Η ΈΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΤΑΝΗΣΟΥ

Μια προσπάθεια για την προσέγγιση της ιστορικής αλήθειας.
Ένα κειμενο γραμμένο για τις εκδηλώσεις διαλόγου με την Ιστορία, στην επέτειο τηςδολοφονίας
του Ι.Καποδίστρια(27/9) και εν όψει της συμπλήρωσης 150 χρόνων
από την Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα,το 2014

του Γιώργου Σκλαβούνου

ΗΈΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΤΑΝΗΣΟΥ
Περιεχόμενα
Εισαγωγικά
1. Το Ιστορικό πλαίσιο
2. Τα ψεύδη και οι διαστρεβλώσεις
a. Η ένωση ως ‘δωρεά’
b. ‘Το’ ψήφισμα της ένωσης
c. Οι ‘όροι’ των επτανησίων και οι (πραγματικοί) όροι της Αγγλίας
d. Τα χωριά που ‘ψήφισαν’
3. Οι αποσιωπήσεις
4. Η συνέπεια της αγγλικής πολιτικής σε Επτάνησα-Κρήτη-Κύπρο, Μεσόγειο
5. Η ταυτότητα του επτανησιακού κινήματος
Επιλογικά

Εικόνα εξωφύλλου: Απεικόνιση της πόλης από το Mattӓus Merian 1638, πηγή: Navari

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΆ

Η

ΙΟΝΊΩΝ ΣΤΑ
1800, οι αλλαγές επικυρίαρχων στα επτάνησα
μεταξύ των ετών 1800-1815, οι συγκρούσεις για
την προσάρτηση ή την ανεξαρτησία των Ιονίων στις
συνθήκες ειρήνης μετά τους Ναπολεόντειους πολέμους,
μεταξύ Αγγλίας, Αυστρίας και Ρωσίας, μπορούν να
κατανοηθούν καλυτέρα ως εκφράσεις του αδυσώπητου
ενδο-ευρωπαϊκού αγώνα για επικυριαρχία στη Μεσόγειο,
αλλά και του αγώνα των Ελλήνων για τη δημιουργία, τη
διατήρηση και την αξιοποίηση των Ιονίων ως
προπλάσματος-προγεφυρώματος της
εθνικής τους
ανεξαρτησίας. Είναι σαφές, πως η αντιμετώπιση της
επανάστασης του 1821, από τις ‘προστάτιδες’ δυνάμεις,
ήταν απόλυτα ενταγμένη στο πλέγμα των διεθνών
ανταγωνισμών για τη λύση του Ανατολικού Ζητήματος.
Το Επτανησιακό, οι αγώνες για συνταγματικές
ελευθερίες στα Ιόνια, η επανάσταση του 1821, ο αγώνας
για τα όρια του νεοσύστατου ελληνικού κράτους και ο
αγώνας για την Ένωση της Επτανήσου, αποτελούν
πτυχές του ίδιου προβλήματος και έτσι άλλωστε έγιναν
αντιληπτές από την πολιτική και πνευματική ηγεσία του
Επτανησιακού κινήματος και ευρύτερα, του μαχόμενου
Ελληνισμού.
Οι διαστρεβλώσεις της ιστορίας με τις οποίες
ασχολείται το παρόν κείμενο, προκύπτουν, συνίστανται
και εκφράζονται από την ακολουθούμενη μεθοδολογική
πρακτική αντιμετώπισης του Επτανησιακού Ζητήματος
και του Ενωτικού αγώνα των Επτανησίων: πρόκειται για
ΔΗΜΙΟΥΡΓΊΑ ΤΟΥ ΚΡΆΤΟΥΣ ΤΩΝ

μια προσέγγιση που τοποθετεί το Επτανησιακό εκτός του
πλαισίου της ελληνικής επανάστασης. Επόμενο είναι ότι
με τη μέθοδο αυτή δεν αποκαλύπτεται ο επτανησιακός
αγώνας ως ζύμη του αγώνα της εθνικής ανεξαρτησίας,
από το επίπεδο της διαμόρφωσης πολιτικής ηγεσίας ως
το επίπεδο της συγκρότησης ενότητας και της
συνεργασίας μεταξύ των ένοπλων επαναστατικών
δυνάμεων. Ταυτόχρονα όμως, δεν αποκαλύπτεται η
ενότητα της αγγλικής πολιτικής σε ολόκληρη τη
Μεσόγειο, στη σχέση της με την Οθωμανική
Αυτοκρατορία και τη λύση του Ανατολικού Ζητήματος,
βασική συνιστώσα του οποίου αποτελεί το Ελληνικό
Ζήτημα, το ζήτημα των γεωγραφικών συνόρων του
αναδυόμενου
τότε
ελληνικού
κράτους·
δεν
αποκαλύπτεται η συνέπεια της πολιτικής, που καθόρισε
τη στάση στα Ιόνια, τη στάση απέναντι στον
Καποδίστρια και σε όσους τον διαδέχθηκαν. Ακόμη, δεν
αποκαλύπτεται η ενότητα της αγγλικής, αλλά και της
διεθνούς πολιτικής και των ανταγωνισμών της, στο
Ελληνικό και το Επτανησιακό.
Αυτή η μεθοδολογική προσέγγιση ενισχύει την
πρόσληψη ή την παρουσίαση του Επτανησιακού
Κινήματος ως κινήματος τοπικιστικού χαρακτήρα και
ακολουθείται από συγκεκριμένες θέσεις, κυρίαρχες
απόψεις και λαϊκές παραδόσεις, οι οποίες κρίνεται
σκόπιμο να εξετασθούν:
• Τα επτάνησα προσφέρθηκαν στην Ελλάδα από την
Βρετανία, ως δώρο μετά την αποδοχή του Δανού
πρίγκιπα, Γεωργίου, ως Βασιλέως.
• Το ψήφισμα της ΙΓ’ Βουλής των Ιονίων αποτελεί τη
νομιμοποιητική πράξη εκ μέρους της Ιονίου Βουλής
για την Ένωση και την έκφραση της βούλησης του
επτανησιακού λαού.

Οι δύο ως άνω απόψεις, εκφράζονται και
αντιμετωπίζονται ως ιστορικές θέσεις.
• Οι Επτανήσιοι έθεσαν όρους για την Ένωση, οι
οποίοι δεν τηρήθηκαν και η μη τήρηση των οποίων
δημιουργεί θέμα.
• Δύο κοινότητες της Κέρκυρας ψήφισαν εναντίον
της Ένωσης.
Η τελευταία αυτή θεση αυτή αποτελεί ευρύτατα
διαδεδομένη προφορική παράδοση.
ς ξεκινήσουμε όμως με τον προσδιορισμό του
ιστορικού πλαισίου εντός του οποίου το
Επτανησιακό Κίνημα διαμορφώθηκε και
αναπτύχθηκε. Η εποπτεία των ιστορικών σταθμών της
περιόδου, αλλά και των ιστορικής σημασίας γεγονότων
που σχετίζονται με το κράτος και την κοινωνία των
Ιονίων θα μας επιτρέψει μια πληρέστερη ερμηνεία των
εξελίξεων που έλαβαν χώρα έως την Ένωση και
περαιτέρω, μπορεί να συμβάλλει στον εντοπισμό των
επιρροών και των προκλήσεων που συνετέλεσαν στην
διαμόρφωση της εθνικής και πολιτικής συνείδησης των
Επτανησίων αλλά και στην ταυτότητα και τους υπερτοπικούς ορίζοντες, της επτανησιακής πνευματικής και
πολιτικής ηγεσίας.

Α

1.
ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΌ ΠΛΑΊΣΙΟ

1797 - Με την συνθήκη του Campo Formio,
επέρχεται η κατάλυση της Δημοκρατίας της Βενετίας, η

η Μ. Η συνθήκη συγκρότησης φέρει την υπογραφή της Ρωσίας και της Οθωμανικής . Βρετανίας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (5 Ιανουαρίου 1800) Με την πρώτη συνθήκη διασφαλιζόταν η ελεύθερη διέλευση του Ρωσικού στόλου από τα στενά των Δαρδανελίων και η συνεργασία των στόλων Ρωσίας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στη Μεσόγειο. τα Ιόνια Νησιά συγκροτήθηκαν ως το πρώτο νέο-Ελληνικό κράτος στη σύγχρονη ιστορία. τα οποία παραχωρούνται στη Γαλλία του Ναπολέοντα. οδήγησε σε διεθνείς ανακατατάξεις και σε αλυσιδωτές αντί-Ναπολεόντειες συνθήκες συμμαχίας. Τα Ιόνια προσαρτώνται στη γαλλική επικράτεια και μετατρέπονται σε Νομούς του γαλλικού κράτους. Η γαλλική επιθετικότητα. με τη συνθήκη της Κωνσταντινούπολης.Βρετανία εγγυόταν την ακεραιότητα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας για 8 χρόνια. Στο πλαίσιο της Β’ αντι-Ναπολέοντιας συμμαχίας συγκροτούνται και οι συνθήκες που επηρέασαν το μέλλον των Ιονίων Νήσων α) μεταξύ Ρωσίας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (3 Ιανουαρίου 1799) β) μεταξύ Μ. η συμμετοχή των Επτανησίων στο ρωσικό στόλο και των Κερκυραίων στην εκ των έσω υποστήριξη της κατάληψης υπήρξε καθοριστική. ενώ με τη δεύτερη. Στην κατάληψη της Κέρκυρας από τους συνεργαζόμενους στόλους των Ρωσοτούρκων. 1800 . από την Ιταλία μέχρι τη Ρηνανία και από την Αίγυπτο μέχρι τη Συρία. η Γαλλική Φρουρά της Κέρκυρας παραδίδεται στο Ρώσο Ναύαρχο Ουσακώφ και τον Τούρκο Ναύαρχο Κατήρ Μπέη. 1799 .οποία κατείχε τα Ιόνια.Στις 21 Μαρτίου.Στις 3 Μαρτίου. εκτός των άλλων.

μέλος της Αυτοκρατορικής Ακαδημίας της Ρωσίας από το 1787. σε μια από τις ελάχιστες ιστορικές στιγμές. προοριζομένου από την Αικατερίνη για Αυτοκράτορα του σχεδιαζόμενου.1 1 Έγραφε η Αικατερίνη στον Ιωσήφ της Αυστρίας: «Έχω την πεποίθησιν. ως μετασχηματισμό αναγκαίο για την ευρωπαϊκή ειρήνη και ασφάλεια· πρόταση που υιοθέτησε η Αικατερίνη και προσπάθησε να υλοποιήσει σε συνεργασία με τον Αυτοκράτορα της Αυστρίας Ιωσήφ Β’. μεταξύ τους συνεργασίας. Είναι ο άνθρωπος που με το έργο «Στοχασμοί εις τους παρώντας κρισίμους καιρούς του Οθωμανικού κράτους» εισηγήθηκε τη διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και την ανασύσταση της Βυζαντινής. Αρχιεπίσκοπος Σλαβινίου και Χερσώνος από το 1776. Συντάσσεται το πρώτο συνταμα των Ιωνίων .Αυτή την εποχή η ελληνική και συγκεκριμένα η κερκυραϊκή παρουσία στη ρωσική αυλή είναι σημαντική και συμπυκνώνεται στο πρόσωπο του Ευγένιου Βούλγαρη. ότι εάν αι επιτυχίαι ημών εν τω τουρκικώ πολέμω επιτρέψωσιν ημιν ν’απαλλάξωμεν την Ευρώπην εκ του εχθρού του Χριστιανικού ονόματος και να τον εκδιώξωμεν από την Κωνσταντινούπολι. υπό τον . δεν θα μου αρνηθεί την συνδρομήν της προς ανίδρυσιν της αρχαίας Ελληνικής μοναρχίας επι των ερειπίων της βαρβάρου οσμανικής κυβερνήσεως. την οποίαν τρέφω προς υμάς.. ως εκ της απεριορίστου εμπιστοσύνης. η Υ.Συνταγμα απαρχής κοινωνικών και πολιτικών αγώνων.Μ.Αυτοκρατορίας. Προσωπικός φίλος των πανίσχυρων στη ρωσική ιεραρχία εξουσίας αδελφών Ορλώφ και του Γρηγόρη Ποτέμκιν. της ελληνικής εθνικής αναγέννησης αλλά και της ορθοδοξίας. μυστικοσύμβουλος της Αικατερίνης. Μετά από μακρόχρονη και επιτυχημένη πνευματική προσφορά στην Ευρώπη. νέου Βυζαντίου. υπεύθυνος του κολεγίου για τη μόρφωση των παιδιών της ρωσικής αριστοκρατίας. δάσκαλος στην ελληνική γλώσσα του Ρώσου πρίγκιπα Κωνσταντίνου. ο Βούλγαρης βρίσκεται στη Μόσχα από το 1775. εξέχουσα μορφή του ευρωπαϊκού διαφωτισμού.

Γνώση. τον μέγαν δούκαν Κωνστσταντίνον.Η αποδοχή του Βούλγαρη στους κύκλους της Ρωσικής εξουσίας του επιτρέπει να προσκαλεί τον συμπατριώτη και φίλο του. Αι νήσοι του Αρχιπελάγους θα τεθούν επίσης υπό την εξουσίαν του αναγερθησομένου κράτους. Νικηφόρος Θεοτόκης 1731-1800 (εκδ. Τραγική ιστορική αλήθεια και ρητόν εκ μέρους μου όρον να διατηρήσω την μοναρχίαν ταύτην όλως ανεξάρτητον της εμής. της Μεγάλης του Γένους Σχολής στην Κωνσταντινούπολη και πως μεταξύ των μαθητών του συγκαταλέγονται μορφές όπως οι Κοσμάς ο Αιτωλός και ο Ιώσιπος ο Μοισιόδαξ. (εκδ. η ρωσική μεταχείριση στα Ιόνια -και η ίδρυση του πρώτου νεοελληνικού κράτους. της Αθωνιάδας στο Άγιο Όρος. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Βούλγαρης είχε διατελέσει διευθυντής της Μαρουσαίας Σχόλης στα Γιάννενα. (εκδ. ακολούθησε εφ όσον οι τρεις δυνάμεις αποφάσισαν να συνεργαστούν για την αντιμετώπιση της γαλλικής επιθετικότητας στη Μεσόγειο. Αθήνα 1976) τόμ. Η εκ μέρους της Μ. Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος.. προς την Αυστρίαν αι κτήσεις. Πατάκη. διότι τα δύο στέματα δεν δύνανται και δεν πρέπει να ενωθούν ποτέ επι της αυτής κεφαλης.» Κόκκινος Δ. (εκδ.Μ.μόνο τυχαία δεν υπήρξε. 95 βλ. Νικηφόρο Θεοτόκη2 και να του παραδίδει τη θέση του αρχιεπισκόπου Σλαβινίου και Χερσώνος το 1779. Την αυτήν υποχρέωσιν θέλει αναλάβει εν καιρώ ευθέτω ο υιός μου μέγας δουξ διάδοχος και ο πρωτότοκος αυτού υιός. τας οποίας θα προσλάβει η Υ. δια της πτώσεως της βαρβάρου κυβερνήσεως και πρός την Δακίαν ο Δούναβης.. Εν Αθηναις 1973) . Το νεοσύστατο κράτος θα ήταν φόρου υποτελές στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και υπό την προστασία της Ρωσίας. Η Ελλάδα η Τουρκία και το Ανατολικό ζήτημα. Γίνεται επομένως αντιληπτό πως. Το κατ’ εμέ είμαι ετοίμη να παράσχω δι’εμε και τους διαδόχους μου πάσαν διαβεβαίωσιν ότι δεν θέλομεν επιζητήσει ποτέ την συνένωσιν των δύο μοναρχιών υπό ένα ηγεμόνα. Μέλισσα. Βρετανίας αναγνώριση της συνθήκης και του κράτους των Ιονίων. Αθήνα 2010) 2 Κούκου Ε. επίσης: Σάθας Κ. Σύνορα του Ελληνικού κράτους θα είναι προς την Ρωσίαν ο Ευξεινος. αναβιβάζουσα επί του ανεγερθησομένου θρόνου τον νεώτερον εγγονόν μου.1 σελ. με δεδομένη την παρουσία δύο τέτοιων τέκνων των Επτανήσων στην «καρδιά» της ρωσικής ηγεσίας. Ο νέος μονάρχης θα παραιτηθεί ταυτοχρόνως πάσης αξιώσεως επι της ρωσικής μοναρχίας. Τουρκοκρατούμενη Ελλάς. Αθήνα 1985) σελ 541 Μαρξ-Ένγκελς. Η ελληνική επανάστασις.. εξίσου σημαντικό στη γνώση και την επιρροή.

