H «EáñéíÞ» Eðßèåóç

ôùí Iôáëþí
(9-24 Máñôßïõ 1941)

KEIMENO-ÖÙÔÏÃÑÁÖÉÅÓ: Áíôãïò å.á Néêüëáïò Kïëüµâáò
ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: ÓôñáôéùôéêÞ Åðéèåþñçóç

Tá ÐñïçãçèÝíôá
Oé áëëåðÜëëçëåò Þôôåò ðïõ õðÝóôçóáí ïé éôáëéêÝò äõíÜìåéò áðü ôçí áñ÷Þ ôïõ ðïëÝìïõ êáé ç óõíå÷éæüìåíç ðñïÝëáóç ôïõ åëëçíéêïý óôñáôïý ìÝóá óôï âïñåéïçðåéñùôéêü
Ýäáöïò, ðñïêÜëåóáí Ýíôïíåò áíçóõ÷ßåò óôçí áíþôáôç éôáëéêÞ çãåóßá êáé áíÜãêáóáí
ôïí Mïõóïëßíé íá äéáôÜîåé óôéò 29/12/1940 ôçí áíôéêáôÜóôáóç, ôïõ, ìüëéò áðü ôéò 9/
11/1940, Añ÷éóôñÜôçãïõ ôïõ èåÜôñïõ Eðé÷åéñÞóåùí Aëâáíßáò Óôñáôçãïý OõìðÜëíôï
Óïíôïý (Ubaldo Soddu), ìå ôï íÝï Añ÷çãü ôïõ Ãåíéêïý Åðéôåëåßïõ ôùí Eíüðëùí ÄõíÜìåùí
Óôñáôçãü Oýãï KáâáëëÝñï (Ugo Cavallero).
O Xßôëåñ, óôï ìåôáîý, åðåéãüìåíïò íá åêóôñáôåýóåé êáôÜ ôçò Pùóßáò, óõãêÜëåóå
óôéò 19 êáé 20 Iáíïõáñßïõ 1941 ìåãÜëç óýóêåøç óôï ÓÜëôóìðïõñãê, üðïõ ï Mïõóïëßíé
êáôüñèùóå íá áðïóðÜóåé ôç óõãêáôÜèåóç ôïõ ×ßôëåñ íá ïñãáíþóåé ìüíïò ôïõ ìéá
áðïöáóéóôéêÞ åðßèåóç êáôÜ ôçò EëëÜäïò, õðü ôïí üñï üìùò íá Ý÷åé îåêáèáñßóåé ôçí
êáôÜóôáóç ìÝ÷ñé ôÝëïò Máñôßïõ 1941.
Ãéá ôïí Mïõóïëßíé, êáôÜ óõíÝðåéá, äåí Þôáí áðëþò æÞôçìá ãïÞôñïõ, áëëÜ êõñßùò
èÝìá ýðáñîçò êáé õðïëïãéóìïý ðëÝïí ôçò Iôáëßáò ùò ïõóéáóôéêïý - êáé ü÷é ùò äïñõöüñïõ - óõììÜ÷ïõ ôçò Ãåñìáíßáò. Ãé’ áõôü óå ìéá áðüññçôç ÝêèåóÞ ôïõ ðñïò ôïí âáóéëéÜ
Béôôüñéï EìáíïõÝëå (Vittorio Emanuele), áíÝöåñå: «Oöåßëïìåí íá Ý÷ùìåí ôïõëÜ÷éóôïí
ìßáí óôñáôéùôéêÞí åðéôõ÷ßáí, ðñï ôçò åîáðïëýóåùò ôçò åðéèÝóåùò (êáôÜ ôçò EëëÜäïò)
êáôÜ ôáò áñ÷Üò Aðñéëßïõ õðü ôùí Ãåñìáíþí».
O Mïõóïëßíé áðü ôçí çìÝñá åêåßíç áöïóéþèçêå ìå üëåò ôéò äõíÜìåéò ôïõ óôçí
ðñïðáñáóêåõÞ ôçò åðé÷åßñçóçò áõôÞò, áíáðôýóóïíôáò ðñáãìáôéêÜ êáôáðëçêôéêÞ äñáóôçñéüôçôá êáé áêïýñáóôç åíåñãçôéêüôçôá. ÄÝêá íùðÝò éôáëéêÝò ìåñáñ÷ßåò óôÜëèçêáí
óôçí Aëâáíßá, êáé ðñïóôÝèçêáí óôéò Þäç åêåß õðÜñ÷ïõóåò äåêáðÝíôå. AåñïðëÜíá êáôáäéùêôéêÜ êáé âïìâáñäéóôéêÜ åíßó÷õóáí ôçí éôáëéêÞ áåñïðïñßá ðïõ äñïýóå êáôÜ ôçò
48

ÓÔÑÁÔÉÙÔÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ
ÓÅÐ. - ÏÊÔ. 2005

EëëÜäïò. Aõôïêßíçôá óå ÷éëéÜäåò, ðõñïâüëá óå åêáôïíôÜäåò, ðáíôïåéäÞ Üëëá åöüäéá
ðñïùèÞèçêáí ìÝñá íý÷ôá óôçí Aëâáíßá. Eêåß, íÝïé äñüìïé äéáíïß÷èçêáí, ðáëáéïß äéåõèåôÞèçêáí, ðïëåìéêÜ áåñïäñüìéá âåëôéþèçêáí êáé ãåíéêþò óçìåéþèçêáí Üíåõ ðñïçãïõìÝíïõ
åñãþäåéò ðñïóðÜèåéåò êáé ðõñåôþäåéò ðñïåôïéìáóßåò.
Aêüìç ãéá íá áíáðôåñùèåß ôï çèéêü ôïõ éôáëéêïý óôñáôïý, ï «Nôïýôóå ôïõ Öáóéóìïý»,
üðùò áñåóêüôáí íá ðñïóáãïñåýåôáé ï Mïõóïëßíé, ðñïÝôñåøå íá êáôáôáãïýí óôéò
¸íïðëåò ÄõíÜìåéò ïé ðáñÜãïíôåò ôïõ Öáóéóìïý. Óôçí ðñüóêëçóÞ ôïõ áíôáðïêñßèçêáí
ìÝ÷ñé ôÝëïò Öåâñïõáñßïõ êáé ðñïóÞëèáí óôçí Aëâáíßá íá õðçñåôÞóïõí ùò áîéùìáôéêïß,
ïé õðïõñãïß MðáñôÜé, Ðáâïëßíé, PéêÜñíôé, Pßôóé, Ãêüñëá, ïé èïñõâùäÝóôåñïé áðü ôïõò
áíþôåñïõò áîéùìáôïý÷ïõò ôïõ Öáóéóìïý ÖáñéíÜôóé êáé TæéáíÝôé, êáèþò êáé ï ãáìðñüò
ôïõ Mïõóïëßíé êüìçôáò ÃêáëåÜôóï TóéÜíï.
TåëéêÜ, üôáí ï Mïõóïëßíé ðåßóèçêå üôé ôá ðÜíôá Ýâáéíáí êáô’ åõ÷Þí, ôï ðñùß ôçò 2áò
Máñôßïõ ðñïóãåéþèçêå óôá Tßñáíá ðéëïôÜñïíôáò ï ßäéïò ôï ðñïóùðéêü ôïõ áåñïðëÜíï.
Müëéò Ýöèáóå óôçí Aëâáíßá åðÝäåéîå áêüìç ðéï Ýíôïíç äñáóôçñéüôçôá. EðéóêÝöèçêå
ôïõò óôáèìïýò äéïéêÞóåùò ôùí ìåñáñ÷éþí, ôùí óõíôáãìÜôùí, ôùí ôáãìÜôùí êáé ôùí
ëü÷ùí áêüìá. Óõíïìßëçóå ìå áîéùìáôéêïýò, áíáìåß÷èçêå ìå ôïõò óôñáôéþôåò, äïêßìáóå ôï óõóóßôéü ôïõò, ÷þèçêå êÜôù áðü áíôßóêçíá, ðÞãå óå áåñïäñüìéá, íïóïêïìåßá.
¸ëåãå ó’ üëïõò, áêüìá êáé óôïõò Aëâáíïýò «åèåëïíôÝò», ðùò áðü ôçí åðßèåóç áõôÞí
êáé ôçí åðéôõ÷ßá ôçò åîáñôéüôáí ôï ìÝëëïí ôçò Iôáëßáò êáé ç åõôõ÷ßá áõôþí ôùí ßäéùí.
ÐñïóðÜèçóå éäéáßôåñá - ðáñáäüîùò, ÷ùñßò í’ áíôéìåôùðßóåé áðïäïêéìáóßåò - êáé ôïí
åãùéóìü ôïõò íá åñåèßóåé, êáé ôá ôáðåéíÜ ôïõò Ýíóôéêôá íá õðïäáõëßóåé.
Káé üôáí ôÝëïò èåþñçóå ðùò üëá Þôáí Ýôïéìá, Ýäùóå ôï ðáñÜããåëìá ôçò åðßèåóçò.
Tï âñÜäõ ôçò 8çò ðñïò 9ç Máñôßïõ äéáíõêôÝñåõóå óôï ðñïêå÷ùñçìÝíï ðáñáôçñçôÞñéï
ôïõ üñïõò Küìáñéô, áð’ üðïõ ü÷é ìüíï åðñüêåéôï íá ðáñáêïëïõèÞóåé áðëþò ôçí åðßèåóç, áëëÜ êáé íá ôç äéåõèýíåé ï ßäéïò ðñïóùðéêÜ, äßíïíôáò äéáôáãÝò óôïí Añ÷éóôñÜôçãï
KáâáëëÝñï, ðïõ âñéóêüôáí óõíå÷þò óôï ðëÜé ôïõ.
Yðåíèõìßæåôáé üôé ìåôÜ ôçí ðñïó÷þñçóç ôçò Bïõëãáñßáò óôïí ¢îïíá ôçí 1/3/1941,
Üñ÷éóáí áðü ôéò 2/3/1941 íá åéóÝñ÷ïíôáé ÃåñìáíéêÝò ÄõíÜìåéò óôï Ýäáöüò ôçò êáé ôùí
ïðïßùí ïé åìðñïóèïöõëáêÝò Ýöèáóáí óôéò 9/3/1941 ðñï ôùí E/B Óõíüñùí.

O Xþñïò êáé ïé Aíôßðáëïé
á. H ðåñéï÷Þ ôïõ ðåäßïõ ôçò ìÜ÷çò ðåñéåëÜìâáíå ôçí åäáöéêÞ Ýêôáóç ìåôáîý ôùí
ðïôáìþí ¢øïõ êáé Aþïõ, éððáóôß ôçò êïéëÜäáò ôïõ ðáñáðïôÜìïõ ôïõ Aþïõ ð. Nôåóíßôóá
êáé ôçò êõñßáò ïäïý BåñÜôé-MðáëáìðÜí-Këåéóïýñá. H ãñáììÞ åðáöÞò ôùí åìðïëÝìùí
óôïé÷éæüôáí åðß ôùí BÄ êáôáðôþóåùí ôçò Tñåìðåóßíáò (õø. 1710) - Öüíôå (õø. 1030)
- Mðïýìðåóé (õø. 710) - MÜëé ÓðáíôÜñéô (õø. 1110).
Óçìåéþíåôáé, üôé ç êáôå÷üìåíç áðü ôéò åëëçíéêÝò äõíÜìåéò ãñáììÞ, ðïõ åß÷å äçìéïõñãçèåß óõíåðåßá ôùí ðñïóöÜôùí åðé÷åéñÞóåùí, ðáñïõóßáæå ïñéóìÝíåò åðéêßíäõíåò
«åîÝ÷ïõóåò» ðñïò ôïí å÷èñü.
â. Oé Iôáëïß, åß÷áí áíáèÝóåé ôçí üëç åðé÷åßñçóç óôçí 11ç ÓôñáôéÜ, (AíôéóôñÜôçãïò
KÜñëï Tæåëüæï (Carlo Geloso)), åíþ ç áíáðôõãìÝíç âïñåéüôåñá 9ç ÓôñáôéÜ, (ÁíôéóôñÜôçãïò
AëåóóÜíôñï Ðßñôóéï Mðéñüëé (Alessandro Pirzio Biroli)), äåí åß÷å êáí åéäïðïéçèåß üôé ï
Iôáëéêüò Óôñáôüò èá áðïäõüôáí óôçí ðéï óïâáñÞ ðñïóðÜèåéÜ ôïõ áðü ôçí Ýíáñîç ôïõ
ðïëÝìïõ. Oé äõíÜìåéò ôïõò åß÷áí äéáôåèåß áðü âïññÜ ðñïò íüôïí ùò åîÞò:
ÓÔÑÁÔÉÙÔÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ
Ç «ÅáñéíÞ» Åðßèåóç ôùí Éôáëþí

49

Ðñþôï KëéìÜêéï:
-

22 MÐ
«Kõíçãïß ôùí «¢ëðåùí». [Táîßáñ÷ïò TæéïâÜííé ÐéâÜíï (Giovanni Pivano)]
59 MÐ
«KÜëéáñé». [YðïóôñÜôçãïò ÃêéïõæÝððå TæéÜííé (Giuseppe Gianni)]
38 MÐ
«Ðïýëéå». [YðïóôñÜôçãïò AëìðÝñôï Nô’ Aðüíôå (Alberto D’ Aponte)]
Ëåãåþíá Måëáíï÷éôþíùí ìå ôá 152 êáé 155 TÜãìáôá Måëáíï÷éôþíùí (óôïí áõ÷Ýíá
Óßóéêïõô éððáóôß ôçò áìáîéôÞò ïäïý).
- 24 MÐ
«Ðéíåñüëï». [YðïóôñÜôçãïò ÃêéïõæÝððå Nôå ÓôÝöáíéò (Giuseppe De Stefanis)]
- 2á MÐ
«ÓöïñôóÝóêá». [YðïóôñÜôçãïò Aëöüíóï OëëåÜñï (Alfonso Ollearo)]

Äåýôåñï KëéìÜêéï:
- 47 MÐ
«MðÜñé». [YðïóôñÜôçãïò MáôôÝï NÝãêñï (Matteo Negro)]
- 51 MÐ
«ÓéÝíá». [YðïóôñÜôçãïò ÃêïõáëôéÝñï Ãêáìðïýôôé (Gualtiero Gabutti)]
- 7 MÐ
«Ëýêïé ôçò TïóêÜíçò». [YðïóôñÜôçãïò OôôÜíéï MðïëëÝá (Ottanio Bollea)]
- Tñåéò Ëåãåþíåò Måëáíï÷éôþíùí.
Eöåäñåßá, óôçí ðåñéï÷Þ Tåðåëåíßïõ:
- 29 MÐ
«Ðéåìüíôå». [YðïóôñÜôçãïò Pïíôüëöï NÜëíôé (Rodolfo Naldi)]
- 131 TåèùñáêéóìÝíç Måñáñ÷ßá «KÝíôáõñïé». [YðïóôñÜôçãïò TæéïâÜííé MÜëé (Giovanni Magli)]
Eêôüò áðü ôéò áíùôÝñù äõíÜìåéò, äéÝèåôáí ìåôáîý ¢øïõ êáé Aþïõ ðïôáìþí
äéÜöïñá óõíôÜãìáôá BåñóáëëéÝñùí êáé ôÜãìáôá Aëðéíéóôþí, ôùí ïðïßùí ôï óýíïëï
áíåñ÷üôáí óå äåêáðÝíôå ðåñßðïõ ôÜãìáôá ðåæéêïý êáé äýï ôÜãìáôá ðïëõâüëùí.
Eðéóçìáßíåôáé, áêüìç, üôé ïé Iôáëïß äéÝèåôáí áñêåôÝò «íùðÝò» äõíÜìåéò êáé äåí áíôéìåôþðéæáí ðñüâëçìá áíáðëÞñùóçò ôùí áðùëåéþí, åíþ ç åîáéñåôéêÜ ðïëõÜñéèìç
éôáëéêÞ áåñïðïñßá õðåñßó÷õå óáöþò ôçò åëëçíéêÞò, ðáñÜ ôç ó÷åôéêÞ åíßó÷õóÞ ôçò
áðü ôçí áããëéêÞ áåñïðïñßá.
ã. Oé ¸ëëçíåò, ìå ôï B´ Óþìá Óôñáôïý, (YðïóôñÜôçãïò Ãåþñãéïò MðÜêïò), óôçí æþíç
ôïõ ïðïßïõ èá åêôïîåõüôáí ç éôáëéêÞ åðßèåóç, ðáñÝôáóóáí áðü ôïí Aþï ìÝ÷ñé ôïí ¢øï
ð. ôéò áêüëïõèåò äõíÜìåéò:

Ðñþôï KëéìÜêéï:
XVII
V
I





(YðïóôñÜôçãïò AíáóôÜóéïò Pïõóóüðïõëïò)
(YðïóôñÜôçãïò Ãåþñãéïò Ðáðáóôåñãßïõ)
(YðïóôñÜôçãïò Báóßëåéïò Bñá÷íüò)
(ÓõíôáãìáôÜñ÷çò (ÐÓ) Ðáíáãéþôçò Óðçëéùôüðïõëïò)
(ÓõíôáãìáôÜñ÷çò (IÐ) ÓùêñÜôçò ÄçìáñÜôïò)

Äåýôåñï KëéìÜêéï:
Ùò åöåäñåßåò ôïõ TìÞìáôïò ÓôñáôéÜò Hðåßñïõ (TÓH), (AíôéóôñÜôçãïò IùÜííçò Ðéôóßêáò),
äéáôÝèçêáí ôñßá óõíôÜãìáôá, áíÜ Ýíá áðü ôéò MÐ ðñþôïõ êëéìáêßïõ XV êáé XVII êáé Ýíá
áðü ôçí VI MÐ, (YðïóôñÜôçãïò Néêüëáïò MÜñêïõ), ç ïðïßá óôÜèìåõóå óôçí ðåñéï÷Þ
âïñåßùò ôçò Këåéóïýñáò. Eðßóçò, óôçí ðåñéï÷Þ ôïõ ÷ùñéïý Ëßìð÷ïâá (NA AñãõñïêÜóôñïõ)
åß÷å åôïéìüôçôá åðÝìâáóçò óôç æþíç ôïõ B´ ÓÓ. ç IV MÐ.
Yðïãñáììßæåôáé üôé ç äýíáìç ôùí Eëëçíéêþí Ó÷çìáôéóìþí åß÷å áéóèçôÜ ìåéùèåß,
÷ùñßò íá õößóôáôáé ðëÝïí äõíáôüôçôá éêáíïðïéçôéêÞò áíáðëÞñùóçò ôùí áðùëåéþí.
EíäåéêôéêÜ áíáöÝñåôáé üôé ç V Måñáñ÷ßá Kñçôþí áðü ôçí åßóïäü ôçò óôïí áãþíá óôéò
29 Iáíïõáñßïõ ìÝ÷ñé óôéò 18 Öåâñïõáñßïõ åß÷å áðþëåéåò 3344 Üíäñåò (íåêñïýò, ôñáõìáôßåò, ðáãüðëçêôïõò), åðß óõíüëïõ 13000 ðåñßðïõ.
50

ÓÔÑÁÔÉÙÔÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ
ÓÅÐ. - ÏÊÔ. 2005

Tá Ó÷Ýäéá ôùí AíôéðÜëùí
Iôáëïß
H éôáëéêÞ åðßèåóç, óýìöùíá ìå ôï ó÷Ýäéï ôïõ KáâáëëÝñï, ðïõ âñÝèçêå óôá Ýããñáöá
óõëëçöèÝíôïò ôñáõìáôßá Iôáëïý ôáãìáôÜñ÷ç, èá åîáðïëõüôáí óôéò 9 Máñôßïõ êáé èá
åêäçëùíüôáí óå ðåñéïñéóìÝíï ìÝôùðï ìåôáîý ôùí ðïôáìþí Aþïõ êáé ¢øïõ, óôç ãåíéêÞ
êáôåýèõíóç ÃêëÜâá-Mðïýìðåóé-Këåéóïýñá, ìå óêïðü ôç äéÜññçîç ôçò ôïðïèåóßáò, óôïí
ôïìÝá ôçò I EëëçíéêÞò MÐ ìåôáîý Tñåìðåóßíáò êáé Mðïýìðåóé êáé ôçí ðñïþèçóç õðü
ìïñöÞ óöÞíáò äéá ôçò êïéëÜäáò ôïõ NôÝóíéôóá ð. ðñïò ôïí ïäéêü êüìâï ôçò Këåéóïýñáò.
¸ôóé, áðïêüðôïíôáò óôçí Tñåìðåóßíá êáé óôï ÓåíôÝëé ôéò V êáé XVII MÐ áíôéóôïß÷ùò êáé
áðùèþíôáò ðñïò ôï MÜëé Ãáñïíßí ôéò XV êáé XI MÐ, èá ðñïåëáýíáí óôç óõíÝ÷åéá äéá
ôçò êïéëÜäáò ôïõ Aþïõ ð. ðñïò ÐñåìåôÞ-Ëåóêïâßêé-MÝñôæáíç, èá äéá÷þñéæáí ôï âüñåéï
áðü ôï íüôéï ìÝôùðï êáé èá êáôåõèýíïíôáí ðñïò ôá IùÜííéíá, ôá ïðïßá áðïôåëïýóáí
êáé ôïí ôåëéêü áíôéêåéìåíéêü óêïðü ôçò åðßèåóçò.
H êýñéá ðñïóðÜèåéá åðß ìåôþðïõ 6÷ëì. áíáôÝèçêå óôï VIII Óþìá Óôñáôïý,
(AíôéóôñÜôçãïò Ãêáóôüíå ÃêáìðÜñá (Gastone Gambara), ìå ôéò MÐ «KÜëéáñé», «Ðïýëéå»,
«Ðéíåñüëï» êáé «MðÜñé», êáèþò êáé Ëåãåþíá Måëáíï÷éôþíùí ìå äýï TÜãìáôá
Måëáíï÷éôþíùí. Tï Ó.Ó. ðëáéóéùíüôáí äåîéÜ (íüôéá) áðü ôç MÐ «ÓöïñôóÝóêá» ôïõ XXV
Ó.Ó. êáé áñéóôåñÜ (âüñåéá) áðü ôç MÐ «Kõíçãïß ôùí ¢ëðåùí» ôïõ IV Ó.Ó.
Eéäéêüôåñá, ôï ó÷Ýäéï åíåñãåßáò ôïõ VIII Ó.Ó. ðñïÝâëåðå åðßèåóç åðß ôñéþí êáôåõèýíóåùí,
ìå ôéò áêüëïõèåò äõíÜìåéò, ðñïò êáôÜëçøç ôùí êÜôùèé áíôéêåéìåíéêþí óêïðþí (ANÓK):
- 59 MÐ «KÜëéáñé»: «Ná åðéôåèåß óôç âüñåéá êáôåýèõíóç KIAÖE MÐOYMÐEÓI-TOÓKITÓIMÐPEÃKOY MEMOYËAZIT-MAËI ÃAPONIN-MAËI KPEÓOBAÓ êáé íá êáôáëÜâåé ôï MAËI ÃAPONIN
(1ïò ANÓK) êáé áêïëïýèùò ôï MAËI KPEÓOBAÓ (2ïò ANÓK)».
- 38 MÐ «Ðïýëéå»: «Ná åðéôåèåß óôçí êåíôñéêÞ êáôåýèõíóç MONAÓTEPO (Yø. 731)BINOKAZIT-MÐAËAMÐAN-PONTEN-ÓOYKA-ÖPATAPI êáé íá êáôáëÜâåé ôï PONTEN êáé ôç ÓOYKA
(1ïò ANÓK) êáé áêïëïýèùò ôï ÖPATAPI (2ïò ANÓK)».
- 24 MÐ «Ðéíåñüëï»: «Ná åðéôåèåß óôç íüôéá êáôåýèõíóç áõ÷Ýíáò ÓIÓIKOYT-KIAÖE
ËOYZIT-ØAPI-ÐONTÃKOPANI-KËEIÓOYPA êáé íá êáôáëÜâåé ôçí ÐONTÃKOPANI (1ïò ANÓK) êáé
ôçí KËEIÓOYPA (2ïò ANÓK).
- Ëåãåþíá Måëáíï÷éôþíùí ìå ôá 152 êáé 155 TÜãìáôá Måëáíï÷éôþíùí: «Ná êéíåßôáé
ìåôáîý ôùí Måñáñ÷éþí «Ðïýëéå» êáé «Ðéíåñüëï», ùò óõíäåôéêü ôìÞìá.
47 MÐ «MðÜñé»: Eöåäñåßá. «Aêïëïõèïýóá ôçí êåíôñéêÞ êáôåýèõíóç, íá Ý÷åé åôïéìüôçôá åðÝìâáóçò õðÝñ ôùí Måñáñ÷éþí ðñþôïõ êëéìáêßïõ, ìå ðñïôåñáéüôçôá õðÝñ ôçò
êýñéáò ðñïóðÜèåéáò».
Tï áíùôÝñù ó÷Ýäéï ôïõ Óôñáôçãïý KáâáëëÝñï, ó÷åôéêþò ðåñéïñéóìÝíïõ ANÓK
âÜèïõò, ðïõ áðïóêïðïýóå êõñßùò óôçí áíáêïýöéóç ôïõ ôïìÝá Aõëþíáò, åß÷å ðñïêñéèåß áð’ ôïí Mïõóïëßíé, Ýíáíôé ôïõ áíôßóôïé÷ïõ êáé ðëÝïí öéëüäïîïõ ó÷åäßïõ, õðïâëçèÝíôïò áðü ôïí äéáôåëÝóáíôá ðñþôï Añ÷çãü ôùí Iôáëéêþí ÄõíÜìåùí Aëâáíßáò
êáé Þäç Yöõðïõñãü Óôñáôéùôéêþí Óôñáôçãü AëöñÝäï Ãêïõôæüíé (Alfredo Guzzoni).
Aõôü, ðñïÝâëåðå êýñéá åðßèåóç óôïí Üîïíá BåñÜôé-Ðüãñáäåôò-KïñõôóÜ-KáóôïñéÜÖëþñéíá-Èåóóáëïíßêç, áöåíüò ìåí ðñïò áíáêáôÜëçøç ôïõ êüìâïõ ôçò KïñõôóÜò
êáé áíôéóôÜèìéóç ôçò ðñþôçò óçìáíôéêÞò Þôôáò ôùí Iôáëþí êáôÜ ôçí Ýíáñîç ôïõ
ðïëÝìïõ, áöåôÝñïõ äå óôç óõíäõáóìÝíç ðñïóðÜèåéá ìå ôçí åðéêåßìåíç åéóâïëÞ
ôùí Ãåñìáíþí óôçí EëëÜäá ìÝóù Bïõëãáñßáò, ðñïò êáôÜëçøç ôçò Öëþñéíáò êáé
ôçò Èåóóáëïíßêçò.
ÓÔÑÁÔÉÙÔÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ
Ç «ÅáñéíÞ» Åðßèåóç ôùí Éôáëþí

51

¸ëëçíåò
Oé ðñïðáñáóêåõÝò ôùí Iôáëþí åß÷áí Þäç ãßíåé áíôéëçðôÝò áðü ôï ðñþôï äåêáÞìåñï
ôïõ Öåâñïõáñßïõ êáé ôï B´ Ó.Ó., óýìöùíá ìå ôéò ïäçãßåò ôïõ Ãåíéêïý Óôñáôçãåßïõ êáé åíþ
óõíÝ÷éæå ôéò ôïðéêÝò åðéèåôéêÝò åðé÷åéñÞóåéò ôïõ, åß÷å åêäüóåé áðü ôéò 9 Öåâñïõáñßïõ
äéáôáãÞ áìõíôéêÞò åãêáôÜóôáóçò. Aõôü ôï ÷ñïíéêü äéÜóôçìá Þôáí óçìáíôéêü ãéá ôç
óõìðëÞñùóç ôçò Üìõíáò êáé ãéá ôç óöõñçëÜôçóç ôïõ çèéêïý ôùí áíäñþí, ìå áðïôÝëåóìá êáôÜ ôçí Ýíáñîç ôçò éôáëéêÞò åðßèåóçò, üëïé íá åßíáé ðñïðáñáóêåõáóìÝíïé
çèéêþò êáé õëéêþò ãéá ôçí áðüêñïõóÞ ôçò. Téò ôåëåõôáßåò çìÝñåò ðñéí áð’ ôçí åðßèåóç
êáé éäßùò óôéò 8 Máñôßïõ, ç IôáëéêÞ Aåñïðïñßá óçìåßùóå Ýíôïíç äñÜóç, âïìâáñäßæïíôáò åöåäñåßåò, óõãêåíôñþóåéò ôìçìÜôùí, èÝóåéò ðõñïâïëéêïý, óôáèìïýò äéïßêçóçò,
ðáñáôçñçôÞñéá ê.Ü.

H ÄéåîáãùãÞ ôçò MÜ÷çò
1ç HìÝñá (9 Máñôßïõ)
Óôéò 06.30 Üñ÷éóå ç ðñïðáñáóêåõÞ ôïõ å÷èñéêïý ðõñïâïëéêïý, ç ïðïßá äéÞñêåóå
äõüìéóç þñåò. Óôïí ôïìÝá ôçò I MÐ, (ÄéïéêçôÞò YðïóôñÜôçãïò Bñá÷íüò) êáé óå ìÝôùðï
6 ÷ëì., 300 ðåñßðïõ ðõñïâüëá äéáöüñùí äéáìåôñçìÜôùí Ýâáëáí õðÝñ ôéò 100.000
ïâßäåò, ÷ùñßò íá õðïëïãßæïíôáé ôá âëÞìáôá üëìùí 81 ÷éë. Tá õø. 717, MðñÝãêïõ Páðßô
êáé 731 áíáóêÜöçêáí êáé ôá ìÝóá äéïßêçóçò åîáñèñþèçêáí.
H åðßèåóç åêäçëþèçêå óôáäéáêÜ áðü ôçí 07.30 þñá óå ïëüêëçñï ôï ìÝôùðï
ôçò Måñáñ÷ßáò, áðü ôï õø. 1308 óôéò âüñåéåò êáôáðôþóåéò ôçò Tñåìðåóßíáò ìÝ÷ñé
ôï ÷ùñßï Mðïýìðåóé, üðïõ ï å÷èñüò åöÜñìïóå ôçí êýñéá ðñïóðÜèåéá. Må áíÜëïãç
óöïäñüôçôá åíÞñãçóå êáé êáôÜ ôïõ õø. 731,
ôïõ ïðïßïõ ïé õðåñáóðéóôÝò ìå áãþíá óþìáôïò ðñïò óþìá áðïäåêÜôéóáí êáé áíÝôñåøáí
ôïõò åðéôéèÝìåíïõò. NÝá ðñïóðÜèåéá ôùí
Iôáëþí ìå Üëëç ìïíÜäá ðÝôõ÷å ôçí êáôÜëçøç ôïõ õø. 717 (500ì. äõôéêÜ ôïõ õø. 731),
êåßìåíïõ åêôüò ôçò áìõíôéêÞò äéÜôáîçò, ôï
ïðïßï, üìùò ìå Üìåóç áíôåðßèåóç áíáêáôáëÞöèçêå. Ðåñß ôéò 12.00 ïé Iôáëïß åîáðÝëõóáí
íÝá åðßèåóç êáôÜ ôùí õø. 1060, KéÜöå Ëïýæéô,
õø. 731 êáé 717 êáé ðÝôõ÷áí ìüíï ôçí åê íÝïõ
êáôÜëçøç ôïõ õø. 717
Tñåéò áíáíåùìÝíåò åðéèÝóåéò óôéò 14.00,
15.00 êáé 16.50 êáôÜ ôùí õø. KéÜöå Ëïýæéô,
õø. 1060, õø. 731, MðñÝãêïõ Páðßô êáé õø. 709
áðÝôõ÷áí, ìå óïâáñüôáôåò áðþëåéåò ôùí åðéôéèÝìåíùí, óõëëçöèÝíôùí êáé 24 áé÷ìáëþôùí.
¸ôóé, ç ðñþôç çìÝñá ôçò åðßèåóçò óôïí
ôïìÝá ôçò I MÐ, üðïõ åöáñìüóèçêå ç êýñéá ðñïóðÜèåéá, åß÷å ùò ðåíé÷ñü áðïôÝëåóìá
ôçí êáôÜëçøç ôïõ åêôüò äéáôÜîåùò õø. 717.
Ï ÄéïéêçôÞò ôçò É ÌÐ, ÕðïóôñÜôçãïò
Xáñáêôçñéóôéêü ãåãïíüò Þôáí üôé, êáè’ üëç ôç
Âáóßëåéïò Âñá÷íüò.
52

ÓÔÑÁÔÉÙÔÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ
ÓÅÐ. - ÏÊÔ. 2005

ÐçãÞ: ÃÅÓ/ÄÉÓ
ÓÔÑÁÔÉÙÔÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ
Ç «ÅáñéíÞ» Åðßèåóç ôùí Éôáëþí

53

äéÜñêåéá ôçò çìÝñáò, ç IôáëéêÞ Aåñïðïñßá åðÝäåéîå Ýíôïíç êáé óõíå÷Þ äñáóôçñéüôçôá
ìå ôç óõììåôï÷Þ ðëÝïí ôùí 190 áåñïóêáöþí åî ùí 70 âïìâáñäéóôéêÜ.
Tï B´ Ó.Ó., êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôïõ áãþíá Ýóðåõóå íá åíéó÷ýóåé ôçí I MÐ ìå Ýíá óýíôáãìá ôçò VI MÐ êáé ìå äýï áêüìç ôÜãìáôá áðü ôéò åöåäñåßåò ôïõ.
Óôç æþíç ôçò XV MÐ, ðïõ áìõíüôáí áìÝóùò äåîéÜ (âüñåéá) ôçò I MÐ, ï å÷èñüò åß÷å
ôçí ßäéá ôý÷ç êáé ïé åðéèÝóåéò ôïõ áðïêñïýóèçêáí ìå âáñéÝò áðþëåéåò.
Óôï äåîéü (âüñåéï) Üêñï ôçò äéÜôáîçò ôïõ B´ Ó.Ó., ðïõ êáôåß÷å ç XI MÐ, åðßóçò, áíôéìåôùðßóèçêáí åðéôõ÷þò óöïäñÝò åðéèÝóåéò ôïõ å÷èñïý, ï ïðïßïò åðéäßùîå ôçí êáôÜëçîç
ôùí õø. MðñÝãêïí Ëéïýëåú êáé MÜëé ÓðáíôÜñéô.
Tçí ßäéá ôý÷ç åß÷å êáé ç åðßèåóç óôç æþíç ôçò V MÐ, ç ïðïßá áìõíüôáí áìÝóùò
áñéóôåñÜ (íüôéá) ôçò I MÐ óôçí Tñåìðåóßíá.
H XVII MÐ, ç ïðïßá Þôáí áíáðôõãìÝíç óôçí ðåñéï÷Þ ôïõ áõ÷Ýíá MåôæãêïñÜíçò,
áñéóôåñÜ (íüôéá) ôçò V MÐ, ìåôáîý ÓåíôÝëé êáé Tñåìðåóßíáò, áíôéìåôþðéóå êé áõôÞ ìå
åðéôõ÷ßá åðßèåóç ôùí Iôáëþí êáôÜ ôïõ õø. 1437 êáé ôïõ áõ÷Ýíá MåôæãêïñÜíçò.
TÝëïò, óôïí ôïìÝá ôçò IÉ MÐ íüôéá ôïõ Aþïõ ð., ç äñÜóç ôùí Iôáëþí ðåñéïñßóèçêå
óå åíôáôéêïýò âïìâáñäéóìïýò ðõñïâïëéêïý êáé üëìùí.
¸ôóé, Ýëçîå ç ðñþôç çìÝñá ôçò ðïëõäéáöçìéóèåßóáò «EáñéíÞò» åðßèåóçò ôùí Iôáëþí,
ìå ìüíç ôçí áðþëåéá ôïõ åëá÷ßóôçò ôáêôéêÞò óçìáóßáò õø. 717, ðáñÜ ôéò ôåñÜóôéåò
ðñïóðÜèåéåò ðïõ êáôáâëÞèçêáí êáé ðñïò ðëÞñç áðïãïÞôåõóç ôïõ Mïõóïëßíé. Tï B´ Ó.Ó.
äéáôÞñçóå áññáãÞ ôçí êýñéá áìõíôéêÞ ôïðïèåóßá, åíþ ôá ôìÞìáôá ðïõ äÝ÷ôçêáí ôçí
åðßèåóç, áìýíèçêáí ìå åîáéñåôéêÞ ãåííáéüôçôá êáé õøçëü çèéêü.

2ç HìÝñá (10 Máñôßïõ)
Aðü ôéò 06.45, ïé Iôáëïß åðáíÝëáâáí ôçí åðéèåôéêÞ ôïõò ðñïóðÜèåéá, ðñïóâÜëëïíôáò ôçí áìõíôéêÞ ôïðïèåóßá ôçò I MÐ ìå êáôáéãéóìü ðõñþí ðõñïâïëéêïý êáé ðåæéêïý.
Eðáêïëïýèçóáí áëëåðÜëëçëåò åðéèÝóåéò êáôÜ ôùí õø. 731, MðñÝãêïõ Páðßô êáé
Tñåìðåóßíáò óå üëç ôç äéÜñêåéá ôçò çìÝñáò, ÷ùñßò üìùò áðïôÝëåóìá êáé ìå óïâáñüôáôåò áðþëåéåò ôùí Iôáëþí. O áãþíáò õðÞñîå óêëçñüò êáé óå ðïëëÝò ðåñéðôþóåéò

Ôï õø. 731. ÐçãÞ: ÃÅÓ/ÄÉÓ

54

ÓÔÑÁÔÉÙÔÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ
ÓÅÐ. - ÏÊÔ. 2005

åîåëß÷èçêå óå ìÜ÷ç «åê ôïõ óõóôÜäçí».
Óýíôáãìá ôçò Måñáñ÷ßáò «Ðïýëéå» ôï ïðïßï ðñïùèÞèçêå áðü ôéò 11.15 êáôÜ ìÞêïò ôçò
áìáîéôÞò ïäïý êáé åðé÷åßñçóå íá õðåñêåñÜóåé ôï õø. 731 áðü íüôéá, äÝ÷èçêå êáôáéãéóôéêÜ
ðõñÜ üëùí ôùí üðëùí áðü ôá êáôå÷üìåíá õøþìáôá Tñåìðåóßíáò-KéÜöå Ëïýæéô êáé 731,
ìå áðïôÝëåóìá íá áíáôñáðåß êáé íá äéáëõèåß. ¢ëëç õðåñêåñùôéêÞ åíÝñãåéá ôùí Iôáëþí
äéá ìÝóïõ ôçò ÷áñÜäñáò Ðñüé Máè, áíá÷áéôßóèçêå ïìïßùò óôï ýøïò ôïõ õø. 731.
Óôïí ôïìÝá ôçò XV MÐ, áðü ôéò 07.00 åêôïîåýèçêáí óöïäñÜ ðõñÜ ðõñïâïëéêïý êáé
üëìùí êõñßùò êáôÜ ôïõ Mðïýìðåóé (õø. 710) êáé õø. 869 êáé áêïëïýèçóáí áëëåðÜëëçëåò
åðéèÝóåéò, ïé ïðïßåò êáé áðïêñïýóèçêáí ìå óïâáñÝò áðþëåéåò ãéá ôïí å÷èñü.
Óôïí ôïìÝá ôçò XI MÐ, ï êáôáéãéóìüò ðõñþí ðõñïâïëéêïý êáé üëìùí äéÞñêåóå áðü
ôéò 06.50 ìÝ÷ñé ôéò 08.00 ìå éäéáßôåñç âáñýôçôá êáôÜ ôïõ õø. MÜëé ÓðáíôÜñéô, êáôÜ ôïõ
ïðïßïõ åêäçëþèçêå óôéò 09.30 éó÷õñÞ éôáëéêÞ åðßèåóç. Eðáêïëïýèçóå áãþíáò «åê ôïõ
óõóôÜäçí», êÜôù áðü ðõêíÞ ïìß÷ëç êáé ñáãäáßá âñï÷Þ, ðïõ Ýëçîå ìå ôçí áðþèçóç ôïõ
å÷èñïý. TìÞìáôÜ ôïõ, ðïõ êáôüñèùóáí íá äéåéóäýóïõí óôá íüôéá ôïõ MÜëé ÓðáíôÜñéô
õðü ôçí êÜëõøç ôçò ïìß÷ëçò, åêìçäåíßóèçêáí ìå áíôåðéèÝóåéò åíüò ôÜãìáôïò ðïõ ðñïùèÞèçêå Ýãêáéñá ãéá íá áðïêáôáóôÞóåé ôçí ôïðïèåóßá.
H XVII MÐ, óýìöùíá ìå ðñïçãïýìåíï ó÷Ýäéü ôçò, åîáðÝëõóå åðßèåóç ðñïò êáôÜëçøç ôïõ õø. 1623 ôçò Tñåìðåóßíáò äõôéêÜ ôïõ õø. 1437. Má÷üìåíç, üìùò, êÜôù áðü
äõóìåíÝóôáôåò êáéñéêÝò êáé åäáöéêÝò óõíèÞêåò êáé áíôéìåôùðßæïíôáò öñÜãìá ðõñþí,
áíáãêÜóèçêå íá áíáêüøåé ôçí åðßèåóÞ ôçò.
Tïõò ôïìåßò ôùí IÉ êáé V MÐ, ï å÷èñüò ðñïóÝâáëå ìå ðõñïâïëéêü êáé üëìïõò êáé
êõñßùò óöõñïêüðçóå ôï õø. Ðïýíôá Nïñíô.

3ç HìÝñá (11 Máñôßïõ)
Óôéò 04.30, ìå ôçí ßäéá óöïäñüôçôá ôùí ðñïçãïõìÝíùí çìåñþí óõíå÷ßóèçêå ç åðßèåóç
óôïí ôïìÝá ôçò I MÐ ìå êýñéá ðñïóðÜèåéá êáé ðÜëé ôï õø. 731, ÷ùñßò áðïôÝëåóìá.
O å÷èñüò, åðßóçò, ðáñÜëëçëá åðáíÝëáâå ôçí õðåñêåñùôéêÞ ôïõ åíÝñãåéá óôçí ðåñéï÷Þ BéíïêÜæéô äéá ìÝóïõ ôçò ÷áñÜäñáò Ðñüé Máè. ÐáñÜ ôçí ðõêíÞ ïìß÷ëç, ç äéåßóäõóç
ôùí Iôáëþí Ýãéíå Ýãêáéñá áíôéëçðôÞ êáé äÝ÷ôçêáí êáôáéãéóôéêÜ ðõñÜ áðü ôá ðëåõñÜ
êáé ôá íþôá. Óôéò ìåóçìâñéíÝò þñåò ôá ðõñÜ Ýðáõóáí, üôáí ïé Iôáëïß ýøùóáí ëåõêÜ
ìáíôÞëéá ó’ üëï ôï ìÞêïò ôçò ÷áñÜäñáò êáé ðáñáäßäïíôáí Üïðëïé. ÓõíåëÞöèçóáí 521
áé÷ìÜëùôïé, ìåôáîý ôùí ïðïßùí êáé ôñåéò áíþôåñïé áîéùìáôéêïß, åíþ êáôáìåôñÞèçêáí
250 íåêñïß êáé êõñéåýèçêå ðáíôïåéäÝò õëéêü.
Óôï ìåôáîý, åíôÜèçêå ï âïìâáñäéóìüò ôùí åëëçíéêþí èÝóåùí óôçí Tñåìðåóßíá-KéÜöå
Ëïýæéô êáé 731, êáôÜ ôïõ ïðïßïõ ï å÷èñüò åîáðÝëõóå óôéò 10.45 êáé íÝá óöïäñÞ åðßèåóç.
O áãþíáò óõíå÷ßóèçêå ìå ðåßóìá ìÝ÷ñé ôéò 13.00, ïðüôå áðïêñïýóèçêå ç åðßèåóç, üðùò
êáé áõôÞ êáôÜ ôïõ MðñÝãêïõ Páðßô, ìå ôñïìåñÝò áðþëåéåò ôïõ å÷èñïý.
Óôïí ôïìÝá ôçò XV MÐ, ïé Iôáëïß, ìåôÜ áðü óöïäñü âïìâáñäéóìü ðõñïâïëéêïý,
åêôüîåõóáí äýï åðéèÝóåéò, óôéò 08.00 êáé 16.00, ïé ïðïßåò áðïêñïýóèçêáí ìå óïâáñÝò
ãé’ áõôïýò áðþëåéåò.
Óôïí ôïìÝáò ôçò XVII MÐ ï å÷èñüò, ìåôÜ áðü óöïäñü âïìâáñäéóìü, åðéôÝèçêå êáôÜ
ôùí õø. MåôæãêïñÜíç êáé 1437, ÷ùñßò åðéôõ÷ßá. Äýï íÝåò åðéèÝóåéò óôéò 17.00 êáé 19.30
åß÷áí ôï ßäéï áðïôÝëåóìá.
Óôïõò ôïìåßò ôùí V êáé XI MÐ óõíå÷ßóèçêå ôï óöõñïêüðçìá ôçò ôïðïèåóßáò, åíþ ìéêñÞò
êëßìáêáò å÷èñéêÝò åðéèÝóåéò áðïêñïýóèçêáí.
TÝëïò, óôïí ôïìÝá ôçò II MÐ, ç äñÜóç ôïõ å÷èñéêïý ðõñïâïëéêïý äåí ðáñïõóßáóå ôçí
Ýíôáóç ôùí äýï ðñïçãïýìåíùí çìåñþí.
ÓÔÑÁÔÉÙÔÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ
Ç «ÅáñéíÞ» Åðßèåóç ôùí Éôáëþí

55

Oé áðþëåéåò ôçò IôáëéêÞò Måñáñ÷ßáò
«Ðïýëéå» êáé ôùí MïíÜäùí Måëáíï÷éôþíùí ðïõ ìÜ÷ïíôáí óôïí ôïìÝá ôçò I MÐ,
Þôáí ôüóï óïâáñÝò þóôå ôç íý÷ôá 11/12
Máñôßïõ ç IôáëéêÞ Äéïßêçóç ðñïþèçóå åêåß
ôçí åöåäñéêÞ Måñáñ÷ßá «MðÜñé».

4ç HìÝñá (12 Máñôßïõ)
Óôéò 00.45 åêäçëþèçêå íÝá óöïäñüôáôç áéöíéäéáóôéêÞ íõêôåñéíÞ åðßèåóç óôïí
ôïìÝá ôçò I MÐ, áðü áíÝðáöá ôìÞìáôá
ôçò íåïåéóåëèïýóáò Måñáñ÷ßáò «MðÜñé»,
êáôÜ ôùí õø. 731 êáé MðñÝãêïõ Páðßô ìå
ôçí õðïóôÞñéîç ìÜæáò ðõñïâïëéêïý ðïõ
åðåêôÜèçêå êáé óôï õø. KéÜöå Ëïýæéô. Tá
ôìÞìáôÜ ìáò, üìùò, ðïõ âñßóêïíôáé óå
áõîçìÝíç åôïéìüôçôá, áðÝêñïõóáí ôïõò
åðéôéèÝìåíïõò ìå ðõêíÜ ðõñÜ êáé áãþíá
«åê ôïõ óõóôÜäçí».
Ï Mïõóïëßíé ðáñáêïëïõèåß ôçí åðßèåóç.
Óôéò 05.30 åðáíáëÞöèçêå ç åðßèåóç
ÐçãÞ: ÃÅÓ/ÄÉÓ
÷ùñßò ðñïðáñáóêåõÞ ðõñïâïëéêïý óôç
æþíç áðü ôï õø. 1060 ôçò Tñåìðåóßíáò ìÝ÷ñé ôïõ õø. MðñÝãêïõ Páðßô, ìå ôçí ßäéá
êáôÜëçîç.
Óôéò 09.30 áðüðåéñá äéåéóäýóåùò ôïõ å÷èñïý ðñïò ôï KéÜöå Ëïýæéô åß÷å ôçí áõôÞí ôý÷ç.
Aðü ôéò 11.00 ç äñÜóç ôïõ å÷èñïý ðåñéïñßóèçêå óå âïìâáñäéóìü ðõñïâïëéêïý óå
üëç ôçí Ýêôáóç ôïõ ôïìÝá ôçò I MÐ.
Óôïí ôïìÝá ôçò XV MÐ, äýï åðéèÝóåéò êáôÜ ôïõ Mðïýìðåóé áðïêñïýóèçêáí.
Óôïõò ôïìåßò ôùí II, V, XI MÐ óõíå÷ßóèçêáí ïé âïëÝò ðõñïâïëéêïý üëï ôï 24ùñï.
Óôïí ôïìÝá ôçò XVII MÐ, êáôáðëçêôéêÞ êáôáäñïìéêÞ åíÝñãåéá åëëçíéêÞò äýíáìçò äýï ïìÜäùí õðü õðïëï÷áãü NÄ ôçò MåôæãêïñÜíçò, åß÷å ùò áðïôÝëåóìá ôçí áé÷ìáëùóßá 12 Éôáëþí
áîéùìáôéêþí êáé 223 ïðëéôþí, êáôáëçöèÝíôùí «åîáðßíçò» óôç âÜóç åîüñìçóÞò ôïõò.
H ìÝ÷ñé ôüôå ðëÞñçò áðïôõ÷ßá ôùí Iôáëþí Ýâáëå óå æùçñÞ áíçóõ÷ßá ôïí Mïõóïëßíé,
óå óõíäõáóìü êáé ìå Ýêèåóç ôïõ Óôñáôçãïý Tæåëüæï ðïõ áíÝöåñå üôé ç üëç åðé÷åßñçóç
Ýðñåðå íá èåùñåßôáé áðïôõ÷ïýóá. MåôÜ áð’ áõôü, ï Mïõóïëßíé ôï áðüãåõìá ôçò 12çò
Máñôßïõ óõãêÜëåóå óýóêåøç ôùí Äéïéêçôþí ôùí MåãÜëùí MïíÜäùí, üðïõ ôüíéóå ôçí
áíÜãêç óõíÝ÷éóçò ôçò åðßèåóçò ìå üëåò ôéò äéáèÝóéìåò äõíÜìåéò ãéá íá åðéôåõ÷èïýí ïé
ôåèÝíôåò áíôéêåéìåíéêïß óêïðïß, ðñïôïý ïé Ãåñìáíïß åðéôåèïýí êáôÜ ôçò EëëÜäïò óôéò
áñ÷Ýò Aðñéëßïõ, üðùò áíáìåíüôáí.
Må âÜóç áõôÞí ôçí áðüöáóç, óôéò 21.15 äéÝôáîå ôïí ðáñåõñéóêüìåíï A/ÃEA ÐôÝñáñ÷ï
Ðñßêïëï íá äéáèÝóåé ôçí åðüìåíç çìÝñá üëï ôï äéáôéèÝìåíï áåñïðïñéêü äõíáìéêü.

5ç HìÝñá (13 Máñôßïõ)
MÝ÷ñé ôç ìåóçìâñßá, ï ôïìÝáò ôçò I ÐM ðáñïõóßáæå ôç óõíÞèç äñÜóç ðõñïâïëéêïý êáé
üëìùí. Aðü ôéò 13.30 åêäçëþèçêå óöïäñüò âïìâáñäéóìüò óå üëç ôçí áìõíôéêÞ ôïðïèåóßá êáé óôéò 15.30 åêôïîåýèçêå éó÷õñüôáôç åðßèåóç êáôÜ ôùí õø. 731 êáé MðñÝãêïõ Páðßô,
åíþ ôáõôü÷ñïíá 31 áåñïóêÜöç äéþîåùò ðïõ óõíüäåõáí 4-5 ðåíôÜäåò âïìâáñäéóôéêþí
õðïóôÞñéæáí ôçí üëç åíÝñãåéá. O áãþíáò óõíå÷ßóèçêå ìÝ÷ñé ôéò áðïãåõìáôéíÝò þñåò
êáé ïé åðéôéèÝìåíïé áíáôñÜðçêáí ïñéóôéêÜ, ìå ìåãÜëåò áðþëåéåò êé áðü ôéò äýï ðëåõñÝò.
56

ÓÔÑÁÔÉÙÔÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ
ÓÅÐ. - ÏÊÔ. 2005

ÐçãÞ: ÃÅÓ/ÄÉÓ

Óôéò 18.00 ïé Iôáëïß åîáðÝëõóáí êáé íÝá åðßèåóç ÷ùñßò ðñïðáñáóêåõÞ ðõñïâïëéêïý êáôÜ
ôïõ õø. 731, ôç äåêÜôç ôñßôç óôç óåéñÜ, ç ïðïßá êáé ðÜëé áðïêñïýóèçêå.
Óôïõò ôïìåßò ôùí V, XI, XV êáé XVII MÐ, óçìåéþèçêå ìüíï äñÜóç ðõñïâïëéêïý ìå
éäéáßôåñç Ýíôáóç êáôÜ ôïõ õø. 710 (Mðïýìðåóé) êáé íüôéá ìÝ÷ñé KéÜöå Ëïýæéô. H IôáëéêÞ
Aåñïðïñßá ìå 200 åîüäïõò óå äéáäï÷éêÜ êýìáôá åíÞñãçóå âïìâáñäéóìïýò óå üëç ôç
æþíç ôïõ B´ Ó.Ó. êáé êõñßùò êáôÜ ôùí õø. 1308, KéÜöå Ëïýæéô êáé MÜëé ÓðáíôÜñéô.
¸ôóé êáé ç 5ç çìÝñá êáôÝëçîå óå ðëÞñç áðïôõ÷ßá ôùí Iôáëþí, ðáñÜ ôéò ðñïôñïðÝò
êáé áãùíéþäåò åêêëÞóåéò ôïõ Mïõóïëßíé êáé ôçò ìáæéêÞò åðÝìâáóçò ôçò Aåñïðïñßáò êáé
ôïõò êáôáéãéóìïýò ôïõ ðõñïâïëéêïý ôïõò.

6ç HìÝñá (14 Máñôßïõ)
Óôïí ôïìÝá ôçò I MÐ, ïé Iôáëïß áðü ôéò 00.30 Üñ÷éóáí íá ðñïùèïýí ìéêñÜ ôìÞìáôá
óôç ÷áñÜäñá Ðñüé BÝëåò, âüñåéá ôïõ MðñÝãêïõ Páðßô, ôá ïðïßá ìå ôï ðñþôï öùò
ÓÔÑÁÔÉÙÔÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ
Ç «ÅáñéíÞ» Åðßèåóç ôùí Éôáëþí

57

Ýãéíáí áíôéëçðôÜ. Eðáêïëïýèçóå áíôåðßèåóç ôùí EëëÞíùí, ðïõ êáôÝëçîå óôçí Üôáêôç
õðï÷þñçóç ôùí Iôáëþí êáé óôç óýëëçøç 25 áé÷ìáëþôùí.
Téò ðñùéíÝò þñåò åðáíáëÞöèçêå óöïäñüò âïìâáñäéóìüò ðõñïâïëéêïý ìÝ÷ñé ôéò
10.00, ïðüôå ïé Iôáëïß åîáðÝëõóáí êáé ðÜëé éó÷õñüôáôç åðßèåóç êáôÜ ôùí õø. 731 êáé
MðñÝãêïõ Páðßô, ç ïðïßá ðåñß ôçí 12.30 áðïêñïýóèçêå.
O âïìâáñäéóìüò ðõñïâïëéêïý êáé áåñïðïñßáò óõíå÷ßóèçêå êáé óôéò 15.00 åîáðïëýèçêå êáé íÝá åðßèåóç, ç äåêÜôç ðÝìðôç, åíáíôßïí ôïõ õø. 731 êáé MðñÝãêïõ Páðßô. MåôÜ
óêëçñüôáôï êáé åíáëëáóóüìåíï áãþíá ìÝ÷ñé ôéò 17.00, ïé Iôáëïß ðÝôõ÷áí íá êáôáëÜâïõí
ìéêñÜ ôìÞìáôá ôùí õø. 717 êáé 731, áëëÜ ïé õðåñáóðéóôÝò ôïõò ìå èõåëëþäç áíôåðßèåóç ôïõò áíÝôñåøáí. ÐñïóðÜèåéÜ ôùí Éôáëþí íá áíáóõãêñïôçèïýí óôç ÷áñÜäñá Ðñüé
BÝëåò ãéá íá åðéôåèïýí óôï õø. 717, ìáôáéþèçêå áðü ôá ðõñÜ ðõñïâïëéêïý.
Óôéò 18.00 êáé íÝá áéöíéäéáóôéêÞ åðßèåóç, ÷ùñßò ðñïðáñáóêåõÞ ðõñïâïëéêïý, êáôÜ
ôïõ õø. 731, ç äåêÜôç Ýêôç, êáé ðÜëé áðÝôõ÷å. Tçí ßäéá ôý÷ç åß÷å êáé åðßèåóç ðïõ åêôïîåýèçêå êáôÜ ôïõ õø. 1060 óôï áñéóôåñü ôçò Måñáñ÷ßáò.
Ná óçìåéùèåß üôé ôï äÜóïò ðïõ êÜëõðôå ôá õø. 731 êáé 717 (MðñÝãêïõ Páðßô) åß÷å ðëÝïí ðëÞñùò
åîáöáíéóèåß, ëüãù ôçò óöïäñüôçôáò ôùí ðõñþí ôïõ åðéôéèÝìåíïõ áðü ôçí áñ÷Þ ôïõ áãþíá.
Óôïõò ôïìåßò ôùí XI, XV êáé XVII MÐ, óçìåéþèçêå ðåñéïñéóìÝíç äñÜóç ðõñïâïëéêïý.
Óôïí ôïìÝá ôçò V MÐ, åêôïîåýèçêáí äýï åðéèÝóåéò óôéò 07.00 êáé 12.00 êáôÜ ôïõ
õø. Ðïýíôá Nïñíô, ðïõ áðïêñïýóèçêáí.
H áðïôõ÷ßá ôùí Iôáëþí êáé ôçí Ýêôç çìÝñá ôçò åðßèåóçò Þôáí ðëÞñçò, ðáñÜ ôïõò
óõíå÷åßò êáôÜ êýìáôá âïìâáñäéóìïýò ôçò IôáëéêÞò Aåñïðïñßáò, ðïõ îåðÝñáóå ôéò 300
åîüäïõò ó’ áõôÞí ôçí çìÝñá.

7ç HìÝñá (15 Máñôßïõ)
MÝ÷ñé ôéò 13.00 åðéêñÜôçóå çñåìßá. Ëßãï áñãüôåñá, üìùò, ôï å÷èñéêü ðõñïâïëéêü Üñ÷éóå
íá âÜëåé äñáóôéêÜ êáôÜ ôùí õø. 731 êáé MðñÝãêïõ Páðßô êáé êáôÜ äéáóôÞìáôá êáôÜ ôùí KéÜöå
Ëïýæéô êáé MáæéÜíé. O âïìâáñäéóìüò óõíå÷ßóèçêå ìÝ÷ñé ôéò 1800 êáé óôéò 2000 ìå ôçí åðÝëåõóç
ôïõ óêüôïõò. Oé Iôáëïß åðéôÝèçêáí áéöíéäéáóôéêÜ, ÷ùñßò ðñïðáñáóêåõÞ ðõñïâïëéêïý, êáôÜ ôïõ
õø. 731. H åðßèåóç áðïêñïýóèçêå ìå ÷åéñïâïìâßäåò êáé ìå Üìåóåò áíôåðéèÝóåéò.
H 15ç Máñôßïõ, Ýâäïìç çìÝñá ôçò éôáëéêÞò åðßèåóçò, åðéóöñÜãéóå ôçí ðáôáãþäç áðïôõ÷ßá
ðïõ óçìåßùóå ç ìåãÜëç «EáñéíÞ Eðßèåóç» ôùí Iôáëþí êáé ïäÞãçóå óôç âáèìéáßá áíáóôïëÞ
ôùí åðé÷åéñÞóåùí.

Eêöõëéóìüò êáé ÄéáêïðÞ ôçò IôáëéêÞò
Eðßèåóçò (16-25 Máñôßïõ 1941)
8ç, 9ç êáé 10ç HìÝñá (16, 17, 18 Máñôßïõ)
KáôÜ ôçí áíùôÝñù ðåñßïäï, óçìåéþèçêå áíÜðáõëá ôùí åðé÷åéñÞóåùí êáé ôï ìÝôùðï
ðáñïõóßáæå ôç óõíÞèç ðñï ôçò åðßèåóçò äñáóôçñéüôçôá.
Ãéá ôçí áíáêïýöéóç üóùí Ó÷çìáôéóìþí äïêéìÜóèçêáí óêëçñÜ, ôï TìÞìá ÓôñáôéÜò
Hðåßñïõ (TÓH), ìå ôçí Ýãêñéóç ôïõ Ãåíéêïý Óôñáôçãåßïõ (ÃÓ), äéÝôáîå óôéò 16 Máñôßïõ
ôçí áêüëïõèç áíáêáôáíïìÞ äõíÜìåùí: Óôï ðñþôï êëéìÜêéï ïé IV, V, VI êáé XVII MÐ,
äçëáäÞ ç VI MÐ áðü ôïí ¢øï ìÝ÷ñé ôïí Nôåóíßôóá ðïô., ç XVII MÐ áðü ôïí Nôåóíßôóá
ðïô. ìÝ÷ñé ôéò áíáôïëéêÝò êëéôåßò ôçò Tñåìðåóßíáò, ç V MÐ áðü ôï X. ¢ñôæá íôé MÝôæï
ìÝ÷ñé Ðïýíôá Nïñíô-áõ÷Ýíá MåôæãêïñÜíçò êáé ç IV MÐ éððáóôß åðß ôïõ Aþïõ ðïô. áðü
ôïí áõ÷Ýíá MåôæãêïñÜíçò ìÝ÷ñé Ãêüëéêï.
58

ÓÔÑÁÔÉÙÔÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ
ÓÅÐ. - ÏÊÔ. 2005

Óôï äåýôåñï êëéìÜêéï èá ðáñÝìåíáí ïé I êáé XV MÐ áíáôïëéêÜ ôçò Këåéóïýñáò ùò
åöåäñåßåò ôïõ TÓH, êáèþò êáé ç XI MÐ óôçí ðåñéï÷Þ PïíôÝí-ØÜñé ùò åöåäñåßá ôïõ ÃÓ. H
áíôéêáôÜóôáóç ôçò I áðü ôçí XVII MÐ èá ðñáãìáôïðïéïýíôáí ìÝ÷ñé ôéò 23 Máñôßïõ, åíþ ïé
ìåôáâïëÝò ôùí Üëëùí Måñáñ÷éþí èá Ýðñåðå íá ïëïêëçñùèïýí ìÝ÷ñé ôï ôÝëïò Máñôßïõ.

11ç HìÝñá (19 Máñôßïõ)
Oé Iôáëïß åêôüîåõóáí óôéò 06.30, ôç äÝêáôç üãäïç êáôÜ óåéñÜ, åðßèåóç åíáíôßïí ôïõ
õø. 731, ìåôÜ áðü åíôáôéêü âïìâáñäéóìü ôùí õø. 731-KéÜöå Ëïýæéô-Tñåìðåóßíáò, áðü
åðßëåêôá ôìÞìáôá ôçò MÐ «ÓéÝíá», õðïóôçñéæüìåíá áðü åëáöñÜ Üñìáôá ìÜ÷çò.
H åðßèåóç ôïõ å÷èñïý áðïêñïýóèçêå, åãêáôáëåßðïíôáò ðåñéóóüôåñïõò áðü åêáôü
íåêñïýò óôï ðåäßï ôçò ìÜ÷çò êáé ôñßá Üñìáôá.
Óôïõò ëïéðïýò ôïìåßò ôïõ B´ Ó.Ó. äå óçìåéþèçêå áîéüëïãç äñÜóç.

12ç HìÝñá (20 Máñôßïõ)
Óôïí ôïìÝá ôçò XVII MÐ, ïé Iôáëïß åîáðÝëõóáí óôéò 22.00 éó÷õñÞ íõ÷ôåñéíÞ åðßèåóç
ìå õðïóôÞñéîç ðõñïâïëéêïý êáé üëìùí áðü ôïí Aþï ð. ìÝ÷ñé ôï õø. 1437, äõôéêÜ ôçò
MåôæãêïñÜíçò, ç ïðïßá ãýñù óôéò 2400 áðïêñïýóèçêå.
Óôïõò Üëëïõò ôïìåßò äåí ðáñáôçñÞèçêå áîéüëïãç äñáóôçñéüôçôá.

13ç HìÝñá (21 Máñôßïõ)
Óôïí ôïìÝá ôïõ B´ Ó.Ó. äå óçìåéþèçêå êáìßá áîéüëïãç äñáóôçñéüôçôá.
Aðü ðëåõñÜò Iôáëþí, ôï ðñùß ï Mïõóïëßíé, ôáðåéíùìÝíïò êáé áðïãïçôåõìÝíïò, áíá÷þñçóå
«áèüñõâá» áðü ôï áåñïäñüìéï ôùí TéñÜíùí ãéá ôç Pþìç. H Ýêèåóç ðïõ õðÝâáëå óôïí âáóéëéÜ
Béôôüñéï EìáíïõÝëå (Vittorio Emanuele) áðÝðíåå ôï ðíåýìá åêíåõñéóìïý êáé ôç ó÷åäüí å÷èñéêÞ
ôïõ äéÜèåóç ðñïò ôç óôñáôéùôéêÞ çãåóßá, üðùò Üëëùóôå ôçí ðñïôåñáßá åß÷å ðåé óôïí Ýìðéóôü
ôïõ ÐôÝñáñ÷ï Ðñßêïëï: «Óáò åêÜëåóá äéüôé áðåöÜóéóá íá åðéóôñÝøù åíôüò ôçò áýñéïí åéò ôçí
Pþìçí. Açäßáóá áðü áõôü ôï ðåñéâÜëëïí. Äåí åðñï÷ùñÞóáìåí ïýôå âÞìá. MÝ÷ñé ôïýäå ìáò
Ý÷ïõí åîáðáôÞóåé. Ðåñéöñïíþ âáèýôáôá üëïõò áõôïýò ôïõò áíèñþðïõò».

14ç HìÝñá (22 Máñôßïõ)
Óôéò 09.30 ðáñïõóéÜóèçêå ðñï ôïõ õø. 731 ïìÜäá Iôáëþí êçñýêùí, ïé ïðïßïé ðñüôåéíáí åê ìÝñïõò ôçò IôáëéêÞò Äéïßêçóçò åêå÷åéñßá 4-6 ùñþí ãéá ôïí åíôáöéáóìü ôùí
íåêñþí. H EëëçíéêÞ Äéïßêçóç áðïäÝ÷èçêå ôçí ðñüôáóç, õðü ôïí üñï íá óçìåéùèåß üôé
ôçí åêå÷åéñßá æÞôçóáí ïé Iôáëïß êáé üôé ç ôáöÞ ôùí íåêñþí èá ãéíüôáí áðü åëëçíéêÜ
ôìÞìáôá ìå ôçí ðáñïõóßá Üïðëùí Iôáëþí ôïõ õãåéïíïìéêïý ðñïóùðéêïý ôïõò. YðÞñ÷å
êáé ç õðüíïéá üôé ïé Iôáëïß åðéäßùêáí ôçí ôáöÞ ôùí íåêñþí, þóôå ôá åðéôéèÝìåíá ôìÞìáôÜ
ôïõò íá ìç äåéëéÜæïõí óôï áíôßêñõóìá ôùí äéáìåëéóìÝíùí ðôùìÜôùí.
O ¸ëëçíáò åêðñüóùðïò åß÷å ôçí åõêáéñßá íá äéáôñÝîåé ôï Ýäáöïò ìðñïóôÜ áðü ôéò
ãñáììÝò ìáò êáé íá äéáðéóôþóåé ôçí ôñïìáêôéêÞ öèïñÜ ðïõ åß÷áí õðïóôåß ïé Iôáëïß, ãåãïíüò ðïõ äéêáéïëïãåß ôçí áðüöáóÞ ôïõò íá áíåãåßñïõí ìåôÜ ôïí ðüëåìï óôï õø. 731, ôï
ïðïßï áðïêÜëåóáí «IåñÞ Zþíç», ôï ãåíéêü ìíçìåßï ôùí ðåóüíôùí óôçí Aëâáíßá ìá÷çôþí
ôïõò. TåëéêÜ, ïé üñïé ôùí EëëÞíùí äåí Ýãéíáí áðïäåêôïß êáé ï áãþíáò îáíÜñ÷éóå.

15ç HìÝñá (23, 24 Máñôßïõ)
Tç íý÷ôá 22/23 ïé Iôáëïß âïìâÜñäéóáí åíôáôéêÜ ôç æþíç ôçò I MÐ, ðñïöáíþò óå
áíôßðïéíá ãéá ôç ìç áðïäï÷Þ ôçò åêå÷åéñßáò ðñïò åíôáöéáóìü ôùí íåêñþí. O âïìâáñäéóìüò óõíå÷ßóèçêå üëç ôçí çìÝñá, ìå éäéáßôåñç Ýíôáóç êáôÜ ôïõ õø. 731. Óôéò 00.20
ôçò 24çò Máñôßïõ åðéôÝèçêáí áéöíéäéáóôéêÜ êáé ðÜëé êáôÜ ôïõ õø. 731, áðïêñïõóèÝíôåò
ðåñß ôçí 01.20. Tçí ßäéá ôý÷ç åß÷å êáé íÝá åðßèåóç óôéò 03.30.
Óôïõò ëïéðïýò ôïìåßò ôïõ B´ Ó.Ó. äåí ðáñáôçñÞèçêå áîéüëïãç äñáóôçñéüôçôá, åíþ
óôáäéáêÜ õëïðïéïýíôáí ôï ó÷Ýäéï áíáðñïóáñìïãÞò ôçò äéáôÜîåùò ôùí ó÷çìáôéóìþí.
ÓÔÑÁÔÉÙÔÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ
Ç «ÅáñéíÞ» Åðßèåóç ôùí Éôáëþí

59

Káô’ åõôõ÷Þ óõãêõñßá ãéá ôá åëëçíéêÜ üðëá, óôéò 25 Máñôßïõ 1941, ôçí çìÝñá ôçò
åðåôåßïõ ôçò EèíéêÞò ìáò Ðáëéããåíåóßáò, Ýëçîå ç ðåñéâüçôç «EáñéíÞ» IôáëéêÞ Eðßèåóç.
Oé áðþëåéåò ôùí EëëÞíùí êáôÜ ôçí äéÜñêåéá ôçò åðßèåóçò áíÞëèáí óå 47 áîéùìáôéêïýò
êáé 1196 ïðëßôåò íåêñïýò, óå 144 áîéùìáôéêïýò êáé 3872 ïðëßôåò ôñáõìáôßåò êáé óå 42
ïðëßôåò áãíïïýìåíïõò. Téò óïâáñüôåñåò áðþëåéåò åß÷å ç I MÐ, ç ïðïßá äÝ÷ôçêå ôï êýñéï
âÜñïò ôçò å÷èñéêÞò åðßèåóçò. Tï ðñüâëçìá ôçò áäõíáìßáò áíáðëÞñùóçò óå éêáíïðïéçôéêü
âáèìü ôùí áðùëåéþí áðü ôçí áñ÷Þ ôïõ ðïëÝìïõ, ðáñïõóéáæüôáí Þäç áñêåôÜ ïîý.
Oé áíôßóôïé÷åò áðþëåéåò ôùí Iôáëþí, áðü åðßóçìåò éôáëéêÝò ðçãÝò, îåðÝñáóáí ôïõò 11800
íåêñïýò êáé ôñáõìáôßåò. EîÜëëïõ ï áñéèìüò ôùí Iôáëþí áé÷ìáëþôùí áðü ôéò 7 Iáíïõáñßïõ
ìÝ÷ñé ôï ôÝëïò Máñôßïõ 1941 áíÞëèå óå 189 áîéùìáôéêïýò êáé 7645 ïðëßôåò.
O Mïõóïëßíé, åðáíåñ÷üìåíïò óôçí Iôáëßá, äéáôçñïýóå ìéá áìõäñÞ åëðßäá íá åðáíáëÜâåé ðåñß ôï ôÝëïò Máñôßïõ ôçí åðßèåóç, þóôå íá áðïêïìßóåé ïñéóìÝíá ôáêôéêÜ
ïöÝëç, ãéá íá áôåíßæåé ÷ùñßò íôñïðÞ ôïõò Ãåñìáíïýò óõììÜ÷ïõò ôïõ. AëëÜ ç åëðßäá
ôïõ äéáøåýóèçêå, åðåéäÞ óôç Ãéïõãêïóëáâßá ç öéëïáîïíéêÞ KõâÝñíçóç TóâÝôêïâéôò, ç
ïðïßá åß÷å åíôÜîåé ôç ÷þñá óôïí ¢îïíá óôéò 25/3/1941, áíáôñÜðçêå ôá ìåóÜíõ÷ôá 26/27
áðü ôï öéëïóõììá÷éêü ðñáîéêüðçìá ôïõ ðôÝñáñ÷ïõ Óßìïâéôò. ¸ôóé, ç íÝá êáôÜóôáóç ðïõ
äçìéïõñãÞèçêå óôç Ãéïõãêïóëáâßá, áíÜãêáóå ôïõò Iôáëïýò íá ëÜâïõí ìÝôñá êáé ðñïò
ôá Ã/B óýíïñá óôçí Aëâáíßá êáé íá ìáôáéþóïõí ôç ó÷åäéáæüìåíç íÝá åðßèåóÞ ôïõò,
áíáìÝíïíôáò ðëÝïí ôç ÃåñìáíéêÞ Eðßèåóç êáôÜ ôçò EëëÜäïò, ðïõ èá ôïõò Ýâãáæå áðü
ôï áäéÝîïäï, óôï ïðïßï ôïõò ïäÞãçóå ç çñùéêÞ áíôßóôáóç ôïõ Eëëçíéêïý Óôñáôïý.

AíÜëõóç - ÄéäÜãìáôá
XÜñç óôï áêáôÜâëçôï èÜññïò, óôç ìïíáäéêÞ åõøõ÷ßá êáé óôçí áðáñÜìéëëç áõôïèõóßá
ôùí EëëÞíùí, áëëÜ êáé óôçí Üñéóôç äéïßêçóç ôçò ìÜ÷çò óå üëç ôçí êëßìáêá ôçò éåñáñ÷ßáò,
óõíåôñßâçóáí ôá ó÷Ýäéá, áëëÜ êáé ôá üíåéñá ôùí Iôáëþí íá êáôáãÜãïõí áðïöáóéóôéêÞ
íßêç êáôÜ ôùí EëëÞíùí, ðñéí áðü ôçí åéóâïëÞ ôùí Ãåñìáíþí óôçí EëëÜäá.
Iäéáßôåñá áðïôåëåóìáôéêÝò áðïäåß÷ôçêáí ïé áíôÝöïäïé êáé ïé Üìåóåò áíôåðéèÝóåéò ôùí åëëçíéêþí ôìçìÜôùí ðïõ åêôïîåýïíôáí, üóåò öïñÝò ïé Iôáëïß åðé÷åéñïýóáí Þ «Ýèåôáí ðüäá» óôçí
áìõíôéêÞ ôïðïèåóßá ôùí ìïíÜäùí, êáèþò êáé ïé åîáéñåôéêÜ åðéôõ÷åßò öñáãìïß üëùí ôùí üðëùí
êáé êõñßùò ôïõ ðõñïâïëéêïý, ïé ïðïßïé áñêåôÝò öïñÝò áíÝêïøáí êáé äéáóêüñðéóáí ôéò
å÷èñéêÝò åðéèÝóåéò.
H ðñïâëåðôéêüôçôá ôçò EëëçíéêÞò Äéïßêçóçò íá ðñïâåß åãêáßñùò óôçí Ýêäïóç äéáôáãÞò áðü 9 Öåâñïõáñßïõ áìõíôéêÞò åãêáôÜóôáóçò ôùí Måñáñ÷éþí, åðÝôñåøå ôçí
êáôÜëëçëç ï÷ýñùóç ôïõ åäÜöïõò êáé åíßó÷õóå ôï çèéêü ôùí áíäñþí, ðñïò áðüêñïõóç
ôçò äéáãñáöüìåíçò áðåéëÞò.
H åììïíÞ ôùí Iôáëþí óôï áñ÷éêü ó÷Ýäéï, êáßôïé äéáðßóôùíáí ôéò óõíå÷åßò áðïôõ÷ßåò
êáôÜ ôéò ðñþôåò çìÝñåò ôçò ìÜ÷çò, áðïäåß÷èçêå åóöáëìÝíç, áíôéâáßíïõóá óôç âáóéêÞ
Añ÷Þ ôïõ ÐïëÝìïõ ç ïðïßá äéáêçñýôôåé: «EììïíÞ åéò ôïí óêïðüí êáé ü÷é åéò ôï ó÷Ýäéïí».
Èá Ýðñåðå íá äïêéìÜóïõí ôçí åõüäùóç ôçò êýñéáò ðñïóðÜèåéÜò ôïõò áðü Üëëç êáôåýèõíóç, üðùò ç âüñåéá ðñïò MAËI ÃAPONIN, åîõðçñåôïýìåíç áðü íåïêáôáóêåõáóèåßóá
ïäü êáé áñéèìü êáññïðïéÞôùí.
Tï ó÷Ýäéï ôïõ Iôáëïý Óôñáôçãïý Ãêïõôæüíé, ðïõ ðñïÝâëåðå åðéèåôéêÞ åíÝñãåéá ðñïò
Èåóóáëïíßêç, åß÷å êáëýôåñç óôñáôçãéêÞ ðñïïðôéêÞ Ýíáíôé ôïõ åöáñìïóèÝíôïò õðü ôïõ
Óôñáôçãïý KáâáëëÝñï ðñïò IùÜííéíá, ëüãù âÜèïõò åíÝñãåéáò êáé åðéëïãÞò íåõñáëãéêïý
60

ÓÔÑÁÔÉÙÔÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ
ÓÅÐ. - ÏÊÔ. 2005

áíôéêåéìåíéêïý óêïðïý, óå óõíäõáóìü ìå ôçí åðéêåßìåíç åéóâïëÞ ôùí Ãåñìáíþí óôçí
EëëÜäá. Añãüôåñá, ìåôÜ ôïí ðüëåìï, ãéá ôï ó÷Ýäéï «KáâáëëÝñï» äéáôõðþèçêáí óôçí
Iôáëßá åðéêñéôéêÜ ó÷üëéá êáé ãéá ôï ëüãï üôé ç åðßèåóç ôùí Iôáëþí êáôåõèýíèçêå óôï éó÷õñü
óçìåßï ôùí EëëÞíùí áíôß Üëëïõ áóèåíÝóôåñïõ, üðùò ç ðïëåìéêÞ ôÝ÷íç äéäÜóêåé.
H IôáëéêÞ Eðßèåóç, êáßôïé äåí åß÷å óïâáñÞ åðßðôùóç óôïõò Üëëïõò ôïìåßò ôïõ ìåôþðïõ ïýôå êáé åðÝäñáóå óçìáíôéêÜ óôï çèéêü ôïõ óôñáôåýìáôïò, åí ôïýôïéò åðÝöåñå
óïâáñÝò áðþëåéåò óôéò, Þäç ìåéùìÝíçò äýíáìçò óå Üíäñåò 20-40% êáé óå êôÞíç 50-60%
ìÜ÷éìåò ìïíÜäåò (5301 Üíäñåò) ôçò EëëÜäïò ôùí 8.000.000, Ýíáíôé ôùí áíôéóôïß÷ùí
éôáëéêþí (11.800 Üíäñåò êáé áñêåôïß áé÷ìÜëùôïé) ìéáò Iôáëßáò ôùí 45.000.000. Tï ãåãïíüò
áõôü, óå óõíäõáóìü ìå ôç äéáðéóôùìÝíç åëÜôôùóç ôùí áðïèåìÜôùí ìáò óå åöüäéá
êáé ðõñïìá÷éêÜ, êáèþò êáé ìå ôçí åëá÷ßóôç ðëÝïí ðáñïõóßá ôçò ðïëåìéêÞò ìáò áåñïðïñßáò, üðùò êáé ôçí ðáíôåëÞ Ýëëåéøç ôåèùñáêéóìÝíùí, äåí åðÝôñåøáí ïýôå åíÝñãåéá
áíôéðåñéóðáóìïý óå ãåéôïíéêïýò ôïìåßò êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôçò éôáëéêÞò åðßèåóçò ïýôå êáé
åêìåôÜëëåõóç ôùí ôïðéêþí åðéôõ÷éþí, ìåôÜ ôçí áðüêñïõóç ôùí å÷èñéêþí åðéèÝóåùí.
Tï ðñüâëçìá ôçò áäõíáìßáò éêáíïðïéçôéêÞò áíáðëÞñùóçò ôùí áðùëåéþí áíäñþí
êáé êôçíþí áðü ôçí áñ÷Þ ôïõ ðïëÝìïõ, åíôÜèçêå áêüìç ðåñéóóüôåñï. Óå óõíÜöåéá äå
ìå ôéò Üëëåò åìöáíåßò åëëåßøåéò (YðïóôÞñéîç áåñïðïñßáò, ôåèùñáêéóìÝíá, áðïèÝìáôá
åöïäßùí êáé ðõñïìá÷éêþí ê.Ü), ùò áðüññïéá ôïõ ðáñáôåéíüìåíïõ åðß 5ìçíï óêëçñïý
áãþíá êÜôù áðü äõóìåíÝóôáôåò êáéñéêÝò êáé åäáöéêÝò óõíèÞêåò, Üñ÷éóå íá ðáñáôçñåßôáé
êÜìøç ôçò åðéèåôéêÞò ïñìÞò ôùí ôìçìÜôùí ìáò. Tï ãåãïíüò áõôü äéáöÜíçêå óôéò åðéèåôéêÝò åíÝñãåéåò ðñïò Tñåìðåóßíá-ÓåíôÝëé (29/1 ìÝ÷ñé 17/2/1941), ðïõ åß÷áí ðåñéïñéóìÝíá
áðïôåëÝóìáôá, ÷ùñßò íá åðéôåõ÷èïýí ïé ôåèÝíôåò áíôéêåéìåíéêïß óêïðïß.
H ðëÞñçò áðïôõ÷ßá ôçò éôáëéêÞò åðßèåóçò êáôÜöåñå áðïöáóéóôéêü ðëÞãìá óôçí
áîéïðéóôßá ôïõ Iôáëéêïý Óôñáôïý óôá üììáôá ôùí Ãåñìáíþí êáé áðïôÝëåóå ôçí «Ëõäßá
Ëßèï» ãéá ôçí åéóâïëÞ ôùí ôåëåõôáßùí óôçí EëëÜäá. ¸êôïôå êáé óå óõíÜñôçóç ìå ôéò
óõíå÷åßò Þôôåò ôùí Iôáëþí óôç âüñåéá AöñéêÞ áðü ôá ôÝëç ôïõ 1940, ïé Ãåñìáíïß èá
ôïõò áíôéìåôùðßæïõí ìå éôáìüôçôá êáé ðåñéöñüíçóç, óå üëá ôá êëéìÜêéá ôçò éåñáñ÷ßáò
êáé èá ðñïùèÞóïõí ìÝóá óôçí Iôáëßá, ÷ùñßò áíôéññÞóåéò Þ áíôéäñÜóåéò, äõíÜìåéò ôïõò
óå êáßñéåò èÝóåéò, üðùò óå áåñïäñüìéá, ëéìÜíéá, êüìâïõò óõãêïéíùíéþí ê.Ü.
AíåîÜñôçôá ìå ôá ðáñáðÜíù, ç «EáñéíÞ» IôáëéêÞ Eðßèåóç êáôÝëçîå óå ðáôáãþäç
áðïôõ÷ßá ãéá ôïõò Iôáëïýò êáé óå ðåñéöáíÞ íßêç ãéá ôá åëëçíéêÜ üðëá. H áðÞ÷çóç ôçò
åðéôõ÷ßáò ôùí EëëÞíùí Üöçóå êáôÜðëçêôç ôçí êïéíÞ ãíþìç óôï Eîùôåñéêü êáé áðÝóðáóå
äéèõñÜìâïõò, ìå ÷áñáêôçñéóôéêü ôï åðßãñáììá ôçò áããëéêÞò åöçìåñßäáò Manchester
Guardian ôçò 19/4/41 «Tïõ ëïéðïý äåí èá ëÝãåôáé üôé ïé ¸ëëçíåò åðïëÝìçóáí óáí
Þñùåò, áëëÜ üôé ïé Þñùåò åðïëÝìçóáí óáí ¸ëëçíåò».

BÉÂËÉÏÃÑÁÖÉÁ
EëëçíéêÞ .
.
.
.
.
.
ÎÝíç
.
.
.

Xåéìåñéíáß åðé÷åéñÞóåéò-IôáëéêÞ EáñéíÞ Eðßèåóéò (7 Iáí.-26 Máñ. 1941), AèÞíáé, 1966.
Eðßôïìç éóôïñßá ôïõ E/I êáé E/à ÐïëÝìïõ 1940-41, ÄIÓ/ÃEÓ, AèÞíá 1985.
Ióôïñßá Eëëçíïúôáëéêïý ÐïëÝìïõ 1940-1941, AíôéóôñáôÞãïõ Aë. Eäéðßäïõ, AèÞíá (X.E.).
Oé äýï Ðüëåìïé ôïõ 1940-41, Ä. Küêêéíïõ, AèÞíáé 1945.
Eëëçíïúôáëéêüò Ðüëåìïò, Óôñáôçãïý Ä. Má÷Ü, AèÞíáé 1967.
EëëçíéêÞ Eðïðïéßá 1940-1941, Aãã. TåñæÜêç, AèÞíá, 1964.
Ignavia contro Eroismo, Francesco Pricolo, Roma 1946.
Storia della Guerra di Grecia, Mario Cervi, Milano 19863.
L’ Esercito Italiano nella Campagnia di Grecia, Mario Montanari, Roma 1993.
ÓÔÑÁÔÉÙÔÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ
Ç «ÅáñéíÞ» Åðßèåóç ôùí Éôáëþí

61