ΑΜ ΕΛΑ Μ’ ΠΟΥ ΔΕΝ ΚΑΝΕΙ ΛΑΘΟΣ Η ΤΡΟΪΚΑ

Στα τυφλά βάδιζε η τρόικα την προηγούμενη τριετία καθώς μεθοδολογικές αβλεψίες
σε βασικά μακροοικονομικά μεγέθη καθιστούσαν αδύνατη την αποτίμηση της
επίπτωσης των μέτρων λιτότητας στην πραγματική οικονομία. Το ΔΝΤ παραδέχθηκε
στα μέσα της εβδομάδας ότι συστηματικά υποεκτιμούσε τις επιπτώσεις της λιτότητας
στην οικονομική ανάπτυξη, κάτι που αποδείχθηκε περίτρανα στην ελληνική
περίπτωση. Ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ Ολιβιέ Μπλανσάρ έκανε στα μέσα
της εβδομάδας την αυτοκριτική του Ταμείου, παραδεχόμενος τις λανθασμένες
προβλέψεις, και ταυτόχρονα διατύπωσε νέες, πιο ρεαλιστικές αναφορικά με τους
δημοσιονομικούς πολλαπλασιαστές που θα πρέπει να εφαρμόζονται ανά χώρα.
Ο δημοσιονομικός πολλαπλασιαστής χρησιμοποιείται για να υπολογιστεί το ποσοστό
μείωσης του ΑΕΠ μιας χώρας αν ληφθούν δημοσιονομικά μέτρα συγκεκριμένου
ύψους. Ο δημοσιονομικός πολλαπλασιαστής που έχει χρησιμοποιηθεί στην Ελλάδα την
τελευταία τριετία ήταν 0,5, ενώ σύμφωνα με τα νέα δεδομένα έπρεπε να ανέρχεται στο
1,7-1,8.
http://www.tanea.gr/ellada/article/?aid=4759957
Μάλιστα! Τώρα καταλάβατε δηλαδή. Αποτέλεσμα ενός μικρού λάθους ήσαν όλα αυτά
που επί τρία σχεδόν χρόνια συμβαίνουν στην Ελλάδα σε βάρος των εργαζόμενων. Οι
μισθοί καταβαραθρώθηκαν γιατί ο δημοσιονομικός πολλαπλασιαστής που
χρησιμοποιήθηκε δεν ήταν ο σωστός. Οι άνεργοι φτάνουν πλέον, επίσημα, τα 1,3
εκατομμύρια από ένα μικρό λάθος της τάξης του 1,2-1,3 του πολλαπλασιαστή. Μάλιστα
τώρα που το καταλάβατε πρέπει βάσιμα πλέον να ελπίζεται. Να ελπίζεται πως σύντομα
θα βρείτε δουλειά οι άνεργοι. Να ελπίζεται πως οι μισθοί και οι συντάξεις θα επανέλθουν
στα πρότερα επίπεδα. Να ελπίζεται πως το μικρό μαγαζί σας ή μικρή επιχείρησή σας
που έκλεισε θα ξανανοίξει. Τόσο απλά. Έκαναν σας λένε ένα μικρό λάθος και τα λάθη
είναι ανθρώπινα.
Ας σοβαρευτούμε όμως λίγο. Όσο κι αν ελπίζουν οι θιασώτες του παλιού πως θα
ξαναεπιστρέψουμε, μετά την ανακάλυψη του λάθους, στο 2008 πλανώνται οικτρά. Γιατί
απλούστατα κανένα λάθος δεν έκαναν ούτε κανένα λάθος κάνουν. Οι ενέργειές τους και
οι παρεμβάσεις τους είναι καλά στοχευμένες όσο κι αν δεν είναι και εξαιρετικά
μελετημένες. Δεν τους ενδιαφέρει και πολύ αυτό. Θα υπάρχουν και παράπλευρες
απώλειες. Θα ζητήσουν συγγνώμη και θα προχωρήσουν. Έχουν μάθει να χειραγωγούν
τον κόσμο. Εξάλλου για το λόγο αυτό συντηρούν χρεοκοπημένους τηλεοπτικούς
σταθμούς και εφημερίδες. Για το λόγο αυτό έχουν στρατιές ολόκληρες καλοταϊσμένων και
βαθειά ανήθικων «δημοσιογράφων». Στην ανάγκη, και για τους πιο απείθαρχους,
στρατιές στρατιωτικοποιημένων σωμάτων αποκατάστασης της τάξης είναι έτοιμα να τους
κατασπαράξουν. Τα τελευταία είναι κακοταϊσμένα και γι αυτό αποτελούνται από
αμόρφωτους και ανεγκέφαλους. Τι το χρειάζονται εξάλλου το μυαλό; Τα χέρια τους
χρειάζονται και την ανυπαρξία συνείδησης και ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Αφού είναι όλα έτσι ρυθμισμένα προχωρούν στην υλοποίηση του σχεδίου. Ποιού
σχεδίου όμως; Όλοι πλέον οι ένθερμοι θιασώτες και διαπρύσιοι, μέχρι χθες, κήρυκες των
πολιτικών που ακολουθήθηκαν από το 2010 και μετά σήμερα αποφαίνονται πως, δε
μπορεί, όλα αυτά είναι ένα λάθος. Από την αρχή δεν το έλεγαν αυτοί; Αφήστε λοιπόν τις
αντιδράσεις και τις κινητοποιήσεις. Αφήστε τις απεργίας και τις διαδηλώσεις. Τώρα που
κατάλαβαν το λάθος όλα θα διορθωθούν. Λοιπόν. Κανένα λάθος δεν υπάρχει. Όλα
εξελίσσονται κανονικά. Οι εφαρμοζόμενες από τις αρχές του 2010 αντεργατικές και
αντιλαϊκές πολιτικές είχαν σαν αφετηρία και σαν αφορμή το υψηλό δημόσιο χρέος της
1

Ελλάδας. Έτσι είπαν. Αυτό έπρεπε να μειωθεί. Στο επόμενο διάγραμμα βλέπουμε το
δημόσιο χρέος των χωρών μελών της ΕΕ το 2007 και το 2012.
Διάγραμμα 1

http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/european_economy/2011/pdf/ee-2
Τα συμπεράσματα προκύπτουν εύκολα. Το δημόσιο χρέος όχι μόνο δε μειώθηκε αλλά
αυξήθηκε με ρυθμούς ιλιγγιώδεις. Και όχι μόνο στην Ελλάδα. Προσέξτε την Ιρλανδία, την
Πορτογαλία, την Ισπανία. Να λένε οι καλοταϊσμένοι καλοθελητάδες. Νάτο το λάθος. Θα
ήταν όμως πράγματι λάθος αν ο διακηρυγμένος στόχος, η μείωση του δημοσίου χρέους,
ήταν και ο πραγματικός στόχος. Ήταν όμως; Πριν απαντήσουμε ας δούμε τα δεδομένα
των παρακάτω διαγραμμάτων.
Διάγραμμα 2

http://www.minfin.gr/contentapi/f/binaryChannel/minfin/datastore/89/49/3b/89493befbcb6dbc90db37dd461f6d52650962caa/application/pdf/ocp61_el.p
df

2

Τι μας αποκαλύπτει το διάγραμμα 2; Βλέπουμε τους κατόχους του δημοσίου χρέους
της Ελλάδας, αλλά και των υπόλοιπων χωρών του ευρωπαϊκού νότου, στο τέλος του
2009. Παρατηρούμε τη μεγάλη έκθεση των χωρών του ευρωπαϊκού βορρά και κυρίως
της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Βρετανίας και της Ολλανδίας. Δεν πρέπει στιγμή να μας
διαφεύγει πως οι κάτοχοι του χρέους ήσαν ιδιώτες πιστωτές. Τράπεζες, ασφαλιστικές
εταιρείες, επενδυτικές εταιρείες και συνταξιοδοτικά ταμεία. Καθώς πλησιάζαμε στο 2009
το χρέος αυτό αυξανόταν και καθώς οι χώρες του ευρωπαϊκού νότου βρίσκονταν
πιασμένες σε μια πολλαπλή παγίδα - καπιταλιστική κρίση, υψηλά συνολικά χρέη, αύξηση
του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών και αδυναμία άσκησης νομισματικής πολιτικής
– φαινόταν εξαιρετικά αμφίβολο το να μπορέσουν να αναχρηματοδοτήσουν το χρέος
τους και πολύ περισσότερο να δανειστούν επιπλέον μια και είχαν και δημοσιονομικά
ελλείμματα. Αλλά δεν ήταν μόνο το δημόσιο χρέος που απασχολούσε το κεφάλαιο και
τους οργανισμούς-εκπροσώπους του. ήταν το συνολικό, δημόσιο και ιδιωτικό, χρέος
διαφόρων ευρωπαϊκών χωρών. Στον επόμενο πίνακα βλέπουμε το ώριμο χρέος και το
δημοσιονομικό έλλειμμα για την Ελλάδα, την Πορτογαλία, την Ισπανία, την Ιταλία, και την
Ιρλανδία.
Πίνακας 1