το πρώτο δημόσιο σχολείο στα Ιόνια.Με τη συνθήκη ειρήνης του Amiens η Γαλλία αναγνωρίζει την επικυριαρχία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στην Αίγυπτο και την ανεξαρτησία των Ιονίων. 1805 . αλλά κυρίως με τις εμβληματικές μορφές που φροντίζει να διορισθούν ως καθηγητές αυτού του σχολείου. 3 Δαφνής Κ.. όχι μόνο με τη δημιουργία του πρώτου δημόσιου σχολείου. 1803 . οι αλλεπάλληλες Γάλλο-Αγγλικές κατοχές που ακολούθησαν επεδίωξαν παντί τρόπω την κατάλυση του.Ο Καποδίστριας θεμελιώνει το έργο της εθνικής πνευματικής αναγέννησης. «Της Ανωτέρας Γραμματικής και Ελληνικής Φιλολογίας»3. Ο μεν Περραιβός της «Εθνικής Γλώσσης». Τον κανονισμό ίδρυσης και λειτουργίας του σχολείου αναλαμβάνει ο ίδιος ο Καποδίστριας καθως και τη διασφάλιση των αναγκαίων πόρων. 1803 . (ιστορική μελέτη). 1802 .Ο Ιωάννης Καποδίστριας εκλέγεται Γραμματέας της Ιονίου Πολιτείας και συντάσσει σε συνεργασία με το Γεώργιο Μοντσενίγο. Ο Χριστόφορος Περραιβός και ο Ανδρέας Ιδρωμένος διορίζονται καθηγητές στο σχολείο της Τενέδου. 45-51 . 1803 Το Σούλι πέφτει και οι Σουλιώτες εγκαθίστανται στην Κέρκυρα. Καποδίστρια «η Γερουσία απεφάσισε την σύσταση σχολείου διά την εκπαίδευση των υπαλλήλων». Η εκπαίδευσις εν Επτανήσω 1453-1864 (Κέρκυρα 1956) σελ. το Σύνταγμα του 1803. ο δε Ανδρέας Ιδρωμένος.Συνταγμα κοινωνικής και πολιτικής σταθερότητας.εμπειρία για τους Επτανησίους αποτελεί το γεγονός ότι ενώ με τη ρωσοτουρκική κατοχή συγκροτούνται τα Επτάνησα ως το πρώτο νεοελληνικό κράτος.Στις 14 Ιουνίου με εισήγηση του Ι.

Η ιστορική σημασία αυτού του παράλληλου διορισμού δεν έχει επισημανθεί.Πεντε χιλιάδες Έλληνες (μεταξύ αυτών Σουλιώτες) και ο Αναγνωσταράς συμμετέχουν στο ρωσικό στρατό του Ιονίου. οδηγεί πολλούς. ισότιμος του Κοραή στη γνώση της αρχαίας γραμματείας αλλά και γνώστης της ορθόδοξης πνευματικής παράδοσης.Πεθαίνει στη Ρωσία ο Ευγένιος Βούλγαρης. στα Επτάνησα. (φιλολογική απομνημείωση. 1806 . στην εκστρατεία της Νεάπολης. είναι αυτός που θα εκφωνήσει τον εναρκτήριο λόγο για τα εγκαίνια της Σχολής της Τενέδου. Είναι σαφές ότι η Κέρκυρα έχει καταστεί το επαναστατικό κέντρο δράσης και του Ιδρωμένου και του Περραιβού. 1806 . ηγετική φυσιογνωμία και κινητήρια δύναμη της κοινότητας των ξεριζωμένων Παργίων στην Κέρκυρα. 21 . κείμενο-σχόλια-εισαγωγή).Ο Ανδρέας Ιδρωμένος. 1805 . Αποσπερίτης. από τις ηγετικότερες μορφές ανάμεσα στις οικογένειες του Σουλίου. μεταξύ των οποίων και τον Κολοκοτρώνη. πιθανότερος συγγραφέας της οποίας θεωρείται ο Ανδρέας Ιδρωμένος5. 12 5 Βαλέτας Γ. της «Ελληνικής Νομαρχίας». ενισχύοντας τόσο τη μαζική συμμετοχή άτακτων οπλαρχηγών και αρματολών στον ιονικό και το ρωσικό στρατό αλλά κυρίως 4 Χιώτης Π. Ελληνική Νομαρχία. φίλος και συναγωνιστής των Σουλιωτών. Λόγος βιογραφικός περί Διονυσίου Ρώμα εκφωνηθείς ενώπιον του νεκρού αυτού (Εν Ζακύνθω 27 Ιουλίου 1857) σελ. 1806 . Ο Περαιβός. στενός συνεργάτης και «απόστολος» στην οργάνωση του Ρήγα4. αποτελεί το ζωντανό σύνδεσμο της οργάνωσης του Ρήγα με τον Καποδίστρια.Ο μεγάλος διωγμός των κλεφτών στο Μοριά και τη Ρούμελη. είναι συνομιλητής του Ρήγα. Αθηνα 1982) σελ.. ούτε αξιολογηθεί όσο αρμόζει. από την ιστορική έρευνα. Ητοι Λόγος πέριξ Ελευθερίας (εκδ.Η έκδοση του μανιφέστου της ελληνικής εθνεγερσίας.

1806 . 1814 . και Δούκα. των Ελλήνων αρματολών και κλεφτών. Στα επινίκια κατά τους ιστορικούς δόθηκε ο όρκος του αγώνα για την εθνική απελευθέρωση6. 1807 . κατευθύνονται στη Ρωσία μέσω Κέρκυρας. Καποδίστρια. 1807 . Ηλίας Χρυσοσπάθης. «Η άμυνα της Λευκάδας ως πρόβα Τζενεράλε του 21». με τη συνθήκη του Τιλσίτ. Ο Άγνωστος Καποδιστριας.Δυο ομάδες οπλαρχηγών.διαμορφώνοντας τις συνθήκες της μεταξύ τους επαφής και συνεργασίας. α) Αναγνωσταράς. προσυπογραφόμενη από 60 καπεταναίους όπου δηλώνουν ετοιμότητα για εξέγερση στην Ελλάδα. Παναγιώτης Δημητρόπουλος β) Περραιβός και Ιωάννης Φαρμάκης 6 Σκλαβούνος Γ. (εκδ. κατά τις εργασίες του συνεδρίου της Βιέννης.Η συνθήκη ανασύστασης του Κράτους των Ιονίων στο Παρίσι. ως ανεξαρτήτου κράτους το οποίο ετέθη υπό την προστασία της Αγγλίας.. των Περραιβού. μέσω Ι.Στις 7 Ιουλίου. Παπαζήση Αθήνα 2011) . μεταξύ Ρωσίας και Ναπολεοντείου Γαλλίας. για συνάντηση με τον Καποδίστρια και τον Τσάρο. 1816 . με πρόφαση την αίτηση απλήρωτων μισθών από το 1806 όταν υπηρετούσαν στο ρωσικό στρατό στα Ιόνια. 1815 .Επιστολή από την Κέρκυρα στον Τσάρο Αλέξανδρο.Μεγάλη συνάντηση οπλαρχηγών στην Κέρκυρα με τον Ιωάννη Καποδίστρια για την προετοιμασία της Άμυνας της Λευκάδας. Τζαβέλα. με καθολική συμμετοχή σε στεριά και θάλασσα. η Ρωσία παραχωρεί τα επί των Ιονίων δικαιώματα της στη Γαλλία.Ο Καποδίστριας οργανώνει επιτυχώς την Άμυνα της Λευκάδας. απέναντι στις δυνάμεις του επιτιθέμενου Αλή Πασά.

Φιλήμονα. Στη Λευκάδα.Ο Φαρμάκης υπήρξε επίσης παλαιός συνεργάτης του Καποδίστρια από τα Επτάνησα και συμμαχητής με τον Περραιβό στην υπό τον Καποδίστρια άμυνα της Λευκάδας. 189 Ιόνιος εφημερίς. Σύμφωνα με τον Ι. έντονη και επιθετική πολιτική προσυλιτισμού στο Αγγλικανικό δόγμα9. (Εν Ναυπλία 1834) σελ. Βιάρο και Αυγουστίνο.Iδρύεται η Ιόνιος Βιβλική Εταιρεία με διαρκή. Ανδρέα και Κωνσταντίνο. 1816 . Δοκίμιον Ιστορικόν περί Φιλικής Εταιρίας. 25/12/1817 9 Εφ. της προσπάθειας ηγείται ο Ιωάννης Ζαμπέλιος. Ο Ρώμας προχώρησε τις μυήσεις στην Κεφαλλονιά αρχής γενομένης από τους Μεταξάδες.Μαζικές μυήσεις στη Φιλική λαμβάνουν χώρα στα Επτάνησα. είναι εκείνοι που αναμένονταν στην Κωνσταντινούπολη για να παρθούν οι οριστικές αποφάσεις για το μέλλον της Φιλικής Εταιρείας. μυείται από απεσταλμένο του Αναγνωσταρά ο Κολοκοτρώνης. Πατρίς. όπως ο Νικηταράς και ακολουθούν προύχοντες και πρόκριτοι του νησιού. Ακολουθεί η Κέρκυρα με τους αδελφούς του Καποδίστρια. 1818 . για τη διάλυση ή την αναδιοργάνωσή της.. Αναγνώριση της συνθήκης των Παρισσίων του 1815.Άγγλο-Οθωμανική συυμφωνία παραχώρησης της Πάργας στους Οθωμανούς και παραίτησης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας εκ των επί των Ιονίων (δια της συνθήκης του 1800) δικαιωμάτων της. 12/2/1849 8 . Στη Ζάκυνθο. 1817 . μαζί με βασικούς του συνεργάτες.μεταξύ Αγγλων και Οθωμανών εκπροσωπων στα Γιάννενα για την παράδοση της Πάργας . Κατά την ίδια πηγή η διάλυση δεν θα ήταν δύσκολη γιατί τα μέχρι τότε μέλη δεν ξεπερνούσαν τα 307. 7 Φιλήμων Ι. την οποία μέχρι τότε δεν αναγνώριζε η Οθωμανική Αυτοκρατορία8. 1817 – Υπογραφή της Συμφωνία.

Κτενά Αθήναι 1859) τόμ. κατά την επίσκεψη του Καποδίστρια. (Τύποις Π.Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι ο Π. 35 βλ. αποτεινόμενος τοις οπλαρχηγοίς της Ηπείρου ενεθάρρυνε περί του μέλλοντος. στη Φιλική στα Επτάνησα. 1819 – Πραγματοποιείται μεγάλη σύναξη των οπλαρχηγών στην Κέρκυρα. Χιώτης αφιερώνει το 8ο κεφάλαιο του Α’ τόμου της ιστορίας ταυ Ιονίου κράτους.. Δοκίμιον Ιστορικόν περί της Ελληνικής Επαναστάσεως. ιδρύει άτακτη Τεκτονική Στοά. Εν Αθήναις 1900.Ν. (Τύποις Π. ο οποίος συνεργάζεται και με την Επτανησιακή αντιπολίτευση.Μ. πλημήρησε με αγανάκτηση τον Καποδίστρια. η σχέση μεταξύ Ιδρωμένου και Περραιβού. Δάνδολος.Δ. η παρουσία των Παργίων. ο οποίος «δια του Περραιβού. Εις το γεγονός τουτο αποδοτέον ότι ο Περραιβός έγραφε πρός έτερον μέλος της Φιλικής Εταιρείας ότι η εις Ρωσίαν επιστροφή του Καποδιστρίου θα επιφέρει μεταβολήν των πραγμάτων»10 Η σχέση του Καποδίστρια με τους δύο άνδρες.O Αντ. ως γυμνών ζητιάνων στην Κέρκυρα. επίσης: Φιλήμων Ι. 1818 . Σύμφωνα με τον Ιδρωμένο. Σακελλαρίου. στην Κέρκυρα. Καραβία Δ. σελ. ενώ ιδιαίτερη σημασία έχει και η αλληλογραφία του Υψηλάντη με τους αδελφούς Καποδίστρια και τον Αναγνωσταρά στη Ζάκυνθο. Σούτσα και Α. όσο και η 10 Ιδρωμένος Α.. σε αντίθεση με τον Διονύσιο Ρώμα.-αναστατικές εκδόσεις Αθήνα 1986) σελ. 383 . Ιωάννης Καποδίστριας. πρωτεργάτη στην ίδρυση της «Μεγάλης Ανατολής της Ελλάδος».Α’. Κυβερνήτης της Ελλάδος.

Οι Επτανήσιοι μπαίνουν στον επαναστατικό αγώνα με μαζική ένοπλο συμμετοχή. αλλά και για τον περιορισμό του ‘υπερβάλλοντος ζήλου’ του Άγγλου αρμοστή στα Ιόνια. Εν Ζακύνθω 1874) 12 Πάνου Β. ο Καποδίστριας αξιοποίησε την ευκαιρία για να εκφράσει τη δυσαρέσκεια του και τις διαμαρτυρίες των Επτανησίων για την πολιτική Metland. Κατά την επιστροφή του στη Ρωσία. Από τη Βαρσοβία αποστέλλει πλήρες υπόμνημα. 1821 . 368-398 «Συναγωνισμός των Επτανησίων εις την Ελληνικήν Επανάστασιν». μέσω Λονδίνου. τόμ Α’ σελ. 399-432 «Οι Επτανήσιοι κατά τα έσχατα του αγώνα». Ιστορία Ιονίου Κράτους (τυπογραφείον η Επτάνησος..σχέση των δύο με τους οπλαρχηγούς. ανάγκη πάσα να θεωρηθεί ως 11 «Η έξοδος των Επτανησίων εις την Ελληνικήν Επανάστασιν». Αέναον σήμα Ανδρέα Κάλβου. δεν ημπορεί να θεωρηθεί ως πειρατικόν. δίνει ύψιστη και αποκαλυπτική σημασία στη σύντομη αυτή αναφορά. 139 . Ξένου. 1824 . για την απόλυτα αυθαίρετη και άνομη διακυβέρνηση του Metland. Αθήνα 1986) σελ. τόμ Α’ σελ. ο Kanning απευθύνεται προς τον ύπατο αρμοστή της Ιονίου Πολιτείας με την ακόλουθη δήλωση: «Η Αγγλική κυβέρνησις ώφειλε να θεωρήσει τους εξοπλίσαντας τα πλοία των Έλληνας ή ως πειρατάς η ως εμπολέμους. «Ω Φιλτάτη Πατρίς». Χιώτης παραθέτει τρία σημαντικά κεφάλαια11 της Ιστορίας του για την ηρωική συμμετοχή των Επτανησίων στο ‘21. Αστρολάβος/Ευθύνη. με την αντίδραση των αγγλικών δυνάμεων κατοχής να αποτελεί ένα ακόμα μεγάλο κεφάλαιο στο αγεφύρωτο χάσμα μεταξύ των Επτανησίων και της Αγγλοκρατίας. Την έκδοση συγχρηματοδοτεί ο Ιωάννης Καποδίστριας και ο Εϋνάρδος12 1825 ..Δημοσιεύεται η «Λύρα» του Κάλβου.Για την αντιμετώπιση της ρωσικής επιρροής. (εκδ. τόμ Α’ σελ. Και επειδή ολόκληρον έθνος εξανιστάμενον κατά της αρχής του. Ο Επτανήσιος ιστορικός Π. 572-600 Χιώτης Π.

Για την υπογραφή του κειμένου αποδέχθηκε να παίξει καθοριστικό ρόλο ο Κολοκοτρωνης..85 15 Σκλαβούνος Γ. Χριστόπουλος.Με προτροπή της Επιτροπής Ζακύνθου και με σαφή ανάμειξη του αρμοστή Adams.. (εκδ. 23 αρ2 17 Σπηλιάδης Ν. Αθήνα 1975) τόμ. ο οποίος φέρεται ως ο συγγράψας το κείμενο14 υπογράφεται από οπλαρχηγούς και προκρίτους η ανάθεση της αποκλειστικής προστασίας των εθνικών συμφερόντων στη Μ. Πραγματείαι της Ακαδημίας Αθηνών. Μέλισσα. «Η ρήξη Ανδρέα Κάλβου – Ούγκο Φώσκολο και ο Ιωάννης Καποδίστριας» 16 Βέης Ν. Ο Κάλβος. 9. φέρνοντας μαζί του οικονομική βοήθεια από τις φιλελληνικές οργανώσεις του Παρισιού και της Ελβετίας (όπου ταυτόχρονα ο Καποδίστριας τον έφερε σε επαφή με την ανώτατη ηγεσία του καρμποναρικού κινήματος 15). (εκδ. Απομνημονεύματα (εκδ.Δημοσιεύονται οι «Ωδές» του Κάλβου όπου διατυπώνεται και η ασυμβίβαστη απάντηση του στο περί προστασίας αίτημα.εμπόλεμον. 448 Κόκκινος Δ.. 1826 . Αθήνα 1976) τόμ. Μέλισσα. εφ’ όσον φυλάτει τους κανόνας και ενεργεί εντός των εν τοιαύτη περιστάσει παραδεδεγμένων όρων»13 1825 . σελ.. Βρετανία. μετετρέπετο αυτόματα σε ρωσόφιλο. ενώ παράλληλα η 13 Κόκκινος Δ. μετά από ποικιλόμορφη και εξαιρετικά γόνιμη δράση με το ελβετικό φιλελληνικό κίνημα16. Η ελληνική επανάστασις. Η ελληνική επανάστασις. έρχεται στην Ελλάδα. Παναγιώτης Φ. 1827 .9. 534 14 . του οποίου η υπογραφή θεωρείτο από τους Άγγλους αναγκαία για την υποβολή του αιτήματος στην κυβέρνηση τους. σελ 84. (Εν Αθήναις 1959) Τόμ. η στήριξη επιφανών Επτανησίων στην προσπάθεια του υπήρξε σημαντική. Βέβαια όποτε διαφωνούσε με την αγγλική πολιτική ο Κολοκοτρώνης. «Κάλβου Εργα και ημέραι εν Ελβετία».. Αθήνα 1976) τόμ. Με την άφιξη του Κυβερνήτη στην Ελλάδα. Γ’ σελ.Το Υπουργείο Εξωτερικών της Βρετανίας απέρριψε αίτημα του εκλεγμένου Κυβερνήτη της Ελλάδας να σταθμεύσει στην Κέρκυρα στο δρόμο του προς το Ναυπλιο17.

στην προσπάθεια αποτροπής της συγκρότησης της Εθνοσυνέλευσης που θα ανανέωνε την κυβερνητική θητεία του Καποδίστρια. (εκδ.Κατα τον Άγγλο πρωθυπουργό της περιόδου 1828-1830 Wellington. οι αντιπολιτευόμενοι αμιλλώντο στο ποιος θα τον ενημερώσει σχετικά με τις ενέργειες του Καποδίστρια και των οργάνων του. Χριστόπουλος.. Θεμέλιο. Απομνημονεύματα. Η Αντιπολίτευση κατά του Κυβερνήτη Ιω. ακόμα και την αλληλογραφία της με ξένες χώρες»19. 115116 .αγγλική κυβέρνηση και ο Αρμοστής των Ιονίων στηρίζουν με κάθε μέσο την αντιπολίτευση εναντίον του. 57 19 Λούκος Χ.Ο Άγγλος Αρμοστής Αdams και η Αγγλική πρεσβεία στην Ελλάδα. Καποδίστρια 1828-1831 (εκδ. στηρίζουν και χρηματοδοτούν την καποδιστριακή αντιπολίτευση για την κατασυκοφάντηση του Καποδίστρια: «Ο Dawkins δεν τηρούσε καν τα προσχήματα. Παναγιώτης Φ. θα ανταγωνιζόταν μελλοντικά τη Βρετανική ναυτική δύναμη και αναπόφευκτα θα εξαρτιόταν από τη Ρωσία»18. Αθήνα 1988) σελ. 1829 . Αθήνα 1975) τόμ Δ’ σελ. Έτσι ο Dawkins πληροφορείτο έγκαιρα τις συζητήσεις του Πανελληνίου. συνεργάζονται. Επειδή ήταν ο πιο πρόθυμος δέκτης όλων των κατηγοριών κατά του Κυβερνήτη.. 18 Λούκος Χ. Θεμέλιο. Τις προθέσεις της κυβέρνησης. Καποδίστρια 1828-1831 (εκδ. επίσης Σπηλιάδης Ν. 101-110 Βλ. Στήριξη που κορυφώθηκε. Φαίνεται επίσης ότι ο Dawkins ήταν το ασφαλέστερο μέσο για τη διοχέτευση αντικυβερνητικών άρθρων στον εκδότη του Couriere de Smyrne. 1828 . Αθήνα 1988) σελ. Στο σπίτι του δεχόταν τους ηγέτες της αντιπολίτευσης.. «Ένα ισχυρό Ελληνικό κράτος θα ανέτρεπε την ισσοροπία δυνάμεων στην Ανατολή. ιδιαίτερα τον Ζαΐμη. Η Αντιπολίτευση κατά του Κυβερνήτη Ιω.

Την ίδια χρονιά. απόρρητο και εμπιστευτικό 9/21 Ιουνίου 1829». «Dawkins προς Aberdeen. ενώ την ίδια απαίτηση εξέφρασε στο Μιαούλη και τον Αυγουστίνο Καποδίστρια για το σπάσιμο του αποκλεισμού του Μεσσολογγίου. το διοχέτευε στον Αρμοστή Adams ο πράκτορας του στην Ελλάδα G. Spenseer. 109 22 Λούκος Χ. εμπόδιζε τον Dawkins να αναφέρει στην κυβέρνηση του.Από τους κορυφαίους δε. πληροφοριοδότες του Dawkins. φαίνεται πως ήταν ο Τρικούπης20. Lee. τους προκρίτους της Πελοποννήσου εναντίον του22. όπως τεκμηριώνει από τα αρχεία του Foreign Office ο Χ.. Ό. Αθήνα 1988) 21 Λούκος Χ. ο διοικητής του πλοίου «Μαδαγασκάρη»... Καποδίστρια 1828-1831 (εκδ. την άρση του ελληνικού αποκλεισμού στην τουρκοκρατούμενη Πρέβεζα. στέλνοντας τα παραπάνω έγγραφα στο Colonian Office αντλούσε επιχειρήματα από αυτά για να 20 Λούκος Χ. Καποδίστρια 1828-1831 (εκδ. Αθήνα 1988) σελ. Τον πράκτορα Lee πρέπει να είχε στο μυαλό του ο Καποδίστριας όταν στη συνάντηση του με το διπλωματικό αντιπρόσωπο της Γαλλίας ανέφερε ότι από τα Επτάνησα έφθαναν κατάσκοποι που παρακινούσαν με χρήματα και υποσχέσεις. «Dawkins προς Καποδίστρια 6/18 Μαΐου 1829». Λούκος. με εντολή του Αρμοστή Adams. Θεμέλιο. Η Αντιπολίτευση κατά του Κυβερνήτη Ιω. Θεμέλιο. Καποδίστρια 1828-1831 (εκδ. ο Άγγλος πρέσβης Dawkins και ο Άγγλος ναύαρχος Malcom απειλούν και εκβιάζουν τον Καποδίστρια απαιτώντας την αναστολή των ελληνικών επιχειρήσεων στη Στερεά και την επιστροφή των ελληνικών στρατευμάτων στην Πελοπόννησο21. Η Αντιπολίτευση κατά του Κυβερνήτη Ιω. Αθήνα 1988) σελ111 . Θεμέλιο. Παράλληλα.τι η αξιοπρέπεια της θέσης του. Ο Αρμοστής των Επτανήσων. αξίωσε με απειλή βίας. «Rouen προς Portalis 16/28/Ιουνίου 1829». Η Αντιπολίτευση κατά του Κυβερνήτη Ιω. το οποίο οι Τούρκοι είχαν ήδη αποδεχθεί να παραδώσουν. Στις εκθέσεις του Lee περιέχονται και οι πιο κακόβουλες θέσεις των αντιπολιτευόμενων.

Μετά τη δολοφονία του Κυβερνήτη. με εντολή του Άγγλου Αρμοστή επιβάλλεται η ταφή του Καποδίστρια. Σακελλαρίου.τονίσει και πάλι την ανάγκη δυναμικών ενεργειών κατά του Καποδίστρια. «για να αποφευχθούν λαικές εκδηλώσεις»23. Η αντίδραση και η αντίσταση των Επτανησίων στην καταπάτηση των εθνικών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους ήταν η αντίσταση μιας κοινωνίας μάχιμης και μαχητικής με αυτοσεβασμό και αξιοπρέπεια.-αναστατικές εκδόσεις Αθήνα 1986) σελ. 1831 .Δ. κρυφά και χωρίς νεκρώσιμη ακολουθία. όταν το ταριχευμένο σώμα του μεταφέρεται από τον αδελφό του. Καραβία Δ. Μιας κοινωνίας με γνώση των διεθνών εξελίξεων και με συμμετοχή σε αυτές.Μ..Ν. ούτε να εξελιχθεί σε τοπικιστικό κίνημα. 23 Ιδρωμένος Α. Οι σχέσεις του Αρμοστή με την αντι-καποδιστρική αντιπολίτευση ήταν κοινό μυστικό στα Επτάνησα γι’ αυτό και η λαϊκή αγανάκτηση απέναντι τους εκφράστηκε όταν εκπρόσωποί της επισκέφτηκαν τα Ιόνια. Κυβερνήτης της Ελλάδος. Το Επτανησιακό κίνημα δεν μπορούσε ούτε να είναι. νύχτα. (Τύποις Π. Ιωάννης Καποδίστριας. Εν Αθήναις 1900. πριν σταθεροποιήσει τη θέση του με την αναμενόμενη εθνοσυνέλευση. στην Κέρκυρα. 145 .

2. Βέβαια τα Επτάνησα δεν υπήρξαν ποτέ βρετανική επικράτεια. Δεν είχε και δεν θεμελίωσε ποτέ δικαίωμα να θέσει όρους για την Ένωση. η ασφάλεια της οποίας ετέθει με διεθνή συνθήκη. όπως και η βελτιωμένη εκδοχή της. υπό την Βρετανική προστασία. βασικό στοιχείο της δωρεάς αποτελεί η ανυπαρξία ανταλλάγματος. ως προϋπόθεση ή συνέπεια της δωρεάς. είναι μάλλον προφανής. ούτε κτήση. ΤΑ ΨΕΎΔΗ & ΟΙ ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΕΙΣ Η ΈΝΩΣΗ ΩΣ ‘ΔΩΡΕΆ’ Η δωρεά προϋποθέτει κτήτορα. Η σκοπιμότητα της θεωρίας περί δωρεάς. Η Βρετανία είχε δικαίωμα να αποποιηθεί την προστασία που της ανετέθη και πέραν αυτού ουδέν. δυναμιτίζοντας σε καιρό ειρήνης τα φρούρια του κράτους που ανέλαβε να προστατεύσει από εξωτερικούς κινδύνους. το ελληνικό επαναστατικό κίνημα οδηγήθηκε στην . κτήμα και δικαίωμα διάθεσης. Με τη μέθοδο αυτή. να καταστρέφει αρχιτεκτονικό πλούτο και κληρονομιά αιώνων. η δια της ικεσίας διασφάλιση εθνικών και κοινωνικών δικαιωμάτων και της επιδίωξης της Ενώσεως. Υπήρξαν αναγνωρισμένη κρατική οντότητα. Επίσης. κτήση.

που παρά τη βίαιη καταστολή και τις εξαγορές συνειδήσεων. βάσει των οποίων δικαιούταν να διεκδικεί την εθνική ολοκλήρωση (Κρήτη. όπως προκύπτει από πρακτικά του Αγγλικού Κοινοβουλίου. περιθωριοποιώντας και ταπεινώνοντας τους εκφραστές του. Αιγαίο.τι απέμεινε από το πνεύμα του 21. παρέμεναν ως μόνιμη προσβολή για το αγγλικό γόητρο και μόνιμη εν δυνάμει απειλή για την αγγλική επιρροή στην ευρύτερη περιοχή. Συνέπεια αυτής της τακτικής υπήρξε. Κατά την νοοτροπία και την ηθική της αγγλικής εξωτερικής πολιτικής. θα εδραίωνε τα βρετανικά συμφέροντα στη Μεσόγειο και ταυτόχρονα θα έκαμπτε οριστικά το απελευθερωτικό κίνημα στα Επτάνησα και το Ελλαδικό κράτος. η Αγγλία αποφάσισε τελικά να εγκαταλείψει τα Ιόνια όταν . Ταυτόχρονα εγκαταλείφθηκε η απαίτηση της αναγνώρισης και του σεβασμού της ανεξαρτησίας της Ιονίου πολιτείας και των νομικών συνεπειών αυτής της αναγνώρισης.απεμπόληση οικουμενικών αρχών. εκμηδενίζοντας ό. Γεγονός είναι ότι τα Επτάνησα και η κατοχή τους δημιουργούσαν τεραστία προβλήματα στην αγγλική εξωτερική πολιτική από το 1817. Μακεδονία) και ο ελληνικός λαός οδηγήθηκε στη θέση του ικέτη. Αυτή τη σκοπιμότητα υπηρέτησαν και όσοι μέσω ψηφισμάτων ικεσίας επεδίωξαν την Ένωση. Προβλήματα. Κύπρος. Θεσσαλία. η λύση που έπρεπε να βρεθεί για το επτανησιακό. Σε αυτή τη λογική στηρίχθηκε η Βρετανική άρνηση να δεχθεί ακόμα και υπόμνημα των Ιονίων για την τύχη των φρουρίων της Κέρκυρας. Εντέλει. όπως θα δούμε στη συνέχεια και η πλήρης αγνόηση των Ιονίων στις διαπραγματεύεσεις για την παραίτηση της Βρετανίας από το δικαιωμα της προστασίας και από τις διαπραγματεύσεις για την Ένωση. Ήπειρος.

Ε. Η Ευρωπαϊκή διπλωματία εν Ελλάδι 1888 (Π. Πάλμεστρον προς Τρικούπη25 το 1861. 386 βλ. Αθήνα 1971) τόμ. Θ. επίσης Μελετόπουλος Χ. και απ’ ευθείας μέσω του ειδικού απεσταλμένου Elliot (όταν η ελληνική διπλωματική οδός δεν απέδωσε). Αθήνα 1973) σελ. Η Αγγλία. για συνεργασία με τους ανατολικούς λαούς. σελ.. ΙΓ’ σελ. Διαφωτιστικό είναι το γεγονός ότι τα Επτάνησα είχαν προσφερθεί -πριν από το Γεώργιο. μέσω ελληνικής διπλωματικής οδού. 113 . Ιστορία Ιονίου Κράτους (τυπογραφείον η Επτάνησος... Εν Ζακύνθω 1874) τόμ Β’ σελ. ως αντάλλαγμα για την αλλαγή της εξωτερικής του πολιτικής απέναντι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Σακελαρίου. 131 Κυριακίδης Ε.. προσέφερε στον Όθωνα τα Επτάνησα. (εκδ Ερμής Ε. θέτοντας ως όρους τη διαρκή ειρήνη με την Τουρκία και την αναγνώριση των τουρκικών συνόρων ως οριστικών. Δ. Ιστορικαί Αναμνήσεις. Η 24 «Αγορεύσεις Gladston.. με σκοπό την πραγμάτωση της Μεγάλης Ιδέας26. (Εκ του τυπογραφείου των Καταστημάτων Σπ. Ζητώντας με άλλα λόγια την αναγνώριση του δόγματος της ακεραιότητας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Εν Αθήναις 1888). 561-564 & Φιλάρετος Γ.η ζημιά που της προκαλούσαν ήταν μεγαλύτερη από τα οφέλη που της προσέφεραν24. Ιστορία του σύγχρονου Ελληνισμού β' (εκ της Βασιλικής Τυπογραφείας Ν. Maguire». το Γαριβάλδι και τους Σέρβους. εν Αθήνας 1930) 26 Χιώτης Π.Γ. Ξενοκρατία και βασιλεία εν Ελλάδι.. Ιγγλέση. 299 Χιώτης Π. με τον Όθωνα να αρνείται πεισματικά παρά και τη σαφή απειλήπροειδοποίηση ότι πόλεμος με την Τουρκία συνεπάγεται την εκθρόνιση του. Εν Αθήναις 1892) σελ.. ο Elliot καταγγέλλει στην κυβέρνηση του..και στον Όθωνα. Εν Αθήναις 1897) σελ. Ο Τρικούπης και η 'Ενωσις των Επτανήσων. Ιστορία Ιονίου Κράτους (τυπογραφείον η Επτάνησος. Gray. Κουσουλίνου. Εν Ζακύνθω 1874) τόμος β' σελ.Π.Δ.(εκδ. 215 25 Δραγούμης Ν. Ιστορία του Ελληνικού Έθνους (Εκδοτική Αθηνών. Τέλος. 563 Λάσκαρης Σ. Ι Σιδέρης. Κ. τον αμετάπειστο Όθωνα.

Είναι αδιαμφισβήτητο πως η επίκληση. είναι πως η ένωση που επιβλήθηκε το 1864.καταγγελία δεν ήταν ψευδής. στη Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη. Σε αυτή τη Βουλή είχαν εκλεγεί. Πρόκειται για ψηφίσματα που διαφέρουν ριζικά μεταξύ τους ως προς τη νομική και πολιτική τους αφετηρία. του ευρήματος της δωρεάς. ενώ βρίσκονταν στην εξορία. Εκείνο που γίνεται ξεκάθαρο. που θεμελίωνε το δικαίωμα των Ιονίων για την Ένωση. της Θ’ Βουλής (26/11/1850) Το ψήφισμα της Θ’ Βουλής είναι ψήφισμα εθνικής και ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Επίσης. αποτελεί σαφή παραχάραξη της ιστορίας. στηριγμένο σε οικουμενικά ιδανικά. θέτοντας όρους και ζητώντας ανταλλάγματα. σήμερα. ‘ΤΟ’ ΨΉΦΙΣΜΑ Για την Ένωση των Ιονίων με την Ελλάδα υπάρχουν τρία ψηφίσματα και όχι ένα. εξέχοντα στελέχη των μεταρρυθμιστών όπως ο . στο δίκαιο των Εθνών. οι δύο γιγάντιες μορφές της ιδεολογικής και πολιτικής θεμελίωσης του Ριζοσπαστισμού. στη βούληση και τους αγώνες των Ιονίων. Το ψήφισμα της Θ’ Βουλής είναι καρπός πολιτικής στηριγμένης σε αναφαίρετα ανθρώπινα-εθνικά δικαιώματα· όχι σε τοπικιστικούς πόθους. ήταν ταγμένη στην υπηρεσία και τους σκοπούς της αγγλικής εξωτερικής πολιτικής. αλλά και ούτε στην ελεήμονα ανταπόκριση προστατών. ο Ηλίας Ζερβός Ιακωβάτος και ο Ιωσήφ Μομφεράτος. Το ψήφισμα. Ο Όθωνας αποδεδειγμένα προσπάθησε μια τέτοια συνεργασία. Είναι το ψήφισμα που προκάλεσε τη διάλυση της Θ’ Ιονίου Βουλής από τον Αρμοστή. 1.

Πρόκειται για ένα ψήφισμα που κατά σύσταση του Gladstone έπρεπε να αποσταλεί στη βασίλισσα της Αγγλίας. δίνουν προσωπικότητες όπως ο Ανδρέας Κάλβος. Αφού η πρόταση του Gladstone έγινε δεκτή από την ΙΑ’ Βουλή. καθώς και τους αγώνες του. Η Πατρίς αποδέχθηκε. Αρμοστεύοντος και παρουσία του Άγγλου απεσταλμένου Gladstone. αλλά και στο Μεταρρυθμιστικό κόμμα. το ψήφισμα και την προσφυγή σε ικεσία κατήγγειλαν εντός και εκτός Βουλής οι Ριζοσπάστες. τα συνεχή υπομνήματα του. Η εφημερίδα αυτή υπήρξε το μοναδικό έντυπο που πολέμησε ασυμβίβαστα και ουσιαστικά τον ακρογωνιαίο λίθο της αγγλικής αποικιοκρατίας στα Επτάνησα. ως ψήφισμα ξένο προς τις αρχές τους. 2. Το Ικετήριον ψήφισμα της ΙΑ’ Βουλής (27/1/1859). με κείμενα βαθύτατα αποκαλυπτικά της πολιτικής ταυτότητας του επτανησιακού κινήματος όπως το ακόλουθο που . τον ιδεολογικό.Κερκυραίος Σωκράτης Κουρής και ο Σπυρίδων Ζαμπέλιος. ως ψήφισμα ικεσίας για την Ένωση. Είναι άλλωστε η εποχή όπου στην κομματική εφημερίδα των Μεταρρυθμιστών Πατρίς. δηλαδή την αγγλική ερμηνεία για τις συνθήκες του 1815· ερμηνεία από την οποία επήγασαν πολλές πληγές. μέγιστη των οποίων υπήρξε η επιβολή του αποικιακού συντάγματος. ως ξένο προς τα δικαιώματα των εθνών και τους αγώνες τους. υπερασπίσθηκε και παρουσιάσε στο ευρύ κοινό την ερμηνεία του Καποδίστρια για τις συνθήκες. προκειμένου να προβάλλει και να στηρίξει την ερμηνεία εκείνη που δεν θα επέτρεπε τον υποβιβασμό της Ιονίου Πολιτείας σε αποικία. πολιτικό και πολιτισμικό προσανατολισμό.

ήτοι εις την εθνικήν της Επτανήσου αποκατάστασιν. άνευ της οποίας δεν δυνάμεθα να εννοήσωμεν πολιτικήν ζωήν και μέλλον ευτυχές δια την Ελλάδα. Το ψήφισμα της της ΙΓ’ Βουλής (23/9/1863) ως ψήφισμα υποτέλειας. Ως εκ τουτου λοιπόν. θέλομεν πολεμεί πάσαν κηρυττομένην εναντίαν αρχήν. 213 . Βέβαια και το ψήφισμα της Ικεσίας απερίφθει από την Μεγαλειότητα της. είτε υπό εκείνην την δεσποτείαν. και την αυτήν την περι ενώσεως έκφρασιν. ουχί μόνον τον μαρασμόν της κοινωνίας μας αλλά και την διαιώνισιν των αλύσεων του Έθνους.δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Κεραυνός στις 2 Σεπτεμβρίου του 1858: «Σταθεροί εις τας ανέκαθεν υπό του ριζοσπαστισμού διακυρηχθείσας αρχάς. ως αντεθνικήν και τείνουσαν να επιφέρει. Αθήνα 1971) τόμ. 3. άνευ της οποίας δεν δυνάμεθα να παραδεχθώμεν δι’ ημάς ευδαιμινίαν και εις την δημοκρατικήν της ανατολής ανάπλασιν. είτε υπό ταύτην. εξ’ ονόματος του ριζοσπαστικού κόμματος με ανακοίνωση στην εφημερίδα Αναγέννησις. ουδέ την επ’αγαθώ της ανθρωπότητος μεγάλης αποστολής της. ΙΓ’ σελ. 27 Ιστορία του Ελληνικού Έθνους (Εκδοτική Αθηνών. θεωρούμεν ως κήρυγμα μονομερές και αντιπατριωτικόν (…) δέλεαρ της ξενοκρατίας όμοιον με εκείνο των πολυθρυλλήτων μεταρρυθμήσεων27» Στο ίδιο ακριβώς πνεύμα θα αντιδράσει με ανακοίνωση της η Δημοκρατική επιτροπή της Κεφαλλονιάς. όταν δεν στηρίζεται με το ιερόν της κυριαρχίας του λαού δόγμα και δεν στηρίζεται επι της αρχής της απαιτήσεως επι τη βάσει των φυσικών και απαραγράπτων δικαιωμάτων του ανθρώπου.

του οποίου τη θέση κατέλαβε στη Ιόνιο Βουλή ο Λομβάρδος. Ο σκοπός είναι άλλωστε να εγκρίνει την Ένωση. ψηφίζεται μετά από δύο αποστασίες. από την . μετά τη διάλυση και των Ριζοσπαστών και των Μεταρρυθμιστών στην Ιόνιο Βουλή. Αξίζει δε να αναφερθεί ότι ο ‘ριζοσπάστης’ Λομβάρδος στη συνέχεια σταδιοδρόμησε ως στέλεχος και κατ επανάληψη υπουργός. Βρετανία. με τις εκλογές των 21-22/9/1863. αποκεφαλίσθηκε όταν συνελήφθη ως εθελοντής στον πόλεμο για την απελευθέρωση της Ηπείρου στα 1854. Είναι ευνόητο ότι η νέα βουλή αποτελείται από ευνοϊκότερη. Σε αυτές τις εκλογές αρνούνται να συμμετέχουν οι αρχηγοί των Γνησίων Ριζοσπαστών. ως αντίθετη με την Ένωση για την οποία αγωνίστηκαν οι Επτανήσιοι. Κάλβου (συνιδρυτή). όπως την προτείνει η Μ.Με εντολή του Αρμοστή Storks διαλύεται η ΙΒ’ Βουλή των Ιονίων προκειμένου να εκλεγεί νέα. αλλά και μετά το κλείσιμο της Εφημερίδας Πατρίς και την οριστική αποχώρηση του Α. αλλά και του Σ. ενώ αντίθετα ο Ναθαναήλ Δομενεγίνης. του Αγγλόφιλου κόμματος του Χ. Το ψήφισμα της ΙΓ’ Βουλής ψηφίστηκε αφού μετά τις εκλογές του 1852 η ηγεσία των Μεταρρυθμιστών (Αρμένης Βραΐλας) περνά στην Αγγλική πολιτική. Η διάσπαση των Ριζοσπαστών σε «παλαιούςγνήσιους» Ριζοσπάστες υπό τον Ιακωβάτο και το Μομφεράτο και σε «Νέους» υπό τον Λομβάρδο. (βασικού συνεργάτη). Ζαμπέλιου. διέλυσε στην ουσία το Ριζοσπαστικό κόμμα. Ιακωβάτος και Μομφεράτος καταγγέλλοντας την Ένωση «που προσφέρει» η Αγγλική πολιτική ως αντίθετη με τα συμφέροντα του ελληνικού λαού. για την αγγλική πολιτική. Τρικούπη. Το ψήφισμα της ΙΓ’ Βουλής. σύνθεση.

Ο Κουρής συνεργάστηκε με τους Παλαιούς Γνήσιους Ριζοσπάστες. από τους Άγγλους τον Ιανουάριο του 1850. στο Λονδίνο. αξίζει να σημειωθεί ότι ο Αρμένης Βραΐλας. αρνούμενος την προσφερόμενη ένωση. Τέλος. Σωκράτης Κουρής που εξέφρασε τη συνείδηση των καθαρών Μεταρρυθμιστών και απέσπασε από τον Αρμοστή Storks. θέση που κατείχε ο ίδιος ο Τρικούπης κατά τις διαπραγματεύσεις για την Ένωση. τον τίτλο του Ριζοσπαστικότερου των Ριζοσπαστών. ο άνθρωπος και πολιτικός που υμνήθηκε από «τον λέοντα των Κυθήρων». «Φοίνιξ». την κατάληψη των λιμανιών Πειραιά.Κέρκυρα· εξελίξεις από τις οποίες κατανοούμε ότι δεν είχε απλά σπάσει ο σκληρός πυρήνας των Μεταρρυθμιστών· είχε ουσιαστικά διαλυθεί το κόμμα. Στις κρίσιμες αυτές στιγμές. να λάβουμε υπόψη μας ότι είχε προηγηθεί και η διάλυση αυτόνομων φορέων πνευματικής ηγεσίας.. θα αναδειχθεί ο Κερκυραίος. και η αντικανονική αναγνωριση της άτακτης Στοάς του Δανδόλου. έχει σημασία. από το γαλλικό και τον αγγλικό Τεκτονισμό28. Ζερβό Ιακωβάτο. «Επτανησιακός Τεκτονισμός». τον ηγέτη των Ριζοσπαστών. Πάτρας. διαλυθείσα στα 1843. μετά την Ένωση σταδιοδρόμησε ως Πρέσβης των κυβερνήσεων Τρικούπη. Μεταρρυθμιστή.5/10/2012 . Εφ. τη 2η κατάληψη 28 Σκλαβούνος Γ. Σύρου. Συνολικά. Και πάλι. Κερκυραϊκά Νέα. με βάση τα δεδομένα της εποχής. σε βάρος της Ελλάδας εφαρμοσθείσα «πολιτική των κανονιοφόρων». 18/9/2012 . όπως η «Μεγάλη Ανατολή της Ελλάδος». το ψήφισμα της ΙΓ’ βουλής ψηφίστηκε • Μετά από τη.

του Πειραιά και της Αθήνας στα 1854. Η έξωση του Όθωνα. δήθεν. (αγγλογαλλική αυτή τη φορά). τόσο το ψήφισμα της ικεσίας. της Ιονίου Πολιτείας29. 1863) «Εκλεχθείσα συνεπεία προσκλήσεως της Προστάτιδος Δυνάμεως και συνελθούσα όπως οριστικώς αποφανθεί περί της Εθνικής αποκαταστάσεως του Ιονίου λαού πιστώς δε εκδηλούσα τον διάπυρον πόθον και την ανέκαθεν σταθεράν αυτού θέλησιν. • Μετά το εκβιαστικό όνειδος της αγγλικής εξωτερικής πολιτικής σε βάρος της Ελλάδας γνωστό με το όνομα «Τα Παρκερικά και τα Πατσιφικά» • Μετά από έναν ανηλεή οικονομικό πόλεμο και διεκδικήσεις καθυστερούμενων τόκων από τα διαβόητα δάνεια της ανεξαρτησίας.. • Μετά την επιβολή της Αγγλόφιλης κυβέρνησης Μαυροκορδάτου (γνωστής στην ιστορία ως το Υπουργείον της κατοχής) για να αναγκάσουν τον Όθωνα να εγκαταλείψει τη στήριξη του στις εξεγέρσεις της Ηπείρου και της Θεσσαλίας. «Τα Παρκερικά». Το ψήφισμα της υποτέλειας (ΙΓ’ Βουλή. • Μετά την κατάληψη ελληνικών εμπορικών και πολεμικών πλοίων κατά τη διεκδίκηση των νησίδων Σαπιέντζας και Ελαφονησιού για λογαριασμό. Οι αντιθέσεις ανάμεσα στο ψήφισμα της Θ’ Βουλής και τα δύο που ακολούθησαν είναι εμφανείς και φανερώνουν το βαθμό της πολιτικής εξάρτησης εντός της οποίας συντάχθηκαν. σελ 115 -141 . όσο και το ψήφισμα που τελικά σφράγισε την υποτελή ένωση με το ελλαδικό κράτος. και συμφόνως προς τας 29 Φωτιάδης Δ.

1859) «Η Βουλή της Επτανήσου διακηρύττει ότι η μόνη και ομόθυμος θέλησις του Ιονίου λαού υπήρξε και είναι η ένωσις της Επτανήσου μετά του Βασιλείου της Ελλάδος» Το ψήφισμα της αξιοπρέπειας (Θ’ Βουλή. Επειδή ο λαός της Επτανήσου. Κεφαλληνία. 1850) «Επειδή η ανεξαρτησία. Ζάκυνθος.προηγουμένας ευχάς και διακυρήξεις των Ελευθέρων Ιονίων Βουλών ΨΗΦΙΖΕΙ Αι Νήσοι Κέρκυρα. Επειδή προς τοις άλλοις εξέλειψαν πλέον αι αφορμαί. . Παξοί. απαρτίζων μέρος αναπόσπαστον της Ελληνικής φυλής. όπως εσαεί αποτελούν αναπόσπαστον αυτού μέρος εν μια και αδιαιρέτω πολιτεία υπό το συνταγματικόν Σκήπτρον της Αυτού Μεγαλειότητος του Βασιλέως των Ελλήνων Γεωργίου Α’ και των διαδόχων Αυτού. ένεκα των οποίων ετέθη υπό την Αγγλικήν Προστασίαν. Εγένετω εν τω Βουλευτηρίω Κέρκυρα τη κγ Σεπτεμβρίουτου Σωτηρίου Έτους αωξ» Το ψήφισμα της ικεσίας (ΙΑ’ Βουλή. Ιθάκη. δυνάμει συνθήκης εις την οποίαν ουδεμίαν ποτέ έδωκε συγκατάθεσιν. και τα εξαρτήματα αυτών ενουνται μετά του Βασιλείου της Ελλάδος. στερείται σήμερον της πραγματικής απολαβής και εξασκήσεως των τοιούτων δικαιωμάτων. Κύθηρα. η κυριαρχία και η εθνικότης εκάστου λαού είναι δικαιώματα φυσικά και απαράγραπτα. Λευκάς.

Επειδή τέλος μερίς τις της Ελληνικής Φυλής. Εν τη Βουλή των αντιπροσώπων τη 26 Νοεμβρίου 1850» ΟΙ ‘ΌΡΟΙ’ ΤΩΝ ΕΠΤΑΝΗΣΊΩΝ & ΟΙ (ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΙ) ΟΡΟΙ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΑΣ Η τραγική. αλλά διδακτική ιστορική αλήθεια είναι ότι η μεν Επτάνησος δεν εκλήθη να συμμετέχει σε καμία από τις δύο συνθήκες που καθόρισαν τους όρους της Ένωσης με το ελλαδικό Κράτος. Τρικούπη στον Έλληνα υπουργό εξωτερικών: . Την πραγματικότητα αυτή επιβεβαιώνει και η επιστολή του απεσταλμένου της Ελλάδας στο Λονδίνο Χ. είναι η ανάκτησις της ανεξαρτησίας του και η ένωσις αυτού με το λοιπόν Έθνος του. ανέκτησε τα κυριαρχικά και εθνικά αυτής δικαιώματα. την απελευθερωμένην Ελλάδα. εις την οποίαν ανήκει. το δε Ελλαδικό κράτος εκλήθη να αποδεχθεί τα συμφωνηθέντα και όχι να μετάσχει των συμφωνιών. δηλαδή η απελευθερωμένη Ελλάς. Δι’ όλα ταύτα η πρώτη ελευθέρα Βουλή των αντιπροσώπων της Επτανήσου διακηρύττει: Ότι η ομόθυμος στερεά και αμετάτρεπτος θέλησις του Επτανησιακού λαού. όπως δια των αρμοδίων μέσων διακοινώση αυτήν και εις τας λοιπάς της Ευρώπης Δυνάμεις. Η παρούσα διακήρυξις θέλει διαβιβασθή δια Διαγγέλματος της Βουλής προς την Προστάτιδα Δύναμιν. δια να ενεργήσωσιν ωμού προς ταχείαν αυτής πραγματοποίησιν.

της Γαλλίας. Ρωσία) θα προχωρούσαν στην υπογραφή συμφωνίας με την Ελλάδα. Είναι εμφανές. μόνον ίνα δώσει την συναίνεσιν του εις έργον τετελεσμένον ήδη.»30 Επίσης. της Πρωσίας και της Ρωσίας αλλά το οριστικόν αυτής εμπεριχόμενον είχεν αποφασισθεί από τις 3 Νοεμβρίου. εκπροσωπώντας τις 5 μεγάλες δυνάμεις. φένεται. μετά λύπης μου είδον επιβεβαιομένας τας ειδήσεις ας είχον μάθει διερχόμενος έκ Μασσαλίας και Παρισσίων περί της συνομολογήσεως συνθήκης μεταξύ των πέντε μεγάλων δυνάμεων ως προς την Ένωσιν των Ιονίων Νήσων μετά του Ελληνικού Βασιλείου. της Μεγάλης Βρεττανίας. Η συνθήκη υπεγράφει την 14η Νοεμβρίου υπό των πληρεξουσίων της Αυστρίας.«Αφικόμενος χθες την εσπέραν εις Λονδίνον. αγγλόφερτο Δανό «Βασιλέα της Ελλάδος» συμφωνήθηκε στην παραπάνω συνθήκη ότι οι τρεις εγγυήτριες για την ανεξαρτησία της Ελλάδας δυνάμεις. ότι οι Ιόνιοι αγνοήθηκαν πλήρως σε όλα τα βήματα της διαδικασίας. καθά καταδυκνύει υπόμνημά τι. εκλήθη. (’Εκ του Εθνικού τυπογραφείου Αθήνα 1864) σελ. Ενδεικτική είναι η άρνηση ακόμα και στην κατάθεση του υπομνήματος της Ιονίου πολιτείας. Ο Πληρεξούσιος της Ελλάδος αντι να προσκληθή ινα λαβει μέρος εις τας διαπραγματεύσεις. 14 . Έγγραφα Επίσημα Αφορώντα τας επι του Επτανησιακού Ζητήματος Διαπραγματεύσεις. όπερ είδον (…) Αι διατάξεις της περί ής ο λόγος συνθήκης επιβεβαιούσι και υπερβαίνουσι τους μάλλον λυπηρούς φόβους μας…. για τα 30. Γαλλία. καθώς η Αυστρία και η Πρωσία δεν αναγνώριζαν επισήμως τον νέο. 25 Υπουργείον Εξωτερικών. (Αγγλία.

το Βερολίνο. χωρίς να λάβει υπ όψιν την παράστασιν ταύτην»31 Αντίθετα. της Γαλλίας και της Ρωσίας συνελθόντας εις συμβούλιον εν τω Υπουργείω των Εξωτερικών κατά την 29 ενώσεως των Ιονίων Νήσων μετά της Ελλάδος συνθήκης. επιτυχώς. η βλέψεως ανεξαρτησίας. η Βουλή τότε απηύθηνε προς τον Αρμοστήν παράστασιν ης αντίγραφον εγκλειω ώδε. Οι όροι ήταν: • Η οριστική ειρήνη με την Τουρκία. υπόδουλων ελληνικών περιοχών. στήριξης. Αλλ’ ούχ ήττον προέτεινα εις τους Πρέσβεις της Αυστρίας. 31 . αλλά των πέντε νικητριών δυνάμεων που είχαν υπογράψει τις συνθήκες του 1815. όρους έθεσε η Αγγλία και μάλιστα φρόντισε. Ρωσίας). όρους όχι μόνον των τριών εγγυητριών δυνάμεων (Αγγλίας. τη Βιέννη. να καταστήσει τους όρους της. την Πετρούπολη ενημερώνει ότι: «Η των Ιονίων Νήσων Βουλή εν τίνι τελευταία συνεδριάσει αυτής ψήφισματι περί των φρουρίων της Κέρκυρας. Φρόντισε οι όροι που έθεσε στους Έλληνες για την προσφορά Βασιλιά και την Ένωση με τα Επτάνησα να γίνουν πολλαπλά επαχθέστεροι και με συμφωνίες που αποκτούσαν διεθνή χαρακτήρα. με το Αγγλικό υπουργείο εξωτερικών με επιστολή στις 11/11/1863 προς τους Άγγλους πρέσβεις στο Παρίσι. Εγκατάλειψη κάθε υποκίνησης. απελευθέρωσης.φρούρια της Κέρκυρας. Αλλά του Αρμοστού της αυτής Μεγαλειότητος αρνηθέντος να δεχθεί το ψήφισμα τούτο ως υπερβαίνον της Βουλής την Αρμοδιότητα. Γαλλίας.

αλλά οι υπογραφές που συγκεντρώθηκαν ήταν μόνο 10.• Εκλογή βασιλέα που θα μπορούσε να εγγυηθεί μια τέτοια πολιτική Κυβέρνηση μοναρχική. Ταυτόχρονα. Η περί εξουδετερώσεως των Κερκυραϊκών φρουρίων και της ουδετερότητας της Κέρκυρας και των των Παξών όροι. όσο και η προσπάθεια μετριασμού των εντυπώσεων από την εφαρμογή τους (και όχι τόσο η προσπάθεια αποτροπής της εφαρμογής) καταγράφονται στην έκδοση του Υπουργείου των εξωτερικών ΤΑ ΧΩΡΙΆ ΠΟΥ ‘ΨΉΦΙΣΑΝ’ Κανενα δημοψήφισμα δεν έγινε για την εκ μέρους του λαού αποδοχή ή όχι της Ένωσης. Η διάδοση για τα δύο χωριά που ‘ψήφισαν’ ενάντια στην ένωση. γνωστού ως υπομνήμα Κουρκουμέλη. ως κολυμβήθρα του Σιλωάμ όλων των «ανθενωτικών και καταχθονίων» που έπρεπε . Ο βασιλιάς να είναι συνταγματικός. ίσως οφείλεται σε δυο λόγους: α) Σε κείμενο που κυκλοφόρησε για τη συγκέντρωση υπογραφών για την παραμονή στην αγγλική κυριαρχία. Κατά συνέπεια δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν χωριά που την αρνήθηκαν. μετά την αποστολή του σχετικού υπομνήματος. • Η καταστροφή των Κερκυραϊκών φρουρίων και η ουδετερότητα της Κέρκυρας και των Παξών. Οι έρευνες που διέταξε η Ιόνια βουλή για το θέμα κατέληξαν ότι ναι μεν υπήρξε κείμενο που απεσύρθει. πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι Ηλίας Ζερβός Ιακωβάτος καταγγέλλει την όλη υπόθεση της αποικιοοποίησης της Κέρκυρας και των Παξών με τη συγκέντρωση υπογραφών. μόνον της Κέρκυρας και των Παξών.

Σύμφωνα με προφορικές παραδόσεις. Τέτοια είναι η περίπτωση της Κοριακιάνας. με σκοπό. το δεύτερο χωριό που αναφέρεται ως ένα από τα δύο που αρνήθηκαν την Ένωση και όπου ανθούσε βιοτεχνία αρβυλών η οποία προμήθευε τον αγγλικό στρατό. 3. β) Στις περιοδείες του Άγγλου απεσταλμένου Gladstone στα Ιόνια. «Επιστολή προς Αγησίλαον.Ζ. από οπου προέρχονταν οι τροφοδότες του αγγλικού στρατου σε ψωμί. ΟΙ ΑΠΟΣΙΩΠΗΣΕΙΣ 32 Ιακωβάτος Η. (Τύποις Κεφαλληνίας. βιογραφική».να διασωθούν για να μετέχουν στη μετά την ένωση εξουσία και στους οποίους έπρεπε να δοθεί η ευκαιρία να μετατραπούν εν μία νυκτί σε αγανακτισμένους Ενωτικούς32.. Αντίστοιχη είναι η περίπτωση και για τους Κοινοπιάστες. εκτός του καθολικού αιτήματος της Ένωσης. 1877) . υπήρξαν και κάποιες φωνές εναντίον της. και κατά την παράδοση επεβίωσε το παρατσούκλι «Γλάδστος». κατά τις περιοδείες αυτές. από μεμονωμένα άτομα που εξαρτώνταν από την αγγλική παρουσία στο νησί. να διερευνήσει επιτοπίως την πολιτική κατάσταση. δήθεν.

η παραποίηση. στις διαπραγματεύσεις. . αλλά και η άγνοια της επτανησιακής ιστορίας. αποτελούν πεδία πάνω στα οποία διαμορφώνεται η κοινή αντίληψή. προϋποθέτουν την αποσιώπηση των πολιτικών αλλά και κοινωνικών συνθηκών που χαρακτήρισαν την υποτελή ένωση αλλά και την προηγηθείσα περίοδο της αγγλοκρατίας. Ας δούμε λοιπόν μερικές από τις αποσιωπήσεις αυτές. Αρχικά. Η παραβίαση και η παρερμηνεία των συνθηκών του 1815. Στη συνέχεια αρνήθηκε πεισματικά να αναγνωρίσει την ύπαρξη νόμιμων αρχών στα Ιόνια. αφ’ ενός την προσάρτηση των Ιονίων στην Αγγλική επικράτεια. του τύπου «μήπως τελικά δεν μας συνέφερε η Ένωση. Σήμερα. υποτίθεται. Είναι ταυτόχρονα σαφές ότι και οι δύο αυτές θεωρήσεις.». τακτική που ακολουθήθηκε μέχρι και την Ένωση με την Ελλάδα. που διαχρονικά διαπνέει τις ευρωπαϊκές σχέσεις. είτε με τη διατύπωση ερωτημάτων τοπικιστικής. 1. αφ’ ετέρου τη θεώρηση της ιδρυτικής συνθήκης του Ιονίου κράτους του 1800. είτε με την εξύμνηση της υποτελούς ένωσης του 1864. η Αγγλία επεδίωξε σθεναρά. αλλά και της εθνικής ιστορίας. στο πλαίσιο της ισχύος του δικαίου του ισχυρού. αλλά και για το συλλογικό μας παρόν. οι Ιόνιοι δεν εκλήθησαν ποτέ να συμμετάσχουν στις συνθήκες που αφορούσαν το μέλλον τους. ως καταργηθείσης. ταυτότητος. Υπό την οπτική αυτή. η γνώση και η ερμηνεία της τοπικής.Ό πως είδαμε. περί ανεξαρτησίας και προστασίας των Ιονίων Νήσων. φανερώνουν δύο εξίσου δυσοίωνες αντιλήψεις για την πολιτική αυτοθεώρηση των Επτανήσων αλλά και της Ελλάδας. όχι μόνο για το συλλογικό παρελθόν.

Τη δε γερουσία της Κέρκυρας. Πλήρες υπόμνημα με λεπτομερή τεκμηρίωση–παρουσίαση των παραβιάσεων της συνθήκης.33 Κατά τον Metland.. προς το Αγγλικό 33 Γράφει ο ίδιος ο Αρμοστής στον πρόεδρο της Γερουσίας Θεοτόκη: «.εκτός από τους Άγγλους αξιωματικούς που διόρισαν οι στρατιωτικές δυνάμεις κατοχής και μερικούς Γερουσιαστές της νήσου Κερκύρας. τους δε λοιπούς διαμένοντος ευγενείς εν γερουσιαστική θέσει. Αυτή την παρερμηνεία και παραβίαση πολέμησε ανυποχώρητα ο Ιωάννης Καποδίστριας. δεν στοχάζομαι επί του νυν ν’αναπληρώσω δι’ άλλων μελών τους καθαιρεθέντας. Εν Ζακύνθω 1874) τόμ Α’ σελ. της αυθαιρεσίας και βαρβαρότητας του αρμοστή Metland στη διαδικασία επιβολής της απόλυτης εξουσίας του. ο Στεφανίτσης και ο Γραμματέας της Γερουσίας Κατσαίτης.. ιστορικής σημασίας. Αντίθετη προφανώς και τεκμηριωμένη. θεωρούσε απλά ως εγχώριο σωματείο34.Καιτοι χαλεπώς καθήρεσα μέρος των συμπρακτόρων υμίν. αλλά και του Ιωάννη Καποδιστρια35. ο Φλαμπουριάρης. 7273 35 Χιώτης Π. ως Γερουσία. η Επτανησιακή Γερουσία. υπήρξε η άποψη των καθεραιθέντων. των παρανομιών. όπως προεβλέπετο από το Ιόνιο Σύνταγμα του 1803. Ιστορία Ιονίου Κράτους (τυπογραφείον η Επτάνησος. ως πρόεδρον. μελών της Γερουσίας. ο Metland. οίτινες ουδόλως συσχετίζονται με τας εκδηλωθήσας αντιποιήσεις και δοξασίας των καθαιρεθέντων προσώπων ως ανικάνων και διευθαρμένων…» . επίσκεψη του στην Κέρκυρα και τη συνάντηση του με τους Έλληνες οπλαρχηγούς. Ίσως το μέτρο αυτό μεταβληθή κατά τας περιστάσεις. καταργήθηκε συνεπεία της Γαλλικής κατοχής και της ανακηρύξεως των Επτανήσων ως επαρχίας της Γαλλίας. Επί του νυν δε υμείς οφείλετε να μετέρχεσθε καθήκοντα Γερουσίας καθόσον αποβλέπουσι τας υποθέσεις της μόνης Νήσου Κερκύρας. Θεωρώ δε υμάς μεν Προτιμωτατε. στα 1819. ως μόνους νομίμους αντιπροσώπους της Νήσου Κέρκυρας. Βρετανίας 13/10/1819». αναγκαίο κρίνω να σας κοινοποιήσω ότι οιαδήποτε μέτρα λάβω ακολούθως. με συνεχή υπομνήματα προς το Αγγλικό υπουργείο των εξωτερικών και με προσωπική παρουσία στο Λονδίνο..Ανίκανοι και διεφθαρμένοι ήταν ο Διονύσιος Ρώμας.. με μορφή νομοθετημένης συνταγματικότητας. 34 Χιώτης Π. ο Μεταξάς. Εν Ζακύνθω 1874) τόμ Α’ . μετά από την. «Υπόμνημα Καποδίστρια προς το Υπουργείο Εξωτερικών της Μ. απέστειλε ο Ιωάννης Καποδίστριας στις 13/10/1819... Ιστορία Ιονίου Κράτους (τυπογραφείον η Επτάνησος.

Η απόλυτη αυθαιρεσία του Αρμοστή. Πρόκειται για γεγονότα που αρνήθηκαν να αποδεχθούν οι Επτανήσιοι και αποτέλεσαν την απαρχή του αγώνα τους για σεβασμό των συνθηκών του 1815. με παραδείγματα όπως τη. μετά από απαίτησή του. καθαίρεση του Πατριάρχη Γρηγορίου του Στ’ στα 1840. για τη ριζική αλλαγή του αποικιακού συντάγματος και τελικά την Ένωση μετά τη δημιουργία του δεύτερου ανεξάρτητου Ελληνικού κράτους. με προσωπική του απόφαση έφθασε να εκδώσει ο Αρμοστής στην περίπτωση του Κριμαϊκού36. ενώ συνεχείς υπήρξαν και οι ακυρώσεις του νομοθετικού έργου της Βουλής εκ μέρους της. Καμιά από τις εκλεγμένες Ιόνιες Βουλές δεν περάτωσε τον κοινοβουλευτικό της βίο. με συνεχείς αναστολές των εργασιών της. Η μετατροπή των Ioνίων σε αποικία. Μέχρι την κήρυξη πολέμου. γιατί αντέδρασε στις παρεμβάσεις του σε θεματα 36 Υπόμνημα Λομβάρδου προς Gladstone . Αυθαιρεσία που ξεπερνούσε τα όρια της απόλυτης μοναρχίας και εκφραζόταν με συνεχείς διαλύσεις της Ιονίου Βουλής.Υπουργειο Εξωτερικών. 2. την επιβολή αποικιακού «Συντάγματος». εκ μέρους της Ιονίου Πολιτείας. μετά τις προφορικές προσωπικές του παρεμβάσεις κατά την επίσκεψή του στο Λονδίνο. 3. Γερουσίας. και της υπόστασης της Επτανήσου ως ανεξαρτήτου κράτους. ελεγχόμενης από τον Αρμοστή. την υπαγωγή τους στο υπουργείο Αποικιών. το 1817 και ενός απόλυτα αυθαίρετου τρόπου διακυβέρνησης. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι η αυθαιρεσία του αρμοστή επεκτάθηκε ακόμα και σε εκκλησιαστικά θέματα.

και να εκλεγεί βουλευτής. 4. Λομβάρδου: Στις εκλογές του 1852 όταν οι Ζακύνθιοι βουλευτές Φραγκίσκος Δομενεγίνης και Ιωάννης Λισγαράς αρνθήκαν να ορκισθούν εφ’ όσον οι επίσης εκλεγέντες Ναθαναήλ Δομενεγίνης και Γεώργιος Βερύκιος παρέμεναν στην εξορία. καθώς και η διενέργεια επαναληπτικών εκλογών για να εκλεγούν οι ημέτεροι.της Επτανησιακής εκκλησίας37 και την από κάθε άποψη αντικανονική και παράνομη ακύρωση της εκλογής. σελ. όπως στην περίπτωση της εκλογής του Κ. 246 38 . Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι το κλείσιμο της βουλής να αναγγέλλεται από τον Γραμματέα του Αρμοστή. Ο πλήρης ευτελισμός και η απαξίωση ακόμη και των αποικιακά λειτουργούντων θεσμών καθώς και η ταπείνωση όσων είχαν αποδεχθεί να μετέχουν σε αυτούς. Η κρατική βία 37. η ανάγνωση του λόγου του Αρμοστή στη Βουλή να γίνεται από τον Γενικό εισαγγελέα και φυσικά η μη αναγνώριση εκλογικών αποτελεσμάτων κατά το δοκούν. του καθηγητή της Ιονίου Ακαδημίας Κ. 245.33 Μεταλληνός π. στη θεση του Μητροπολίτη. o Αρμοστής προχώρησε σε επαναληπτικές εκλογές. Ιστορία της Εκκλησίας των Ιονίων Νήσων. δέχθηκε να είναι υποψήφιος. Τυπάλδου. από τον κλήρο της Κεφαλλωνιάς. 5. Ο «Νέος Ριζοσπάστης» Λομβάρδιος. (Έκδοση της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων). επειδή δεν ήταν της αρεσκείας του38..

τας οποίας αναθέτει εις εμέ το σύνταγμα και άτινας ενόμιζα να διατηρήσω ανενεργήτους. (Έκδοση Φιλολογικού Συλλόγου Παρνασσός. αλλά και πνευματικής εξουθένωσης κάθε ανυπότακτης φωνής και εκτός ακόμα των ορίων της Ιονίου Πολιτείας. στα 1819. όπως ο ίδιος ο Αρμοστής Metland την παραδέχεται39. Αθήναι 1972) γ) Αι δυο Πρωτεύουσαι της Ανατολής. Η από τον Αρμοστή κατευθυνόμενη δράση της αποκαλουμένης Υψηλής Αστυνομίας. Ιστορία Ιονίου Κράτους (τυπογραφείον η Επτάνησος.Και κατά πρώτον μοι φαίνεται αναγκαίον να διακηρυχθεί προς τον λαόν ότι εγώ αποφάσισα να εξασκώ τας δυνάμεις της υψηλής αστυνομίας. οι ραβδισμοί. οι δολοπλοκίες για την ενοχοποίηση αθώων. Α . το μαρτύριο του κυφωνισμού.» Χιώτης Π.σελ 218 .. κατά το 1838 και 1860 και η διπλωματία μετά της Ελλάδος. από τις μυστικές υπηρεσίες «της προστασίας». Οι συλλήψεις χωρίς ένταλμα. αφάνταστα καταπιεστική. τα ακόλουθα έργα του Ηλία Ζερβού Ιακωβάτου: α) Βιογραφία συντεθείσα παρά του ιδίου (Έκδοση Φιλολογικού Συλλόγου Παρνασσός.η άγρια αστυνομοκρατία.. 6. με επιστολή του στον πρόεδρο της Γερουσίας Θεοτόκη. Εν Ζακύνθω 1874) τόμ. Ακόμα και ο Γλάδστων στην Αγγλική Βουλή χαρακτήρισε την αστυνομία στα Ιόνια. τα μαστιγώματα. (Κεφαλληνία 1873) 39 Μετά την αποχώρηση του Καποδίστρια από την Κερκυρα.. Ενδεικτικά τεκμήρια αυτής της αλήθειας. Η συστηματική ανελέητη προσπάθεια οικονομικής εξόντωσης. η δράση των μυστικών υπηρεσιών για την κατάπνιξη κάθε διαφωνίας. με τραγικές λεπτομέρειες. οι απαγχονισμοί. γράφει: «. Αθήναι 1947) β) Η επί των Αντικυθήρων αιχμαλωσία μου και η των συναιχμαλώτων μου. οι φυλακίσεις.

να ασκήσει το δικηγορικό επάγγελμα στην Αθήνα και αργότερα στη Κωνσταντινούπολη.Henry.. που μετετέθη στην Κέρκυρα από την Ινδία. 7. αναγκάστηκε να παραιτηθεί από την προεδρεία του ανωτάτου δικαστηρίου μπροστά στο όργιο της 40 Υπόμνημα Λομβάρδου προς Gladston & Χιώτης Π. Ακόμη και ο Αγγλος δικαστικός καριέρας M. παρότι ζούσε εξόριστος στην Αθήνα. 226-227 . χαρακτηρίζουν τη δράση της δικαιοσύνης υπό την αγγλική κυριαρχία. Η από τον αρμοστή ελεγχόμενη και κατευθυνόμενη δικαιοσύνη. με τον πρώτο να οδηγείται στην τρέλα έπειτα από ανηλεείς διώξεις (το έγκλημα του συνοψίζεται στην άρνηση του να συνεργαστεί για την νομιμοποίηση του αποικιακού συντάγματος του 1817 και τη στήριξη του Metland στην εφαρμογή του40). Φραγκίσκου Πυλαρινού. Εν Ζακύνθω 1874) τόμ. με Αγγλικές παρεμβάσεις απελύθη από καθηγητής της φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο των Αθηνών και κατέληξε στη φυλακή λογω της αντι-αγγλικής αρθογραφίας του. Χαρακτηριστικά παραμένουν επίσης τα παραδείγματα της τραγικής μοίρας του Ζακυνθινού Αντωνίου Μαρτινέγκου και του Κεφαλλωνίτη. ένα από τα φωτεινότερα μυαλά της σοσιαλιστικής σκέψης στην εποχή του. Ο δεύτερος.Στα έργα αυτά ο ο Ιακωβάτος αποκαλύπτει τις μυθιστορηματικού τύπου διώξεις του. όταν επιχείρησε. κατεδάφιση κατοικίας και δήμευση περιουσίας για πολιτικούς λόγους. Καταδίκες χωρίς απολογία. Α’ σελ. στέρηση δικαιώματος άσκησης επαγγέλματος για πολιτικούς λόγους. Ιστορία Ιονίου Κράτους (τυπογραφείον η Επτάνησος.

14ης Μαΐου 1849 . Η αχρειότητα στη διαχείριση της οικονομίας Για πλήρη αδιαφάνεια και απόλυτο έλεγχο του αρμοστή στην οικονομία. στη Morning Chronicle στις 3/1/1820 δηλώνει. για πλήρη αποξένωση των επτανησίων από τα δημόσια αξιώματα και την παραχώρηση τους σε Άγγλους υπηκόους η σε αθρόως και με συνοπτικές διαδικασίες πολιτογραφομένους. «Αι διφωνιαι μεταξύ εμού και του Σερ Thomas Metland. αγαπήσας να ζω μάλλον εν ευσυνειδησία μεταξύ της οικογενείας μου η εν ασυνειδησία μεταξύ των μεγάλων μισθών του Metland». για αχρείαστα έργα επί των φρουρίων. αδικαιολόγητο. έλλειμμα που 41 εφημ Πατρίς. 8. Για υπερδιπλασιασμό των εξόδων για την διοίκηση και το στράτευμα. για διάλυση του πανίσχυρου επτανησιακού στόλου. προς όσα μοι εφαίνοντο παράνομα με αναγκάζουσι να παραιτηθώ της προεδρίας του υπερτάτου δικαστηρίου των Ιονίων. ή της από τον Αρμοστή ελεγχόμενης Γερουσίας. Καποδιστριας. για ένα τεράστιο. Για 30 χρόνια οικονομικής διακυβέρνησης χωρίς καμιά λογοδοσία. με πρόταση του Αρμοστή. φυλ. απ΄ ότι σε όλες τις περιόδους του παρελθόντος. για αποξένωση των επτανησίων από το εμπόριο και τη βιομηχανία. Ιστορική παραμένει και η σκανδαλώδης παρέμβαση του Αρμοστή υπέρ του Δανδόλου στην δικαστική διαφορά του με τον Κάλβο και την εφημερίδα Πατρίς41. στα έσοδα και τα έξοδα του κράτους γράφει ο Ι. Στην δημοσιευμένη στον τύπο παραίτηση του. στο Υπόμνημα του προς το Αγγλικό υπουργείο εξωτερικών.απροκάλυπτης παρέμβασης στο έργο της δικαιοσύνης.

ουδέ δύναται να ασκήσει αυτά τα ολίγα. ΜΕΣΟΓΕΙΟ . για τον τρόπο λειτουργίας του πολιτεύματος στα Αγγλοκρατούμενα Ιόνια ο Κερκυραίος Μεταρρυθμιστής Κουρής δήλωνε (συνεδρίαση 26/6/1850) στην Ιόνιο Βουλή: «. εξ’ αιτίας του τωρινού συντάγματος. άτινα έχει.. τα προτεινόμενα νομοσχέδια απαντούν μύρια προσκόματα και ως επί το πλείστον δεν γίνονται υπό των άλλων αρχών παραδεκτά. Οι αποφάσεις της μένουν ανεκτέλεστοι. Γλάδστωνα. για το χειρότερο φορολογικό σύστημα στην Ευρώπη. στα 1852. Η κυριαρχία της δεν είναι ειμί λέξις κενή οιασδήποτε σημασίας…» 4. Τέλος και συνολικά.δημιούργησαν οι έσχατοι Αρμοστές. γράφει ο Κωνσταντίνος Λομβάρδιος στο υπόμνημα του στον έκτακτο απεσταλμένο της προστάτιδας στα Ιόνια. Η ΣΥΝΈΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΉΣ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΣΕ ΕΠΤΆΝΗΣΑ-ΚΡΉΤΗ-ΚΎΠΡΟ.Είναι βέβαιον και ομολογούμενον ότι η Βουλή των Ιονίων δεν έχει σχεδόν κανέν δικαίωμα. Τα οικονομικά της αγγλικής κατοχής περιγράφει και τεκμηριώνει η εφημερίδα των μεταρρυθμιστών Πατρίς (1849-1851) σε μια θαυμάσια σειρά άρθρων της.

αντί μιας ανεξαρτήτου Ελλάδος. για τη δημιουργία τριών ελληνικών ηγεμονιών. την Ήπειρο. (εκδ Ερμής Ε.. που αναζητούσε ευκαιρίες και συμμαχίες για τη συνέχιση των διεκδικήσεών του. Αλφρέδο»42 Οι φήμες ακολούθησαν την αναχώρηση του Gladstone από την Κέρκυρα και το γεγονός απέκτησε αληθοφάνεια με τις επισκέψεις του Αλφρέδου στην Κέρκυρα και την Αθήνα. τόμ 9 σελ. υποτελών στην Τουρκία. Σύμφωνα με την Ιστορία του Ελληνικού Έθνους. Αθήνα 1976). υπό την προστασία της Ρωσίας. την οποία σθεναρά πολέμησε η Αγγλία.Ε.. επίσης Δραγούμης Ν. Αρκεί να εξετάσει 42. 448-453 Βλ. η σκόπευση του σχεδίου ήταν σημαντικά ευρύτερη και θα μπορούσε να αναλυθεί σε τρεις βασικούς άξονες. το εν λόγω σχέδιο σκόπευε να υποκαταστήσει την πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική του Όθωνα και να περιορίσει την επιρροή του. διέδιδε πως μετά την επιδιωκόμενη έξωση του Όθωνα. Μέλισσα. 38 Κόκκινος Δ. Ιστορικαί Αναμνήσεις. Το σχέδιο που διακινήθηκε μετά την επίσκεψη του Gladstone. Βέβαια η πρόταση ήταν παραλλαγή της επίμονης ρωσικής πρότασης του 1825.Π. σελ. Αθήνα 1971). 217 43 . τη Θεσσαλία και την Κρήτη με ηγεμόνα το δευτερότοκο γιο της Βασίλισσας Βικτωρίας. Η ελληνική επανάστασις. Αθήνα 1973) κεφ Θ’ σελ. α) Ο αποπροσανατολισμός και η κάμψη του πνεύματος του 21. περιθωριοποιώντας ταυτόχρονα τη ρωσική επιρροή44. (εκδ. τόμ. που είχε αγγίξει τα όρια της αποθέωσης στην εποχή του Κριμαϊκού πολέμου. Κατά τη γνώμη μου. τα στέμματα των δύο ηγεμονιών θα προχωρούσαν στη συνένωση τους43.«Δεν πρέπει να θεωρηθεί ξένο προς την αγγλική διπλωματία το σχέδιο που παρουσίασαν αγγλόφιλοι κύκλοι στα Επτάνησα για την ίδρυση Επτανησιακής ηγεμονίας που θα περιλάμβανε τα Ιόνια Νησιά. 265 44 Ιστορία του Ελληνικού Έθνους (Εκδοτική Αθηνών.. ΙΓ.

Στις 3 Μαρτίου φθάνει στον Πειραιά η ατμοκίνητη ρωσική φρεγάτα «Βεσσαραβία». σηκώνεται το φλάμπουρο της επανάστασης στα Γιάννενα και ο γιος του Καραϊσκάκη μπαίνει στην Ήπειρο. 1853 .κανείς τα γεγονότα της περιόδου για να διαπιστώσει.000 ρούβλια στον Τσάρο για να επισκευάσει την Αγία Σοφία όταν θα καταλάμβανε την Κωσταντινούπολη. η συμμετοχή της οποίας στον . Στις 18 Οκτωβρίου γίνεται η Ναυμαχία της Σινώπης. Μαζαράκη. 1854 . ο αγγλικός στόλος περνάει το Βόσπορο. Στις 12 Μαρτίου. ενώ την ίδια στιγμή.Στις 4 Ιανουαρίου. όπου οι Ρώσοι πυρπολούν τον τουρκικό στόλο. Στις 15 Ιανουαρίου. εθελοντές από όλη την Ελλάδα συντάσσονται με το ρωσικό στρατό και ο Μαρασλής προσφέρει 550. Ο Κυθήριος στρατηγός Πάνος Κορωναίος μετέχει ως αρχηγός των Επτανησίων στην Ελληνική Λεγεώνα του ρωσικού στρατού. με τον ήρωα του Ναβαρίνου Ναύαρχο Κορνίλωφ να έχει στη συνοδεία του τον ελληνικής καταγωγής επιτελικό αξιωματικό του ρωσικού στρατού Ν. Στις 5 Μαρτίου. ο Όθωνας τους δέχεται επισήμως. ακολουθεί η κήρυξη πολέμου εκ μέρους της Γαλλίας εναντίον της Ρωσίας. Δύο ημέρες αργότερα. υπέρ των ελληνικών επιδιώξεων. η Αγγλία και η Γαλλία υπογράφουν συμμαχία με την Τουρκία και στις 27 Μαρτίου του 1854 κηρύσσεται ο πόλεμος της Αγγλίας εναντίον της Ρωσίας. αφενός τη δυναμική που αναπτυσσόταν εντός αλλά και εκτός του ελληνικού κρατιδίου. και αφετέρου τη σθεναρή αντίσταση της Αγγλίας ενάντια στην προοπτική αυτή. με εντολή του Όθωνα και επιστολή του Ιωάννη ‘Γενναίου’ Κολοκοτρώνη.

Κίνηση που αποσκοπούσε στο να καταδείξει σε εχθρούς και φίλους ότι οι Έλληνες δεν πολεμούσαν για τους Ρώσους αλλά με τους Ρώσους. χωρίς κανένα σύμμαχο εκτός των Ελλήνων. Στον Κριμαϊκό πόλεμο η Ρωσία θα βρεθεί τελικά αντιμέτωπη με την Τουρκία. Σαφής και αντίστοιχη ήταν και η στόχευση για αποδυνάμωση . να πολεμήσουν με τη φουστανέλα και όχι με τη ρωσική στρατιωτική στολή. η οποία είχε αναπτυχθεί παράλληλα με το πανίσχυρο γερμανικό φιλελληνικό κίνημα . ο Κριμαϊκός πόλεμος πυρπολεί και τα Επτάνησα και κυρίως το μεταρρυθμιστικό κόμμα και κίνημα. την Αγγλία. Στις 13 Μαΐου. τα γνωστά στην ιστορία ως Μπερναϊκά. Συγκροτείται επιτροπή από τους ηγέτες των Μεταρρυθμιστών Σπυρίδωνα και Ναπολέοντα Ζαμπέλιο και συγκροτείται εκστρατευτικό σώμα υπό τον Ποφάντη με συμμετοχή 3000 Κερκυραίων. Παράλληλα.Ο Όθωνας και η Αμαλία εγκαταλείπουν την Ελλάδα β) Η ενίσχυση των αγγλόφιλων κύκλων στα Ιόνια και την Κρήτη Κρίσιμο είναι πως η ενίσχυση αυτή ισοδυναμούσε με τον περιορισμό της γερμανικής επιρροής. στον κοινό αυτό πόλεμο. 1862 . είναι γνωστή και για τη συμβολική επιλογή των μελών της.επιρροή που τολμησε και οθωνικό κίνημα.Στις 25 Φεβρουαρίου ξεκινά Συνέδριο Ειρήνης στο Παρίσι και επακολουθεί ρωσογαλλική προσέγγιση.πόλεμο της Κριμαίας. 1856 . ο αγγλογαλλικός στόλος καταλαμβάνει τον Πειραιά. τη Γαλλία και την Αυστρία. Γνωστό είναι πως στο Ελλαδικό κράτος απαγορεύθηκε δια ροπάλου να αξιοποιήσει προς όφελος του τον Κριμαϊκό.

μηδέ της Ελλάδος εξαιρουμένης. για την εκμετάλλευση. ιδρυομένου εν Κρήτη αγγλικού κόμματος ίνα ζητηθεί υπό των Κρητών αγγλική προστασία. δια συλλαλητηρίων δε διέψευσαν τον ουχί φιλαλήθη αντιπρόσωπο της Μ. γ) Η προετοιμασία του εδάφους. ενήργησεν όπως μεταβάλλει τα των νησιωτών φρονήματα. Βρετανίας» Το άνοιγμα του Σουέζ στα 1869 καθιστούσε την Κρήτη και την Κύπρο διπλά πολύτιμες. Ξενοκρατία και βασιλεία εν Ελλάδι.. Φιλάρετος45 «Εννοείται ότι η Αγγλία κατά την διάρκεια της Κρητικής επαναστάσεως ηγωνίσθει κρατερώς κατά της ενώσεως της Κρήτης μετά της Ελλάδος. Η επίμονη αγγλική άρνηση για την 45 Φιλάρετος Γ. για τον έλεγχο των εξελίξεων στον κρητικό αγώνα καταγράφει ο Γ.της παραδοσιακής ρωσικής επιρροής. Οτε δε βραδύτερον εκ των εν Κυανή Βίβλω δημοσιευθέντων εγγράφων ο Sandwith απεδείχθει γράφων ψευδώς ότι: «αρκεί να δώσει το σύνθημα και η αγγλική σημαία δύναται να αναπετασθεί από του ενός εις το έτερον άκρον της νήσου» οι απανταχού Κρήτες κατεξανέστησαν.Κουσουλίνου. ο δε πρόξενος αυτής Sandwith. η αγγλική ισχύς. με σκοπό την αποικιοποίηση τους. με μυστική Άγγλο-Οθωμανική συνθήκη στις 14 Ιουνίου 1878 και επί πλέον την προσπάθεια δημιουργίας αγγλικού κόμματος στην Κρήτη. Εν Αθήναις 1897) σελ. 227-231 . (Εκ του τυπογραφείου των Καταστημάτων Σπ. Την αγγλική πολιτική στο Βερολίνιο Συνέδριο. ή όπως αποδειχθεί ότι και εκεί ηγεμονεύει πάσης άλλης Δυνάμεως. τόσο για τον έλεγχο της Μεσογείου όσο και για τον έλεγχο του νέου δρόμου για τις Ινδίες. την αρπαγή της Κύπρου. ιδιαίτερα μετά τη ρωσική ήττα στον Κριμαϊκό. των απελευθερωτικών ενωτικών κινημάτων στην Κρήτη και την Κύπρο.

εκλογές βίας και νοθείας. όπως και η στάση απέναντι στο Κρητικό που είχε ανακινηθεί ξανά με την επανάσταση του 1877. τις ευρύτερες σταθερές της αγγλικής πολιτικής στο θέμα των γεωγραφικών ορίων του Ελληνισμού και κατά συνέπεια των στοχεύσεων του καθ όλα δόλιου δολώματος που προσέφεραν οι Άγγλοι για τις δύο Ελληνικές ηγεμονίες. στα 1851 θα κλείσει και η εφημερίδα των Μεταρρυθμιστών Πατρίς και στις εκλογές του 1852. Ο Βραΐλας θα γίνει πρόεδρος της Γερουσίας και ο Κάλβος –ο ασυμβίβαστος Κάλβος των Ωδών. η αρπαγή της Κύπρου στα 1878 και η προσάρτηση της στην Αγγλική επικράτεια στα 1914. στο Βερολίνιο συνέδριο. για μια ακόμα φορά. αλλά και την κυνική άρνηση των μεγάλων της Ευρώπης να επιτρέψουν στην Ελλάδα και . μη πολιτικών φορέων στα Ιόνια: Η αποστασία του Λομβάρδου (η οποία εκδηλώθηκε αμέσως μετά την εκλογή του με τη σημαία των Ριζοσπαστών) συνδυάζεται με την προσχώρηση της ηγεσίας των Μεταρρυθμιστών (Αρμένης Βραΐλας). Βέβαια το αγγλικό σχέδιο πέτυχε να τσακίσει ολοκληρωτικά την εσωτερική πολιτική συνοχή στα Επτάνησα. θα επικρατήσουν οι συμβιβασμένοι μεταρρυθμιστές. Τραγική ήταν η μοίρα του Αρμένη Βραΐλα που βρέθηκε στο Βερολίνο ως εκπρόσωπος της ελληνικής κυβέρνησης για να διαπιστώσει. επιβεβαιώνουν πέρα από κάθε αμφιβολία. στην αγγλική πολιτική και τη συνεργασία με τον Αρμοστή. Όπως ήδη αναφέρθηκε.θα εγκαταλείψει οριστικά την Κέρκυρα. τη διαχρονική συνέπεια της αγγλικής εξωτερικής πολιτικής στο Ελληνικό Ζήτημα.επέκταση των ελληνικών συνόρων. όσο και τη συνοχή πνευματικών.

αλλά και μετά τη δολοφονία του. στο Ελληνικό Ζήτημα. έως και σήμερα. μέχρι και το συνέδριο του Βερολίνου το 1878. ακόμη και να συμμετέχουν στο συνέδριο του Βερολίνου. όταν απέτυχε να μετατρέψει τον απελευθερωτικό ενωτικό αγώνα των Κρητών σε αγγλόφιλο αυτονομιστικό κίνημα. εκφράστηκε στους όρους για την Ένωση των Επτανήσων το 1864 και ξανά. Η αγγλική πολιτική. Εκφράστηκε στην κρητική επανάσταση του 1841. παραμένει απαράλλακτη από την έλευση του Ιωάννη Καποδιστρια. τόσο κατά την περίοδο του Όθωνα. στην Κρητική επανάσταση του 1866. για συνεχιστεί με το Κυπριακό. στο ζήτημα των ορίων του ελληνικού κράτους. από τότε. . εκφράστηκε στον Κριμαϊκό το 1853.τους άλλους Βαλκάνιους. 5. όσο και κατά την περίοδο του Γεωργίου.

και δια τούτο είδατε την Επτάνησον άμα έσπασε τα δεσμά της και εκείνη την στιγμή η οπού έδινε τον ασπασμό της Ελευθερίας εις την επίλοιπη Ελλάδα. υπήρξε το Επτανησιακό Κίνημα. κομμάτι κρίθινο ψωμί και μακρυνώνε δρόμο» Αναγγέλλοντας την έκδοση της Ριζοσπαστικής Εφημερίδας της Κεφαλλωνιάς. κοινωνικής και ανθρώπινης απελευθέρωσης και όχι τοπικιστικό. Το γεγονός αυτό το μαρτυρούν τα κείμενα μέσα από τα οποία το κίνημα αυτό ανέπτυξε τη δράση του. αλλά εγύρευε ακόμη να βαφτίσει όλα εν γένει τα παιδιά της Ελλάδος εις την κολυμβήθρα της Ελευθερίας. Βερύκιο μας δίνει την ακόλουθη περιγραφή της πολιτικής ταυτότητας των Ριζοσπαστών: «Η σημαία του ριζοσπαστισμού οπού υψώθη στα μέρη μου από το 1848. Στο πρώτο φύλο που δημοσιεύει στην αθηναϊκή του έκδοση στις 8/10/1878. με διευθυντή και συντάκτη τον Άγγελο Ν. στις 26/12/1848. ο Ριζοσπάστης. κίνημα πολιτικής. Αυτή εστάθη πάντοτε η μεγάλη ιδέα του Ριζοσπαστισμού. Ένα σταυρό στον ώμο. αλλά και αναπτύχθηκε. ως και η ευδαίμων και μόνιμος απόλαυσης των μέχρι τουδε και εισέτι . Φιλελεύθερος. δεν είχε μοναδικό σκοπόν να ενώση την Επτάνησον με το μκρό τούτο Βασίλειο.Η ΤΑΥΤΌΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΟΎ ΚΙΝΉΜΑΤΟΣ Εθνικό αλλά και υπερεθνικό. ο Ηλίας Ζερβός Ιακωβάτος γράφει: «Η δύναμις και το μεγαλείο. (συνέχεια ομοριζη της κερκυραϊκή Ριζοσπαστικής εφημερίδας). να γυρέψη αμέσως ενθουσιασμενη και αποφασιστική την εξακολούθηση του αγώνος.

. Αφιέρωμα στα 100 χρόνια της Ενωσεως (1864-1964) . αλλά και από την εμπειρία των ξεριζωμών του ελληνισμού. Τη σκυτάλη τότε θα λάβει ο Μομφεράτος με την έκδοση της εφημερίδας Αναγέννησις. την αντίσταση στη ξενοκρατία. ο Ιακωβάτος θα εξοριστεί και ο Φιλελεύθερος θα κλείσει. στις 9 Μαρτίου του 1849. κομματικάς και ξενικάς επιρροάς και βασιζομένας εις το φυσικόν και επικρατούν πνεύμα της εποχής μας το οποίον τείνον εις την σύνθεσιν των εθνοτήτων. Αμέσως μετά το τρίτο φύλο. εξαγωμένην από την ισότητα των δικαιωμάτων όλων των ανθρώπων» «Θέλομε να γίνωμεν ελεύθεροι και όχι να λεγόμεθα ελεύθεροι» εχει ως τίτλο το πρώτο άρθρο του Ζερβού Ιακωβάτου στο Φιλελελεύθερο. από την πτώση της Κωνσταντινούπολης και το Γεώργιο Φρατζή έως τους 46 Μυλωνάς Σ. αναπτυσσομένην και μορφουμένην με αρχάς πάντη ανεξαρτήτους από προσωπικάς. οι στοχεύσεις και συνολικά ο χαρακτήρας του επτανησιακού κινήματος.αρνουμένων δικαιωμάτων της Ελληνικής Επτανήσου. Ευνόητο είναι πως οι αφετηρίες. εξαρτώνται βέβαια από την εθνικήν της αποκατάστασιν. όπως καταθέτει ως υπότιτλο της 46. θέτει και ως θεμέλιον παντός νομίμου κυβερνητικού συστήματος την κυριαρχίαν του λαού. Επτάνησος. Το επτανησιακό κίνημα μορφώθηκε μέσα από την εμπειρία της επέκτασης και της συρρίκνωσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και τους ανταγωνισμούς που τις συνόδευαν. φανερώνονται στην πληρότητά τους και στο κείμενο του ψηφίσματος της Θ’ Βουλής. Ζυμώθηκε μέσα από τους κοινωνικούς αγώνες. εφημερίδας «εθνικής και δημοκρατικής». τις εξεγέρσεις των αγροτών.

την Κρήτη· μετά την αποδοχή του αγγλικού δόγματος της ακεραιότητας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και την εκ μέρους της Ελλάδας αποδοχή ότι θα επιλέξει βασιλέα της αρεσκείας της Αγγλίας. ΕΠΙΛΟΓΙΚΑ Η στο ελλαδικό κράτος και τα Ιόνια. Μετά την επιβολή στην Ελλάδα αγγλόφιλης κυβέρνησης. Η ‘παραχώρηση’ πραγματοποιείται μετά τη διάλυση κάθε αυτόνομου φορέα ελληνικής πνευματικής ΈΝΩΣΗ ΠΟΥ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΆ ΕΠΕΒΛΉΘΗ . μετά τον αγγλικό αποκλεισμό του Πειραιά.. δεσμευμένο στην πιστή εφαρμογή της αγγλικής πολιτικής απέναντι στην Τουρκία. έγινε μετά την πλήρη και επίσημη υποταγή της ελλαδικής και της ιόνιας ηγεσίας στις αγγλικές απαιτήσεις.εποικισμούς των προσφύγων που εγκαταστάθηκαν στα Ιόνια. κοινό αγγλο-γαλλικό αποκλεισμό του Πειραιά και των άλλων βασικών ελληνικών λιμανιών και την κατάληψη της Αθήνας. το Σούλι και την Πάργα.. αλλά και την κατάληψη εμπορικών και πολεμικών πλοίων κατά τη διεκδίκηση νησίδων από την Ελλάδα. πραγματοποιείται μετά την έξωση του Όθωνα και την επίσημη εγκατάλειψη της βούλησης για επέκταση των ελλαδικών συνόρων και σε αυτήν ακόμα την Ήπειρο. μετά το δεύτερο. Όπως είδαμε. τη Θεσσαλία. την Κρήτη. η ένωση πραγματοποιήθηκε μετά από αγγλικό οικονομικό πόλεμο. με τη χρήση βίας και υποσχέσεων. Η ‘παραχώρηση’ των Επτανήσων στην Ελλάδα. από την Κύπρο. το Μωριά.

μη επετειακή. Πρώτιστη επιδίωξή του. μια συγγνώμη για το μεγάλης κλίμακας έγκλημα της ανατίναξης των Κερκυραϊκών φρουρίων. εκλογή που κυνικά απέρριψε η Μεγάλη Βρετανία. υπήρξε η προσέγγιση της ιστορικής αλήθειας πάνω σε κεντρικά θέματα της επτανησιακής ιστορίας. Η ‘παραχώρηση’ των Επτανήσων πραγματοποιείται μετά τη μεταστροφή του γερμανικού φιλελληνισμού. την εκμηδένιση την ρωσικής επιρροής στην Ελλάδα και την αποκοπή του Ελληνισμού από τα διεθνή του ερείσματα. την επιβολή αποικιακού συντάγματος. μνημείων ιστορικής σημασίας και τεράστιας αρχιτεκτονικής κληρονομιάς· ανατίναξη για την οποία η Αγγλία φέρει την κύρια ευθύνη της πρότασης και της υλοποίησης. μια επίσημη συγγνώμη από την Αγγλική Κυβέρνηση. αλλά και μετά τη διεθνή γελοιοποίηση και απομόνωση της χώρας με την εκλογή. δια δημοψηφίσματος. για την κατά παράβαση των συνθηκών μετατροπή των Ιονίων σε αποικία. καθώς και η παρουσίαση κρίσιμων γεγονότων. Η κύρια όμως φιλοδοξία του κειμένου αυτού είναι να συμβάλει στη διατήρηση και το βάθεμα της ιστορικής μας μνήμης. τη βάρβαρη κατοχική διακυβέρνηση και τα θύματα της. με μόνη αιτιολογία.ηγεσίας. Έχει φτάσει η στιγμή να απαιτήσουμε. αξιοποίηση των εκδηλώσεων για τα 150 χρόνια από την Ένωση. ως Περιφέρεια των Ιονίων και ως κοινωνία με τους φορείς της. Σκοπός του κειμένου αυτού είναι να συμβάλει στην ουσιαστική. του Άγγλου πρίγκιπα Αλφρέδου ως Βασιλιά της Ελλάδος. την . σχέσεων και συσχετισμών. που συνήθως παραμένουν στην αφάνεια.

Ταυτόχρονα. Ένας διάλογος για τους μάρτυρες.υποτιθέμενη εξυπηρέτηση των συμφερόντων της ειρήνης στην Ευρώπη. χώρες που συνυπέγραψαν τόσο τις συνθήκες του 1815 όσο και τις συνθήκες της Ένωσης. Τα πρότυπα ζωής και συμπεριφοράς. μπορούμε και πρέπει να επιδιώξουμε: Τη συμμετοχή και τη στήριξη της αγγλικής κυβέρνησης στη συντήρηση και την ανάδειξη των εναπομεινουσών υπόγειων στοών των κερκυραϊκών φρουρίων. τις συντροφιές και τους συλλογικούς φορείς που συγκροτούν τον υπέροχο Μύθο και την υπέροχη ιστορική πραγματικότητα των Ιονίων. Τα 150 χρόνια από την Ένωση μπορούν να αξιοποιηθούν για την καθιέρωση ενός διαλόγου για τη Μνήμη της τοπικής μας ιστορίας. τους ήρωες αυτής της Ιστορίας. των κακοποιούμενων κληροδοτημάτων της· για το μέλλον του Ιονίου Πανεπιστημίου. των βιβλιοθηκών και των αρχείων της. . επτανησιακής ιστορίας από χώρες που διαθέτουν τέτοια αρχεία. για το παρόν και το μέλλον των μνημείων της. στα Κρατικά Αρχεία της Κέρκυρας. άνδρες και γυναίκες. Την παροχή αντιγράφων αρχείων. τις οικογένειες της ανιδιοτελούς προσφοράς. τους αγίους. Την προσφορά αντιγράφων των ψηφιοποιημένων αγγλικών αρχείων αφορούντων στην αγγλική κατοχή στα Ιόνια. Την προσφορά του απόρρητου φακέλου της δολοφονίας του Ιωάννη Καποδιστρια.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful