Kii n trúc máy tính Tìm hi u phân lo i chu t c ch ho t 1- L ch s phát tri n 2- Phân lo i và c ch ho t ng c a m i lo i

ng

1-L ch s phát tri n c a chu t vi tính qua t ng th i kì Trong quá trình phát tri n c a công ngh máy tính nói chung và các thi t b ngo i vi nói riêng, con ng i ã ch t o ra hàng ngàn lo i máy tính khác nhau i kèm v i nó là các thi t b ngo i vi và không th không k n chu t máy tính. B t c ai ang s d ng máy vi tính u bi t rõ vai trò và nh h ng vô cùng quan tr ng c a chu t (mouse) máy vi tính nh th nào. K t khi c phát minh ra vào th p niên 60, chu t máy tính ã có nh ng b c nh y v t c v hình th c l n tính n ng. Gi ng nh máy tính cá nhân chu t c ng có nh ng c t m c áng nh c a nó. K t khi con chu t vi tính u tiên c ti n s Doug Engelbart phát minh ra vào n m 1964, nó ã ti n hóa t m t c c g

Apple. a n ng ngày nay. ti n s Doug Engelbart ã phát minh ra con chu t máy tính u tiên trong l ch s loài ng i. Nó có hình d ng c a m t mi ng .n s thành chu t quang a phím b m. Microsoft l n Logitech u ngang b ng nhau v m c óng góp c ng hi n. Trong a h t c a chu t máy tính. C Xerox PARC. N m 1964: Con chu t máy tính th y t N m 1964. không có ai là k c tôn.

N m 1973: Chu t máy vi tính XEROX PARC c b trí Trung tâm nghiên c u Xerox t i Palo Alto (vi t t t là Xerox PARC) ã phát tri n ra chi c máy vi tính u tiên s d ng giao di n ng i dùng h a(GUI. Bên d i chu t là m t c u bi l n b ng thép có kh n ng ghi nh n các chuy n ng c a tay. thay th cho hai bánh xe kim lo i bên trong thi t k c a Engelbart.g vuông v i duy nh t m t nút b m và hai bánh xe kim lo i vuông góc v i nhau. M t thay i n a c a PARC là lo i chu t này có t i 3 nút b m khác nhau. .GRAPHIC USER INTERFACE). H th ng này bao g m m t lo i chu t m i do Bill English phát minh ra.

N m 1981: Chu t quang cho máy vi tính Setve Kirsh c a T p oàn Mouse Systems và Richard Lyon c a Xerox ã cùng lúc phát minh ra m u chu t quang u tiên. C hai m u chu t quang u có th nh n d ng chuy n ng b ng vi c m bi n ánh sáng t bên d oi thân chu t. t ó di chuy n v trí con tr phía trên màn hình N m 1983: Chu t máy vi tính Apple Lisa .

ra m t n m 1996. M c dù Lisa th t b i th m h i v m t kinh doanh. song GUI và chu t máy tính v n c Apple tin dùng.Apple Lisa là m t trong nh ng m u máy tính cá nhana th ng m i u tiên c trang b giao di n ng i dùng h a(GUI) và chu t. N m 2004: Chu t Logitech MX1000 . chu t scroll m i th c s c t cánh. tái s d ng cho dòng máy c c k thành công Apple Macintosh m t n m sau ó. Các ng d ng nh Microsoft Word và IE u tích c c h tr cho ch c n ng cu n m i m này. N m 1996: Chu t máy tính Microsoft IntelliMouse Con chu t máy tính có phím cu n u tiên c Genious bán ra th tr ng vào n m 1995(Genius EasyScroll) nh ng ph i n IntelliMouse c a Microsoft.

T i n m 1970. C h c: ây là c ch kh i th y c a chu t và kéo dài hàng ch c n m sau ó và hi n nay v n có th tìm th y các lo i chu t bi(m t nhánh c a c ch c m ng c ) các c a hàng. song ây là m u chu t máy tính c m nh danh là hi n i nh t hi n nay. M t phím cu n th hai cho phép b n bay nh y gi a các tài lieu ang m ho c tìm ki m Web b ng cách ánh d u (highlight) các t khóa tìm ki m r i nh n vào nút Search. N m 2006: Chu t Logitech MX Revolution Ch a h n là t phá. Ngoài ra. các danh sách bài hát . k s Bill English c a Xerox Parc ã thay th bánh xe c i n b ng m t viên bi n i ti ng mà chúng ta u bi t n. m u chu t này c ng s d ng tia laser (chu t laser).C ch c m ng: a.C ch ho t ng và phân lo i: 1. con chu t này cho phép b n bay theo úng ngh a en qua các trang tài li u v i t c nh gió. B. v i ý thay th hoàn toàn ánh èn LED bên trong chu t quang. chuy n .to-click cu n qua các slide hình chi u. Tia laser giúp t ng nh y c a vi c m bi n tr c chuy n ng c a tay và t o ra ph n ng nhanh h n trên màn hình. Chú chu t máy tính xu t hien u tiên trên th gi i có kích th c khá l n v i hai bánh xe vuông góc nhau và b n s s d ng c hai tay i u khi n nó: m t tay c m chu t và tay kia c m m t bàn phím h có kho ng 5 nút b m. b n còn có th chuy n i chính xác sang ch click. Viên bi này có th chuy n ng theo m i h ng.Logitech gi i thi u con chu t laser u tiên trên th gi i. S d ng phím cu n siêu nh y MicroGear Precíion. L d nhiên.

Thi t b này s liên t c ch p l i b m t mà ng i dùng di chu t và thông qua phép so sánh gi a nh ng b c hình này. Quang h c: C ch c a chu t quang h c là b c ti n áng k trong ch t o chu t. Nói m t cách nôm na. Cu i cùng. m t thi t b c m ng s thu th p tín hi u và t ng k t thành giá tr t a t ng ng c a chu t trên màn hình. Ki u dáng hi n i mà chúng ta th y. b x lí bên trong chu t s tính toán c t a . tính toán chính xác thì hình nh ch p ph i t t. Khi chi u sáng b m t. c thi t k ban u t i h c vi n EPFL(trái tim c a công ngh Châu Âu th i kì ó). Nh th hình nh . Vì th .90. sau ó s n ph m hoàn thi n c tung ra th tr ng l n u tiên thông qua m t chi nhánh c a EPFL mà sau này tr thành m t trong nh ng nhà s n xu t thi t b tr (Pointing Device) tên tu i. Trên th c t .ng này s c hai bánh xe nh bên trong chu t ghi nh n. Ki u thi t k này c dùng trong su t th p k 80. tia sáng s b ph n chi u và h i t thông qua m t th u kính tr c khi ch m vào b c m ng. m i l n ng t s cho bi t chu t di chuy n. thay b ng m t thi t b b t hình siêu nh .Logitech. chu t bi s d ng u c m ng quang b t chuy n ng c a viên bi thì chu t quang s d ng thi t b ghi hình b t chuyên ng c a b m t. b. trên bánh xe có các khe h nh cho phép m t tia sáng phát qua t i u c m ng bên kia. nhi m v quan tr ng u tiên là ph i có thi t b soi sáng b m t và m t thi t b g i là èn LED c s d ng cho vi c này. Nó lo i b hoàn toàn thành ph n c h c (bi và bánh xe).

c. c gi i thi u u tiên vào n m 2004 d i s h p tác c a Logitech và Agilent Technologies. Logitech MX1000 là i di n u tiên c a th h chu t laser xu t hi n trên th tr ng. Thêm vào ó chi ti t và nh y c a c ch c m ng quang c ng t t h n r t nhi u. m t s lo i chu t r ti n có h th ng x lí hình nh kém s không kh n ng tính toán khi ng i dùng di chuy n v i t c nhanh (chu t cao c p có th theo ct c di chuy n lên t i 1m/s). i u này úng v i nh ng th h chu t u tiên. Không ch th a h ng y u i m quang h c mà chu t laser còn có nhi u c i m u vi t khác. và i m y u cu i cùng c a chu t quang là ng n i n nhi u h n chu t c . Tuy nhiên chu t quang không th làm vi c trên b m t bóng ho c trong su t.s r t chi ti t. Vi c b o trì c ng r t n gi n (ch c n lau m t c là xong). Công ngh laser cho phép tia sáng có t p trung cao h n và c bi t n nh. Laser: C m ng laser là công ngh m i nh t và tiên ti n nh t hi n nay. còn các b m t s c s thì chu t h at ng không chính xác. Chú chu t này s d ng m t tia laser nh thay th cho èn LED nh thông th ng. Ngòai ra. Nh th chu t có th t ng chi ti t c a hình nh ch p t i 20 l n trên lí thuy t. Tuy nhiên MX1000 không áp ng t c th i khi b n nh c nó lên r i xu ng. u i m c a th h chu t quang h c là không có các b ph n c nên hoàn toàn không s h ng hóc do n mòn hay b i b n. i u này là .

do tính n ng ti t ki m n ng l ng c a nó (nh ng phiên b n sau này không r i vào tình tr ng ó). Tuy nhiên c ng b nh h ng c a chu n USB mà PS2 d n b y t i b tuy t ch ng. u i m c a USB chính là b ng thông r ng h n nhi u l n so v i Serial hay PS2. PS2: c dùng trong th i gian khá dài và bây gi v n còn. M t s nhà s n xu t còn s d ng kênh d li u 16-bit t ng c ng chính xác và gi m tr so v i k t n i 8-bit th ng th y trên dòng chu t bình dân . b n khó có th tìm c l ai chu t nào không yêu c u m t c ng USB tr ng trên máy vi tính. tính chính xác c ng nh nh y c m s t ng áng k .Ki u k t n i: a. Có dây: Serial: chu t s d ng c ng n i ti p serial (hay còn g i là c ng COM) r t thông d ng vào th p k 90 nh ng hi n nay r t ít g p. Ngoài ra. m t ph n do c ng COM già c i và ch m ch p d n d n b l ai kh i th h máy tính m i. 2. s th ng tr c a USB c ng góp ph n ti n nó vào d vãng. vì th các l ai chu t cao c p có th g i s l ng l n tín hi u nh v t i PC và nh v y . m i bo m ch ch v n có hai c ng PS2 dành cho chu t và bàn phím. H u h t các l ai chu t m i u s d ng c ng USB và i kèm m t adapter chuy n i USB <-> PS2 USB: ây là chu n giao ti p thông d ng nh t hi n nay i v i các l ai chu t dù có uôi hay không uôi . Không dây: Sóng radio: ây là ki u k t n i không dây u tiên và c ng thông d ng nh t c các nhà s n xu t trang b cho chu t . b.

Th i gian g n ây. So v i chu t dùng sóng Radio. Tín hi u t a s c ghi nh n thông qua tr ng i n t gi a bàn di k t n i vào máy tính và chu t. tr th p h n và b ng t n s d ng là 2. vì th tr ng l ng chu t r t nh . ây là công ngh do Apple phát minh dành . V c b n. RFID: ây là phát minh c nh t vô nh v chu t không dây do A4Tech a ra. i m m nh c a ki u thi t k này là chu t không c n s d ng pin hay dây d n.không dây c a ho.4GHz. chu t không dây s d ng Bluetooth có th làm vi c v i h u h t các thi t b thu/phát Bluetooth nh ng n u dùng úng b thu i kèm. nh n tín hi u. Bluetooth: v n c coi nh m t ki u k t n i không dây trao i d li u gi a các thi t b di ng. c. Hai thành ph n này giao ti p v i nhau qua sóng radio t n s 27MHz. M t b chu t máy tính dùng giao ti p ki u này g m b thu tín hi u k t n i v i máy tính và chu t r i không dây l p pin. M t s ví d nh Dinovo Media Desktop c a Logitech hay Microsoft Optical Desktop Elite for Bluetooth. m t s công ngh m i nh Fast RF c a Logitech gi m áng k m c tr khi phát. Tuy nhiên b n nên chú ý r ng RFID b gi i h n v t m h at ng: ch b ng úng dài dây d n n i bàn di vào c ng USB máy tính. Chu t s d ng RFID ví d nh A4Tech ND-30 RFID bu c ng i dùng ph i s d ng kèm theo bàn di riêng. nh ng thi t b tr s d ng k t n i Bluetooth xu t hi n ngày càng nhi u trên th tr ng. Apple Desktop Bus: Ra i n m 1986. s n ph m Bluetooth có t m h at ng xa h n. ng i dùng s t n d ng c nh ng tính n ng c bi t mà nhà s n xu t trang b .

S n ph m th i kì này th ng có 5 phím khác nhau. ki u k t n i này l i m t l n n a c s d ng trong h máy Powerbook G4 trong vai trò liên l c gi a máy tính và bàn phím tích h p kèm trackpad c a nó. 3. Backward (lùi) khi duy t web. u n m 2005. Chú chu t t do Engelbart phát minh u tiên ch có m t nút b m và sau ó t ng lên 3 nút. ví d nh Forward (ti n). s l ng phím b m t i u c a chu t nên càng nhi u càng t t và th c t ã cho th y i u ó là úng.Nh ng phím b m và bánh xe cu n Ng c v i thi t k bên trong. Tuy v y. Theo Douglas Engelbart. nút ph i m các menu tính n ng c a i t ng mà ng i dùng ã ch n. ki u dáng và v trí mà thôi. v c b n. Nhi m v c a nút bên trái là ch n và kh i ng các i t ng. chúng c ng có th c gán nhi u tính n ng tùy chon tùy vào ph n m m i kèm. chu t máy tính có m t s c i ti n v phím b m. Tùy thu c vào nhu c u c a ng i s d ng mà nh ng phím ph này có nhi u ch c n ng riêng bi t. Nh ng lo i chu t ban u th ng có t m t t i ba nút và v sau t ng lên b n ho c h n.Apple Desktop Bus có kh n ng k t n i t i 16 thi t b tr c ti p và c dùng trong h u h t các Model s n ph m Mac cho t i n m 1998 khi iMac l n u tiên chuy n qua s d ng USB. nút b m c a chu t c i ti n khá ch m ch p và hình nh ch thay i v s l ng. m i lo i chu t u có t i thi u hai nút b m chính.cho máy Mac. Nó s d ng cho các tác v cu n . Nh ng n m cu i th k 20. M t phát minh quan tr ng trong thi t k chu t nói riêng và các thi t b tr nói chung chính là bánh xe nh gi a hai nút b m mà chúng ta hay th y ngày nay.

trang ho c phóng to/ thu nh các i t ng. i u áng chú ý là con s này càng cao. V i bánh xe m i. Logitech và Microsoft gi i thi u phiên b n tiên ti n h n có tên g i là bánh xe nghiêng (tilt-wheel) dành cho nh ng s n ph m cao c p c a h . giá tr trung bình s càng chu n h n và th c t .T c và chính xác: Vi c th ng m i hóa và các chiêu ti p th ã bi n thông s k thu t c a chu t tr nên r c r i h n nhi u so v i b n ch t c a chúng. i n hình nh V500 c a Logitech. thi t b trung gian ch u trách nhi m tính toán t a chính là b x lí bên trong chu t. chính xác c a nó s càng cao. Giá tr này th hi n s i m nh con tr chu t s l y m u c khi di chu t 1 inch trên b m t. Ban u ng i ta s d ng CPI (Counts per inch) tính toán t c chu t. Nó s x lí m u hình l y các giá tr trung bình tr c khi g i n máy tính M t n v khác dùng ánh giá chu t là DPI (Dots per inch) hay còn g i là phân gi i c a m t c m ng. V sau. M t s ng i cho r ng s c m nh c a máy tính hi n t i ch x lí cùng lúc vài tr m m u hình m i giây. ng i dùng có th g t sang hai bên th c hi n ch c n ng cu n ngang. ôi khi b n c ng có th tìm th y ng ng s n ph m s d ng công ngh c m ng thay vì bánh xe d bám b i và tr c tr c. V sau do nh ng lí do k thu t. Tr c tiên là t c x lí hình nh: càng nhi u hình nh c ch p t b c m bi n c a chu t. 4. DPI ã d n thay th CPI. i u này úng nh ng n u s l ng m u càng nhi u. CPI và DPI ch khác nhau v n v tính (CPI s d ng centimet còn DPI s d ng s l ng i m nh). chính xác t ng lên l i t .

chu t 1600dpi n 2000dpi s r t tuy t khi s d ng trên màn hình 1600x1200 ho c 2048x1536 tr lên. Các nhà s n xu t có nhi u cách x lí v n này thông qua ph n m m ho c tr c ti p t ph n c ng. m c Dpi cao v i phân gi i màn hình càng l n s giúp h n ch t c con tr di chuy n trong khi v n gi c tính chính xác. Tuy nhiên. Càng r c r i h n cho ng i dùng khi ch s DPI c a chu t còn ph thu c vào phân gi i màn hình mà b n s d ng. khi chuy n phân gi i hi n th t 1024x768 lên 1600x1200 ho c cao h n. mà không ph i di chu t nhi u nh ng ng c l i. b t c di chuy n nào dù nh nh t c ng s b ghi nh n và i u này hoàn toàn không có l i cho tính chính xác. 2000dpi th c ra là kh n ng áp ng v t c c a chu t v i ph n ng c a ng i ch i ngay c phân gi i cao. M c 800dpi và 1280x1024 là khá h p.l thu n v i t c chu t. nh ng n u b n dùng chúng màn hình phân gi i th p h n (d i 1280x1024) thì r c r i s x y ra: r t khó ch n i t ng. Chính vì th nh ng giá tr DPI th ng th y trên các các s n ph m th h m i ( c bi t là các lo i chu t cho game th ) nh 1600dpi. do khi b n di chuy n chu t m t kho ng cách r t . nguyên t c chính v n là b qua các i m nh và nh th rõ ràng chính xác c ng s gi m i khi t c chu t h th p xu ng. Vì th b n có th di chuy n con tr t i i m mình mu n r t nhanh. L y ví d : v i cùng m c DPI. Trong th c t . do chính xác t l thu n v i t c di chuy n nên vi c i u khi n chu t s gây khó kh n h n. b n s ph i di chuy n chu t dài h n cho cùng m t kho ng cách trên màn hình. T ó ta th y r ng. V n cân b ng gi a hai giá tr t c và chính xác c gi i quy t d a vào phân gi i màn hình c a ng i dùng.

Chu t mini: v i kích c ch b ng ho c nh h n qu tr ng gà. con tr ã có th ch y t góc màn hình này sang góc màn hình i di n r i. chu t mini c s d ng cho nh ng thi t b di ng nh máy tính xách tay. .Nh ng bi n th c a chu t máy tính: Trên th c t có khá nhi u bi n th c a con chu t nguyên th y áp ng các m c ích riêng. ng i s d ng nh n b ng bàn chân. . . 5.nh .Trackball: thay vì chuy n d ch chu t bi quay thì v i Trackball.Chu t d ng c n i u khi n (Joy Mouse): ây là s k t h p gi a Joystick và chu t máy tính. . Hi n nay.Chu t s d ng b ng chân (Foot Mouse): dành cho ng i khuy t t t v tay. b n s d ng m t c n i u khi n . b n có th th y các l ai chu t lai nh sau: . l ai chu t này ho t ng ch v i 2 nút b m. ng i dùng s i u khi n con tr trên màn hình thông qua m t viên bi l n t trên m t c nh. ây s là b t l i l n v i nh ng ng i dùng yêu c u chính xác kho ng nh (micro) nh thi t k hay game chi n thu t.Chu t lòng bàn tay (Palm Mouse): c n m trong lòng bàn tay. b n có th th dùng Trackball do s n ph m này ch yêu c u ng i dùng chuy n ng ngón tay di chuy n con tr . nó s b t nh ng chuy n ng c a ph n u ng i dùng di chuy n con tr t ng ng. . Ví d nh khi b n b au tay ho c vai trong khi s d ng chu t thông th ng.Chu t Camera: nh máy quay phim. Con tr chu t ph thu c vào nh ng cú ch m tay và áp l c s quy t nh t c di chuy n.

M t khi ã nh m c m c ích. và ng i ch i dòng First Person Shooter (Quake. Tiêu chí b n c n ngh n khi mua chu t chính là m c ích s d ng. i v i thi t k thì do có yêu c u r t cao v chính xác cho nên không nên m t t i dòng chu t không dây. Doom ) n u b n thu c nhóm th nh t thì h u h t các lo i chu t thông th ng hoàn toàn yêu c u. n u b n là ng i có thói quen di chuy n chu t trên m t bàn thì hãy m b o b m t ó không có hoa v n hay h a ti t lòe lo t. vi c ch n l a gi a các lo i c m ng khá n gi n. Còn i v i các game th thì ta t m chia các game th ra làm 3 d ng:ng i ch i mang tính ch t gi i trí nói chung (online ho c các trò ch i n gi n). b n s c n t i nh ng dòng chu t th c s cao c p n u mu n so tài cùng v i i th . Tuy nhiên n u thu c hai nhóm sau. Warcraft ).di chuy n con tr và nh n chu t thông qua nút b m trên nh. ch ng h n n u làm vi c v n phòng thì chu t bình th ng v i phân gi i 800dpilà và k t n i không dây s có ích n u b n không mu n thêm dây vào m l ng nh ng phía sau máy tính. Còn m t y u t khá quan tr ng . b n c ng nên ý t i ki u dáng chu t sao cho c m th y tho i mái n u th ng làm vi c lâu. vì ngoài tính chính xác khá cao thì chu t laser còn có kh n ng di chuy n h u h t m i a hình. tr c tiên b n nên quan sát môi tr ng làm vi c. ng i ch i game dàn tr n (Ages of Empire. l a ch n phù h p. Hi n nay nh ng lo i chu t quang r ti n nh t c ng d s c y chu t bi c k vào xó . Chu t laser là l a ch n t t vì có chính xác cao. N u b n có tài chính d d thì chu t laser là s l a ch n lí t ng nh t.

Nói chung tiêu chí hàng u v ki u dáng là c m v a v n và th ai mái nh t. i v i các game th thì chính xác và t c c a chu t còn giúp h giành chi n th ng trong nh ng tr n chi n sinh t và ch p cánh cho tài n ng s n có c a h . Nhìn chung i a s ng i dùng v n ch a th t s quan tâm v chu t và th ng li t chúng là m t hàng khuy n mãi khi mua máy vi tính. a. Có th nh ng s n ph m hàng u giá còn h i m c so v i m t b ng tiêu dùng trong n c nh ng b n hãy luôn ghi nh m t i u r ng không gì quí h n s c kh e và nh ng thi t b có liên quan tr c ti p t i i u ó nên nh n cs ut x ng áng. Vi c ch n l a m t chú chu t ch t l ng cao và thi t k phù h p s em l i nhi u l i ích cho công vi c và s c kh e c a b n. . G b. ó chính là kích th c và hình dáng c a chu t.mà ít ng i chú ý ho c ch coi là ph .