http://img30.imageshack.us/img30/8771/62387696.jpg

Φυσικά δεν ήσαν όλες οι χώρες ίδιες και ούτε είχαν τα ίδια ποσοστά ως προς το ΑΕΠ
χρέη αλλά ούτε και την ίδια κατανομή χρεών μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Στον
επόμενο πίνακα βλέπουμε αυτές τις διαφορές.

3

Πίνακας 2

http://www.bis.org/publ/othp16.pdf
Εδώ βλέπουμε διάφορα αξιοσημείωτα:
1. Τα χρέη όλων των αναπτυγμένων χωρών αυξάνονται αλματωδώς από τη δεκαετία του
1980 και μετά.
2. Μεταξύ των 16 χωρών του πίνακα η Ελλάδα είναι η χώρα με το μικρότερο συνολικό
δανεισμό μετά τη Γερμανία.
3. Η δεκαετία του 2000, δεκαετία υιοθέτησης του ευρώ, το συνολικό χρέος της
Πορτογαλίας, της Ισπανίας αλλά και της Ελλάδας εκτινάχτηκαν σε μεγάλο ύψος.
Το Γερμανικό και το Γαλλικό κυρίως κεφάλαιο μέσω της πίστωσης προς τις παραπάνω,
και όχι μόνο, χώρες είχε δημιουργήσει μια τεράστια φούσκα η οποία μετά το ξέσπασμα
της κρίσης του 2008 ήταν έτοιμη να σκάσει μια και είχε φτάσει στα όριά της. Στο επόμενο
διάγραμμα βλέπουμε τη μόχλευση των τραπεζών διαφόρων χωρών όπου και εύκολα
διακρίνεται η πρωτιά των γερμανικών και των γαλλικών τραπεζών.

4

Διάγραμμα 3

http://phoenixcapitalmarketing.com/eucollapse.pdf
Το πρώτο επομένως καθήκον που έμπαινε στο κεφάλαιο ήταν η διάσωσή του, κάτι που
φυσικά ανέλαβαν να πράξουν οι εθνικοί και διεθνείς εκπρόσωποί και προστάτες του. Η
λύση ήταν απλή και εφαρμόστηκε αρχικά με επιτυχία στην Ιρλανδία. Οι πτωχευμένες
ιρλανδικές τράπεζες φόρτωσαν όλη τη ζημιά στο δημόσιο, δηλαδή στους Ιρλανδούς. Η
επιτυχία αυτή έδειξε το δρόμο. Ένας από τους πλέον αδύνατους κρίκους στην αλυσίδα
των αναπτυγμένων χωρών της Ευρώπης ήταν η Ελλάδα. Σε αντίθεση με την Ιρλανδία η
Ελλάδα είχε πολύ χαμηλό ιδιωτικό δανεισμό αλλά ψηλό δημόσιο. Λεπτομέρειες
σκέφτηκαν. Η συνταγή παραμένει ίδια. Οι ζημιές των τραπεζών θα φορτωθούν στους
λαούς. Σε όλους τους λαούς στην ανάγκη. Και η διαδικασία ξεκινά το 2009 ‘όπως
βλέπουμε στο επόμενο διάγραμμα.
Διάγραμμα 4

http://www.protagon.gr/resources/toolip/doc/2011/10/20/20oct-fifth-review-compliance-report-all.pdf

5

Το διάγραμμα προέρχεται από την τελευταία έκθεση της τρόϊκα και μας δείχνει τους
κατόχους του ελληνικού δημοσίου χρέους από το 2007 ως το Μάρτη του 2011. Εδώ
βλέπουμε εξαιρετικά ενδιαφέροντα πράγματα. Από το καλοκαίρι του 2009 η έκθεση των
ξένων τραπεζών, ιδιαίτερα δηλαδή των γαλλικών και των γερμανικών, αρχίζει να
μειώνεται με ταχύτατους ρυθμούς και να αυξάνεται η έκθεση των ελληνικών τραπεζών
και άλλων εγχώριων επενδυτών, δηλαδή κυρίως των ταμείων. Από το 2010 και με την
ενεργοποίηση του μηχανισμού EFSF το ιδιωτικό χρέος αρχίζει να γίνεται δημόσιο όπως
φαίνεται και στο διάγραμμα 4. Η διαδικασία ολοκληρώθηκε σχεδόν με το εξαιρετικά
καταστροφικό για τα ελληνικά συμφέροντα PSI (Διάγραμμα 5) .
Διάγραμμα 5

http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2144932

Το τελικό αποτέλεσμα της παραπάνω διαδικασίας, η οποία και ολοκληρώθηκε
ουσιαστικά, είναι το κεφάλαιο, το διαχειριζόμενο από τις τράπεζες, να μείνει με τα κέρδη
και οι ζημιές να μεταφερθούν στο δημόσιο και τελικά σε όλους τους ευρωπαϊκούς λαούς,
ιδιαίτερα δε στον ελληνικό. Αν ρίξουμε μια ματιά στο επόμενο διάγραμμα βλέπουμε πως
το σχέδιο ολοκληρώνεται με επιτυχία και κανένα λάθος δεν έκαναν οι τεχνοκράτες της
τρόϊκας εκτελώντας τις εντολές των αφεντικών τους.

6

Διάγραμμα 5

http://www.iobe.gr/media/elloik/01.12.pdfhttp://www.iobe.gr/media/elloik/01.12.pdf

Η πρώτη επομένως εντολή των εντολοδόχων τεχνοκρατών, αυτή δηλαδή της
διάσωσης των τραπεζών εκτελέστηκε με επιτυχία. Ίσως βέβαια γεννηθεί εδώ η απορία:
και τα τωρινά χρέη, έστω κι αν έγιναν δημόσια δεν ενδιαφέρει τους εκπροσώπους του
κεφαλαίου αν θα αποπληρωθούν; Η απάντηση είναι πως και φυσικά και τους ενδιαφέρει.
Αφού ολοκληρώθηκε το συντομότερο δυνατό η απεμπλοκή των τραπεζών και του
κεφαλαίου από το δημόσιο χρέος της Ελλάδας η προσοχή στράφηκε στη μείωση του
δημοσιονομικού ελλείμματος και την γρήγορη δημιουργία πλεονασμάτων ώστε να
αποπληρώνονται τα δάνεια του ΔΝΤ και της ΕΕ. Η συνταγή απλή κι εδώ. Μείωση με
οποιοδήποτε κόστος των δημοσίων δαπανών που σχετίζονται με μισθούς, συντάξεις και
κοινωνικές παροχές και η αύξηση των εσόδων με την υπερφορολόγηση των
χαμηλότερων εισοδηματικά στρωμάτων αλλά και το ξεπούλημα της δημόσιας
περιουσίας.
Αλλά η εντολή των τεχνοκρατών δεν σταματούσε ούτε μπορούσε να σταματά εδώ. Κι
αυτό για έναν πολύ απλό λόγο. Τα συσσωρευμένα χρέη δεν ήσαν μόνο, και δεν ήσαν
κύρια δημόσια. Τα περισσότερα σε αρκετές χώρες ήσαν χρέη του ιδιωτικού τομέα. Αν και
στη Ελλάδα αυτά δεν ήσαν όσα σε άλλες χώρες όπως η Ισπανία ή η Πορτογαλία, είχαν
εξαιρετικά αυξητική τάση. Τα χρέη ήσαν σε τελική ανάλυση αποτέλεσμα του ελλείμματος
του ισοζυγίου των τρεχουσών συναλλαγών. Μία εξαιρετικά επιβαρυντική παράμετρος
στη ραγδαία αύξηση του ρυθμού του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών ήταν η
υιοθέτηση του ευρώ και η αδυναμία άσκησης ανεξάρτητης νομισματικής πολιτικής. Ο
παραπάνω ισχυρισμός γίνεται απολύτως κατανοητός μέσω του επόμενου διαγράμματος.

7

Διάγραμμα 6

http://www.bankofgreece.gr/BogEkdoseis/%CE%99%CF%83%CE%BF%CE%B6%CF%8D%CE%B3%
CE%B9%CE%BF_%CE%A4%CF%81%CE%AD%CF%87%CE%BF%CF%85%CF%83%CF%89%CE%BD_%
CE%A3%CF%85%CE%BD%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%B1%CE%B3%CF%8E%CE%BD.pdf
Η Ελλάδα και η Πορτογαλία, ακολουθούμενες από την Ισπανία και την Ιταλία, ήσαν οι
χώρες που δέχτηκαν τις ισχυρότερες πιέσεις στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών τους
εξ αιτίας του ευρώ. Μια και η διαδικασία της απομόχλευσης ήταν από τη μια απολύτως
επιβεβλημένη και από την άλλη υπήρχαν δύο μεταβλητές που δεν έπρεπε να αγγιχτούνη ελάχιστη δυνατή ζημιά για το κεφάλαιο και η διατήρηση της αξιοπιστίας του ευρώ- οι
επιλογές στις παρεμβάσεις ήσαν περιορισμένες. Ουσιαστικά δηλαδή μία. Κόψιμο όλων
των πιστωτικών γραμμών και μείωση του ελλείμματος του εμπορικού ισοζυγίου αγαθών
στο ύψος του πλεονάσματος του ισοζυγίου υπηρεσιών. Για να μειωθεί το έλλειμμα του
ισοζυγίου αγαθών γρήγορα αρκεί να μειώσεις τις εισαγωγές περικόπτοντας το εισόδημα
όσων καταναλώνουν. Δηλαδή των μισθωτών και των συνταξιούχων. Αυτός ήταν ένας
από τους λόγους της βάρβαρης επίθεσης στα εισοδήματα των πιο φτωχών των λαϊκών
δηλαδή τάξεων και στρωμάτων.
Αυτό όμως δεν αρκεί συνήθως διότι η κατανάλωση, άρα και αρκετές εισαγωγές, δεν
μπορούν να πέσουν κάτω από ένα όριο. Πρέπει να αυξήσεις ταυτόχρονα και τις
εξαγωγές. Μια βασική και γρήγορη τεχνική αύξησης των εξαγωγών, αλλά και μείωσης
των εισαγωγών, είναι αυτή της υποτίμησης του νομίσματος. Η μέθοδος όμως της
υποτίμησης για την ισορροπία στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών αποκλειόταν για την
Ελλάδα αφού δεν μπορούσε να ασκήσει ανεξάρτητη νομισματική πολιτική. Με τις
8

προϋποθέσεις αυτές η μόνη λύση για την αύξηση των εξαγωγών είναι η εσωτερική
υποτίμηση. Ο δείκτης ο οποίος μπορεί να μετρήσει τη θέση της ελληνικής οικονομίας στο
διεθνή καταμερισμό της εργασίας σε σχέση τουλάχιστον με τους κύριους εμπορικούς
εταίρους της είναι αυτός της Πραγματικής Ενεργού Συναλλαγματικής Ισοτιμίας (REER).
Είναι εκείνος ο δείκτης ο οποίος φανερώνει πόσο ακριβά είναι τα ελληνικά προϊόντα για
τους ξένους. Στο επόμενο διάγραμμα βλέπουμε το δείκτη αυτόν για μια σειρά από χώρες
από το 1960 ως σήμερα.
Διάγραμμα 7
Real effective exchange rates, based on unit labour costs (total economy) :- Performance relative
to the rest of the former EU-15: double export weights
180

160

140

120

100

80
ΓΕΡΜΑΝΙΑ
60

ΓΑΛΛΙΑ
ΙΤΑΛΙΑ

40

ΟΛΛΑΝΔΙΑ
ΒΡΕΤΑΝΙΑ
ΕΛΛΑΔΑ

20

ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ

1961

1963

1967

1969

1971

1973

1975

1977

1979

1981

1983

1985

1987

1989

1991

1993

1995

1997

1999

2001

2003

2005

2007

2009

2011

2013

1965

ΙΣΠΑΝΙΑ

0

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ http://eparistera.blogspot.gr/
Στοιχεία από: http://ec.europa.eu/economy_finance/ameco/user/serie/ResultSerie.cfm
Από το διάγραμμα βλέπουμε πως από την υιοθέτηση του ευρώ και μετά η REER πήρε
για την Ελλάδα την πιο δραματική αύξηση ακολουθούμενη από τις υπόλοιπες χώρες του
ευρωπαϊκού νότου. Εδώ είναι καλό να διευκρινίσουμε πως δεν είναι το νόμισμα αυτό
καθαυτό υπεύθυνο για την αδυναμία της ελληνικής οικονομίας στο διεθνή καταμερισμό.
9

Αυτό αντανακλά απλά την ανισόμετρη ανάπτυξη και την ανικανότητα ή απροθυμία του
ελληνικού καπιταλισμού και της ελληνικής αστικής τάξης να δημιουργήσει μια οικονομία
μη παρασιτική και μη κομπραδόρικη. Αντανακλά επίσης τις μεταβολές που
συντελέστηκαν πρωτίστως στη Γερμανία κατά τη δεκαετία του 2000. Πάντως, και άσχετα
από τα αίτια, εκείνο που οι τεχνοκράτες της τρόϊκα παρατηρούν είναι αυτόν ακριβώς το
δείκτη. Οι παρεμβάσεις στην αγορά εργασίας και τους μισθούς του ιδιωτικού τομέα ήταν
ο μοναδικός τεχνικά τρόπος, εφόσον όλες οι άλλες μεταβλητές έπρεπε να μείνουν ως
είχαν, για να μειωθεί η REER. Οι μειώσεις των μισθών στον ιδιωτικό τομέα κατά το 2010
και 2011 δεν στάθηκαν ικανές να μειώσουν την Πραγματική Ενεργό Συναλλαγματική
Ισοτιμία, και κατ’ επέκταση, τη βελτίωση της θέσης της ελληνικής οικονομίας στο διεθνή
καταμερισμό όπως διαπιστώνει και το ΔΝΤ με την έκθεσή του για την Ελλάδα
(διάγραμμα 8)
Διάγραμμα 8

http://www.imf.org/external/pubs/ft/scr/2011/cr11351.pdf
Τι μένει επομένως; Και άλλες μειώσεις μισθών. Όσοι επομένως μιλάνε για κάποιο
λάθος της τρόϊκα ή πως δεν έχουν καμιά δουλειά με τον ιδιωτικό τομέα είναι ή αφελείς, ή
απλοί αργυρώνητοι προπαγανδιστές και διακινούν την άποψη περί «λάθους» σε μια
προσπάθεια παραπλάνησης των πληττόμενων από τα μέτρα της άγριας λιτότητας και
της βάρβαρης φορολογίας. Κανένα λάθος δεν κάνουν οι τεχνοκράτες υπάλληλοι του
κεφαλαίου. Λάθος κάνουν όσοι πιστεύουν αφελώς πως κάνουν λάθος. Επιτυγχάνουν
όλους τους πραγματικούς τους στόχους. Μόνο που φυσικά δε λένε ποιοι είναι αυτοί.
Όπως φυσικά στους στόχους τους ήταν και η εκτίναξη της ανεργίας για να ασκηθεί
αφόρητη πίεση στη εργασία. Όπως στους στόχους της ήταν και το κλείσιμο των
μικρομάγαζων για να δημιουργηθεί χώρος για την ανάπτυξη των μεγάλων
καπιταλιστικών αλυσίδων λιανικής. Και όπως δείχνει και το επόμενο διάγραμμα του ΔΝΤ
έχουμε πολύ δρόμο ακόμη μπροστά μας μέχρι τη «σωστή» αποκατάσταση της
Πραγματικής Ενεργού Συναλλαγματικής Ισοτιμίας. Πολλά μέτρα ακόμη. Και πολλά
πακέτα μειώσεων στους μισθούς.
10

Διάγραμμα 9

http://www.imf.org/external/pubs/ft/scr/2012/cr1257.pdf
Μέσω επομένως των παρεμβάσεων στους δύο τομείς που εξετάσαμε, του
δημοσιονομικού δηλαδή και τις απορύθμισης της αγοράς εργασίας, επιδιώκεται η
ισορρόπηση της ελληνικής οικονομίας σε ένα πολύ κατώτερο του προηγουμένου
επίπεδο. Σε ένα επίπεδο φτώχειας για τη συντριπτική πλειονότητα του ελληνικού
πληθυσμού, όχι μόνο σχετικής αλλά και απόλυτης. Μέσα στο πλαίσιο αυτό το κεφάλαιο
ενισχυμένο και με την ιδιοκτησία των δημόσιων επιχειρήσεων, των δημόσιων υποδομών
και των δημόσιων αγαθών επιδιώκει εναγωνίως να αυξήσει την κερδοφορία του
ενισχύοντας, σε ένα ευρωπαϊκό επίπεδο, τον εξαγωγικό προσανατολισμό του
ανταποκρινόμενο στον ανταγωνισμό της Κίνας και των χωρών της νοτιοανατολικής Ασίας
ενώ σε εθνικό επίπεδο και στα πλαίσια του διεθνούς καταμερισμού στο ελληνικό
κεφάλαιο, αλλά και στο ξένο που δραστηριοποιείται στην Ελλάδα, ανατίθεται ένας ρόλος
συμπληρωματικός. Ο ρόλος δηλαδή του διασκεδαστή και του ενδιαμέσου στις
μεταφορές. Δεν κάνουν επομένως κανένα λάθος και οι εκπρόσωποι του διεθνούς
κεφαλαίου υλοποιούν ένα συγκεκριμένο σχέδιο συνεπικουρούμενοι από τους
εκπροσώπους του ελληνικού κεφαλαίου που κατέχουν την εξουσία και την κυβέρνηση.
Ίσως τώρα, και δίκαια, αναρωτηθεί κάποιος, δεν κάνουν πουθενά λάθος; Φυσικά
κάνουν. Μόνο που αυτό δε βρίσκεται στις ενέργειές τους για την υλοποίηση των
αποφάσεων των αφεντικών τους. Βρίσκεται στην απόλυτη αδυναμία τους να
κατανοήσουν την ουσία της οικονομίας. Να κατανοήσουν πως η οικονομία είναι
κοινωνικό παράγωγο. Για το λόγο αυτό από τα μοντελάκια τους απουσιάζουν παντελώς
οι κοινωνίες. Απουσιάζουν παντελώς οι άνθρωποι. Απουσιάζει δηλαδή ο κύριος
διαμορφωτής των συνθηκών της παραγωγής και της οικονομίας και που για χάρη του
οποίου υπάρχει και η παραγωγή και η οικονομία. Η οικονομία των τεχνοκρατών του
κεφαλαίου είναι μια οικονομία εν κενώ. Μια μη οικονομία. Καθώς ο καπιταλισμός έχει

11

πιαστεί στη διπλή παγίδα της υποκατανάλωσης και του χρέους γνωρίζει πως οι λύσεις
στα δύο αυτά προβλήματα είναι αντίθετες.
Ότι ενισχύει την κατανάλωση δυναμώνει το χρέος και το αντίστροφο. Είναι απλά
αδύνατο να ξεφύγει από την παγίδα και να συνεχιστεί απρόσκοπτα η διευρυμένη
καπιταλιστική αναπαραγωγή καθώς έχει εξαντλήσει πλέον τις αναπτυξιακές του
δυνατότητες. Επιτίθεται επομένως με σφοδρότητα στην εργασία προκειμένου να αυξήσει
την κερδοφορία του. Μια και η επίθεση στην εργασία αποδυναμώνει την εσωτερική
κατανάλωση προωθεί την απίθανη ηλιθιότητα της εξωστρεφούς οικονομίας. Μεταφέρει
την αντίφαση που ισχύει για τους ατομικούς καπιταλιστές στο επίπεδο των εθνικών
οικονομιών. Την αντίφαση δηλαδή που θέλει ο κάθε ατομικός καπιταλιστής να πληρώνει
ελάχιστους μισθούς στους δικούς του εργαζόμενους αλλά οι υπόλοιποι καπιταλιστές
μεγάλους στους δικούς τους ώστε να μπορούν να αγοράζουν τα προϊόντα του!
Ο καπιταλισμός είναι αδύνατο πλέον να βγει από τις αντιφάσεις του.

Για τη θέση της ελληνικής οικονομίας στο νέο διεθνή καπιταλιστικό καταμερισμό δες:
Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΥ ΜΑΣ ΕΤΟΙΜΑΖΟΥΝ.
http://eparistera.blogspot.gr/2012/03/blog-post.html

12

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful