លឹម សុ វណ្ណវច

ិ ្រិ ត

កំរងលំ

ត់គណិតវទយ

កំរតវ
ិ ទយល័


ភគ ១- នព្វន្ត

ផ យេលើកទ ី២
សី

២០០៩

ភគ១ - នព្វន្ត
ផ យេលើកទ ី១ : គណិតវទយអូ

ំព ិច -នព្វន្ត

ភគ២ - ព ីជគណិត វភគ

លឹម សុវណ្ណវចិ
ិ ្រត
ទំនក់ទំនង
- វុបិ

- អុ ែី មល

http://svichet.wordpress.com/ 
lsvichet@yahoo.com 

២០០៨

សំគល់
;

មនន័យថ

;

មនន័យថ

;

មនន័យថ
!

!

!

សំ ណុំចំនន
ួ គត់ ធមម ជតិ
សំ ណុំចំនន
ួ គត់

… ; 3; 2;

1; 2; 3; …
1; 0; 1; 2; 3; …

ិ ម
សំ ណុំចំនន
ួ គត់ មិនអវជ
ជ ន 0; 1; 2; 3; …


 

មតិក
ែផ នកទ ី១ ្រទ ឹស្តប
ី ទ
១. និយមន័យ ្រទឹស្តីបទ ....................................................................................1
ចំនន
ួ គត់ ...............................................................................................1
េគលករណ៍ ្រទុ ង្រពប .........................................................................3
ភពែចក ច់ ........................................................................................4
្រទឹស្តីបទៃនភពែចក ច់ ......................................................................4
ិ ែចកែបបអឺគ្លដ
វធី
ី ..................................................................................4

ចំនន
ួ បឋម ............................................................................................5
ភពសមមូ ល ........................................................................................5
្រទឹស្តីបទៃនភពសមមូ ល .......................................................................5
ភពែចក ច់ នឹង៩ ................................................................................7
តួែចករួមធំបំផុត និងពហុ គុណរួមតូចបំ ផុត ..............................................7
្រទឹស្តីបទបេឆ-បឺស៊ូត ............................................................................8
កូ រែូ៉ លរអឺគ្លដ
ី .........................................................................................8
្រទឹស្តីបទអឺគ្លដ
ី ......................................................................................11
្រទឹស្តីបទ្រគឹះៃននព្វ ន្ត .............................................................................14

ិ ែី ចកែបបអឺគ្លដ
្របមណវធ
ី .....................................................................15

សមីករសមមូ លលី េនែអ៊រ .....................................................................18
្រទឹស្តីបទ្របូ បិន .....................................................................................21
្រទឹស្តីបទចិន .........................................................................................23
ែផន កគត់ ................................................................................................24
្រទឹស្តីបទឌីប៉ូលីញ៉ក់ ..............................................................................27


្រទឹស្តីបទវលសុ
ន ...................................................................................28
្រទឹស្តីបទែភម៉ ......................................................................................29
អនុគមន៍អឺែលរ .....................................................................................30
្រទឹស្តីបទអឺែលរ .....................................................................................33
្រទឹស្តីបទឡឺ សង់ ....................................................................................37
ii 
 

្រទឹស្តីបទខម
ំ ុ ័រ ......................................................................................33

ែផ នកទ ី២ លំ

ត់

២. ឡូសុីក ........................................................................................................41

៣. ្របព័នរធ បប់ .ចំនន
ួ គត់ .ភពែចក ច់ ..............................................................47
្របព័នរធ បប់ ..........................................................................................47
ចំនន
ួ គត់ ...............................................................................................48
ភពែចក ច់ ........................................................................................49
សំ នល់ .ភពសមមូ ល .............................................................................52
ចំនន
ួ កេរ .............................................................................................53
ចំនន
ួ ែដលមន ង

មួ យ ....................................................................54

៤. ពហុ គុណរួមតូចបំ ផុត.តួែចករួមធំបំផុត...........................................................57
ចំនន
ួ បឋម ............................................................................................57
ចំនន
ួ ពហុ គុណ ......................................................................................57
ពហុ គុណរួមតូចបំ ផុត.តួែចករួមធំបំផុត ...................................................57
បំ ែបកជក ្ត បឋម ...............................................................................59
៥. ែផន កគត់ .......................................................................................................61

៦. សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន ......................................................................................63

ែផ នកទ ី៣ ចំេល ើយ
២. ឡូសុីក ........................................................................................................69

៣. ្របព័នរធ បប់ .ចំនន
ួ គត់ .ភពែចក ច់ ..............................................................81
្របព័នរធ បប់ ..........................................................................................81
ចំនន
ួ គត់ ...............................................................................................85
ភពែចក ច់ ........................................................................................86
សំ នល់ .ភពសមមូ ល .............................................................................100
ចំនន
ួ កេរ .............................................................................................101
ចំនន
ួ ែដលមន ង

មួ យ ....................................................................106
iii 

 

៤. ពហុ គុណរួមតូចបំ ផុត.តួែចករួមធំបំផុត...........................................................111
ចំនន
ួ បឋម ............................................................................................111
ចំនន
ួ ពហុ គុណ ......................................................................................113
ពហុ គុណរួមតូចបំ ផុត.តួែចករួមធំបំផុត ...................................................113
បំ ែបកជក ្ត បឋម ...............................................................................118
៥. ែផន កគត់ .......................................................................................................121

៦. សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន ......................................................................................127

iv 
 

និយមន័យ.្រទឹសី ្តបទ 
1. នយ
ិ មន័យ 
ចំនួនគត់ធមម ជតិ ជប ្ត ចំនួន 1; 2; 3; … . ។
ចំនួនគត់ : … ; 3; 2; 1; 0; 1; 2; 3; …
ចំនួនគត់វជជិ មន 1; 2; 3; …
ចំនួនគត់អវជជិ មន … ; 3; 2; 1
ចំនួនគត់មិនអវជជិ មន 0; 1; 2; 3; …
ចំនួនអសន ិទន ជចំនួនែដលមិន

ចសរេសរជ ង ⁄ បន ែដល ;

ចំនួនគត់គូ រ ឺចំនួនគូ ជចំនួនែដលមន ង 2 ែដល

ជចំនួនគត់។

ជចំនួនគត់។ ឧទហរណ៍ 2; 4; 6; 8; .. ជ

ចំនួនគូ ។
ចំនួនគត់េសស រ ឺចំនួនេសស ជចំនួនែដលមន ង 2

1 ែដល

ជចំនួនគត់។ ឧទហរណ៍

1; 3; 5; … ។

ួ គត់ ែដល x + y គូ េនះ x, y ្រតូវែតមនលកខណៈគូ េសសដូចគន។
„ឧទហរណ៍ : េបើ x, y ជ២ចំនន
 

ចំេលើយ
េយើងន ឹងបង្ហញថ េបើ x, y ្រតូវែតមនលក ខណៈគ ូេសសផយគន
ទុ
េនះ x + y េសស។ ដ ូេចនះ េយើងសន មតថ x, y
្រតូវែតមនលក ខណៈគ ូេសសផយគន
ទុ
។ េយើងសន មតថ x គ ូ េហើ យ y េសស។ ដ ូេចនះមនចំន ួនគត់ k ន ិង m ែដល
x = 2k ន ិង y = 2m + 1 ។ ដ ូេចនះ x + y = 2k + 2m + 1 = 2 ( k + m ) + 1 ជចំន ួនេសស។
 
 
 
 
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត | 1. និយមន័យ

 

1

„ឧទហរណ៍ : ចូរបង្ហញថ

2 ជចំនន
ួ អសនិទន។

ចំេលើយ
េយើងសន មតថ សំ េន ើខងេលើមនិ ពត។
ិ មនន ័យថ
2=

a
។ កងចំ
នុ ន ួនគត់ែដល
b
a
2=

b

ដ ូេចនះ

2=

2 ជចំន ួនសន ិទន ដ ូេចនះ មនចំន ួនគត់ a, b ែដល

ចមនទំងេនះ សន មតថ a, b តូចជងេគ។
a =b 2

a 2 = 2b 2

a ្រតូវែតជចំន ួនគ ូ។ a = 2m ែដល m < a ជចំន ួនគត់មនិ សូនយ។

2m 2 = b 2

b ្រតូវែតជចំន ួនគ ូ។ b = 2n ែដល n < b ជចំន ួនគត់មនិ សូនយ។

a
m
2m
=
=
ែដល m < a ន ិង n < b មនន ័យថ (a, b ) មិនែមនជគ ូតំៃលតូច
b
2n
n

បំ ផ ុតេទ ⇒ផយព
ទុ សមម
ី ត ិកមម។ មនន ័យថ

2 ជចំន ួនអសន ិទន។
2n

„ឧទហរណ៍ : ចូរបង្ហញថ ( 1 + 2 )

2n

ជចំនន
ួ គត់ គូ េហើ យថ

+ (1 − 2 )

ិ មន b និង
ួ គត់ វជជ
( 1 + 2 )2n − ( 1 − 2 )2n = b 2 ចំេពះចំនន

ចំេពះចំនន
ួ គត់ n ≥ 1 ។
ចំេលើយ
ករណី n = 1

( 1 + 2 )2 + ( 1 − 2 )2 = 6

គត់គ ូ ពតិ

( 1 + 2 )2 − ( 1 − 2 )2 = 4 2

ពតិ

សន មតថពតិ រហូ តដល់ n − 1, n > 1 ដ ូេចនះ

( 1 + 2 )2n −2 + ( 1 − 2 )2n −2 = 2N
( 1 + 2 )2n −2 − ( 1 − 2 )2n −2 = a 2
ែដល N ន ិង a ជចំន ួនគត់វជិ ជមន។
េយើងមន

( 1 + 2 )2n + ( 1 − 2 )2n
2

2n −2

= (1 + 2 ) (1 + 2 )
2

 

2

2n −2

+ (1 − 2 ) (1 − 2 )

និយមន័យ.្រទឹសីប
្ត ទ | លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

2n −2

= ( 3 + 2 2 )( 1 + 2 )

2n −2

+ ( 3 − 2 2 )( 1 − 2 )

= 12N + 2 2a 2
= 12N + 4a ជចំន ួនគត់គ ូ។

េហើ យដ ូចគន

( 1 + 2 )2n − ( 1 − 2 )2n = ( 3a + 4N ) 2
ដ ូេចនះសំ េន ើខងេលើ ពតិ ចំេពះ ចំេពះចំន ួនគត់វជិ ជមន b ន ិង ចំេពះ្រគប់ ចំន ួនគត់ n ≥ 1 ។

2. េគលករណ៍្រទុង្រពប 

រ ូប−្រទ ុង្រពប

“េបើមន្រពបចំនន
ួ n + 1 េហើ យ ្រទុ ងមនរនធចំនន
ួ n េនះ ្រតូវែតមន្រពបយ
៉ ងតិច២ ែដលសថិត
េនកនង
ុ រនធែតមួ យ។ “
េគលករណ៍ េនះ េមើលេទ

ក់ ដច
ូ ជ ងយ

ស់ នរ

ឹ ែដរ ែត មន
ក៏ដង

រៈសំ ខន់ ខ្លង

ស់ ។

ឧទហរណ៍ ខងេ្រកមនឹងបង្ហញពី្របេយជន៍ របស់ ។
„ឧទហរណ៍ :

ើ េរ ើសេចញពី ស្វុីតពីជគណិ ត 1, 4,...100 ។
ង A ជសំ នៃុំ នចំនន
ួ គត់ ២០ េ្រជស
ចូរបង្ហញថ ្រតូវែតមនចំនន
ួ គត់ ២េផ ងគនែដលមនផលបូ កេសមើ១០៤។

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត | 2. េគលករណ៍្រទុង្រពប

 

3

ចំេលើយ
េយើងែចក ធតុទង
ំ ៣៤ របស់ ស្វត
ុី េនះ េទជ ១៩្រកម
ុ {1} , {52} ,

{49,55} ។ េ

{4,100} , {7,97} , {10,94} ,…,

យេយើង្រតូវេ្រជ ើសេរសយកចំ

ន ួនគត់ចន
ំ ួន២០ េចញព ី សំ នច
ំុ ន
ំ ួន១៩ខងេលើ េនះ មេគល

ករណ៍ ្រទ ុង្រពប

្រតូវែតមនចំន ួនគត់២ ែដលសថត
ិ េនកងចំ
នុ េនមគ ូ

មយ
ួ ៃនប ្ត សំ ន ំ ុ ខងេលើ ែដលមន

ផលបូក១០៤។

3. នយ
ិ មន័យ−ភពែចក ច់ 
េបើ a ≠ 0, b ជចំនួនគត់ េយើ ងន ិយយថ a ែចក ច់ b េបើសិនជ មនចំនួនគត់ c មួ យ
ែដល ac = b ។ េយើ ងសរេសរថ a | b ។

4. ្រទស
្ត ទ 
ឹ ីប
១− េបើ a, b, c, m, n ជចំនួនគត់ែដល c | a, c | b េនះ c | ( am + nb )
២− េបើ x, y, z ជចំនួនគត់ែដល x | y, y | z េនះ x | z ។
៣− េបើ a | b ន ិង b ≠ 0 េនះ 1 ≤ a ≤ b

5. ្រទស
្ត ទ−វធ
្លី  
ិ ែី ចកែបបអគ
ឹ ីប
ឺ ដ
េបើ a, b ជចំនួនគត់វជជិ មន េនះ េគមនចំនួនគត់ q, r មួ យគត់ ែដល

a = bq + r ,0 ≤ r < b ។
សំ យបញជក់
ដំបង
ូ េយើងបង្ហញថ មន q, r ។ សំ េន ើពតិ េ យេយើងយក

⎡a⎤
q=⎢ ⎥
⎣b ⎦

ន ិង r = a − bq

ែតេយើង្រតូវបង្ហញថ 0 ≤ r < b ។ េយើងដ ឹងថ q ≤
ន ំេ

a
< q +1
b

យ េយើងទញបន 0 ≤ r < b ។

បនទ ប់ មកេទៀត េយើងបង្ហញថ េគមន q, r ែតម ួយគត់។ េយើងឧបមថ េគ

a = bq + r = bq '+ r '
4

 

និយមន័យ.្រទឹសីប
្ត ទ | លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

ចរកេឃើ ញ q, r , q ', r ' ែដល

b ( q − q ') = r '− r

ដ ូេចនះ b ែចក r '− r

ច់ ែត b > r '− r ដ ូេចនះ មនែត r '− r = 0 ន ំេ

គ ួរកត់សំគល់ ថ ចំេពះចំន ួនគត់ n > 0 មួយ

មវធិ ីែចកែបបអឺគដ្ល ី េគ

យ r ' = r រ ួចេហើ យ q ' = q ។

ចែចកសំ នច
ំុ ន
ំ ួនគត់េទ មសំ នល់

របស់ វធិ ីែចកន ឹង n ។ ឧទហរណ៍ ្រគប់ ចំន ួនគត់ទង
ំ អស់ សថត
ិ េនកងចំ
នុ េនម 3k ,3k − 1, 3k − 2 ែដល
k ∈ ] ។ មយ៉ងវញេទៀត

សំ ន ំ ុ 3k + 2, k ∈ ] ដ ូចគន ន ឹង សំ ន ំ ុ 3k − 1, k ∈ ] ែដរ។

6. នយ
ួ បឋម 
ិ មន័យ−ចំនន
ចំនួនបឋម p ជចំនួនគត់វជជិ មន ធំជង ១ ែដលតួ ែចករបស់ មនែតេលខ ១ ន ិង p ។
េបើចន
ំ ួ នគត់ n > 1 មិនែមនជចំនួនបឋម េយើ ងេ

ថ ចំនួនពហុ គុ ណ ។ េយើ ង

ចសរ

េសរ n ជ n = ab, ែដល 1 < a ≤ b < n, a, b ∈ ` ។
ឧទហរណ៍
ចំនួនបឋមៈ ២ ៣ ៥ ៧ ១១ ១៣ ១៧ ១៩
ចំនួនពហុ គុ ណ ៤ ៦ ៨ ៩ ១០ ១២
១ មិនែមនជចំនួនបឋម េហើយក៏មន
ិ ែមនជ ចំនួនពហុ គុ ណែដរ។
េយើ ងេឃើញថ 2 ជចំនួនបឋមគូ ែតមួ យគត់ េហើយ 2 ន ិង 3 ជចំនួនគត់តេរៀងគន ែតមួ យ
គត់ ែដលបឋមទ ំង២។

7. នយ
ិ មន័យ− ភពសមមូល
សរេសរថ

a ≡ b ( mod n )

នថ a សមមូ ល b

មនន ័យថ n ែចក ច់ ( a − b ) រ ឺ

ែដល

ម(modulo) n ។
ជចំនួនគត់។

រ ឺមនន ័យមយ៉ងេទៀតថ a ន ិង b មនសំ នល់ដូ ចគន េពលែចកជមួ យ n ។
ឧទហរណ៍ 15 = 7 × 2 + 1

⇒ 15 ≡ 1( mod 7 ) ។

8. ្រទស
្ត ទ
ឹ ីប
ង a, b, c, d , m ∈ ], k ∈ ` * ែដល a ≡ b ( mod m ) ន ិង c ≡ d ( mod m ) ។ េនះ
១−

a + c ≡ b + d ( mod m )
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត | 6. និយមន័យ(ចំនួនបឋម

 

5

២−

a − c ≡ b − d ( mod m )

៣−

ac ≡ bd ( mod m )

៤−

a k ≡ b k ( mod m )

៥−

េបើ f ជពហុ ធមនេមគុ ណជចំនួនគត់ េនះ f ( a ) ≡ f ( b )( mod m )

សំ យបញជក់
េ យ a ≡ b ( mod m ) ន ិង c ≡ d ( mod m ) េនះ េគ

ចរកបន k1, k2 ∈ ] ែដល

a = b + k1m ន ិង c = d + k2 m ។
ដ ូេចនះ
a ± c = b ± d + ( k1 + k2 ) m
ac = bd + m ( k1d + k2b )

ដ ូេចនះេយើងទញបនលក ខណៈេលខ១ ដល់ េលខ៣។ ចំេពះ លក ខណៈេលខ៤ េយើង្រ
េ្របើ លក ខណៈេលខ៣។
លក ខណៈេលខ៥ េយើង្រ

យបញជក់ េ យេ្របើ លក ខណៈេលខ៤។

„ឧទហរណ៍ : ចូរគណន តំៃលសមមូ លរបស់ ចំនន
ួ កេរ

ចំេលើយ
សំ ន ួរគ ឺចង់ បន r 2 ≡ ? ( mod13) ។
េយើងមន r 2 ≡ (13 − r )

2

( mod13)

02 ≡ 0 ( mod13)
12 ≡ 1 ( mod13)
22 ≡ 4 ( mod13)

32 ≡ 9 ( mod13)
42 ≡ 3 ( mod13)
52 ≡ 12 ( mod13)
62 ≡ 10 ( mod13)
6

 

និយមន័យ.្រទឹសីប
្ត ទ | លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

ម១៣ ។

យបញជក់េ យ

7 2 ≡ (13 − 7 ) = 62 ≡ 10 ( mod13)
2

82 ≡ (13 − 8 ) = 52 ≡ 12 ( mod13)
2

.......................
ដ ូេចនះ ចំន ួនកេរ សមមល
ូ ន ឹង 0,1, 4,9,3,12,10 ( mod13)

9. ្រទស
្ត ទ−ភពែចក ច់នង
ឹ ីប
ឹ ៩
ចំនន
ួ គត់ ធមម ជតិ n មួ យែចក ច់ នឹង៩ េបើសិនជ ផលបូ ក ៃនេលខ្រគប់ ខទ ង់ទំងអស់ បញចូ លគន
ែចក ច់ នឹង ៩។

សំ យបញជក់
ង n = ak 10k + ak −110k −1 + ... + a110 + a0
េ យ 10 ≡ 1 ( mod 9 ) េនះ េយើងមន 10 j ≡ 1 ( mod 9 )
ដ ូេចនះ

n = ak 10k + ak −110k −1 + ... + a110 + a0

≡ ak + ak −1 + ... + a0

( mod 9 )

10. នយ
ំ ុត នង
ិ មន័យ−តួែចករួមធំបផ
ិ  ពហុគុណរួមតូចបំផុត
េបើ a, b ∈ ] មិនសូនយទ ំង២្រពមគន េនះ ចំនួនគត់ធំបផ
ំ ុ ត ែដលែចក a, b

ច់ទ ំង២ េ

ថ តួ ែចករួមធំបផ
ំ ុ តរបស់ a ន ិង b ។
េគ ងេ យ ( a, b ) រ ឺេ យ PGCD ( a, b ) ។ ដូ េចន ះ េបើ d | a ន ិង d | b េនះ d | ( a, b ) ។
ឧទហរណ៍− ( 68, −6 ) = 2 , (1998,1999 ) = 1 ។
េបើ ( a, b ) = 1 េនះេគន ិយយថ a ន ិង b បឋមន ឹងគន។ ដូ េចន ះ េបើ a ន ិង b បឋមន ឹងគន េនះ
ចំនួន២េនះមិន

ចមនក ្ត រួមធំជង ១េទ។

េបើ a, b ∈ ] មិនសូនយទ ំង២្រពមគន េនះ ចំនួនគត់វជជិ មនតូ ចបំផុតែដលជពហុ គុ ណៃន a
ផងន ិង b ផង េ

ថ ពហុ គុ ណរួមតូ ចបំផុត ៃន a ន ិង b ។

េគ ងេ យ [ a, b ] រ ឺ PPCM ( a, b ) ។
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត | 9. ្រទឹសីប
្ត ទ(ភពែចក

 

ច់នឹង៩

7

ឧទហរណ៍− [100,90] = ⎡ 223052 , 213251 ⎤ = 22.32.52 = 900 ។


េយើ ងេឃើញថ េបើ a | c ន ិង b | c េនះ [ a, b ] | c ។

11. ្រទស
្ត ទបេឆ−បស
ឹ ីប
ឺ ូ ៊ត  

(Bachet-Bezout)
តួ ែចករួមធំបផ
ំ ុ តរបស់្រគប់ចំនួនគត់២

ងេ យ a, b

ចសរេសរជបន ំលីេនែអ៊ រៃន

a ន ិង b មនន ័យថ មន២ចំនួនគត់ x, y ែដល ( a, b ) = ax + by

សំ យបញជក់
ង A = {ax + by | ax + by > 0, x, y ∈ ]} ។ េយើងដ ឹងថ មនមយ
ួ កងចំ
នុ េនម ± a, ±b ជធតុរបស់ A
េ យ a, b ម ិន

ចសូនយទំង២។ A មនធតុតច
ូ បំ ផ ុត

ងេ យ d ។ ដ ូេចនះ េគមន x0 , y0 ែដល

d = ax0 + by0 ។ េយើងន ឹងបង្ហញថ d = ( a, b ) ។ ដ ូេចនះ េយើង្រតូវបង្ហញថ d | a, d | b ន ិងថ េបើ t | a ន ិង

t | b េនះ t | d ។
ជដំបង
ូ េយើងន ឹងបង្ហញថ d | a ។

ម្របមណវធិ ីែចកែបបអឺគដ្ល ី េយើង

ចរកបនចំន ួនគត់ q, r ែដល

0 ≤ r < d េហើ យែដល a = dq + r ។ េនះ
r = a − dq = a (1 − qx0 ) − by0

ូ ជងេគរបស់ A ែដល ងេ យ d ដ ូេចនះ ផយព
ទុ ករសន

មត។
េបើ r > 0 េនះ r ∈ A មនតំៃលតូចជងធតុតច
ដ ូេចនះ r = 0 ។ ដ ូេចនះ dq = a មនន ័យថ d | a ។ ដ ូចគន េយើង

ចបង្ហ ញថ d | b ។

សន មតថ t | a, t | b ។ េនះ a = tm, b = tn ចំេពះចំន ួនគត់ m, n ។ ដ ូេចនះ d = ax0 + by0 = t ( mx0 + ny0 )
មនន ័យថ t | d ។ ដ ូេចនះ ្រទ ឹស្តប
ី ទ្រតូវបន្រ
សំ គល់

យបញជក់។

បន ំលេី នែអ៊រៃន a, b ែចក ច់ ន ឹង ( a, b ) ។

12. កូរែូ ៉ លរអគ
្លី   
ឺ ដ
េបើ a ែចក ច់ bc ន ិង េបើ ( a, b ) = 1 េនះ a ែចក ច់ c ។
8

 

និយមន័យ.្រទឹសីប
្ត ទ | លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

សំ យបញជក់
េ យ ( a, b ) = 1 េនះ

ម្រទ ឹស្តប
ី ទបេឆ−បឺសត
៊ូ េគមនចំន ួនគត់ x, y ែដល ax + by = 1 ។ េ យ a | bc

េនះ េគមនចំន ួនគត់ s មួយ ែដល as = bc ។ េនះ c = c.1 = cax + cby = cax + asy ។ ដ ូេចនះ េយើងទញបន

a|c។

13. ្រទស
្ត ទ
ឹ ីប
⎛a b⎞
េបើ ( a, b ) = d េនះ ⎜ , ⎟ = 1
⎝d d ⎠
សំ យបញជក់

៊ូ េគមនចំន ួនគត់ x, y ែដល ax + by = d ។ ដ ូេចនះ
ម្រទ ឹស្តប
ី ទបេឆ−បឺសត

a
b
x + y = 1 ។ a / d ន ិង
d
d

⎛a b⎞
b / d ជចំន ួនគត់។ េយើងមនបន ំលេី នែអ៊រៃន a / d ន ិង b / d ដ ូេចនះ ⎜ , ⎟ ែចក ច់ បន ំលេី នែអ៊រេនះ មន
⎝d d ⎠
⎛a b⎞
ន ័យថ ែចក១ ច់ ។ េយើងទញបន ⎜ , ⎟ = 1 ។
⎝d d ⎠

14. ្រទស
្ត ទ
ឹ ីប
េបើ c ជចំនួនគត់វជជិ មន េនះ

( ca, cb ) = c ( a, b )

សំ យបញជក់
ង d1 = ( ca, cb ) ន ិង d 2 = ( a, b ) ។ េយើងបង្ហញថ d1 | cd 2 ន ិង cd 2 | d1 ។ េ យ d 2 | a ន ិង d 2 | b
េនះ cd 2 | ca, cd 2 | cb ។ ដ ូេចនះ cd 2 ជតួែចករ ួមរបស់ ca ន ិង cb េហើ យដ ូេចនះ d1 | cd 2 ។

−បឺសត
៊ូ េគ

ម្រទ ឹស្តប
ី ទបេឆ

ចរកបនចំន ួនគត់ x, y ែដល d1 = acx + bcy = c ( ax + by ) ។ ែត ax + by ជបន ំលេី នែអ៊រ

ៃន a, b េហើ យដ ូេចនះ

ែចក ច់ ន ឹង d 2 ។ េគមនចំន ួនគត់ s ែដល sd 2 = ax + by ។ ដ ូេចនះ d1 = csd 2 មន

ន ័យថ cd 2 | d1 ។
ចំន ំ៖

ដ ូចគន េយើងទញបន ( ca, cb ) = c ( a, b ) ចំេពះ្រគប់ ចំន ួនគត់មនិ សូនយ c ។

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត | 13. ្រទឹសីប
្ត ទ

 

9

15. ្រទស
្ត ទ
ឹ ីប

ចំេពះចំនួនគត់មិនសូនយ a, b, c េគមន ( a, bc ) = ( a, ( a, b ) c ) ។

សំ យបញជក់
េ យ ( a, ( a, b ) c ) ែចក ច់ ( a, b ) c េនះ

ែចក ច់ bc ។ ដ ូេចនះ ( a, ( a, b ) c ) ែចក ច់ a ន ិង bc

េហើ យដ ូេចនះ ( a, ( a, b ) c ) | ( a, bc ) ។ មយ៉ងវញេទៀត

( a, bc ) ែចក ច់ a ន ិង bc េនះ

ែចក ច់ ac ន ិង bc ។

ដ ូេចនះ ( a, bc ) ែចក ច់ ( ac, bc ) = c ( a, b ) ។ ជសន និ ្ឋ ន ( a, bc ) ែចក ច់ a ន ិង c ( a, b ) េហើ យដ ូេចនះ
ែចក ច់ ( a, ( a, b ) c ) ។ ដ ូេចនះ ្រទ ឹស្តប
ី ទ្រតូវបន្រ

យបញជក់។

16. ្រទស
្ត ទ
ឹ ីប

(

)

ចំេពះចំនួនគត់មិនសូនយ a, b, c េគមន a 2 , b 2 = ( a, b ) ។
2

សំ យបញជក់
សន មតថ ( m, n ) = 1 ។

ម្រទ ឹស្តប
ី ទ 15 េយើងទញបន

( m2 , n2 ) = ( m2 , ( m2 , n ) n ) = ( m2 , ( n, ( m, n ) m ) n )
េ យ ( m, n ) = 1 េនះ កេន មខងេលើ េសមនើ ឹង ( m 2 , n ) ។ ម្រទ ឹស្តប
ី ទ 15 ដែដល េយើងទញបន
( m2 , n ) = ( n, ( m, n ) m ) = 1
ដ ូេចនះ ( m, n ) = 1 ន ំេ យ ( m 2 , n 2 ) = 1 ។
ម្រទ ឹស្តប
ី ទ 13

⎛ a
b ⎞
,
⎜⎜
⎟⎟ = 1
⎝ ( a , b ) ( a, b ) ⎠
ដ ូេចនះ

⎛ a2
b2 ⎞

⎟ =1
,
⎜ ( a , b ) 2 ( a, b ) 2 ⎟


ម្រទ ឹស្តប
ី ទ 14− េ យគ ុណកេន មខងេលើន ឹង ( a, b ) េយើងទញបន
2

( a 2 , b 2 ) = ( a, b ) 2

10

 

និយមន័យ.្រទឹសីប
្ត ទ | លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

17. ្រទស
្ត ទ  
ឹ ីប
េបើ n > 1 េនះ n ែចក ច់យ៉ងេ

ស់ ន ឹងចំនួនបឋមមួ យ។

សំ យបញជក់
េ យ n > 1 េនះ មនយ៉ងេ
ជង១

ស់ តួែចកមយ
ួ > 1 ។ ដ ូេចនះ

មនតួែចកមយ
ួ ែដលតូចជងេគ េហើ យធំ

ងេ យ q ។ េយើងថ q ជចំន ួនបឋម។ េបើ q មិនែមនជចំន ួនបឋមេទ េនះ េយើង

ចសរេសរ q ជ

q = ab, 1 < a ≤ b < q ។ ែតេបើដ ូេចនះ a ជតួែចករបស់ n ែដលធំជង១ ន ិងតូចជង q ែដលផយន
ទុ ឹងសមមត ិកមម
ែដលថ q តូចជងេគ។

18. ្រទស
្ត ទអគ
្លី   
ឹ ីប
ឺ ដ
សំ នុ ច
ំ ន
ំ ួ នបឋម ជសំ នុ អ
ំ នន្ត។
សំ យបញជក់
សន មតថ សំ នច
ំុ ន
ំ ួនបឋមជសំ នក
ំ ុ នំ ត់ កំនត់េ យ p1,..., pk ។ ដ ូេចនះ េយើងមនិ

ចរកបនចំន ួនគត់

មយ

ែដលែចកម ិន ច់ ន ឹងចំន ួនបឋមទំងេនះេទ។ ពនិ ិតយ n = p1 p2 ... pk + 1 េបើ pi (1 ≤ i ≤ k ) ែចក ច់ n េនះ

pi ្រតូវែតែចក១ ច់ មនិ ពត។
ិ ដ ូេចនះ សំ នច
ំុ ន
ំ ួនបឋម ជសំ នអ
ំ ុ នន ្ត។

19. បទគន្លះឹ  
ផលគុ ណៃន២ចំនួនែដលមន ង 4k + 1 ក៏ជចំនួនែដលមន ង 4k + 1 ែដរ។
សំ យបញជក់
ពនិ ិតយ

( 4a + 1)( 4b + 1) = 4 ( 4ab + a + b ) + 1

20. ្រទស
្ត ទ 
ឹ ីប
មនចំនួនបឋមែដលមន ង 4n + 3 េ្រចើន ប់មិនអស់។
សំ យបញជក់
េយើងន ឹង្រ

យបញជក់ មវធិ ីផយ
ទុ េ យសន មតថចំន ួនបឋមមន ង 4n + 3 មនចំន ួនកំនត់

ងេ យ

p1,..., pk ។ េយើងពនិ ិតយចំន ួន N = 4 p1 p2 ... pk + 3 ។
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត | 17. ្រទឹសីប
្ត ទ

 

11

ង q ជតួែចកបឋមមយ
ួ របស់ N ។ េយើងពនិ ិតយ្រគប់ ចំន ួនគត់ធមមជត ិ q ដ ូេចនះ q

ចមន ង

4a, 4a + 1, 4a + 2, 4a + 3 ។
− q ម ិន

ចមន ង 4a, 4a + 2 េទ។

− q = 4a + 3 : មិន

ច េ្រពះេបើដ ូេចនះ េនះ q ន ឹងេទជចំន ួនបឋមម ួយែដលមន ង 4n + 3 េហើ យន ឹងេសមនើ ឹង

ចំន ួនមយ
ួ កងចំ
នុ េនម pi (1 ≤ i ≤ k ) (េ្រពះសំ នច
ំុ ន
ំ ួនបឋមមន ង 4n + 3 មនចំន ួនកំនត់)។ េបើដ ូេចនះ q មិន
ចជតួែចករបស់ N បនេទ។

−ដ ូេចនះមនែត q = 4a + 1 ។ ដ ូេចនះតួែចករបស់ N សុទែធ តមន ង 4a + 1 ។ ដ ូេចនះ N េសមនើ ឹងផលគ ុណៃនប ្ត
េលខែដលមន ង 4a + 1 , ដ ូេចនះ េពលែចក ន ឹង 4 េគបនសំ នល់ េសមើ1 ។ ែតមនិ

ចេ្រពះ

N = 4 p1 p2 ... pk + 3 ែចកន ឹង៤ មនសំ នល់ េសម៣
ើ ។ដ ូេចនះ ចំន ួនបឋមែដលមន ង 4n + 3 មនចំន ួនេ្រចើន
មិនកំនត់។

21. ្រទស
្ត ទ 
ឹ ីប
េបើចន
ំ ួ នគត់វជជិ មន n ជចំនួនពហុ គុ ណ េនះ

មនក ្ត បឋម p មួ យ ែដល p ≤ n ។

សំ យបញជក់
សន មតថ n = ab,1 < a ≤ b < n ។ េបើ a ន ិង b សុទែធ ត > n ទំង២ េនះ n = ab > n n = n មិនពត។

ដ ូេចនះ n ្រតូវមនក ្ត មួយ ≠ 1 ន ិង ≤ n ។ ដ ូេចនះ ្រតូវមនក ្ត បឋមមយ
ួ ែដល ≤ n ។

22. ្រទស
្ត ទ  
ឹ ីប
⎛ p⎞
េបើ p ជចំនួនបឋម េនះ ⎜ ⎟ ែចក ច់ន ឹង p ចំេពះ្រគប់ 0 < k < p ។
⎝k⎠
សំ យបញជក់
េយើងមន

⎛ p ⎞ p ( p − 1) .... ( p − k + 1)
⎜ ⎟=
k!
⎝k⎠

ដ ូេចនះ

⎛ p⎞
k !⎜ ⎟ = p ( p − 1) .... ( p − k + 1)
⎝k⎠

12

 

និយមន័យ.្រទឹសីប
្ត ទ | លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

⎛ p⎞
យ p | k !⎜ ⎟ ។ េ យ k < p, េនះ p ែចកម ិន ច់ k ! ។
⎝k⎠

ដ ូេចនះ ន ំេ

មក ូរែលរអឺ
ូ៉
គដ្ល ី េនះ មនែត

⎛ p⎞
p|⎜ ⎟។
⎝k⎠

23. ្រទស
្ត ទ
ឹ ីប
្រគប់ចំនួនគត់ទ ំងអស់ សុទធែត

ចបំែបកជផលគុ ណៃនប ្ត ចំនួនបឋម។

សំ យបញជក់
េយើងពនិ ិតយចំន ួនគត់ 1332 ។ េយើង
បឋម េនះេយើងមនិ
សុទែធ ត

ចបំ ែបក ជ 1332 = 2.2.3.3.37 ។ េ យ 2,3,37 សុទែធ តជចំន ួន

ចបំ ែបក បែន ថមេទៀតេទ។ េ្រកយមកេទៀតេយើងន ឹងបង្ហញថ ្រគប់ ចំន ួនគត់ទង
ំ អស់

ចបំ ែបកជផលគ ុណដ ូចខងេលើបនទំងអស់ ។

េយើងពនិ ិតយចំន ួនគត់ n ម ួយ។
ក−ករណី n ជចំន ួនបឋម
ខ−ករណី n មិនែមនជចំន ួនបឋម ដ ូេចនះយ៉ងេ

n = p1q1

ែដល

ស់ មនតួែចកបឋម p1 មួយែដល

1 < q1 < n

េយើងមន២ករណី េទៀត
១−ករណី q1 ជចំន ួនបឋម េនះ n = p1q1 ជផលគ ុណៃនចំន ួនបឋម២។
២−ករណី q1 មិនែមនជចំន ួនបឋម។ q1 មនតួែចកបឋម p2 មួយយ៉ងត ិចែដល q1 = p2q2 ន ិង

n = p1 p2q2

ែដល 1 < q2 < q1 < n ។

េគេធ្វវើ ចរដែដលេនះេឡ

ើងវញ
ិ ជបន ្តបនទ ប់ េទេទៀត។ េគបនផលែចកបន ្តបនទ ប់ ែដលេផ ទ ងផទត់

1 < ... < q2 < q1 < n

ដ ូេចនះ េ យចំន ួនផលែចកមនកំនត់ េនះ មន k ែដល qk ជចំន ួនបឋម េហើ យេសមើ pk ។ ដ ូេចនះ n

ចសរ

េសរជ

n = p1 p2 ... pk

េយើ ង

ែដល p1,..., pk ជចំន ួនបឋមខុសៗគន រេសម
ឺ គ
ើ ន ក៏បន។

ចតំេរៀបក ្ត បឋមទ ំងេនះជ ង
α
n = p1α1 pα2 2 ... pk k , α1 > 0,α 2 > 0,.....,α k > 0,

p1 < p2 < ... < pk
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត | 23. ្រទឹសីប
្ត ទ

 

13

ែដល p j ជប ្ត ចំនួនបឋមខុ សៗគន។ េយើ ងេ

ករបំែបកជផលគុ ណក ្ត បឋមៃន n ខងេលើ

ថ ក ្ត ផលគុ ណ ងកណូន ិចៃន n ។ ឧទហរណ៍ 23325273 ជ ក ្ត ផលគុ ណ ងកណូន ិចៃន
617400 ។

24. ្រទស
្ត ទ្រគះឹ ៃននព្វន ្ត
ឹ ីប
្រគប់ចំនួនគត់ > 1
លំ

ចបំែបកជផលគុ ណក ្ត បឋមបនែតមួ យែបបគត់ េបើមន
ិ គិតព ី

ប់លំ េ យៃនក ្ត ទ ំងេនះេទ។ រ ឺន ិយយម៉ យងេទៀតថ ចំេពះ្រគប់ចំនួនគត់ n ≥ 1

េគមនចំនួនបឋម ែដលខុ សគន២ៗ p1,..., pk ែតមួ យែបបគត់ ន ិងចំនួនគត់វជជិ មន

α1,..., α k ែតមួ យែបបគត់ ែដល
α
n = p1α1 pα2 2 ... pk k

សំ យបញជក់
ឧបមថ

ចបំ ែបកបន២យ៉ង

n = p1 p2 ... pk ន ិង

n = p '1 p '2 ... p 'h

ែដល p1,..., pk ន ិង p '1,..., p 'h ជចំន ួនបឋមខុសគន រេសម
ឺ គ
ើ ន។

n = p1 p2 ... pk = p '1 p '2 ... p 'h
p1 | n ⇒

p1 | p '1 p '2 ... p 'h

េ យ p1 ជចំន ួនបឋម េនះ p1 ្រតូវេសមនើ ឹងចំន ួន

មយ
ួ កងចំ
នុ េ

ម p '1, p '2 ,..., p 'h ។ ឧបមថ

p1 = p '1 ។ េយើងេធ្វវើ ចរដែដលេនះ

ចំេពះ្រគប់ ចំន ួន pi (1 ≤ i ≤ k ) េយើងទញបន

{ p1, p2 ,..., pk } ⊂ { p '1, p '2 ,..., p 'k }
{ p1, p2 ,..., pk } ⊃ { p '1, p '2 ,..., p 'k }

ដ ូចគន
ន ំេ

{ p1, p2 ,..., pk } = { p '1, p '2 ,..., p 'k }
ដ ូេចនះ n

14

 

ច ក់ជផលគ ុណក ្ត បឋមបនែតម៉យងគត់។

និយមន័យ.្រទឹសីប
្ត ទ | លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

្រទ ឹស្តីបទខងេលើ ន ំេ

យេយើ ងទញបនទំនក់ទំនងសំ ប់គណន PGCD ន ិង PPCM

ៃនចំនួនគត់២េបើសិនជេយើ ង គ ល់ផលគុ ណក ្ត បឋមរបស់ ។

α
a = p1α1 pα2 2 ... pk k
β
b = p1β1 p2β 2 ... pk k

ែដលកនុ ងេនះ ប ្ត

pi ខុ សគន២ៗ ែតប ្ត
min (α1 , β1 )

PGCD ( a, b ) = p1

ចេសមើ០។ េយើ ងមន

min α ,β
... pk ( k k ) .

max (α1 , β1 )

PPCM ( a, b ) = p1

α i ន ិង βi

max (α k , β k )

... pk

.

គួ រកត់សំ គល់ថ ចំេពះចំនួនព ិត α ន ិង β េយើ ងមន
min (α , β ) + max (α , β ) = α + β .

ន ំេ

យេយើ ងទញបន
PGCD ( a, b ) .PPCM ( a, b ) = ab

25. ្របមណវធ
្លី
ិ ែី ចកែបបអគ
ឺ ដ
ង a, b ជចំនួនគត់វជជិ មន។ បនទប់េធ្វ ្រើ បមណវធី
ិ ែចកបន្តបនទប់គន េយើ ងទញបនេស៊រ ី
ៃនវសមភពដូ

ចតេទ៖

a = bq1 + r2 ; 0 < r2 < b
b = r2q2 + r3 ; 0 < r3 < r2
r2 = r3q3 + r4 ; 0 < r4 < r3
rn−2 = rn−1qn−1 + rn ; 0 < rn < rn−1
rn−1 = rn qn
េស៊រៃនសំ

ណល់ន ឹងេទដល់ rn+1 ែដលន ឹងេសមើ០។ េ យ b, r2 , r3 ,.... ជសុ ្វ ី តចុ ះៃនប ្ត
ចំនួនគត់ ដូ េចន ះ សុ ្វ ី តេនះ មិន
្របមណវធី
ិ ែចកែបបអឺ គ្លដ

ចចំនួនតួ វជជិ មនេលើសព bី េទ។
មព ិតេទគឺជ ( a, b ) = ( b, r2 ) = ( r2 , r3 ) = ... = ( rn−1, rn ) = rn

26. ្រទស
្ត ទ 
ឹ ីប
េបើ a, b, n ជចំនួនគត់វជជិ មន េនះ
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត | 25. ្របមណវ ិធីែចកែបបអឺគីដ
្ល

 

15

( a, b ) = ( a + nb, b )
សំ យបញជក់
ង d = ( a, b ) ន ិង c = ( a + nb, b ) ។ េ យ d | a ន ិង d | b េនះ d | ( a + nb ) ។ ដ ូេចនះ d ជតួែចករ ួម
របស់ b ន ិង a + nb ។មនន ័យថ d | c ។
មយ៉ងវញេទៀត

c | ( a + nb ) េនះ c | ( a + nb − nb ) = a ។ ដ ូេចនះ c ជតួែចករ ួមៃន a ន ិង b មនន ័យថ c | d ។
ដ ូេចនះ d | c ន ិង c | d ន ំេ

យ c=d។

„ឧទហរណ៍ : ចូរគណន ( 3456, 246 )
ចំេលើយ

( 3456, 246 ) = (13.246 + 158, 246 ) = (158, 246 )
(158, 246 ) = (158,158 + 88) = ( 88,158 )
(88,158 ) = ( 70,88) = (18,70 ) = (16,18 ) = ( 2,16 ) = 2
ដ ូេចនះ

( 3456, 246 ) = 2

27. ្រទស
្ត ទ 
ឹ ីប
េបើ rn ជសំ នល់ចុ ងេ្រកយ មុ នសូនយ េនកនុ ង្របមណវធី
ិ ែចកអឺ គ្លដ
ី េនះ
rn = ( a, b )

សំ យបញជក់

r2 = a − bq1
r3 = b − r2q2
r4 = r2 − r3q3
rn = rn−2 − rn−1qn−1
rn+1 = 0 = rn−1 − rn qn
ង r = ( a, b ) ។ សមក
ី រទ ីម ួយ ន ំេ

យ r | r2 ។ ទ ី២ន ំេ

យ r | r3 ។ បន ្តបនទ ប់ មកេទៀត r | rn ។

ែតេ យេចញពសម
ី ីករចុងេ្រកយវញ
ិ េហើ យបកេទេលើ េយើងេឃើ ញថ rn | rn−1, rn | rn−2 ,..., rn | b, rn | a,
ដ ូេចនះ rn ជតួែចករ ួមរបស់ a ន ិង b ដ ូេចនះ rn | ( a, b ) រក៏ឺ rn | r ។ មនន ័យថ rn = r ។
16

 

និយមន័យ.្រទឹសីប
្ត ទ | លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

„ឧទហរណ៍ : គណន ( 23, 29 )
 
ចំេលើយ
េយើងមន
29 = 1.23 + 6
23 = 3.6 + 5
6 = 1.5 + 1
5 = 5.1 + 0

សំ នល់ ម ុនសូនយគ ឺ ១ ដ ូេចនះ ( 23, 29 ) = 1 ។

28. ្រទស
្ត ទ 
ឹ ីប
សនមតថ a, b, c ជចំនួនគត់ែដល ( a, b ) | c ។ េបើេគ គ ល់គូ ចំេលើយ ( x0 , y0 ) ៃនសមីករ
ដយូផង់ ax + by = c េនះចំេលើយេផ ងេទៀតៃនសមីករេនះ ន ឹងមន ង

x = x0 + t

b
a
, y = y0 − t
d
d

ែដល d = ( a, b ) ន ិង t ∈ ] ។
សំ យបញជក់
េយើងថ េបើ ( x0 , y0 ) ជចំេលើយរបស់ សមក
ី រ ax + by = c េនះ x = x0 + t

b
a
, y = y0 − t ក៏ជចំេលើយ
d
d

ែដរ។ ែតេយើងន ឹងបង្ហញថ ្រគប់ ចំេលើយទំងអស់ ន ឹងមន ងែបបេនះទំងអស់ ។
សន មតថ ( x ', y ' ) េផ ទ ងផទត់ ax '+ by ' = c ។ ដ ូចគន ែដរ ax0 + by0 = c ។ ដ ូេចនះេយើងមន
a ( x '− x0 ) = b ( y0 − y ' )

ែចកអង គទំង២ន ឹង d = ( a, b )

a
b
( x '− x0 ) = ( y0 − y ')
d
d
a
⎛a b⎞
េ យ ⎜ , ⎟ = 1 េនះ | ( y0 − y ') េ យេយល មករូ ែលរអឺ
ូ៉
គដ។
្ល ី ដ ូេចនះេគមនចំន ួនគត់ t ែដល
d
⎝d d ⎠
a
a
t = y0 − y ' ន ំេ យ y = y0 − t ។ េចញពេនះ
ី េយើងទញបន
d
d
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត | 28. ្រទឹសីប
្ត ទ

 

17

a
b a
( x '− x0 ) = t
d
d d
b
មនន ័យថ x ' = x0 + t ។
d

29. នយ
ិ មន័យ−សមក
ី រសមមូលលីេនែអ៊រ
សមីករសមមូ លអញញត x មួ យកំនត់េ យ ax ≡ b mod n ។ កេន ម ax ≡ b mod n មនន ័យថ
មន t ∈ ] ែដល ax = b + nt ។ ដូ េចន ះ សមីករសមមូ លអញញត x ែដល ax ≡ b mod n មនចំេលើ

ដូ េចន ះ េយើ ងេឃើញថ
យ លុះ្រ ែតសមីករដយូផង់ ax + ny = b មនចំេលើយ ន ិង្រចសមកវញ។
សមីករសមមូ ល

ax ≡ b mod n

មនចំេលើយែតកនុ ងករណី ( a, n ) | b មួ យប៉ុ េ

្ណ ះ។

30. ្រទស
្ត ទ 
ឹ ីប
េគេ

យចំនួនគត់ a, b, n ។ េបើសមីករសមមូ ល ax ≡ b ( mod n ) មនចំេលើយមួ យ េនះ

មនចំេលើយមិនសមមូ លគន

ម n ចំនួន ( a, n ) ។

សំ យបញជក់
ី រដយផង់
ព្រទ
ី ឹស្តប
ី ទ28 េយើងទញបន សមក
ូ លេី នែអ៊រ ax + ny = b មនចំេលើយមន ង

t
t
x = x0 + n , y = y0 − a , d = ( a, n ) , t ∈ ]
d
d
េយើងេ

ូ គន
យ t មនតំៃល t = 0,1,..., ( d − 1) េយើងទញបន ចំេលើយមិនសមមល

ម n ចំន ួន d េ្រពះតំ

ៃល ច់ ខតៃនផលសងរ ងចំេលើយទំងេនះ២ៗមនតំៃលតូចជង n ។ េបើ x = x0 + n
េផ ងេទៀត េនះេយើងសរេសរ t ' ជ t ' = qd + r ,0 ≤ r < d ។ េនះ
x

18

 

qd + r
d
r
= x0 + nq + n
d
r
≡ x0 + n
( mod n )
d
= x0 + n

និយមន័យ.្រទឹសីប
្ត ទ | លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

t'
ជចំេលើយម ួយ
d

ដ ូេចនះ ្រគប់ ចំេលើយទំងអស់ របស់ សមក
ី រសមមល
ូ ax ≡ b ( mod n ) សមមល

ម n េទន ឹងតំៃលមយ
ួ ន ិងែត

t
មួយគត់កងតំ
នុ ៃលចំន ួន d េផ ងៗគន ៃន x0 + n , 0 ≤ t ≤ d − 1 ។ ដ ូេចនះ េបើសមក
ី រមនចំេលើយមួយ េនះ មន
d
ចំេលើយម ិនសមមល
ូ គន

ម n ចំន ួន d ។
5 x ≡ 3 ( mod 7 )

„ឧទហរណ៍ : ចូរគណនចំេលើយ របស់ សមីករសមមូ ល

ចំេលើយ
ម្រទ ឹស្តប
ី ទ30 សមក
ី រេនះមនចំេលើយែតមួយគត់ ម 7 េ្រពះ ( 5,7 ) = 1 ។
ជដំបង
ូ េយើងេ ះ្រ

យសមក
ី រ 5x + 7 y = 1 ។

7 = 5.1 + 2
5 = 2.2 + 1

2 = 2.1

ដ ូេចនះ
1 = 5 − 2.2
2 = 7 − 5.1

ន ំេ


1 = 5 − 2.2 = 5 − 2 ( 7 − 5.1) = 5.3 − 7.2

ដ ូេចនះ

3 = 5 ( 9 ) − 7 ( 6 ) ន ំេ

យ 5.9 ≡ 3 ( mod 7 ) ។ដ ូចគន ែដរ 5.2 ≡ 3 ( mod 7 ) ។ ដ ូេចនះ

x ≡ 2 ( mod 7 ) ។

„ឧទហរណ៍ :

េ ះ្រ

យសមីករសមមូ ល

3 x ≡ 6 ( mod12 )

ចំេលើយ
េ យ ( 3,12 ) = 3 េហើ យ 3 | 6 េនះ សមក
ី រសមមល
ូ ខងេលើ មនចំេលើយ៣ែដលមិនសមមល
ូ គន
េយើងពនិ ិតយេឃើ ញថ x = 2 ជចំេលើយមយ
ួ ។

t
x = 2 + 12 = 2 + 4t , t ∈ ] ។ េ យេ
3

ម១២។

ម្រទ ឹស្តប
ី ទ30 ្រគប់ ចំេលើយទំងអស់ មន ង
យ t = 0,1, 2 េនះចំេលើយមិនសមម ូលគន ទំង៣របស់ សមក
ី រសម

មូល ម១២គ ឺ x = 2,6,10 ។

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត | 30. ្រទឹសីប
្ត ទ

 

19

31. ្រទស
្ត ទ 
ឹ ីប
េគេ

យចំនួនគត់ x, y ន ិង ចំនួនគត់មិនសូនយ a, n ។ េនះ
ax ≡ ay ( mod n )

លុះ្រ ែត


n ⎞
x ≡ y ⎜⎜ mod

⎟ ន ិង្រចសមកវញ។
( a, n ) ⎟⎠

សំ យបញជក់
េបើ ax ≡ ay ( mod n ) េនះ a ( x − y ) = sn ចំេពះចំន ួនគត់ s

( x − y)

ម ួយ។ ដ ូេចនះ

a
n
=s
( a, n ) ( a, n )

⎛ a
n ⎞
,
ម្រទ ឹស្តប
ី ទ13 េយើងទញបន ⎜⎜
⎟⎟ = 1 ។
a
,
n
a
,
n
(
)
(
)

ម ្រទ ឹស្តប
ី ទ12 េយើងទញបន

n
| ( x − y)
( a, n )

ដ ូេចនះ


n ⎞
x ≡ y ⎜⎜ mod

( a, n ) ⎟⎠


n ⎞
្រចសមកវញ
ិ េបើ x ≡ y ⎜⎜ mod
⎟ េនះ
( a, n ) ⎟⎠


an ⎞
ax ≡ ay ⎜⎜ mod

( a, n ) ⎟⎠

េ យគ ុណអង គទំង២ន ឹង a ។ េ យ ( a, n ) ែចក ច់ a េនះសមក
ី រសមមល
ូ ខងេលើន ំេ
ថ ax − ay = tn ចំេពះចំន ួនគត់ t

មួយ។

32. កូរែូ ៉ លរ
េបើ ax ≡ ay ( mod n ) ន ិង ( a, n ) = 1 េនះ x ≡ y ( mod n )

20

 

និយមន័យ.្រទឹសីប
្ត ទ | លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

យេយើងទញបន

33. ្រទស
្ត ទ្របូបន
ឹ ីប
ិ  
េគេ

យចំនួនគត់វជជិ មន a, b ។ េបើ ( a, b ) = 1 េនះ ចំនួនៃនចំនួនគត់វជជិ មន m ែដលមិន

ចសរេសរជ ង ar + bs = m បន ចំេពះចំនួនគត់មិនអវជជិ មន r , s េសមើន ឹង

( a − 1)( b − 1) / 2 ។

សំ យបញជក់
េយើងសន មតេ

ថ n ជចំន ួន

ចបំ ែបកបន

ម a, b េបើសនិ ជចំេពះចំន ួនគត់ a, b ែដលេ

យ េនះ េគ

មនចំន ួនគត់ម ិនអវជិ ជមន r , s ែដល ar + bs = n ។
េយើងពនិ ិតយ

ងែដលចំន ួនធតុមនិ កំនត់ខងេ្រកម

0
1
2
a a +1 a + 2
2a 2a + 1 2a + 2
....
....
....
ជួរឈរន ិមួយៗៃន

....
k
.... a − 1
.... a + k .... 2a − 1
.... 2a + k .... 3a − 1
....
....
..... ....

ងេនះ ជស្វត
ុី នព ្វន ្ត ែដលមនផលសងរ ួមេសមើ a ។ ចំន ួនេនពេ្រកម

n កងនុ

n + ka ែដល k ជចំន ួនគត់ធមមជត ិ។ េយើងដ ឹងថេបើ n

ដ ូេចនះន ំេ
ែត

យេយើងទញបនថ េបើចន
ំ ួនគត់ n មួយ

ចបំ ែបកបន េនះ n + ka ក៏ ចបំ ែបកបនែដរ

ចបំ ែបកបន េនះ្រគប់ ចំន ួនគត់ែដលេនពេ្រកម

សុទ ធ

ចបំ ែបកបនទំងអស់ ។ ្រគប់ ចំន ួនែដលជពហុ គ ុណៃន b សុទែធ ត

ថ គម នចំន ួនពហុ គ ុណៃន b ២ខុសគន
ម ួយៃន

ងេនះ គ ឺ

ចបំ ែបកបនទំងអស់ ។ េយើងន ិយយ

ងេ យ vb ន ិង wb ែដល 0 ≤ v, w ≤ a − 1

ចសថត
ិ េនកងជួ
នុ រឈរែត

ងខងេលើបនេទ។ េបើម ិនអញចង
ឹ េទ េនះ េយើងន ឹងមន vb ≡ wb ( mod a ) ។ន ំេ

b ( v − w ) ≡ 0 ( mod a ) ។ េ យ ( a, b ) = 1 ន ិងេ យេ្របើ្រទ ឹស្តប
ី ទ២១៧ េយើងទញបន
v − w ≡ 0 ( mod a ) ។ េ យ 0 ≤ v, w ≤ a − 1 េនះេយើងទញបន v = w ។

ឥលូ វេយើងន ឹងបង្ហញថ ្រគប់ ចំន ួនទំងអស់ កងនុ
េ យ vb, 0 ≤ v ≤ a − 1 សុទែធ តជចំន ួនមនិ
ចំេពះចំន ួនគត់ k មួយ។ េបើ vb − ka
គត់ម ិនអវជិ ជមន x, y

ង ែដលេនពេលើ
ី ចន
ំ ួនមយ
ួ ែដលជពហុ គ ុណៃន b

ចបំ ែបកបន។ ចំេពះចំន ួនែដលេនព ី vb មន ង vb − ka

ចបំ ែបកបនចំេពះ a, b េនះ ax + by = vb − ka េផ ទ ងផទត់ចេំ ពះចំន ួន

មួយ។ ⇒ by ≤ ax + by = vb − ka < vb ។ ដ ូេចនះ 0 ≤ y < v < a ។ ⇒

y ≡/ v ( mod b ) ។ មយ៉ងវញេទៀត

២ចំន ួនសថត
ិ េនេលើជរួ ឈរែតម ួយ សមមល
ូ គន

មa។ ⇒

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត | 33. ្រទឹសីប
្ត ទ្របូបិន

 

21

vb ≡ bv − ka ≡ ax + by ( mod a ) ⇒ bv ≡ by ( mod a ) ។
v ≡ y ( mod a ) ។ ែតយ៉ងេនះ

ដ ូេចនះ ចំន ួនៃនចំន ួនម ិន

មក ូរែល
ូ ៉ ៣២០ េយើងទញបន

ផយន
ទុ ឹងករពតែដល

0≤ y<v<a។

ចបំ ែបកបន ម a, b េសមនើ ឹងចំន ួនៃនចំន ួនែដលេនពេលើ
ី ចន
ំ ួនែដលមន ង

vb,0 ≤ v ≤ a − 1 ។ េនេលើជរួ ឈរទ ី j េគមនចំន ួន ( vb − i ) / a ពេលើ
ី vb ។ ដ ូេចនះចំន ួនៃនចំន ួនែដលមនិ

បំ ែបកបន ម a, b េសមនើ ឹង

vb − j ( a − 1)( b − 1)
=
a
2
v =0 j = 0
a −1 a −1

∑∑

ចបំ ែបកបនធំបំផ ុតសថត
ិ េនចំពេលើ
ី ( a − 1) b ដ ូេចនះ ចំន ួនគត់ែដលមិន

ចំន ួនគត់ែដលមិន

ចបំ ែបកបនធំ

បំ ផ ុត មនតំៃលេសមនើ ឹង ( a − 1) b − a ។

34. ្រទស
្ត ទ 
ឹ ីប
េគេ

យ a, b ជចំនួនគត់ បឋមរ ងគន។ សមីករ

ax + by = n
គមនចំេលើយជចំនួនគត់មិនអវជជិ មន x, y ចំេពះ n = ab − a − b ។ េបើ n > ab − a − b
េនះ សមីករេនះ មនចំេលើយជចំនួនគត់មិនអវជជិ មន។
„ឧទហរណ៍ : ចូរគណន x ែដល

x ≡ 3 ( mod 5 ) និង x ≡ 7 ( mod11)

ចំេលើយ
េ យ x = 3 + 5a ដ ូេចនះ 11x = 33 + 55a ។ េ យ x = 7 + 11b ដ ូេចនះ 5 x = 35 + 55b ។ ដ ូេចនះ
x = 11x − 10 x = 33 − 70 + 55a − 110b មនន ័យថ x ≡ −37 ≡ 18 ( mod 55 ) ។ េគ

x = 18 + 55t , t ∈ ] េផ ទ ងផទត់សមក
ី រសមម ូលែដលេ

ចេផ ទ ងផទត់បនថ

យ។

„ឧទហរណ៍ : ចូរគណនចំនន
ួ គត់ n មួ យ ែដល េពលែចកនឹង 4 សល់ សំ នល់ ២, េពលែចកនឹង៥ សល់
សំ នល់ ១ េហើ យ េពលែចកនឹង៧ សល់ សំ នល់ ១។
ចំេលើយ
េយើងចង់ បន n ែដល
22

 

និយមន័យ.្រទឹសីប
្ត ទ | លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

n ≡ 2 ( mod 4 )
n ≡ 1( mod 5 )
n ≡ 1( mod 7 )


35n ≡ 70 ( mod140 )
28n ≡ 28 ( mod140 )
20n ≡ 20 ( mod140 )

េយើងមន
n = 21n − 20n = 3 ( 35n − 28n ) − 20n

ដ ូេចនះ

n ≡ 3 ( 70 − 28 ) − 20 ≡ 106 ( mod140 )

n ≡ 106 ( mod140 )

35. ្រទស
្ត ទចន
ឹ ីប
ិ  
េគេ

យ m1, m2 ,..., mk ជចំនួនវជជិ មនបឋមរ ងគនព ីរៗ េហើយន ិមួ យៗធំជង១។

ង a1, a2 ,..., ak ជចំនួនគត់

មួ យ។ េនះ្របព ័នធសមីករសមមូ ល

x ≡ a1 ( mod m1 )
x ≡ a2 ( mod m2 )

#
x ≡ ak ( mod mk )

មនចំេលើយ េហើយែតមួ យគត់ ម m1m2 ...mk ។
សំ យបញជក់
ង Pj = m1m2 ...mk / m j ,1 ≤ j ≤ k ។

(

)

ង Q j ែដល Pj Q j ≡ 1 mod m j ។ េយើងដ ឹងថ មន Q j ែដល

េផ ទ ងផទត់លក ខខណ្ឌ ខងេលើ េ្រពះ្រគប់ mi បឋមរ ងគន ២ៗ។ េយើងបេងតើក ចំន ួន

x = a1PQ
1 1 + a2 P2Q2 + ... + ak Pk Qk
េយើងេឃើ ញថចំន ួនខងេលើេផ ទ ងផទត់្របព ័ន ធសមក
ី រខងេលើ។

(

)

េដ ើមបីបង្ហញថ ចំេលើយមនែតមយ
ួ េយើងសន មតថ មន y េផ ងេទៀត ែដល y ≡ a j mod m j ចំេពះ្រគប់

(

)

j ∈ {1, 2,.., k } ។ ដ ូេចនះ y − x ≡ 0 mod m j ចំេពះ្រគប់ j ។ េយើងទញបនថ m j ន ិមួយៗែចក ច់

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត | 35. ្រទឹសីប
្ត ទចិន

 

23

( y − x) ។ េ

យ m j បឋមរ ងគន ២ៗ េនះ េយើងទញបន m1m2 ...mk | ( y − x ) ។រនឺ ិយយមយ៉ងេទៀត

y ≡ x ( mod m1m2 ...mk ) ។

„ឧទហរណ៍ : េតើេគ

ចរកបន១

នឹងចំនន
ួ កេរ រ ឺេទ?។

នចំនន
ួ គត់ តេរៀងគនែដលចំនន
ួ ទំងអស់ េនះ សុទធែតែចក ច់

ចំេលើយ
ង p1, p2 ,..., p1,000,000 ជ១

នចំន ួនគត់បឋមគន ២ៗេផ ងគន ។

ម្រទ ឹស្តប
ី ទច ិន ្របព ័ន ធសម ីករខងេ្រកម

មនចំេលើយ

(
)
x ≡ −2 ( mod p22 )
x ≡ −1 mod p12

#

(

2
x ≡ −1, 000, 000 mod p1,000,000

)

ប ្ត ចំន ួន x + 1, x + 2,..., ( x + 1000000 ) ជ១

នចំន ួនគត់តេរៀងគន ែដលន ិម ួយៗែចក ច់ ន ឹងកេរៃនចំន ួន

បឋម។

36. ែផនកគត់ នង
ិ  ែផនកទសភគ
ែផន កគត់ៃន x

ងេ យ [ x ] ។

ឧទហរណ៍ [3.78] = 3 ។ េយើ ងមន x − 1 < [ x ] ≤ x រ ឺក៏ [ x ] ≤ x < [ x ] + 1 ។
េគេ្របើសញញសំ គល់ { x} = x − [ x ]

ងេ

x = [ x ] + { x} ,0 ≤ { x} < 1

ដូ េចន ះ

37. ្រទស
្ត ទ 
ឹ ីប
េគេ

24

 

យ α , β ∈ \, a ∈ ], n ∈ ` ។ េនះ

១)

[α + a ] = [α ] + a

២)

⎡ α ⎤ ⎡ [α ] ⎤
⎢⎣ n ⎥⎦ = ⎢ n ⎥

និយមន័យ.្រទឹសីប
្ត ទ | លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

យែផន កទសភគ។

[α ] + [ β ] ≤ [α + β ] ≤ [α ] + [ β ] + 1

៣)
សំ យបញជក់

ង m = [α + a ] ។ ដ ូេចនះ m ≤ α + a < m + 1 ។ ⇒ m − a ≤ α < m − a + 1 មនន ័យថ

១)

m − a = [α ] ។

២)

α

⎡α ⎤
= ⎢ ⎥ + θ ,0 ≤ θ < 1
n ⎣n⎦

⎡α ⎤
α = n ⎢ ⎥ + nθ
⎣n⎦

⎡α ⎤
េ យ n ⎢ ⎥ ជចំន ួនគត់ េនះ ម(១) េយើងទញបន
⎣n⎦

⎡α ⎤
+ nθ ⎥ = n ⎢ ⎥ + [ nθ ]

⎣n⎦
⎣ ⎣n⎦

[α ] = ⎢ n ⎡⎢

α⎤

[α ] = ⎡ α ⎤ + [ nθ ]

េ យ

0 ≤ [ nθ ] ≤ nθ < n ដ ូេចនះ 0 ≤


៣)

n

⎢⎣ n ⎥⎦

n

[ nθ ] < 1 ។
n

⎡ α ⎤ ⎡ [α ] ⎤
⎢⎣ n ⎥⎦ = ⎢ n ⎥

α − 1 < [α ] ≤ α , β − 1 < [ β ] ≤ β េយើងទញបន
មវសមភព

α + β − 2 < [α ] + [ β ] ≤ α + β

េ យ [α ] + [ β ] ជចំន ួនគត់តច
ូ ជងរេសម
ឺ ើ α + β េនះ ្រតូវែតតូចជងរេសម
ឺ ែើ ផ នកគត់របស់ α + β ។ មនន ័យថ

[α ] + [ β ] ≤ [α + β ]
α + β − 2 < [α ] + [ β ]

α + β < [α ] + [ β ] + 2

[α + β ] < [α ] + [ β ] + 2
[α + β ] ≤ [α ] + [ β ] + 1

ិ មភពខងេ្រកមពិត
„ឧទហរណ៍ : ចូរបង្ហញថ ចំេពះ្រគប់ x, y ∈ \ វស

[ x] + [ x + y ] + [ y ] ≤ [2 x] + [2 y ]
ចំេលើយ
េយើងមន x = [ x ] + { x} ន ិង y = [ y ] + { y} ។ ដ ូេចនះ

[ 2 x ] + [ 2 y ] = 2 [ x ] + ⎡⎣ 2 { x}⎤⎦ + 2 [ y ] + ⎡⎣ 2 { y}⎤⎦
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត | 37. ្រទឹសីប
្ត ទ

 

25

[ x + y ] = [ x ] + [ y ] + ⎡⎣{ x} + { y}⎤⎦

ន ិង

ដ ូេចនះេយើង្រតូវបង្ហញថ

⎡⎣ 2 { x}⎤⎦ + ⎡⎣ 2 { y}⎤⎦ ≥ ⎡⎣{ x} + { y}⎤⎦
មលក ខណៈសុេី ម្រទ ី េយើង

ចសន មតថ { x} ≥ { y} ។ េយើងដ ឹងថ { x} ជចំន ួនមនិ តូចជងសូនយ។ េយើងមន

⎡⎣ 2 { x}⎤⎦ + ⎡⎣ 2 { y}⎤⎦ ≥ ⎡⎣ 2 { x}⎤⎦ ≥ ⎡⎣{ x} + { y}⎤⎦

ពត។

38. ្រទស
្ត ទ
ឹ ីប
េបើ a, b ជចំនួនគត់ធមម ជតិបឋមរ ងគន ចូ របង្ហញថ
⎡ ( a − 1) b ⎤ ⎡ a ⎤ ⎡ 2a ⎤
⎡ ( b − 1) a ⎤
⎡ b ⎤ ⎡ 2b ⎤
+
+
...
=
+
+
....
+




⎢⎣ a ⎥⎦ ⎢⎣ a ⎥⎦
⎢ ⎥ ⎢ ⎥
⎣ a ⎦ ⎣b⎦ ⎣ b ⎦
⎣ b ⎦

=

( a − 1)( b − 1)
2

សំ យបញជក់
ពនិ ិតយចតុេកណែកងមយ
ួ ែដលមនកំព ូល្រតង់ ( 0,0 ) , ( 0, b ) , ( a,0 ) , ( a, b ) ។ ចតុេកណែកងេនះ មន

( a − 1)( b − 1) ចំន ុចែដលមនកអូ រេ
y=

xb
។ េយើងន ិយយថ គម នចំន ុច
a

េនជចំន ួនគត់។ ចតុេកណែកងេនះែចកជ២ចំែនកេសមគ
ើ ន េ យបនទ ត់
មយ
ួ ែដលសថត
ិ េនេលើបនទ ត់េនះ មនកអ
ូ រេ េនជចំន ួនគត់េទ េលើក

ែលងែតចំន ុចចុងទំង២។ េបើសនិ ជមនចំន ុចមនក ូអរេ េនគត់សត
ថិ េនេលើបនទ ត់េនះ ្រតង់ ( m, n ) ែដល

0 < m < a,0 < n < b េនះ

n b
b
= ។ េនះ មនន ័យថ
m a
a

ចប្រងួមេទជ

n
ផយព
ទុ សមម
ី ត ិកមមែដល a, b
m

បឋមរ ងគន ។

⎛ kb ⎞
⎡ kb ⎤
ចំន ុច Lk = ⎜ k , ⎟ ,1 ≤ k ≤ a − 1 ជប ្ត ចំន ុចែដលសថត
ិ េនេលើបនទ ត់េនះ។ ⎢ ⎥ េសមនើ ឹងចំន ួនចំន ុចមនក ូ
⎝ a ⎠
⎣a⎦
a −1

⎡ kb ⎤
⎛ kb ⎞
ូ រ
អរេ េនគត់ ែដលសថត
ិ េនេលើបនទ ត់ឈរ េចញព ី ( k ,0 ) េទ ⎜ k , ⎟ ។ដ ូេចនះ ∑ ⎢ ⎥ ជចំន ួនចំន ុចមនកអ
⎝ a ⎠
k =1 ⎣ a ⎦
េ េនគត់ ែដលសថត
ិ េនកងពក់
នុ
ក ្ត លែផ នកខងេ្រកមរបស់ ចតុេកណែកង។ ដ ូចគន ែដរ

a −1

⎡ ka ⎤

∑ ⎢⎣ b ⎥⎦

k =1

ជចំន ួនចំ

ន ុចមនកអ
ូ រេ េនគត់ ែដលសថត
ិ េនកងពក់
នុ
ក ្ត លែផ នកខងេលើរបស់ ចតុេកណែកង។ េ យជសរ ុបមន

( a − 1)( b − 1) ចំន ុចមនក ូអរេ

េនគត់ េហើ យែចកេសមគ
ើ ន ែផ នកខងេលើន ិងខងេ្រកមចតុេកណែកង។ ដ ូេចនះសំ

េន ើខងេលើពត។

26

 

និយមន័យ.្រទឹសីប
្ត ទ | លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

39. ្រទស
្ត ទឌប
ូ៉ ីញ៉ក់ 
ឹ ីប
ី ល

( De Polignac )
ង p ជចំនួនបឋម។ ចំនួនគត់ធំបផ
ំ ុ ត k ែដល p k ែចក ច់ n ! កំនត់េ យ

⎡ n ⎤
∑⎢ k ⎥
k =1 ⎣⎢ p ⎦⎥
សំ យបញជក់

⎡n⎤
កងចំ
នុ េនមចំន ួនគត់ព១ដល់

n , ចំន ួនគត់ែដលែចក ច់ ន ឹង p , មនចំន ួន ⎢ ⎥ , ចំន ួនគត់ែដលែចក ច់ ន ឹង p 2 ,
⎣ p⎦
⎡ n ⎤
⎡n⎤ ⎡ n ⎤
មនចំន ួន ⎢ 2 ⎥ ,.....។ ដ ូេចនះ n ! ែចក ច់ ន ឹង p ស្វ័យគ ុណ( ⎢ ⎥ + ⎢ 2 ⎥ + ... )។ ឧទហរណ៍ ៖
⎢⎣ p ⎥⎦
⎣ p ⎦ ⎢⎣ p ⎥⎦
10! = 1.2.3.4.5.6.7.8.9.10 ។

ព១ដល់

១០ ចំន ួនែចក ច់ ន ឹង៣មនចំន ួន៣គ ឺ ៣,៦,៩។ ចំន ួនែចក ច់ ន ឹង 32 = 9 មនចំន ួន១គ ឺ៩។ ដ ូេចនះ 10!
ែចក ច់ ន ឹង 33+1 = 34 ។
„ឧទហរណ៍ : េតើមនេលខសូនយចំនន
ួ ប៉ុ នមនៃនខងចុង 300!
ចំេលើយ
េលខសូនយខងចុង 300! េសមនើ ឹង ចំន ួនែដលជស្វ័យគ ុណៃន១០ ធំបំផ ុតែដលែចក ច់ 300! មនន ័យថ 10k ធំ
បំ ផ ុតែដលែចក ច់ 300! ។ េយើងមនិ

ចយករ ូបមន ្ត ឌ ីប៉ល
ូ ញ
ី ៉ក់ មកេ្របើេ យផទល់ បនេទ េ្រពះ១០ម ិនែមន

ជចំន ួនបឋម។ ែត 10 = 5.2 ។ ដ ូេចនះ k ធំបំផ ុត ែដល 10k ែចក ច់ 300! េសមនើ ឹង តំៃលតូចជងេគៃន k កងចំ
នុ
េនម ( k ធំបំផ ុត ែដល 2k ែចក ច់ 300! )ន ិង( k ធំបំផ ុត ែដល 5k ែចក ច់ 300! )។

មរ ូបមន ្ត ឌ ីប៉ល
ូ ញ
ី ៉ក់


⎡ 300 ⎤
k ធំបំផ ុត ែដល 2k ែចក ច់ 300! េសមនើ ឹង k2 = ∑ ⎢ k ⎥
k =1 ⎣ 2 ⎦

⎡ 300 ⎤
k ធំបំផ ុត ែដល 2k ែចក ច់ 300! េសមនើ ឹង k5 = ∑ ⎢ k ⎥ < k2
k =1 ⎣ 5 ⎦

⎡ 300 ⎤ ⎡ 300 ⎤ ⎡ 300 ⎤ ⎡ 300 ⎤ ⎡ 300 ⎤
k5 = ∑ ⎢ k ⎥ = ⎢
⎥ + ⎢ 2 ⎥ + ⎢ 3 ⎥ + ⎢ 4 ⎥ + ...
k =1 ⎣ 5 ⎦ ⎣ 5 ⎦ ⎣ 5 ⎦ ⎣ 5 ⎦ ⎣ 5 ⎦
= 60 + 12 + 4 + 0

= 74

ដ ូេចនះ 300! មនេលខសូនយេនខងចុងចំន ួន៧៤ខ ទង់ ។ 
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត | 39. ្រទឹសីប
្ត ទឌីប៉ូលីញ៉ក់

 

27

40. ្រទស
្ត ទវលសុ


ឹ ីប
ចំេពះ្រគប់ចំនួនបឋម p េគមន ( p − 1) ! ≡ −1( mod p )
សំ យបញជក់
េយើងដ ឹងថ េបើ s បឋមន ឹង p េនះេគមន x ែដល s.x ≡ 1( mod p ) ។ េ្រពះេបើ ( s, p ) េនះ ម្រទ ឹស្តប
ី ទ
បេឆ−េបស៊ ូ េគមនចំន ួនគត់ x, y ែដល sx + py = 1 ។ ដ ូេចនះ s.x ≡ 1( mod n ) ។

x ≡ s ′ ( mod p ) ។ ដ ូេចនះ s ′ < p ។ េ យ s.x ≡ 1( mod p ) ន ិង x ≡ s ′ ( mod p ) េនះ ss ′ ≡ 1( mod p )

។ មនន ័យថ ចំេពះ s ម ួយែដលបឋមន ឹង p េគមន s ′ < p មួយែដល ss ′ ≡ 1( mod p ) ។ ដ ូេចនះ ចំេពះ

s1 , s2 េគមន s1′ , s2′ ែដល s1 s1′ ≡ 1( mod p ) ន ិង s2 s2′ ≡ 1( mod p ) ។ េបើ s1′ = s2′ = s េនះ
s2 ( s1 s ) ≡ s2 ( mod p ) ⇒ s1 ≡ s2 ( mod p ) ។ េ យ s1 , s2 < p េនះ s1 = s2 ។ ដ ូេចនះចំេពះ s1 , s2

េផ ងគន េនះេយើងមន s1′ , s2′ េផ ងគន ែដរ។
េបើ p = 2 រ ឺ p = 3 េនះ្រទ ឹស្តខ
ី ងេលើពត។

សន មតថ p > 3 ។ ពនិ ិតយ a, ែដល 2 ≤ a ≤ p − 2 ។ ចំេពះ a ន ិមយ
ួ ៗខងេដ ើមេនះ េយើងកំនត់ a ' ≤ p − 1 មួយ
េទៀតែដល aa ' ≡ 1( mod p ) ។ចំេពះ a េផ ងគន េយើងមន a ′ េផ ងគន ែដរ។ េបើ a = a ' េនះ

(

)

a 2 ≡ 1( mod p ) ⇒ p | a 2 − 1 = ( a − 1)( a + 1) ។ េ យ p ជចំន ួនបឋមេនះ a ≡ 1( mod p ) រមិឺ ន
អញចង
ឹ េទ a ≡ −1( mod p ) ។ ⇒ a − 1 = p រ ឺ a + 1 = p ។ ែតមនិ

ចទំង២េ្រពះ a − 1 ≤ p − 3 < p ន ិង

a + 1 ≤ p − 1 < p ។ ដ ូេចនះ a ≠ a ' ។ ដ ូេចនះ េពលគ ុណ្រគប់ a ទំងអស់ ែដល 2 ≤ a ≤ p − 2 បញចល
ូ គន េយើងផ ំ ្តុ
គ ូែដល aa ' ≡ 1( mod p ) ។ ដ ូេចនះផលគ ុណសរ ុបគ ឺេសម១ើ ។ េយើងសរេសរជ
2.3.... ( p − 2 ) ≡ 1( mod p )

( p − 1)! ≡ 1. ⎜⎜ ∏

⎝ 2≤ a ≤ p − 2


j ⎟ . ( p − 1) ≡ 1.1. ( p − 1) ≡ −1( mod p )

 
 

„ឧទហរណ៍ : េបើ p ជចំនន
ួ បឋម ែដល p ≡ 1( mod 4 ) ចូរបង្ហញថ

⎛ p −1⎞

⎟ ! ≡ −1( mod p )
⎝ 2 ⎠

ចំេលើយ
28

 

និយមន័យ.្រទឹសីប
្ត ទ | លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

េនកងក
នុ
្ត ផលគ ុណរបស់ ( p − 1)! េយើងផប
គួ j ជមយ
ួ ន ឹង ( p − j ) ែដល 1 ≤ j ≤ ( p − 1) / 2 ។ េយើងសេង កត
េឃើ ញថ j ( p − j ) ≡ − j 2 ( mod p ) ។

−1 ≡ ( p − 1) ! ≡

ម្រទ ឹស្តប
ី ទវលសុ
ន េយើងទញបន

p −1 /2 ⎛ p − 1 ⎞
− j 2 ≡ ( −1)( ) ⎜
⎟ !( mod p )
⎝ 2 ⎠
1≤ j ≤( p −1)/2

p−1 /2

េ យ ( −1)( ) = 1 េយើងទញបនសំ េន ើពត។

41. ្រទស
្ត ទែភម៉ 
ឹ ីប
( Fermat's Little Theorem )

្រគប់ចំនួនបឋម p ន ិង្រគប់ចំនួនគត់ a េគមន

a p ≡ a ( mod p )
សំ យបញជក់
េយើងន ឹង្រ

យបញជក់ មវចរេ

យកំេន ើន ម a ។ េពល a = 1 េយើងទញបនថ សំ េន ើពត។
ិ សន មតថ p

ែចក ច់ a p − a ។ េយើងមន
p −1 p
⎛ p⎞ k
⎛ ⎞ k
p

=
a
a


⎜ ⎟a + a − a
k
k
k =0 ⎝ ⎠
k =0 ⎝ ⎠
p

( a + 1) p − a = ∑ ⎜

ចំេពះ 1 ≤ k ≤ p − 1 េយើងមន

( p − 1)!
⎛ p⎞
⎛ p − 1⎞
p!
=p
= p⎜
k⎜ ⎟ = k
k !( p − k ) !
( k − 1)!( p − 1 − ( k − 1) )! ⎝ k − 1 ⎠⎟
⎝k⎠
⎛ p⎞
⎛ p⎞
⎛ p⎞
មនន ័យថ p | k ⎜ ⎟ ែតេ យ ( p, k ) = 1 ដ ូេចនះ p | ⎜ ⎟ ។ ចំេពះ k = 0 ក៏េយើងមន p | ⎜ ⎟ ែដរ។
⎝k⎠
⎝k⎠
⎝k⎠
ដ ូេចនះ

( a + 1)

p

−a =

p −1

⎛ p⎞

∑ ⎜ k ⎟ a k + a p − a ≡ a p − 1 ≡ 0 ( mod p )

k =0 ⎝

ដ ូេចនះ ( a + 1) − a ែចក ច់ ន ឹង p ។ ដ ូេចនះសំ េន ើពត។

p

(

)

មរយៈ្រទ ឹស្តីបទេនះេយើ ងទញបនថ a a p −1 − 1 ≡ 0 ( mod p ) ។ ដូ េចន ះ េបើ p ែចក a មិន
ច់េទ េនះមនន ័យថ p ែចក a p −1 − 1

ច់។ ដូ េចន ះ a p −1 ≡ 1mod p ។

 
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត | 41. ្រទឹសីប
្ត ទែភម៉

 

29

42.  វបក

ង p ជចំនួនបឋម ន ិង សនមតថ p ែចក a មិន ច់។ េនះ a p −1 ≡ 1( mod p )

„ឧទហរណ៍ :

ង a1 = 4, an = 4an−1 , n > 1 ។ ចូរគណនសំ នល់ ៃន a100 ែចកនឹង៧។

ចំេលើយ
ម្រទ ឹស្តប
ី ទែភម៉ េយើងមន 46 ≡ 1( mod 7 ) ។ េយើងមន 4n ≡ 4 ( mod 6 ) ចំេពះ្រគប់ ចំន ួនគត់វជិ ជមន
n មនន ័យថ 4n = 4 + 6t ចំេពះចំន ួនគត់ t

ម ួយ។ ដ ូេចនះ

( )

a100 = 4a99 = 44+6t = 44. 46

t

≡ 4 ( mod 7 )

a100 ែចកន ឹង៧ សល់ ៤។

43. នយ
ិ មន័យ
d ( n ) ជចំនួនតួ ែចកវជជិ មនរបស់ n

σ ( n ) ជផលបូ កៃនប ្ត តួ ែចកវជជិ មនរបស់ n
σ s ( n ) ជផលបូ កស្វ័យគុ ណ s ៃនប ្ត តួ ែចកវជជិ មនរបស់ n
P ( n ) ជផលគុ ណប ្ត តួ ែចកវជជិ មនរបស់ n ។

ិ េលើសព ីn ន ិងបឋមន ឹង n ។
φ ( n ) ជចំនួនៃនចំនួនគត់វជជិ មនែដលធំមន

φ ( n ) ថជអនុ គមន៍អឺែលរ។

េគេ

ω ( n ) ជចំនួនតួ ែចកបឋមខុ សៗគនរបស់ n ។
Ω ( n ) ជចំនួនតួ ែចកបឋមរបស់ n

ប់មិនបច់គិតថខុ សគនរ ឺអត់េទ(េសមើន ឹងផលបូ កៃន

ស្វ័យគុ ណរបស់ក ្ត បឋមរបស់ n ឧទហរណ៍ 20 = 22.5 េយើ ងមន ២ចំនួន២ដង ៥ចំនួន១ដង
ដូ េចន ះ Ω ( 20 ) = 2 + 1 = 3 )។
អនុ គមន៍ខងេលើ

ច ងជសញញេ យ

d ( n ) = ∑1; σ ( n ) = ∑ d ; ω ( n ) = ∑1; Ω ( n ) =
d |n

φ (n) =

d |n

p|n

1

1≤ k ≤ n
( k ,n )=1

30

 

និយមន័យ.្រទឹសីប
្ត ទ | លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

α

α

p ||n

(សញញ || េនកនុ ង pα || n មនន ័យថ pα | n ែត pα +1 /| n )
ឧទហរណ៍ ១,២,៤,៥,១០,២០ជតួ ែចករបស់២០។ េយើ ងមន d ( 20 ) = 6; σ ( 20 ) = 42;

ω ( 20 ) = 2; Ω ( 20 ) = 3 ។ េ យ 1,3,7,9,11,13,17,19 ជចំនួនគត់វជជិ មនធំមន
ិ េលើសព ី២០ ន ិង
បឋមន ឹង២០ េនះ φ ( 20 ) = 8 ។

44. ្រទស
្ត ទ
ឹ ីប
α
េបើផលគុ ណក ្ត បឋមរបស់ n មន ង n = p1α1 pα2 2 ... pk k េនះ េយើ ងមន

d ( n ) = (α1 + 1)(α 2 + 1) ... (α k + 1)

σ s (n) =
P (n)

s(α +1)
s α +1
− 1 p2( 2 ) − 1 pk k − 1
.
...
p1s − 1
p2s − 1
pks − 1

p1 (

s α1 +1)

d ( n)
=n 2

សំ យបញជក់
េយើងន ឹង្រ


ករណី េផ ងេទៀត
យបញជក់ករណី P ែដលពបកជងេគ

ច្រ

យបញជក់ មរេបៀបដ ូចគន ។

β

តួែចកវជិ ជមនមយ
ួ របស់ n មន ង p1β1 p2β 2 ... pk k ែដល 0 ≤ βi ≤ α i ។ ផលគ ុណរបស់ ប ្ត តួែចកទំង
អស់ របស់ n មន ង p1γ 1 p2γ 2 ... pkγ k ។
ដ ូេចនះេយើងន ឹងគណនប ្ត ស្វ័យគ ុណ γ i ។ េយើងយកចំន ួនគត់មយ
ួ v ∈ {0,1,..., α1} ។ តួែចករបស់ n ែដល

β1 = v មនទំងអស់ ចំន ួន (α 2 + 1) ... (α k + 1) ។ េពលេយើងគ ុណតួែចកទំងអស់ េនះ បញចល
ូ គន េយើងបន
α1

γ 1 = (α 2 + 1) ... (α k + 1) ∑ v
v =0

1
= α1 (α1 + 1) ...(α k + 1)
2
= α1.

d ( n)
2

េយើងទញបនរ ូបមន ្តដ ូចគន ចំេពះ γ i ។
„ឧទហរណ៍ : ចូរបង្ហញថ d ( n ) ≤ 2 n ។
ចំេលើយ
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត | 44. ្រទឹសីប
្ត ទ

 

31

្រគប់ តួែចកវជិ ជមន a ន ិមួយៗៃន n

ចផគន
គូ ជមយ
ួ តួែចករបស់ n មួយេទៀតគ ឺ

n
n
។ េ យ n = a. េនះ ្រតូវ
a
a

ែតមនតួែចកម ួយកងចំ
នុ េនមេនះែដល ≤ n ។
ង d1 < d 2 < .... < d k ជតួែចកវជិ ជមនរបស់ n ែដលធំមនិ េលើសព ី n ។ តួែចករបស់ n េផ ងេទៀតគ ឺ

n n
n
, ,...,
d1 d 2
dk
េ យ k ≤ n ដ ូេចនះ d ( n ) ≤ 2k ≤ 2 n ។

„ឧទហរណ៍ : ចូរគណន្រគប់ ចំនន
ួ គត់ n ែដល d ( n ) = 6 ។
ចំេលើយ
d ( n ) = (α1 + 1)(α 2 + 1) ... (α k + 1) = 6 = 2.3 រ ឺ 6.1 េនះ n ្រតូវែតមនក ្ត បឋមខុសគន ែត២ប៉េុ

្ណ ះ

គ ឺ p ន ិង q ។ដ ូេចនះ n = pα q β ន ិង 1 + α = 2;1 + β = 3 រក៏ឺ 1 + α = 6;1 + β = 1 ។ ដ ូេចនះ n ្រតូវែតមន ង
n = pq 2 រក៏ឺ n = p5 ែដល p, q ជចំន ួនបឋមខុសគន ។

„ឧទហរណ៍ : ចូរបង្ហញថ
n
⎡n⎤
d
k
=
∑ ( ) ∑⎢ j⎥
k =1
j =1 ⎣ ⎦
n

ចំេលើយ
េយើងមន

n

n

∑ d ( k ) = ∑ ∑1

k =1
n

k =1 j|k

∑ ∑1 = ∑

k =1 j|k

1=

j ≤n j≤k ≤n
( k ≡0mod j )

⎡n⎤

∑ ⎢ j⎥
j≤n ⎣

„ឧទហរណ៍ : ចូរបង្ហញថ ចំេពះ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ ធមម ជតិ n េគមនចំនន
ួ គត់ ធមម ជតិ x និង y ែដល

( ) ( )

x − y ≥ n និង σ x 2 = σ y 2 ។
ចំេលើយ

( ) ( )

( )

ង s ≥ n, ( s,10 ) = 1 ។ េយើងយក x = 5s; y = 4 s ។ េនះ σ x 2 = σ y 2 = 31σ s 2 ។

32

 

និយមន័យ.្រទឹសីប
្ត ទ | លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

45. ្រទស
្ត ទអែឺ លរ
ឹ ីប

φ n
េបើ ( a, n ) = 1 េនះ a ( ) ≡ 1( mod n ) ។

សំ យបញជក់
េយើងមន n > 1 ។

ង 1 = a1 < a2 <,..., < aφ ( n ) = n − 1 < n ជប ្ត ចំន ួនគត់វជិ ជមន តូចជង n េហើ យ

បឋមន ឹង n ែដល n > 1 ។ ្រគប់ ចំន ួនគត់ទង
ំ អស់ ែដលបឋមន ឹង n េពលែចកន ឹង n សល់ សំនល់ ជ ai មួយ
កងចំ
នុ េនម ai ,1 ≤ i ≤ φ ( n ) ។
េ យ ( a, n ) = 1 េនះ aa1, aa2 ,..., aaφ ( n ) ក៏បឋមន ឹង n ែដរ។ ដ ូេចនះ ប ្ត aai ទំងេនះសមមល
ូ ន ឹង a j
ម ួយ ែដល 1 ≤ j ≤ φ ( n )

ម n ។ ប ្ត aai ខុសៗគន សមម ូលន ឹង a j ខុសគន ែដរ

ម n ។ េ្រពះេបើមន

aai ≡ ak ( mod n ) ន ិង aa j ≡ ak ( mod n ) េនះ a j ( aai ) ≡ a j ak ( mod n ) ⇒

( )

ai aa j ≡ a j ak ( mod n ) ⇒ ai ak ≡ a j ak ( mod n ) ⇒ ai ≡ a j ( mod n ) ។
ដ ូេចនះ
aa1.aa2 ....aaφ ( n ) ≡ a1a2 ....aφ ( n ) ( mod n )



φ n
a ( ) a1.a2 ....aφ ( n ) ≡ a1a2 ....aφ ( n ) ( mod n )

( a ( ) −1) a .a ....a ( ) ≡ 0 ( mod n)
យ ( a a ...a ( ) , n ) = 1 េនះ ( a ( ) − 1) ≡ 0 ( mod n ) ។
φ n

1 2

1 2

φ n

φ n

φ n

46. ្រទស
្ត ទ
ឹ ីប
ង k ជចំនួនគត់វជជិ មនតូ ចបំផុតែដល a k ≡ 1( mod m ) ។ ចំនួនគត់វជជិ មន x ែដល

a x ≡ 1( mod m ) បនទល់ែត x ជពហុ គុ ណៃន k ន ិង្រចសមកវញ។

សំ យបញជក់

( )

េបើ x ជពហុ គ ុណៃន k េនះ x = kl ។ េ យ a k ≡ 1( mod m ) េនះ a k

l

≡ 1( mod m ) ។

្រចសមកវញ
ិ សន មតថ a x ≡ 1( mod m ) ។ យក x = kl + p, 0 ≤ p < k ។ ដ ូេចនះ p = x − kl ។ េយើងមន

a p = a x −kl = a x a − kl ≡ 1.1−l = 1( mod m )

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត | 45. ្រទឹសីប
្ត ទអឺែលរ

 

33

េបើ p > 0 េនះ មន p < k ែដល a p ≡ 1( mod m ) ។ ដ ូេចនះផយព
ទុ សមម
ី ត ិកមមែដលថ k តូចជងេគ។ ដ ូេចនះ

p = 0 ។ ដ ូេចនះ x = kl ។ ដ ូេចនះ x ជពហុ គ ុណៃន k ។

47. ្រទស
្ត ទ 
ឹ ីប
ង a ន ិង b ជចំនួនគត់វជជិ មនព ីរែដលបឋមគន េនះ φ ( ab ) = φ ( a ) φ ( b ) ។
សំ យបញជក់
ង n ជចំន ួនគត់ធមមជត ិមួយែដល n = ab, ( a, b ) = 1 ។ េយើងតំេរៀបចំន ួនគត់ចន
ំ ួន ab ែដលមន 1, 2,..., ab
ដ ូចខងេ្រកម

1
a +1
2a + 1
...
( b − 1) a + 1

2
a+2
2a + 2
...
( b − 1) a + 2

3
a+3
2a + 3
...
( b − 1) a + 3

...
...
...
...
...

k
a+k
2a + k
...
( b − 1) a + k

... a
... 2a
... 3a
... ...
... ba

ចំន ួនគត់ r ម ួយ បឋមន ឹង n េបើ បឋមន ឹង a ន ិងន ឹង b ន ិង្រចសមកវញ។
ិ ជដំបង
ូ េយើងន ឹងកំនត់ចន
ំ ួនៃនចំន ួន
គត់កងនុ

ងខងេលើ ែដលបឋមន ឹង a ន ិងបនទ ប់ មកគណនេ

យេឃើ ញថ េត ើមនចំន ួនប៉ន
ុ ម នកងចំ
នុ េ

េនះែដលបឋមន ឹង b ។
មនចំន ួនគត់ចន
ំ ួន φ ( a ) េនកងបនទ
នុ
ត់េដកទ ី១ែដលបឋមន ឹង a ។ ឥលូ វេយើងេមល
ើ បនទ ត់ឈរទ ី k ែដល
1 ≤ k ≤ a ។ ចំន ួនគត់ន ិម ួយៗសថត
ិ េនកងជួ
នុ រឈរមួយេនះ មន ង ma + k , 0 ≤ m ≤ b − 1 ។ េ យ

k ≡ ma + k ( mod a ) េនះ k មនក ្ត រ ួមមយ
ួ ជមយ
ួ a លុ ះ្រ ែត ma + k ក៏មន ក ្ត រ ួមម ួយជមយ
ួ a ែដរ

ន ិង្រចសមកវញ។
ិ បនទ ត់ឈរន ិមួយៗមនចំន ួនគត់ចន
ំ ួន φ ( a ) ែដលបឋមន ឹង a ។ បនទ ប់ មកេយើងកំនត់ថេត ើ
មនចំន ួនគត់ចន
ំ ួនប៉ន
ុ ម នកងចំ
នុ េ
េយើងន ិយយថ មិន
គន

មេនះ ែដលបឋមន ឹង b ។

ចមនចំន ួនគត់២កងចំ
នុ េនម k , a + k ,..., ( b − 1) a + k េនេលើបនទ ត់ឈរទ ី k សមមល

ម b េទ។ េបើមនិ អញចង
ឹ េទ េបើសនិ ជ ia + k ≡ ja + k ( mod b ) េនះ a ( i − j ) ≡ 0 ( mod b ) ។ េ យ

( a, b ) = 1 េនះ

i − j ≡ 0 ( mod b ) ។ េ យ i, j ∈ [ 0, b − 1] ន ំេ

ន ័យថ ប ្ត b ចំន ួនគត់ េនកងចំ
នុ េនមចំន ួនទំង φ ( a )
មនែត φ ( b ) កងចំ
នុ េនមេនះប៉េុ
កងនុ

 

យ i = j ។ មន

មបនទ ត់ឈរ សមមល
ូ េទន ឹង 0,1,..., b − 1 ។ ែត

្ណ ះែដលបឋមន ឹង b ។ មនន ័យថ មនចំន ួនគត់ែត φ ( a ) φ ( b ) ប៉េុ

ងេនះ ែដលបឋមន ឹង ab ។

34

យ i − j < b ។ ន ំេ

និយមន័យ.្រទឹសីប
្ត ទ | លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

្ណ ះ េន

សំ គល់

−េបើ p ជចំនួនបឋម ន ិង m ជចំនួនគត់ធមម ជតិ េនះចំនួនគត់
p, 2 p,3 p,..., p m−1 p

ជចំនួនគត់វជជិ មនែតមួ យែបបគត់ែដល ≤ p m ន ិងមនក ្ត រួមជមួ យ p m ។ដូ េចន ះ

( )

φ p m = p m − p m−1 ។
−េបើ n = p1a1 p2a2 ... pk k ជផលគុ ណក ្ត បឋមរបស់ n េនះ
a

) (

(

φ ( n ) = p1a1 − p1a1 −1 ... pkak − pkak −1

48. ្រទស
្ត ទ
ឹ ីប
ចំេពះចំនួនគត់វជជិ មន n េគមន

)

∑φ ( d ) = n ។
d |n

សំ យបញជក់
េយើងពនិ ិតយសំ នៃំ ុ នចំន ួនសន ិទន

1 2
n
, ,...,
n n
n
េយើងដ ឹងថ សំ នេំ ុ នះមនធតុទង
ំ អស់ ចំន ួន n ។ េ្រកយសំ រ ួល្របភគេនះេហើ យ េយើងន ឹងទទ ួលបនសំ នថ
ំ ុ ម ី ែដល
ភគែបងន ិងភគយក បឋមន ឹងគន ។ ប ្ត ភគែបងកងសំ
នុ នថ
ំ ុ សុ
ម ី ទែធ តជតួែចករបស់ n ។

ង d ជភគែបង

មួយ។ េនះ កងសំ
នុ នថ
ំ ុ ម ី មនធតុចន
ំ ួន φ ( d ) ែដលមន d ជភគែបង។ ដ ូេចនះមនទំងអស់ ចំន ួន ចំន ួន
នុ នថ
ំ ុ ។ម ី េ
∑ φ ( d ) េនកងសំ
d |n

យសំ នទ
ំុ ង
ំ ពរមនចំ

ន ួនតួេសមគ
ើ ន េនះ េយើងទញបនសំ េន ើែដល្រតូវ្រ

យបញជ

ក់។
 

„ឧទហរណ៍ :

ិ ម
ង n ជចំនន
ួ គត់ វជ
ជ ន។

ិ មន តូចជង n េហើ យបឋមនឹង n ។
(១) គណនផលបូ កៃន្រគប់ ចំនន
ួ គត់ វជជ

ិ ម
(២) គណនផលបូ កៃន្រគប់ ចំនន
ួ គត់ វជ
ជ ន តូចជង 2n េហើ យបឋមនឹង n ។
ចំេលើយ

S1 =

d <n
( d ,n )=1

d

ន ិង

S2 =

d

d <2 n
( d ,n )=1

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត | 48. ្រទឹសីប
្ត ទ

 

35

ង d1 < d 2 < .... < dφ ( n ) ជប ្ត ចំន ួនគត់វជិ ជមនតូចជង n េហើ យបឋមន ឹង n ។ េយើងមន ( d , n ) = 1
លុ ះ្រ ែត ( n − d , n ) = 1 ។ េយើងមន dφ ( n ) ធំជងេគ េហើ យបឋមន ឹង n ដ ូេចនះ n − dφ ( n ) បឋមន ឹង n ែដរ
ែតតូចជងេគ ដ ូេចនះ ្រតូវែត ជ d1 ។ េយើងទញបន

d1 + dφ ( n ) = n, d 2 + dφ ( n )−1 = n,..., dφ ( n ) + d1 = n,
ដ ូេចនះ

S1 =

nφ ( n )

2

មយ៉ងវញេទៀត

េយើងមន

∑ ( n + d ) = nφ ( n ) + ∑

d=

n< d < 2 n

d <n

( d ,n )=1

d <n

( d ,n )=1

( d ,n )=1

= nφ ( n ) +
ដ ូេចនះ

S2 =

nφ ( n )
2

„ឧទហរណ៍ : ចូរេ
ចំេលើយ

+

d

nφ ( n )
2

3nφ ( n )
2

=

3nφ ( n )
2

= 2nφ ( n ) ។

យឧទហរណ៍ ចំនន
ួ គត់ n ែដល 10 | φ ( n ) ។

( )

យក n = 11k , k = 1, 2,... េនះ φ 11k = 11k − 11k −1 = 10.11k −1
ួ បឋម និង p > 4 ចូរបង្ហញថ 3φ ( p ) ≤ p ។
„ឧទហរណ៍ : េបើ p − 1 និង p + 1 ជចំនន
ចំេលើយ
សេង កតេឃើ ញថ េបើ p > 4 េនះ p ្រតូវែតជពហុ គ ុណៃន៦ (េបើ p មិនែមនជពហុ គ ុណៃន៦េទ េនះ p − 1 ន ិង

p + 1 មិន

ចជចំន ួនបឋមេទ)។ ដ ូេចនះ

p = 2a 3b m, a, b ≥ 1, ( m, 6 ) = 1

(

) ( ) ( )

(

)(

)

φ ( p ) = φ 2a 3b m = φ 2a φ 3b φ ( m ) = 2a − 2a −1 3b − 3b−1 φ ( m )
1
1
p
⎛1⎞ ⎛2⎞
= 2a ⎜ ⎟ 3b ⎜ ⎟ φ ( m ) = 2a 3b φ ( m ) ≤ 2a 3b m =
3
3
3
⎝2⎠ ⎝3⎠

36

 

និយមន័យ.្រទឹសីប
្ត ទ | លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

49. ្រទស
្ត ទឡស
ឹ ីប
ឺ ង់ 
ង p ជចំនួនបឋម ន ិង ង

n = a0 p k + a1 p k −1 + ... + ak −1 p + ak
ជពន្លតរបស់ n កនុ ងេគល p ។ ចំនួនគត់ m ធំបផ
ំ ុ តែដល p m ែចក ច់ n ! កំនត់េ យ

m=

n − ( a0 + a1 + ... + ak )
p −1

សំ យបញជក់

ម្រទ ឹស្តប
ី ទឌីបល
៉ ូ ីញ
៉ ក់
∞ ⎡
n ⎤
m= ∑⎢ k ⎥
k =1 ⎣⎢ p ⎦⎥

េយើងមន

⎡n⎤
k −1
k −2
+ ... + ak −2 p + ak −1;
⎢ p ⎥ = a0 p + a1 p
⎣ ⎦
⎡ n ⎤
k −2
+ a1 p k −3 + ... + ak −2 ;
⎢ 2 ⎥ = a0 p
⎢⎣ p ⎥⎦
…….

⎡ n ⎤
⎢ k ⎥ = a0
⎢⎣ p ⎥⎦
ដ ូេចនះ

⎡ n ⎤

∑ ⎢ p k ⎥ = a0 (1 + p + p 2 + ... + p k −1 ) +

k =1 ⎢⎣

⎥⎦

(

)

a1 1 + p + p 2 + ... + p k −2 + ... + ak −1 (1 + p ) + ak

pk −1
p k −1 − 1
p2 −1
p −1
= a0
+ a1
+ ... + ak −1
+ ak
p −1
p −1
p −1
p −1
=

=

a0 p k + a1 p k −1 + ... + ak − ( a0 + a1 + ... + ak )
p −1

n − ( a0 + a1 + ... + ak )
p −1
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត | 49. ្រទឹសីប
្ត ទឡឺសង់

 

37

50. ្រទស
្ត ទខំមរ័  
ឹ ីប
⎛a + b⎞
ង p ជចំនួនបឋម។ ចំនួនគត់ m ធំបផ
ំ ុ តែដល p m ែចក ច់េមគុ ណេទ្វធ ⎜
⎟ េសមើន ឹង
⎝ a ⎠
ផលបូ កចំនួន្រ ទុ កកនុ ង្របមណវធី
ិ បូករបស់ a ន ិង b សរេសរកនុ ងេគល p ។
សំ យបញជក់
ង a = a0 + a1 p + ... + ak p k , b = b0 + b1 p + ... + bk p k , ែដល 0 ≤ a j , b j ≤ p − 1 ន ិង ak + bk > 0 ។
ង Sa =

k

k

j =0

j =0

∑ a j ; Sb = ∑ b j ។ កំនត់យក c j ែដល 0 ≤ c j ≤ p − 1 ន ិង ε j = 0 រ ឺ 1 កំនត់េ

a0 + b0 = ε 0 p + c0

ε 0 + a1 + b1 = ε1 p + c1
ε1 + a2 + b2 = ε 2 p + c2
…..

ε k −1 + ak + bk = ε k p + ck

(*)

ផលបូកៃនចំន ួន្រ ទ ុកកំនត់េ យ ε 0 + ε1 + ... + ε k ។
គ ុណសមភពទំងអស់ េនះបន ្តបនទ ប់ គន ន ឹង 1, p, p 2 ,... រ ួចបូកអង គន ិងអង គ េយើងទញបន

a + b + ε 0 p + ε1 p 2 + ... + ε k −1 p k =

ε 0 p + ε1 p 2 + ... + ε k −1 p k + ε k p k +1 + c0 + c1 p + ... + ck p k
k

េយើងទញបន a + b = c0 + c1 p + ... + ck p k + ε k p k +1 ។ ដ ូេចនះ Sa +b = ε k + ∑ c j ;
j =0

េ យបូកសមភព(*)បញចល
ូ គន េយើងទញបន
S a + Sb + ( ε 0 + ε1 + ... + ε k −1 ) = ( ε 0 + ε1 + ... + ε k ) p +

( c0 + c1 + ... + ck )
= ( ε 0 + ε1 + ... + ε k ) p + Sa +b − ε k

ម្រទ ឹស្តប
ី ទឡស
ឺ ង់

( p − 1) m = ( a + b ) − Sa +b − ( a − Sa ) − ( b − Sb )
= ( p − 1) ( ε 0 + ε1 + ... + ε k )

ដ ូេចនះ

m = ε 0 + ε1 + ... + ε k ។
38

 

និយមន័យ.្រទឹសីប
្ត ទ | លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

51. ្រទស
្ត ទ 
ឹ ីប
្រគប់ចំនួនគត់ធមម ជតិ n សុទធែត

ចសរេសរជ ង

n = a010k + a110k −1 + ... + ak −110 + ak
ែដល 1 ≤ a0 ≤ 9, 0 ≤ a j ≤ 9, j ≥ 1 ។
ឧទហរណ៍ 65789 = 6.104 + 5.103 + 7.102 + 8.10 + 9

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត | 51. ្រទឹសីប
្ត ទ

 

39

40

 

និយមន័យ.្រទឹសីប
្ត ទ | លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

ឡូសុី ក 
1.

ិ មន។ ចូរបង្ហញថ ្រគប់ អងក ត់ [ s, 2s ] មនចំនន
ង s ជចំនន
ួ គត់ វជជ
ួ ស្វ័យគុ ណេគល២
ជនិចច។

2.

ិ មន ែដល " េបើ x ជធតុរបស់ M េនះ 4x និង
ង M ជសំ ណុំមិនទេទ ៃនចំនន
ួ គត់ វជជ

x ] ក៏ជធតុរបស់ M ែដរ "។ ចូរបង្ហញថ M ជសំ ណុំៃន្រគប់ ចំនន
ួ គត់ ធមម ជតិ។ កនង
ុ េនះ

[
[

3.

ងេ

a]

ិ ម
ចូរបង្ហញថ កនង
ុ ចំេនមប ្ត ៧ចំនន
ួ គត់ វជ
ជ នែដលធំមិនេលើ សពី ១២៦
េគ

4.

យែផន កគត់ ៃន a ។

ចរកបន២កនង
ុ ចំេនមចំនន
ួ ទំងេនះ កំនត់ េ យ a និង b ែដល b < a ≤ 2b ។

េគេ

យសំ នម
ុំ ួ យមន១០ចំនន
ួ គត់ ធមម ជតិ សថិតេនចេន្លះចប់ ពី ១ដល់ ៩៩ េ យគិតទំង១

និង៩៩ ចូលផង។ ចូរបង្ហញថ មន២សំ នរុំ ងមិនទេទ ខុសៗគន ៃនសំ នេុំ នះ ែដលមនផលបូ ក
ធតុរបស់

េសមើគន។

5.

ើ េរ ើស៥៥ចំនន
ើ េរ ើស យ
េគេ្រជស
ួ គត់ េចញពី {1, 2,...,100} ។ ចូរបង្ហញថ េទះេគេ្រជស
៉ ងេម៉ ច

6.

(

ក៏េ យ ក៏េគគង់បនពីរចំនន
ួ ែដលមនផលសងេសមើ ១០ ែដរ។
េមរច
ិ ១៩៩៤)

េគបិទ ្ល ក េលខ ថសចំនន
ួ មួ យ េ យេលខ១, ថសចំនន
ួ ២ េ យេលខ២, ថសចំនន
ួ ៣
េ យេលខ៣,…, ថសចំនន
ួ ៥០ េ យេលខ៥០។ េគ ក់ ថសែដលបិទ ្ល កទំង

1 + 2 + 3 + ... + 50 = 1275 េនះ េទកនង
ុ ្របអប់ មួ យ។ េគទញថសម្ត ងមួ យ េចញពី្របអប់ េនះ
ិ ។ េតើថសតិចបំ ផុតចំនន
ើ បី
េ យៃចដនយ េ យមិន ក់ ចូលវញ
ួ ប៉ុ នមន ែដល្រតូវទញេចញ េដម

7.

យធនថ មនយ
៉ ងតិចថសចំនន
ួ ១០ មន ្ល កដូចគន?។

(អន្តរជតិ ១៩៦៤)

មនុស ១៧នក់ ទក់ ទងគន មសំ បុ្រត េ យមនុស មនក់ ៗ សរេសរេទកន់ មនុស ១៦នក់
េទៀតែដលេនសល់ ។ពួ កេគ ទក់ ទងគន េលើ្របធនបទចំនន
ួ ៣ប៉ុ េ ្ណ ះ។ ល់ ប ្ត មនុស ពីរ
ិ េទមក េលើ ្របធនបទែតមួ យ ប៉ុ េ ្ណ ះ។ ចូរបង្ហញថ មនយ
នក់ សរេសរេទគនេទវញ
៉ ង
តិចមនុស ចំនន
ួ ៣នក់ ែដលសរេសរសំ បុ្រតេទកន់ អនកដៃទពី្របធនបទែតមួ យដូចគន។
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ឡូសុីក

 

41

8.

សុខ និង េ

ើ េ យេ្រជស
ើ េរ ើសចំនន
េលងែលបងដូចតេទ។ ពួ ក ចប់ េផ្ត ម
ួ គត់ មួយ n > 0 ។

ើ េរ ើសយកចំនន
បនទប់ មកេទៀត សុខេ្រជស
ួ គត់ m មួ យជសំ ងត់ ែដល 0 < m < n ។

ើ បីេ
ជអន កទយេលខសំ ងត់ េនះ។ េដម

យេ

ចទយបន េ

ចសួរេលខ k

ួ បឋមរ ឺអត់ ។ ចូរបង្ហញថ េ
េទសុខ េហើ យសុខេឆ្លយ
ើ ថ m + k ជចំនន

មួ យ

ចកំនត់ េលខ

សំ ងត់ របស់ សុខបនេ យសួរយ
៉ ងេ្រចើន n − 1 សំ នរួ ។
ចូរបង្ហញថ ្រគប់ ឆនំទំងអស់ មនៃថងសុ្រកទី១៣ យ
៉ ងេ

9.
10.

ស់ ម្ត ង។

ើ េរ ើសយក៥១ចំនន
ើ េរ ើស
េគេ្រជស
ួ គត់ េចញពី 1, 2,...,100 ។ ចូរបង្ហញថ េបើេទះជេគេ្រជស


៉ ងេម៉ ចក៏េ យ ក៏េគគង់ទទួ លបន២ចំនន
ួ ែដលបឋមរ ងគន ែដរ។
(

11.

េមរច
ិ AHSME 1999)

ទូ ក់ ឥ ន
៉ ់ េនផ រមួ យ្រតូវបនេគបិទ ្ល កេលខចប់ ពីេលខ១េទ។ តួេលខប្លសទិចែដលេ្របើសំ
ើ បីបិទេលខ៩
ប់ េធ្វជ

្ល កេលខបិទេលើទូទំងេនះ មនតំៃល២េសនកនង
ុ មួ យេលខ។ ដូេចនះេដម
ើ បីបិទេលខ១០ េគ្រតូវចំនយអស់ ៤េសន។ េបើសិនជេគ
េគ្រតូវចំនយអស់ ២េសន េហើ យេដម
ើ បីបិទ ្ល កេលខ េតើមនទូ ទំងអស់ ចំនន
្រតូវចំនយអស់ 137,94$ េដម
ួ ប៉ុ នមន?។
(

12.

េមរច
ិ AMC12 2001)

ិ មនចំនន
េតើមនចំនន
ួ គត់ វជជ
ួ ប៉ុ នមនែដលមិនេលើ សពី2001 េហើ យជពហុ គុណៃន3 រ ឺ4 ែតមិន
ែមនពហុ គុណៃន5 ។
(

13.

េមរច
ិ AHSME 1983)

0,123456789101112 … 998 999

ែដលេលខកនង
ុ ខទ ង់និមួយៗបនមកពីចុះេលខគត់ ព1
ី ដល់ 999

មលំ

ប់ ។ ចូរកំនត់ ខទង់ទី1983

េ្រកយេកប ស។
ិ មូលមួ យ។ ចូរបង្ហញថ េទះជអងគុ យ
េកមង្របុ ស២៥នក់ នង
ិ េកមង្រសី២៥នក់ អងគុ យជុំវញតុ

14.

ែបប
(

15.

ក៏គង់មនេកមងមនក់ ែដលអន កេនសងខង ជេកមង្រសីទំងពីរនក់ ែដរ។
េមរច
ិ AMC12 2001)

ពីងពងមនេ្រ
េតើពង
ី ពង
42

 

ើ មួ យនិងែសបកេជង
ើ មួ យសំ ប់ េជង
ើ និមួយៗ ៃនេជង
ើ ទំង្របប
មេជង
ំ ីរបស់ ។

ចពក់ េ្រ

ើ និងែសបកេជង
ើ ទល់ ែត្រគប់ េជង

មេជង

ឡូសុីក |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

មលំ

ប់ លំ េ យបន

ឹ ថ ល់ េជង
ើ និមួយៗរបស់
ប៉ុ នមនរេបៀបខុសៗគន េបើដង

្រតូវពក់ េ្រ

ើ មុ នែសបកេជង

មេជង

?

16.

(

េមរច
ិ AHSME 1986)
ើ ្រកហម១០០គូ េ្រ
មេជង

ិ មួ យមនេ្រ
ថតតុសថិតកនង
ុ បនទប់ងងត
ើ េខៀវ៦០គូ និងេ្រ
េជង
េនះ ែត មិន
េ្រ

ើ េខម៤០គូ ។ យុ វជនមនក់ យកេ្រ
មេជង

ើ បីេ
ើ េចញយ
មេជង
៉ ងតិចចំនន
ួ ប៉ុ នមនេដម

មួ យមិន

17.

(

ចេ

ើ មួ យគូ ជេ្រ
មេជង

យ ប់ េនកនង
ុ គូ េ្រ

ើ មួ យម្ត ងេចញពីថតតុ
មេជង

ើ ទំងេនះបនេទ។ េតើយុវជនេនះ្រតូវយក
មេជង

ច គ ល់ ពណ៌ របស់ េ្រ

ឹ ថ េ្រ
១០គូ ? េ យដង

ើ ៃបតង៨០គូ េ្រ
មេជង

យ ទទួ លបនេ្រ

ើ យ
មេជង
៉ ងេ

ើ ពីរែដលមនពណ៌ ដូចគន។ េ្រ
មេជង

ស់

មេជង

ើ េលើ សពីមួយបនេទ។)
មេជង

េមរច
ិ ១៩៩១)
យចំនន
ួ សនិទនមួ យ េគសរេសរ ជទំ រង់ប្រងួ មរួច បនទប់ មកេគគណនផលគុ ណៃន

េគេ

ភគយកនឹងភគែបង។ េតើមនចំនន
ួ សនិទនចំនន
ួ ប៉ុ នមនែដលសថិតេនចេន្លះ០និង១ ែដលមន
ផលគុ ណេសមើ20! ។

18.

(

េមរច
ិ ១៩៩៨)

ចូរកំនត់ ចំនន
ួ ចតុធតុ មលំ

ប់

;

;

;

ិ ម
ៃនចំនន
ួ គត់ វជ
ជ នេសស ែដល
98

19.

(

េមរច
ិ AIME 1992)

ួ ប៉ុ នមន ែដលសថិតេនកនង
ុ សំ នុំ
េតើមនគូ ៃនចំនន
ួ គត់ បន្តបនទប់ គន ចំនន
1000; 1001; 1002; … ; 2000
ិ ប
េហើ យែដលមិន្រតូវករ្រ ទុ ក េពលេធ្វ្រើ បមណវធ
ី ូ កៃនចំនន
ួ គត់ ទំងពីរ?

20.

(

េមរច
ិ AHSME 1994)

េកអី្របប
ុ ជួរមួ យ សំ ប់ ទុ កេ
ំ ួ នកនង

និងកម

21.

្រ ្ត ចរយ

ល់ ផ ែប

្រ ្ត ចរយមនក់ ៗសថិតេនចេន្លះសិស ២នក់ ។ េតើ

្រ ្ត ចរយ

ល់ ផ ែប

ើ េរ ើសេកអីខ្លួនបនប៉ុ នមនរេបៀប?
ចេ្រជស

ិ ម
ចូរបង្ហញថកនង
ុ ចំេនមចំនន
ួ គត់ វជ
ជ ន១៦េផ ងគន មនតំៃលមិនេលើ សពី១០០ មនចំនន
ួ គត់
៤េផ ងគន , , ,

ែដល


លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ឡូសុីក

 

និងកម

ើ េរ ើសេកអី
្រ ្ត ចរយទំងបីមកដល់ មុ នសិស ទំង៦នក់ េហើ យសំ េរចចិតេ្ត ្រជស

អងគុ យ។

៉ ង

យសិស ៦នក់ និង

43

(

22.

េមរច
ិ ១៩៨៩)

កុ មរមនក់ មនអិដម
្ឋ ួ យសំ នម
ុំ ន៩៦ដុំេផ ងៗគន។ ដុំនម
ិ ួ យៗ
តូច មធយមរ ឺធំ

ចេធ្វព
ើ ប
ី ្ល សទិចរ ឺេឈើ

ចមនពណ៌ េខៀវ ៃបតង ្រកហម រ ឺេលឿង និង

ចមនទំ ហំ

ចមន្រជុងជរង្វ ង់ ឆេកណ

កេរ រ ឺ្រតីេកណ។
េតើមនដុំអិដប
្ឋ ៉ុ នមនដុំ ែដលមនលកខណៈខុសពីអិដប
្ឋ ្ល សទិច ទំ ហំមធយមពណ៌ ្រកហម ងរង្វ ង់ ្រតង់
ពីរចំនច
ុ គត់ ? (អិដេ្ឋ ឈើ ទំ ហំមធយមពណ៌ ្រកហម ងកេរ ជឧទហរណ៍ មួ យ)។
(

23.

េមរច
ិ ១៩៩៨)

េគេ

េលខទូ រសពទ ៧ខទ ង់

ថជេលខពិេសស េបើលំ ប់ លំ េ យ

ដូចគននឹង

រឺ

(ដូចទំងពីរក៏បន)។

ឧទហរណ៍ 023.0237;   032.7032 សុទធែតជេលខពិេសស។ សនមតថ
តំៃលជេលខ 0; 1; 2; … ; 9។ ចូរកំនត់ ចំនន
ួ េលខពិេសសទំងអស់ ែដល

24.

(

េមរច
ិ ១៩៩៦)

្រក

ពីរៃន្រក

ទំង7

េនសល់ ្រតូវ
េបើក្តរពណ៌ មួ យ

7

49 របស់ ក្តរអុ កមួ យ ្រតូវបនេគ

បពណ៌ ៃបតង។ ក្តរអុ កពណ៌ ពីរ ែដល

បពណ៌

និមួយៗ
ចមន។

បពណ៌ េលឿង េហើ យ្រក
មរេបៀបេនះ សមមូ លគន

ិ ក្តរពណ៌ មួ យេទៀតកនង
ចទទួ លបនេ យបង្វ ល
ុ ប្ល ង់ក្តរអុ ក។ េតើមនក្តរអុ ក

ពណ៌ មិនសមមូ លគនចំនន
ួ ប៉ុ នមនែដល

ច?។

ិ េី រៀបេលខ 21; 31; 41; 51; 61; 71 និង 81 ចំនន
ើ បីេ
េតើេគមនវធ
ួ ប៉ុ នមនរេបៀប េដម

25.

ចមន

យផល

បូ កេលខ៤េនជប់ គនែចក ច់ នឹង៣?។
(

26.

េមរច
ិ ១៩៩៣)

ើ េរ ើសសំ នរុំ ងពីរៃន
ជសំ នម
ុំ ួ យមនធតុ៦។ េតើេគមនប៉ុ នមនរេបៀបេផ ងគនកនង
ុ ករេ្រជស

ែដលមិនចំបច់ ខុសគនក៏បន េហើ យែដល្របជុំៃនសំ នរុំ ងទំងពីរជ
េរ ើសមិនសំ ខន់ េទ ឧទហរណ៍ គូ សំនរុំ ង
; ; ; ;
(ឥ

27.

េគេ

្ឌ

;

;

ែដរ។

១៩៩៨)

ិ ម
យ M ជចំនន
ួ គត់ វជ
ជ ន។

{

S = n ∈ `, M 2 ≤ n < ( M + 1)
44

 

;

ឡូសុីក |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

2

}

;

; ; ; ;

? លំ


ប់ ៃនករេ្រជស

ើ េរ ើសគូ
ដូចគននឹងករេ្រជស

ចូរបង្ហញថ ផលគុ ណ ab ែដល a និង b ជធតុរបស់ S មនតំៃលខុសគនពីរៗ។

28.

ែលបងេបើកេបៀកនង
ុ កុ ព
ំ យូទ័រមួ យេគេលងែតមនក់ ឯង ដូចតេទ។ េ្រកយេលងជប់ មួ យេលើ ក េទ
មលទធ ផលែដលទទួ លបន អន កេលងទទួ លបន a រ ឺ b ពិនទុ ( a, b ∈ `, a > b ) េហើ យពិនរទុ បស់
ឹ ថ មនពិនច
គត់ េកើនេឡើ ងេ យបូ កបែនថមនឹងពិនេទុ លើ កមុ ន។ េគដង
ទុ ំនន
ួ ៣៥្របេភទែដលេគ
មិន

29.

(

ចទទួ លបន េហើ យកនង
ុ ចំេ

មេនះ មនមួ យេសមើ៥៨។ ចូរគណន a និង b ។

េមរច
ិ ១៩៩៤)

េគមនអិដច
្ឋ ំនន
ួ ៩៤ដុំ។ មួ យដុំៗមនរង្វស់ 4 ×10 ×19 េគយកមកតំេរៀបពីេលើគនជបេងគល
មួ យមនកំពស់ ៩៤ដុំអិដ។្ឋ អិដន
្ឋ ម
ិ ួ យៗ

ចតំេរៀបេ យយក្រជុង៤ រ ឺ១០ រ ឺ១៩ ្រសបនឹងកំពស់

របស់ បេងគល ។ េតើមនកំពស់ បេងគល សរុបប៉ុ នមន្របេភទែដលេគ

ចេធ្វប
ើ នេ យេ្របើអិដ្ឋ

ទំង៩៤ដុំេនះ?។

30.

(អន្តរជតិ ១៩៧០)

ិ ម
ចូរកំនត់ ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ វជ
ជ ន n ែដលេធ្វេើ

{n, n + 1, n + 2, n + 3, n + 4, n + 5}

យសំ នុំ

ចជបំ ែបកជ២សំ នរុំ ង ែដលផលគុ ណៃនប ្ត ចំនន
ួ ទំងអស់ េនកនង
ុ សំ នម
ុំ ួ យ េសមើនង
ឹ ផល
គុ ណៃនប ្ត ចំនន
ួ ទំងអស់ េនកនង
ុ សំ នម
ុំ ួ យេទៀត។

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ឡូសុីក

 

45

46

 

ឡូសុីក |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

្របព័នធរបប់.ចំនួនគត់.ភពែចក

ច់ 

្របព័នធរបប់
31.

(អន្តរជត១
ិ ៩៧៥)

េពលេគសរេសរ 44444444 េនកនង
ុ ្របព័នេធ គល១០, េគទទួ លបនផលបូ កតួេលខៃនខទ ង់និមួ
យៗរបស់

េសមើ A ។

ង B ផលបូ កតួេលខៃនខទ ង់និមួយៗរបស់ A ។ ចូរគណន ផលបូ កតួ

េលខៃនខទ ង់និមួយៗរបស់ B ។ ( A, B សរេសរេនកនង
ុ ្របព័នេធ គល១០)។

32.

ចូរគណន េលខ២ខទ ង់ចុងេគរបស់ 31000 ។

33.

ចូរគណន េលខ២ខទ ង់ចុងេគរបស់ 7 7

34.

ចំនន
ួ គត់ មួយថយចុះជគត់ ដង េពលេគលុ បតួេលខខងចុងេគេចល។

1000

ចូរគណនចំនន
ួ ែបបេនះ។

35.

ើ េ យេលខ៦និង ថយចុះ២៥ដង េបើសិនជេលខ៦េនះ
ចូរកំនត់ ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ ធមម ជតិែដលេផ្ត ម
្រតូវបនលុបេចល។

36.

(អន្តរជតិ ១៩៦៨)

ចូរកំនត់ ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ ធមម ជតិ x ែដលេផទ ងផទត់ ផលគុ ណៃនតួេលខខទ ង់និមួយៗរបស់

(េន

កនង
ុ េគលដប់ ) េសមើនង
ឹ x 2 − 10 x − 22 ។

37.

(

េមរច
ិ ១៩៩២)

ួ សនិទន r , ែដល 0 < r < 1 េហើ យែដលមនតួេលខជខួប ង
ង S ជសំ នៃុំ ន្រគប់ ចំនន

0.abcabcabcabc.... = 0.abc
ែដលតួេលខ a, b, c មិនចំខស
ុ គនក៏បន។ េបើ្របភគនិមួយៗែដលជធតុរបស់ S សំ រល
ួ រួចេហើ យ
េតើមនភគយកខុសៗចំនន
ួ ប៉ុ នមន?។

38.

ិ ម
ចូរបង្ហញថ ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ វជ
ជ ន មនពហុ គុណរបស់ មួ យ ែដល េលខរបស់ កនង
ុ េគល១០
មន្រគប់ តួេលខពី០ដល់ ៩។

39.

េលខ

12345678910111213141516171819202122...
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ្របព័នធរបប់

 

47

ទទួ លបនេ យេរៀបចំនន
ួ គត់ តេរៀងគនបន្តបនទប់ គន។ េយើ ង ង f ( n ) = m ជអនុគមន៍ែដល
ខទ ង់ទី 10n របស់ េលខេនះ សថិតេនចំចំនច
ុ ែដលេគបែនថមេលខមន m ខទ ង់ ។ ឧទហរណ៍

f ( 2 ) = 2 េ្រពះ ខទ ង់ទី 100 = 102 សថិតេនចំេលខ៥៥ ែដលមន២ខទ ង់។ ចូរគណនេ យ
យបញជក់ f (1987 ) ។ 

្រ

40.

ចូរសរេសរ ៥២១៣ េនកនង
ុ េគល ៧។

41.

ចូរសរេសរចំនន
ួ ទសភគ 13 /16 េនកនង
ុ េគល៦។

42.

(
េគេ

េមរច
ិ ១៩៩៤)

ិ ម
យចំនន
ួ គត់ វជ
ជ ន n

ង p ( n ) ជផលគុ ណៃនតួេលខខុសពីសូនយរបស់ n ។

(េបើ n មនែតមួ យខទ ង់ េនះ p ( n ) េសមើេលខមួ យេនះ)។

S = p (1) + p ( 2 ) + ... + p ( 999 )

ចូរកំនត់ ក ្ត បឋមធំបំផុតរបស់ S ។

43.

(អន្តរជតិ ១៩៧៨)

ួ គត់ ធមម ជតិ ែដល 1 ≤ m < n ។ េនកនង
ុ ្របព័នរធ បប់ េគល១០ េលខ៣ខទ ង់ចុងេគ
m, n ជចំនន

របស់ 1978m ដូចេរៀងគន នឹង េលខ៣ខទ ង់ចុងេគរបស់ 1978n ែដរ។ ចូរគណន m, n េពល
m + n មនតំៃលតូចបំ ផុត។
ចូរបង្ហញថ េលខ១ពន់ ខទង់ដំបូងេ្រកយេកប ស របស់

44.

(6 +

35

)

1980

សុទធែតជេលខ៩ទំង

អស់ ។

ចំនួនគត់
ចូរបង្ហញថ

45.
46.

Cn =

1 ⎛ 2n ⎞
⎜ ⎟
n +1⎝ n ⎠

ជចំនន
ួ គត់ ចំេពះ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ ធមម ជតិ n ។

ិ ម
ង n = n1 + n2 + ... + nk ែដល ni ជចំនន
ួ គត់ មិនអវជ
ជ ន។ ចូរបង្ហញថ
n!
n1 !n2 !....nk !

ជចំនន
ួ គត់ ។

48

 

្របព័នធរបប់.ចំនួនគត់.ភពែចក

ច់ |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

47.

ចូរបង្ហញថ ផលបូ ក 
មិន

48.

S=

1 1 1
1
+ + + ... +   
2 3 4
n

 

ចជចំនន
ួ គត់ េទ។
េមរច
ិ ១៩៩៣)

(

េតើមន n ចំនន
ួ ប៉ុ នមន ែដលពហុ េកណនិយ័តមួ យ មន n ្រជុង មនមុំ កង
នុ ជចំនន
ួ គត់ គត
ិ ជដ ឺ
េ្រក?។

ភពែចក
49.
50.

ច់

ិ មន n ែដល 3n + 7 ែចក ច់ 5n + 13 ។
ចូរកំនត់ ចំនន
ួ គត់ វជជ
ិ មន និង A ' ជចំនន
ង A ជចំនន
ួ គត់ វជជ
ួ មួ យែដលសរេសរេ យេ្របើតេួ លខនិងចំនន
ួ ខទ ង់
ដូច A ែត មលំ

ប់ លំ េ យមួ យេផ ងេទៀត។ ចូរបង្ហញថ េបើ A + A ' = 1010 េនះ A

ែចក ច់ នឹង១០។

51.

ិ ម
ចូរបង្ហញថ ចំេពះ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ គូវជ
ជ ន n េយើ ងមន n 2 − 1 ែចក ច់ 2n! − 1 ។

52.

(អន្តរជតិ ១៩៨៤)
ចូររកេ

ិ ម
យបននូវគូ ចំនន
ួ គត់ វជ
ជ នមួ យ ែដលេផទ ងផទត់ លកខខណ្ឌទំង២ខងេ្រកម

(i )

ab ( a + b ) ែចកមិន ច់ នឹង៧

( ii )

( a + b )7 − a 7 − b 7

ែចក ច់ នឹង 77

ចូរេផទ ងផទត់ ចំេលើយទទួ លបន។ 

53.

ង p ជចំនន
ួ បឋម។ ចូរបង្ហញថ p ែចក ច់ ab p − ba p
ចំេពះ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ a និង b ។

54.

េគេ

យចំនន
ួ បឋម p ≥ 7 ។ ចូរបង្ហញថ 11...1 ែដលមន េលខ១ ចំនន
ួ p − 1 ដង ជចំនន

ែចក ច់ នឹង p ។

(

)

55.

ចូរបង្ហញថ ចំេពះ្រគប់ m, n ∈ ] េគមន mn m60 − n60 ែចក ច់ នឹង 56786730 ជនិចច។

56.

េគេ

យចំនន
ួ បឋមេសស p ។ ចូរបង្ហញថ មនចំនន
ួ គត់ n េ្រចើន ប់ មិនអស់ ែដល p ែចក

ច់ n 2n + 1 ។

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ភពែចក

 

ច់

49

57.

ចូរបង្ហញថ គមនចំនន
ួ គត់ n > 1 ែដល n ែចក ច់ 2n − 1 េទ។

58. 

ចូរកំនត់ ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ n ែដល 1 + ⎡⎣ 2n ⎤⎦ ែចក ច់ 2n ។

59.

⎛ 1000 ⎞
េតើ ៧ ែចក ច់ ⎜
⎟ រ ឺេទ?។
⎝ 500 ⎠
ចូរបង្ហញថ n = 24 ជចំនន
ួ គត់ ធប
ំ ំ ផុត ែដលែចក ច់ នឹង្រគប់ ចំនន
ួ គត់ a

60.

ែដល 1 ≤ a ≤ n ។

ិ ម
ចំនន
ួ គត់ វជ
ជ ន n មនលកខណៈ

61.

“ចំេពះ 0 < l < m < n េគមន S = l + ( l + 1) + ... + m ែចកមិន ច់ នឹង n
ចំេពះ្រគប់ l , m, n ។”

ចូរបង្ហញថ លកខណៈេនះ
(

62.

ចេកើតមនែតកនង
ុ ករណី n ជស្វ័យគុ ណៃន២មួ យប៉ុ េ ្ណ ះ។ 

េមរច
ិ ១៩៩២)

ើ បី
ប ្ត េលខមន២ខទ ង់ ចប់ ពី ១៩ េទ៩២ ្រតូវបនេគយកេទសរេសរបន្តបនទប់ គន េដម

ើ បនជចំនន
បេងក ត
ួ គត់

192021222324...89909192
េតើ ចំនន
ួ ស្វ័យគុ ណៃន៣ ធំបំផុតេសមើប៉ុនមន ែដលែចក ច់ ចំនន
ួ េនះ?។

63.

ិ មន ែដល 2n ែចក ច់ 3n − 1 ។
ចូរកំនត់ ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ n វជជ

64.

េបើ p ជចំនន
ួ បឋម េនះ p ែចក ច់ 2 p − 2 ។

65.

ចូរបង្ហញថ n 2 + 23 ែចក ច់ នឹង 24 ចំេពះចំនន
ួ គត់ n េ្រចើន ប់ មិនអស់ ។

66.

ចូរបង្ហញថ េបើ p > 3 ជចំនន
ួ បឋម េនះ 24 ែចក ច់

67.

ចូរបង្ហញថ ពីកង
នុ ចំេនម៣ចំនន
ួ គត់

( p2 − 1) ។

ើ េរ ើសយក២
ចេ្រជស

មួ យ េគ

ែដលេផទ ងផទត់ a3b − ab3 ែចក ច់ នឹង១០។

(

)

68.

ចូរបង្ហញថ េបើ 3 ែចក ច់ a 2 + b2 េនះ 3 ែចក ច់ a និង 3 ែចក ច់ b ។

69.

ចូរបង្ហញថ ចំេពះ្រគប់ n ∈ `, n 2 ែចក ច់

70.

ចូរបង្ហញថ េបើ p ជចំនន
ួ េសសបឋម េហើ យេបើ

71.

(ហុ ង្រគី ១៨៩៩)
50

 

្របព័នធរបប់.ចំនួនគត់.ភពែចក

( n + 1)n − 1

a
1
1
= 1 + + ... +
េនះ p ែចក a
b
2
p −1

ច់ |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

ច់ ។

ចូរបង្ហញថ 2903n − 803n − 464n + 261n ែចក ច់ នឹង 1897
ចំេពះ ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ ធមម ជតិ n ។
 

72.

ចូរបង្ហញថ េបើ n េសស េនះ

(

x n + y n = ( x + y ) x n−1 − x n−2 y + .... − xy n−2 + y n−1

)

ដូេចនះ េបើ n េសស េនះ x + y ែចក ច់ x n + y n ។

73.

ចូរបង្ហញថ 1001ែចក ច់

74.

ចូរបង្ហញថ ចំេពះចំនន
ួ គត់ ធមម ជតិ n មួ យ េគមន ចំនន
ួ គត់ ធមម ជតិ x មួ យេទៀត ែដលតួន ិ

11993 + 21993 + 31993 + ... + 10001993

x

មួ យៗរបស់ ស្វុីត x + 1, x x + 1, x x + 1,... ែចក ច់ នឹង n ។

75.

(រុស ុ ី ១៩៩៥)

76.

(អន្តរជតិ ១៩៩២)

ចូរបង្ហញថ មនចំនន
ួ គត់ ពហុ គុណ n េ្រចើន ប់ មិនអស់ ែដល n ែចក ច់ 3n−1 − 2n−1 ។

ចូរកំនត់ ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ a, b, c ែដល 1 < a < b < c េហើ យ ែដល ( a − 1)( b − 1)( c − 1)
ែចក ច់ abc − 1 ។

77.

ិ មន n ែដល n + 1 ែចក ច់ n 2 + 1
ចូរគណន្រគប់ ចំនន
ួ គត់ វជជ

78.

េបើ 7 ែចក ច់ 3x + 2 ចូរបង្ហញថ 7 ែចក ច់ 15 x 2 − 11x − 14

79.

n −1 + 3n −1
n
n
ិ មន n ែដល 5
ចូរគណន្រគប់ ចំនន
ួ គត់ វជជ
ែចក ច់ 5 + 3 ។

80.

ចូរបង្ហញថ ផលគុ ណៃន n ចំនន
ួ គត់ បន្តបនទប់ គន ែចក ច់ នឹង n! ។

81.

ចូរបង្ហញថ 6 ែចក ច់ n3 − n ចំេពះ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ n ។

82.

ចូរបង្ហញថ 2 x + 3 ជពហុ គុណៃន១១ លុ ះ្រ ែត 5 x + 2 ជពហុ គុណៃន១១ែដរ និង្រចស

83.
84.


មកវញ។
ង p > 3 ជចំនន
ួ បឋម។ ចូរបង្ហញថ p 2 − 1 ជពហុ គុណៃន១២។
ចូរកំនត់ ប ្ត ចំនន
ួ គត់ a, b និង c ធំជង១ ែដល a ែចក ច់ bc − 1, b ែចក ច់ ca − 1
និង c ែចក ច់ ab − 1 ។
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ភពែចក

 

ច់

51

85.

ិ ។
េបើ a ជចំនន
ួ គត់ េនះ a ែចកមិន ច់ នឹង 3 េបើ a 2 − 1 ែចក ច់ នឹង 3 និង្រចសមកវញ

86.

ចូរបង្ហញថ 33n + 3 − 26n − 27 ជពហុ គុណ ៃន 169 ចំេពះ ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ ធមម ជតិ n ។

87.

ចូរបង្ហញថ េបើ k ជចំនន
ួ គត់ ធមម ជតិេសស េនះ 2n + 2 ែចក ច់ k 2 − 1 ចំេពះ្រគប់ ចំនន

n

គត់ ធមម ជតិ n ។
(បល់កង់ ១៩៩៦)

88.

េគេ

យចំនន
ួ បឋម p > 5 ។ េគកំនត់

{

S = p − n 2, n ∈ N , n 2 < p

}

ចូរបង្ហញថ មន a និង b ជធតុរបស់ S ែដល 1 < a < b េហើ យ a ែចក ច់ b ។

89.

(អន្តរជតិ ១៩៩៤)
ិ ម
ចូរកំនត់ ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ វជ
ជ ន ច់ ខត ( m, n ) ែដល

90.

n3 + 1
ជចំនន
ួ គត់ ។
mn − 1

ើ េរ ើសយក៥១ចំនន
េគេ្រជស
ួ គត់ ពក
ី ង
នុ ចំេនម 1, 2,...,100 ។
ចូរបង្ហញថ េទះេគចប់ យ
៉ ងេម៉ ចក៏េ យ ក៏គង់ែតមនមួ យែចក ច់ មួ យេទៀតែដរ។

សំ នល់. ភពសមមូល
91.

ង p ជចំនន
ួ បឋមមួ យ។ ចូរបង្ហញថ
១)

⎛ p − 1⎞
n

⎟ ≡ ( −1) ( mod p ) ,1 ≤ n ≤ p − 1
⎝ n ⎠

២)

⎛ p + 1⎞

⎟ ≡ 0 ( mod p ) , 2 ≤ n ≤ p − 1
⎝ n ⎠

92.

ង p ជចំនន
ួ បឋម ែដល p > 5 ។ ចូរបង្ហញថ p8 ≡ 1( mod 240 ) ។

93.

(

52

 

េមរច
ិ ១៩៩៤)

ិ ែចក 1059; 1417 និង 2312 នឹង d > 1 ។ គណន d − r ។ 
ង r ជសំ នល់ ៃនវធី

្របព័នធរបប់.ចំនួនគត់.ភពែចក

ច់ |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

ចំនួនកេរ
94.

(អន្តរជតិ ១៩៨៨)

a 2 + b2

េបើ a, b ជចំនន
ួ គត់ វជម
ជ ន ែដល
ជចំនន
ួ គត់
1 + ab
េនះ

a 2 + b2
ជកេរៃនចំនន
ួ គត់ មួយ។
1 + ab

95.

ចូរបង្ហញថ កេរៃនចំនន
ួ គត់ មន ង 4k រ ឺក៏ 4k + 1 ។

96.

ចូរបង្ហញថ គមនចំនន
ួ គត់ េនកនង
ុ ស្វុីត

97.

េគេ

ួ គត់ មួយេទ។
11,111,1111,.... ជកេរៃនចំនន

យ a < b ≤ c < d ជចំនន
ួ គត់ ែដល ad = bc និង

d − a ≤1។

ចូរបង្ហញថ a ជចំនន
ួ កេរ។

98.

ចូរបង្ហញថ ផលគុ ណៃន៣ចំនន
ួ គត់ តេរៀងគន មិន

ចជចំនន
ួ ស្វ័យគុ ណេទ (មនន័យថ ជ

ចំនន
ួ កេរ រ ឺចំនន
ួ គូ ប។ល។)

99. ចូរបង្ហញថ េគមនចំននួ គត់ ធមម ជតិ n មួ យគត់ ែដល 28 + 211 + 2n ជចំននួ កេរ។
100.  ចូរកំនត់ ចំននួ មិនកេរទី n ។ឧទហរណ៍ ២ ជចំននួ មិនកេរទី១, ៣ជចំននួ មិនកេរទី២,៥ជ
ចំនន
ួ មិនកេរទី៣។ល។

101.

ិ ម
ង f ( n ) = n + ⎡⎣ n ⎤⎦ ។ ចូរបង្ហញថ ចំេពះ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ វជ
ជ ន m , ស្វុីត

(

)

m, f ( m ) , f ( f ( m ) ) , f f ( f ( m ) ) ,...

មនចំនន
ួ គត់ កេរយ
៉ ងេ

ស់ មួ យ។

102.

ចូរបង្ហញថ 4.41 ជកេរៃនចំនន
ួ សនិទន េនកនង
ុ ្រគប់ ្របព័នរធ បប់ ទំងអស់ ។

103.

ក) ចូរបង្ហញថ ផលគុ ណៃន២ចំនន
ួ គត់ តគនមិន

ចជចំនន
ួ គត់ កេរេទ។

ខ) ចូរបង្ហញថ ផលគុ ណៃន៣ចំនន
ួ គត់ តគនមិន

ចជចំនន
ួ គត់ កេរេទ។

គ) ចូរបង្ហញថ ផលគុ ណៃន៤ចំនន
ួ គត់ តគនមិន

ចជចំនន
ួ គត់ កេរេទ។

104. ចូរកំនត់ ចំននួ គត់ x ែដល x 2 − x + 2 ជចំននួ កេរ។
105. ចូរកំនត់ ្រគប់ ចំននួ គត់ x ែដល 1 + x + x 2 + x3 + x 4 ជចំននួ កេរ។
106.   ចូរកំនត់ ្រគប់ ចំននួ គត់ a, b ែដល a 4 + ( a + b )4 + b4 ជចំននួ កេរ។
107.  ចូរបង្ហញថ េនកនង
ុ ្រគប់ សំ នទ
ុំ ំងអស់ ែដលមនធតុជ៣៣ចំនន
ួ គត់ ខស
ុ ៗគន ែដលចំនន
ួ គត់ ន ិ
មួ យៗមនក ្ត បឋមកនង
ុ ចំេនម 5; 7; 11; 13; 23 េគមនធតុ២ែដលផលគុ ណរបស់ ជចំនន
ួ កេរ។

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ចំនួនកេរ

 

53

108.

(អន្តរជតិ ១៩៨៥)
េគេ

ិ ម
យសំ នុំ M មន១៩៨៥ធតុជចំនន
ួ គត់ វជ
ជ នខុសៗគន។គមនធតុ

មួ យមនក ្ត បឋម

ធំជង២៦េទ។ ចូរបង្ហញថ M មនសំ នរុំ ងមួ យ ែដលមន៤ធតុខស
ុ ៗគន ែដលផលគុ ណជ
ចំនន
ួ ស្វ័យគុ ណទី៤។

ចំនួនែដលមន ង
109.

មួយ

ចូរបង្ហញថ ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ ធមម ជតិ n > 6 សុទធែត

ចសរេសរជផលបូ កៃន២ចំនន
ួ គត់ ធជ
ំ ង

១ និង បឋមរ ងគន។

110.

(

េមរច
ិ ២០០១)

ិ មនែដលជពហុ គុណៃន 1001 ចំនន
េតើមនចំនន
ួ គត់ វជជ
ួ ប៉ុ នមន ែដល

ចសរេសរជ ង

ួ គត់ េហើ យ 0 ≤ i < j ≤ 99 ?។
10 j − 10i បន ែដល i និង j ជចំនន

111.

(

េមរច
ិ ១៩៨៦)

ស្វុីតេកើន

1, 3, 4,9,10,12,13,...

ិ ម
មន្រគប់ ចំនន
ួ គត់ វជ
ជ ន ែដល ជស្វ័យគុ ណៃន៣ រ ឺជផលបូ កៃនស្វ័យគុ ណៃន៣េផ ងគន។ ចូរ
គណន តួទ១
ី ០០ៃនស្វុីតេនះ។

112.

(

េមរច
ិ ១៩៧៨)

ចំនន
ួ គត់ n េគេ

ថជេលខពិេសស េបើេគ

ចសរេសរជ n = a1 + a2 + ... + ak

ិ ម
បន េ យ a1,..., ak ជចំនន
ួ គត់ វជ
ជ ន(មិនចំបច់ ខុសគនក៏បន) ែដល
1
1
1
+
+ ... +
=1
a1 a2
ak

ឹ ថ ចំនន
េ យដង
ួ គត់ ចប់ ពី 33 ដល់ 73 សុទធែតជេលខពិេសសទំងអស់ ចូរបង្ហញថ ្រគប់
ចំនន
ួ គត់ ទំងអស់ ែដល ≥ 33 សុទធែតជ េលខពិេសស។ 

113. (អន្តរជតិ ១៩៨៣)

54

 

្របព័នធរបប់.ចំនួនគត់.ភពែចក

ច់ |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

េគេ

ិ ម
យចំនន
ួ គត់ វជ
ជ ន a, b និង c បឋមនឹងគន២ៗ។ ចូរបង្ហញថ 2abc − ab − bc − ca ជ

ចំនន
ួ គត់ ធប
ំ ំ ផុត ែដលមិន

ចសរេសរជ ង xbc + yca + zab បន ែដលកនង
ុ េនះ x, y, z ជ

ិ មនរ ឺសូនយ ។
ចំនន
ួ គត់ វជជ

114.

ិ ម
ចូរបង្ហញថ ្រគប់ ចំនន
ួ សនិទនវជ
ជ ន

ចសរេសរជ ង

a 3 + b3
c3 + d 3

បនទំងអស់ ចំេពះចំនន

ិ មន។ 
គត់ a, b, c, d វជជ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ចំនួនែដលមន ង

 

មួយ

55

 
 
 
 
 
 

56

 

្របព័នធរបប់.ចំនួនគត់.ភពែចក

ច់ |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

ពហុ គុណរួមតូ ចបំផុត. តួែចករួមធំបំផុត 
ចំនួនបឋម
115.

(ចំនន
ួ ែមរែសន)
ចូរបង្ហញថ េបើ 2n − 1 ជចំនន
ួ បឋម េនះ n ក៏ជចំនន
ួ បឋមែដរ។

116.

ចូរបង្ហញថ មនគូ ( m, n ) េ្រចើន ប់ មិនអស់ ែដល m និង n មនក ្ត បឋមរួម

117.

គណនរក្រគប់ ចំនន
ួ បឋមែដលមន ង n3 − 1 ចំេពះចំនន
ួ គត់ n > 1 ។

118.

ចូរបង្ហញថ n 4 + 4 ជចំនន
ួ បឋម ែតកនង
ុ ករណី n = 1 ប៉ុ េ ្ណ ះ ចំេពះ n ∈ ` ។

119.

គណនរក្រគប់ ចំនន
ួ គត់ n ≥ 1 ែដល n 4 + 4n ជចំនន
ួ បឋម។

120.

ឹ ថ 1002004008016032 មនក ្ត បឋម p > 250000 ។ ចូរគណន ក ្ត បឋមេនះ។
េគដង

121.

ចូរគណនចំនន
ួ ៃនចំនន
ួ បឋមែដល ≤ 100 ។

122.

េហើ យ ( m − 1) និង ( n − 1) មនក ្ត បឋមរួមគនែដរ។

(រម
៉ូ ៉ នី ២០០៣)
េគេ

4
យចំនន
ួ បឋម n1 < n2 < ... < n31 ។ ចូរបង្ហញថ េបើ 30 ែចក ច់ n14 + n24 + ... + n31

េនះកនង
ុ ចំេនមចំនន
ួ ទំងេនះេគ

ចរកបនចំនន
ួ បឋម៣តេរៀងគន។

ចំនួនពហុគុណ
123.

ចំេពះ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ k េគ

ចរកបនចំនន
ួ គត់ n មួ យ ែដលប ្ត ចំនន
ួ n + 1,..., n + k សុទធែត

ជចំនន
ួ ពហុ គុណ។

ពហុគុណរួមតូចបំផុត តួែចករួមធំបផ
ំ ុត

( a + b, a2 − ab + b2 ) = 1 រ ឺ = 3 ។

124.

ង ( a, b ) = 1 ។ ចូរបង្ហញថ

125.

ិ មន។ ចូរបង្ហញថ
ង a, a ≠ 1, m, n ជចំនន
ួ គត់ វជជ

( am − 1, an − 1) = a( m,n) − 1

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ចំនួនបឋម

57

126.

(

េមរច
ិ ១៩៨៥)

ប ្ត ចំនន
ួ េនកនង
ុ ស្វុីត

101,104,109,116,....

មន ង an = 100 + n 2 , n = 1, 2,... ចំេពះ n និមួយៗ

ង d n = ( an , an+1 ) ។

ចូរគណន max d n ។
n≥1

127.

ចូរបង្ហញថ េបើ m និង n ជចំនន
ួ គត់ ធមម ជតិ េហើ យ m ជចំនន
ួ េសស េនះ

128.

ចូរបង្ហញថ មនស្វុីតនព្វ នែ្ត វងមួ យ ែដលតួរបស់ និមួយៗបឋមរ ងគន២ៗ។

129.

ិ មន ≤ 1260 ចំនន
េតើមនចំនន
ួ គត់ វជជ
ួ ប៉ុ នមន ែដលបឋមនឹង១២៦០?។

130.
131.

( 2m −1, 2n + 1) = 1

ង a និង b ជចំនន
ួ បឋមនឹងគន។ ចូរបង្ហញថ ab និង a + b ក៏បឋមនឹងគនែដរ។
n

េគកំនត់ ចំនន
ួ ែភម៉ទី n េ យរូបមន្ត Fn = 22 + 1 ។
ចូរបង្ហញថ ចំនន
ួ Fn ទំងអស់ បឋមនឹងគន ពីរៗ។

132.

(អន្តរជតិ ២០០៥)
េគេ

យស្វុីត a1 , a2 ,... កំនត់ េ យ

an = 2n + 3n + 6n − 1
ិ មន។
ែដល n ជចំនន
ួ គត់ វជជ
ិ ម
ចូរកំនត់ ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ វជ
ជ ន ែដលបឋមនឹង្រគប់ តួទំងអស់ ៃនស្វុីត។

133.

ិ ម
ចូរគណនចំនន
ួ តំេរៀបៃនគូ ( a, b ) ៃនចំនន
ួ គត់ វជ
ជ ន
ែដល PPCM ៃន a និង b េសមើនង
ឹ 23571113 ។

134.

(កូេរ ៉ ១៩៩៨)

ិ ម
ចូរកំនត់ ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ វជ
ជ ន l , m, n បឋមនឹងគន២ៗ ែដល

( l + m + n ) ⎛⎜

1 1 1⎞
+ + ⎟
⎝l m n⎠

ជចំនន
ួ គត់ ។

135.

េគេ
របស់

ិ ម
យចំនន
ួ គត់ វជ
ជ ន n > 3 ។ ចូរបង្ហញថ ប ្ត ផលគុ ណ x1x2 ...xk ( k ≥ 1) ែដលក ្ត xi
ិ ម
ជចំនន
ួ គត់ វជ
ជ ន ែដល

x1 + x2 + ... + xk ≤ n
មនពហុ គុណរួមតូចបំ ផុតតូចជង n! ។
58

 

ពហុគុណរួមតូចបំផុត តួែចករួមធំបំផុត |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

136.

(អន្តរជតិ ១៩៥៩)
ចូរបង្ហញថ ្របភគ

137.

(

21n + 4
ជ្របភគមិន
14n + 3

ចសំ រល
ួ បនចំេពះ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ ធមម ជតិ n ។

េមរច
ិ ១៩៧២)

ចូរបង្ហញថ

[ a, b, c ]2 = ( a, b, c )2
[ a, b][b, c ][c, a ] ( a, b )( b, c )( c, a )
138.

ចូរគណនចំនន
ួ ៃនចតុធតុ ( a, b, c, d ) ែដល
3r 7 s = [ a, b, c ] = [b, c, d ] = [ c, d , a ] = [ d , a, b ]

បំែបកជក ្ត បឋម
139.
140.

ិ ម
ចូរគណនផលគុ ណៃនប ្ត តួែចកវជ
ជ នខុសគន របស់ n = 4204 ។

141.

(

ិ មនគូ របស់ 10000 ។
ចូរគណនផលបូ កៃនតួែចកវជជ
េមរច
ិ ១៩៨៨)

ិ មនរបស់ 1099 បនជ
ើ េរ ើសេ យៃចដនយនូវតួែចកវជជ
ចូរគណន្របូ បប៊ីលីេត កនង
ុ ករេ្រជស
ចំនន
ួ ពហុ គុណៃន 1088 ។

142.

េយើ ងេ

ិ មនរបស់
ថចំនន
ួ គត់ ធមម ជតិមួយជចំនន
ួ ឥតេខចះ េបើ េសមើនង
ឹ ផលបូ កតួែចកវជជ

េ្រកពីខ្លួន ។ ឧទហរណ៍ ៦ជចំនន
ួ ឥតេខចះ េ្រពះ 6 =

d |6,d ≠ 6

(

d = 1+ 2 + 3 ។

)

ចូរបង្ហញថ ចំនន
ួ គូ មួយ ឥតេខចះ លុ ះ្រ ែត មន ង 2 p −1 2 p − 1 ែដល p និង 2 p − 1 ជ
ិ ។ 
ចំនន
ួ បឋម និង្រចសមកវញ
 
 
 
 
 
 
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| បំែបកជក ្ត បឋម

59

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

60

 

បំែបកជក ្ត បឋម |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

ែផនកគត់ 
 

143.
144.

ចូរបង្ហញថ ចំេពះ n ≥ 0 េគមន

1

√4

2

គណនែផន កគត់ របស់
1+

145.

1
2

+

1
3

+ .... +

1
106

ចូរបង្ហញថ តួរបស់ ស្វុីតៃនចំនន
ួ គត់

1

√2

ិ ម
0; 1; 2; … ជចំនន
ួ គត់ មិនអវជ
ជ ន

ែដល

ជចំនន
ួ គូ នង
ិ េសសឆ្លស់ គន។

146.

(

េមរច
ិ ១៩៨៧)

ិ មន n ធំបំផុត េដម
ើ បីេ
ចូរកំនត់ ចំនន
ួ គត់ វជជ

យ េគមនចំនន
ួ គត់ k មួ យគត់ ែដល

8
n
7
<
<
15 n + k 13

147.

(

េមរច
ិ ១៩៩៧)

{ } { }

ិ ម
សនមតថ a ជចំនន
ួ វជ
ជ ន ែដល a −1 = a 2 និង 2 < a 2 < 3 ។ ចូរគណន a12 − 144a −1 ។

148.

(

149.

ិ មន n ែដល 1 េនជត

គណនចំនន
ួ គត់ វជជ
123456789 បំ ផុត។
n
គណនពហុ ធមិនសូនយ P ( x, y ) មួ យ ែដល P ([ 2t ] , [3t ]) = 0 ចំេពះ្រគប់ ចំនន
ួ ពិត t ។

150.

េមរច
ិ ២០០៣)

{

}

(អន្តរជតិ ១៩៦៨)

[ x]

ងេ

យែផន កគត់ ៃន x ។ ចូរគណន

⎡ n + 2k ⎤
⎡ n + 1⎤ ⎡ n + 2 ⎤ ⎡ n + 4 ⎤
...
+
+
+
+
⎢ k +1 ⎥ + ...
⎢⎣ 2 ⎥⎦ ⎢⎣ 4 ⎥⎦ ⎢⎣ 8 ⎥⎦
⎣⎢ 2
⎦⎥

151.

(សមភពែហ៊រមីត)
ួ ពិត និង n ជចំនន
ួ គត់ ធមម ជតិ េនះ
ចូរបង្ហញថ េបើ x ជចំនន

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ែផនកគត់

 

61

[ nx ] = [ x ] + ⎡⎢ x +

1⎤ ⎡
2⎤
n − 1⎤

+ ⎢ x + ⎥ + ... + ⎢ x +

n⎦ ⎣
n⎦
n ⎥⎦

 

152.

(

េមរច
ិ ១៩៨៥)

ិ ម
េតើកង
នុ ចំេនម១០០០ចំនន
ួ គត់ វជ
ជ នដំបូង មនប៉ ុ នមនែដល

ចសរេសរជ ង ខងេ្រកមបន?

[ 2 x ] + [ 4 x ] + [ 6 x ] + [8 x ]
153.

(

េមរច
ិ ១៩៩១)

សនមតថ r ជចំនន
ួ ពិត ែដល
19 ⎤ ⎡
20 ⎤ ⎡
21 ⎤
91 ⎤


⎢⎣ r + 100 ⎥⎦ + ⎢⎣ r + 100 ⎥⎦ + ⎢⎣ r + 100 ⎥⎦ + ... ⎢⎣ r + 100 ⎥⎦ = 546

ចូរគណន [100r ] ។

154.

ចូរកំនត់ ចំនន
ួ តួែដលមនតំៃលខុសគនកនង
ុ ស្វុីតខងេ្រកម

⎡ 12 ⎤ ⎡ 22 ⎤
⎡ 20052 ⎤
,
,...,

⎥ ⎢



⎢⎣ 2005 ⎥⎦ ⎢⎣ 2005 ⎥⎦
⎢⎣ 2005 ⎥⎦

155.

ង 0 < a1 < a2 < ... < an ≤ 2n ជចំនន
ួ គត់ ែដល ពហុ គុណរួមតូចបំ ផុតៃន ល់ ប ្ត ai , ២ៗមន
⎡ 2n ⎤
តំៃលធំជង 2n ។ ចូរបង្ហញថ a1 > ⎢ ⎥ ។ 
⎣3⎦

62

 

ែផនកគត់ |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

សមក
៉ ង់ទីន 
ី រឌីយូ ផ
156.

េ ះ្រ

យសមីករ
2n + 1 = x 2

157.

េ ះ្រ

យសមីករ

x2 = 2 + 6 y 2 + y 4

158.

ិ មន x, y , z ែដល
ចូរកំនត់ ចំនន
ួ គត់ វជជ
1 1 1
+ + =1
x y z

159.

(ហុ ង្រគី ១៩៩៧)

ចូរកំនត់ ចំេលើ យជចំនន
ួ គត់ ៃនសមីករ

x3 + ( x + 1) + ( x + 2 ) + ... + ( x + 7 ) = y 3
3

160.

3

3

ចូរកំនត់ ចំនន
ួ គត់ x, y ែដល

x 2 = y5 − 4

161.

ិ មន n និង a ែដល 5n = a 2 ។
ក) ចូរកំនត់ ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ វជជ

ិ ម
ខ) ចូរកំនត់ ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ វជ
ជ ន n និង a ែដល 5n = a 2 − 1 ។

ិ ម
គ) ចូរកំនត់ ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ វជ
ជ ន n និង a ែដល 5n = a 2 − 2 ។

162.

ចូរកំនត់ ចំនន
ួ គត់ x, y , z ែដល

x3 + 9 y 3 = 3 z 3

163.

ិ មន ( x, y, z ) េ្រចើន ប់ មិនអស់ ែដលេផទ ងផទត់
ចូរបង្ហញថ េគមន្រតីធតុសនិទនមិនគត់ វជជ

{ x 3} + { y 3} = { z 3 }

ែដល {t} = t − [t ]

164.

ងេ

យ ែផន កទសភគៃន t ។

(ហុ ង្រគី ១៩៩៨)

ិ ម
ចូរកំនត់ ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ វជ
ជ ន x, y , z ែដល z ≥ 2 និង

( x + 1)2 + ... + ( x + 99 )2 = y z

165.

ិ ម
ចូរកំនត់ ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ វជ
ជ ន x, y ែដល x y = y x ។

166.

(លីថន
ួ ី ១៩៩៤)

ចូរកំនត់ ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ m, n, k ែដល k ≥ 2 និង
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន

 

63

1 + 2!+ 3!+ ... + n ! = m k

167.

(អុ ី

លី ១៩៩៤)

ចូរកំនត់ ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ x, y ែដល

y 2 = x3 + 16

168.
169.

ិ មន ែដល 2 x x + y y = 3z z ។ ចូរបង្ហញថ x = y = z ។
ង x, y , z ជចំនន
ួ គត់ វជជ
(េអៀរឡង់ ១៩៩៥)
ចំេពះតំៃល

ខ្ល ះៃន a ែដលសមីករ

x 2 + axy + y 2 = 1
មនចំេលើ យេ្រចើន ប់ មិនអស់ េនកនង
ុ ] ?។

170.

ចូរកំនត់ ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ ធមម ជតិ x, y, z ែដល

x2 + y 2 = 7 z 2

171.

ក) ចូរកំនត់ ៣ចំនន
ួ គត់ ធមម ជតិ a, b, c (មិនបច់ ខុសគនក៏បន) ែដល
1 1
1
1
= 2+ 2+ 2
4 a
b
c
ើ បីេ
ខ) ចូរកំនត់ ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ ធមម ជតិ n េដម

យេគ

ចរកបន n ចំនន
ួ គត់ ធមម ជតិ x1,..., xn

(មិនបច់ ខុសគនក៏បន) ែដល
1=

172.

1
x12

+

1
x22

+ ... +

1
xn2

ិ ម
ចូរកំនត់ ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ វជ
ជ នរ ឺសូនយ a, b, c, d ែដល
a 2 + 5b 2 − 2c 2 − 2cd − 3d 2 = 0

173.

ចូរកំនត់ ចំនន
ួ គត់ t តូចបំ ផុត ែដល េគមនចំនន
ួ គត់ x1,..., xt េផទ ងផទត់
x13 + ... + xt3 = 20022002

174.

(ៃត ៉ ន់ ១៩៩៨)
េតើសមីករខងេ្រកម

x 2 + y 2 + z 2 + u 2 + v 2 = xyzuv − 65
ែដល x, y, z , u , v ជចំនន
ួ គត់ ធជ
ំ ង ១៩៩៨ មនរ ឺសរ ឺេទ?។

175.

(ឥ

្ឌ

១៩៩៨)

ិ មន x, y , n ែដល
ចូរកំនត់ ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ វជជ

( x, n + 1) = 1 និង
64

 

x n + 1 = y n+1

សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន | លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

176.

(អន្តរជតិ ១៩៩៧)

ចូរកំនត់ ្រគប់ គូ ( a, b ) ៃនចំនន
ួ គត់ a ≥ 1, b ≥ 1 េផទ ងផទត់ សមីករ
2

ab = b a

177.

េយើ ងពិនត
ិ យសមីករ

( aa )

n

ក) ចំេពះចំនន
ួ គត់
ខ) េ ះ្រ

178.

(*)

= bb

ខ្ល ះៃន n ែដលសមីករ (*) មនចំេលើ យគត់ មួយែដល a, b > 1 ។

យសមីករ (*) ចំេពះ n = 5 ។

ិ ម
ចូរកំនត់ ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ វជ
ជ ន x, y ែដល

x + y 2 + z 3 = xyz
ែដល z = PGCD ( x, y ) ។

179.

ក) ចូរកំនត់ ្រតីេកណែកង ែដលមន្រជុងជចំនន
ួ គត់ ែដល មន្រក
ិ មន x, y , z ែដល
ខ) ចូរកំនត់ ចំនន
ួ គត់ វជជ

180.

្រទស
ឹ ប
ី ្ត ទ−្រតធ
ី តុ ពី

ៃផទ ជកេរៃនចំនន
ួ គត់ ។

x4 − y 4 = z 2 ។

ករ

ង x, y , z ជចំនន
ួ គត់ ធមម ជតិ ែដលមនតួែចករួមេសមើ១ េផទ ងផទត់

x2 + y 2 = z 2
ួ គូ ។ កនង
ុ ករណី ែដល x ជចំនន
ួ គូ េនះេគមនចំនន
ួ គត់ m
ដូេចនះ x រ ឺក៏មិនអញច ឹ ងេទ y ជចំនន
និង n ែដលបឋមនឹងគន េហើ យមនភពគូ េសសផទុ យគន ែដល

x = 2mn, y = m2 − n2 , z = m2 + n 2 ។

181. ចូរបង្ហញថ គមន្រតីធតុៃនចំននួ គត់ វជិ ម
ជ នែដល
182.

x 4 + y 4 = z 4 េទ។

គណនរ ឺសសនិទន x, y ែដល

x2 + y 2 = 1

183.

ចូរកំនត់ ចំនន
ួ សនិទន x និង y ែដលេផទ ងផទត់

x2 + 3 y2 = 1

184.

ង [ x ] ជែផន កគត់ ៃន x ។ េតើសមីករ

[ x] + [ 2 x] + [ 4 x] + [8 x] + [16 x] + [32 x] = 12345

មនរ ឺសរ ឺេទ?។

185.

(អន្តរជតិ សតលស
២០០៣)

ិ ម
ើ បីេ
ចូរកំនត់ ចំនន
ួ គត់ វជ
ជ ន k តូចបំ ផុត េដម

យមន ចំនន
ួ គត់ x1, x2 ,..., xk ែដល
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន

 

65

x13 + x23 + ... + xk3 = 20022002

186.
187.
188.

េ ះ្រ
េ ះ្រ
(អូ្រ

យសមីករ

⎡ x 2 − x − 2⎤ = [ x ] , x ∈ \


យសមីករ

4 x 2 − 40 [ x ] + 51 = 0 , x ∈ \

្ត លី ១៩៩៩)

ចូរេ ះ្រ

យ្របព័នស
ធ មីករ

x + [ y ] + { z} = 200  

 

 

 

 

 

 

189.

ចូរគណនចំនន
ួ គត់ x, y ែដលេផទ ងផទត់ សមីករ

{ x} + y + [ z ] = 190.1  
[ x] + { y} + z = 178.8
23 x + 29 y = 1

190.

គណនចំេលើ យសមីករដយូផង់ខងេ្រកម
23 x + 29 y = 7

191.
192.

េតើមនចំនន
ួ គត់ x, y ែដល 3456 x + 246 y = 73 រ ឺេទ?។
ចូររកចំេលើ យជចំនន
ួ គត់ ៃនសមីករ
3456 x + 246 y = 234

193.
194.
195.
196.
197.

ចូរបង្ហញថ

m5 + 3m 4n − 5m3n 2 − 15m 2n3 + 4mn 4 + 12n5 មិន

⎡ n + 1⎤
ង 0 < a1 < a2 < ... < ak ≤ n ែដល k > ⎢
ជចំនន
ួ គត់ ។
⎣ 2 ⎥⎦
a1 + a j = ar មនចំេលើយ។
ចូរបង្ហញថ

ចេសមើ៣៣េទ។

ចូរបង្ហញថ គមនចំនន
ួ គត់ ែដល x 2 − 5 y 2 = 2

ិ មន x, y ែដល x3 = 2 y + 15 រ ឺេទ?
េតើមនចំនន
ួ គត់ វជជ
(

េមរច
ិ ១៩៧៩)

ិ ម
ចូរកំនត់ ចំនន
ួ គត់ មិនអវជ
ជ ន ( n1, n2 ,..., n14 ) ែដលេផទ ងផទត់ សមីករខងេ្រកម
4
n14 + n24 + ... + n14
= 1599

198.

(អន្តរជតិ ១៩៨៤)

ិ ម
ង a, b, c និង d ជចំនន
ួ គត់ វជ
ជ នេសស ែដល a < b < c < d , ad = bc និង

a + d = 2k , b + c = 2m ែដល k , m ជចំនន
ួ គត់ ពរី ។ ចូរបង្ហញថ a = 1 ។

66

 

សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន | លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

199.

(េអៀរឡង់ ១៩៩៦)

ិ ម
ង p ជចំនន
ួ បឋមមួ យ និង a, n ជចំនន
ួ គត់ វជ
ជ ន។ ចូរបង្ហញថ េបើ 2 p + 3 p = a n េនះ

n =1។

200.

(អន្តរជតិ ១៩៨១)

គណនតំៃលធំបំផុតរបស់ m 2 + n 2

ិ ម
ែដលកនង
ុ េនះ m, n ជចំនន
ួ គត់ វជ
ជ ន ែដល

(

m, n ∈ {1, 2,3,...,1981} និង n 2 − mn − m 2

201.   ចូរកំនត់ តៃំ លវជិ ម
ជ នតូចបំ ផុត ៃន 12m − 5n
202.
203.
204.
205.

)

2

=1

ិ ម
ចំេពះ្រគប់ ចំនន
ួ គត់ វជ
ជ ន m និង n ។

ិ ម
ចូរបង្ហញថ សមីករ x 2 − y 2 = 1 គមនរ ឺសជចំនន
ួ គត់ វជ
ជ នេទ។
សនមតថ a, b, c ជចំនន
ួ គត់ ែដល a 6 + 2b 6 = 4c 6 ។ ចូរបង្ហញថ a = b = c = 0 ។
គណនចំនន
ួ គត់ (a, b, c ) ែដល a 3 + 2b 3 = 4c 3 ។
ចូរបង្ហញថ សមភព x 2 + y 2 + z 2 = 2xyz

ចពិតចំេពះប ្ត ចំនន
ួ ( x , y, z ) ែតករណី

ែដល x = y = z = 0 ប៉ុ េ ្ណ ះ។ 

206.

ចូរកំនត់ ្រគប់ ចំនន
ួ បឋម p, q និង ចំនន
ួ គត់ r , s ≥ 2 ែដល

pr − qs = 1

 

ង ( an ) និង ( bn ) ជស្វុីតៃន ចំនន
ួ គត់ ពរី ។ េយើ ងសនមតថ ស្វុីត ( an + bn ) និង ( anbn ) ជ

207.  

ស្វុីតនព្វ ន។្ត ចូរបង្ហញថ មនចំនន
ួ េថរ c មួ យែដលចំេពះ្រគប់ n េយើ ងមន an = c រ ឺ
bn = c ។ 

208.

f ( x) =

n

∑ ak xn−k

k =0

ួ គត់ ។
ជពហុ ធមួ យែដលមនដេឺ ្រក n េហើ យមនេមគុ ណជចំនន
េបើ a0 , an , f (1) សុទធែតជចំនន
ួ េសស ចូរបង្ហញថ f ( x ) = 0 គមនរ ឺសជចំនន
ួ សនិទនេទ។ 

209.

ចូរបង្ហញថ េបើពហុ ធ

p ( x ) = a0 x n + a1x n−1 + ... + an−1x + an

ែដលមនេមគុ ណជចំនន
ួ គត់ និង មនតំៃលេសមើ៧ ្រតង់៤ចំនន
ួ គត់ េផ ងគនៃន x េនះ គមនតំៃល
ែដលពហុ ធេនះ មនតំៃលេសមើ ១៤េទ។ 
 
 
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន

 

67

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

68

 

សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន | លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

ឡូសុី ក 
1.Sេបើ s ជស្វ័យគ ុណេគល២ េនះសំ េណើ ពតិ េ

យមនិ ចំបច់ ្រ

យបញជក់។ េបើ s មិនែមនជស្វ័យគ ុណ

េគល២ េនះ ្រតូវេនចេន្ល ះ ស្វ័យគ ុណេគល២ ពរតេរៀងគន

មនន ័យថ 2r < s < 2r +1 ។ ន ំេ

2r +1 < 2s ន ំេ

យ s < 2r +1 < 2s មនន ័យថមនចំន ួនស្វ័យគ ុណេគល២ េនចេន្ល ះ [ s,2s ] (េសមនើ ឹង

2r +1 )។

2. Sេយើងន ឹង្រ
េ យ

យបញជក់ មវចរេ

យកំេណើ ន។

រ M ជសំ ណំ ុ ម ិនទេទៃនចំន ួនគត់វជិ ជមន េនះ M មនធតុែដលតូចបំ ផ ុត

សមមត ិកមម [ a ] ជធតុរបស់ M ែត

[

ងេ យ a ។

a ] ≤ a ≤ a ែត a ជធតុតច
ូ ជងេគ ដ ូេចនះ ទល់ ែត a = 1 ។

មនន ័យថ 1 ជធតុម ួយរបស់ M ។
េ យ 1 ជធតុម ួយរបស់ M េនះ 4 ក៏ជធតុរបស់ M ែដរ េហើ យដ ូចគន ែដរ 4.4 = 42 ។ល។ ដ ូេចនះ ្រគប់
ចំន ួនទំងអស់ ែដលមន ង 4n = 22n , n = 1, 2,... ជធតុរបស់ M ។ បនទ ប់ មកេទៀត ⎡⎢ 22n

⎤ = 2n ក៏
⎥⎦

ជធតុរបស់ M ែដរ មនន ័យថ ្រគប់ ចំន ួនទំងអស់ ែដលជស្វ័យគ ុណេគល២ ជធតុរបស់ M ។
ឥលូ វេយើងសន មតថ មន n ∈ N មួយែដលម ិនែមនជធតុរបស់ M ។ ដ ូេចនះ n មិនែមនជស្វ័យគ ុណេគល២
េទ។ េ យ n ∉ M េនះ គម ន ចំន ួនគត់

មួយ េនចេន្ល ះ A1 = ⎡⎣ n 2, ( n + 1 )2 ) ែដលជធតុរបស់ M

េទ េ្រពះ ្រគប់ y ∈ A1 េគមន [ y ] = n ែដល n ∉ M ដ ូេចនះ [ y ] ∉ M ដ ូេចនះ y ∉ M (េ្រពះ េបើ
y ∉ M េនះ [ y ] ក៏ជធតុរបស់ M ែដរ) ។ ដ ូចគន ែដរ គម ន ចំន ួនគត់

ឹ េទ ន ំេ
A2 = ⎡⎣ n 4 , ( n + 1 )4 ) ជធតុរបស់ M េទ េ្រពះ េបើមនិ អញចង
ជធតុរបស់ M ែដរ ែតផយព
ទុ ករសន

មត។

មួយ z ∈ A2 ែដល
យ មនធតុមយ
ួ ជរបស់ A1 ែដល

មវចរេ

យកំេណើ ន េយើងទញបន គម នធតុ

ម ួយ ែដលសថត

)

r
r
េនចេន្ល ះ Ar = ⎡⎢ n 2 , ( n + 1 )2 ជធតុរបស់ M េទ។

បនទ ប់ មកេទៀត េយើងន ឹងបង្ហញថ ចេន្ល ះេនះ ធំ
M ែដលន ំេ

ស់ ែដល

ចមនចំន ួនស្វ័យគ ុណេគល២ ជធតុរបស់

ផយន
ទុ ឹងករឧបមែដលថ គម នធតុរបស់ Ar ែដលជធតុរបស់ M ។

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ឡូសុីក

 

69

អន ុគមន ៍ f ( x ) = log2 x ជអន ុគមន ៍េក ើន ចំេពះ x ∈ R+ ។ ដ ូេចនះ log2 ( n + 1 ) − log2 n > 0 ។
េ យអន ុគមន ៍ f ( x ) = 2−x ជអន ុគមន ៍ចុះ េលើ R េនះ េគមនចំន ួនគត់វជិ ជមនធំ្រគប់ ្រគន់ k

មួយ

ែដល
2−k < log2 ( n + 1 ) − log2 n
k

( n + 1 )2

k

> 2n 2

)

k
k
k
k
⇒ចេន្ល ះ ⎡⎢ n 2 , 2n 2 ⎤⎥ សថត
ិ េនកងចេន្ល
នុ
ះ ⎡⎢ n 2 , ( n + 1 )2 ។ ែត្រគប់ ចំន ួនគត់វជិ ជមន s ចេន្ល ះ [ s,2s ]


សុទែធ តមនចំន ួនស្វ័យគ ុណេគល២ ជន ិចច។ ដ ូេចនះ េយើងទញបនភពផយន
ទុ ឹងករឧបមែដលេយើងចង់ បន៕

3. Sែចក {1, 2,...,126}

ជ៦សំ ន ំ ុ

{1, 2} , {3, 4,5,6} , {7,...,14} , {15,...,30} , {31,...,62} ន ិង {63,...,126}

មេគលករណ៍ ្រទ ុង្រពប មន២កងចំ
នុ េនម ៧ចំន ួនគត់េនះ សថត
ិ េនកងសំ
នុ នែំ ុ តម ួយកងចំ
នុ េនមសំ នទ
ំុ ង
ំ ៦ ខងេលើ
េហើ យែដលេផ ទ ងផទត់ b < a ≤ 2b ។

4. Sេគ

ចបេងតើក បនព ី សំ នម
ំ ុ ួយែដលមន១០ធតុ ន ូវ សំ នរំ ុ ងម ិនទេទ ខុសៗគន ចំន ួន

⎛10 ⎞ ⎛10 ⎞
⎛ 10 ⎞
10
10
⎜ ⎟ + ⎜ ⎟ + ... + ⎜ ⎟ = (1 + 1) − 1 = 2 − 1 = 1023
⎝1⎠ ⎝2⎠
⎝ 10 ⎠

(1 + x )n

( ម

=

n

⎛n⎞

∑ ⎜ k ⎟ Cnk x k )

k =0 ⎝

ចំេពះសំ នរំ ុ ងន ិម ួយៗ េយើងគណនផលបូករបស់ ។ ផលបូកធំបំផ ុត គ ឺ 90 + 91 + ... + 99 = 945 < 1023 ។
មនន ័យថ ្រតូវែតមនសំ នរំ ុ ងពរី ែដលមនផលបូកដ ូចគន ។

5. Sេយើងសេង កតេឃើញថ េបើេយើងេ្រជ ើសេរសើ

n + 1 ចំន ួនគត់ េចញព ី 2n ចំន ួនគត់បន ្តបនទ ប់ គន េនះេគ្រតូវ

ែតទទ ួលបនចំន ួនពរី ែដលមនផលសង េសមើ n ។ េ្រពះ េយើង

ចចប់ ផ គូ 2n ចំន ួនគត់បន ្តបនទ ប់ គន

{a + 1, a + 2, a + 3,..., a + 2n}
េទជ n សំ ន ំ ុ

{a + 1, a + n + 1} , {a + 2, a + n + 2}

,… {a + n, a + 2n}

ដ ូេចនះ េបើេយើង្រតូវេ្រជ ើសេរស
ើ យក n + 1 ចំន ួនគត់ េចញ ព ី n សំ ន ំ ុ េនះ

្រតូវមនចំន ួនគត់ពរី ែដលសថត
ិ េនកងនុ

សំ នែំ ុ តមយ
ួ េហើ យមនផលសងេសមើ n ។
ឥលូ វ េយើងបេងតើក ៥សំ នែំ ុ ដលមន២០ធតុ ដ ូចខងេ្រកម

{1, 2,..., 20} , {21, 22,..., 40} , {41, 42,...,60} , {61,61,...,80} , {81,82,...,100}

70

 

ឡូសុីក |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

េយើង្រតូវេ្រជ ើសេរសយក

៥៥ចំន ួនគត់ េចញព ី ៥សំ នខ
ំ ុ ងេលើ ដ ូេចនះ ្រតូវមនសំ នម
ំុ យ
ួ ែដលេគយកយ៉ងត ិច១១
ចំន ួនគត់។ ពសំ
ី នេំ ុ នះ

មករអេង កតខងេលើ (យក n = 10 ) ្រតូវមន២ចំន ួនគត់ ែដលមនផលសងេសម១ើ ០។

6. Sឧបមថ េយើងទញថសេចញមយ
ួ ចំន ួនដំបង
ូ មនេលខខុសគន ទំងអស់

េ យមនិ មនថស

មន

េលខដ ូចគន ដល់ េទ១០ដងេទ។ ដ ូេចនះ សន មតថេយើងទញេចញថសមនេលខ១ដល់ េលខ៩ ទំងអស់ ដ ូេចនះ មន
ទំងអស់ 1 + 2 + ... + 9 = 45 ថស។ ដ ូេចនះ ថសេនសល់ មនែត េលខ១០ដល់ េលខ៥០។
បនទ ប់ មកេទៀត សន មតថ េយើងទញយកថសពកី ងចំ
នុ េនម ថសេលខ ១០ដល់ េលខ៥០ មួយមុខចំន ួន៩ (េដ ើមបីក ំ ុ

យទន់មនថស១០មន ្ល កដ ូចគន )។ ដ ូេចនះ េយើងយកថសេចញបន ចំន ួន 45 + 9.41 = 414 េហើ យ។

ថសែដលទញេចញេលើកទ ី 415 ន ឹងេធ្វេើ

យមនថសចំន ួន១០មនេលខដ ូចគន ។

7. Sសន មតថសុខជមន ុស មនក់េនកងមន
នុ
ុស ទំង១៧នក់េនះ។ គត់សរេសរសំ ប្រុ តេទមន ុស ១៦ នក់េទៀ
ត។

មេគលករណ៍ ្រទ ុង្រពប មន្របធនបទមយ
ួ កងចំ
នុ េ

មន ុស យ៉ងត ិច៦នក់េផ ងគន ែដរ ។ េ
ចំេ

ម្របធនបទទំង៣ ែដលសុខសរេសរេទកន់

្របធនបទេនះថ ្របធនបទេលខ១។ េបើសនិ ជមន២នក់កងនុ

ម៦នក់េនះ សរេសរេទកន់គនេទវញេទមកន

ិងេទសុខ ព្របធនបទេលខ១

ែដរ េនះ មនន ័យថ មន

យ៉ងត ិចមន ុស ចំន ួន៣នក់ ែដលសរេសរសំ ប្រុ តេទកន់អក
ន ដៃទព្របធនបទែតម


ួ ដ ូចគន ។
ផយេទវ
ទុ

ិ សន មតថ អនកទំង៦នក់េនះ សរេសរេទកន់គនេទវញេទមក

ែតេលើ្របធនបទេលខ២ រេលខ៣

ប៉េុ

្ណ ះ។ សន មតថ េ

កងចំ
នុ េ

េនកងចំ
នុ េ

មអនកទំង៦នក់េនះ។

ម្របធនបទ២ រ៣
ឺ ែដលេ

ទំង៥នក់េទៀត។ េ

មេគលករណ៍ ្រទ ុង្រពប មន្របធនបទមយ

សរេសរេទកន់មន ុស យ៉ងត ិច៣នក់េផ ងគន ែដរ កងចំ
នុ េ

្របធនបទេនះ ថ ្របធនបទេលខ២។ េបើសនិ ជមន២នក់ កងចំ
នុ េ

េសរេទកន់គនេទវញេទមក

ន ិងេទេ

មមន ុស

ម៣នក់េនះ សរ

ព្របធនបទ

េលខ២េនះ េនះ មនន ័យថ មនយ៉ងត ិចមន ុស ចំន ួន



ួ ដ ូចគន ។
៣នក់ ែដលសរេសរសំ ប្រុ តេទកន់អក
ន ដៃទព្របធនបទែតម
ផយេទវ
ទុ

ិ េបើអក
ន ទំង៣នក់ េនះ សរេសរេទកន់គនេទវញេទមក

ែតព្របធនេលខ៣

េនះក៏ មនន ័យថ
មនយ៉ងត ិចមន ុស ចំន ួន៣នក់ ែដលសរេសរសំ ប្រុ តេទកន់អក
ន ដៃទព្របធនបទែតម


ួ ដ ូចគន ។

8. Sេយើងដ ឹងថ មនចំន ួនបឋម
នត់រកចំន ួនបឋម p េនះសិន។ េ
ថ m ជេលខ១រអត់

p ម ួយែដល ្រគប់ ចំន ួន p + 1,..., p + n ជចំន ួនពហុ គ ុណ។ េ

្រតូវកំ

ចសួរេទសុខន ូវប ្ត ចំន ួនគត់ {1,..., n − 1 } ម្តងមយ
ួ ៗ។ េដ ើមបីដ ឹង

សួរ េលខ p − 1 េបើ សុខេឆ្លយថ

បឋមេនះ m = 1 ។ េបើមនិ ែមនេទ m មិនែមនជ


សន
្តី និ ្ឋ នដ ូច
េលខ១េទ។ បនទ ប់ មកេទៀត េតស្តេលខ២េទៀត េ យសួរេទសុខន ូវេលខ p − 2 េហើ យេធ្វេសចក
ខងេលើ។

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ឡូសុីក

 

71

ដ ូេចនះេយើងសន និ ្ឋ នបនថ េ

្រតូវសួរយ៉ងេ្រចើន n − 1 សំ ន ួរ េ្រពះ

មនិ ចំបច់ េតស្តេលខ n − 1 េទ េ្រពះ

េបើ ្រគប់ p − k ម ិនែមនជចំន ួនបឋម ចំេពះ k ≤ n − 2 េនះ m = n − 1 ។

9. Sសំ ន ួរខងេលើសមម ូលន ឹងសំ េន ើ “េបើមន ៃថស
ង ្រុ កទ ី១៣ េនះ្រតូវមនៃថ ង

ទ ិតយទ ី១”។

ងខងេ្រកមគណនៃថទង ី១ៃនែខន ិមយ
ួ ៗ េត ើ្រតូវន ឹងៃថអ
ង ។
្វី
មរយៈ ជួរឈរ mod 7 េយើងេឃើ ញថ មនយ៉ង

ស់ ៃថ ង ទ ិតយទ ី១ម ួយៃថែង ដរ។(េនកងជួ
នុ រឈរេនះ មនន ័យថ េបើ

១្រតូវជៃថ ង ទ ិតយេនះ ២ច័ន ទ ៣អងគ ៤ព ុធ ៥្រពហសបត ិ ៦សុ្រក ០េ

រ។៍ េ យ មន្រគប់ េលខព០ី ដល់ ៦ មនន ័យថ

េយើងចង់ យកេលខប៉ន
ុ ម នជៃថ ង ទ ិតយក៏បន)។
ែខ

លំ ប់ ៃថេង ដ ើមែខន ិ

( mod 7 )

ម ួយៗ
គ ិតពេដ
ី ើមឆនម
ំ ក
មក

កុមៈភ

៣២ (=១កុមៈភ )

ម ិន

៦០រ ឺ ៦១(=១មន
ិ )

៤រ៥ឺ

េម

៩១រ៩២

០រ១ឺ

ឧសភ

១២១រ១២២

២រ៣

ម ិថន

១៥២រ១៥៣

៥រ៦ឺ

កក ក

១៨២រ១៨៣

០រ១ឺ

សី

២១៣រ២១៤

៣រ៤ឺ

កញញ

២៤៤រ២៤៥

៦រ០ឺ

តុ

២៧៤រ២៧៥

១រ២

វចឆិ ក

៣០៥រ៣០៦

៤រ៥ឺ

ធនូ

៣៣៥រ៣៣៦

៦រ០ឺ

10. Sេយើងតំេរៀប១០០ចំន ួនគត់ជ៥០សំ ន ំ ុ
{1, 2} ,{3, 4} ,{5,6} ,...,{99,100}
សំ ននំ ុ ិមួយៗមនធតុរបស់ បឋមន ឹងគន ។

72

 

ឡូសុីក |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

េ យេគ្រតូវេ្រជ ើសេរស៥១ចំ

ន ួនគត់ េនះេគ្រតូវែតបន២ចំន ួនែដលេនកងសំ
នុ នែំ ុ តម ួយ។ មនន ័យថ ្រតូវែត
ទទ ួលបន២ចំន ួនែដលបឋមរ ងគន ។ 

11. Sេគ្រតូវករេ្របើេលខចំន ួន 137,94⁄0,02
ខ។ ពេលខ១០ដល់

េលខ៩៩ ្រតូវេ្របើេលខ2.90
េលខចំន ួន3.900

999

180 េលខ េហើ យទ ូរពេលខ១០០ដល់

េលខ៩៩៩ ្រតូវេ្របើ

2700 ។ ទ ូេនសល់ ្រតូវករតួេលខចំន ួន 6897

្រតូវមនទ ូចំន ួន 4008⁄4
1002

6897 ។ ទ ូពេលខ១

ដល់ េលខ៩ ្រតូវេ្របើេលខចំន ួន៩េល

2700

180

4008 ។ ដ ូេចនះ

1002 េទៀត ែដលទ ូន ិមួយៗេ្របើេលខ៤ខ ទង់ ។ ដ ូេចនះជសរ ុបមនទ ូចំន ួន

2001 ។

12. Sចំន ួនគត់ែដលធំម ិនេលើសព២០០១

មនចំន ួនែដលជពហុ គ ុណៃន៣ចំន ួន
ែដលជពហុ គ ុណៃន4 ចំន ួន 2001/4
2001/12

9

500 ។ ចំន ួនែដលជពហុ គ ុណៃន12

166។ ដ ូេចនះចំន ួនែដលជពហុ គ ុណៃន៣រ៤ឺ មនចំន ួន 667

667 ។ ចំន ួន

2001/3
3

500

4 មនចំន ួន
166

1001(ដក

១៦៦េចញ េ្រពះ ប់ ្រចំែដលប៉ណ
ុ នឹ ងដង)។
បនទ ប់ មកេយើង្រតូវដកចំន ួនែដលជពហុ គ ុណៃន៥ ែដលពហុ គ ុណន ឹង៣ រនឺ ឹង៤ េចញ។ ចំន ួនពហុ គ ុណន ឹង៥ផង
ន ឹង៣ផងមនចំន ួន 2001/15

133 ។ ចំន ួនពហុ គ ុណន ឹង៥ផងន ឹង៤ផងមនចំន ួន 2001/20

។ ចំន ួនែដលជពហុ គ ុណៃន៣ ៤ន ិង៥ មនចំន ួន 2001/60
ពហុ គ ុណន ឹង៣ រនឺ ឹង៤ មនចំន ួន 100

133

33

33 ។ ដ ូេចនះចំន ួនែដលជពហុ គ ុណៃន៥ ែដល

200 ។

ដ ូេចនះចំន ួនែដលជពហុ គ ុណៃន៣រៃន៤

ែតម ិនែមនជពហុ គ ុណៃន៥មនចំន ួន 1001

13. S

100

200

801 ។

ង ជេលខខ ទង់ ទ ី១៩៨៣។ េយើងកត់តេួ លខេ្រកយេកប សរបស់ ្រត ឹមខ ទង់ ទ ី១៩៨៣ជ
123456789 101112 … 99 100101 …

មនេលខ៩ខ ទង់ ។
េយើងមន 1794

មនេលខ 2
598

3

ពរេសម
ី ១ើ ០១....ទ ី៥៩៨េសមើ 598

90

0 ។ ដ ូេចនះ
99

180 ខ ទង់ ។ ដ ូេចនះ ្រតូវមនេលខ1983

189

1794 ខ ទង់ ។

មនេលខ៣ខ ទង់ ដប
ំ ង
ូ ចំន ួន598 ។ េលខ៣ខ ទង់ ទ ីមួយេសម១ើ ០០ ទ ី

697 ។ ដ ូេចនះខ ទង់ ទ ី១៩៨៣េសមើ

7។

14. Sសន មតផយេទវ
ទុ
ញថ

មនរេបៀបអងយែដលគម
គុ
នេក មង្រសីេនអមសងខ ងេក មង្របុស។
េយើងកំនត់បក
្លុ ម ួយេ យ េក មង្រសីមនក់រពឺ រនក់

អងយជប់
គុ
គន េហើ យមនេក មង្របុសអងយសង
គុ
ខង
...្របុស.្រសី.(្រសី).្របុស....

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ឡូសុីក

 

73

េដ ើមបីកេំ ុ

យមនេក មងមនក់ែដលអនកេនសងខ ង

ជេក មង្រសីេនះទល់ ែតប្លក
ុ ន ិម ួយៗមនេក មង្រសីេនក ្ត ល

យ៉ងេ្រចើនពរនក់

េហើ យ្រតូវមនេក មង្របុសអងយអមយ៉
គុ
ងត ិចពរនក់

។ ដ ូេចនះប្លក
ុ ែបបេនះ មនយ៉ងេ
ស់ ចំន ួន 25/2

13 េហើ យ្រតូវករេក មង្របុសយ៉ងេ

េនរ ងប្លក
ុ ន ិមួយៗ។ ប៉ែុ ន ្តេយើងមនេក មង្របុសែត២៥នក់ែតប៉េុ

ស់ ចំន ួន 2.13

26 នក់ែដរេដ ើមបីអងយ
គុ

្ណ ះ។ ដ ូេចនះករសន មតរបស់ េយើងមនិ

ចេទ

រ ួចេទ។ 

15. S

ងេលខេជ ើងន ិមយ
ួ ៗរបស់ ពងពងេ

យេលខ១ដល់ េលខ៨។

ែសបកេជ ើង ែដលសថត
ិ េនេជ ើងទ ី
;

;…;

ែដល

;

េនមខុ

េហើ យ

ចំ

។ តំេរៀបែដល

្រតូវេនមខុ

ចៃនេ្រ

ចំេពះ 1

ន ិង

មេជ ើងន ិងែសបកេជ ើង ជចំ
8 ។មនចំ

ស់ មនចំន ួនពក់ក ្ត លគ ឺ 16! /2។ ដ ូចគន ែដរ ចំន ួនចំ

ស់ ៃន

ស់ ែដល

េនមខុ

ស់ ែដលមន

េនមខុ

8 មនចំន ួន 16! /2 ។

16. Sសន មតថយុវជនេនះយកេ្រ
េទ។

មេជ ើងន ិង

ស់ ៃនចំន ួនទំង១៦េនះ ចំន ួន 16!

មនចំន ួនពក់ក ្ត លៃនចំន ួនេ្រកយេនះគ ឺ 16!/2 ។ ដ ូេចនះេយើងទញបនចំន ួនចំ
ែដល 1

ជេ្រ

យកេ្រ

មេជ ើង៤ដំបង
ូ មនពណ៌ ខុសគន ទំងអស់ ។ ដ ូេចនះ ចប់ មិនទន់បនម ួយគ ូ

មេជ ើងមយ
ួ េទៀត។ េទះជេ្រ

មេជ ើងេនះពណ៌ អីកេ៏ យ ក៏គង់ ទទ ួលបនេ្រ

ដ ូចគន មួយគ ូែដរ។ សន មតថពណ៌ េខៀវ។ ដ ូេចនះយុវជនេនះចប់ បនេ្រ

មេជ ើងមនពណ៌

មេជ ើងពណ៌ េខៀវ២ ្រកហម១ ៃបតង១ ន ិង

េខម ១។
ចប់ យកែថមម ួយេទៀត។ ករណី អន់បំផ ុតគ ឺ យកបនេ្រ
ចផ ំបនេ្រ

មេជ ើងម ួយគ ូែថមេទៀតេទ។ ដ ូេចនះេ្រ

មេជ ើងមយ
ួ េទៀត ែដលមនពណ៌ េខៀវ េ្រពះមនិ

មេជ ើងែដលយកេចញេហើ យមន េខៀវ៣ ្រកហម១

ៃបតង១ ន ិងេខម ១។
យកេ្រ

មេជ ើងម ួយបែន ថមេទៀត។ េពលេនះេទះជយកពណ៌ អីកគ៏ ង់ ផ ំបនេ្រ

ថ ចប់ ចំពណ៌ េខៀវដែដល។ ដ ូេចនះ ទញេ្រ

មេជ ើងមយ
ួ គ ូេទៀតែដរ។ សន មត

មេជ ើងេចញមកេ្រកបន ពណ៌ េខៀវ៤ ្រកហម១ ៃបតង១ ន ិងេខម

១។
មរេបៀបដ ូចគន
្រតូវយកេ្រ

យកេ្រ

មេជ ើងេចញបន ពណ៌ េខៀវចំន ួន២០ ្រកហម១ ៃបតង១ ន ិងេខម ១។ មនន ័យថ

មេជ ើងេចញចំន ួន២៣។

17. S្របភគមយ
ួ ែដលេគប្រងួមរ ួច មនភគែបងន ិងភគយកបឋមន ឹងគន ។ ដ ូេចនះក

្ត បឋមម ួយមិន

សថត
ិ េនកងភគយកផងភគែបងផងបនេទ។
នុ
ក ្ត បឋមរបស់ 20! មនចំន ួន៨ គ ឺ 2; 3; 5; 7; 11; 13; 17 ន ិង
19 ។ ក ្ត បឋមន ិម ួយៗកងចំ
នុ េនមេនះ ្រតូវសថត
ិ េនេលើភគយករេនេលើ

ភគែបងបនែតម្តង ែតម ិន
េនេលើភគយកផង ភគែបងផងបនេទ។ ដ ូេចនះេគមន2
74

 

ឡូសុីក |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

ចសថត

256 រេបៀប។ ែតចំន ួនទំង256 ែដលទទ ួលបន

េនះ្រតូវេធ្វេើ

យ្របភគមនតំៃលតូចជង១។ កងចំ
នុ េនម្របភគទំង២៥៦េនះ េយើង

ចែចកជ្របភគចំន ួន

១២៨គ ូ ែដលគ ូន ិមួយៗគ ុណគន េសម១ើ រកឺ ងគ
នុ ូន ិម ួយៗមន្របភគម ួយមនតំៃលតូចជង១។ ដ ូេចនះចំន ួនសន ិទន
ែដលមនលក ខខណៈចង់ បនមនចំន ួន ១២៨។

18. Sចំន ួនគត់េសស

ន ិមយ
ួ ៗ

ចជំន ួសេ យ 2

98
ដ ូេចនះ 51

2

។ ចតុធតុ

;

;

1

1 ែដល

ជចំន ួនគត់វជិ ជមន។ េ យ

2

4

មនដ ូចជ 17; 5; 11; 18 ដ ូចគន ន ឹងេលខ១ចំន ួន១៧

;

ខណ្ឌ េ យេលខ០ បនទ ប់ មកេលខ១ចំន ួន៥ ខណ្ឌ េ យេលខ០ បនទ ប់ មកេលខ១ចំន ួន១១ ខណ្ឌ េ យេលខ០
បនទ ប់ មកេលខ១ចំន ួន១៨
11111111111111111 0 11111 0 11111111111 0 111111111111111111
ដ ូេចនះចតុធតុេនះដ ូចគន ន ឹងេលខ១ចំន ួន៥១ ្រតូវែចកជបួន្រកុមខណ្ឌ េ យេលខ០។ េគមន

19600

រេបៀបកងករសកេលខ០ចូ
នុ
លកងចេន្ល
នុ
ះទំង៥០រ ងេលខ១ទំងអស់ ៥១។

19. Sសន មតថ

មនទំរង់ ទសភគជ 1

។ េបើមយ
ួ កងចំ
នុ េនម ;  រ ឺ ជេលខ 5; 6; 7 រ ឺ 8 េនះន ឹង

មន្រ ទ ុក េពល

បូកន ឹង

9 ន ិង

ទ ុកែដរ េពល
េបើ

បូកន ឹង

1 ។ េបើ

9 រ ឺ េបើ

9 ន ិង

រឺ

9 េនះក៏ន ឹងមន្រ

1។

ជចំន ួនគត់ែដលមនលក ខណៈខងេលើ េនះ ្រតូវមន ងម ួយខងេ្រកម
1

ែដល , ,

0; 1; 2; 3; 4 ។

ែបបេនះ មនទំងអស់ ចំន ួន 5

;    1

9;    1 99;     1999

ទំងេនះមនិ ្រតូវករ្រ ទ ុកេទ េពលេយើងបូក
5

5

1

ន ឹង

1 ។ តំៃល

156 ។ ដ ូេចនះមនចំន ួនគត់បន ្តបនទ ប់ គន ទំងអស់ 156 គ ូ

ែដលផលបូកគ ូន ិម ួយៗម ិន្រតូវករ្រ ទ ុក។

20. Sេកអីខងចុងទំងពរ្រតូ
ី វែតសំ
េរស
ើ េ យមនិ េ
ប់

ប់ សិស អនកអងយ
គុ ដ ូេចនះ

្រ ្ត ចរយមនេកអីកងចំ
នុ ន ួន៧សំ ប់ េ្រជ ើស

យអងយេនជប់
គុ
គន ។ េបើេកអីទង
ំ េនះ្រតូវ ងេ យេលខ២ដល់ េលខ៨ េនះេកអីទង
ំ បីសំ

្រ ្ត ចរយមន

2; 4; 6    2; 4; 7    2; 4; 8    2; 5; 7   2; 5; 8    2; 6; 8    3; 5; 7   3; 5; 8   3; 6; 8   4; 6; 8  
កង្រត
នុ
ីធតុន ិមយ
ួ ៗ

្រ ្ត ចរយ

ចផ្ល ស់ ប្តរូ កែន ្លងគន បន3!

6 រេបៀប។ ដ ូេចនះជសរ ុបមន 10

6

60

។ 

21. S

ចផ ំបនគ ូែបបេនះចំន ួន

ជចំន ួនគត់ទង
ំ ១៦េនះ។ េយើងពនិ ិតយគ ូេផ ងៗគន ៃនចំន ួនគត់ទង
ំ េនះ។ េគ
120 គ ូ។
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ឡូសុីក

 

75

ជគ ូមួយ ែដល

;

។ េបើេយើងមនគ ូពរេផ
ី ងគន

េនះេយើងទញបនចតុធតុែដលចង់ បន
េលើកែលងែតករណី

,

ន ិង

;

;

ជចុងេ្រកយេយើងសន មតថ

ន ិង

;

។ េយើងសំ គល់ េឃើ ញថ សំ េន ើពតិ េបើ
;

; ; ;

ែដល

;
;

;

;

មិនបនករ ចំេពះគ ូពរី គ ឺ

េយើងថ

ន ិង

,

េបើ

;

(រ ឺ 2

)

មិនបនករចំេពះគ ូពរៃនគ

ូចំន ួនគត់ េ្រពះថ េបើ មិនបនករចំេពះ
េនះ

;

2

ន ិមួយៗ មិនបនករ េ្រចើនបំ ផ ុតេនកងគ
នុ ូមួយៃនគ ូចំន ួនគត់។ ចំេពះគ ូៃនគ ូចំន ួន

គត់ន ិមយ
ួ ៗទំងេនះ េយើងដកគ ូៃនចំន ួនគត់ម ួយេចញ។ ដ ូេចនះគម នចំន ួនមនិ បនករេទៀតេទ។ ដ ូេចនះេយើងេនសល់
យ៉ងេ

ស់ 120

មនតំៃលព១ដល់

៩៩។

16

104 គ ូៃនចំន ួនគត់ែដលេនសល់ ។ ផលសងៃនចំន ួនេនកងគ
នុ ូេនសល់ ន ិមួយៗ

មេគលករណ៍ ្រទ ុង្រពប មនផលសងខ ្លះមនតំៃលដ ូចគន ។ សន មតថ
ដ ូេចនះ

22. Sេដ ើមបីេ

;

;

េផ ទ ងផទត់លក ខខណ្ឌ សំ ន ួរ។

;

យអិដ ្ឋមយ
ួ ដម
ំ ុ នលក ខណៈខុសពអិ
ី ដ ្ឋម ួយដេំ ុ ទៀត េគមនជំេរសម
ើ ួយេទេលើសមភរ ជំេរសព
ើ រេទ

េលើទហ
ំ ំ ជំេរស៣េទេលើ

ពណ៌ ន ិងជំេរស៣េទេលើ

្រទង់ ្រទយ។ មន

6 រេបៀបែដលអិដ ្ឋម ួយដខ
ំុ ស
ុ ពអិ
ី ដ ្ឋ

មួយដេំ ុ ទៀត ្រតង់ ពរចំ
ី ន ុចគត់ គ ឺ
១) សមភរន ិងទំហំ៖ មនអិដ ្ឋ ចំន ួន 1

2

២) សមភរន ិងពណ៌ ៖ មនអិដ ្ឋ ចំន ួន 1

2 ដេំ ុ ផ ងគន
3 ដេំ ុ ផ ងគន

3

៣) សមភរន ិង្រទង់ ្រទយ៖ មនអិដ ្ឋ ចំន ួន 1
៤) ទំហំន ិងពណ៌ ៖ មនអិដ ្ឋ ចំន ួន 2

3

3 ដេំ ុ ផ ងគន

3

6 ដេំ ុ ផ ងគន

៥) ទំហំន ិង្រទង់ ្រទយ៖ មនអិដ ្ឋ ចំន ួន 2

3

6 ដេំ ុ ផ ងគន

៦) ពណ៌ ន ិង្រទង់ ្រទយ៖ មនអិដ ្ឋ ចំន ួន 3

3

9 ដេំ ុ ផ ងគន

ដ ូេចនះជសរ ុបមន អិដ ្ឋចំន ួន 2

6

3

3

6

9

29 ដ ំ ុ ែដលមនលក ខណៈខុសពដី ម
ំ ុ ួយដែំ ុ ដលេ

្រតង់ ពរចំ
ី ន ុចគត់។

23. Sចំន ួនេលខែដល

ចបេងតើក បនេ យេ្របើេលខ០ដល់ ៩ ជ ង

1000 ។ ដ ូេចនះេយើងមនករណី
ករណី

(សំ ន ំ ុ )ចំន ួន1000
ចែតេពល

មន10 ករណី ។ ដ ូេចនះ
76

 

ឡូសុីក |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

(សំ ន ំ ុ )ចំន ួន1000
10

មនចំន ួន 10.10.10
10

10 000 ករណី ន ិង

10 000ករណី ។ ករណី
ែតប៉េុ

្ណ ះ(សំ ន ំ ុ

)។ ករណី ែបបេនះ

Card

Card
10 000
19990

Card
Card
10 000 10  

1176 រេបៀបកងករេ្រជ
នុ
ើសេរសទ
ើ ី ងំ ៃន្រក

24. Sេគមន

 

ពណ៌ េលឿង។ េ យ

រេគ

ចបងល
្វិ

ក្ត រអុក៩០ដ ឺេ្រក េនះក្ត រពណ៌ ម ិនសមមល
ូ គន មនត ិចជងហនឹ ង។ ក្ត រពណ៌ ែដលមនពណ៌ េលឿងមិនសថត
ិ េនឈម
គន ជអង កត់ផតចិ មនទំរង់ សមមល
ូ ៤ែបប។ ក្ត រពណ៌ ែដល្រក
ម ូលពរី េហើ យេយើងមនគ ូ្រក

ពណ៌ េលឿងពរឈមគន

ជអង កត់ផតចិ មនទំរង់ សម

ពណ៌ េលឿងែបបេនះចំន ួន

24 ។ ដ ូេចនះចំន ួនក្ត រអុកពណ៌ ម ិនសមមល
ូ គន

មនចំន ួន
1176 24
4

24
2

300

Y1
Y2
x
Y2
Y1
្រក

25. Sេ

ពណ៌ េលឿងY1 ឈមគន ជអង កត់ផត។
ចិ ្រក

យេយើងចង់ សក
ិ សំ ន ួរេនះ

ពណ៌ េលឿងY2 ឈមគន ជអង កត់ផត។
ចិ

មរយៈសមម ូល ម៣ ដ ូេចនះេយើងសរេសរេលខ

21; 31; 41; 51; 61; 71 ន ិង 81 ជ 0; 1; 2; 0; 1; 2; 0 ។ សន មតថ

;

បន។ េយើងេឃើ ញថ 0
0

1

2

0

 
1

2

  mod 3 ។ ដ ូេចនះ

0

0; 1; 2 េ្រពះ

;

្រតូវែតជតំេរៀបៃន

;

0  mod 3 ។ េ យ
0   mod 3 េនះ

លំ ប់ របស់

ជតំេរៀបែដលេយើងចង់

;…;

;

;

កំនត់េ យ

;

   mod 3 ។
;

មរេបៀបដ ូចគន េយើងទញបនថ

ែតមយ
ួ គត់។ ដ ូេចនះេយើងមន 3

(េដ ើមបីេ្រជ ើសេរស

េយើងមន 3រេបៀប។ សន មតថដំបង
ូ េ្រជ ើសេរសយក

1  mod 3 ;

2  mod 3 ដ ូេចនះ េដ ើមបីេ្រជ ើសេរស

2

3!

144 រេបៀប

0  mod 3 ;

េយើងមន2 រេបៀប េដ ើមបីេ្រជ ើសេរស

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ឡូសុីក

 

េយើងមន
77

2 រេបៀប េដ ើមបីេ្រជ ើសេរស

បនទ ប់ មកចំ

េយើងមន2 រេបៀប ដ ូេចនះេយើងមន 2 រេបៀបកងករេ្រជ
នុ
ើសេរស

;

;

ស់ របស់ មន 3!)។

26. Sេដ ើមបីេ

េនះចំេពះធតុន ិម ួយៗ

របស់

េគមនសំ េន ើមួយគត់កងចំ
នុ េនមសំ េន ើទំង

បីខងេ្រកមែដលពតិ
  
ដ ូេចនះេបើ

មន

 

   ;     

 

;    

ធតុ េនះមន 3 កងករេ្រជ
នុ
ើសេរសសំ
ើ នំុ

គន ពរដង

េ្រពះឧទហរណ៍ គ ូសំ នរំ ុ ង
េ យ

េនះ

;

;

។ េ្រកពករណី

ន ិងគ ូ

; ; ; ;

ទល់ ែត

ន ិង

  

; ; ; ;

;

េយើង ប់ ជប់
;

្រតូវ ប់ ែតម្តង។

។ ដ ូេចនះចំន ួនគ ូៃនសំ នរំ ុ ងែដលមន្របជុរំ បស់ ជ

េសមនើ ឹង
1

3

1

2
ែដលេសមើ 365 េពល

6 ។ 

27. Sសន មតថ មនធតុបនួ ៃន

S ែដល ab = cd ។

ង A = M 2 + M , a = A + x, b = A + y ,

c = A + z ន ិង d = A + t ែដល x, y, z ន ិង t មនតំៃល ច់ ខតតូចជង រេសម
ឺ ើ M ។ សមមភពេនះ

សរេសរជ

( x + y ) A + xy = ( z + t ) A + zt
េបើ េយើងមន x + y = z + t េនះ xy = zt េនះ គ ូ { x, y} ន ិង { z , t} ជគ ូែតម ួយ ដ ូេចនះេយើងមនិ ចំបច់ បក
្រ

យអ្វប
ី ន ្តេទៀតេទ។ េ្រកពេនះ

2M 2 ≥ xy − zt = ( x + y ) − ( z + t ) . A > ( x + y ) − ( z + t ) .M 2
ដ ូេចនះមនែត x + y ន ិង z + t ខុសគន មួយឯក គត់ ឧទហរណ៍ េបើ x + y = z + t + 1 េនះ xy = zt − A
រ ួចេហើ យ x ន ិង y ជរសរបស់

ពហុ ធ
X 2 − ( z + t + 1) X + ( zt − A )

z + t +1± Δ
2

ពហុ ធេនះមនរស

Δ = ( z + t + 1) − 4 zt + 4 A ≥ 4 A = ( z − t + 1) + 4d ≥ 4M 2

ែដល

2

2

Δ = 4M 2 េក ើតមនលុ ះ្រ ែត d = M ន ិង z − t + 1 = 0 េ្រពះ d ≥ M 2 ។ ដ ូេចនះទល់ ែត t = − M ន ិង
z = − M − 1 ម ិន

ចេ្រពះ z ≤ M ។ ដ ូេចនះ Δ > 4M 2 ។

េបើ z + t + 1 ≥ 0 េនះ
78

 

z + t +1+ Δ
>M
2

ឡូសុីក |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

េបើ z + t + 1 ≤ 0 េនះ

z + t +1− Δ
< −M
2

កងករណី
នុ
ទំងពរី េយើងមន x ន ិង y មនតំៃល ច់ ខតធំជង M ែដលករណី េនះផយព
ទុ សមម
ី ត ិកមម។ 

28. Sពនិ ែដលេគ
ទុ

ចេធ្វបន

ជចំន ួនគត់មនិ អវជិ ជមនែដលមន ង ax + by ។ េបើ ( a, b ) > 1 េនះមន

ចំន ួនគត់ទង
ំ េនះេ្រចើន ប់ ម ិនអស់ ។ ដ ូេចនះ ( a, b ) = 1 ។

ម្រទ ឹស្តប
ី ទ្របូបនិ ចំន ួនពនិ ែដលម
ទុ
និ

ចទទ ួលបន

មន ចំន ួន ( a − 1)( b − 1) / 2 ។ ដ ូេចនះ ( a − 1)( b − 1) = 2 ( 35) = 70 = 5 (14 ) = 7 (10 ) ។ លក ខខណ្ឌ a > b
ន ិង ( a, b ) = 1 ន ំេ

យេយើងទញបន២ករណី a = 71, b = 2 ន ិង a = 11, b = 8 ។ េ យ 58 = 0.71 + 2.29

ដ ូេចនះករណី ទ ី១ម ិន្រត ឹម្រតូវ។ បនទ ត់ 11x + 8 y = 58 កត់ មចំន ុច ( 6, −1) ន ិង ( −2,10 ) ។ បនទ ត់េនះមិនកត់
មចំន ុចគត់ ( x, y )

មួយេនកងក្រដង់
នុ
ទ ី១េទ។ ដ ូេចនះមនិ មនចំន ួនគត់វជិ ជមន x, y ែដលេផ ទ ងផទត់សមក
ី រ

េនះេទ។ ដ ូេចនះចំេលើយមនែតមយ
ួ គត់គ ឺ a = 11, b = 8 ។ 

29. S

ង x, y, z ជចំន ួនដអ
ំ ុ ដិ ្ឋែដលតំេរៀបជកំពស់ ៤,១០ ន ិង១៩េរៀងគន ។ េយើងចង់ ដ ឹងថេត ើផលបូក

ុ ម ន្របេភទខុសគន េ យេ
4 x + 10 y + 19 z មនប៉ន

យលក ខខណ្ឌ x ≥ 0, y ≥ 0, z ≥ 0, x + y + z = 94 ។

េយើងមន 4 x + 10 y + 19 z ≤ 19.94 = 1786 ។ េ យយក x = 94 − y − z េយើង ប់ ចំន ួនចំេលើយមនិ

376 + 3 ( 2 y + 5 z ) ≤ 1786, y + z ≤ 94
អវជិ ជមនរបស់ វសមភព

2 y + 5 z ≤ 470, y + z ≤ 94

ម្រទ ឹស្តប
ី ទ ៣៤ ្រគប់ ចំន ួនគត់ n ≥ ( 2 − 1)( 5 − 1) = 4
បទ្របូបនិ ចំន ួនៃន n ែដលម ិន

ចសរេសរជ ង n = 2 y + 5 z េហើ យ ម្រទ ឹស្តី

ចសរេសរជ ង n = 2 y + 5 z បន មនចំន ួន ( 2 − 1)( 5 − 1) / 2 = 2 ។

េយើងមនករណី n = 1 ន ិង n = 3 ែដលមិន

ចសរេសរជ ង n = 2 y + 5 z ។ ដ ូេចនះ កងចំ
នុ េ

គត់ម ិនអវជិ ជមន ែដល n ≤ 470 េយើងេឃើ ញថ មន៤៦៩ចំន ួនគត់ែដល

ម៤៧១ចំន ួន

ចសរេសរជ ង n = 2 y + 5 z ប

ន។
យក z = 94 − x − y េយើងទញបន
= 5x + 3 y ។

470 − n = 470 − 2 y − 5 z = 470 − 2 y − 5 ( 94 − x − y )

ម្រទ ឹស្តប
ី ទ ្របូបនិ ប ្ត m = 470 − n ែដលមិន

ចសរេសរជ ង m = 3x + 5 z បន

មនចំន ួន ( 3 − 1)( 5 − 1) / 2 = 4 ករណី ។ េហើ យ ម្រទ ឹស្តប
ី ទ ៣៤ ប ្ត m ទំងេនះ្រតូវែត

≤ 3.5 − 3 − 5 = 7 ែដលកងេនះមន
នុ
m = 1, 2, 4, 7 ដ ូេចនះ្រតូវន ឹង n = 463, 466, 468, 469 ។ ដ ូេចនះ្រគប់
ចំន ួនគត់ n , 0 ≤ n ≤ 470 េលើកែលងែតករណី n = 1,3, 463, 466, 468 ន ិង 469 េចញ

ចសរេសរជ ងខង

េលើបន ដ ូេចនះចំន ួនផលបូកខុសៗគន មនចំន ួន 471 − 6 = 465 ។ 

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ឡូសុីក

 

79

30. Sេយើងន ឹងបង្ហញថ េគមនិ

ចបំ ែបកសំ នខ
ំ ុ ងេលើជ២ដ ូចេរៀប ប់ េទ។ សន មតថេគ

ចបំ ែបក ជ២

បន េ យសន មតថ ផលគ ុណៃនប ្ត ចំន ួនេនកងសំ
នុ នម
ំ ុ ួយ េសមនើ ឹង A េហើ យន ិងផលគ ុណៃនប ្ត ចំន ួនេន
កងសំ
នុ នម
ំ ុ ួយ េទៀតេសមនើ ឹង B ។ េយើង

ចមន២ករណី ។

ករណី ទ ី១គ ឺថ មនែតម ួយគត់កងចំ
នុ េនម

{n, n + 1, n + 2, n + 3, n + 4, n + 5}
ែដលែចក ច់ ន ឹង៧ ែដលេនកងករណី
នុ
េនះមនែត A រ ឺ B មួយប៉េុ

្ណ ះែដលែចក ច់ ន ឹង៧។ ដ ូេចនះ A មិន

េសមើ B េទ។
ករណី ទ ី២គ ឺ ្រគប់ តួទង
ំ អស់ សុទែធ តបឋមន ឹង៧។ កងករណី
នុ
េនះ េយើងមន

n ( n + 1) ... ( n + 6 ) ≡ 1.2...6 ≡ A.B ≡ −1( mod 7 )
ែតេបើ A = B េនះ សមមល
ូ ខងេលើេទជ A2 ≡ −1 ≡ 6 ( mod 7 ) ។ ចំន ួនកេរសមមល
ូ ន ឹង 1, 2, 4

mod 7 ដ ូេចនះ A2 ≡ −1 ≡ 6 ( mod 7 ) មិន
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
80

 

ឡូសុីក |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

ច។ 

្របព័នធរបប់.ចំនួនគត់.ភពែចក

ច់ 

្របព័នធរបប់
31.Sេយើងមន

4444 ≡ 7 mod 9

44443 ≡ 73 ≡ 1mod 9

44444444 = 44443.1481.4444

≡ 1.7 ≡ 7 mod 9
ង C ជផលបូកេលខខ ទង់ ន ិមួយៗរបស់ B ។
ម្រទ ឹស្តប
ី ទៃនភពែចក ច់ ន ឹង៩ េយើងទញបន
7 ≡ 44444444 ≡ A ≡ B ≡ C mod 9
េយើងមន
4444 log10 4444 < 4444 log10 104 = 17776
មនន ័យថ 44444444 មនយ៉ងេ្រចើន 17776 ខ ទង់ ។ ដ ូេចនះ ផលបូក តួេលខខ ទង់ ន ិមួយៗរបស់ 44444444 យ៉ង
េ្រចើនេសមើ 9.17776 = 159984
ដ ូេចនះ A ≤ 159984 ។ កងចំ
នុ េ

មចំន ួនគត់ធមមជត ិទំងអស់ ែដល ≤ 159984 ចំន ួនែដលមនផលបូកតួេលខ

ៃនខ ទង់ ន ិមួយៗរបស់ ធំបំផ ុត គ 9ឺ 9999 ដ ូេចនះ B ≤ 45 ។ កងចំ
នុ េ

មចំន ួនគត់ធមមជត ិទំងអស់ ែដល ≤ 45

ចំន ួនែដលមនផលបូកតួេលខៃនខ ទង់ ន ិមួយៗរបស់ ធំបំផ ុត គ ឺ 39 ែដលផលបូកតួេលខេសមើ ១២។ ដ ូេចនះ ផល
បូកតួេលខរបស់ B យ៉ងេ្រចើនេសមើ ១២។
ែតេ យ C ≡ 7 mod 9 េនះមនន ័យថ C = 7 ។

32.Sេ

យ φ (100 ) = 40, េនះ

( )

31000 = 340

25

ម្រទ ឹស្តប
ី ទអឺែលរ េយើងទញបន 340 ≡ 1( mod100 ) ។ ដ ូេចនះ

≡ 125 = 1( mod100 ) ។ ដ ូេចនះេលខ២ខ ទង់ ចង
ុ េគគ ឺ ០១។

33.Sេយើងមន φ (100 ) = φ ( 22 ) φ ( 52 ) = ( 22 − 2 )( 52 − 5) = 40 ។ ដ ូេចនះ

( )

ម្រទ ឹស្តប
ី ទអឺែលរ

7 40 ≡ 1( mod100 ) ។ េយើងមន φ ( 40 ) = φ 23 φ ( 5) = 4.4 = 16 ដ ូេចនះ 716 ≡ 1( mod 40 ) ។ េយើងមន

( )

1000 = 16.62 + 8 ។ ដ ូេចនះ 71000 ≡ 716

62

( )

78 ≡ 162 78 ≡ 7 4

2

≡ 12 ≡ 1( mod 40 ) ។ មនន ័យថ

71000 = 1 + 40t ចំេពះចំន ួនគត់ t មួយ។ េយើងទញបន
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ្របព័នធរបប់

 

81

1000

77

( )

= 71+ 40t ≡ 7. 7 40

t

≡ 7 ( mod100 )

មនន ័យថ េលខ២ខ ទង់ ចង
ុ េគគ ឺ ០៧។
ង 0 ≤ y ≤ 9 ន ិង 10x + y = mx ែដល m ន ិង x ជចំន ួនគត់ធមមជត ិ។ ដ ូេចនះ 10 + y / x = m ជ

34.S

ចំន ួនគត់។ ដ ូេចនះ x | y ។ េបើ y = 0 េនះ ្រគប់ ចំន ួនគត់ x ែចក ច់ y ។ េបើ y = 1 េនះ x = 1 េយើងទញបន
11 ។ េបើ y = 2 េនះ x = 1 រ ឺ x = 2 េយើងទញបន 12 ន ិង 22 ។

មរេបៀបដ ូចេនះ េយើងទញបន ចំន ួន

ែដល្រតូវរកគ ឺ ជពហុ គ ុណៃន 10,11,12,13,14,15,
16,17,18,19, 22, 24, 26, 28, 33, 36,39, 44, 48, 55, 66, 77,88, 99 ។

35.Sសន មតថ ចំន ួនទំងេនះមន n + 1ខ ទង់ ។ ដ ូេចនះចំន ួនេនះ

ចសរេសរជ 6.10n + y ែដល y ជេលខ

មន n ខ ទង់ (

មសមមត ិកមម េយើងមន

ចេផមេ
្តើ
យេលខសូនយមយ
ួ រេ្រចើ
ឺ នជងេនះ)។

6.10n + y = 25. y
6.10n
24

y=

n ≥ 2 (េបើមនិ អញចង
ឹ 6.10n ែចកមនិ ច់ ន ឹង 24 )។ ចំេពះ n ≥ 2 េយើងមន y = 25.10n−2 មន

ន ័យថ y មន ង 250...0 (មនេលខសូនយចំន ួន n − 2 )។ េយើងទញបន ចំន ួនែដល្រតូវរកមន ង
625 0...0 ។
n −2

36.Sសន មតថ

x មន ង

x = a0 + a110 + a2102 + ... + an−110n−1, ak ≤ 9, an−1 ≠ 0
ង P ( x ) ជផលគ ុណតួេលខខ ទង់ ន ិម ួយៗរបស់ x ដ ូេចនះ
P ( x ) = x 2 − 10 x − 22

េយើងមន
P ( x ) = a0 a1 ....an −1 ≤ 9 n −1 an −1 ≤ 10n −1 an−1 ≤ x

(វសមភព

ច់ ខតេក ើតមនេពលែដល x មនេ្រចើនជងម ួយខ ទង់ )។ ដ ូេចនះ x 2 − 10 x − 22 < x េយើងទញបន

x < 13 ។ េបើ x មនេលខ១ខ ទង់ េនះ x = x 2 − 10 x − 22 សម ីករគម នរសជចំ

ន ួនគត់។
េបើ x = 10 េនះ 102 − 102 − 22 = −22 ≠ 1.0 = 0
េបើ x = 11 េនះ 112 − 10.11 − 22 = −11 ≠ 1.1 = 1
េបើ x = 12 េនះ 122 − 10.12 − 22 = 2 = 1.2 ។ ដ ូេចនះ x = 12 ។

82

 

្របព័នធរបប់ |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

37.Sេយើងេឃើញថ

0.abc =

abc
ន ិង 999 = 33.37 ។ េបើ abc ែចកមនិ ច់ ន ឹង៣េហើ យន ិងន ឹង៣៧ េនះ
999

្របភគ្រតូវបនសំ រ ួលរ ួចេហើ យ។ ចំន ួនែដលជពហុ គ ុណៃន 3 មនចំន ួន 333 ។ ចំន ួនែដលជពហុ គ ុណៃន 37
មនចំន ួន ២៧។ ចំន ួនែដលជពហុ គ ុណៃន 3 ផងន ិង 7 មនចំន ួន

999
= 9 ។ ដ ូេចនះ ចំន ួនែដលមនិ ែមនជព
3 ( 37 )

ហុ គ ុណៃន 3 ន ិង 7 មនចំន ួន 999 − ( 333 + 27 ) + 9 = 648 ។
s
ែដល 3 | s ន ិង 37 /| s សថត
ិ េនកងសំ
នុ ន ំ ុ S ។េគមន្របភគែបបេនះចំន ួន១២ែបប។(គ ួរ
37
l
ែដល 37 | l ន ិង 3 /| l េទ េ្រពះ្របភគអស់ េនះ ធំជង១ ែដលមិន
សំ គល់ ថ េយើងមនិ យក្របភគមន ង
33

្របភគមន ង

ែមនជធតុរបស់ S )។ ដ ូេចនះចំន ួនភគយកខុសៗសរ ុប េនកងសំ
នុ នេំ ុ នះេ្រកយសំ រ ួលរ ួច មនចំន ួន

640 + 12 = 660 ។

38.S

ង n ជចំន ួនគត់វជិ ជមន ែដលមន k ខ ទង់ ។

ង m = 123456789.10k +1 ។ ដ ូេចនះ្រគប់ n ចំន ួនគត់

តគន m + 1, m + 2,..., m + n ែដលចប់ េផមេ
្តើ
យេលខ១២៣៤៥៦៧៨៩០ ន ិងមនម ួយកងចំ
នុ េនមេនះែចក
ច់ ន ឹង n ។ ដ ូេចនះ ចំន ួនេនះជពហុ គ ុណៃន n េហើ យមន្រគប់ តួេលខព០ដល់

៩។

39.Sេគមន ចំន ួនគត់វជិ ជមន មន j ខ ទង់ ចនំ ួន

9.10 j−1 េនេលខេនះ។ ចំន ួនខ ទង់ សរ ុបរបស់ េលខេនះេពលេគ
r

យក្រត ឹមេលខមន r ខ ទង់ យ៉ងេ្រចើនមកេរៀប កំនត់េ យ g ( r ) = ∑ j.9.10r −1 = r.10r −
j =1

0<

10r − 1
។េ យ
9

10r − 1
< 10r េយើងទញបន ( r − 1)10r < g ( r ) < r.10r ។ ដ ូេចនះ
9

g (1983) < 1983.101983 < 104.101983 = 101987 ន ិង g (1984 ) > 1983.101984 > 103.101984 ។ ដ ូេចនះ

ើក េ យេ្របើ្រត ឹមេលខមន 1983
g (1983) < 101987 < g (1984 ) មនន ័យថ ចំន ួនខ ទង់ របស់ េលខេនះបេងត
ខ ទង់ តូចជង 101987 េហើ យ េ យេ្របើ្រត ឹមេលខមន 1984 ខ ទង់ ធំជង 101987 ។ ដ ូេចនះ ទ ី ងំ ខ ទង់ ទ ី 101987
សថត
ិ េន្រត ឹមយកេលខមន 1984 ខ ទង់ មកេ្របើ ដ ូេចនះ f (1987 ) = 1984 ។

40.Sេយើងេឃើញថ

5213 < 75 ។ ដ ូេចនះ េយើងគណន 0 ≤ a0 ,..., a4 ≤ 6, a4 ≠ 0 ែដល

5213 = a4 7 4 + a3 73 + a2 7 2 + a1 7 + a0 ។ េយើងមន 5213 = 2.74 + 411; 411 = 1.73 + 68;

68 = 1.7 2 + 19; 19 = 2.71 + 5.70 ។ ដ ូេចនះ 5213 = 2.7 4 + 1.73 + 1.7 2 + 2.71 + 5.70 ។ ដ ូេចនះ
5213 = 211257 ។

41.Sសរេសរ
13 a1 a2 a3
= +
+ + ...
16 6 62 63
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ្របព័នធរបប់

 

83

13
14
13 4 14
14
ដ ូេចនះ a1 = 4 ។គ ុណ ន ឹង 62
6 = 4 + ។ ដ ូេចនះ
= +
16
16
16 6 96
96
14 5
1
14 2
1
េយើងទញបន
= 2+
; ដ ូេចនះ a2 = 5 ។ មរេបៀបដែដល េយើងទញបន
6 = 5 + ; ដ ូេចនះ
96 6 144
96
4

គ ុណ 13 /16 ន ឹង៦ េយើងទញបន

13 /16 = 0.45136 ។

42.Sេយើងដ ឹងថ

(

)

( ) ( ) ( )

p a1a2 ...an = p a1 p a2 ... p an ែដល p ( 0 ) = 1

េយើងមន

p (1) + p ( 2 ) + ..... + p ( 9 ) = 1 + 2 + ... + 9 = 45 = A
⎡⎣ p (10 ) + .. + p (19 ) ⎤⎦ + ⎡⎣ p ( 20 ) + ... + p ( 29 ) ⎤⎦ + ... + ⎡⎣ p ( 90 ) + ... + p ( 99 ) ⎤⎦ =
= ⎡⎣ p (1) + p ( 2 ) + ... + p ( 9 ) ⎤⎦ ( A + 1) = A ( A + 1)

p (1) + ... + p ( 99 ) = A2 + 2 A

⎡⎣ p (100 ) + ... + p (199 ) ⎤⎦ + ⎡⎣ p ( 200 ) + ... + p ( 299 ) ⎤⎦ + ... + ⎡⎣ p ( 900 ) + ... + p ( 999 ) ⎤⎦
= ⎡⎣ p (1) + p ( 2 ) + ... + p ( 9 ) ⎤⎦ ⎡⎣ p ( 00 ) + p ( 01) + ... + p ( 99 ) ⎤⎦

(

)

= A A2 + 2 A + 1 = A ( A + 1)

2

2
⇒ p (1) + p ( 2 ) + ... + p ( 999 ) = A2 + 2 A + A ( A + 1)

(

)

( )

= A ( A + 1) + ( A + 1) + 1 = 45 ( 2163) = 33 ( 5 )( 7 )(103)
2

ដ ូេចនះ ចំន ួនែដល្រតូវរកគ ឺ១០៣។

43.Sេយើងមន

m + n = n − m + 2m ។ ដ ូេចនះ m + n តូចបំ ផ ុត េពល n − m ន ិង 2m តូចបំ ផ ុត។

(

)

េយើងមន 1978n − 1978m = 1978m 1978n−m − 1 ែចក ច់ ន ឹង 1000 = 2353 ។ េ យក ្ត ទ ី២ជចំន ួន
េសស េនះ 23 ្រតូវែតែចក ច់ 1978m ដ ូេចនះ m ≥ 3 ។ ដ ូចគន 53 ្រតូវែតែចក ច់ 1978n−m − 1 ។ ដ ូេចនះ
មនចំន ួនគត់វជិ ជមនតូចបំ ផ ុត s ម ួយ ែដល
1978s ≡ 1( mod125 )

ម្រទ ឹស្តប
ី ទអែឺ លរ

(

(

)

1978100 ≡ 1( mod125 ) ។ ដ ូេចនះ s |100 ។ េ យ 125 | 1978s − 1 េនះ េយើង

)

មន 5 | 1978s − 1 មនន ័យថ 1978s ≡ 3s ≡ 1( mod 5 ) ។ េ យ s |100 េនះសមមល
ូ េ្រកយេនះ ន ំ

យ s = 4, 20,100 ។ េយើងពនិ ិតយករណី ន ិមយ
ួ ៗ។

ករណី s = 4, េយើងមន

19784 ≡ ( −22 ) ≡ 24.114 ≡ ( 4.121) ≡ ( −16 ) ≡ 6 ( mod125 )
4

84

 

្របព័នធរបប់ |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

2

2

មនន ័យថ s ≠ 4 ។ ដ ូចគន ែដរ

(

)

197820 ≡ 19784. 19784

4

≡ 6.64 ≡ 6.46 ≡ 26 ( mod125 )

មនន ័យថ s ≠ 20 ។ ដ ូេចនះមនែត s = 100 ។ េ យ s ជចំន ួនគត់វជិ ជមនតូចបំ ផ ុតែដល
1978s ≡ 1( mod125 ) េនះ េយើងយក n − m = s = 100 ន ិង m = 3 មនន ័យថ n = 103, m = 3 ។ េយើង

ទញបន m + n = 106 ។

44.Sេយើងដ ឹងថ ( 6 +

35

េយើងមន 0 < 6 − 35 <

1980

2k − 1 + 0.99....9 = 2k −

1980

ជចំន ួនគត់គ ូ។

= 2k

< 10−1980

1979dg

)

1
1
(េ្រពះេបើ 6 − 35 >
េនះ 3500 < 3481 )
10
10

(6 −

1980

(

+ 6 − 35

35

)

)

1
101980

(

< 6 + 35

)

1980

< 2k

១៩៧៩ខ ទង់ ដប
ំ ង
ូ េ្រកយេកប សសុទែធ តជេលខ៩ 

ចំនួនគត់
45.S

មសមភពេទ្វធ

2n + 1 ⎛ 2n ⎞ ⎛ 2n + 1 ⎞
⎜ ⎟=⎜

n +1 ⎝ n ⎠ ⎝ n +1 ⎠
េ យ 2n + 1 ន ិង n + 1 ជចំន ួនបឋមរ ងគន េហើ យេ យែផ នកខង ្ត ំរបស់ សមភពខងេលើជចំន ួនគត់ េនះ

្រតូវែត

⎛ 2n ⎞
⎟។
⎝n⎠

( n + 1) ែចក

ច់ ⎜

46.Sេយើងដ ឹងថ េបើ α , β ∈

េនះ [α ] + [ β ] ≤ [α + β ] ≤ [α ] + [ β ] + 1

ដ ូេចនះ មកំេន ើនេយើងទញបន

[ a1] + [ a2 ] + ... + [ al ] ≤ [ a1 + a2 + ... + al ]
ចំេពះចំន ួនបឋម p
⎡ n ⎤

មួយ ស្វ័យគ ុណ m ធំបំផ ុតៃន p ែដល p m ែចក ច់ n! កំនត់េ យ
⎡ n1 + n2 + ... + nk ⎤

pj
⎦⎥
j ≥1 ⎣

∑ ⎢⎢ p j ⎥⎥ = ∑ ⎢⎢
j ≥1 ⎣

ស្វ័យគ ុណ m ធំបំផ ុតៃន p ែដល p m ែចក ច់ n1 !...nk ! កំនត់េ យ
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ចំនួនគត់

 

85

⎡ n ⎤ ⎡n ⎤

⎡n ⎤

∑ ⎢⎢ p1j ⎥⎥ + ⎢⎢ p2j ⎥⎥ + ... + ⎢⎢ pkj ⎥⎥
j ≥1 ⎣

⎦ ⎣

⎡ n1 ⎤ ⎡ n2 ⎤
⎡ nk ⎤ ⎡ n1 + n2 + ... + nk ⎤
⎢ j ⎥ + ⎢ j ⎥ + ... + ⎢ j ⎥ ≤ ⎢

pj
⎢⎣ p ⎥⎦ ⎢⎣ p ⎥⎦
⎢⎣ p ⎥⎦ ⎢⎣
⎥⎦

េ យ

េនះ ស្វ័យគ ុណធំបំផ ុត m ៃនចំន ួនបឋម p

ម ួយ ែដល p m ែចក ច់ ភគែបងរបស់ ្របភគ

n!
n1 !n2 !....nk !

មនតំៃលតូចជងរេសម
ឺ ើ ស្វ័យគ ុណធំបំផ ុត m ៃនចំន ួនបឋម p េនះ ែដល p m ែចក ច់ ភគយករបស់ ្របភគ។
មនន ័យថ្របភគេនះជចំន ួនគត់។
យ n ។

47.Sេគេ

ង k ជចំន ួនគត់ធប
ំ ំ ផ ុតែដល 2k ≤ n ន ិង

ង P ជផលគ ុណៃន្រគប់ ចំន ួនគត់

េសសធំមនិ េលើសព ី n ។ េយើងមន 2k −1 P.S ជផលបូក ែដលតួន ិមួយៗជចំន ួនគត់ទង
ំ អស់ េលើកែលងែត

1

2k −1 P

2

k

។ ដ ូេចនះ 2k −1 P.S ម ិន

ចជចំន ួនគត់េទ។ មនន ័យថ S មិន

48.Sរង្វស់ មុំកងរបស់
នុ
ពហុ េកណន ិយ័តមយ
ួ ែដលមន

n ្រជុង េសមនើ ឹង

ចជចំន ួនគត់េទ។

( n − 2 )180 ។ ដ ូេចនះមនន ័យថ
n

n

្រតូវែតែចក ច់ ១៨០។ េ យ 180 = 22.32.5 មនតួែចកចំន ួន (1 + 2 )(1 + 2 )(1 + 1) = 18 េនះ ចំេលើយគ ឺ
១៦ េ្រពះ n ≥ 3 ដ ូេចនះេយើងម ិនគ ិតតួែចកេលខ១ន ិងេលខ២។

ភពែចក

ច់

49.Sេយើងេឃើញថ ផលេធៀប

5n + 13
សថត
ិ េនចេន្ល ះ 0 ន ិង២ ច់ ខត េ យ ជចំន ួនគត់ េនះ ្រតូវែត
3n + 7

េសម១ើ ។ ដ ូេចនះ េយើង្រតូវែតេ ះ្រ

យសមក
ី រ 5n + 13 = 3n + 7 េយើងទញបន n = −3 ។ ចំន ួនេនះមនិ ែមនជ

ចំន ួនវជិ ជមនេទ ដ ូេចនះ គម នចំន ួនគត់ n េទ។

50.Sេយើងេឃើញថ

A ន ិង A ' ្រតូវែតមនេលខ១០ខ ទង់ ។

ង A = a10 a9 ...a1 ជតួេលខរបស់ A ន ិង

′ a9′ ...a1′ ។ ដ ូេចនះ A + A ' = 1010 លុ ះ្រ ែត មន j មួយ ែដល 0 ≤ j ≤ 9 េហើ យែដល
A ' = a10

a1 + a1′ = a2 + a2′ = ... = a j + a′j = 0, a j +1 + a′j +1 = 10, a j + 2 + a′j + 2 = a j +3 + a′j +3 = ...
′ = 9 ។ កងផលបូ
នុ
កេលើ េបើ j = 0 មនន ័យថ គម នផលបូកែដលមន ង ak + ak ′ = 0,
= a10 + a10

ូ គន េយើងទញ
1 ≤ k ≤ j េទ។ េបើ j = 9 េនះ មនែត a10 + a10′ = 10 ។ េ យបូក ផលបូកទំងេនះបញចល
បន
86

 

ភពែចក

ច់ |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

′ = 10 + 9 ( 9 − j )
a1 + a1′ + a2 + a2′ + ... + a10 + a10
េ យ as′ ជចំ

ស់ របស់ as េនះ េយើងទញបនថ អង គខងេឆ្វងរបស់ សមភពខងេលើ ជចំន ួនគ ូ គ ឺ

2 ( a1 + a2 + ... + a10 ) ។ ដ ូេចនះ j ្រតូវែតជចំន ួនេសស។ ដ ូេចនះ a1 + a1′ = 0 ។ ដ ូេចនះសំ េន ើពត។

51.S

ង m = n + 1 ។ េយើង្រតូវបង្ហញថ m ( m − 2 ) ែចក ច់ 2(

)(

(

)

φ m
m −1 !
ច់ ( m − 1) ! ដ ូេចនះ 2 ( ) − 1 | 2( ) − 1 េហើ យ

)

(

)

(

m−1)!

− 1 ។ េយើងមន φ ( m ) ែចក

ម្រទ ឹស្តប
ី ទអែឺ ល េយើងទញបន

)

(

φ m
m −1 !
m −1 !
m | 2 ( ) − 1 ។ ដ ូេចនះ m | 2( ) − 1 ។ ដ ូចគន េយើងទញបន ( m − 2 ) | 2( ) − 1 ។ េ យ m ជ

)

(

m −1 !
ចំន ួនេសស េនះ ( m, m − 2 ) = 1 ដ ូេចនះ m ( m − 2 ) | 2( ) − 1 ។

52.Sេយើងមន
( a + b )7 − a 7 − b 7

(

(

) (

= 7 a 6b + ab 6 + 3 a 5b 2 + a 2b5 + 5 a 4b3 + a 3b 4

(

(

)

= 7 ab a 5 + b5 + 3ab a 3 + b3 + 5a 2b 2 ( a + b )

)

))

(
+3ab ( a 2 − ab + b2 ) + 5ab
= 7 ab ( a + b ) ( a + b + 2 ( a b + ab ) + 3a b )
2
= 7ab ( a + b ) ( a 2 + ab + b 2 )
= 7ab ( a + b ) a 4 + b4 − a3b − ab3 + a 2b2

4

4

3

3

2 2

មសមមត ិកមម ( i ) ន ិង ( ii ) េយើងទញបនសមមត ិកមមថ ម ី

(i )

ab ( a + b ) ែចកម ិន ច់ ន ឹង៧

( ii ')

a 2 + ab + b 2 ែចក ច់ ន ឹង 73

េ យ ( a + b ) > a 2 + ab + b 2 ≥ 73 េនះេយើងទញបន a + b ≥ 19 ។ េ យ
2

ទញបន a = 1, b = 18 ជចំេលើយមយ
ួ េ្រពះ 12 + 1.18 + 182 = 343 = 73 ។

កេលខម្តងមយ
ួ ៗ េយើង

(

ឥលូ វេយើងកំនត់រកចំេលើយេផ ងខ ្លះេទៀត ម ្រទ ឹស្តប
ី ទអឺែល។ េ យ a3 − b3 = ( a − b ) a 2 + ab + b2
េនះ លក ខខណ្ឌ ( ii ') េទជ

( ii '')

(

⎧ a3 ≡ b3 mod 73


⎪⎩ a ≡/ b ( mod 7 )

)

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ភពែចក

 

ច់

87

)

( )

φ m
េយើងមន x ( ) ≡ 1( mod m ) ។ េ យ φ 73 = ( 7 − 1) 72 = 3 × 98 ។ ដ ូេចនះ េបើ x បឋមន ឹង 73 េនះ

( )

េយើងមន x98

(

3

)

≡ 1 mod 73 ែដលលក ខណៈេនះេផ ទ ងផទត់លក ខខណ្ឌ ទ ី១ៃន ( ii ") ។ ដ ូេចនះេយើង្រតូវេផ ទ ងផទត់

លក ខខណ្ឌ ទ ី២េទៀត។ ឧទហរណ៍ យក x = 2 េយើងេឃើ ញថ 298 ≡ 4 ( mod 7 ) ។ ដ ូេចនះយក a = 298 , b = 1

(

)

។ យក x = 3 េយើងេឃើ ញថ 398 ≡ 324 mod 73 ។ េយើងេឃើ ញថ a = 324, b = 1 ជចំេលើយមួយេទៀត។

53.Sេយើងមន

(

ab p − ba p = ab b p−1 − a p−1

)

េបើ p | ab េនះ p | ab p − ba p ។ េបើ p ែចកមនិ ច់ ab េហើ យេ យ p ជចំន ួនបឋម េនះ

( p, a ) = ( p, b ) = 1 េហើ យន ំេ
។ ដ ូេចនះ p | b p −1 − a p −1 ន ំេ

54.Sេយើងមន

ម្រទ ឹស្តប
ី ទែភម៉ េយើងទញបន

យ p | ab p − ba p ។ ដ ូេចនះ p | ab p − ba p ចំេពះ្រគប់ p ។

11...1 =
( p −1) x1

10 p −1 − 1
9

េ យ p ជចំន ួនបឋម េហើ យ ( p,10 ) = 1 េនះ

( p,9 ) = 1 េហើ យ

55.S

b p −1 ≡ a p −1 ≡ 1( mod p )

ម្រទ ឹស្តប
ី ទែភម៉ p ែចក ច់ 10 p−1 − 1 ។ េ យ

10 p−1 − 1
10 p−1 − 1
ជចំន ួនគត់ េនះ p ែចក ច់

9
9

ង a = 56786730 = 2.3.5.7.11.13.31.61 ។

(

Q ( x, y ) = xy x60 − y 60
េយើងសេង កតេឃើ ញថ

)

( x 2 − y 2 ) | Q ( x, y ) ;
( x 4 − y 4 ) | Q ( x, y ) ;
( x10 − y10 ) | Q ( x, y ) ;
( x30 − y30 ) | Q ( x, y ) ;

( x − y ) | Q ( x, y ) ;

( x3 − y3 ) | Q ( x, y ) ;
( x 6 − y 6 ) | Q ( x, y ) ;
( x12 − y12 ) | Q ( x, y ) ;

ម្រទ ឹស្តប
ី ទែភម៉ ចំេពះចំន ួនបឋម p មួយ េយើងទញបន
m p − m ≡ 0 ( mod p ) ន ិង n p − n ≡ 0 ( mod p )

(

) (

)

(

)

ដ ូេចនះ n m p − m − m n p − n ≡ 0 ( mod p ) មនន ័យថ mn m p −1 − n p −1 ≡ 0 ( mod p ) ។
ដ ូេចនះ េយើងមន
88

 

ភពែចក

ច់ |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

2 | mn ( m − n ) | Q ( m, n ) ;

(
)
5 | mn ( m4 − n4 ) | Q ( m, n ) ;
7 | mn ( m6 − n6 ) | Q ( m, n ) ;
11| mn ( m10 − n10 ) | Q ( m, n ) ;
13 | mn ( m12 − n12 ) | Q ( m, n ) ;
31| mn ( m30 − n30 ) | Q ( m, n ) ;
61| mn ( m60 − n60 ) | Q ( m, n ) ;
3 | mn m2 − n2 | Q ( m, n ) ;

េ យ 2,3, 5, 7,..., 61 ទំងអស់ េនះជចំន ួនបឋម េនះេយើងទញបន a | mnQ ( m, n ) ។
មួយ េយើងយក n = ( p − 1)

56.Sចំេពះចំន ួនបឋមេសស p
n2 + 1 = ( p − 1)
n

2 k +1

( p −1)2 k

(2 )
p −1

57.Sេបើ n | 2n −1 ចំេពះចំន ួនគត់ n > 1

+ 1 ≡ ( −1)

2 k +1

2 k +1

, k = 0,1, 2,... េនះ

2k
−1
1( ) + 1 ≡ 0 ( mod p )

មួយ េនះ n ្រតូវែតជចំន ួនេសស ន ិង មនតួែចកបឋមេសស

p តូចបំ ផ ុត។ េយើងមន p ែចក ច់ n េហើ យ n ែចក ច់ 2n − 1 ន ិង ដ ូេចនះ 2n ≡ 1( mod p ) ។

ជចំន ួនគត់តច
ូ បំ ផ ុត ែដល 2m ≡ 1( mod p ) ។

( )

2 y = 2n − xm = 2n. 2m

−x

ង m

ង n = xm + y , 0 ≤ y < m ។ ដ ូេចនះ

≡ 1.1− x = 1( mod p )

េបើ y > 0 េនះ 2 y ≡ 1( mod p ) ដ ូេចនះេយើងមន y < m ែដល 2 y ≡ 1( mod p ) ផយព
ទុ សន
ី មត ិែដល ថ m
តូចជងេគ។ ដ ូេចនះ y = 0 មនន ័យថ m ែចក ច់ n ។ េ យ n ជចំន ួនេសស ដ ូេចនះ m ក៏េសសែដរ។
ម្រទ ឹស្តប
ី ទែភម៉ េយើងមន 2 p −1 ≡ 1( mod p ) ។ េ យ m ជចំន ួនតូចជងេគែដល 2m ≡ 1( mod p )
េនះ m < p − 1 ។ ដ ូេចនះ m ≤ p − 2 < p ។ ផយព
ទុ សន
ី មត ិែដល p តូចជងេគ។

58.S

(

)

ង 2n = m 1 + ⎡⎣ 2n ⎤⎦ ។

(
2n ⎤⎦ + 1 េនះ 2n ≥ ( ⎡⎣

)(
)
2
2n ⎤⎦ + 1) ≥ 2n + 1 មិនពត។

2

េបើ m ≤ ⎡⎣ 2n ⎤⎦ − 1 េនះ 2n ≤ ⎡⎣ 2n ⎤⎦ − 1 ⎡⎣ 2n ⎤⎦ + 1 = ⎡⎣ 2n ⎤⎦ − 1 ≤ 2n − 1 < 2n មិនពត។

េបើ m ≥ ⎡⎣

ដ ូេចនះ មនែត m = ⎡⎣ 2n ⎤⎦ ។ ដ ូេចនះ n = m (1 + m ) / 2 ែដល m = ⎡⎣ 2n ⎤⎦
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ភពែចក

 

ច់

89

្រចសមកវញ
ិ េបើ n = m (1 + m ) / 2 េនះ

2n = m (1 + m )

m < 2n < m + 1

m = ⎡⎣ 2n ⎤⎦

2n = ⎡⎣ 2n ⎤⎦ 1 + ⎡⎣ 2n ⎤⎦

2n ែចក ច់ ន ឹង 1 + ⎡⎣ 2n ⎤⎦ ។

(

ដ ូេចនះ ចំេពះ m ∈ , n =

(

)

)

m ( m + 1)
េនះ 1 + ⎡⎣ 2n ⎤⎦ ែចក ច់ 2n ។
2

59.Sតំៃល k ធំបំផ ុត ែដល 7k ែចក

⎡1000 ⎤ ⎡1000 ⎤ ⎡1000 ⎤
ច់ 1000! េសមនើ ឹង ⎢
+⎢
⎥+⎢

⎣ 7 ⎥⎦ ⎣ 7 2 ⎦ ⎣ 73 ⎦

= 142 + 20 + 2 = 164 ។ ដ ូចគន ែដរ តំៃល k ធំបំផ ុត ែដល 7 k ែចក ច់ 500! េសមនើ ឹង 71 + 10 + 1 = 82 ។
⎛ 1000 ⎞
⎛ 1000 ⎞
1000!
េ យ ⎜
ដ ូេចនះ តំៃល k ធំបំផ ុត ែដល 7 k ែចក ច់ ⎜
⎟ េសមនើ ឹង 164 − 2.82 = 0 ដ ូេចនះ
⎟=
⎝ 500 ⎠
⎝ 500 ⎠ ( 500!)2
⎛ 1000 ⎞
7 ែចកម ិន ច់ ⎜
⎟ េទ។
⎝ 500 ⎠

60.Sសន មតថ n ែចក

ច់ ន ឹង្រគប់ ចំន ួនគត់ ≤ n ។

ង p1 = 2, p2 = 3,... pl ជប ្ត ចំន ួនបឋម
k +1

k

ួ ែដល p j j ≤ n < p j j
≤ n េហើ យ ង k j ជចំន ួនគត់មយ

(

)

ង PPCM 1,2,3,..., ⎡⎣ n − 1⎤⎦ , ⎡⎣ n ⎤⎦ = K ,( [ x ]
k +1

K = p1k1 p2k2 .... pl l ។ដ ូេចនះ p1k1 +1 p2k2 +1.... pl l
k

ងេ

k +1
k +1 k +1
។ ដ ូេចនះ nl /2 < p1 1 p22 .... pl l ។

យែផ នកគត់ៃន x )។ ដ ូេចនះ

≤ K 2 ។ ដ ូេចនះ nl /2 < K 2 ។

មសមមត ិកមម n ្រតូវែចក

ច់ ន ឹង K េហើ យដ ូេចនះ K ≤ n ។ ដ ូេចនះ មនន ័យថ nl /2 < n 2 ។ មនន ័យថ l < 4 ន ិង ដ ូេចនះ n < 49 ។

រយៈករពនិ ិតយ េយើងេឃើ ញថ n េផ ទ ងផទត់ចេំ ពះ n = 2, 4, 6,8,12, 24 ។

61.S

ង n = s.2k ែដល s ជចំន ួនេសស។ េបើ s = 1 េនះ 2S = ( l + m )( m − l + 1) ែដលមនក ្ត មួយ

ជចំន ួនគ ូ ន ិងក ្ត មួយជចំន ួនេសស។ ក ្ត គ ូ មនតំៃល < 2n ។ ដ ូេចនះ 2S មិន
េទ ។
ែត េបើ s > 1 េនះ S ែចក ច់ ន ឹង n ចំេពះ្រគប់ 0 < l < m < n េ យយក
m=

(

)

1
s + 2k +1 − 1
2

ន ិង

90

 

ភពែចក

ច់ |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

ចែចក ច់ ន ឹង 2n = 2k +1

⎧⎪1 + m − 2k +1, s > 2k +1
l=⎨
k +1
⎪⎩1 + m − s, s < 2

62.S

ម្រទ ឹស្តប
ី ទៃនភពែចក ច់ ន ឹង៩ ចំន ួនេនះ ែចក ច់ ន ឹង ៩ េបើសនិ ជ
19 + 20 + 21 + ... + 92 = 37 2.3

ែចក ច់ ន ឹង៩ ន ិង ្រចសមកវញ។
ិ ែតចំន ួនេនះ ែចក ច់ ន ឹង៣ ែតែចកមនិ ច់ ន ឹង៩េទ។ មនន ័យថ យ៉ងេ្រចើន
ចំន ួនេនះ ែចក ច់ ន ឹង ៣។

63.Sេយើងមន

(

)

3n − 1 = 2 3n−1 + 3n−2 + ... + 1

េបើ n ជចំន ួនេសស េនះ 3n−1 + 3n −2 + ... + 1 ជផលបូកៃន n ចំន ួនេសស ដ ូេចនះផលបូកជចំន ួនេសស។
ដ ូេចនះ 3n − 1 ម ិន

ចជពហុ គ ុណៃន៤បនេទ។ ដ ូេចនះមនែត n = 1 ។

េបើ n ជចំន ួនគ ូ

ង n = 2k ។ លក ខខណ្ឌ េទជ 22k ែចក ច់ 32k − 1 = 3k − 1 3k + 1 ។ ចំន ួនទំង២គ ឺ

(

)(

)

3k − 1 ន ិង 3k + 1 មនផលសងេសម២
ើ ដ ូេចនះ PGCD របស់ ចំន ួនពរេនះ

ជតួែចករបស់ 2 ។ ម៉យងវញេទៀត

(

)

ចំន ួនទំងេនះជចំន ួនគ ូ ដ ូេចនះ PGCD 3k − 1,3k + 1 = 2 ។ េយើងទញបនថ េបើមនិ 3k − 1 ក៏ 3k + 1 ែដរ

និ ពតេទ

េបើ k ≥ 3 ។ េយើងេផ ទ ង
ែដលែចក ច់ ន ឹង 22k−1 ។ ែត ្រតូវែតជ 3k + 1 ≥ 22 k −1 ។ វសមភពេនះម
ផទត់េ យៃដេឃើ ញថ k = 0, k = 1, k = 2 ជចំេលើយ។
ដ ូេចនះចំេលើយគ ឺ n = 1, n = 2, n = 4 ។

64.S

ម្រទ ឹស្តប
ី ទេទ្វធ

⎛ p⎞ ⎛ p⎞
⎛ p ⎞
p
2 p − 2 = (1 + 1) − 2 = ⎜ ⎟ + ⎜ ⎟ + ... + ⎜

⎝1⎠ ⎝2⎠
⎝ p − 1⎠
⎛ p⎞ ⎛ p⎞
េ យដ ឹងថ ⎜ ⎟ = ⎜ ⎟ = 1 ។
⎝ 0 ⎠ ⎝ p⎠

មវបកខងេលើ

ំ អស់ របស់ អង គខង ្ត ំៃនសមភព
p ែចក ច់ ្រគប់ តួទង

ខងេលើ។

65.S n2 + 23 = n2 − 1 + 24 = ( n − 1)( n + 1) + 24
យក n = 24k ± 1, k = 0,1, 2,... េនះ េយើងទញបន កេន មែដលេ

66.Sចំន ួនគត់ទងំ អស់

យែចក ច់ ន ឹង២៤។

ចមន ងមយ
ួ កងចំ
នុ េនម ងទំង ៦ ខងមខុ េនះ ៖ 6k , 6k ± 1, 6k ± 2, 6k + 3 ។

េបើ p > 3 ជចំន ួនបឋម េនះ ្រតូវែតមន ង 6k ± 1 (េ្រពះេផ ងេទៀត ែចក ច់ ន ឹង ២រនឺ ឹង៣)។

p 2 − 1 = ( 6k ± 1) − 1 = 36k 2 ± 12k = 12k ( 3k − 1)
2

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ភពែចក

 

ច់

91

(

)

េបើ k ជចំន ួនគ ូ េនះ 24 | p 2 − 1 ។
េបើ k ជចំន ួនេសស េនះ 3k − 1 ជចំន ួនគ ូ ន ំេ

(

)

យ 24 | p 2 − 1 ។

67.S a3b − ab3 = ab ( a − b )( a + b ) ជចំន ួនគ ូ ជន ិចច។
េបើសនិ ជមនមយ
ួ កងចំ
នុ េនមចំន ួនគត់ទង
ំ ៣ មន ង 5k េនះ សំ េន ើពត។

េបើសនិ ជចំន ួនគត់ទង
ំ ៣សុទែធ តែចកមនិ ច់ ន ឹង ៥ េនះ ព ួក សថត
ិ េនកងនុ ចំេនម ្រកុមចំន ួនមន ង 5k ± 1 រ ឺ

5k ± 2 ។ េ យេគមន៣ចំន ួនគត់ េនះ េគ្រតូវមន២ចំន ួនែដលសថត
ិ េនកង្រក
នុ ុមែតមយ
ួ (្រកុម ែដលមន ង
5k ± 1 រ 5ឺ k ± 2 )។ ផលបូករេបើ
ឺ មនិ អញចង
ឹ េទ ផលសងៃន២ចំន ួនេនះ ្រតូវែតែចក ច់ ន ឹង៥។ ដ ូេចនះ សំ េន ើពត។

68.Sសន មតថ
a = 3k ± 1, ន ិង b = 3m ± 1

a 2 + b2 = 3 y + 2 ម ិន

ចែចក ច់ ន ឹង៣ េទ។

( a = 3k ± 1, ន ិង b = 3m ) រ ឺ ( a = 3k , ន ិង b = 3m ± 1 )

a 2 + b2 = 3 y + 1 ម ិន

ចែចក ច់ ន ឹង៣ េទ។

(

)

ដ ូេចនះ មនែត a ន ិង b ែចក ច់ ន ឹង ៣ទំង២ េទ ើប 3 | a 2 + b2 ។

69.Sេបើ n = 1 េនះ
សន មតថ n > 1 ។

ពត។

មរ ូបមន ្តេទ្វធតុ
⎛n⎞ k
⎟n
k
k =1 ⎝ ⎠
n

( n + 1)n − 1 = ∑ ⎜

េហើ យ្រគប់ តួទង
ំ អស់ របស់ ផលបូកេនះ ែចក ច់ ន ឹង n 2 ទំងអស់ ។

70.Sតំេរៀបផលបូកជ



1 ⎞ ⎛1
1 ⎞
1
1
+
⎟⎟
⎜1 +
⎟+⎜ +
⎟ + ... + ⎜⎜
p −1 ⎠ ⎝ 2 p − 2 ⎠

⎝ ( p − 1) / 2 ( p + 1) / 2 ⎠

េយើងមន

1+

1
p
=
p −1 p −1

1
1
p
+
=
2 p − 2 2 ( p − 2)

…………………

92

 

ភពែចក

ច់ |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

ដ ូេចនះ ផលបូករបស់ ្របភគេនះ មនភគយកេសមើ p ។ តួន ិមួយៗមនភគយក តូចជង p ។ េ យ p ជចំន ួន
បឋម េនះ p ម ិន

ចសំ រ ួលបនេទ េនកងផលបូ
នុ
កេនះ។ ដ ូេចនះ p ែចក a ច់ ។

71.Sេយើងមន
2903n − 803n ែចក ច់ ន ឹង 2903 − 803 = 7.300
261n − 464n ែចក ច់ ន ឹង 261 − 464 = 7.( −29 )

មនន ័យថ កេន មខងេលើែចក ច់ ន ឹង 7 ។
ដ ូចគន ែដរ
2903n − 464n ែចក ច់ ន ឹង 2903 − 464 = 9.271

261n − 803n ែចក ច់ ន ឹង 261 − 803 = −2.271

មនន ័យថ កេន មខងេលើែចក ច់ ន ឹង 271 ។
េ យ 7 ន ិង 271 ម ិនមនក ្ត បឋមរ ួមគន េនះ កេន មខងេលើែចក ច់ ន ឹង 7.271 = 1897 ។

72.Sជំន ួស − y េទកងនុ
73.Sេយើងមន

n
នុ ូបមន ្ត x n − y n េហើ យេ យដ ឹងថ ( − y ) = − y n េបើ n េសស។
y េនកងរ

11993 + 10001993 = (1 + 1000 )(...) ែចក ច់ ន ឹង 1001
21993 + 9991993 = ( 2 + 999 )(...) ែចក ច់ ន ឹង 1001

………………………………………………….
5001993 + 5011993 = ( 500 + 501)(...) ែចក ច់ ន ឹង 1001

ដ ូេចនះ ផលបូក ែចក ច់ ន ឹង 1001 ។

74.Sយក x = 2n −1 េយើងទញបនសំ េន ើខងេលើពត។

75.Sេយើងមន

(

3kd − 2kd = 3d − 2d

) (3( k −1)d + 3( k −2)d.2 + ... + 2( k −1)d )

មសមភពខងេលើ េយើងទញបនថ
េបើ d ែចក ច់ n េនះ 3d − 2d ែចក ច់ 3n − 2n ។

(១)

េបើ d ជចំន ួនពហុ គ ុណ េនះ 3d − 2d ក៏ជចំន ួនពហុ គ ុណែដរ។

(២)

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ភពែចក

 

ច់

93

េយើងន ឹងបង្ហញថ មន d េ្រចើន ប់ ម ិនអស់ ែដល ែចក ច់ 3d − 2d − 1 ។ េយើងយក d = 2t ដ ូេចនះេយើង
ទញបន d ែចក ច់ 2d ។ េយើង្រតូវបង្ហញថ d ែចក ច់ 3d − 1 េទៀត។ េយើងន ឹងបង្ហញ មវចរេ


កំេន ើន។
េបើ t = 1 េនះ d = 2 ែចក ច់ 32 − 1 = 8 ពត។
ិ សន មតថ ពតចំ
ិ េពះចំន ួនគត់ t មួយ។ េយើងមន
t +1

32

(

t

)(

t

)

− 1 = 32 − 1 32 + 1

ក ្ត ទ ី១ែចក ច់ ន ឹង 2t

មកំេន ើន ដ ូេចនះ សំ េន ើពត។
ិ ដ ូេចនះ េយើងបនបង្ហ ញថ មន d = 2t េ្រចើន ប់ ម ិន

អស់ ែដល ែចក ច់ 3d − 2d − 1 ។
t

t

យក n = 3d − 2d = 32 − 22 ។
េ យ d = 2t ជចំន ួនពហុ គ ុណ េនះ n = 3d − 2d ក៏ជចំន ួនពហុ គ ុណែដរ( ម(២))។
េ យ d ែចក ច់ n − 1 េនះ 3d − 2d ែចក ច់ 3n−1 − 2n−1 ( ម(១))។
t

t

ដ ូេចនះជសរ ុប េយើងបនបង្ហ ញថ មន n = 3d − 2d = 32 − 22 ែដល t ≥ 1 េ្រចើន ប់ ម ិនអស់ ែដល
n = 3d − 2d ែចក ច់ 3n−1 − 2n−1 ។

76.Sេយើងដ ឹងថ ផលេធៀប q =

abc − 1
មិន
( a − 1)( b − 1)( c − 1)

ចេសមើ 1 បនេទ ដ ូេចនះ q ≥ 2 ។

x
េ យដ ឹងថ ចំេពះ្រគប់ ចំន ួនពតិ x ≥ 5 េយើងមន x − 1 ≥ 3 ។ ដ ូេចនះ ចំេពះ a ≥ 5 េយើងមន
2

2 ( a − 1)( b − 1)( c − 1) ≥ abc > abc − 1
ដ ូេចនះ abc − 1 ម ិន

(េ្រពះ c > b > a ≥ 5 )

ចែចក ច់ ន ឹង ( a − 1)( b − 1)( c − 1) បនេទ។ ដ ូេចនះ 2 ≤ a ≤ 4 ។

សន មតថ q = 2 ។ ដ ូេចនះ abc − 1 ជចំន ួនគ ូ មនន ័យថ abc ជចំន ួនេសស ដ ូេចនះ a ្រតូវែតេសស ដ ូេចនះ

a = 3 ។ សម ីករេទជ 4 ( b − 1)( c − 1) = 3bc − 1 សមមល
ូ ន ឹង bc + 5 = 4b + 4c ⇒

( b − 4 )( c − 4 ) = 11 ⇒

b − 4 = 1, c − 4 = 11 ⇒ b = 5 ន ិង c = 15 ។

េពលេនះ សន មតថ q ≥ 3 ។ េបើ a = 2 ⇒ q ( bc − b − c + 1) = 2bc − 1 ⇒

( q − 2 ) bc + ( q + 1) = qb + qc

⇒ ⎡⎣( q − 2 ) b − q ⎤⎦ ⎡⎣( q − 2 ) c − q ⎤⎦ = q + 2

េយើងមន b ≥ 3 េហើ យេបើ c ≥ 4 ⇒ ( q − 2 ) b − q ≥ 2q − 6 ន ិង ( q − 2 ) c − q ≥ 3q − 8 ។ ដ ូេចនះផល
គ ុណ ⎡⎣( q − 2 ) b − q ⎤⎦ ⎡⎣( q − 2 ) c − q ⎤⎦ ≥ ( 2q − 6 )( 3q − 8 ) េហើ យេយើងមន ( 2q − 6 )( 3q − 8) > q + 2
េពល q ≥ 4 ។ ដ ូចេនះមនែត q = 3 ។ ករណី េនះ ( b − 3)( c − 3) = 5 ⇒ b = 4 ន ិង c = 8 ។
េបើ a = 3 ⇒ 2q ( bc − b − c + 1) = 3bc − 1 ⇔

( 2q − 3) bc + ( 2q + 1) = 2qb + 2qc ។ េ

⇒ ( 2q − 3) bc ≥ ( 8q − 12 ) c ≥ 4qc > 2qc + 2qb ដ ូេចនះគម នចំេលើយ។
94

 

ភពែចក

ច់ |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

យ b≥4

េបើ a = 4 េយើងសរេសរ ( 3q − 4 ) bc + ( 3q + 1) = 3qb + 3qc ។ ែត b ≥ 4 ⇒ ( 3q − 4 ) bc ≥

(12q − 16 ) c > 6qc > 3qb + 3qc

ដ ូេចនះគម នចំេលើយេទៀត។

ជសរ ុប ចំេលើយមនែត a = 2, b = 4, c = 8 ន ិង a = 3, b = 5, c = 15 ។

77.Sេយើងមន
n2 + 1 = n2 − 1 + 2

= ( n − 1)( n + 1) + 2
ដ ូេចនះ្រតូវែត

n + 1| 2 េហើ យមនែត n + 1 = 1 រក៏ឺ n + 1 = 2 ។ដ ូេចនះ n = 0,1 ។េ យ n ជចំន ួនគត់

វជិ ជមន ដ ូេចនះ n = 1 ។

= ( 3x + 2 )( 5 x − 7 )

78.S15 x2 − 11x − 14

ដ ូេចនះ មនន ័យថ េបើ 7 | 3 x + 2 េនះ 7 |15 x 2 − 11x − 14

79.Sេយើងមន

(

)

(

3 3n−1 + 5n−1 < 3n + 5n < 5 3n−1 + 5n−1
ដ ូេចនះ

3<

3n + 5n
3n−1 + 5n−1

< 5 មនន ័យថ ផលេធៀប

(

3n + 5n = 4 3n−1 + 5n−1

)

)
3n + 5n
3n−1 + 5n−1

មិន

ចជចំន ួនគត់េ្រកព៤េទ

ដ ូេចនះ

3n−1 = 5n−1
n =1

80.Sជដំបងូ េយើងសន មតថ ប

្ត n ចំន ួនគត់បន ្តបនទ ប់ គន m + 1, m + 2,..., m + n ជចំន ួនគត់វជិ ជមន។

េ យដ ឹងថ េមគ ុណេទ្វធ ជចំន ួនគត់
⎛ m + n ⎞ ( m + n ) ! ( m + n )( m + n − 1) ... ( m + 1)
=

⎟=
n !m !
n!
⎝ n ⎠

ដ ូេចនះ មនន ័យថ ផលគ ុណ ( m + 1) ...( m + n ) ែចក ច់ ន ឹង n! ។
េបើមនម ួយកងចំ
នុ េនមប ្ត ចំន ួនគត់បន ្តបនទ ប់ គន ទំងអស់ េនះ េសមើ ០ េនះផលគ ុណេសម០
ើ េហើ យែចក ច់ ន ឹង

n! ។
េបើប ្ត ចំន ួនគត់បន ្តបនទ ប់ គន ទំងអស់ េនះ សុទែធ តជចំន ួនអវជិ ជមន េនះ ផលគ ុណេនះដ ូចគន ន ឹងករណី
វជិ ជមន គ ុណន ឹង ( −1) ។ ដ ូេចនះ
n

ក៏ែចក ច់ ន ឹង n! ។

81.S n3 − n = n ( n − 1)( n + 1)
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ភពែចក

 

ច់

95

មនន ័យថ n3 − n ជផលគ ុណៃន៣ចំន ួនគត់តេរៀងគន ។ កងចំ
នុ េនមចំន ួនទំងេនះ ចំបច់ ្រតូវែតមនមយ
ួ ជព
ហុ គ ុណៃន២ ន ិងម ួយេទៀតជពហុ គ ុណៃន៣ េ្រពះ៣ចំន ួនតេរៀងគន មន ង ( 3k ; 3k + 1; 3k + 2;... )។ េបើ k គ ូ
េនះ េយើងមន 3k ជពហុ គ ុណៃន៦។ េបើ k េសស េនះ k = 2m + 1 េនះ 3k + 1 = 6m + 4 ជពហុ គ ុណៃន 2

82.S 5x + 2 = 8 ( 2 x + 3) − 11( x + 2)
2 x + 3 = 7 ( 5 x + 2 ) − 11( 3x + 11)

រក៏ឺ

83.S p 2 − 1 = ( p − 1)( p + 1)
ី េនះ p ជចំន ួនេសស។ ដ ូេចនះ p − 1 ន ិង p + 1 គ ូទំង២ ដ ូេចនះផលគ ុណរបស់
េ យ p ជចំន ួនបឋម ខុសព២
ជពហុ គ ុណៃន៤។
េ យ p > 3 ដ ូេចនះ p មិន

ចជពហុ គ ុណៃន៣េទ។ ដ ូេចនះ មនមយ
ួ កងចំ
នុ េ

ម p − 1 រ ឺ p + 1 ជពហុ គ ុណៃន

៣ ដ ូេចនះ p 2 − 1 ជពហុ គ ុណៃន៣។
ដ ូេចនះ p 2 − 1 ជពហុ គ ុណៃន៣ផងន ិង ៃន៤ផង េហើ យ ៣បឋមន ឹង៤ េនះ p 2 − 1 ជពហុ គ ុណៃន១២។

84.S a ែចក

ច់ bc − 1 េនះ មន m ≥ 1 ែដល ma = bc − 1 ។ ដ ូេចនះ bc − ma = 1 ។ េបើ a ន ិង b

មនតួែចករ ួម េសមើ k > 1 េនះ a = pk , b = qk ដ ូេចនះ qkc − mpk = 1 រ ឺ qc − mp =

1
។ អង គខងេឆ្វងៃន
k

សមភពេនះ ជចំន ួនគត់ ដ ូេចនះមនែត k = 1 ។ ដ ូេចនះ a ន ិង b មនតួែចករ ួមធំមនិ េលើសព១ី ជចំន ួនបឋមន ឹង
គន ។

មរេបៀបដ ូចគន េយើងទញបន a, b, c បឋមន ឹងគន ២ៗ។

េបើ a ែចក ច់ bc − 1 េនះ

ែចក ច់ bc + ac + ab − 1 ។ ដ ូចគន b ន ិង c ្រតូវែតែចក ច់

bc + ac + ab − 1 ។ េ យ a, b, c បឋមន ឹងគន ២ៗ េនះេយើងទញបន abc ែចក ច់ ab + bc + ca − 1 ។
ផលេធៀប
ab + bc + ca − 1 1 1 1
1
= + + −
abc
a b c abc
3
មនតំៃលតូចជងរេសម
ឺ ើ ។ ដ ូេចនះ ្រតូវែតេសមើ ១។
2

ដ ូេចនះ េយើងទញបនសមក
ី រ
1 1 1
1
+ + −
=1
a b c abc

ជដំបង
ូ េយើងសន មតថ a ≤ b ≤ c ។ េយើងទញបន
1=
96

 

1 1 1
1
1 1 1
1
3
1
+ + −
≤ + + −
= −
a b c abc a a a abc a abc

ភពែចក

ច់ |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

1 < 1+

1
3

abc a

ដ ូេចនះ a < 3 ។ េ យ a > 1 េនះ a = 2 ។
សម ីករេទជ

1 1
1
1
+ −
= ;
b c 2bc
2

1 1 1
1
1 1
1
2
1
= + −
≤ + −
= −
; b < 4.
2 b c 2bc b b 2bc
b 2bc

េ យ a = 2 ≤ b < 4 េនះ b = 2; 3 ។
ករណី b = 2 សមក
ី រគម នចំេលើយ។
ី រ។
ករណី b = 3 ⇒ c = 5 ។ េយើងេផ ទ ងផទត់េឃើ ញថ ( 2, 3, 5 ) ជចំេលើយរបស់ សមក
ដ ូេចនះជសរ ុបសម ីករមនចំេលើយ ( 2, 3, 5 ) ន ិង ចំ

ស់ របស់

( 2, 5, 3 ); ( 3, 2, 5 ); ( 3, 5, 2 ) ; ( 5, 2, 3 ) ; ន ិង

( 5, 3, 2 ) ។

85.Sជដំបងូ េយើងបង្ហញថ េបើ a2 − 1 ែចក

ច់ ន ឹង 3 េនះ a ែចកមនិ ច់ ន ឹង 3 ។ ឧបមថ 3 ែចក

ច់ a 2 − 1 = ( a − 1)( a + 1)
េ យ 3 ជចំន ួនបឋម េនះ a − 1 រ ឺ a + 1 ្រតូវែតែចក ច់ ន ឹង៣។ កងករណី
នុ
ទំងពរី a ្រតូវែតែចកមនិ ច់
ន ឹង 3 ។ ដ ូេចនះ េបើ a 2 − 1 ែចក ច់ ន ឹង 3 េនះ a ែចកម ិន ច់ ន ឹង 3 ។
្រចសមកវញ
ិ េយើងបង្ហញថ េបើ a ែចកម ិន ច់ ន ឹង៣ េនះ a 2 − 1 ែចក ច់ ន ឹង៣។ េ យ a ែចកមនិ ច់ ន ឹង
៣ េនះ េយើង

ច ង

a = 3q + r ែដល r = 1 រ ឺ 2

េបើ r = 1 េនះ ( a − 1)( a + 1) = ( 3q )( 3q + 2 ) ែចក ច់ ន ឹង ៣
េបើ r = 2 េនះ ( a − 1)( a + 1) = ( 3q + 1)( 3q + 3) ែចក ច់ ន ឹង ៣។
ដ ូេចនះ េបើ a ែចកមនិ ច់ ន ឹង៣ េនះ a 2 − 1 ែចក ច់ ន ឹង៣។

86.Sករណី

n = 1 េយើងមន 36 − 26 − 27 = 169.4 ជពហុ គ ុណ ៃន 169 ពត។

សន មតថ ពតិ រហូ តដល់ n − 1, n > 1 មនន ័យថ
33n − 26n − 1 = 169N

ចំេពះចំន ួនគត់ N

ម ួយ។

េយើងមន

33n + 3 − 26n − 27 = 27.33n − 26n − 27
= 27 ( 33n − 26n − 1 ) + 676n
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ភពែចក

 

ច់

97

ពត។

= 27.169N + 169.4.n

ដ ូេចនះ 33n + 3 − 26n − 27 ជពហុ គ ុណ ៃន 169 ចំេពះ្រគប់ ចំន ួនគត់ធមមជត ិ n ។

87.Sករណី

n =1

k 2 − 1 = ( k − 1 )( k + 1 ) ែចក ច់ ន ឹង 8 ចំេពះ្រគប់ ចំន ួនធមមជត ិេសស k

េ្រពះ ( k − 1 ) ន ិង ( k + 1 ) ែចក ច់ ន ឹង 2 ទំង២ េហើ យមនមយ
ួ ែចក ច់ ន ឹង៤។ េ្រពះ េបើ

k = 2m + 1 េនះ k − 1 = 2m ; k + 1 = 2m + 2 ។ េបើ m គ ូ េនះ k − 1 ែចក ច់ ន ឹង៤ េហើ យ
k + 1 ែចក ច់ ន ឹង២។ េបើ m េសស k − 1 ែចក ច់ ន ឹង២ េហើ យ k + 1 ែចក ច់ ន ឹង៤។
n

n, n > 1 មនន ័យថ 2n + 2 ែចក ច់ k 2 − 1 ។ េយើងមន
ឧបមថ សំ េណើ ពតដល់

n +1

(
)(
)
n
n
ដ ូេចនះ េយើង្រតូវបង្ហញថ ( k 2 + 1 ) ែចក ច់ ន ឹង ២។ ពតេ្រពះ

k េសស េហើ យន ំេ យ ( k 2 + 1 ) គ ូ។
88.Sដំបងូ េយើងពនិ ិតយករណី 1 ∈ S ។ ដ ូេចនះ មនចំន ួនគត់ n ែដល p = n 2 + 1 ។ ដ ូេចនះ n > 2
k2

េហើ យ n គ ូ។

n

n

− 1 = k2 − 1 k2 + 1

2

ង a = p − ( n − 1 ) = 2n ន ិង b = p − 1 = n 2 ។ ដ ូេចនះេយើងមន a ន ិង b ជ

ធតុរបស់ S េហើ យេផ ទ ងផទត់ 1 < a < b េហើ យ a ែចក ច់ b េ្រពះ n គ ូ។
ម្តងេនះេយើងសន មតថ 1 ∈
/ S ។ ដ ូេចនះ មន n > 2 ែដល
2

n 2 + 1 < p < ( n + 1) − 1 = n ( n + 2 )
វសមភពខង

្ត ំជវសមភព

ច់ ខត េ្រពះ p ជចំន ួនបឋម។

ង a = p − n 2 ∈ S ។ េយើងមន

a − n = p − n ( n + 1 ) ជចំន ួនខុសពសូ
ី នយ េ្រពះ p ជចំន ួនបឋមេហើ យតូចជង n

ច់ ខត។

2

b = p − (a − n ) ∈ S ។ េយើងមន b = a ( 1 + 2n − a ) ។ េយើងមន a < 2n ន ិង

1 + 2n − a > 1 េ្រពះ a < b ។ ដ ូេចនះ គ ូ (a, b ) េនះេផ ទ ងផទត់លក ខខណ្ឌ េនះ។

89.Sសន មត ( m, n ) ជគ ូចំេលើយែដល្រតូវរក។ េនះ
n3 + 1
m
mn − 1
3

=

( mn )3 − 1 + m3 + 1
mn − 1

= ( mn ) + mn + 1 +
2

មនន ័យថ

 

m3 + 1
mn − 1

m3 + 1
ក៏ជចំន ួនគត់ែដរ។ មនន ័យថ េបើ ( m, n ) ជចំេលើយ េនះ ( n, m ) ក៏ជចំេលើយែដរ។
mn − 1

ដ ូេចនះជដំបង
ូ េយើងតំេរៀប m ≥ n សិន។
98

n3 + 1
ជចំន ួនគត់។ ដ ូចគន
mn − 1

ភពែចក

ច់ |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

ង K=

n3 + 1
≥ 1 ។ េយើងទញបន
mn − 1

n3 + 1 = K ( mn − 1)
n3 + Kmn + ( K + 1) = 0

n ែចក K + 1 ច់ ។

K = nx − 1 ចំេពះចំន ួនគត់ x ≥ 1

មួយ។

ចំេពះ n > 1
nx − 1 = K =

n 3 + 1 n3 + 1
1
≤ 2
= n+
≤ n +1
mn − 1 n − 1
n −1

េបើ n ≥ 3 េនះ
nx − 1 ≤ n +

1
< n +1
n −1

n ( x − 1) < 2

n ( x − 1) = 0;1

n ( x − 1) = 0 េ្រពះ n ≥ 3

x −1 = 0 ⇒

x =1។

n3 + 1
n −1 =
mn − 1
2
m = n +1+
n −1



n − 1 ែចក២ ច់ ។ េ យ n ≥ 3 ដ ូេចនះ មនែត n − 1 = 2

n = 3; m = 5 ។

ករណី n < 3
េបើ n = 2 , K =

9
, 2m − 1 = 1;3;9 មនន ័យថ m = 1; 2;5 ។ េយើងយក
2m − 1

( m, n ) = ( 2, 2 ) ; ( 5, 2 ) (េ្រពះេយើងសន មតថ

m ≥ n )។

េបើ n = 1 ,
K=

2
, m − 1 = 1;2; មនន ័យថ m = 2;3 ។ េយើងទញបន ( m, n ) = ( 2,1) ; ( 3,1) ។
m −1

ដ ូេចនះជសរ ុបចំេលើយគ ឺ
ន ិងចំ

ស់ របស់

( m, n ) = ( 2,1) ; ( 3,1) ( 2, 2 ) ; ( 5, 2 ) ; ( 5,3)

(1, 2 ) ; (1,3) ; ( 2,5) ; ( 3,5) ។
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ភពែចក

 

ច់

99

90.S្រគប់ ចំន ួនគត់កងចំ
នុ េនម៥១ចំន ួនគត់េនះ សុទែធ ត

ចសរេសរជ ង 2a m បនទំងអស់ ែដល m ជ

ចំន ួនេសស ( 3 = 20.3 , 4 = 22.1 ,…)។ េ យេយើងមន ចំន ួនេសសែត៥០ ចេន្ល ះ១ន ិង១០០ េនះ េគមន m
ចំន ួនែត៥០ប៉េុ

្ណ ះ។ ដ ូេចនះ កងចំ
នុ េ

ម៥១ចំន ួនគត់ ្រតូវែតមន២ែដលមន m មនតំៃលដ ូចគន ។ ដ ូេចនះ ករណី

េនះេលខតូចែចក ច់ េលខធំ។

សំ នល់. ភពសមមូល

91.S១) េយើងមន ( p − 1)( p − 2 ) ...( p − n ) ≡ ( −1)( −2 ) ...( −n ) ≡ ( −1)n n!( mod p ) ។ សំ េន ើពត។
២) េយើងមន ( p + 1) p ( p − 1) ... ( p − n + 2 ) ≡ (1)( 0 )( −1) ...( −n + 2 ) ≡ 0 ( mod p ) ។ សំ េន ើព ិ
ត។

92.Sេយើងមន

240 = 24.3.5 ។

ម្រទ ឹស្តប
ី ទែភម៉ េយើងមន p 2 ≡ 1( mod 3) ន ិង p 4 ≡ 1( mod 5 ) ។

( )

្រគប់ ចំន ួនគត់វជិ ជមនេសសសុទែធ តបឋមន ឹង 24 ។ ដ ូេចនះ φ 24 = 23 = 8 ។

ម្រទ ឹស្តប
ី ទអឺែល េយើងទញ

បន p8 ≡ 1( mod16 ) ។ ដ ូេចនះ p8 ≡ 1( mod m ) ចំេពះ m = 3,5 ន ិង 16 ។ ន ំេ

យ p8 ≡ 1( mod 240 )

93.S

មវធិ ីែចកែបបអឺគដ្ល ី
1059 = q1d + r
1417 = q2d + r
2312 = q3d + r

ែដល q1, q2 , q3 ជចំន ួនគត់។
េយើងទញបន

2.179 = 358 = 1417 − 1059 = d ( q2 − q1 )
7.179 = 1253 = 2312 − 1059 = d ( q3 − q1 )
5.179 = 895 = 2312 − 1417 = d ( q3 − q2 )
ដ ូេចនះ មនន ័យថ d | 2.179, d | 7.179, ន ិង q | 5.179 ។ េ យ d > 1 ដ ូេចនះ d = 179 ។ េ យ

1059 = 5.179 + 164 ដ ូេចនះ r = 164 ។ ដ ូេចនះ d − r = 179 − 164 = 15 ។

100

 

សំនល់. ភពសមមូល |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

ចំនួនកេរ
2

2

94.Sសន មតថ a1 ++abb

= k ែដល k ជចំន ួនគត់។ េយើង្រតូវបង្ហញថ k ជចំន ួនកេរ។ េយើងសន មតថ

មនគ (ូ a, b ) ែដលេផ ទ ងផទត់ k ជចំន ួនគត់ េ្រជ ើសេរសយក

a, b ជគ ូែដលតូចជងេគ។
េយើង

ចសន មតថ a ≤ b េ្រពះ កេន មខងេលើ មនលក ខណៈ សុេី ម្រទ ី េធៀបន ឹង a, b ។

េបើ a = b

េនះ

0<k =

2a 2
1 + a2

<2

⇒ េបើ k ជចំន ួនគត់ េនះ k = 1 = 12 ជចំន ួនកេរ។
េនះ

េបើ a < b

a 2 + b 2 − k ( ab + 1 ) = 0

b 2 − ka.b + a 2 − k = 0
សមក
ី រដ ឺេ្រកទ ី២ េធៀបន ឹង b ែដលមនផលបូករសេសម

ើ ka ន ិង ផលគ ុណរសេសម

ើ a2 − k
( ម្រទ ឹស្តប
ី ទែវយត)។
ង b1, b2 = b ជរសរបស់

ដ ូេចនះ b1 + b = ka ន ិង b1b = a 2 − k ។ េ យ b, ka ជ

ចំន ួនគត់ េនះ b1 ក៏ជចំន ួនគត់ែដរ។ េយើងមន a, k ជចំន ួនគត់វជិ ជមន េហើ យន ិង b > a ≥ 0 ។ b1
មិន

ចធំជងសូនយបនេទ េ្រពះ េបើមនិ អញចង
ឹ េទ

b1 =

a2 − k
b2 − k
<
< b មនន ័យថ មន b1 ជចំន ួនគត់វជិ ជមន(តូចជងរធំឺ ជង a
b
b

ក៏បន) ែដល b1 < b ⇒ b ម ិនែមនជចំន ួនគត់ែដលតូចជងេគេទ ែដលផយព
ទុ សន
ី មត ិ។ ដ ូេចនះ
b1 ≤ 0 ។ ែត

1
a 2 + b12 = k ( ab1 + 1 ) ≥ 0 ; ab1 + 1 ≥ 0 ; b1 ≥ −
a
ដ ូេចនះ b1 ≤ 0 ន ិង b1 ≥ −

1
ែដល a > 0 ជចំន ួនគត់។ ដ ូេចនះ b1 = 0 ។ ន ំេ
a

យ k = a 2 ជចំន ួនក

េរ។

95.Sចំន ួនគត់ទងំ អស់

ចមន ងមយ
ួ កងចំ
នុ េ

ម ងទំង ២ ខងមខុ េនះ ៖ 2k , 2k + 1 ។ េ យេលើក

ជកេរ េយើងទញបន

( 2k ) 2 = 4k 2
 

( 2k + 1)2 = 4 ( k 2 + k ) + 1 
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ចំនួនកេរ

 

101

96.Sកេរៃនចំន ួនគត់មយួ មន
មនិ

ង 4k រ ឺ 4k + 1 ។ ្រគប់ ចំន ួនទំងអស់ េនកងស្វ
នុ ត
ុី េនះ មន ង 4k − 1 ដ ូេចនះ

ចជ ជកេរៃនចំន ួនគត់មយ
ួ េទ។

97.Sេយើងមន d − a > c − b េ

យេលើកជកេរ េយើងទញបន a 2 − 2ad + d 2 > c 2 − 2bc + b 2 ។

បូក 4ad = 4bc ចូលអង គទំង២ េយើងទញបន ( a + d ) > ( b + c )
2

2

ដ ូេចនះ a + d ≥ b + c + 1 ។

d − a < 1 េនះ េយើងទញបន

េបើ

មិន

a + d < 1 + 2 ad = 1 + 2 bc ≤ 1 + b + c ≤ a + d

ដ ូេចនះ

d − a = 1 ។ ដ ូេចនះ

a + d = 1 + 2 ad = 1 + 2 bc ≤ 1 + b + c ≤ a + d ដ ូេចនះសមភព

េក ើតមន េពល b = c ដ ូេចនះ ad = b 2 ។

ង p ជតួែចកបឋមរ ួមរបស់ a ន ិង d ។ ដ ូេចនះ p ្រតូវែតែចក

ច់ b េហើ យ p ែចក ច់ a + d = 2b + 1 មិន

ចេទ េបើ p ≠ 1 ។ ដ ូេចនះ a បឋមន ឹង d ។ េ យផល

គ ុណរបស់ ជចំន ួនកេរ េនះ a ក៏្រតូវែតជចំន ួនកេរែដរ។

98.Sពនិ ិតយចំន ួនគត់ ( n − 1) n ( n + 1) = n ( n2 − 1) ។ េ
ផលគ ុណចំន ួនទំង២ជចំន ួនស្វ័យគ ុណទ ី k ≥ 2 េនះ

យ n ន ិង n 2 − 1 បឋមរ ងគន េនះ េដ ើមបីេ

្រតូវែត n 2 − 1 ជចំន ួនស្វ័យគ ុណទ ី k ន ិង n ជចំន ួន

ស្វ័យគ ុណទ ី k ែដរ។ ដ ូេចនះ n 2 − 1 = p1k ន ិង n = p2k > 1 ែដល p1 បឋមន ឹង p2 ។ េយើងទញបន
p22 k − 1 = p1k ⇒ p22 k − p1k = 1 ⇒

( p22 − p1 ) ⎛⎜⎝ ( p22 )

k −1

( )

+ p22

k −2


p1 + ... + p1k −1 ⎟ = 1 ។ ចំេពះ

k ≥ 2 ន ិង ចំេពះ p1 ≥ 1, ន ិង p2 ≥ 2 េយើងមនក ្ត ទ ី២ៃនអង គខងេឆ្វងធំជង ១ ដ ូេចនះ អង គខងេឆ្វងន ិង ្ត ំ
មិន

ចេសមគ
ើ ន បនេទ។

99.Sេបើ k 2 = 28 + 211 + 2n = 2304 + 2n = 482 + 2n េនះ k 2 − 482 = ( k − 48)( k + 48) = 2n ។
េយើងទញបន k − 48 = 2s , k + 48 = 2t , s + t = n ។ ែត 2t − 2 s = 96 = 3.25

(

)

រក៏ឺ

2s 2t −s − 1 = 25.3 ។ េយើងទញបន s = 5, t − s = 2, t = 7 ។ ដ ូេចនះ n = t + s = 12 ។

100.S

ង Tn ជចំន ួនម ិនកេរទ ី n ។ េគមនចំន ួនគត់ធមមជត ិm ែដល m2 < Tn < ( m + 1) ។ មនចំន ួន
2

កេរចំន ួន m ែដលតូចជង Tn ន ិង ចំន ួនម ិនកេរចំន ួន n មក្រត ឹម Tn ដ ូេចនះេយើងេឃើ ញថ Tn = n + m ។ ដ ូេចនះ

m2 < n + m < ( m + 1)

m2 − m < n < m2 + m + 1

2

េ យ m 2 − m; n; m2 + m + 1 សុទែធ តជចំន ួនគត់ េនះវសមភពខងេលើ

េទជ
m2 − m +

102

 

1
1
< n < m2 + m +
4
4

ចំនួនកេរ |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

2




1⎞
1⎞


⎜m− ⎟ < n < ⎜m+ ⎟
2⎠
2⎠


1
m < n + < m +1
2
1⎤

m=⎢ n+ ⎥
2⎦

1⎤

Tn = n + ⎢ n + ⎥
2⎦

101.S

2

ង m = k 2 + j ,0 ≤ j ≤ 2k

{

}

A = m = k 2 + j, 0 ≤ j ≤ k ជសំ នៃំ ុ ន m ែដលធំជងចំន ួន
េយើងែចក សំ នៃំ ុ ន m ជ២សំ នរំ ុ ង ែដលកងេនះ
នុ

{

}

កេរចំន ួន j ែដល 0 ≤ j ≤ k ។ B = k 2 + j , k < j ≤ 2k ជសំ នៃំ ុ ន m ែដលធំជងចំន ួនកេរចំន ួន j ែដល
k < j ≤ 2k ។

េយើងសេង កតេឃើ ញថ k 2 ≤ m < ( k + 1) = k 2 + 2k + 1 ។ េបើសនិ ជ j = 0 មនន ័យថសំ េន ើខងេលើពត។

2

សន មតថ m ∈ B ។ េ យ ⎡⎣ m ⎤⎦ = k េនះ

f ( m ) = k 2 + j + k = ( k + 1) + j − k − 1
2

ែដល 0 ≤ j − k − 1 ≤ k − 1 < k ។ ដ ូេចនះ f ( m ) មិនែមនជធតុរបស់ B េទ។ ដ ូេចនះ មនន ័យថ f ( m )
ចជចំន ួនកេរ រក៏ឺ f ( m ) ∈ A ។ ដ ូេចនះ េយើងពនិ ិតយែតករណី m ∈ A គ ឺ្រគប់ ្រគន់េហើ យ។ ករណី េនះ

k 2 < m + k = k 2 + k + j ≤ k 2 + k + k < k 2 + 2k + 1 ⇒ k 2 < m + k < ( k + 1) ⇒
2

k < m + k < k + 1 ⇒ ⎡⎣ m + k ⎤⎦ = k ។ ដ ូេចនះ

f ( f ( m ) ) = f ( m + k ) = m + 2k = ( k + 1) + j − 1
2

មនន ័យថ f ( f ( m ) )

ចជចំន ួនកេររក៏ឺ េបើមនិ អញចង
ឹ េទក៏ f ( f ( m ) ) ∈ A េ យេលើសចំន ួនកេរចំន ួន

j − 1 ែដលត ិចជង m ែដលេលើសចំន ួនកេរចំន ួន j ។ ដ ូេចនះ ជំ

នបន ្តបនទ ប់ មកេទៀត តំៃលែដលេលើសេនះ

ន ឹងថយចុះកន់ែតតូចេទៗ រហូ តដល់ េពលម ួយតំៃលេសមស
ើ នូ យ។ េនេពលេនះ េយើងន ឹងទញបនចំន ួនកេរ។

102.S 4.41 េនកងេគល
នុ
r កំនត់េ

4 1 ⎛
1⎞
4.41 = 4 + + 2 = ⎜ 2 + ⎟
r r
r⎠

2

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ចំនួនកេរ

 

103

103.Sក) សន មតថ n ( n + 1) ជចំន ួនកេរ។ េ

យ n ន ិង n + 1 បឋមន ឹងគន េនះ ្រតូវែតជចំន ួនកេរទំង

២។ ែតមនិ ែដលមនចំន ួនកេរ២ខុសគន មយ
ួ ឯក េទ េលើកែលងែត១ន ិង០ ( 12 , 22 ,32 , 42 ,......
b 2 − a 2 = ( b − a )( b + a ) > 1 )។

ខ) សន មតថ ( n − 1) n ( n + 1) ជចំន ួនកេរ។ េ យ n ន ិង ( n − 1)( n + 1) = n 2 − 1 បឋមន ឹងគន េនះ ្រតូវែត
ជចំន ួនកេរទំង២។ ែតេដ ើមបីេ

យ n 2 − 1 ជកេរៃនចំន ួនគត់ ទល់ ែត n = ±1 (េ្រពះ n 2 − 1 = b 2 ;

1 = ( n − b )( n + b ) ≥ 1 )ែតេពលេនះ ផលគ ុណ ( n − 1) n ( n + 1) េសមស
ើ នូ យ។
គ)

( n − 1) n ( n + 1)( n + 2 ) = ( n2 + n − 1)

2

−1

ចជចំន ួនកេរ មនែត n 2 + n − 1 = ±1 រ ឺ ផលគ ុណ

េនះេសមស
ើ នូ យ។

104.Sេបើ x < 0 េនះ x2 − x + 2 > x2 + 2 ន ិង x2 − x + 2 < x2 − 2 x + 2
2
ដ ូេចនះ x 2 < x 2 − x + 2 < ( x − 1) + 1
2
ដ ូេចនះ x 2 < x 2 − x + 2 ≤ ( x − 1)
2
ង u = − x > 0 េនះ u 2 < u 2 + u + 2 ≤ ( u + 1)

u 2 + u + 2 ជកេរៃនចំន ួនគត់សត
ថិ េនចេន្ល ះកេរៃនចំន ួនគត់២តគន ដ ូេចនះ មនែត

u 2 + u + 2 = ( u + 1) រក៏ឺ u = 1 ។ ដ ូេចនះ x = −1 ដ ូេចនះ x 2 − x + 2 = 1 + 1 + 2 = 4 = 22 ។
2

េបើ x = 1 េនះ x 2 − x + 2 = 2 ម ិនែមនជចំន ួនកេរ។
េបើ x = 2 េនះ x 2 − x + 2 = 4 = 22 ជចំន ួនកេរ។
េបើ x > 2 េនះ x 2 − x + 2 = x 2 − ( x − 2 ) > x 2
ន ិង x 2 − x + 2 < x 2 + 2
ដ ូេចនះ x 2 < x 2 − x + 2 < x 2 + 2 រក៏ឺ x 2 + 1 ≤ x 2 − x + 2 ≤ x 2 + 1
ដ ូេចនះ x 2 + 1 = x 2 − x + 2 ដ ូេចនះ x = 1 < 2 ។
ដ ូេចនះ x = −1; x = 2 ែដល x 2 − x + 2 ជចំន ួនកេរ។
សំ គល់ ៖សំ ន ួរេនះ

ចសរេសរជ េ ះ្រ

105.Sចំេពះ x ≠ 0 េយើងមន
104

 

ចំនួនកេរ |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

យសមក
ី រ x 2 − x + 2 = y 2 ។ 

2

⎛ 2 x⎞

2
3
4 ⎛ 2 x
⎜ x + ⎟ < 1 + x + x + x + x < ⎜ x + + 1⎟
2⎠
2 ⎠

2

េបើ x ជចំន ួនគ ូ េនះ តួក ្ត លសថត
ិ េនចេន្ល ះចំន ួនកេរពរតគន

ដ ូេចនះ ម ិន
ចំន ួនេសស េនះចេន្ល ះ x 2 +

ចជចំន ួនកេរបនេទ។ េបើ x ជ

x
x
x 1
ន ិង x 2 + + 1 មនែតចំន ួនគត់ x 2 + + មួយគត់ ដ ូេចនះ្រតូវែត
2
2
2 2

2

⎛ 2 x 1⎞
2
3
4
⎜ x + + ⎟ = 1+ x + x + x + x
2 2⎠

ដ ូេចនះ x 2 − 2 x − 3 = 0 មនចំេលើយ x = 1 ន ិង x = −3 ។
ដ ូេចនះ ចំេលើយគ ឺ x = 0, x = 1, x = −3 ។

106.S

ង ( a, b, c ) ≠ ( 0, 0, 0 ) ជចំេលើយតូចជងេគបង ្អស់ របស់ សម ីករ

a 4 + ( a + b ) + b4 = c2
4

េបើ a ន ិង b សុទែធ តគ ូ េនះ 24 ែចក ច់ អង គខងេឆ្វង ដ ូេចនះ

ែចក ច់ c 2 ដ ូេចនះ c ជពហុ គ ុណៃន 4 ។ ដ ូេចនះ

ី រែដរ។ ករណី េនះផយព
ទុ ី ករសន មត។ ដ ូេចនះ
( a / 2, b / 2, c / 4 ) ក៏ជចំេលើយរបស់ សមក

a រ ឺ b ជចំន ួនេសស។

ឧបមថ a គ ូ េហើ យ b េសស េនះ

a 4 + ( a + b ) + b4 ≡ 0 + 1 + 1 ≡ 2 ( mod 4 ) មិន
4

ចជចំន ួនកេរបនេទ។ ដ ូេចនះ a ន ិង b ្រតូវែត

េសសទំង២។ ករណី េនះ

a 4 + ( a + b ) + b4 ≡ 1 + 0 + 1 ≡ 2 ( mod 4 ) មិន
4

ចជចំន ួនកេរបនេទ។

ដ ូេចនះ គ ូ ( a, b ) ែដល a 4 + ( a + b ) + b4 ជចំន ួនកេរ មនែត ( 0, 0 ) មួយប៉េុ
4

107.Sចំន ួនែដលជធតុរបស់ សំ នេំ ុ នះ មន

្ណ ះ។

5a 7b11c13d 23 f
ដ ូេចនះ ធតុន ិមយ
ួ ៗ មន ( a, b, c, d , f ) មួយែបប។ េបើគ ិតពលក
ី ខណៈគ ូេសស ៃន a, b, c, d , f េយើងមនបន ំ

( a, b, c, d , f ) ចំន ួន៣២ែបប។ ឧទហរណ៍

(គ ូ,េសស,េសស,គ ូ,េសស) ជករណី ១កងចំ
នុ េ

មករណី ទំង៣២

េនះ។ េ យេយើងមន៣៣ចំន ួនគត់ េនះ្រតូវែតមនចំន ួនគត់២ ែដលមន ( a, b, c, d , f ) តំេរៀប មលក ខណៈគ ូ
េសសដ ូចគន ។ ដ ូេចនះផលគ ុណៃន២ចំន ួនេនះជចំន ួនកេរ។

108.Sចំន ួនន ិមួយៗសថតិ េនកងសំ
នុ ន ំ ុ M មន

2a 3b 5c 7 d 11 f 13g17 h19 j 23k
េបើគ ិត មលក ខណៈគ ូេសស េយើងមន ( a, b, c, d , f , g , h, j , k ) ចំន ួន 29 = 512 ែបប។
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ចំនួនកេរ

 

105

ដ ូេចនះេបើេយើងចប់ យក៥១៣ធតុ េនះ េយើងន ឹងទទ ួលបនធតុ២ខុសគន ែដលមន ( a, b, c, d , f , g , h, j , k )
មនលក ខណៈគ ូេសសដ ូចគន ដ ូេចនះធតុ២េនះមនផលគ ុណជចំន ួនកេរ។
េ យេយើងមន 1985 > 513 េនះេយើង
គ ូេនះេចញ។ ពកី ងចំ
នុ េ

ចរកបនចំន ួនខុសគន មួយគ ូ a1, b1 ែដល a1b1 = c12 ។ េយើងដកមយ

ម 1983 > 513 េនសល់ េយើង

a2b2 = c22 ។ េយើងដកមយ
ួ គ ូេនះេចញ។ ពកី ងចំ
នុ េ

ចរកបនចំន ួនខុសគន មួយគ ូ a2 , b2 ែដល

ម 1981 > 513 េនសល់ េយើង

ចរកបនចំន ួនខុសគន

ម ួយគ ូ a3 , b3 ែដល a3b3 = c32 ។ េយើងបន ្តដកយក រហូ តបន n គ ូ ែដល 1985 − 2n ≥ 513 មនន ័យថ

n = 736 ។ ដ ូេចនះ េយើង

ច្របមល
ូ បន៧៣៧គ ូចំន ួនគត់ខស
ុ គន ែដល ak bk = ck2 ។ បនទ ប់ មកេទៀតប ្ត

៧៣៧ចំន ួនគត់ ck មនតួែចកបឋមរបស់ តូចជងរេសម
ឺ ២
ើ ៦ េហើ យេ យ 737 > 513 េនះ េយើង
ចំន ួនគត់ ck ២ខុសគន

ងេ យ ci ន ិង c j , i ≠ j ែដល ci c j = a 2 ។ ដ ូេចនះ aibi a jb j = a 4 ជចំន ួនស្វ័យគ ុណ

ទ ី៤។ ដ ូេចនះមនន ័យថ េយើង

ចំនួនែដលមន ង

ចរកបន៤ចំន ួនគត់ែដលមនផលគ ុណរបស់ ជចំន ួនស្វ័យគ ុណទ ី៤។

មួយ

109.Sេបើ n ជចំន ួនេសស េនះេយើងយក
េបើ n គ ូ េនះ n

ចរកបន

a = 2, b = n − 2 ។

ចជ 4k រ ឺ 4k + 2 ។

េបើ n = 4k េនះ េយើងយក a = 2k + 1, b = 2k − 1 ។ចំន ួន២េនះបឋមរ ងគន េ្រពះេបើ d = ( 2k + 1, 2k − 1)
េនះ d | ( 2k + 1 − ( 2k − 1) ) = 2 េ យ d េសស េនះ d = 1 ។
េបើ n = 4k + 2, k > 1 េនះ េយើងយក a = 2k + 3, b = 2k − 1 ។

110.Sេយើងមន

(

)

10 j − 10i = 10i 10 j −i − 1

ន ិង 1001 បឋមន ឹង 10i ។ ដ ូេចនះ េយើង្រតូវរក i

ន ិង j ែដល 10 j −i − 1 ែចក ច់ ន ឹង 1001 ។ េយើងមន 103 ≡ −1( mod1001) ដ ូចេនះ
106 ≡ 1( mod1001) ។ េយើង

ចេផ ទ ងផទត់ថ 6 ជចំន ួនតូចជងេគែដល 106 ≡ 1( mod1001) ។ ដ ូេចនះ

10 j −i ≡ 1( mod1001) ទល់ ែត j − i = 6n ចំេពះចំន ួនគត់វជិ ជមន n

មួយ។ ដ ូេចនះ េយើង្រតូវ ប់ ចំន ួនចំ

េលើយជចំន ួនគត់វជិ ជមន របស់ សមក
ី រ
6n = j − i

ែដល j ≤ 99, i ≥ 0 េហើ យ n > 0 ។ ដ ូេចនះ n ≤ 16 ។
ចំេពះ n = 1 សម ីករេទ ជ j − i = 6 ដ ូេចនះ
106

 

ចំនួនែដលមន ង

( j, i ) = ( 6, 0 ) , ( 7,1) , (8, 2 ) ,...., ( 99,93)

មួយ |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

មន 94 ចំេលើយ

ចំេពះ n = 2 សម ីករេទ ជ j − i = 12 ដ ូេចនះ

( j, i ) = (12, 0 ) , (13,1) , (14, 2 ) ,...., ( 99,87 )

មន 88 ចំ

េលើយ។
......
ចំេពះ n = 16 សមក
ី រេទ ជ j − i = 96 ដ ូេចនះ

( j, i ) = ( 96, 0 ) , ( 97,1) , ( 98, 2 ) ,...., ( 99,3)

មន 4 ចំ

េលើយ។
ដ ូេចនះជសរ ុប មន 94 + 88 + 82 + ... + 4 = 784 ចំេលើយ។

111.Sតួៃនស្វតុី េនះ

ចសរេសរជ

1,3, 4,9,10,12,13,...

េគល១០

(១)

1,10,11,100,101,110,111,...

េគល៣

(២)

1,10,11,100,101,110,111,...

កងេគល២
នុ
្រតូវន ឹង

(៣)

1, 2, 3, 4, 5, 6, 7,...

េគល១០

(៤)

ដ ូេចនះតួទ ី១០០ៃនស្វត
ុី េនះ ជេលខ១០០កង(៤)។
នុ
េយើងទញរក តំៃល្រតូវគន ៃន១០០េនះ កងទំ
នុ នក់ទន
ំ ងទ ី(៣)។
េយើងសរេសរ១០០ េនកងេគល២គ
នុ
ឺ 100 = 11001002 េហើ យបំ ែលង េទជេគល៣ គ ឺ
11001003 = 36 + 35 + 32 = 981 ។ ដ ូេចនះតួទ ី១០០របស់ ស្វត
ុី េសមនើ ឹង 981 ។

112.S

ង P ( n ) ជសំ េន ើែដលថ «ប ្ត ចំន ួនគត់ n, n + 1,..., 2n + 7 សុទែធ តជេលខពេសស»។

េយើងមន P ( 33 ) ពត។
ិ េយើងន ឹងបង្ហញថ P ( n + 1 ) ក៏ពតែដរ

មនន ័យថ «ប ្ត ចំន ួនគត់

ដ ូេចនះ េយើង្រគន់ែតបង្ហ ញថ 2n + 8 ន ិង 2n + 9
n + 1, n + 2,..., 2n + 9 សុទែធ តជេលខពេសស»។
ជេលខពេសស

ជបែន ថមេទៀតបនេហើ យ។
េយើងន ឹងបង្ហញថ េបើ n ជេលខពេសស

េនះ 2n + 8 ន ិង 2n + 9 ក៏ជេលខពេសសែដរ។

េយើងមន
n = a1 + a2 + ... + ak ន ិង

1
1
1
+
+ ... +
=1
a1 a2
ak

េនះ 2n + 8 = 2a1 + 2a2 + ... + 2ak + 4 + 4 ន ិង
1
1
1
1 1
1 1 1
+
+ ... +
+ + = + +
2a1 2a2
2ak
4 4
2 4 4

ដ ូចគន ែដរ 2n + 9 = 2a1 + 2a2 + ... + 2ak + 3 + 6 ន ិង
1
1
1
1 1
1 1 1
+
+ ... +
+ + = + + =1
2a1 2a2
2ak
3 6
2 3 6
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ចំនួនែដលមន ង

 

មួយ

107

ដ ូេចនះ េបើ n ជេលខពេសស

េនះ 2n + 8 ន ិង 2n + 9 ក៏ជេលខពេសសែដរ។

113. Sជដំបងូ េយើងបង្ហញថ
េដ ើមបី្រ

2abc − ab − bc − ca មិន

យបញជក់ន ូវអំ នអំ នងេនះ ជដំបង
ូ េយើងសន មតថ

ចសរេសរជ ង xbc + yca + zab បនេទ។

ចសរេសរបនសិន មនន ័យថ

2abc − ab − bc − ca = xbc + yca + zab

( x + 1) bc = 2abc − ab − ca − yca − zab

េ យ a, b ន ិង c បឋមន ឹងគន ២ៗ េនះ a ្រតូវែចក ច់ x + 1 ។ x + 1 មិន

ចេសមស
ើ នូ យបនេទ េ្រពះ x ≥ 0

។ ដ ូេចនះ x ≥ a − 1 ។ ដ ូចគន េយើងទញបនថ y ≥ b − 1 ន ិង z ≥ c − 1 ។ ែតេបើដ ូេចនះ េនះ

xbc + yca + zab ≥ ( a − 1) bc + ( b − 1) ac + ( c − 1) ab

= 3abc − bc − ac − ab > 2abc − bc − ac − ab
ផយព
ទុ ករសន

មត។ ដ ូេចនះ 2abc − ab − bc − ca មិន

ចសរេសរជ ង xbc + yca + zab បនេទ។

បនទ ប់ មកេទៀត េយើងបង្ហញថ ្រគប់ ចំន ួនទំងអស់ ែដលធំជង 2abc − ab − bc − ca សុទែធ ត

ចសរេសរជ

ងខងេលើបនទំងអស់ ។
េយើងន ឹងបង្ហញថ ្រគប់ ចំន ួនទំងអស់ ែដល ធំជង ab − a − b សុទែធ ត

ចសរេសរជ ង xb + ya បនទំង

អស់ ។ េ យ a បឋមន ឹង b េនះ្រគប់ ចំន ួនគត់ទង
ំ អស់ េពលែចកន ឹង a មនសំ នល់ មយ
ួ កងចំ
នុ េ

{0, b,2b,..., ( b − 1) a} ។ េបើ r > ( a − 1) b − a

េនះ r ែចកន ឹង a សល់ xb ែដល 0 ≤ x ≤ ( a − 1) ។

េ យ r > xb − a េនះ r = xb + ya ែដល y ≥ 0 ។ ដ ូេចនះមនន ័យថ ្រគប់ ចំន ួនគត់ធជ
ំ ង ab − a − b
សុទែធ ត

ចសរេសរជ ង xb + ya បនទំងអស់ ។

េ យដ ឹងថ c ន ិង ab បឋមន ឹងគន េនះ្រគប់ ចំន ួនទំងអស់ ែដលធំជង abc − ab − c សុទែធ ត
ង tc + zab បនទំងអស់ ែដល t ន ិង z ជចំន ួនគត់វជិ ជមន។

ab − a − b + 1 + t ធំជង ab − a − b ដ ូេចនះេយើង
ab − a − b + 1 + t = xb + ya

ង d = tc + zab ។ េយើងមន

ចសរេសរជ ងខងេ្រកមបន
ចំេពះចំន ួនគត់វជិ ជមន x ន ិង y ខ ្លះ។

េយើងទញបន

xbc + yac + zab = ( abc − ac − bc + c ) + ( tc + zab ) = abc − ac − bc + c + d
េយើងមន d > abc − ab − c េនះ

abc − ac − bc + c + d > abc − ac − bc + c + abc − ab − c = 2abc − ab − bc − ca
108

 

ចំនួនែដលមន ង

មួយ |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

ចសរេសរជ

េយើងបនបង្ហ ញថ ្រគប់ ចំន ួនទំងអស់ ែដលមន ង abc − ac − bc + c + d > 2abc − ab − bc − ca សុទែធ ត
ចសរេសរជ ង ែដលេ

យបន។
1
<r <2។
2

ង r ជចំន ួនសន ិទន ែដល

114. S

ង r=

a = 2m − n, b = m + n, c = 2n − m ន ិង d = m + n េនះ

m
។ េយើងយក
n

a 3 + b3
c +d
3

3

=

m
= r ជចំន ួនសន ិទន។
n

កងករណី
នុ
ទ ូេទ េយើងសន មតថ r ≥ 1 ។ ដ ូេចនះ េគមន n ≥ 0 ែដល
3n

1⎛3⎞
⎜ ⎟
2⎝ 2⎠

1⎛3⎞
<r≤ ⎜ ⎟
2⎝ 2⎠
3n

1
⎛2⎞
< r⎜ ⎟
2
⎝3⎠
3n

⎛2⎞
ដ ូេចនះ r ⎜ ⎟
⎝3⎠

⎛2⎞
r⎜ ⎟
⎝3⎠

3n + 3

3

1⎛ 3⎞
27
≤ ⎜ ⎟ =
<2
2 ⎝ 2 ⎠ 16

ជចំន ួនសន ិទនេនចេន្ល ះ
3n

=

1
ន ិង 2 ។
2

មលទធផលខងេលើ េយើងទញបន

a 3 + b3
c3 + d 3

ចំេពះចំន ួនគត់វជិ ជមន a, b, c ន ិង d

មួយ។ េយើងទញបន

3n a ) + ( 3n b )
(
r=
3
3
( 2n c ) + ( 2n d )
3

3

េយើងទញបនថ សំ េន ើពត។

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ចំនួនែដលមន ង

 

មួយ

109

 

110

 

ចំនួនែដលមន ង

មួយ |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

ពហុ គុណរួមតូ ចបំផុត.តួែចករួមធំបំផុត 
ចំនួនបឋម
115. S សន មតថ

(

n ជចំន ួនពហុ គ ុណ េហើ យ ថ d ជតួែចករបស់ n ខុសព១។
ី េយើងមន n = dd ′ ន ិង

)

)(

d d ′−1
d d ′− 2 )
2n − 1 = 2d − 1 2 ( ) + 2 (
+ ... + 1

េ យ 2d − 1 ខុសព១ី េនះ 2n − 1 ជចំន ួនពហុ គ ុណ។ ដ ូេចនះ េបើ n មិនែមនជចំន ួនបឋម ⇒ 2n − 1 មិនែមន
ជចំន ួនបឋមេទ។
សំ គល់
េបើ n ជចំន ួនបឋម ⇒ 2n − 1

ចជចំន ួនបឋម រ ឺ មិនបឋម។

េបើ 2n − 1 ជចំន ួនបឋម ⇒ n ក៏ជចំន ួនបឋមែដរ។

116. S យក

(

)

2

m = 2k − 1, n = 2k − 1 , k = 2,3,...

េយើងេឃើ ញថ m, n មនក ្ត បឋមរ ួមគន េហើ យ

(

)

m − 1 = 2 2k −1 − 1

(

)

n − 1 = 2k +1 2k −1 − 1

117. S

(

)

n3 − 1 = ( n − 1) n 2 + n + 1 ជចំន ួនបឋម។

េ យ n 2 + n + 1 ធំជង១ ជន ិចចេនះ េដ ើមបីេ

យ n3 − 1 ជចំន ួនបឋម មនែត n − 1 = 1, n = 2 ។

ករណី n = 2

េយើងមន n3 − 1 = 7 ជចំន ួនបឋម។

118. S

n = 1 េនះ

n 4 + 4 = 5 ជចំន ួនបឋម។

ពនិ ិតយ
n 4 + 4 = n 4 + 4n 2 + 4 − 4n 2

( ) − ( 2n ) 2
= ( n 2 + 2 − 2n )( n 2 + 2 + 2n )
= n2 + 2

2

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ចំនួនបឋម

 

111

=

(( n − 1) + 1) (( n + 1) + 1)
2

2

ក ្ត ន ិមួយៗ ធំជង ១ ចំេពះ n > 1 ដ ូេចនះ n 4 + 4 មិន

119. S េបើ កេន
ចំេពះ

1

មខងេលើ ជចំន ួនបឋម េនះ

េយើងមន

ចជចំន ួនបឋមបនេទ។

្រតូវែតជចំន ួនេសស េហើ យន ំេ

យ n េសស។

5 ជចំន ួនបឋម

4

ករណី n ≥ 3
n 4 + 4 n = n 4 + 2n 2 2 n + 2 2 n − 2n 2 2 n

(

= n 2 + 2n

) (
2

n +1 /2
− n.2( )

)

2

)(

(

n +1 /2
n +1 /2
= n 2 + 2n + n.2( )
n 2 + 2n − n.2( )

េយើងេឃើ ញថ ករណី n ≥ 3 ជចំន ួនេសស េនះ n 4 + 4n
ដ ូេចនះ

ម ិន

120. S

)
ចបំ ែបកជផលគ ុណៃនចំន ួនគត់២ ែដលធំជង១

ចជចំន ួនបឋមេទ។
ង a = 103 , b = 2 1002004008016032 = a 5 + a 4b + a3b 2 + a 2b3 + ab 4 + b5

=

a 6 − b6
a −b

(

)(

= ( a + b ) a 2 + ab + b 2 a 2 − ab + b2

)

= 1002.1002004.998004
= 4.4.1002.250501.k
ែដល k < 250000 ។ ដ ូចេនះ p = 250501 ។

121. S េយើងេឃើញថ

100 = 10 ។

មនក ្ត បឋមមយ
ួ កងចំ
នុ េនម 2,3,5 រ 7ឺ ។

ម្រទ ឹស្តប
ី ទ២១ ្រគប់ ចំន ួនពហុ គ ុណទំងអស់ ែដល 10 ≤ n ≤ 100
ង Am ជចំន ួនពហុ គ ុណៃន m ែដល ≤ 100 ។ ដ ូេចនះ A2 = 50,

A3 = 33, A5 = 20, A7 = 14, A6 = 16, A10 = 10, A14 = 7, A15 = 6, A21 = 4, A35 = 2,
A30 = 3, A42 = 2, A70 = 1, A105 = 0, A210 = 0, ។
ដ ូេចនះ ចំន ួនចំន ួនបឋមែដល ≤ 100 គ ឺ

= 100 − (ចំន ួនចំន ួនពហុ គ ុណ ≤ 100 ) −1
= 4 + 100 − (ចំន ួនចំន ួនពហុ គ ុណៃន២,៣,៥រ៧ឺ ≤ 100 ) −1
112

 

ពហុគុណរួមតូចបំផុត.តួែចករួមធំបំផុត |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

= 4 + 100 − ( 50 + 33 + 20 + 14 ) + (16 + 10 + 7 + 6 + 4 + 2 )
− (3 + 2 + 1 + 0) − 0 −1

= 25
កងេនះ
នុ
ដក១ េ្រពះ ១ មិនែមនជចំន ួនបឋម េហើ យក៏មនិ ែមនជចំន ួនពហុ គ ុណែដរ។

122. S

4
ង s = n14 + n24 + ... + n31
។ េយើងថ n1 = 2 ។ េ្រពះេបើមនិ អញចង
ឹ ្រគប់ ni ,1 ≤ i ≤ 31 ជ

ចំន ួនេសសទំងអស់ ន ំេ

យ s ជចំន ួនេសស ដ ូេចនះ 30 មិន

ចែចក ច់ s េទ ដ ូេចនះផយព
ទុ សមម
ី ត ិកមម។

បនទ ប់ មកេទៀតេយើងសន និ ្ឋ នថ n2 = 3 ។ េ្រពះេបើ n2 ≠ 3 េនះ េ យ ni ជចំន ួនបឋម េហើ យ ni ≠ 3 េនះ
ni ្រតូវែតមន ង 3k ± 1 ដ ូេចនះ ni4 ≡ 1( mod 3) ចំេពះ្រគប់ 1 ≤ i ≤ 31 ។ ន ំេ

យ s ≡ 31 ≡ 1( mod 3)

ផយព
ទុ សមម
ី ត ិកមម។
ជចុងេ្រកយេយើងន ឹងបង្ហញថ n3 = 5 ។ ពតិ េ្រពះ េបើមនិ អញចង
ឹ ni2 ≡ ±1( mod 5 ) ដ ូេចនះ ni4 ≡ 1( mod 5 )
ចំេពះ្រគប់ 1 ≤ i ≤ 31 ។ ដ ូេចនះ s ≡ 31 ≡ 1( mod 5) ផយព
ទុ សមម
ី ត ិកមម។
ដ ូេចនះេយើងសន និ ្ឋ នបនថ ចំន ួនបឋម៣តេរៀងគន គ ឺ 2, 3, 5 សថត
ិ េនកងចំ
នុ េនមចំន ួនែដលេ

យ។

ចំនួនពហុគុណ
123. S ពនិ ិតយ n = ( k + 1)!+ 1 ។ ករណី េនះ ប

្ត ចំន ួន n + 1,..., n + k សុទែធ តជចំន ួនម ិនបឋម។

ពហុគុណរួមតូចបំផុត. តួែចករួមធំបផ
ំ ុត
124. S

(

)

ង d = a + b, a 2 − ab + b2 ។ ដ ូេចនះ d ែចក ច់ ( a + b ) − a 2 + ab − b 2 = 3ab
2

(

) (

)

ដ ូេចនះ d ែចក ច់ 3b ( a + b ) − 3ab = 3b 2 ។ ដ ូចគន d | 3a 2 ។ ដ ូេចនះ d | 3a 2 ,3b2 = 3 a 2 , b2 ។ េ យ

( a, b ) = 1 េនះ

125. S

( a2 , b2 ) = ( a, b )2 = 1 ។ ដ ូេចនះ d | 3 មនន ័យថ d = 1 រ 3ឺ ។

ង d = ( m, n ) , sd = m, td = n ។ ដ ូេចនះ

( )

am −1 = ad

(

s

ែចក ច់ ន ឹង a d − 1 ។ ដ ូចគន

−1

a n − 1 ែចក ច់ ន ឹង a d − 1 ។

)(

)

ដ ូេចនះ a d − 1 | a m − 1, a n − 1 ។

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ចំនួនពហុគុណ

 

113

ម្រទ ឹស្តប
ី ទបេឆ−បស
៊ ូ េគ
ឺ ត
្រតូវែតមនសញញផយគន
ទុ

ន ំេ

(

មនិ

ចរកបនចំន ួនគត់ x, y ែដល mx + ny = d ។ គ ួរកត់សំគល់ ថ x, y

ចមនសញញដកទំង២េទ េ្រពះ d ≥ 0 ។ មនិ

ចសញញបូកទំង២េទ េ្រពះ

យ d ≥ m + n ែដល មពតិ d ≤ m, d ≤ n ។ ដ ូេចនះ េយើងសន មតថ x > 0, y ≤ 0 ។

)

(

)

(

)

t = a m − 1, a n − 1 ។ ដ ូេចនះ t | a mx − 1 ន ិង t | a − ny − 1 ។ ដ ូេចនះ

((

)

))

(

t | a mx − 1 − a d a − ny − 1 = a d − 1

126. S េយើងមន

(

d n = 100 + n 2 ,100 + ( n + 1)

2

)

ដ ូេចនះ

(
)
= (100 + n2 , 2n + 1)
d | ( 2 (100 + n ) − n ( 2n + 1) ) = 200 − n ។

ដ ូេចនះ

d n | ( 2 ( 200 − n ) + ( 2n + 1) ) = 401 ។ ដ ូេចនះ មនន ័យថ d n | 401 ចំេពះ្រគប់ ចំន ួនគត់ n ។ ដ ូេចនះ

d n មិន

ចធំេលើសព៤០១េទ។

េត ើd n

= 100 + n 2 ,100 + n 2 + 2n + 1

2

n

ចមនតំៃលេសម៤
ើ ០១រេទ?។

យ n = 200 េនះ

a200 = 100 + 2002 = 100 ( 401) ន ិង a201 = 100 + 2012 = 101( 401)

ដ ូេចនះ d n

ចមនតំៃលរហូ តដល់ ៤០១។ មនន ័យថ max d n = 401 ។
n≥1

(

127. S

)

ង d = 2m − 1, 2n + 1 ។ ដ ូេចនះ d ្រតូវែតជចំន ួនេសស ន ិង 2m − 1 = kd ន ិង 2n + 1 = ld

ចំេពះចំន ួនគត់ធមមជត ិk , l ។ ដ ូេចនះ 2

mn

= ( kd + 1) = td + 1 ែដល t =
n

n −1

⎛n⎞

∑ ⎜ j ⎟ k n− j d n− j −1 ។ ដ ូចគន
j =0 ⎝

2mn = ( ld − 1) = ud − 1 េបើសនិ ជ m ជចំន ួនេសស។ េ យ td + 1 = ud − 1 េនះ d | 2 េហើ យេ យ d
m

ជចំន ួនេសស េនះ d = 1 ។

128. Sប

្ត ចំន ួនែដលមន ង k .m !+ 1, k = 1, 2,...., m បេងត
ើក បនជស្វត
ុី នព ្វន ្ត ែដលមនតួចន
ំ ួន m ន ិង

មនផលសងរ ួម m! ។ សន មតថ d | ( l.m!+ 1) , d | ( s.m!+ 1) ,1 ≤ l < s ≤ m ។ េនះ

d | ( s ( l.m!+ 1) − l ( s.m!+ 1) ) = s − l < m,
ដ ូេចនះ 1 ≤ d < m ដ ូេចនះ d | m ! ។ ដ ូេចនះ d | ( s.m!+ 1 − s.m!) = 1 ។ មនន ័យថ តួ២ៗៃនស្វត
ុី េនះ បឋមរ ង
គន ។

114

 

ពហុគុណរួមតូចបំផុត.តួែចករួមធំបំផុត |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

129. Sេយើងមន

1260 = 22.32.5.7 ។ ដ ូេចនះ េយើង្រតូវរកចំន ួនចំន ួនវជិ ជមនែដល ≤ 1260 េហើ យ

ែដលែចកមនិ ច់ ន ឹង 2,3,5 ន ិងន ឹង 7 ។

ង A ជសំ នៃំ ុ នចំន ួនគត់ ≤ 1260 ែដលជពហុ គ ុណៃន២,

ង B

ជសំ នៃំ ុ នចំន ួនគត់ ≤ 1260 ែដលជពហុ គ ុណៃន៣,។ល។
េយើងដ ឹងថ
card

card
card
card
18

card

630
12 6 
972 

card
card
card
420 252

card
card
180

card

card
card

210

card
126

90

84

card
card
60 36

 
42

30

ដ ូេចនះចំន ួនចំន ួនគត់ែដលរកគ ឺ 1260 − 972 = 288 ។

130. S

ង d ជតួែចករបស់ រ ួមរបស់ ab ន ិង a + b ។ ដ ូេចនះ d ែចក a ( a + b ) − ab = a 2

d ែចក b 2

ច់ ។ េ យ a ន ិង b បឋមន ឹងគន េនះ a 2 ន ិង b 2 ក៏បឋមន ឹងគន ែដរ។ ដ ូេចនះ d = ±1 ។

131. Sេយើងដ ឹងថ
Fn+1 − 2 = 22

n +1

−1

ច់ ។ ដ ូចគន

( )( )
= (2
− 1)( 2
+ 1)( 2 + 1)
n

n

= 22 − 1 22 + 1
2n−1

2n−1

2n

= F0 F1...Fn
ង d ជតួែចករ ួមរ ង Fn ន ិង Fm ។ សន មតថ n < m ។
ច់ េនះ d ក៏ែចក Fm − 2 ច់ ែដរ។ េ យ

មទំនក់ទន
ំ ងខងេលើ េ យ

រ d ែចក Fm

ច់ េនះ d ែចក 2

រ d ែចក Fn

ច់ ។ េ យ

រ Fn ន ិង

Fm ជចំន ួនេសស េនះ d ជតួែចកក៏េសសែដរ េហើ យែចក២ ច់ មនន ័យថ d = 1 ។

132. Sេយើងមន

p = 2 ន ិង p = 3 ែចក ច់ ន ឹង a2 = 22 + 32 + 62 − 1 = 48 ។

សន មតថ p ≥ 5 ។

ម្រទ ឹស្តប
ី ទែភម៉ េយើងមន 2 p −1 ≡ 3 p −1 ≡ 6 p −1 ≡ 1( mod p ) ។ ដ ូេចនះ

3.2 p −1 + 2.3 p −1 + 6 p −1 ≡ 3 + 2 + 1 ≡ 6 ( mod p )

(

)

6 2 p − 2 + 3 p −2 + 6 p − 2 − 1 ≡ 0 ( mod p )

មនន ័យថ 6a p −2 ែចក ច់ ន ឹង p ។ េ យ p បឋមន ឹង 6 េនះ a p − 2 ែចក ច់ ន ឹង p ។
ដ ូេចនះ ្រគប់ ចំន ួនបឋមទំងអស់ ែចក ច់ យង
៉ ត ិចតួមយ
ួ របស់ ស្វត
ុី េនះ។ មនន ័យថ ម ិន

ចមនចំន ួន

មយ

េ្រកព១ី ែដលបឋមន ឹង្រគប់ តួទង
ំ អស់ ៃនស្វត
ុី េនះេទ។
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ពហុគុណរួមតូចបំផុត. តួែចករួមធំបំផុត

 

115

133. S a

ន ិង b ជតួែចករបស់ 23571113 ដ ូេចនះ a = 2 x 5 y11z ន ិង b = 2s 5t11u ចំេពះ ចំន ួនគត់ម ិន

អវជិ ជមន x, y, z, s, t , u ខ ្លះ។ េ យ 23571113 ជ PPCM ៃន a, b ដ ូេចនះ max ( x, s ) = 3 ,

max ( y, t ) = 7 ន ិង max ( z , u ) = 13 ។ ដ ូេចនះ ( x, s )

( 0,3) , (1,3) , ( 2,3) , ( 3,3) , ( 3, 2 ) , ( 3,1) , ( 3, 0 )

ចជ

ដ ូេចនះេយើងមនជំេរស
ើ ៧ែបបៃន ( x, s ) ។ ដ ូចគន េយើងមន

ជំេរស
ើ 15 ន ិង 27 ែបបចំេពះ ( y, t ) ន ិង ( z , u ) ។ ដ ូេចនះេយើងមន 7 × 15 × 27 = 2835 តំេរៀបៃនចំន ួនគត់
វជិ ជមន ( a, b ) ែដលមន PPCM = 23571113 ។

134. Sេយើងមន
1 1 1⎞
mn + ln + lm
+ + ⎟ = (l + m + n)
lmn
⎝l m n⎠

( l + m + n ) ⎛⎜

ជចំន ួនគត់ េបើ lmn ែចក ច់ ( l + m + n ) ( mn + ln + lm ) = l ( mn + ln + lm ) + ( m + n )( mn + ln + lm )
។ ដ ូចេនះ

lmn ែចក ច់ ( m + n )( mn + ln + lm ) = ( m + n ) mn + l ( m + n ) ។ សមមល
ូ ន ឹង lmn
2

ែចក ច់ ( m + n ) mn ។ េ យ l បឋមន ឹង m, n ដ ូេចនះ l ែចក ច់ m + n ។ ដ ូចគន េយើងទញបន m
ែចក ច់ l + n ន ិង n ែចក ច់ l + m ។ េ យអេថរទំងអស់ េនះមនលក ខណៈសុេី ម្រទ ី េនះេយើង

ចសន មត

ថ n ធំជងេគ។ ដ ូេចនះ េយើងទញបន l + m ≤ 2n ។ េ យ n ែចក ច់ l + m ដ ូេចនះ l + m = n រក៏ឺ

l + m = 2n ។ ករណី l + m = 2n

ចមនែតេពល l = m = n (េ្រពះ l , m ≤ n )។ េ យ l , m, n បឋមន ឹង

គន ពរៗ
ី េនះ l = m = n = 1 ។ ដ ូេចនះ ( l , m, n ) = (1,1,1) ជចំេលើយមួយរបស់ សម ីករ។
ពនិ ិតយករណី l + m = n ។ ដ ូេចនះ លក ខខណ្ឌ េទជ
1 ⎞
( l + m ) + lm = 2 + 2 ( l + m )
⎛1 1
2 (l + m) ⎜ + +
⎟=2
lm
lm
⎝l m l+m⎠
2

2
l + m)
(
សមមល
ូ ន ឹង 2

lm

2

ជចំន ួនគត់

ជចំន ួនគត់។

េ យ l បឋមន ឹង m េនះេយើង

ចសន មតថ l េសស។ ដ ូេចនះ l ែចក ច់ ( l + m ) = l 2 + 2lm + m2 សម

មូលន ឹង l ែចក ច់ m 2 ។ ករណី េនះ

2

ចែតេពល l = 1 ប៉េុ

្ណ ះ (េ្រពះ l បឋមន ឹង m )។ រ ួចេហើ យ m

ែចក២ ច់ ។ ដ ូេចនះ m = 1 រ ឺ m = 2 ។ ករណី m = 1 េយើងទញបន n = 2 ។ (1,1, 2 ) ជចំេលើយ។ េបើ

m = 2 េយើងទញបន n = 3 ។ (1, 2,3) ក ៍ជចំេលើយែដរ។
ដ ូេចនះជសរ ុបចំេលើយមន (1,1,1) ; (1,1, 2 ) ; (1, 2,3) ន ិង ចំ

135. Sេយើងន ិយយថ ពហុ គ ុណរ ួមតូចបំ ផ ុតៃនប
116

 

ស់ ទំងអស់ របស់ ជចំេលើយរបស់ សមក
ី រ។

្ត ផលគ ុណកងសំ
នុ ន ួរ ( x1x2 ...xk )កំនត់េ យ

ពហុគុណរួមតូចបំផុត.តួែចករួមធំបំផុត |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

⎡n⎤
⎢ ⎥
p⎣ p ⎦


p , p prime

មួយ ន ិងចំន ួនបឋម p

េយើងពនិ ិតយផលគ ុណ x1x2 ...xk

αj

មួយ។ សន មតថ p

α j +1

| xj, p

/| x j ។ េយើង

ដ ឹងថ pα1 + pα 2 + ... + pα k ≤ n ន ិងេ យ pα ≥ α p េនះេយើងមន
⎡n⎤
រក៏ឺ α1 + α 2 + ... + α k ≤ ⎢ ⎥
⎣ p⎦

p (α1 + α 2 + ... + α k ) ≤ n

⎡n⎤
⎡n⎤
ម ួយែដល pα | x1x2 ..xk ធំមនិ េលើសព ⎢ី ⎥ េទ( α ≤ ⎢ ⎥ )
⎣ p⎦
⎣ p⎦

ដ ូេចនះមនន ័យថ ស្វ័យគ ុណ α ៃនចំន ួនបឋម p

⎡n⎤
។ ែតេ យយក x1 = x2 = ... = xk = p, k = ⎢ ⎥ េយើងេឃើ ញថ មនយ៉ងេ
⎣ p⎦

ស់ ផលគ ុណ

⎡n⎤
x1x2 ...xk ម ួយ ែដលវសមភពេទជសមភពមនន

័យថ α = ⎢ ⎥ ។មនន ័យថអំ នអំ នងខងេលើពត។

⎣ p⎦
មរ ូបមន ្តឌ ីប៉ល
ូ ញ
ី ៉ក់ ស្វ័យគ ុណធំបំផ ុត α ៃន p ែដល pα ែចក ច់ n! កំនត់េ យ
⎡n⎤ ⎡ n ⎤
⎢ p ⎥ + ⎢ 2 ⎥ + ...
⎣ ⎦ ⎢⎣ p ⎥⎦
⎡n⎤ ⎡ n ⎤
⎢ p ⎥ + ⎢ 2 ⎥ +...
p⎣ ⎦ ⎣ p ⎦

មនន ័យថ

= n ! ។ ដ ូេចនះ

p , p prime
⎡n⎤
⎢ ⎥
p⎣ p ⎦


p , p prime

⎡n⎤ ⎡ n ⎤
⎢ p ⎥ + ⎢ 2 ⎥ +...
p⎣ ⎦ ⎣ p ⎦

= n!

p , p prime

136. S េយើងមន
2 ( 21n + 4 ) − 3 (14n + 3) = −1
ដ ូេចនះ ភគយកន ិងភគែបង របស់ ្របភគេនះ មិន

ចមនក ្ត រ ួមធំជង១េទ។ មនន ័យថ

មនិ

ចសំ រ ួល

បនេឡ ើយ។

137. S


α

β

γ

a = ∏ pk k , b = ∏ pk k , c = ∏ pk k
ែដល pk ជចំន ួនបឋម។ សំ េន ើខងេលើសមម ូលន ឹង

2 max (α k , β k , γ k ) − max (α k , β k ) − max (α k , γ k ) − max ( β k , γ k )
= 2 min (α k , β k , γ k ) − min (α k , β k ) − min (α k , γ k ) − min ( β k , γ k )
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ពហុគុណរួមតូចបំផុត. តួែចករួមធំបំផុត

 

117

េយើងសន មតថ α k ≥ β k ≥ γ k ។ សមភពខងេលើេទជ
ពត។

2α k − α k − β k = 2γ k − β k − γ k − γ k

138. S

ម្រទ ឹស្តប
ី ទ្រគ ឹះៃនចំន ួននព ្វន ្ត េយើងទញបន a, b, c, d ្រតូវែតមន ង

3m7n ,0 ≤ m ≤ r ,0 ≤ n ≤ s ។ ជងេនះេទេទៀត ្រតូវមនយ៉ងេ
ែដល m ្រតូវេសមនើ ឹង r េហើ យន ិង ្រតូវមនយ៉ងេ

ស់ ធតុ២កងចំ
នុ េនមធតុទង
ំ ៤

ស់ ធតុ២កងចំ
នុ េនមធតុទង
ំ ៤ ែដល n ្រតូវេសមនើ ឹង

s ។ េយើងពនិ ិតយករណី m សិន។ េយើងមន ករណី (១) a, b, c, d ទំង៤មន m = r ដ ូចគន (េយើងមន ១
ករណី )។ (២) មន៣កងចំ
នុ េនម a, b, c, d មន m = r េហើ យម ួយេទៀត មន 0 ≤ m < r (េយើងមន 3r
ករណី េ្រពះ កងករេ្រជ
នុ
ើសេរសចំ
ើ ន ួនទ ី៤ន ិមួយៗែដល 0 ≤ m < r េយើងមន r ករណី េហើ យ កងករេ្រជ
នុ
ើស
⎛ 4⎞
េរស
ើ យក៣កងចំ
នុ េនម៤ ែដល m = r េយើងមន ⎜ ⎟ = 3 ករណី ដ ូេចនះសរ ុបមន 3r ករណី ។)។ (៣) មន២
⎝ 3⎠
កងចំ
នុ េនម a, b, c, d មន m = r េហើ យ២េទៀត មន 0 ≤ m < r (ដ ូេចនះមន 6r 2 ករណី េ្រពះ កងករ
នុ
េ្រជ ើសេរសចំ
ើ ន ួនទ ី៣ ន ិង ៤ន ិម ួយៗែដល 0 ≤ m < r េយើងមន r 2 ករណី េហើ យ កងករេ្រជ
នុ
ើសេរស
ើ យក២កងនុ
⎛ 4⎞
ចំេនម៤ ែដល m = r េយើងមន ⎜ ⎟ = 6 ករណី ដ ូេចនះសរ ុបមន 6r 2 ករណី ។)។ ដ ូេចនះ មនទំងអស់
⎝ 2⎠
1 + 4r + 6r 2 ែបបកងករេ្រជ
នុ
ើសេរសេ

យបនយ៉ងេ

ស់ ២កងចំ
នុ េ

យគ ុណ r ។ ដ ូចគន មនទំងអស់ 1 + 4 s + 6 s 2 ែបបកងករេ្រជ
នុ
ើសេរសេ

ចំេ

ម៤ េដ ើមបីេ

ម៤ េដ ើមបីេ

យបនយ៉ងេ

យបនស្វ័

ស់ ២កងនុ

យបនស្វ័យគ ុណ s ។

ដ ូេចនះជសរ ុបេគមនចតុធតុទង
ំ អស់ ចំន ួន

(1 + 4r + 6r 2 )(1 + 4s + 6s2 )

បំែបកជក ្ត បឋម
139. Sេយើងមន

(

)

4

n = 22.3.5.7 ។ ដ ូេចនះ d ជតួែចករបស់ n លុ ះ្រ ែត d

ចសរេសរជ ង

2a.3b.5c.7d បន ែដល 0 ≤ a ≤ 8, 0 ≤ b ≤ 4, 0 ≤ c ≤ 4 ន ិង 0 ≤ d ≤ 4 ។ ដ ូេចនះ េយើងមន 9, 5, 5 ន ិង 5
តំៃលេផ ងគន ៃន a, b, c ន ិង d ។ ដ ូេចនះ n មនតួែចកវជិ ជមនចំន ួន 9.5.5.5 = 1125 ។ េបើ d ≠ 4202 េនះ
4204
ក៏ជតួែចករបស់ n ែដរ េហើ យផលគ ុណៃនតួែចកទំង២េសមើ 4204 ។ ដ ូេចនះ េយើង
d

118

 

ពហុគុណរួមតូចបំផុត.តួែចករួមធំបំផុត |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

ចែចកតួែចកទំង

⎛ n⎞
1125 របស់ n េលើកែលងែត 4202 េចញ ជ 562 គ ូតួែចក ែដលមន ង ⎜ d , ⎟ េហើ យផលគ ុណៃនតួែចក
⎝ d⎠

២េនះ េសមើ 4204 ។ ដ ូេចនះចំេលើយគ ឺ 4204.562.4202 = 4202250 ។

140. Sតួែចកគ ូរបស់

10000 មន ង 2a 5b ែដល a ន ិង b ជចំន ួនគត់ ែដល 1 ≤ a ≤ 5 ន ិង

0 ≤ b ≤ 5 ។ ផលបូកតួែចកេសសវជិ ជមនរបស់ 10000 េសមនើ ឹង

(2 + 2

2

)(

+ 23 + 24 + 25 1 + 5 + 52 + 53 + 54 + 55

141. Sេយើងមន 1099 = 299.599 ។ ដ ូេចនះតួែចករបស់

)

= 62.

56 − 1
= 242172
5 −1

1099 មន ង 2a.5b ែដល a ន ិង b ជចំន ួនគត់

ើ ន ួន១០០យ៉ង ដ ូេចនះ 1099 មនតួែចកគត់
ែដល 0 ≤ a, b ≤ 99 ។ ចំេពះ a, b ន ិមួយៗ េយើងមនជំេរសចំ
វជិ ជមនចំន ួន 100.100 ។ កងចំ
នុ េនមចំន ួនទំងេនះ ប ្ត ពហុ គ ុណៃន 1088 = 288.588 ្រតូវេផ ទ ងផទត់លក ខខណ្ឌ
ើ a, b ចំន ួន១២ែបប ដ ូេចនះ មន 12.12 កងចំ
នុ េនមតួែចកចំន ួន
88 ≤ a, b ≤ 99 ។ ដ ូេចនះេយើងមនជំេរស
ី េី តែដលចង់ បនគ ឺ
100.100 ៃន 1099 ែដលជពហុ គ ុណៃន 1088 ។ ដ ូេចនះ្របូបប៊ល

142. Sសន មតថ

(

12.12
9

=
100.100 625

)

(

)

p, 2 p − 1 ជចំន ួនបឋម។ េនះ σ 2 p − 1 = 1 + 2 p − 1 ។ េ យ 2 p −1, 2 p − 1 = 1

)) ( ) ( )
= (1 + 2 + 22 + ... + 2 p −1 )(1 + 2 p − 1) = ( 2 p − 1) 2 ( 2 p −1 ) ។ ដ ូេចនះ ផលបូកតួែចករបស់
2 p −1 ( 2 p − 1) េ្រកពខី ន្លួ េសមនើ ឹង σ ( 2 p −1 ( 2 p − 1) ) − 2 p −1 ( 2 p − 1) = 2 ( 2 − 1) ។
2 p −1 ( 2 p − 1) ជចំន ួនឥតេខច ះ។

( (

េនះ σ 2 p −1 2 p − 1 = σ 2 p −1 σ 2 p − 1

p −1

្រចសមកវញ

ង n ជចំន ួនគត់គ ូ។

( )

(

)

p

ដ ូេចនះ

ង n = 2s m, m េសស។ េនះ

σ ( n ) = σ 2s σ ( m ) = 2s +1 − 1 σ ( m ) ។ េ យ n ជចំន ួនឥតេខច ះ េនះ σ ( n ) = 2n = 2 s +1 m ។ ដ ូេចនះ

( 2s+1 −1)σ ( m) = 2s+1m ។ េគទញបន 2 | σ ( m ) ន ិងដ ូេចនះ σ ( m ) = 2
មួយ។ ដ ូេចនះ ( 2s +1 − 1) b = m ន ិង ដ ូេចនះ b | m, b ≠ m ។
េយើងចង់ បង្ហញថ b = 1 ។ េយើងសេង កតេឃើ ញថ b + m = ( 2s +1 − 1) b + b = 2
s +1

េនះ មនយ៉ងត ិចតួែចករបស់ m ចំន ួន៣

(

)

s +1

b ចំេពះចំន ួនគត់ធមមជត bិ

s +1

b = σ ( m ) ។ េបើ b ≠ 1

ងេ យ 1,b ន ិង m ែដល σ ( m ) ≥ 1 + b + m ផយព
ទុ ករណ៍

ពត។

ដ ូេចនះ b = 1 ដ ូេចនះ m = 2s +1 − 1 b = 2s +1 − 1 ្រតូវែតជចំន ួនបឋម។ េបើ s + 1 មិនែមនជចំន ួនបឋម េនះ

( ) − 1 = ( 2k − 1) (1 + 2k + ... + 2k(l −1) ) = (1 + 2 + ... + 2 )

s + 1 = kl ។ េនះ 2 s +1 − 1 = 2k

l

k −1

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| បំែបកជក ្ត បឋម

 

119

(1 + 2

k

)

k l −1
+ ... + 2 ( ) ដ ូេចនះមនិ

ចជចំន ួនបឋមេទ។ ដ ូេចនះ s + 1 = p ្រតូវែតជចំន ួនបឋម។ ដ ូេចនះ p

(

)

ន ិង 2 p − 1 ជចំន ួនបឋម េហើ យ n = 2 p −1 2 p − 1 ។

120

 

ពហុគុណរួមតូចបំផុត.តួែចករួមធំបំផុត |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

ែផនកគត់ 
143. Sេយើងដ ឹងថ

n + n + 1 < 4n + 2 ចំេពះ្រគប់ ចំន ួនគត់ n ≥ 0 ។ េ្រពះ

n + n + 1 < 4n + 2 ⇔
2n + 1 + 2 n 2 + n < 4n + 2
2 n 2 + n < 2n + 1

(

)

4 n 2 + n < 4n 2 + 4n + 1

ពតិ

បនទ ប់ មកេទៀតេយើងន ឹងបង្ហញថ គម នចំន ួនគត់ k ែដល n + n + 1 < k ≤ 4n + 2 េទ។
េលើកវសមភពជកេរ

េយើងដ ឹងថ
េ យ

2n + 1 + 2 n 2 + n < k 2 ≤ 4n + 2

4n + 1 < 2n + 1 + 2 n 2 + n

ដ ូេចនះ

4n + 1 < k 2 ≤ 4n + 2

រ k ជចំន ួនគត់ ដ ូេចនះ k 2 = 4n + 2 ។ ែតេយើងដ ឹងថ 4n + 2 មិន

ចជកេរៃនចំន ួនគត់បនេទ

។េ្រពះ េបើ k = 2m េនះ k 2 ≡ 0 ( mod 4 ) ។ ែតេបើ k = 2m + 1 េនះ k 2 ≡ 1( mod 4 ) ។ ែត
k 2 = 4n + 2 ≡ 2 ( mod 4 ) មនន ័យថ k 2 មិន

ចេសមើ 4n + 2 េទ។ ដ ូេចនះ k មិន

ចជចំន ួនគត់បនេទ។

ដ ូេចនះ ⎡⎣ n + n + 1 ⎤⎦ = ⎡⎣ 4n + 2 ⎤⎦ ពត។

144. Sអន ុគមន ៍ f ( x ) = 1 ជអន ុគមន ៍ចុះ។ ដ ូេចនះ ចំេពះចំន ួនគត់វជិ ជមន k
x
1
<
k +1

106

k =2

េយើងមន

10

k
106

1
<
k


1

dx
1
<
x
k
dx 10 −1 1
< ∑
x
k =1 k
6

6


1

k +1

dx
= 1998
x

1998 +

1
3

10

106

<∑

k =1

1
< 1999
k

⎡10 1 ⎤
⎥ = 1998
ដ ូេចនះ ⎢ ∑
⎢ k =1 k ⎥


6

145. Sេយើងមន
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ែផនកគត់

 

121

(1 + 2 ) + (1 − 2 )
n

n

=2

⎛ n⎞
2k ⎜ ⎟ = 2 N
⎝ 2k ⎠
0≤k ≤ n /2

ជចំន ួនគត់គ ូ។
េ យ −1 < 1 − 2 < 0 េនះ
ករណី n ជចំន ួនេសស េនះ

(1 + 2 ) − 1 < (1 + 2 ) + (1 − 2 ) < (1 + 2 )
n
n
n
(1 + 2 ) + (1 − 2 ) = ⎡⎢⎣(1 + 2 ) ⎤⎥⎦
n


(


⎢⎣ 1 + 2

)

n

n⎤

េនះ

(1 + 2 ) + (1 − 2 )
n

(


⎢⎣ 1 + 2

)

n

ជចំន ួនគត់គ ូ

⎥⎦ = 2 N

ករណី n ជចំន ួនគ ូ

n

n

(


= ⎢ 1+ 2

)

n⎤

⎥⎦ + 1

n⎤

⎥⎦ = 2 N − 1 ជចំន ួនេសស។

(


ដ ូេចនះមនន ័យថ ចំេពះ n = 1, 2,.... េនះ ⎢ 1 + 2

)

n⎤

⎥⎦ មនតំៃលេសស,គ ូ,េសស,គ ូ,…ឆ្លស់ គន រហូ ត។

146. Sវសមភពសមម


ូ ន ឹង
6
7
n<k< n
7
8

េដ ើមបីេ

យមន k ែតម ួយគត់ទល់ ែត

7
6
n − n ≤ 2 ⇒ n = 112 ។ ចំេពះ n = 112 េយើងទញបន
8
7

96 < k < 98 ដ ូេចនះ មនែត k = 97 ម ួយគត់។

{ }
ដ ូេចនះ {a 2 } = a 2 − ⎡ a 2 ⎤ = a 2 − 2 ។ ដ ូេចនះ {a −1} = {a 2 } ⇒ a −1 = a 2 − 2 ⇒ a 3 − 2a − 1 = 0 ។
⎣ ⎦
147. Sេ

ដ ូេចនះ

យ a > 1 េនះ 0 < a −1 < 1 ⇒ a −1 = a −1 ។ េ យ 2 < a 2 < 3 េនះ ⎡ a 2 ⎤ = 2 ។
⎣ ⎦

( a + 1) ( a 2 − a − 1) = 0

ែដល មនរសវ
ឺ ជិ ជមនែតមយ
ួ គត់គ ឺ a =

1+ 5
។ ដ ូេចនះ ចំេពះតំៃល a េនះ េយើងមន a 2 = a + 1 ន ិង
2

a3 = 2a + 1 េយើងទញបន

a 6 = 8a + 5, a12 = 144a + 89 ន ិង a13 = 233a + 144
122

 

ែផនកគត់ |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

a12 − 144a −1 =

a13 − 144
= 233
a

148. Sេយើងមន
11111.112 = 123456765.4321 < 123456789 < 123456789.87654321 = 11111.11112
1
1
ដ ូេចនះ ⎡⎣ 123456789 ⎤⎦ = 11111 ⇒
< 0.11 < 123456789 < 0.1111 < ។ ក ្ត លៃន 1 / 10
10
9

{

1
⎛ 1 1⎞
ន ិង 1 / 9 គ ឺ ⎜ + ⎟ / 2 = 0.105 < 0.11 ។ ដ ូេចនះ
េនជ ិត
9
⎝ 10 9 ⎠

149. S

}

{

}

123456789 ជង។ ដ ូេចនះ n = 9 ។

f ( t ) = 3[ 2t ] − 2 [3t ]
f ( t + 1) = 3[ 2t + 2] − 2 [3t + 3] = 3[ 2t ] + 6 − ( 2 [3t ] + 6 ) = f ( t )
t ∈ [ 0,1) ។
ដ ូេចនះេយើងន ឹងគណនតំៃលរបស់ f ( t ) ែតកងករណី
នុ
េយើងមន

[0,1) = [ 0,1/ 3) ∪ [1/ 3,1/ 2 ) ∪ [1/ 2, 2 / 3) ∪ [ 2 / 3,1)
េបើ t ∈ [ 0,1/ 3) េនះ

[ 2t ] = [3t ] = 0

ដ ូេចនះ f ( t ) = 0

េបើ t ∈ [1/ 3,1/ 2 ) េនះ [ 2t ] = 0;[3t ] = 1 ដ ូេចនះ f ( t ) = −2
េបើ t ∈ [1/ 2, 2 / 3) េនះ [ 2t ] = 1; [3t ] = 1 ដ ូេចនះ f ( t ) = 1
េបើ t ∈ [ 2 / 3,1) េនះ [ 2t ] = 1;[3t ] = 2 ដ ូេចនះ f ( t ) = −1
ដ ូេចនះ

P ( x, y ) = ( 3x − 2 y )( 3x − 2 y − 1)( 3x − 2 y + 1)( 3x − 2 y + 2 ) K ( x, y )

150. Sេយើងេឃើញថ េនកងផលបូ
នុ
កខងេលើ ចំន ួនតួែដលខុសព០ី មនចំន ួនកំនត់ គ ឺថ

⎡ n + 2k ⎤
ើ នូ យ
⎢ k +1 ⎥ េសមស
2
⎣⎢
⎦⎥

េពលែដល 2k +1 > n + 2k ⇒ 2k > n ។
1⎤

សំ េន ើ៖ ចំេពះ្រគប់ ចំន ួនពតិ x េគមន [ 2 x ] = [ x ] + ⎢ x + ⎥ ។
2⎦

សំ យបញជក់៖ េបើ n ≤ x < n + 1/ 2 េនះ [ x ] = n = [ x + 1/ 2] ន ិង [ 2 x ] = 2n ។ េបើ n + 1/ 2 ≤ x < n + 1
េនះ [ x ] = n; [ x + 1/ 2] = n + 1 ន ិង [ 2 x ] = n + 1 ។
ដ ូេចនះ
⎡ n + 2k ⎤ ⎡ n
1⎤ ⎡ n ⎤ ⎡ n ⎤
⎢ k +1 ⎥ = ⎢ k +1 + ⎥ = ⎢ k ⎥ − ⎢ k +1 ⎥
2⎦ ⎣2 ⎦ ⎣2 ⎦
⎢⎣ 2
⎥⎦ ⎣ 2
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ែផនកគត់

 

123

ដ ូេចនះផលបូកខងេលើេទជ

⎡n⎤⎞ ⎛⎡n⎤ ⎡n⎤⎞ ⎛⎡n⎤ ⎡n⎤⎞
⎜ [ n ] − ⎢ 2 ⎥ ⎟ + ⎜ ⎢ 2 ⎥ − ⎢ 4 ⎥ ⎟ + ⎜ ⎢ 4 ⎥ − ⎢ 8 ⎥ ⎟ + ....
⎣ ⎦⎠ ⎝⎣ ⎦ ⎣ ⎦⎠ ⎝⎣ ⎦ ⎣ ⎦⎠

= [ n] = n េបើ n ជចំន ួនគត់។

151. Sេបើ

x ជចំន ួនគត់េនះ េយើងេឃើ ញថ សមភពពត។
ិ េយើងសន មតថ x មិនែមនជចំន ួនគត់ មនន ័យ

ថ 0 < { x} < 1 ។ យក i = ⎡⎣ n − n { x}⎤⎦ ដ ូេចនះ
i −1
i
< 1 ន ិង
{ x} + ≥ 1
n
n
n−i
n − i +1
⇒ ( n − i ) ≤ n { x} < n − i + 1
≤ { x} <
n
n

1 ≤ i ≤ n − 1;

{ x} +

(*)

⇒ n [ x ] + n − i ≤ n [ x ] + n { x} = nx < n [ x ] + n − i + 1
⇒ [ nx ] = n [ x ] + n − i

(**)

ម (*) េយើងទញបន

[ x ] = [ x ] ; ⎡⎢ x +

1⎤ ⎡
1⎤
= ⎢[ x ] + { x} + ⎥ = [ x ] ; ....;

n⎦ ⎣
n⎦

ន ិង

i⎤
n − 1⎤


⎢⎣ x + n ⎥⎦ = ... = ⎢⎣ x + n ⎥⎦ = [ x ] + 1

ដ ូេចនះ

[ x ] + ⎡⎢ x +

1⎤ ⎡
2⎤
n − 1⎤

+ ⎢ x + ⎥ + ... + ⎢ x +
= i [ x ] + ( n − i ) ([ x ] + 1)

n⎦ ⎣
n⎦
n ⎥⎦

= n [ x ] + n − i = [ nx ]

152. S

i − 1⎤

⎢⎣ x + n ⎥⎦ = [ x ]

ម (**)

ង f ( x ) = [ 2 x ] + [ 4 x ] + [ 6 x ] + [8 x ] ។ េយើងេឃើ ញថ េបើ n ជចំន ួនគត់វជិ ជមន េនះ

f ( x + n ) = f ( x ) + 20n ។ ជពេសស

េនះមនន ័យថ េបើ ចំន ួនគត់ k មួយ
បនចំេពះចំន ួនគត់ x0 េនះចំេពះ n = 1, 2,3,... េគ

ចសរេសរជ ង f ( x0 )

ចសរេសរចំន ួន k + 20n បនដ ូចគន មនន ័យថ

k + 20n = f ( x0 ) + 20n = f ( x0 + n ) ។ េ យេហតុេនះេហើ យ ជដំបង
ូ េយើង្រគន់ែតកំនត់ថេត ើកងចំ
នុ េនម
២០ចំន ួនគត់ដប
ំ ង
ូ មយ

ែដល

ចជតំៃលរបស់ f ( x ) ចំេពះ x ∈ ( 0,1] ។

េយើងសេង កតេឃើ ញថ េពល x េក ើន តំៃលរបស់ f ( x ) ប្តរូ ជតំៃលថែតេពល
មី
មនតំៃលគត់ប៉េុ

្ណ ះ េហើ យេពលេនះ តំៃលរបស់ f ( x ) េក ើនធំជងមនុ ។ េពល x ែ្រប្របួលចេន្ល ះ ( 0,1] កំ

េន ើន f ( x ) ែបបេនះ េក ើតមនែតេពល

ែដល x មន ង m / n ែដល 1 ≤ m ≤ n ន ិង n = 2, 4, 6 រ ឺ 8

។ ្របភគែបបេនះមនចំន ួន១២យ៉ងគ ឺ
1 1 1 1 3 1 5 2 3 5 7
, , , , , , , , , , ន ិង 1
8 6 4 3 8 2 8 3 4 6 8
124

 

ែដល 2 x, 4 x, 6 x រ ឺ 8x

ែផនកគត់ |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

្រតូវន ឹង f ( x ) មនតំៃល
1, 2, 4, 5, 6,13,...., 20

ដ ូេចនះកងចំ
នុ េនម ២០ចំន ួនគត់វជិ ជមនដំបង
ូ មនែតចំន ួន១២ប៉េុ

្ណ ះែដល

ចសរេសរ ម ងចង់ បន។ េ យ

1000 = 50.20 ដ ូេចនះ មនចំន ួន 50.12 = 600 ចំន ួនគត់វជិ ជមនែដល

153. Sផលបូកែដលេ

ចសរេសរជ ងចង់ បន។

យមន 91 − 19 + 1 = 73 តួ ែដលតួន ិម ួយៗ េសមនើ ឹង [ r ] រក៏ឺ [ r ] + 1 ។ ែត

73.7 < 546 < 73.8 ដ ូេចនះមនន ័យថ [ r ] = 7 ។
ង k ជចំន ួនតួែដលេសមើ [ r ] ដ ូេចនះចំន ួនតួែដលេសមើ [ r ] + 1 មន 73 − k ។ ដ ូេចនះ
k [ r ] + ( 73 − k ) ([ r ] + 1) = 546

េ យ k ≤ 73 ដ ូេចនះ k = 38

⇒ k [ r ] + 73[ r ] + 73 − k [ r ] − k = 546

73[ r ] − 473 = k

k ≡ −473 ( mod 73)

k ≡ 38 ( mod 73)

⇒ [ r ] = 7 ។ ដ ូេចនះ 38 តួដប
ំ ង
ូ េសមើ 7 ន ិង 73 − 38 = 35 តួបនទ ប់ េសមើ

56 ⎤
57 ⎤


8 ។ តួទ ី 38 គ ឺ ⎢ r +
= 8 ។ េយើងទញបន
= 7 ន ិង តួទ ី39 គ ឺ ⎢ r +

⎣ 100 ⎥⎦
⎣ 100 ⎦
56
56
57
57
ន ិង
r+
−1 < 7 ≤ r +
r+
−1 < 8 ≤ r +
100
100
100
100

7.43 ≤ r < 7.44

154. Sចំេពះ 1 ≤ i ≤ 2005

743 ≤ 100r < 744

⇒ [100r ] = 743

⎡ i2 ⎤
ai = ⎢

⎢⎣ 2005 ⎥⎦
េ យ 442 = 1936 < 2005 < 2025 = 452 , េនះ a1 = a2 = ... = a44 = 0

ចំេពះចំន ួនគត់ m ែដល m ≥ 1002 េ យ

( m + 1)2
2005

m2
2m + 1
=
≥1
2005 2005

េនះ am < am+1 ។ ដ ូេចនះ a1002 , a1003 ,..., a2005 មនតំៃលខុសៗគន ។
ចំេពះចំន ួនគត់ m ែដល m < 1002 េ យ

( m + 1)2
2005

m2
2m + 1
=
<1
2005 2005

េនះ am+1 ≤ am + 1 ។ េ យដ ឹងថ ស្វត
ុី េនះមនិ ែមនជស្វត
ុី ថយ េនះមនន ័យថ am ≤ am+1 ≤ am + 1 ។
ដ ូេចនះ្រគប់ ចំន ួនគត់វជិ ជមនទំងអស់ ែដលមនតំៃលតូចជង a1001 ជតួៃនស្វត
ុី េនះ។
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| ែផនកគត់

 

125

េយើងមន a1001 = 499 ន ិង a1002 = 500 ។ ដ ូេចនះចំន ួនតួែដលមនតំៃលខុសគន គ ឺ 500 + 1004 = 1504 (តំ
ៃលទំងេនះគ ឺ 0,1,..., 499, a1002 , a1003 ,..., a2005 ) ។

155. Sេយើងេឃើញថ គម នចំន ួន

មយ
ួ ែដលែចក ច់ មយ
ួ េទៀតេទ េបើម ិនអញចង
ឹ េយើងន ឹងមន

PPCM ≤ 2n ។ ដ ូេចនះ ak = 2tk Ak ែដល Ak ជចំន ួនេសស។ េយើងេឃើ ញថ Ak ខុសគន ទំងអស់ ។ េ យ
េយើងមន Ak ទំងអស់ ចំន ួន n ដ ូេចនះ សំ ណំ ុ របស់ Ak ដ ូចគន ន ឹងសំ ណំ ុ ចំន ួនគត់េសសវជិ ជមន ែដលតូចជង 2n ។
⎡ 2n ⎤
ឥលូ វេយើង េយើងពនិ ិតយ a1 = 2t1 A1 ។ េបើ a1 ≤ ⎢ ⎥ េនះ 3a1 = 2t13 A1 ≤ 2n ន ិង 3 A1 < 2n ។ ដ ូេចនះ 3A1
⎣3⎦

ជចំន ួនេសសែដល < 2n ដ ូេចនះ 2 A1 = A j ចំេពះតំៃល j

ម ួយ ន ិង a j = 2 j 3 A1 ។ ដ ូេចនះ
t

t1
t1




ទុ សមម
ី ត ិកមម។ 
⎣ a1, a j ⎦ = 2 3 A1 = 3a1 ≤ 2n រក៏ឺ ⎣ a1, a j ⎦ = 2 3 A1 = a j ≤ 2n ។ ដ ូេចនះ ផយព

126

 

ែផនកគត់ |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

សមក
៉ ង់ទីន 
ី រឌីយូ ផ
156.

3;

3S សមក
ី រសមមល
ូ ន ឹង

2 n = ( x + 1)( x − 1)

ដ ូេចនះ ( x + 1) ន ិង ( x − 1) ្រតូវែតជស្វ័យគ ុណៃន២ទំង២។ េយើងដ ឹងថចំន ួនស្វ័យគ ុណៃន២ែដលខុសគន ចំន ួន
២ឯក

មនែត២ន ិង៤ប៉េុ

157.

្ណ ះ។ ដ ូេចនះ x = 3 ជចំេលើយែតមយ
ួ គត់ េហើ យ n = 3 ។

3; 1 Sសមក
ី រេនះ

(

x2 = y 2 + 3

(

x = y2 + 3

)

2

)

ចសរេសរេទជ

−7

1−

7

(y

2

+3

)

2

< y2 + 3

ជមយ
ួ គន េនះែដរ េយើងមន

(

x2 = y 2 + 2

)

2

+ 2 y2 − 2

ដ ូេចនះ េបើ 2 y 2 − 2 > 0 េនះ េយើងទញបន x > y 2 + 2 ។ ដ ូេចនះ y 2 + 2 < x < y 2 + 3 ។ សម ីករគម នរស។

ដ ូេចនះទល់ ែត 2 y 2 − 2 ≤ 0 មនន ័យថ y = −1, 0,1 ។ ករណី y = ±1 េយើងទញបន x = ±3 ។ ករណី
y = 0 x ម ិនែមនជចំន ួនគត់។

158.Sេ

យ x, y , z មនលក ខណៈសុេី ម្រទ ីន ឹងគន េនះេយើង

ចសន មតថ 0 < x ≤ y ≤ z ។

មលក ខខណ្ឌ

េនះ េយើងមន

1=

1 1 1 3
+ + ≤
x y z x

ដ ូេចនះ x ≤ 3 ។ ដ ូេចនះ x = 1; 2;3 ។
េបើ x = 1 េនះ 1 + 1 = 0 ម ិន
y
z

ចេ្រពះ y , z > 0 ។

េបើ x = 2 េនះ 1 + 1 = 1 ។ េ យ y ≤ z េនះ
y
z
2

1 1 1 1 1
= + ≤ +
2 y z y y

y≤4

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន

 

127

េ យ x = 2 ដ ូេចនះ 2 = x ≤ y ≤ 4 ។ ដ ូេចនះ y = 2;3; 4 ។ y = 2 មិន

ចមន z ។ េបើ y = 3 េនះ z = 6 ។

េបើ y = 4 េនះ z = 4 ។
េបើ x = 3 េនះ

1 1 2
+ =
y z 3

2 1 1 2
= + ≤
3 y z y

⇒ 3 = x ≤ y ≤ 3 ដ ូេចនះ មនែត y = 3 ។ ដ ូេចនះ z = 3 ។

⇒y≤3

ដ ូេចនះជសរ ុបចំេលើយរបស់ សមក
ី រមន ( 2,3, 6 ) ; ( 2, 4, 4 ) ; ( 3,3,3) ន ិង្រគប់ តំេរៀបទំងអស់ ែដល

ចមន

ៃន្រត ីធតុទង
ំ អស់ េនះ( ( 2, 6,3) , ( 3, 2, 6 ) ,.... )។

159.S

ង P ( x ) = x3 + ( x + 1) + ( x + 2 ) + ... + ( x + 7 ) = 8 x3 + 84 x 2 + 420 x + 784 ។
3

3

3

េបើ x ≥ 0 េនះ

( 2 x + 7 )3

= 8 x3 + 84 x 2 + 294 x + 343
< P ( x ) < 8 x3 + 120 x 2 + 600 x + 1000 = ( 2 x + 10 )

ដ ូេចនះ

3

ី រ
2 x + 7 < y < 2 x + 10 ដ ូេចនះ y = 2 x + 8 រ ឺ 2 x + 9 ។សមក

P ( x ) − ( 2 x + 8) = −12 x 2 + 36 x + 272 = 0
3

P ( x ) − ( 2 x + 9 ) = −24 x 2 − 66 x + 55 = 0
3

គម នចំេលើយជចំន ួនគត់ទង
ំ ២។ ដ ូេចនះ x ≥ 0 សមក
ី រគម នចំេលើយ។
េយើងមន P ( − x − 7 ) = − P ( x ) ដ ូេចនះ ( x, y ) ជចំេលើយ លុ ះ្រ ែត ( − x − 7, − y ) ជចំេលើយែដរ។ ែតស
មីករគម នចំេលើយចំេពះ − x − 7 ≥ 0 រ ឺ x ≤ −7 េទ។ ដ ូេចនះ ប ្ត ចំេលើយ ( x, y ) ្រតូវែត −6 ≤ x ≤ −1 ។
េយើងមន P ( −1) = 440 មិនែមនជចំន ួនគ ូប។ P ( −2 ) = 216 = 63 ន ិង P ( −3) = 64 = 43 ។ ដ ូេចនះ េយើង
ទញបនចំេលើ ( x = −2, y = 6 ) ន ិង ( x = −3, y = 4 ) ។ េហើ យគ ូចំេលើយេផ ងេទៀតគ ឺ

( x = 2 − 7 = −5, y = −6 )

128

 

ន ិង ( x = 3 − 7 = −4, y = −4 ) ។

សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

160.Sេយើងមន

y 5 ≡ 0,1, −1( mod11) ចំេពះ្រគប់ y ។ ដ ូេចនះ y 5 ≡ 7,8, 6 ( mod11) ចំេពះ្រគប់ y


ែត េយើងមន x 2 ≡ 0,1, 4,9,5,3 ( mod11) ចំេពះ្រគប់ x ។ ដ ូេចនះសមក
ី រេនះគម នរស។

161.Sក) 5n = a2 ⇒ a ្រតូវែតជចំន ួនស្វ័យគ ុណៃន៥ ដ ូេចនះ a = 5k ។ សម ីករេទជ 2k = n ដ ូេចនះ n
ជចំន ួនគ ូ។ ដ ូេចនះ n ជចំន ួនគ ូ េហើ យ a = 2n /2 ។
ខ) 5n = ( a − 1)( a + 1) ។ េ យ a − 1 បឋមន ឹង a + 1 េបើ a ≠ 2 េនះ a − 1 ន ិង a + 1 ្រតូវែតជស្វ័យគ ុណៃន
៥ទំង២។ ែតមនិ ែដលមនស្វ័យគ ុណៃន៥ែដលខុសគន ចំន ួន២េទ។ ដ ូេចនះសមក
ី រគម នចំេលើយ។
គ) េ យពនិ ិតយេលើភពសមម ូល ម៤ េយើងទញបន a 2 ≡ 3 ( mod 4 ) េ្រពះ 5 ≡ 1( mod 4 ) ។ ែតេយើងដ ឹង
ថចំន ួនកេរ សមមល
ូ ន ឹង០រ១ឺ ( mod 4 ) ។ ដ ូេចនះសមក
ី រគម នចំេលើយ។

162.Sសន មតថសមកី រមនចំេលើយ។ សន មតថ ( x, y, z ) ជចំេលើយវជិ ជមនរសូឺ នយ ែដលតូចជងេគ កងចំ
នុ
េនមចំេលើយែដល

ចមនៃនសមក
ី រ។សមក
ី រេនះន ំេ

យេយើងទញបនថ x3 ជពហុ គ ុណៃន៣ ដ ូេចនះ x

ជពហុ គ ុណៃន៣។ ដ ូេចនះ x = 3x1 ។ េយើងទញបន

27 x13 + 9 y 3 = 3z 3
9 x13 + 3 y 3 = z 3
⇒ z = 3 z1
⇒ 9 x13 + 3 y 3 = 27 z13
⇒ 3x13 + y 3 = 9 z13

y = 3 y1

x13 + 9 y13 = 3 z13

ដ ូេចនះ ( x1, y1, z1 ) ែដល x1 < x; y1 < y; z1 < z ក៏ជរសរបស់

សមក
ី រ x3 + 9 y 3 = 3z 3 ែដរ។ ែតេយើងបន
សន មតថ ( x, y, z ) ជចំេលើយែដលតូចជងេគ ដ ូេចនះ មនែត ( x, y, z ) = ( 0, 0, 0 ) ។
3
4
6
163.Sសម ីករមនរសងយ

x0 = , y0 = , ន ិង z0 = ។
5
5
5

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន

 

129

េ យភគែបងរ ួមរបស់ x03 , y03 , z03 េសមនើ ឹង 125 េនះ េបើេយើងគ ុណ x03 , y03 , z03 ន ឹងចំន ួនមយ
ួ ែដល សមមល

ន ឹង ១

ម ១២៥ េនះ ែផ នកទសភគរបស់ x03 , y03 , z03 មិនែ្រប្របួលេទ។ េយើងមន (125k + 1) សមមល
ូ ន ឹង
3

ម ១២៥។ ដ ូេចនះ ប ្ត ចំន ួន

x = x0 (125k + 1) ; y = y0 (125k + 1) ; z = z0 (125k + 1)
សុទែធ តជចំេលើយរបស់ សម ីករ។ ដ ូេចនះសមក
ី រមនរសេ្រចើ

ន ប់ ម ិនអស់ ។

164.Sេយើងមន ( x + 1)2 + ... + ( x + 99 )2 = 99 x2 + 99 ( 2 x ) + (12 + 22 + ... + 992 )
ន ិង

(12 + 22 + ... + 992 ) = 99 (99 + 16)( 2.99 + 1) = 328350 = 36483 (9) + 3

ដ ូេចនះ

( x + 1)2 + ... + ( x + 99 )2 ≡ 3 ( mod 9 ) ។ ដ ូេចនះ

(

)

y z ≡ 3 mod 32 ។ មយ៉ងវញេទៀត

y z ≡ 0 ( mod 3) ។ ដ ូេចនះ y z = p.3 ែដល p ជចំន ួនគត់ែដលែចកមនិ ច់ ន ឹង 3 ។ េ យ z ≥ 2 េនះសម ី
ករ y z = p.3 មិន

165.Sសម ីករ

ចមនចំេលើយេទ។ ដ ូេចនះសមក
ី រគម នចំេលើយ។
ចសរេសរេទជ

y log x = x log y
log x log y
=
x
y

រក៏ឺ

េ យសិក េទេលើអន ុគមន ៍ f ( t ) =

log t
េយើងទញបនថ អន ុគមន ៍េនះជអន ុគមន ៍េក ើនេលើ [1, e] េហើ យជ
t

អន ុគមន ៍ចុះេលើ [ e, +∞ ] ។

ដ ូេចនះ េយើងទញបនថ េបើ x ន ិង y ជចំន ួនគត់ពរខុ
ី សគន (សន មតថ x < y ) ែដល x y = y x េនះ

x < e ន ិង y > e ដ ូេចនះ x = 2 ន ំេ

យ y =4។

ជបញចប់ចំេលើយរបស់ សម ីករគ ឺ គ ូ( x, y ) ែដល x = y ន ិង គ ូ ( 2, 4 ) ន ិង ( 4, 2 ) ។

130

 

សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

្រតូវែត

166.Sេយើងមន

(
)
a8 = 46233 ≡ 9 ( mod 33 )

a8 = 46233 ≡ 0 mod 32

(

ចំេពះ n ≥ 9 េយើងមន an = a8 + 9!+ 10!+ ... + n ! ≡ a8 ≡ 9 mod 33

)

ដ ូេចនះមនន ័យថ ចំេពះ n ≥ 8 េគមន an ែចក ច់ ន ឹង 32 = 9 ែតែចកមនិ ច់ ន ឹង 33 ។ ដ ូេចនះ an = 32 q
ូ ន ឹង
ែដល q ជចំន ួនគត់ែចកមនិ ច់ ន ឹង 32 ។ េ យ an = mk េនះ ្រតូវែត k = 2 ។ ្រគប់ ចំន ួនកេរសមមល
ម 5 ។ ចំេពះ n ≥ 8 េយើងមន an ≡ 1 + 2 + 2.3 + 2.3.4 = 33 ≡ 3 ( mod 5) ។ ដ ូេចនះអង គទំង២

0,1 រ ឺ 4

ៃនសម ីករមនិ

ចេសមគ
ើ ន បនេទ។ េយើងទញបន ថ សមក
ី រគម នចំេលើយេទ េពល n ≥ 8 ។

េយើងពនិ ិតយករណី ន ិមួយៗខងេ្រកម

a1 = 1 = 1k , ∀k ⇒ ចំេលើយសម ីករ ( m, n, k ) = (1,1, k )
a2 = 3 ម ិន

ចជចំន ួនស្វ័យគ ុណេទ

a3 = 9 = 32 ⇒ ចំេលើយសម ីករ ( m, n, k ) = ( 3,3, 2 )
a4 = 33 ម ិន

ចជចំន ួនស្វ័យគ ុណេទ

a5 = 153 = 9.17 ម ិន

ចជចំន ួនស្វ័យគ ុណេទ

a6 = 873 = 9.97 ម ិន

ចជចំន ួនស្វ័យគ ុណេទ

a7 = 5913 = 81.73 ម ិន

167.S

ចជចំន ួនស្វ័យគ ុណេទ

ង ( x, y ) ជចំេលើយរបស់ សមក
ី រ េបើសនិ ជមន។ េយើងមន

( y − 4 )( y + 4 ) = x3
េបើ y ជចំន ួនេសស េនះ y − 4 ន ិង y + 4 បឋមន ឹងគន េហើ យជគ ូប២ែដលខុសគន ៨ឯក ។ ករណី េនះមិន
ចមន។ ដ ូេចនះ y = 2 y ' ជចំន ួនគ ូ ⇒ x = 2 x ' ជចំន ួនគ ូែដរ។ សមក
ី រេទជ

( y′ + 2 )( y′ − 2 ) = 2 ( x′)3

( y′ + 2 )2 − 4 ( y′ + 2 ) = 2 ( x′)3

( y′ + 2 )2 ≡ 0 រ ឺ 2 ( mod 4 )

ទញបន y ′ = 2 s, x′ = 2t ន ំេ

ដ ូេចនះ ( y′ + 2 ) ្រតូវែតែចក ច់ ន ឹង៤ ដ ូេចនះ y′ ជចំន ួនគ ូ។ ដ ូេចនះេយើង
2

( s + 1)( s − 1) = 4t 3
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន

 

131

ដ ូេចនះ s + 1 ន ិង s − 1 ្រតូវែតជចំន ួនគ ូ ន ំេ

យ s = 2u + 1 ជចំន ួនេសស។ ដ ូេចនះ

u ( u + 1) = t 3

េ យ u ន ិង u + 1 បឋមន ឹងគន េនះ

្រតូវែតគ ូបទំង២ ដ ូេចនះ u = −1 រ ឺ 0 េហើ យ t = 0 ។

ដ ូេចនះ សម ីករមនចំេលើយ២គត់ គ ឺ ( x, y ) = ( 0, ±4 ) ។

168.Sេបើ z = 1 េនះ េយើងទញបន x = y = 1 ។ សន មតថ z ≥ 2 ។ េបើេគមនិ មន x = y = z
មនមយ
ួ កងចំ
នុ េនម x ន ិង y ែដល្រតូវែតធំជង z

េនះ

ច់ ខត ដ ូេចនះ ធំជងរេសម
ឺ ើ z +1។

េបើសនិ ជម ួយេនះជ x េយើងទញបន

2 x x ≥ 2 ( z + 1)

z +1

> 2 z z +1 ≥ 4 z z

ផយព
ទុ សមម
ី ត ិកមម។

េបើសនិ ជមយ
ួ េនះជ y េនះ េយើងទញបន

y y ≥ ( z + 1)

z +1

> z z +1 + ( z + 1) z z = ( 2 z + 1) z z ≥ 5 z z

ក៏ផយព
ទុ សមម
ី ត ិកមមែដរ។

169.Sេយើងដ ឹងថ

ី រជន ិចច។
x = 1, y = − a ជចំេលើយរបស់ សមក

ម៉យងវញេទៀត

េបើ ( x, y ) ជចំេលើយមយ
ួ ៃនសមក
ី រ េនះ x ជរសរបស់

ពហុ ធ

(

)

X 2 + ayX + y 2 − 1 = 0
េហើ យ រសម
ឺ ួយេទៀតរបស់ ពហុ ធេនះ គ ឺ − ay − x ។ ដ ូេចនះេយើងទញបន គ ូរសម
ឺ ួយេទៀតរបស់ សម ីករគ ឺ

( −ay − x, y ) ។ ដ ូចគន

សមក
ី រមនរស
ឺ ( x, −ax − y ) ។

ម៉យងវញេទៀត

េបើ a > 2 េហើ យេបើ x ន ិង y មិនសូនយ េយើងមន
េបើ x ≤ y

−ay − x = ay + x ≥ ay − x = a y − x
≥ ( a − 1) y > y ≥ x

មនន ័យថ េបើ ( x, y ) ជចំេលើយ េនះ េយើង
េ យ

( −ay − x, y )

ែដល −ay − x > y ≥ x ។

េបើ y ≤ x េនះ
132

 

−ax − y > x ≥ y

សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

ចរកបន ចំេលើយេផ ងម ួយេទៀត កំនត់

មនន ័យថ េបើ ( x, y ) ជចំេលើយ េនះ េយើង

ចរកបន ចំេលើយេផ ងម ួយេទៀត កំនត់

េ យ

( x, −ax − y )
ង x0 = 1 ន ិង y0 = − a ។

ែដល −ax − y > x ≥ y ។
មលក ខណៈ ដ ូចែដលេយើងបនេរៀប ប់ ពខងេដ

ើម េយើងទញរកស្វត
ុី ៃនចំេលើយ

( xn , yn ) ែដល
( x0 , y0 ) ;

y0 > x0 ⇒

( x1 , y1 ) ; x1

( x1 , y1 = y0 )

េ យ x1 > y1 ≥ x0

> y1 ⇒ ( x2 = x1 , y2 ) េ យ y2 > x2 ≥ y1

( x2 , y2 ) ; y2

> x2 ⇒ ( x3 , y3 = y2 ) េ យ x3 > y3 ≥ x2

.....................

x0 < x1 = x2 < x3 ........
លក ខខណ្ឌ ចុងេ្រកយេនះ ធនថ ចំេលើយទំងអស់ របស់ សមក
ី រខុសគន ពរៗ។

កងករណី
នុ
េនះសម ីករមនរសេ្រចើ


ប់ មនិ អស់ ។
េបើ a = 2 សមក
ី រសរេសរេទជ ( x − y ) = 1 មនចំេលើយេ្រចើន ប់ មិនអស់ ។
2

ដ ូចគន ករណី a = −2 ។
2
ី រ េទជ x 2 + y 2 = 1 − xy ន ិង ( x + y ) = 1 + xy ។ ប ្ត ចំន ួន 1 − xy ន ិង 1 + xy
េបើ a = 1 េនះសមក

្រតូវែតជចំន ួនវជិ ជមន ដ ូេចនះ មនិ

ចេធ្វេើ

យសមក
ី រមនរស
ឺ ( x, y ) ប់ មិនអស់ េទ។ ដ ូចគន េពល a = −1 ។

ជចុងេ្រកយ េបើ a = 0 េនះសមក
ី រមនចំេលើយចំន ួនកំនត់។
ដ ូេចនះ េដ ើមបីេ

យសមក
ី រមនចំេលើយេ្រចើន ប់ មនិ អស់ សំ ណំ ុ ចំន ួនគត់ a ្រតូវែត a ≥ 2 ។

170.Sេយើងេឃើញថ សម ីករមន រសឺ ( 0, 0, 0) ។សន មតថ សម ីករមនចំេលើយេផ ងេទៀត។
( x, y , z )

ជចំេលើយតូចបំ ផ ុតរបស់ សម ីករែដលខុសពសូ
ី នយ។ េបើ 7 ែចក ច់ x រ ឺ y េនះ 7 ្រតូវែតែចក ច់

x ន ិង y ដ ូេចនះ x 2 + y 2 ែចក ច់ ន ឹង 7 2 ។ ដ ូេចនះ 7 ែចក ច់ z ។

ង x = 7 x1; y = 7 y1; z = 7 z1 ។ ដ ូេចនះ

x12 + y12 = 7 z12 ។ ដ ូេចនះ ( x1, y1, z1 ) តូចជង ( x, y, z ) ក៏ជចំេលើយសម ីករែដរ។ ករណី េនះផយព
ទុ ករសន

មត
ែដល ( x, y, z ) ជចំេលើយតូចបំ ផ ុត។ ដ ូេចនះ x ន ិង y ្រតូវែតបឋមន ឹង 7 ។ ដ ូេចនះ
x 2 + y 2 ≡ 0 ( mod 7 )

x 2 ≡ − y 2 ( mod 7 )
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន

 

133

ចរកបន y ′ ន ិង β ែដល yy ′ + 7 β = 1 ។ ដ ូេចនះ yy ′ ≡ 1( mod 7 ) ។

េ យ y បឋមន ឹង 7 េនះេគ

ដ ូេចនះ ( xy ′ ) ≡ −1( mod 7 ) ។ ែតចំន ួនកេរ មិន

ចសមម ូលន ឹង −1 ម៧ េទ។

2

ដ ូេចនះសម ីករមនចំេលើយែតមួយគត់គ ឺ ( 0, 0, 0 ) ។

171.Sក) េយើង

ចសន មតថ a ≤ b ≤ c ។ េយើងទញបន

a = 1, a = 2 រ ឺ a = 3 ។ a មិន

1
b

2

1

+

c

ដ ូចគន េយើង

ចេសមើ ១រ ឺ ២ េទ។ េបើ a = 3 សមក
ី រេទជ

1 1 5
− =
4 9 36

=

2

1 3
≤ 2 ដ ូេចនះ a 2 ≤ 12 ។ ដ ូេចនះ
4 a

ចបង្ហ ញថ b 2 ≤

72
ដ ូេចនះ b = 3 ។ ន ំេ
5

យ c = 6។

ដ ូេចនះ ចំេលើយរបស់ សមក
ី រ គ ឺ ( 3,3, 6 ) , ( 3, 6,3) ន ិង ( 6,3,3) ។
ខ) ដ ូចខងេលើែដរ េយើង

ចបង្ហ ញថ n = 2 ន ិង n = 3 មិនេផ ទ ងផទត់េទ។ ចំេពះ n = 4 េយើងយក

x1 = x2 = x3 = x4 = 2 ។
េយើងន ឹងបង្ហញថ n = 5 មិនេផ ទ ងផទត់េទ។ េ្រពះេបើ ( a, b, c, d , e ) េផ ទ ងផទត់ េ យ a ≤ b ≤ c ≤ d ≤ e េនះ
េយើងទញបន 1 < a 2 ≤ 5 ដ ូេចនះ a = 2 ។ ដ ូចគន េយើងទញបន b = 2, c = 2, d = 2 រ ួចេហើ យ

1
e2

= 0 ម ិន

ច។
េ យដ ឹងថ

1
2

3

1

+

2

3

1

+

6

2

=

1
េនះ
4

1
2

2

1

+

2

2

+

1
2

2

+

1
2

+

3

1
2

3

+

1
6

2

=

1 1 1 1
+ + + =1
4 4 4 4

ដ ូេចនះ ( 2, 2, 2,3,3, 6 ) ជចំេលើយមយ
ួ របស់ សមក
ី រករណី n = 6 ។
េយើងមន

1
62

=

1
92

+

1
92

+

1
182

ដ ូេចនះ ( 2, 2, 2,3,3,9,9,18) ជចំេលើយមួយរបស់ សមក
ី រករណី n = 8 ។

ី រ េនះ ( 2 x1, 2 x1, 2 x1, 2 x1, x2 , x3 ,..., xn ) ក៏េផ ទ ងផទត់សមក
ី រ
េយើងដ ឹងថ េបើ ( x1,..., xn ) េផ ទ ងផទត់សមក
ែដរ មនន ័យថ េបើ n េផ ទ ងផទត់លក ខខណ្ឌ េនះ n + 3 ក៏េផ ទ ងផទត់ែដរ។
ដ ូេចនះ ្រគប់ ចំន ួនគត់ n ខុសព ី ២, ៣ ន ិង ៥ សុទែធ តេផ ទ ងផទត់លក ខខណ្ឌ ។

172.S

ង ( a, b, c, d ) ជចំន ួនគត់មនិ សូនយ េផ ទ ងផទត់
2

d⎞ 5

a 2 + 5b 2 = 2c 2 + 2cd + 3d 2 = 2 ⎜ c + ⎟ + d 2
2⎠ 2

សន មតថ ( a, b, c, d ) ជសំ នច
ំ ុ េំ លើយែដលតូចជងេគ។
134

 

សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

េ យគ ុណអង គទំង២ន ឹង៤

4a 2 + 20b 2 = 2 ( 2c + d ) + 10d 2
2

គណនសមមល

ម ៥ សមក
ី រេនះេទជ

4a 2 ≡ 2 ( 2c + d )
េ យចំន ួនកេរ

2

( mod 5)

ម៥ សមម ូលន ឹង ០,១ ន ិង −1 េនះ

4a 2 ≡ 0,1, 4 ( mod 5 ) ន ិង 2 ( 2c + d ) ≡ 0, 2,3 ( mod 5 )
2

ដ ូេចនះ 4a 2 ≡ 0 ( mod 5 ) ន ិង 2 ( 2c + d ) ≡ 0 ( mod 5) ។ ដ ូេចនះ a ន ិង 2c + d ្រតូវែតែចក ច់ ន ឹង 5 ។ ែត
2

4a 2 − 2 ( 2c + d ) = 10d 2 − 20b2
2

អង គខងេឆ្វងែចក ច់ ន ឹង២៥ ដ ូេចនះ d 2 ≡ 2b 2 ( mod 5 ) ។ េយើងមន d 2 ≡ 0,1, 4 ( mod 5 ) ន ិង

2b 2 ≡ 0, 2,8 ( mod 5 ) ។ ដ ូេចនះ d 2 ≡ 0 ( mod 5 ) ន ិង 2b 2 ≡ 0 ( mod 5 ) ។ ដ ូេចនះ ៥្រតូវែតែចក ច់ b ន ិង

d ។ ដ ូេចនះ 5 ែចក ច់ a, b, c, d ដ ូេចនះ ( a / 5, b / 5, c / 5, d / 5) ជចំេលើយមួយេទៀតរបស់ សម ីករែដលតូច
ជងម ុន។ ករណី េនះផយព
ទុ សន
ី មត ិ។ ដ ូេចនះសមក
ី រគម នចំេលើយេផ ងពសូ
ី នយេទ។

173.Sេយើងមន

(

20022002 = 20022001.2002 = 2002667

) .(103 + 103 + 13 + 13 )
3

ចសរេសរជផលបូកៃន ៤ចំន ួនគ ូប។ េយើងមន

ដ ូេចនះ 20022002

20022002 ≡ 42002 ≡ 46.333+ 4 ≡ 44 ≡ 4 ( mod 9 )

េ្រពះ φ ( 9 ) = 6 ។ ែតថប ្ត ចំន ួនគ ូប
ចំន ួនគ ូបរតឺ ិចជងេនះ មិន

ម៩ សមមល
ូ ន ឹង 0,1, −1 ដ ូេចនះេយើងទញបនថ ផលបូកៃន៣

ចសមម ូលន ឹង៤

ម ៩ េទ។

ដ ូេចនះ t = 4 ។

174.Sសមកី រ
x 2 + y 2 + z 2 + u 2 + v 2 = xyzuv − 65
មនរសងយ

(1, 2,3, 4,5) េ្រពះ

12 + 22 + 32 + 42 + 52 = 55 = 1.2.3.4.5 − 65
សន មតថសមក
ី រមនចំេលើយេផ ងេទៀត ( x, y, z, u, v ) ។ សន មតថ x តូចជងេគ។
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន

 

135

េយើងសរេសរសម ីករែដលេ

យជសមក
ី រដ ឺេ្រកទ ី២េធៀបន ឹង x ។ េយើងទញបនថ េបើ x ជរសម
ឺ យ
ួ េនះ

ួ េទៀត។ េយើងមន
( yzuv − x, y, z, u, v ) ជចំេលើយមយ

yzuv ≥ 8 y ≥ 8 x ដ ូេចនះ yzuv − x ≥ 7 x > x ជចំេលើ

យមួយេទៀតែដលធំជងមនុ ។ បនទ ប់ មកេទៀត ចំេពះចំេលើយថេនះ
ម ី េយើងេ្រជ ើសេរសយកធតុ

តច
ូ ជងេគ រ ួចទញ
រកចំេលើយថម
ម ី ួយ េទៀតែដលធំជងម ុន។ ដ ូេចនះជបន ្តបនទ ប់ េយើងទញបនធតុតច
ូ ជងេគេចះែតេក ើនេទៗ។
ដ ូេចនះជចុងេ្រកយ េនបនទ ប់ ពប៉ី ន
ុ ម នជំ

នេ្រកយមកេយើងន ឹងទញបនចំេលើយែដលមន x, y, z , u , v ែដល

ន ិមួយៗធំជង 1998 ទំងអស់ ។

175.

S x n + 1 = y n+1

(

x n = ( y − 1) 1 + y + ... + y n

)

(*)

េបើ p ជតួែចកបឋមរបស់ y − 1 េនះ p ែចក ច់ x េហើ យែចកមនិ ច់ n + 1 េទ េ្រពះ បឋមន ឹង x ។
ែតេយើងមន
1 + y + ... + y n ≡ n + 1( mod ( y − 1) )

ដ ូេចនះ p ក៏ែចកមនិ ច់ 1 + y + ... + y n ែដរ។ ដ ូេចនះ y − 1 បឋមន ឹង 1 + y + ... + y n ។ ដ ូេចនះ
(*) េយើងទញបន 1 + y + ... + y n ជចំន ួនស្វ័យគ ុណទ ី n ។ ែត មិន
ចេន្ល ះចំន ួនស្វ័យគ ុណទ ី n ២តេរៀងគន y n ន ិង ( y + 1)

176.Sេបើ a ≥ b េនះ ab
ង x=

a
b2

x

b2

2

n

មទំនក់ទន
ំ ង

ចមនេទ េ្រពះ ជចំន ួនគត់សត
ថិ េន

ច់ ខត ។ ដ ូេចនះសមក
ី រគម នចំេលើយ។
2

= b a ≤ a a ដ ូេចនះ a ≥ b 2 ។ ដ ូេចនះ a 2b = b 2a ≤ a a ដ ូេចនះ a ≥ 2b 2 ។

េហើ យេយើងន ឹងបង្ហញថ x ជចំន ួនគត់។ បនទ ប់ មកេទៀត

=

ab

2

b 2b

2

= b a − 2b

2

ជចំន ួនគត់។ ដ ូេចនះេយើងទញបន ថ x ជចំន ួនគត់ (េ្រពះ ជចំន ួនសន ិទន)។
េយើងមន a = b2 x ⇒ b a = bb

2

x

2

⇒ a b = bb

2

x

⇒ a = b x ⇒ x = b x −2

េបើ b = 1 េយើងទញបន x = 1 ។ េបើ b ≥ 2 េនះសមភពមនិ មនេទ េពល x > 4 ។ ចំេពះ x = 3
េយើងទញបន b = 3 េហើ យចំេពះ x = 4 េយើងទញបន b = 2 ។ ចំេលើយរបស់ សមក
ី រគ ឺ (1,1) ,

(16, 2 ) , ( 27,3) ។
136

 

សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

2

េបើ a ≤ b េនះេយើងមន ab = b a ≤ bb ដ ូេចនះ ab ≤ b វសមភពេនះម

និ

ចពតេទ

េបើ a ≥ 2 ។ ដ ូេចនះ

េយើងទញបនចំេលើយសម ីករ (1,1) ។
ជសរ ុបសម ីករមនចំេលើយ (1,1) , (16, 2 ) , ( 27,3) ។

177.Sក) ្រគប់ ចំន ួនគត់ n ≥ 1 សុទែធ តេផ ទ ងផទត់ទងំ អស់ េលើកែលងែតករណី
n = 1 េយើងយក a = b ≥ 2 ។ េបើ n ≥ 3 េយើងយក a = ( n − 1)
n = 2 ម ិនេផ ទ ងផទត់េទ។

( aa )

2

មវធិ ី

្រស្ត្រ

n−1

n = 2 េចញ។ េ្រពះ េបើ

ន ិង b = ( n − 1) ។ េយើងន ឹងបង្ហញថ
n

យបញជក់ផយព
ទុ ករព
ី តិ េយើងសន មតថ មនចំន ួនគត់ a, b ≥ 2 ែដល

(**)

= bb

ទំនក់ទន
ំ ងេនះបង្ហ ញថ ្រគប់ ចំន ួនបឋមែដលែចក a

( )

b ≤ a េនះ bb ≤ a a < a a

2

ច់ សុទែធ តែចក b

េហើ យ េបើ b ≥ 2a េនះ bb ≥ ( 2a )

2a

ច់ ទង
ំ អស់ ។ េយើងេឃើ ញថ េបើ

( ) > ( aa )

= 22 a a a

2

2

។ ដ ូេចនះ

្រតូវែត a < b < 2a ។
ង p ជចំន ួនបឋម ែដល ែចក ច់ a ដ ូេចនះែចក ច់ b ែដរ។

ង α (ន ិង β េរៀងគន ) ជន ិទស ន ្តរបស់

នុ
ុណក ្ត បឋមរបស់ a (ន ិង b េរៀងគន ) មនន ័យថ a = pα k , b = p β l ។
p កងផលគ

( )
aa

2

= bb ⇒ a 2a = bb ⇒ p 2aα k 2a = pbβ l b ⇒ 2aα = bβ មនន ័យថ α / β = b / 2a < 1

ដ ូេចនះ α < β ។
បនទ ប់ មកេទៀត េ យដ ឹងថ ្រគប់ ចំន ួនបឋម ែដលែចក ច់ a ក៏ែចក b
ទញបនថ b ជពហុ គ ុណៃន a ែត មនិ

ច់ ែដរ េហើ យ α < β េនះេយើង

ចេ្រពះ a < b < 2a ។ ដ ូេចនះ n = 2 មិនេផ ទ ងផទត់។

ខ) សមក
ី រមនរសងយ

(1,1) ។ សន មតថ a, b ≥ 2 ជចំន ួនគត់ ែដល

( aa )

5

មរេបៀប្រ

= bb

យបញជក់ដ ូចកងសំ
នុ ន ួរក) េយើងទញបនថ a < b < 5a េហើ យថ a ែចក ច់ b ។ ដ ូេចនះ

b = ka ែដល k ∈ {2,3, 4} ។ សមក
ី រេទជ a5a = ( ka )
a3 = 4 មិន

ka

⇒ a5−k = k k ។ ចំេពះ k = 2 េយើងមន

ច។ ចំេពះ k = 3 េយើងទញបន a 2 = 27 មិន

បនទ ប់ មក b = 45 ។ េយើង

ច។ ចំេពះ k = 4 េយើងទញបន a = 44

ចេផ ទ ងផទត់ថ ជចំេលើយរបស់ សមក
ី រ។

(

)

ដ ូេចនះសមក
ី រមនចំេលើយ (1,1) ន ិង 44 , 45 ។

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន

 

137

178.S

ង x = zc ន ិង y = zb ែដល b ន ិង c ជចំន ួនគត់បឋមន ឹងគន ។ សមក
ី រេទជ

c + zb 2 + z 2 = z 2cb
េយើងទញបនថ z ែចក ច់ c ដ ូេចនះ c = za ចំេពះចំន ួនគត់ a ។ សម ីករបំ ែលងេទជ

a + b 2 + z = z 2 ab ដ ូេចនះ
a=

b2 + z
z 2b − 1

z 2a = b +

តួ

b + z3
z 2b − 1

b + z3
z 2b − 1

្រតូវែតជចំន ួនគត់ េហើ យេ យ ជចំន ួនវជិ ជមន (ធំជងរេសម
ឺ ១ើ ) េហើ យ ដ ូចេនះ

z2 − z +1
z2 − z +1
។ តំៃលរបស់
តូចជង z + 1
z −1
z −1

b≤

b ≤ z េហើ យ ដ ូេចនះ a ≤

z2 + z
z2 −1

< 2 ។ ន ំេ

ច់ ខត េពល z ≥ 3 ។ ដ ូេចនះ េបើ z ≥ 3 េនះ

យ a = 1 េហើ យសមក
ី រេទជ

1 + b 2 + z = z 2b
ជសម ីករដ ឺេ្រកទ ី២េធៀបន ឹង b ែដលមនឌ ីស្រគ ីមីណង់ េសមើ z 4 − 4 z − 4 ។
េ្រពះ

(

)

2
សថត
ិ កងចេន្ល
នុ
ះ z 2 − 1 ន ិង z 4

ម ិន

ចជចំន ួនកេរបនេទ

ច់ ខត។ ដ ូេចនះេយើងគម នចំេលើយេទ។

ដ ូេចនះេនសល់ ករណី z = 1 ន ិង z = 2 េទៀត។ ចំេពះ z = 1 េយើងមន

a=

b2 + 1
2
= b +1+
b −1
b −1

ដ ូេចនះ b = 2 រ ឺ b = 3 ។ ដ ូេចនះ េយើងទទ ួលបនចំេលើយ២គ ឺ ( x, y ) = ( 5, 2 ) រ ឺ ( x, y ) = ( 5,3) ។
េបើ z = 2 េយើងសរេសរ

16a =

16b 2 + 32
33
= 4b + 1 +
4b − 1
4b − 1

ដ ូេចនះ b = 1 រ ឺ b = 3 ។ េយើងទទ ួលបនចំេលើយ ២េទៀត គ ឺ ( x, y ) = ( 4, 2 ) រ ឺ ( x, y ) = ( 4, 6 ) ។
ចំេលើយគ ឺ ( 5, 2 ) , ( 5,3) , ( 4, 2 ) , ( 4, 6 ) ។

179.Sក)

xy
ង x, y, z ជចំន ួនគត់វជិ ជមន ច់ ខត ែដល x 2 + y 2 = z 2 ន ិង
ជចំន ួនកេរ។ សន មតថ
2


x, y , z ជចំេលើយតូចបំ ផ ុត ដ ូេចនះ ព ួកបឋមរ ងគន ពរៗ។

x = u 2 − v 2 ; y = 2uv; េនះ z = u 2 + v 2
138

 

សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

ែដល u ន ិង v ជចំន ួនវជិ ជមន ច់ ខត ន ិង បឋមន ឹងគន េហើ យមនលក ខណៈគ ូេសសផយគន
ទុ
។ ដ ូេចនះ្រក

ៃផ ទ្រត ី

េកណេទជ uv ( u − v )( u + v ) ។ េ យ u ន ិង v មនលក ខណៈគ ូេសសផយគន
ទុ
េនះ u + v ន ិង u − v េសស
ទំង២ ដ ូេចនះបឋមន ឹងគន ែដរ។ ដ ូេចនះ ក ្ត ទំង៤សុទែធ តបឋមន ឹងគន ២ៗ េហើ យន ិមួយៗជចំន ួនកេរ។ មនចំន ួន
គត់ a, b ន ិង ចំន ួនគត់េសស c, d ែដល

u = a 2 ; v = b2 ; u + v = c2 ; u − v = d 2
េយើងមន 2b 2 = c 2 − d 2 ≡ 0 ( mod 4 ) ដ ូេចនះ b ជចំន ួនគ ូ។

ង b = 2b′ េនះ

⎛ c + d ⎞⎛ c − d ⎞
2

⎟⎜
⎟ = 2b′
2
2

⎠⎝

ដ ូេចនះ្រតូវែតមនយ៉ងេ

⎛c+d ⎞
⎛c−d ⎞
ចមយ
ួ កងចំ
នុ េនម ⎜
⎟ ន ិង ⎜
⎟ ជចំន ួនគ ូ។ េ យ c ន ិង d េសសទំង
⎝ 2 ⎠
⎝ 2 ⎠

២ េនះ មនែតម ួយប៉េុ

⎛c+d ⎞
⎛c−d ⎞
្ណ ះកងចំ
នុ េនម ⎜
⎟ ន ិង ⎜
⎟ ែដលជចំន ួនគ ូ។
⎝ 2 ⎠
⎝ 2 ⎠

c+d
េនះ
2
⎛ c + d ⎞ ⎛ c − d ⎞ ′2
 

⎟⎜
⎟=b
⎝ 4 ⎠⎝ 2 ⎠
⎛c+d ⎞
⎛c−d ⎞
េ យ ⎜
⎟ ន ិង ⎜
⎟ បឋមន ឹងគន េនះ មន r , s ែដល
⎝ 4 ⎠
⎝ 2 ⎠

េបើ ចំន ួនេនះ ជ

c + d = 4 s 2 ; c − d = 2r 2

(

)

េយើងេឃើ ញថ a 2 = r 4 + 4s 4 ដ ូេចនះ ្រត ីធតុ r 2 , 2s 2 , a ជចំេលើយមួយេទៀត ែដល a < z ។ ផយព
ទុ សន
ី មត ិ។
ដ ូេចនះសម ីករគម នចំេលើយ។ 
 
ខ)

ង x, y , z ជចំន ួនគត់វជិ ជមន ច់ ខត ែដល

x4 − y 4 = z 2
ង X = x 4 − y 4 , Y = 2 x 2 y 2 ន ិង Z = x 4 + y 4 ។ ដ ូេចនះ X , Y ន ិង Z ជរង្វ ស់ ្រជុងរបស់ ្រត ីេកណែកង
មួយែដលមន្រក

ៃផ ទជចំន ួនកេរ។

មសំ ន ួរក) ករណី េនះ

ន ិង z = 0 ។ ែតេនះមិនែមនជចំេលើយែដល

180.Sេបើ d

ចេទរ ួចលុ ះ្រ ែត X = 0 ន ំេ

យ x= y

ចយកបនេទ។ ដ ូេចនះចំេនទគម នចំេលើយ។

ជតួែចករ ួមរបស់ x ន ិង y េនះ d 2 ែចក ច់ x 2 + y 2 ដ ូេចនះ ែចក ច់ z 2 ។ ដ ូេចនះ d

ែចក ច់ z េហើ យ d ជតួែចករ ួមរបស់ x, y , z ។

មសមមត ិកមម d = 1 ។ ដ ូេចនះ x, y បឋមន ឹងគន ។ ដ ូចគន

េយើងទញបន x, y , z បឋមន ឹងគន ២ៗ។
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន

 

139

េបើ x ន ិង y េសសទំង២ េនះ េយើងមន x 2 ≡ y 2 ≡ 1( mod 4 ) ដ ូេចនះ z 2 = x 2 + y 2 ≡ 2 ( mod 4 ) មិន
ច។ ដ ូេចនះ្រតូវែតមនមយ
ួ ជចំន ួនគ ូ។ សន មតថ x ជចំន ួនគ ូ។ េយើងសរេសរជ x = 2 x ' ។
សមក
ី រេទជ
4 x '2 = ( z − y )( z + y )

ក ្ត ទំង២ z − y ន ិង z + y មនលក ខណៈគ ូេសសដ ូចគន ដ ូេចនះគ ូទំង២ដ ូចគន ។ មយ៉ងវញេទៀត

េបើ d ជតួែចក
រ ួមរបស់ z − y ន ិង z + y េនះ d ែចក ច់ ផលបូកន ិងផលសងៃនចំន ួនទំង២ មនន ័យថ ែចក ច់ 2z ន ិង
2 y ។ ដ ូេចនះ d ែចក ច់ ២ េ្រពះ y , z បឋមន ឹងគន ។ មនន ័យថ d = 1 រ ឺ 2 ដ ូេចនះ ចំន ួនគត់

z−y
z+ y
ន ិង
2
2

ជចំន ួនបឋមន ឹងគន ។ េ យផលគ ុណរបស់ ជចំន ួនកេរ េនះ ្រតូវែតជចំន ួនកេរទំង២
z− y
z+ y
= m 2 ន ិង
= n2
2
2

ចំេពះចំន ួនគត់វជិ ជមនបឋមរ ងគន m, n ។ េ យជំន ួសចូលកងសម
នុ

ី រ េយើងទញបន x 2 = 4m2 n 2 ន ំេ
យ x = 2mn (េ្រពះសន មតថ x វជិ ជមន) ។
ជបញចប់ m ន ិង n មនលក ខណៈគ ូេសសខុសគន េ្រពះេបើសនិ ជដ ូចគន េនះ y , z ន ឹងជចំន ួនគ ូទំង២។

181.Sសន មតថ ្រត ីធតុែបបេនះមន។ កងចំ
នុ េនមចំេលើយទំងេនះ េយើងយក ( x, y, z ) ែដល
d = PGCD ( x, y, z ) = 1 រក៏ឺ ជចំេលើយែដលតូចជងេគបង ្អស់ ។ េនកងលក
នុ
ខខណ្ឌ អស់ េនះ
ធតុ ពី

ម្រទ ឹស្តប
ី ទ្រតី

ករ េនះេគមនចំន ួនគត់ m, n ែដលបឋមន ឹងគន ែដល

x 2 = 2mn; y 2 = m2 − n 2 ; z = m2 + n 2
ដ ូេចនះ m2 = n2 + y 2 ន ិង ចំន ួនគត់ m, n, y មនតួែចករ ួមេសម១ើ ។ មយ៉ងវញេទៀត

y ជចំន ួនេសស (េ្រពះ x ជ
ចំន ួនគ ូ) េហើ យដ ូេចនះ

ម្រទ ឹស្តប
ី ទដែដល េគមន២ចំន ួនបឋមន ឹងគន u , v ែដល

u = x '2 ; v = y '2 ; u 2 + v 2 = z '2
េយើងទញបនថ x '4 + y '4 = z '2 ែដល x ' < x; y ' < y; z ' < z ។ ដ ូេចនះ ផយព
ទុ សមម
ី ត ិកមមែដលថ x, y , z ជ
ចំេលើយវជិ ជមនែដលតូចជងេគ។ ដ ូេចនះសមក
ី រគម នចំេលើយគត់វជិ ជមនេទ។
140

 

សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

182.Sចំេនទេនះសមមលូ ន ឹង ករកំនត់្រគប់ ចំន ុចែដលមនក ូអរេ

េនជចំន ួនសន ិទន េនេលើរង ្វង់ មយ

ែដលមនកឯំ ក ។ េនេលើរង ្វង់ េនះ េយើងយកចំន ុច A (1, 0 ) ែដលមនក ូអរេ េនជចំន ួនសន ិទន។ េយើងគ ូស
បនទ ត់ Δ មួយ(ម ិនឈរ)កត់ ម A បនទ ត់េនះកត់រង ្វង់ ្រតង់ ចន
ំ ុច B មួយេទៀត។
មពតេទចំ

ន ុច B មនក ូអរេ េនជចំន ួនសន ិទន លុ ះ្រ ែត េមគ ុណ្របប់ ទ ិសរបស់ បនទ ត់េនះជចំន ួនសន ិទ
ី របនទ ត់ Δ មន ង y = t ( x − 1) ។ ចំន ុច្របសព ្វរ ង Δ ជ
ន។ េ្រពះ េបើ Δ មិនែមនជបនទ ត់ឈរេទ សមក
មួយរង ្វង់ េផ ទ ងផទត់

x2 + y 2 = 1
y = t ( x − 1)
ដ ូេចនះ

x 2 + t 2 ( x − 1) = 1
2

(1 + t 2 ) x2 − 2xt 2 + (t 2 − 1) = 0
សម ីករេនះមនរសម
ឺ យ
ួ េសមើ x = 1 ។ ផលបូករសទំ
ឺ ង២របស់ សមក
ី រ េសមើ

x=

2t 2
1+ t2

។ រសម
ឺ យ
ួ េទៀតមនតំៃល

t 2 −1
t2 +1

អរេ េន y កំនត់េ យ y = t ( x − 1) =

−2t
t2 +1

។ ចំន ួនពរេនះជចំ

ន ួនសន ិទនេបើ t ជចំន ួនសន ិទនែដរ។

្រចសមកវញ
ិ េយើងេឃើ ញថ េបើចន
ំ ុច A ន ិង B មនកអ
ូ រេ េនជចំន ួនសន ិទន េនះបនទ ត់ ( AB ) ជេមគ ុណ
្របប់ ទ ិសជចំន ួនសន ិទន។ ដ ូេចនះ េយើងបនបង្ហ ញថ ្រគប់ ចំេលើយសន ិទន េ្រកព ី x = 1, y = 0 កំនត់េ យ
x=

t 2 −1
t +1
2

;

y=

−2t
t2 +1

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន

 

141

183.Sេយើងេឃើញថ x = 1 ន ិង

y = 0 ជចំេលើយមួយ។

ង t ជចំន ួនសន ិទន ែដល y = t ( x − 1) ។

សមក
ី រេទជ

x 2 + 3t 2 ( x − 1) = 1
2

ចំេលើយរបស់ សម ីករេនះគ ឺ x = 1 ន ិង x =

3t 2 − 1
3t + 1
2

។ តំៃល y ្រតូវគន y = −

2t
3t + 1
2

។ ជបញចប់ចំេលើយ

របស់ សមក
ី រគ ឺ

⎛ 3t 2 − 1
2t ⎞
⎜⎜ 2 , − 2 ⎟⎟ ន ិង (1, 0 )
⎝ 3t + 1 3t + 1 ⎠
ចំេពះ្រគប់ t ជចំន ួនសន ិទន។

184.Sេយើងន ឹងបង្ហញថ សមកី រេនះគម នរសេទ។

េយើងដ ឹងថ x − 1 < [ x ] ≤ x ។ ដ ូេចនះ
x − 1 + 2 x − 1 + 4 x − 1 + ... + 32 x − 1 < [ x ] + [ 2 x ] +

[ 4 x] + [8x] + [16 x] + [32 x] ≤ x + 2 x + 4 x + ... + 32 x
េយើងទញបន 63x − 6 < 12345 ≤ 63x ។ ដ ូេចនះ 195 < x < 196 ។
េយើងសរេសរ x េនកងេគល២
នុ

x = 195 +

a1 a2 a3
+
+ + ... េ យ ak = 0 រ ឺ 1 ។ ដ ូេចនះ
2 22 23

[ 2 x] = 2.195 + a1
[ 4 x] = 4.195 + 2a1 + a2
142

 

សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

[8x] = 8.195 + 4a1 + 2a2 + a3
[16 x] = 16.195 + 8a1 + 4a2 + 2a3 + a4
[32 x] = 32.195 + 16a1 + 8a2 + 4a3 + 2a4 + a5
បូកសមភពទំងអស់ េនះបញចល
ូ គន េយើងទញបន

[ x] + [ 2 x] + [ 4 x] + [8x] + [16 x] + [32 x] = 63.195 + 31a1 + 15a2 + 7a3 + 3a4 + a5 = 12345
ដ ូេចនះ 31a1 + 15a2 + 7 a3 + 3a4 + a5 = 60 ។ សម ីករេនះមិន

ចមនចំេលើយេទេ្រពះ

31a1 + 15a2 + 7a3 + 3a4 + a5 ≤ 31 + 15 + 7 + 3 + 1 = 57 < 60 ។

185.Sជដំបងូ េយើងបង្ហញថ 20022002 មិនែមនជផលបូកៃន គ ូប៣េទ។ េយើងមន
2002 ≡ 4 ( mod 9 ) ដ ូេចនះ 20023 ≡ 43 ≡ 1( mod 9 ) ដ ូេចនះ

(

20022002 ≡ 20023

)

667

.2004 ≡ 4 ( mod 9 )

មយ៉ងវញេទៀត

េយើងមន x3 ≡ 0, ±1( mod 9 ) ចំេពះ្រគប់ ចំន ួនគត់ x ។ ដ ូេចនះ x13 + x23 + x33 ≡ 4 ( mod 9 ) ។
ដ ូេចនះ 20022002 ម ិនែមនជផលបូកៃន គ ូប៣េទ។
បនទ ប់ មកេទៀត េយើងន ឹងបង្ហញថ 20022002

ចជផលបូកៃនគ ូប៤។ េយើងមន

2002 = 103 + 103 + 13 + 13
ន ិង

2002 = 667.3 + 1

ដ ូេចនះ

(

20022002 = 2002. 2002667

(

= 10.2002667

)

3

) (
3

+ 10.2002667

) (
3

+ 2002667

) (
3

+ 2002667

)

3

ដ ូេចនះ k = 4 ។

186.S [ a] = [b] លុះ្រ
ែតចំេពះ a − b < 1 ប៉េុ

ែត ∃k ∈

ែដល a, b ∈ [ k , k + 1) ន ិង្រចសមកវញ
ិ េហើ យករណី េនះេក ើតមន

្ណ ះ។ ដ ូេចនះ សមក
ី រែដលេ

យមនរស
ឺ លុ ះ្រ ែត x 2 − 2 x − 2 < 1 ។ វសមភព

េនះមនចំេលើយ

(

)

(

) (

)

1
1

⎤ ⎡1

x ∈ ⎜ −1, 1 − 5 ⎥ ∪ ⎢ 1 + 17 , 1 + 21 ⎟
2
2

⎦ ⎣2

187.Sេយើងមន

( 2 x − 3)( 2 x − 17 ) = 4 x 2 − 40 x + 51 ≤ 4 x 2 − 40 [ x ] + 51 = 0
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន

 

143

3
17
ន ិង 1 ≤ [ x ] ≤ 8 ។ ដ ូេចនះ
≤x≤
2
2

x=

ដ ូេចនះ ្រតូវែត

[ x] =

40 [ x ] − 51
2
40 [ x ] − 51
2

ួ ៗ េយើងេឃើ ញថ មនែត [ x ] = 2, 6, 7,8 ប៉េុ
ក [ x ] ∈ {1, 2,3,..,8} ម្តងមយ

x គឺ

្ណ ះ។ ដ ូេចនះ ចំេលើយរបស់

29 189 229 269
។ ្រចសមកវញ
ិ េយើងយកចំេលើយទំងេនះ េទេផ ទ ងផទត់
;
;
;
2
2
2
2

រេឡ ើងវញក
ិ ងនុ

សមក
ី រ េយើងន ឹងេឃើ ញថ រសទំ
ឺ ងេនះជចំេលើយពត្របកដ។

188.Sេយើងមន x = [ x] + { x} ចំេពះ្រគប់ ចំន ួនពតិ x ។ បូកអង គន ិងអង គៃនសមកី រ
2 x + 2 y + 2 z = 568.9 រ ឺ x + y + z = 284.45

ជំន ួសសម ីករេ្រកយេនះចូលកងសម
នុ
ីករទំង៣ែដលេ

{ y} + [ z ] = 84.45

[ x] + { z} = 94.35
{ x} + [ y ] = 105.65
84 = [84.45] = ⎡⎣{ y} + [ z ]⎤⎦ = [ z ] ដ ូេចនះ [ z ] = 84 ន ិង { y} = 0.45 ។ ដ ូចគន េយើងទញបន

[ y ] = 105

⇒ y = 105.45 ។ ដ ូចគន x = 94.65 ន ិង z = 84.35 ។

189.Sសម ីករែដលចំេលើយរបស់

ជចំន ួនគត់េ

់។ េយើងេឃើ ញថ សម ីករដយ ូ
ថសមក
រដយផង

ផង់
ax + by = c

មនចំេលើយជចំន ួនគត់ ែតកងករណី
នុ
( a, b ) | c ប៉េុ
ភពមយ
ួ កងករែស្វ
នុ
ងរកចំេលើយរបស់ សមក
ី រេនះ។
េយើងមន

1 = 6 − 1.5
5 = 23 − 3.6
6 = 29.1 − 23
ដ ូេចនះ
144

 

សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

្ណ ះ។ ្របមណវធិ ីរបស់ អឺគដជមេធយបយដ៏
្ល ី
មន្របសិទ ធិ

1 = 6 − 1.5
1 = 6 − 1.( 23 − 3.6 )

1 = 4.6 − 1.23
1 = 4.( 29.1 − 23) − 1.23

1 = 4.29 − 5.23
ដ ូេចនះចំេលើយរបស់ សម ីករេនះ គ ឺ x0 = −5, y0 = 4 ។ េយើងេឃើ ញថ
x = −5 + 29t , y = 4 − 23t , t ∈

ក៏ជចំេលើយរបស់ សមក
ី រេនះែដរ។

190.Sេយើងមន
23 ( −5) + 29 ( 4 ) = 1
គ ុណអង គសងខងៃនសម ីករន ឹង 7 េយើងទញបន

23 ( −35) + 29 ( 28 ) = 7
ដ ូេចនះ x = −35 + 29t , y = 28 − 23t , t ∈ ។

191.Sេ

យ ( 3456, 246 ) = 2 មនន ័យថ អង គខងេឆ្វងែចក ច់ ន ឹង 2 ែតអង គខង ្ត ំែចកម ិន ច់ ន ឹង២

ដ ូេចនះសម ីករគម នចំេលើយជចំន ួនគត់។

192.Sេយើងមន

3456 ( −1) + 246 (15 ) = 234 ។

េយើងទញបន x = −1 + 123t , y = 15 − 1728t , t ∈ ។

193.S m5 + 3m4n − 5m3n2 − 15m2n3 + 4mn4 + 12n5
= ( m − 2n )( m − n )( m + n )( m + 2n )( m + 3n )
េបើ n ≠ 0 េនះ ក ្ត ផលគ ុណខងេលើខស
ុ គន ទំងអស់ ។ ដ ូេចនះេយើងមនទំងអស់ ៥ក ្ត ។
េយើងមន 33 = ( −11)( 3)(1)( −1) មនន ័យថ 33
គន ។

មនិ

ចបំ ែបកបនជផលគ ុណៃនយ៉ងេ្រចើន៤ចំន ួនគត់េផ ង

ចេសមគ
ើ ន េទ។

េបើ n = 0 កេន មខងេលើេទជ m5 េហើ យ ក៏មនិ

ចេសម៣
ើ ៣ែដរ។

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន

 

145

194.Sចំន ួនគត់វជិ ជមន ai ,1 ≤ i ≤ k

មនចំន ួន k ។ ចំន ួនគត់វជិ ជមន xi = ai − a1 , 2 ≤ i ≤ k សុទែធ ត

ខុសគន ទំងអស់ េហើ យមនចំន ួនសរ ុប k − 1 ។ សំ ន ំ ុ {ai , xi } មនធតុសរ ុបចំន ួន 2k − 1 > n េបើ
⎡ n + 1⎤
។ ធតុន ិមួយៗៃនសំ នេំ ុ នះ មនតំៃលធំមនិ េលើសព ី n េទ ដ ូេចនះ ្រតូវមនយ៉ងេ
k≥⎢
⎣ 2 ⎥⎦

ស់ ធតុ២

ែដលមនតំៃលេសមគ
ើ ន ។ េ យ xi សុទែធ តខុសគន ទំងអស់ ន ិង ai សុទែធ តខុសគន ទំងអស់ ែដរ េនះ ធតុ២ែដល
េសមគ
ើ ន េនះ ្រតូវែតជ a j

មួយ ន ិង xr

មួយ។ ដ ូេចនះ xr = ar − a1 = a j ⇒ 1 + a j = ar ។

⎡ n + 1⎤
⎡n⎤
ស្វត
ុី a1 = [ n / 2] + 1, a2 = [ n / 2] + 2,..., ak = n ែដល k = ⎢
។ េយើងមន 2a1 = 2 ⎢ ⎥ + 2 ។ េបើ

⎣2⎦
⎣ 2 ⎦

n = 2m េនះ 2a1 = 2m + 2 > n = 2m មិន

ចមនតួ

2a1 = 2m + 2 > 2m + 1 ⇒ ម ិន

⎡ n + 1⎤
ែដល 1 + a j = ar ។ ដ ូេចនះករណី k = ⎢
សមក
ី រ
⎣ 2 ⎥⎦

ចមនតួ

ែដល 1 + a j = ar ។ េបើ n = 2m + 1 េនះ

⎡ n + 1⎤
គម នចំេលើយ។ ដ ូេចនះេហើ យ ្រតូវែត k > ⎢

⎣ 2 ⎥⎦

195.Sេបើ x2 = 2 + 5 y 2 េនះ x2 ≡ 2 ( mod 5) ។ ២ មិន

ចជកេរៃនចំន ួនគត់េទ ដ ូេចនះ

មនិ

សមម ូលន ឹងចំន ួនកេរមយ
ួ ( mod 5 ) េទ។

196.Sចំន ួនគ ូបសមមលូ ន ឹង 0,1, 6 ( mod 7 ) ។ ចំន ួនស្វ័យគ ុណៃន២ សមម ូលន ឹង 1, 2, 4 ( mod 7 ) ។
ដ ូេចនះ 2 y + 15 ≡ 2,3,5mod 7 ។
ដ ូេចនះអង គទំង២មនិ

ចេសមគ
ើ ន េទ។

197.S្រគប់ ចំន ួនស្វ័យគ ុណ៤ទំងអស់ សមមលូ ន ឹង ០រ១ឺ េពលែចកន ឹង១៦។ មនន ័យថ
4
n14 + n24 + ... + n14
យ៉ងេ្រចើនសមមល
ូ ន ឹង១៤

មិន

ម១៦។ ែត 1599 ≡ 15mod16 ។ ដ ូេចនះ សមក
ី រ

ចមនចំេលើយេទ។

198.Sេយើងមន

( b − a )( b + a ) = b2 − a 2 = ( b2 + bc ) − ( a 2 + ad ) = 2m b − 2k a

a ( a + d − b − c ) = ( a − b )( a − c ) > 0 ។
ម៉យងវញេទៀត

េយើងមន k > m េ្រពះ a + d > b + c ពេ្រពះ

ដ ូេចនះ ( b − a )( b + a ) ជពហុ គ ុណ ៃន 2m ។ េ យ b េសស េនះ ( b − a ) + ( b + a ) = 2b មិនែមនជពហុ

146

 

សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

គ ុណៃន ៤េទ ដ ូេចនះ b − a ន ិង b + a មិន

ចជពហុ គ ុណៃន ៤ទំង២បនេទ។ េយើងទញបនថ មនមយ
ួ កងនុ

ចំេនមចំន ួនពរេនះ

ែចក ច់ ន ឹង 2m−1 ។ ែត
0<b−a <b<

b+c
= 2m−1
2



ួ េផ ងេទៀត
ដ ូេចនះ មនែត ( a + b ) ជពហុ គ ុណ ៃន 2m−1 ។ េយើងមនវសមភពម

b + a < b + c = 2m
ដ ូេចនះ b + a = 2m−1 ។
េបើ d ជតួែចករ ួមរបស់ a ន ិង របស់ b េនះ d ្រតូវែតែចក ច់ a + b ដ ូេចនះ ្រតូវែតជចំន ួនស្វ័យគ ុណ
េគល២។ េ យ a ន ិង b សុទែធ តជចំន ួនេសសទំង២ េនះ d = 1 មនន ័យថ a ន ិង b បឋមន ឹងគន ។

រេបៀបដ ូចគន េយើងបង្ហញថ a ន ិង c បឋមន ឹងគន េ យដ ឹងថ
c − a = ( c + b ) − ( b + a ) = 2m − 2m −1 = 2m −1 ។

ជបញចប់ a ែចក ច់ bc េហើ យបឋមន ឹង b ន ិង ន ឹង c ។ ដ ូេចនះ a = 1 ។

199.Sេបើ


p = 2 េនះ 22 + 32 = 131 សំ េន ើពត។

េបើ p > 2 េនះ p ជចំន ួនបឋមេសស។ ចំេពះចំន ួនេសស p េយើងមន

(

2 p + 3 p = 5 2 p −1 − 3.2 p −2 + ... + 3 p −1

)

⇒ 5 ែចក ច់ 2 p + 3 p = a n

(

)

េបើ n ≥ 2 េនះ 25 ក៏ែចក ច់ 2 p + 3 p = a n ែដរ។ ដ ូេចនះ 2 p −1 − 3.2 p −2 + ... + 3 p −1 ែចក ច់

(

)

ន ឹង 5 ។ េ យ 3 ≡ −2 ( mod 5) ដ ូេចនះ 2 p −1 − 3.2 p −2 + ... + 3 p −1 ≡ p 2 p−1 ( mod 5)

⇒ 5 ែចក ច់ p មនន ័យថ p = 5 ។ ែត 25 + 35 = 275 = 52.11 មិនែមនជចំន ួនស្វ័យគ ុណេទ។
ដ ូេចនះ សំ េន ើពត។

200.Sេយើង
ប៉េុ

ង ( m, n ) ជគ ូតំៃល ែដលេផ ទ ងផទត់លក ខខណ្ឌ ។ េបើ m = 1 េនះមនែត (1,1) ន ិង (1, 2 )

្ណ ះ ែដលេផ ទ ងផទត់លក ខខណ្ឌ ។

ឥលូ វេយើងសន មតថ ( m > 1, n ) ជគ ូតំៃលែដលេផ ទ ងផទត់លក ខខណ្ឌ ។
េ យ n ( n − m ) = m 2 ± 1 > 0 េនះ្រតូវែត n > m ។
ង k = m + n ។ ដ ូេចនះ k > n > m

(

1 = n 2 − nm − m2

េហើ យ

)

2

(

= n2 − n ( k − n ) − ( k − n )

)

2 2

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន

 

147

(
2
= ( n 2 − k 2 + kn )
2
= ( k 2 − kn − n 2 )

= n 2 − kn + n 2 − k 2 + 2kn − n 2

)

2

ដ ូេចនះ ( n, k ) ក៏ជគ ូតំៃលែដលេផ ទ ងផទត់លក ខខណ្ឌ ែដរ។ ដ ូេចនះ េយើងមនគ ូតំៃល
(m,n)=(1,2);(2,3);(3,5);(5,8);(8,13);(13,21);(21,34);(34,55);(55,89);
(89,144);(144,233);(233,377);(377,610);(610,987);(987,1597);
(គ ូបនទ ប់ មកេទៀត គ ឺ (1597,2584) មនិ យកេ្រពះមនតំៃលធំជង ១៩៨១)។ េហើ យតំៃលធំបំផ ុតរបស់

m 2 + n 2 គ ឺ 1597 2 + 987 2 ។
េត ើេយើងេធ្វដើ ូចេម្តច េទ ើបដ ឹងថគម នគ ូតំៃល ( m, n ) េផ ងេទៀត េ្រកពគី ូតំៃលខងេលើេនះ។ សន មតថមនគ ូតំៃល

( m > 1, n > 1) េផ ងេទៀត ែដលេផ ទ ងផទត់លក ខខណ្ឌ ែដរ។ ដ ូេចនះ

n > m ។ េយើង ង k = n − m េយើង

បង្ហញថ ( k , m ) ក៏ជគ ូតំៃលែដលេផ ទ ងផទត់លក ខខណ្ឌ ែដរ។ មនន ័យថ េបើមន ( m, n ) េផ ទ ងផទត់ េនះ

( n − m, m )

ក៏ េផ ទ ងផទត់ែដរ ដ ូេចនះមនប ្ត គ ូតំៃល ( m, n ) ែដលេផ ទ ងផទត់លក ខខណ្ឌ ន ិងមនតំៃលកន់ែត

តូចេទៗ េហើ យ្រតូវចប់ េន្រត ឹម គ ូ (1, n ) ។ ែតគ ូតំៃល (1, n ) មនែត (1,1) រ ឺ (1, 2 ) ។ ដ ូេចនះ មនន ័យថ ម ិន
ចមនគ ូចំេលើយ

201.S

េ្រកអំ ព ី គ ូចំេលើយ ( m, n ) ែដលបនេរៀប ប់ ខងេលើេទ។

ង x = 12m − 5n ជតំៃលតូចបំ ផ ុតែដលេយើង្រតូវកំនត់។ េយើងមន x ≡ −5n ( mod 6 ) ដ ូេចនះ x

ែចកម ិន ច់ ន ឹង២ផង ន ិងន ឹង៣ផង។ ដ ូចគន ែដរ x ែចកមនិ ច់ ន ឹង៥។ ដ ូេចនះេយើងទញបន x = 1 រក៏ឺ

x ≥ 7 = 12 − 5 ។ ករណី x = 1 មិន

ចេទេក ើតេទ េ្រពះ

12m − 5n ≡ −1 ≡/ 1( mod 4 )

ដ ូេចនះ x = 7 (េពល m = 1 ន ិង n = 1 )។

202.Sសន មតផយេទវ
ទុ
ញថ

សមក
ី រមនរសជចំ

ន ួនគត់វជិ ជមន។ ដ ូេចនះ ( x − y )( x + y ) = 1 ⇒
x − y = −1 ន ិង x + y = −1 រក៏ឺ x − y = 1 ន ិង x + y = 1 ។

ករណី ទ ី១េយើងទញបន x = −1, y = 0 ម ិនយកេ្រពះ x, y ្រតូវែតជចំន ួនគត់វជិ ជមន។
ករណី ទ ី២ េយើងទញបន x = 1, y = 0 មនិ យកេ្រពះ x, y ្រតូវែតជចំន ួនគត់វជិ ជមន( x, y ≥ 1 )។

148

 

សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

203.Sសន មតថ សមកី រមនចំេលើយ វជិ ជមន ខុសពសូី នយ េផ ងេទៀត

េហើ យេយើង ង (a, b, c ) ជចំេលើយ

ែដលតូចជងេគ។
a 6 + 2b 6 = 4c 6

a ្រតូវែតជចំន ួនគ ូ។ a = 2a1 ។

25 a16 + b 6 = 2c 6

b ្រតូវែតជចំន ួនគ ូ។ b = 2b1 ។

24 a16 + 25 b 6 = c 6 ⇒

c ្រតូវែតជចំន ួនគ ូ។ c = 2c1 ។

េយើងេឃើ ញថ (a1, b1, c1 ) ក៏ជចំេលើយរបស់ សមក
ី រេនះែដរ ែដល

a16 + 2b 6 = 4c16

ទុ សមម
ី ត ិកមម។ ដ ូេចនះ សម ីករមនិ មនចំេលើយ េ្រកព ី a = b = c = 0
a1 < a, b1 < b, c1 < c ។ ដ ូេចនះ ផយព
េទ។

204.205.
206.Sផលសងស្វ័យគ ុណៃន

ួ គ ូ មួយេសស។ េ យ p ន ិង q
p ន ិង q ជចំន ួនេសស។ ដ ូេចនះ្រតូវមនមយ

សុទែធ តជចំន ួនបឋម េនះ្រតូវែតមនម ួយេសម២
ើ ។ ជដំបង
ូ េយើងសន មតថ q = 2 ។ បនទ ប់ មកេទៀត p ជចំន ួន
បឋមេសស ែដល

p r ± 1 = 2s
េបើ r ជចំន ួនេសស េនះ

(
+ 1 = ( p + 1) ( p

)
+ ... + 1)

p r − 1 = ( p − 1) p r −1 + p r −2 + ... + 1
pr

r −1

− p r −2

ដ ូេចនះ p r ± 1 ជពហុ គ ុណៃន

p r −1 ∓ p r −2 + p r −3 ∓ ... ∓ p + 1
ែដលជចំន ួនេសសធំជង១ ច់ ខត។ ដ ូេចនះ មនិ

ចជ 2 s េទ។ េយើងទញបនថ r ជចំន ួនគ ូ។

ង r = 2t ។ ដ ូេចនះ p 2t ជកេរៃនចំន ួនេសស ដ ូេចនះ
េហើ យដ ូេចនះ p r + 1 = 2s ន ំេ

ម ៤។ ដ ូេចនះ p r + 1 ≡ 2 ( mod 4 )

សមមល
ូ ន ឹង១

យ s = 1 ។ តំៃល s េយើងម ិនយក េ្រពះ s ≥ 2 ។

(

)(

)

េនសល់ ករណី p 2t − 1 = 2s មួយេទៀត។ ផលគ ុណ pt − 1 pt + 1 ជស្វ័យគ ុណៃន ២ ដ ូេចនះ ក ្ត ន ិមយ
ួ ៗ
្រតូវែតជស្វ័យគ ុណៃន២ែដរ។ ចំន ួនស្វ័យគ ុណៃន២ចំន ួន២ ែដលខុសគន ២ឯក

មិនមនអ្វេី ្រកែតព២ន
ី ិង៤េទ។

ដ ូេចនះ p = 3, t = 1 ន ិង s = 3 ដ ូេចនះ r = 2 ។
ដ ូេចនះសម ីករមនចំេលើយ
p = 3, q = 2, r = 2, s = 3
លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន

 

149

ន ិង

p = 2, q = 3, r = 3, s = 2

207.S

ង an + bn = α + nr ន ិង anbn = β + ns ចំេពះចំន ួនគត់ α , β , r ន ិង s ។ r ន ិង s ជផល

សងរ ួមរបស់ ស្វត
ុី ( an + bn ) ន ិង ( anbn ) េរៀងគន ។ េបើ r = 0 េនះ an + bn ជស្វត
ុី េថរ។
ចំេពះ្រគប់ n េគមន an ន ិង bn ជចំេលើយរបស់ សមក
ី រ
X 2 − (α + nr ) X + ( β + ns ) = 0

ដ ូេចនះ ឌ ីស្រគ ីមណ
ី ង់ Δ n = (α + nr ) − 4 ( β + ns ) ្រតូវែតជចំន ួនគត់កេរ ចំេពះ្រគប់ ចំន ួនគត់ n ≥ 0 ។ េយើង
2

មនសមភព

(

r 2Δ n = nr 2 + α r − 2s

)

2

+d

ែដល d = −4s 2 + 4rsα − 4β r 2 ម ិន

្រស័យន ឹង n ។ ដ ូេចនះេបើ r ≠ 0 ចំេពះ n ធំ្រគប់ ្រគន់

មយ
ួ េនះ

េយើងមនវសមភព

( nr 2 + α r − 2s −1)

2

(

)

< r 2Δ n < nr 2 + α r − 2s + 1

2

ែតេ យ r 2Δ n ្រតូវែតជចំន ួនគត់កេរ ចំេពះ្រគប់ n (េទះធំ្រគប់ ្រគន់រមិឺ ន្រគប់ ្រគន់) េនះ

(

r 2Δ n = nr 2 + α r − 2s

)

2

s
ដ ូេចនះ d = 0 ។ ដ ូេចនះសមក
ី រខងេលើ មនរស
ឺ េសមនើ ឹង c = ។ ដ ូេចនះ ចំេពះ្រគប់ n េយើងមន an = c រ ឺ
r

bn = c ។

208.Sសន មតថ f ( a / b ) = 0

ែដល a ន ិង b ជចំន ួនបឋមន ឹងគន ។ េនះ

0 = b n f ( a / b ) = a0b n + a1b n−1a + ... + an−1ba n−1 + an a n

(*)

⇒អង គខង ្ត ំ្រតូវែតែចក ច់ ន ឹង a ន ិង ន ឹង b ។
េ យ a ន ិង b ជចំន ួនបឋមន ឹងគន ដ ូេចនះ a ្រតូវែតែចក ច់ a0 ន ិង b ្រតូវែតែចក ច់ an ។ េ យ a0 , an
សុទែធ តជចំន ួនេសស េនះ a ន ិង b ្រតូវែតជចំន ួនេសសែដរ។ ដ ូេចនះ

a0b n + a1b n−1a + ... + an−1ba n−1 + an a n
េ យ f (1) = a0 + a1 + ... + an ជចំន ួនេសស េនះ

a0 + a1 + ... + an ≡ 1mod 2
ដ ូេចនះ
150

 

សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន |លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត

≡ a0 + a1 + ... + an mod 2

a0b n + a1b n−1a + ... + an−1ba n−1 + an a n ≡ 1mod 2 ែតផយព
ទុ ី (*) រផឺ យព
ទុ សមម
ី ត ិកមម។ ន ំេ

a/b

មិន

ចជរសេទ។

ន ំេ

209.Sេយើងមន

យសមក
ី រគម នរសសន

ិទន។

7 = −7 (1)( −1)

សន មតថ p ( xk ) − 7 = 0 ចំេពះតំៃលខុសៗគន ៃន xk ,1 ≤ k ≤ 4 ។ េនះ

p ( x ) − 7 = ( x − x1 )( x − x2 ) ( x − x3 ) ( x − x4 ) q ( x )
ែដលកងេនះ
នុ
ពហុ ធ q មនេមគ ុណជចំន ួនគត់។ សន មតថ មនចំន ួនគត់ m ែដល p ( m ) = 14 ។ េនះ

7 = p ( m ) − 7 = ( m − a1 )( m − a2 ) ( m − a3 ) ( m − a4 ) q ( m )
េ យក ្ត ( m − xk ) មនតំៃលខុសគន ទំងអស់ េនះ េយើងបនបំ ែបក 7 ជផលគ ុណៃនយ៉ងេ
ចំន ួនគត់ខស
ុ គន ែដរ។

មនិ

ច េ្រពះ 7 ជចំន ួនបឋម

ចបំ ែបកបន ែត២ក ្ត ប៉េុ

្ណ ះ គ ឺ 7.1 ។

លឹម សុវណ្ណ វ ិចិ្រត| សមីករឌីយ៉ូផង់ទីន

 

ស់ ៤

151

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful