KỸ THUẬT XÁC ĐỊNH PHƯƠNG HƯỚNG

KỸ THUẬT XÁC ĐỊNH

PHƯƠNG HƯỚNG

DIỆU NGÂN SƯU TẦM TUẤN MÃ BỀN CHÍ VŨ TRỌNG PHÚC BỔ SUNG WEBSITE GIÚP ÍCH TRÌNH BÀY www.giupich.org
WEBSITE GIÚP ÍCH WWW.GIUPICH.ORG Trang 1

Tuy nhiên. H2. Đông Đông Nam. Tây Tây Nam. còn thêm 8 hướng phụ: Đông Đông Bắc. nếu trong tay không có la bàn. Bắc Đông Bắc. Bắc Tây Bắc. La bàn WEBSITE GIÚP ÍCH WWW.KỸ THUẬT XÁC ĐỊNH PHƯƠNG HƯỚNG PHƯƠNG & HƯỚNG Có 4 hướng chính là: Đông. Tây Tây Bắc.GIUPICH. ta vẫn có thể dùng một số phương pháp khác để xác định phương hướng mà độ chính xác cũng rất cao.ORG Trang 2 . H1. Nam.Bốn phương tám hướng La bàn là công cụ để chỉ phương hướng tốt nhất. Bắc. Nam Tây Nam. Ngoài ra. Tây. Nam Đông Nam.

H3. Chúng ta sẽ nhận ra rằng.Những ngày Hạ Chí (mùa Hè) thì mặt trời mọc ở Đông Bắc và lặn ở Tây Bắc.Chiều: Mặt trời lặn ở hướng Tây. Hạ chí. Chắc chắn chúng ta đều biết một bài bài học võ lòng về “Xác Định Phương Hướng”.ORG Trang 3 . Sau này. Thu phân.GIUPICH.KỸ THUẬT XÁC ĐỊNH PHƯƠNG HƯỚNG CÁCH XÁC ĐỊNH PHƯƠNG HƯỚNG BẰNG MẶT TRỜI CÁCH 1: XEM TRỰC TIẾP N gay từ nhỏ khi còn đi học ở tiểu học. thực tế. (đối với vị trí Việt Nam) . khi càng lớn lên.Sáng: Mặt trời mọc ở hướng Đông. . Xuân phân. phương pháp trên chỉ gần đúng mà thôi. Đông chí WEBSITE GIÚP ÍCH WWW. . . Mặt trời không đứng bóng mà lại chệch về hướng Nam.Những ngày Đông Chí (mùa Đông) thì Mặt trời mọc ở Đông Nam và lặn ở Tây Nam. lúc đó bóng của vật sẽ đổ về hướng Bắc.Những ngày Xuân Phân và Thu Phân thì mặt trời sẽ mọc ở chính Đông và lặn chính Tây .Giữa trưa: Mặt trời đứng bóng. vị trí mọc và lặn của mặt trời trong năm không cố định mà thay đổi theo chu kỳ: Xuân Phân Theo đó. Giữa trưa. Đó là: .

Đợi khoảng 15 phút sau. . ta sẽ có đoạn thẳng TĐ và dễ dàng xác định được bên T là hướng Tây và bên Đ là hướng Đông.000 lần) ở nhiều vị trí khác nhau trên Trái Đất (Từ cực Bắc cho đến cực Nam) và ở nhiều thời điểm khác nhau trong ngày (những lúc có bóng Mặt Trời). H4. Đỉnh bóng của gậy lúc này ta sẽ đặt là Đ. đỉnh bóng ban đầu của gậy là T .KỸ THUẬT XÁC ĐỊNH PHƯƠNG HƯỚNG CÁCH 2: ĐỊNH HƯỚNG BẰNG GẬY VÀ MẶT TRỜI (PHƯƠNG PHÁP OWEN DOFF) O wen Doff là một nhà phi công người Anh. Cách làm như sau: . Trong suốt cuộc đời lái máy bay đi khắp nơi trên thế giới.ORG Trang 4 . bóng gậy sẽ khác đi. .Nối T với Đ. ông đã thu được kết qủa chính xác gần như tuyệt đối.Cắm một cây gậy xuống đất.GIUPICH. Phương pháp này đã được ông thử đi thử lại nhiều lần (trên 1.Từ đường thẳng Đông Tây ta kẻ đường vuông góc sẽ có hướng Bắc và Nam. Định hướng bằng gậy và mặt trời WEBSITE GIÚP ÍCH WWW. . Cuối cùng. ông đã nghiên cứu được một phương pháp xác định phương hướng bằng cách phối hợp giữa GẬY và MẶT TRỜI.

Vì lẽ đó. nghĩa là trong cùng một thời gian. Gồm các bước sau: . Kim giờ của đồng hồ thì quay một vòng tròn trong 12 giờ. Tuy nhiên.Đặt đồng hồ nằm ngửa trên lòng bàn tay (theo phương nằm ngang) sao cho kim giờ chỉ về hướng của Mặt Trời hiện tại. Xác định phương hướng bằng đồng hồ Nguyên lý của phương pháp này dựa trên hiện tượng Mặt Trời mọc và lặn đối với Trái Đất. Nguyên nhân chính là vì mặt đồng hồ được đặt song song với mặt phẳng chân trời. phương pháp này không chính xác cho lắm. góc đó có thể lớn hơn 90 độ (ở Xích Đạo). còn đường di chuyển hàng ngày của Mặt Trời chỉ ở cực mới nằm trên mặt phẳng nằm ngang. kim đồng hồ vạch cung lớn hơn 2 lần. nếu ta lấy hướng Bắc – Nam chia đôi cung do kim giờ vạch ra (với vị trí của mặt đồng hồ như đã làm ở trên). ta sẽ tìm thấy hướng của Mặt Trời đang hiện diện. Đường phân giác này sẽ chỉ hướng Bắc – Nam (góc nhỏ nhìn về hướng Nam – góc lớn nhìn về hướng Bắc). đường đó tạo nên với đường chân trời những góc khác nhau. H5.ORG Trang 5 . Còn ở các vĩ độ khác. WEBSITE GIÚP ÍCH WWW. ta vẫn có thể xác định phương hướng được.GIUPICH.KỸ THUẬT XÁC ĐỊNH PHƯƠNG HƯỚNG CÁCH 3: XÁC ĐỊNH PHƯƠNG HƯỚNG BẰNG ĐỒNG HỒ CÓ KIM CHỈ GIỜ V ới một chiếc đồng hồ có kim và 12 số chỉ giờ. trong 24 tiếng đồng hồ. Hiểu một cách ngược lại. tạo thành một đường tròn xung quanh Trái Đất. chỉ có ở vùng gần cực thì mới có thể dùng phương pháp này để xác định phương hướng cho kết qủa chính xác mà thôi. . Ví dụ trong hình vẽ là 13g00.Chia đôi góc do chiếc kim chỉ giờ và đường 6-12 tạo nên. tức 1g00 chiều. sai số có thể lên đến hàng chục độ.

Hoặc đơn giản hơn có thể nhớ: Đầu tháng Tây trắng. Ta có thể dùng “Phương pháp Owen Doff” để xác định phương hướng cũng được.GIUPICH. thì vị trí của Mặt Trăng trên bầu trời có thể giúp chúng ta xác định phương hướng. Nhưng Mặt Trăng lại khác Mặt Trời ở chỗ: lúc thì tròn lúc thì khuyết.KỸ THUẬT XÁC ĐỊNH PHƯƠNG HƯỚNG XÁC ĐỊNH PHƯƠNG HƯỚNG BẰNG MẶT TRĂNG B an đêm nếu có trăng. nên việc xác định phương hướng cũng khác đôi chút. Cuối tháng Tây đen. suốt đêm quan sát thấy ánh trăng tròn sáng vằng vặc trên bầu trời. Còn vào khoảng những ngày sau rằm Âm Lịch (từ mùng 17 đến mùng 30) thì phần khuyết của trăng sẽ chỉ về hướng Tây. Dân gian ta có câu: Đầu trăng trăng khuyết ở Đông.ORG Trang 6 . Do Mặt Trăng cũng nằm trên đường Hoàng Đới. Ngày Rằm. H6. nên dường như nó cũng mọc ở hướng Đông và lặn ở hướng Tây giống như Mặt Trời. (Tây ở đây là Hướng Tây) Tức là ta căn cứ vào khoảng những ngày trước rằm Âm Lịch (từ mùng 1 Âm Lịch đến mùng 14 Âm Lịch) thì phần khuyết của trăng sẽ chỉ về hướng Đông. Cuối trăng trăng khuyết ở Tây. Xác định phương hướng bằng mặt trăng WEBSITE GIÚP ÍCH WWW.

KỸ THUẬT XÁC ĐỊNH PHƯƠNG HƯỚNG XÁC ĐỊNH PHƯƠNG HƯỚNG BẰNG NHỮNG ĐỊA VẬT ĐẶC BIỆT N ếu như không có la bàn.GIUPICH. các hướng khác mọc sau bé hơn. ta có thể sử dụng các dấu hiệu. rêu (hoặc địa y phát triển cộng sinh) mọc trên thân cây ở phía Tây rất nhiều. * Bụi cây. * Ở những vùng nhiệt đới – Xích Đạo. do đó nó mới có tên là Hướng Dương (hướng về Mặt Trời mọc). Thí dụ: một cây cầu. các địa vật đặc biệt. không có ánh Mặt Trời cũng như không có Mặt Trăng… thì ta đành phải sử dụng một số phương pháp cổ điển của một số người dân đi rừng như. chim đục trên cây làm tổ thường là hướng Đông Nam. nhưng cũng phần nào giúp cho người lạc lối yên tâm và bình tĩnh tìm được lối về. khi có động chim từ hướng nào bay ra nhiều. ít gió). Trừ những nơi thấp. dưới gốc cây có nhiều cứt chim là hướng Tây Nam. Ở vùng ôn đới thì rêu sẽ mọc hướng Bắc. không có mưa. * Các hình dáng đặc thù của thân cây cao trong khu rừng rậm luôn có chiều hướng về phía Mặt Trời mọc để đón lấy ánh nắng Mặt Trời. * Tổ kiến: che đắp nhiều lá hướng Bắc (kể cả tổ kiến trên cây lẫn dưới đất. Tuy mức độ chính xác không cao. * Lỗ của tổ ong. một con đường quốc lộ… mà ta đã biết rõ hướng và vị trí của nó trên Bản Đồ. trong những tháng có gió Đông Bắc (gió lạnh). Trước hết. Xác định phương hướng bằng chim di trú WEBSITE GIÚP ÍCH WWW. Có thể xác định vị trí nơi ta đứng.ORG Trang 7 . * Măng tre. * Dựa vào hướng bay của chim: Mùa Đông thì bay về hướng Nam di trú. * Hoa Hướng Dương luôn quay mặt về hướng Đông. nếu có Bản Đồ trong tay. chuối con thường mọc hướng Đông trước to hơn. trên cơ sở đó phân biệt các hướng khác nhau. * Lõi của thân cây lớn (thân cây nếu bị cắt ngang) sẽ chỉ về hướng Bắc. mùa Hè thì bay về hướng Bắc (chỉ chú ý những con chim bay cao). chòm cây độc lập. H7.

ta thấy nó rất sáng và thường xuất hiện “gần gũi” với Mặt Trời vào những lúc hửng sáng và chập tối.ORG Trang 8 .KỸ THUẬT XÁC ĐỊNH PHƯƠNG HƯỚNG ĐỊNH HƯỚNG BẰNG SAO HÔM – SAO MAI S ao Hôm và sao Mai thực ra chỉ là một. H8. vị trí của nó ở hướng Tây. Nó chính là Kim Tinh (Venus).GIUPICH. Và khi Kim Tinh mọc vào lúc hửng sáng (trước khi Mặt Trời mọc). nó được mọi người gọi là Sao Mai. Lúc Kim Tinh mọc vào khoảng chập tối (sau khi Mặt Trời vừa lặn xong). Thái Dương Hệ WEBSITE GIÚP ÍCH WWW. vị trí của nó là ở hướng Đông. nó được gọi là Sao Hôm. Thái Dương Hệ Bởi vì nó rất gần Mặt Trời cho nên từ Trái Đất nhìn tới. Một hành tinh thứ hai gần Mặt Trời trong Thái Dương Hệ của chúng ta (xem hình ở dưới). H9.

tất cả những loại nam châm (hoặc những kim loại có từ tính) trên qủa địa cầu này đều có một cực chỉ về hướng Bắc. Khi sử dụng la bàn ta phải lưu ý các điểm sau: . .8 độ Vĩ Tuyến – dài xấp xỉ chiều dài nước Việt Nam). Các Hướng Bắc. Độ Từ Thiên thay đổi tùy theo vị trí nơi ta đứng trên Trái Đất. H11. Tọa độ địa lý của Bathustle là 101 độ Kinh Tây và 76. Ở nước ta.000km (tức khoảng 13. Độ Từ Thiên còn thay đổi theo thời gian. Nơi đây là trung tâm điểm từ trường của cực Bắc. WEBSITE GIÚP ÍCH WWW. Do đó.GIUPICH.8 độ. ta cần nhớ rằng hướng Bắc của la bàn (còn gọi là Bắc Từ) không trùng với hướng Bắc của cực (trục) Trái Đất. .KỸ THUẬT XÁC ĐỊNH PHƯƠNG HƯỚNG CÁCH SỬ DỤNG LA BÀN K hi sử dụng la bàn. Chúng các nhau tới gần 2. Theo các nhà khảo cổ thì những người Trung Hoa đã tìm ra nguyên tắc từ trường và sáng chế ra la bàn từ khoảng thế kỷ thứ 5 trước Công Nguyên. người ta đã tạo ra la bàn để định hướng. Bắc la bàn xem như gần trùng với hướng bắc của qủa đất. Độ lệch đó gọi là Độ Từ Thiên. La bàn Điểm tập trung Bắc Từ trường của Trái Đất nằm ở trên đảo Bathustle thuộc miền Bắc nước Canada. Lợi dụng đặc điểm này.Phải để trên một mặt phẳng nằm ngang: kim nam châm sẽ chỉ hướng một cách chính xác. H10. đó là một hòn đảo từ trường cách chính diện Cực Bắc 13. Còn điểm Nam từ trường thì nằm ở ngoài khơi biển Nam Băng Dương.ORG Trang 9 .Không gần vật kim loại: kim nam châm sẽ chỉ lệch.2 độ Vĩ Bắc (điểm có mũi tên chỉ trên bản đồ dưới đây).năm 1970). Ở một số nơi.Không để gần lửa: Nam châm sẽ mất từ tính. có tọa độ địa lý là 139 độ Kinh Đông và 65 độ Vĩ Nam (theo số liệu của Cục Đo Đạc bản đồ . Độ Từ Thiên không qúa 1 độ.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful