ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ
ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
ΤΜΗΜΑΤΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 1/3/2015

Guardian: Νέοι, ταλαντούχοι και Έλληνες- Η μεγαλύτερη φυγή μυαλών στον κόσμο
«Χαρακτηρίστε τους Generation G (από το Greece): νέοι, ταλαντούχοι, Έλληνες –
και τμήμα μιας από τις μεγαλύτερες ΄΄φυγές εγκεφάλων΄΄ σε ανεπτυγμένη δυτική
οικονομία στη σύγχρονη εποχή» ξεκινά το ρεπορτάζ του Guardian.Πάνω από 200.000
Έλληνες οι οποίοι έχουν φύγει από τότε που άρχισε η κρίση πριν από πέντε χρόνια, θα
παρακολουθούν πλέον τις εξελίξεις από το εξωτερικό. Γιατροί στη Γερμανία,
ακαδημαϊκοί στο Ηνωμένο Βασίλειο, καταστηματάρχες στην Αμερική: ο αποδεκατισμός
του πληθυσμού της Ελλάδας είναι ίσως το πιο ολέθριο υποπροϊόν της οικονομικής
κατάρρευσης, η οποία έχει κάνει τη χώρα επαίτη μετά από την παραλίγο χρεοκοπία».
«Η Ελλάδα είναι το μέρος όπου θα έπρεπε να είμαι» λέει Ελληνίδα
εκπαιδευόμενη γιατρός που έφυγε από την Ελλάδα πριν από τρία χρόνια με προορισμό
το Μίντεν της βορειοδυτικής Γερμανίας. «Είναι τόσο κρίμα που άνθρωποι στην ηλικία
μου υποχρεωθήκαμε να φύγουμε».
Όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα, από το 2% του πληθυσμού που έχει φύγει,
πάνω από τους μισούς έχουν πάει στη Γερμανία και στο Ηνωμένο Βασίλειο. «Οι ροές
μετανάστευσης προς το εξωτερικό έχουν αυξηθεί κατά 300% σε σχέση με τα προ κρίσης
επίπεδα, καθώς η ανεργία στους νέους ξεπερνά το 50%. Γύρω στο 55% του εργατικού
δυναμικού που έχει επηρεαστεί από τα επίπεδα ρεκόρ της ανεργίας είναι κάτω των 35,
σύμφωνα με το Endeavour, τη διεθνή μη κερδοσκοπική οργάνωση που υποστηρίζει την
επιχειρηματικότητα».
«Είναι μια τεράστια απώλεια ανθρώπινου κεφαλαίου, οι επιπτώσεις της οποίας
θα αρχίσουν να γίνονται αισθητές την επόμενη δεκαετία» αναφέρει Κοινωνιολόγος στο
Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών (National Centre for Social Research). «Βασικά
άνθρωποι που μορφώθηκαν με μεγάλο κόστος, τόσο για τις οικογένειές τους όσο και
για το δημόσιο, εργάζονται πλέον σε πλουσιότερες χώρες, οι οποίες δεν έχουν
επενδύσει σε αυτούς καθόλου» προσθέτει, αναγνωρίζοντας ότι ακόμη και στις καλές
περιόδους η Ελλάδα είχε δυσκολίες όσον αφορά στην απορρόφηση των επαγγελματιών
που έβγαιναν από τα πανεπιστήμιά της.
Το Μίντεν δεν ήταν μια πόλη την οποία η ειδικευόμενη γιατρός είχε υπόψιν της
όταν επέλεξε να σπουδάσει Ιατρική στην Αθήνα, στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Αντ'
αυτού, προέβη σε αυτή την κίνηση όταν έγινε ξεκάθαρο ότι η εναλλακτική θα ήταν
χρόνια σε μια λίστα αναμονής για μια θέση ειδικής δερματολόγου. «Οι οιωνοί δεν
φαίνονταν καλοί, όταν ο χώρος της Υγείας βρέθηκε μεταξύ αυτών που επηρεάστηκαν
χειρότερα από τις περικοπές προϋπολογισμού που απαιτήθηκαν, με αντάλλαγμα τα
πακέτα διάσωσης της Ε.Ε. και του ΔΝΤ, τα οποία κράτησαν την ελληνική οικονομία
ζωντανή» συμπληρώνεται στο δημοσίευμα.
«Στην Ελλάδα έκλειναν νοσοκομεία και κόβονταν δουλειές» λέει σχετικά η
γιατρός. «Στη Γερμανία, όπου υπάρχει τεράστια ζήτηση για γιατρούς, έχεις την ευκαιρία
να ευημερήσεις προσωπικά και επαγγελματικά, σε ένα σύστημα το οποίο είναι πολύ
καλό, πολύ οργανωμένο, πολύ μοντέρνο».

Περίπου 35.000 Έλληνες γιατροί – η μεγαλύτερη ομάδα αλλοδαπών του είδους
της- έχουν μεταναστεύσει στη Γερμανία, σύμφωνα με γερμανικές στατιστικές τις οποίες
επικαλούνται τοπικά μέσα. Εν αντιθέσει με τους «γκασταρμπάιτερ»(gastarbeiter «φιλοξενούμενος εργαζόμενος»), οι οποίοι είχαν φτάσει στη χώρα τη δεκαετία για να
δουλέψουν στα εργοστάσια, αυτοί οι μετανάστες έχουν πολλά προσόντα.Όπως
αναφέρεται στο δημοσίευμα, οι οικονομικοί αυτοί μετανάστες έχουν γνώση της
ειρωνείας που συνιστά το γεγονός ότι το Βερολίνο απαιτεί σκληρά μέτρα λιτότητας από
την Ελλάδα.
«Στην αρχή ήταν δύσκολα» αναφέρει η ειδικευόμενη γιατρός. «Γράφονταν πολλά
στις εφημερίδες για τους ʺ τεμπέληδες Έλληνες ʺ, υπήρχαν πολλές προκαταλήψεις,
αλλά το αστείο είναι ότι υπάρχουν περίπου 2.000 Έλληνες γιατροί μόνο σε αυτή την
περιοχή της Γερμανίας».
Με το ένα τρίτο του πληθυσμού να βρίσκεται κοντά στο όριο της φτώχειας,
πολλοί συνάδελφοί της βοηθούν οικονομικά τις οικογένειές τους πίσω στην Ελλάδα.
«Παρά τις πρώτες ενδείξεις οικονομικής ανάκαμψης...η έξοδος δεν δείχνει να
μειώνεται. Αυξάνονται οι αριθμοί αυτών που θέλουν να ακολουθήσουν τον δρόμο των
50.000 Ελλήνων που εκτιμάται από τον ΟΟΣΑ ότι σπουδάζουν στο εξωτερικό»
σημειώνεται.
«Η Ελλάδα δεν σε αφήνει να προοδεύσεις» λέει αισθητικός η οποία σκέφτεται να
μετακομίσει στις ΗΠΑ. «Δεν μπορείς καν να σκεφτείς να κάνεις οικογένεια ή να
επιτύχεις πράγματα που αλλού στην Ευρώπη θα θεωρούνταν απόλυτα φυσιολογικά».
Καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, επισημαίνει
ότι όλο και περισσότεροι Έλληνες φεύγουν πιο μακριά. «Οι άνθρωποι νιώθουν
παγιδευμένοι. Το κλίμα, οικονομικά και πολιτικά, είναι τόσο κακό, που ακόμα και αν οι
συνθήκες είναι μόνο λίγο καλύτερες στο εξωτερικό, επιλέγουν να πάνε», σημειώνει.
Έρευνα που βασίστηκε σε 2.000 τηλεφωνικές συνεντεύξεις, που διεξήχθησαν το
τελευταίο καλοκαίρι, έδειξε ότι η έξοδος γίνεται όλο και πιο «διεσπαρμένη». «Οι
Έλληνες πηγαίνουν οπουδήποτε μπορούν να βρουν δουλειά, και αυτό μπορεί να
σημαίνει Ασία, Αφρική, Αυστραλία ή Μέση Ανατολή» δηλώνει. «Και παρατηρούμε ένα
νέο φαινόμενο, μη πτυχιούχους να ακολουθούν και αυτοί».
Ωστόσο, όπως καταλήγει το δημοσίευμα, δεν έχουν χαθεί όλα. «Πολλοί από τους
Έλληνες που έφυγαν πρόσφατα θέλουν να επιστρέψουν στη χώρα τους μόλις αυτή
ανακάμψει. Ειδικοί εκτιμούν ότι με τα νεοαποκτηθένα προσόντα και τους
νεοδιαμορφωμένους τρόπους σκέψης οι μετανάστες θα μπορούσαν να γίνουν οι
πράκτορες της αλλαγής που χρειάζεται τόσο πολύ η Ελλάδα».
Αναδημοσίευση από τον
διασκευασμένο άρθρο)

Guardian,

εφημ.

Η

Καθημερινή,

20-1-2015

(ελαφρά

Ερωτήσεις
Α. Να δώσετε περίληψη του κειμένου σε 80-100 λέξεις

(Μονάδες 25)
Β1. ʺ Έχεις την ευκαιρία να ευημερήσεις προσωπικά και επαγγελματικά ʺ . Σε μια
παράγραφο 90-100 λέξεων δώστε το περιεχόμενο του όρου ʺ προσωπική και
επαγγελματική ευημερία ʺ.
(Μονάδες 12)

Β2. Ποια είναι τα μέσα πειθούς που αξιοποιούνται στις τέσσερις πρώτες
παραγράφους του κειμένου;
(Μονάδες 8)
Β3. Να αιτιολογήσετε τη χρήση των εισαγωγικών στο κείμενο λαμβάνοντας υπόψη
σας την όγδοη παράγραφο (ʺ Στην αρχή ήταν δύσκολα…ʺ )
(Μονάδες 5)
Β4. Να αιτιολογήσετε τη χρήση των ρηματικών προσώπων στη δεύτερη παράγραφο
του κειμένου(ʺ Η Ελλάδα είναι το μέρος…)
(Μονάδες 5)
Β5. Να δώσετε ένα συνώνυμο για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις:
αποδεκατισμός, ολέθριο, κατάρρευσης, επαίτη, προορισμό.
(Μονάδες 5)
Γ. Σε διάλογο, που γίνεται στο πλαίσιο ημερίδας που διοργανώνει το σχολείο σας,
δύο μαθητές παρουσιάζουν την άποψή τους για τη φυγή των νέων στο εξωτερικό,
υπό το βάρος της οικονομικής κρίσης που διέρχεται η χώρα. Ο ένας παρουσιάζει
τους λόγους που τους ωθούν να εγκαταλείψουν τη χώρα για να ζήσουν και να
εργαστούν στο εξωτερικό και ο άλλος τού απαντά λέγοντάς του για ποιους λόγους
πιστεύει ότι οι νέοι πρέπει να μένουν στη χώρα διεκδικώντας ποιοτικότερες
συνθήκες ζωής και εργασίας. Το κείμενό σας να έχει έκταση 450-500 λέξεων.
(Μονάδες 40)

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ
ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
ΤΜΗΜΑΤΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 8/3/2015
H Γαλλία σε πόλεμο;
Τη 13η Ιανουαρίου 2015, ο πρωθυπουργός της Γαλλίας,Manuel Valls, δήλωσε, στη γαλλική
εθνοσυνέλευση, ότι η Γαλλία είναι σε πόλεμο με την τρομοκρατία και με τον ισλαμικό εξτρεμισμό και
όχι με τη θρησκεία. Οι δηλώσεις αυτές έγιναν μετά τις επιθέσεις των ενόπλων τζιχαντιστών, στο Παρίσι,
που στοίχισαν τη ζωή σε 17 άτομα και κατέστησαν τη χώρα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, έχοντας
σημαντικό κοινωνικό και πολιτικό αντίκτυπο με διεθνικές διαστάσεις.
Όταν ένα κράτος, δια του αντιπροσώπου του, προσδιορίζει ένα θέμα ως ζήτημα ασφάλειας, αυτό
παραδοσιακά σημαίνει μια έκτακτη κατάσταση που δικαιολογεί τη λήψη έκτακτων μέτρων για την
εξάλειψή του. Στη προκειμένη περίπτωση η υπαρκτή απειλή για την ασφάλεια του γαλλικού κράτους
έγινε ιδιαίτερα αντιληπτή από τις επιθέσεις των τζιχαντιστών στη γαλλική πρωτεύουσα, γεγονός που
ώθησε τον Γάλλο πρωθυπουργό να υποστηρίξει την «αναγκαιότητα λήψης έκτακτων μέτρων για την
αντιμετώπιση αυτής της έκτακτης κατάστασης».
Από την πρώτη εβδομάδα του 2015, το γαλλικό κράτος βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο
συναγερμού, σύμφωνα με το σχέδιο αντιμετώπισης τρομοκρατικών επιθέσεων και απειλών στη χώρα,
«Plan Vigipirate». Το συγκεκριμένο σχέδιο προϋποθέτει την άμεση κινητοποίηση της αστυνομίας και
του γαλλικού στρατού, για την προστασία της χώρας από ενδεχόμενη τρομοκρατική ενέργεια, δίνοντας
έμφαση στους χώρους λατρείας, στα μέσα μαζικής μεταφοράς, σε πολυκαταστήματα, σε δημόσια
κτήρια και σχολεία, καθώς και στους χώρους των μέσων μαζικής επικοινωνίας.
Οι περίπου 10.000 στρατιώτες που βρίσκονται σε στρατηγικά σημεία, μαζί με τις αστυνομικές
δυνάμεις, στη γαλλική πρωτεύουσα, για την προστασία του γαλλικού λαού, αποτελούν μέρος του
σχεδίου «Vigipirate».Το σχέδιο συνεχώς ενισχύεται, ιδίως, μετά και από την ανάληψη της ευθύνης για
τις αιματηρές επιθέσεις στο Charlie Hebdo, από την Αλ Κάιντα. Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα που
κυκλοφόρησε στο διαδίκτυο, ένας εκ των υψηλόβαθμων ηγετών της οργάνωσης (AQPA) ο Nasr al-Ansi,
ισχυρίστηκε ότι φέρει την ευθύνη των επιθέσεων στο Charlie Hebdo, εν είδει εκδίκησης για τις
προσβολές στο Μωάμεθ, προειδοποιώντας, παράλληλα, τη Δύση για «περισσότερες τραγωδίες και
τρόμο».
Η επιχειρηματολογία της επιλογής της Γαλλίας ως έναν από τους στόχους των συγκεκριμένων
ισλαμικών τρομοκρατικών οργανώσεων στηρίζεται κυρίως, στα εγκλήματα, όπως χαρακτηριστικά
αναφέρουν, που διέπραξε η Γαλλία, ως αποικιοκρατική δύναμη, σε ισλαμικές χώρες, όπως η Αλγερία.
Ιδιαίτερη δε βαρύτητα δίνεται στην επεμβατική της εξωτερική πολιτική για την προάσπιση των
πολιτικών και οικονομικών της συμφερόντων στην Αφρική και στην Εγγύς Ανατολή και ιδίως στον
ενεργό ρόλο που έχει στη διεθνή εκστρατεία κατά του Ισλαμικού Κράτους του Ιράκ και της Μείζονος
Συρίας (ISIS).
Σήμερα, πάνω 6.000 γαλλικά στρατεύματα βρίσκονται στην αφρικανική ήπειρο, σε μόνιμη βάση,
συμμετέχοντας σε επιχειρήσεις εναντίον των ενόπλων ισλαμιστών.Αυτό αποτελεί κόκκινο πανί για τους
υποστηρικτές του Ισλαμικού Κράτους, οι οποίοι προτρέπουν τους οπαδούς τους να ακολουθήσουν το
παράδειγμα της αιματηρής επίθεσης στο Παρίσι, «καθώς οι γαλλικές δυνάμεις καταπιέζουν και
στρέφονται εναντίον των μουσουλμάνων αδελφών τους στο Μάλι, στο Ιράκ και στη Συρία και αλλού».
Η συγκεκριμένη ρητορική, έχει ιδιαίτερη απήχηση στους Γάλλους μουσουλμάνους που
ασπάζονται το τζιχαντισμό, οι οποίοι ως μέλη μιας ευρύτερης φαντασιακής κοινότητας πιστών
(Ummah) ταυτίζονται και επιθυμούν να εκφράσουν με ακραίους τρόπους την αλληλεγγύη τους στα
υπόλοιπα καταπιεσμένα, από τη Δύση, μέλη της κοινότητας, όπως αυτά στα Παλαιστινιακά εδάφη.
Πλέον, γίνεται αντιληπτό ότι ο ατομικός και πολλές φορές επίκτητος φανατισμός των ατόμων που
συμμετέχουν σε τέτοιες οργανώσεις και προβαίνουν σε ακραίες πράξεις δεν υποδηλώνει, ούτε

αντιπροσωπεύει το φανατισμό μιας ευρύτερης κοινότητας, αλλά αποτελεί ίδιον αυτών που αποτελούν,
μεμονωμένα, τους τελικούς αποδέκτες της ακραίας νεωτεριστικής ισλαμικής έκφανσης.
Σε αυτούς τους συγκεκριμένους αποδέκτες, που βασίζονται οι ισλαμικές τρομοκρατικές
οργανώσεις για τη στρατολόγηση των μελών τους, έχει εστιάσει την προσοχή του το γαλλικό κράτος,
καθώς η Γαλλία αποτελεί τη δυτική χώρα με έναν από τους μεγαλύτερους αριθμούς τζιχαντιστών που,
είτε έχουν πολεμήσει στη Συρία και στο Ιράκ και έχουν επιστρέψει, είτε έχουν επιδιώξει να πάνε.
Μάλιστα, ο αριθμός των Γάλλων που στρατολογήθηκαν από τζιχαντικές οργανώσεις
διπλασιάστηκε μέσα σε ένα χρόνο, σημειώνοντας, το 2014, αύξηση 116%. Έτσι, σύμφωνα με το
Υπουργείο Εσωτερικών, το προηγούμενο έτος, υπολογίζεται ότι περίπου 1.200 άτομα έχουν φύγει ή
ήθελαν να φύγουν για να πολεμήσουν για το Ισλαμικό Κράτος.
Από τα παραπάνω, λοιπόν, προκύπτει ότι ο τζιχαντισμός έχει ιδιαίτερη απήχηση σε ένα μέρος των
μουσουλμάνων της Γαλλίας και έπειτα στις υπόλοιπες Ευρωπαϊκές χώρες και το ζητούμενο είναι γιατί;
Καταρχάς, σημαντικό ρόλο σε αυτό έχει το γεγονός ότι η Γαλλία είναι η ευρωπαϊκή χώρα με το
μεγαλύτερο μουσουλμανικό πληθυσμό, που αγγίζει τα 5 εκατομμύρια. Έπειτα, το μεγαλύτερο ποσοστό
των μουσουλμάνων αυτών ζουν στις 750 περίπου, «Ευαίσθητες Αστικές Περιοχές» (Zones Urbaines
Sensibles- ZUS), όπως το ίδιο το κράτος τις έχει ονομάσει και τις έχει χαρτογραφήσει στην επίσημη
ιστοσελίδα της η γαλλική κυβέρνηση, όπου σημειώνονται υψηλά ποσοστά ανεργίας κα αυξημένης
εγκληματικότητας.
Μάλιστα, η γαλλική εφημερίδα Le Figaro, δημοσίευσε, την 22 α Οκτωβρίου 2014, στοιχεία έρευνας
για το γαλλικό κοινοβούλιο, που παρουσίαζαν την κατάσταση που επικρατεί στις γαλλικές φυλακές.
Κατά τα στοιχεία της έρευνας το 60%, περίπου, των κρατουμένων υπολογιζόταν ότι ήταν
μουσουλμάνοι, κυρίως, προερχόμενοι από τις ευαίσθητες περιοχές. Ανάμεσα σε αυτούς αρκετοί
κρατούμενοι είχαν, σύμφωνα με τις γαλλικές μυστικές υπηρεσίες, σχέσεις με τζιχαντικές οργανώσεις, οι
οποίες βρίσκουν πρόσφορο έδαφος στρατολόγησης μέσα στις φυλακές. Κάτι που συνέβη και με τον
έναν εκ των δύο αδελφών της δολοφονικής επίθεσης στο Charlie Hebdo, Chérif Kouachi, που φαίνεται
να ριζοσπαστικοποιήθηκε, κατά την παραμονή του στις φυλακέςFleury-Mérogis, νότια του Παρισιού, το
2005-2006.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ίδια έρευνα, το 66% των Γάλλων θεωρούν ότι οι μουσουλμάνοι ζουν
ειρηνικά στη γαλλική κοινωνία και ότι μόνο οι φανατικοί ισλαμιστές αποτελούν απειλή για τη χώρα.
Παρόλα αυτά όμως, το γαλλικό κράτος, δεν μπόρεσε να αναχαιτίσει την πορεία της Ισλαμοφοβίας, η
οποία πλέον έχει εδραιωθεί στη γαλλική κοινωνία. Μάλιστα, την επόμενη εβδομάδα μετά τις επιθέσεις
στο Charlie Hebdo, το Γαλλικό Συμβούλιο Μουσουλμανικής Λατρείας, δήλωσε ότι ισλαμικά τεμένη σε
όλη τη χώρα είχαν δεχτεί πάνω από 50 επιθέσεις και βομβιστικές απειλές, ζητώντας την άμεση
παρέμβαση του κράτους για τη φύλαξη και προστασία τους.
Ελισάβετ Παρασκευά-Γκίζη, www.cemmis.edu.gr, 6-02-2015

Ερωτήσεις
Α. Να δώσετε περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις

(Μονάδες
25)
Β1. «Πλέον, γίνεται αντιληπτό ότι ο ατομικός και πολλές φορές επίκτητος φανατισμός των ατόμων
που συμμετέχουν σε τέτοιες οργανώσεις και προβαίνουν σε ακραίες πράξεις δεν υποδηλώνει, ούτε
αντιπροσωπεύει το φανατισμό μιας ευρύτερης κοινότητας, αλλά αποτελεί ίδιον αυτών που
αποτελούν, μεμονωμένα, τους τελικούς αποδέκτες της ακραίας νεωτεριστικής ισλαμικής έκφανσης.»

Να αναπτύξετε το νόημα της περιόδου σε μια παράγραφο 90-100 λέξεων.

(Μονάδες 12)
Β2. Ποια μέσα πειθούς αξιοποιούνται στην όγδοη παραγράφο του κειμένου; (Σ’ αυτούς τους
τους συγκεκριμένους…)
(Μονάδες 8)
Β3. Να εντοπίσετε και να σχολιάσετε τους όρους συνοχής ανάμεσα στην έκτη, έβδομη και
όγδοη παράγραφο. (Σήμερα πάνω…Ισλαμικό Κράτος)

(Μονάδες 5)
Β4. Το κείμενο που διαβάσατε είναι δοκίμιο, άρθρο ή επιφυλλίδα; Να θεμελιώσετε την
απάντησή σας σε τρία χαρακτηριστικά του με αντίστοιχες αναφορές στο κείμενο.
(Μονάδες 5)
Β5. Να δώσετε ένα συνώνυμο για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις: αντιληπτή, έμφαση,
ενδεχόμενη, στρατηγικά, στηρίζεται.
(Μονάδες 5)
Γ. Με αφορμή το κείμενο που διαβάσατε γράφετε ένα αποδεικτικό δοκίμιο στο οποίο
ισχυρίζεστε ότι ο φανατισμός δεν εκφράζεται μόνο σε θρησκευτικά ζητήματα και στη συνέχεια
παρουσιάζετε τους λόγους που δημιουργούν και συντηρούν τον φανατισμό στην εποχή μας.
Το κείμενό σας να έχει έκταση 450-550 λέξεων.
(Μονάδες 40)

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

Ι.

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ
ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
ΤΜΗΜΑΤΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 15/3/2015

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΟΜΟΙΟΓΕΝΟΠΟΙΗΣΗ
Η ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ χαρακτηρίζεται από τις ανταλλαγές
και τις αλληλεπιδράσεις ανάμεσα σε διαφορετικούς πολιτισμούς. Οι πλουσιότερες
πολιτισμικές παραδόσεις προέκυψαν από τη συνάντηση διαφορετικών πολιτισμικών
ρευμάτων. Δεν έλειψαν φυσικά και οι πολιτισμικές συγκρούσεις, οι οποίες όμως – εκτός
από ορισμένες εξαιρέσεις – δεν είχαν ως αποτέλεσμα την ολοκληρωτική επικράτηση του
ενός πολιτισμού και τον αφανισμό του άλλου, αλλά τον αμοιβαίο εμπλουτισμό τους. Σε
ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα, λαοί που υπέταξαν στρατιωτικά άλλους λαούς
αναγκάστηκαν τελικά να «υποταχθούν»
πολιτισμικά σ’ αυτούς, όπως συνέβη για
παράδειγμα στην περίπτωση της κατάκτησης της Ελλάδας από τους Ρωμαίους. Ακόμη και οι
μεγάλες αυτοκρατορίες αναγνώριζαν τις πολιτισμικές ιδιομορφίες των λαών που είχαν
κατακτήσει, έστω κι αν αυτό ήταν συχνά μια στρατηγική επιλογή για τη διατήρηση της
κυριαρχίας τους.
Από τα μέσα, όμως, του 20ου αιώνα η πολιτισμική ποικιλομορφία του κόσμου
κινδυνεύει σοβαρά από τη διάδοση του δυτικού πολιτισμικού προτύπου σε παγκόσμια
κλίμακα. Οι πλούσιες χώρες του Βορρά, οι οποίες ελέγχουν σε πολύ μεγάλο βαθμό την
οικονομία, την επιστήμη και την τεχνολογία, επεκτείνουν την πολιτιστική τους επιρροή σε
ολόκληρο τον πλανήτη. Θεωρητικά, η τεχνολογική πρόοδος διευκολύνει τις πολιτιστικές
ανταλλαγές ανάμεσα στους λαούς του κόσμου, στην πραγματικότητα όμως ο έλεγχος της
τεχνολογίας από τις ισχυρές χώρες ευνοεί την πολιτιστική ομοιομορφία και θέτει σε
αμφισβήτηση τις πολιτιστικές ταυτότητες των ασθενέστερων χωρών και ομάδων. Ο Βορράς,
χάρη στα τεχνικά και οικονομικά μέσα που διαθέτει, κατασκεύασε μια εξιδανικευμένη
εικόνα του εαυτού του και ταυτόχρονα δημιούργησε μια παραμορφωμένη εικόνα του
Νότου, την οποία χρησιμοποιεί όχι μόνο για δικό του όφελος αλλά και επιχειρεί να την
επιβάλει στον ίδιο τον Νότο.
Τα ΜΜΕ και οι πολιτιστικές βιομηχανίες διανύουν μια περίοδο σημαντικών
αλλαγών, ιδιαίτερα στις προηγμένες καπιταλιστικές χώρες. Η απορρύθμιση των εθνικών
συστημάτων επικοινωνίας άνοιξε νέες προοπτικές στις μεγάλες εταιρίες, οι οποίες
διαφοροποιούν τις δραστηριότητές τους και αναζητούν να αξιοποιήσουν τα κεφάλαιά τους
στους νέους τομείς της επικοινωνίας. Η επικοινωνία και η κουλτούρα συνδέονται ολοένα
και πιο στενά και γνωρίζουν μια αυξανόμενη εκβιομηχάνιση.
Η βιομηχανική παραγωγή πολιτιστικών προϊόντων έχει πολλές αμφισβητούμενες
πλευρές: τυποποίηση, ομοιογενοποίηση, χρήση στερεοτύπων, προτεραιότητα της
οικονομικής αποδοτικότητας, απουσία κριτικού πνεύματος, περιθωριοποίηση των εθνικών
και των τοπικών γλωσσών υπέρ των κυρίαρχων γλωσσών, εξάλειψη των πολιτιστικών
ιδιαιτεροτήτων, εξασθένιση των αυθεντικών μορφών έκφρασης. Η εκβιομηχάνιση της
κουλτούρας, όμως, δεν είναι συνολικά ένα αρνητικό φαινόμενο, γιατί επιτρέπει να γίνουν
γνωστά σε όλο τον κόσμο τα μεγάλα έργα τέχνης, τα οποία παλαιότερα απολάμβαναν
μόνον οι ελίτ. Το γεγονός αυτό είναι θετικό αν και τα ΜΜΕ έχουν την τάση να
παραμορφώνουν ή και να εκχυδαΐζουν, μερικές φορές, τόσο την υψηλή κουλτούρα όσο και
τη λαϊκή κουλτούρα.
Οι πολιτιστικές ροές (εικόνες, λέξεις, πληροφορίες, γνώσεις), αλλά και οι αξίες, οι
πεποιθήσεις, οι νόρμες που τις συνοδεύουν, ξεκινούν από τις πλούσιες χώρες της Δύσης και

κατακλύζουν ολόκληρο τον κόσμο. Το δυτικό πολιτιστικό πρότυπο ασκεί μια παγκόσμια
ηγεμονία και τείνει να επιβληθεί σε κάθε γωνιά του πλανήτη, περιθωριοποιώντας,
παραμορφώνοντας ή απειλώντας ακόμη και με αφανισμό τους άλλους πολιτισμούς. Η
πολλαπλότητα των πολιτισμικών μορφών, ο πολιτιστικός πλουραλισμός και η ποικιλία των
τρόπων ζωής τίθεται σε αμφισβήτηση από την προϊούσα επέκταση του δυτικού τρόπου
ζωής ενώ περιορίζει σημαντικά τις πολιτιστικές ιδιαιτερότητες και την ποικιλότητα των
μορφών κοινωνικής συμβίωσης. Η πολιτιστική διεθνοποίηση θέτει σε κίνδυνο τις
πολιτιστικές ταυτότητες.
Η τεράστια ανάπτυξη της μαζικής κουλτούρας στον κόσμο συνιστά μια διπλή
απειλή για τις πολιτιστικές ταυτότητες. Καταρχάς, εξαιτίας της αμφισβητούμενης ποιότητας
των προϊόντων της, τα οποία προσφέρουν μια εντυπωσιακή και ελκυστική αλλά κοινότοπη
και στερεότυπη ψυχαγωγία που εγκλωβίζει τη φαντασία και απομακρύνει το Κοινό από την
κουλτούρα του. Κυρίως, όμως, γιατί διαδίδει τα κυρίαρχα μοντέλα που αντικατοπτρίζουν το
δυτικό τρόπο ζωής και τείνουν να παραμορφώσουν τις παραδοσιακές πολιτιστικές αξίες και
πρακτικές. Τα διεθνή ΜΜΕ επηρεάζουν την οργάνωση της συλλογικής μνήμης, τον τρόπο
σύλληψης της πραγματικότητας και επιδρούν στις στάσεις και τις συμπεριφορές.
Επιβάλλουν ένα μικρό αριθμό γλωσσών σε βάρος των άλλων γλωσσών της ανθρωπότητας
και δημιουργούν μια γλωσσική ιεραρχία που υπακούει στις απαιτήσεις των κέντρων
εξουσίας.
Κωνσταντίνος Βρύζας, Παγκόσμια Επικοινωνία, Πολιτιστικές Ταυτότητες, εκδ. Gutenberg

Ερωτήσεις
Α. Να δώσετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις.
(Μονάδες 25)
Β1. ʺΗ πολιτιστική διεθνοποίηση θέτει σε κίνδυνο τις πολιτιστικές ταυτότητες.ʺ Να
αναπτύξετε την παραπάνω θέση σε μια παράγραφο 90-100 λέξεων.
(Μονάδες 12)
Β2.α. Να εξετάσετε την ενότητα του λόγου στη δεύτερη παράγραφο του κειμένου
(Από τα μέσα…)
(Μονάδες 5)
β. Να προσδιορίσετε και να σχολιάσετε τους όρους συνοχής στην τέταρτη
παράγραφο του κειμένου (Η βιομηχανική παραγωγή…)
(Μονάδες 5)
Β3.α. Να προσδιορίσετε τη δομή της τελευταίας παραγράφου του κειμένου.
(Μονάδες 2)
β. Πώς αναπτύσσεται η παράγραφος;
(Μονάδες 3)
Β4.α. Να δώσετε ένα αντώνυμο για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις: προέκυψαν,
εξαιρέσεις, επικράτηση, αμοιβαίο, υπέταξαν.
(Μονάδες 5)
β. Να εντοπίσετε τα συνθετικά καθεμία από τις λέξεις που ακολουθούν:
στρατηγική, κυριαρχίας, αξιοποιήσουν
(Μονάδες 3)
Γ. Σε ένα αποδεικτικό δοκίμιο που δημοσιεύεται σε φιλολογικό περιοδικό ο
συντάκτης προβληματίζεται για τους λόγους που έχουν οδηγήσει στην
παγκοσμιοποίηση του σύγχρονου τρόπου ζωής καθώς και για τους κινδύνους που
εγκυμονεί για άτομα και λαούς αυτή η νέα πραγματικότητα. Το κείμενό του έχει
έκταση 500-600 λέξεων.
(Μονάδες 40)

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΙΙ.

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ
ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
ΤΜΗΜΑΤΑ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ & ΠΓ6Τχν
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 15/3/2015

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ
Οι κλιματικές αλλαγές που συντελούνται στον πλανήτη έχουν αντίκτυπο, έμμεσο ή
άμεσο, σε κάθε πλευρά της ανθρώπινης ζωής, όμως πουθενά η επίδραση αυτή δεν
διαγράφεται τόσο δραματική όσο στον τομέα της διατροφής: οι απότομες κλιματικές
αλλαγές και τα ακραία καιρικά φαινόμενα καταστρέφουν σοδιές και ζωικό κεφάλαιο. Οι
όλο και συχνότερες πλημμύρες και ξηρασίες καθιστούν την αγροτική παραγωγή ένα
δύσκολο «στοίχημα» για τους ανθρώπους που ασχολούνται με αυτήν. Οι διαταραχές στον
κύκλο του νερού, αποτέλεσμα και αυτές των κλιματικών αλλαγών, καθιστούν το πολύτιμο
αυτό στοιχείο σπάνιο και αυξάνουν το κόστος παραγωγής τροφίμων, ή και το καθιστούν
απαγορευτικό. Οι αλλαγές στη στάθμη και τη θερμοκρασία της θάλασσας επηρεάζουν
άμεσα την αλιεία, αλλοιώνοντας το θαλάσσιο οικοσύστημα και οδηγώντας σε εξαφάνιση
είδη από τα οποία εξαρτώνται παραθαλάσσιοι πληθυσμοί.
Οι ελλείψεις τροφίμων επιδεινώνονται από την άνοδο της δημοτικότητας των
βιοκαυσίμων, τα οποία αποτελούν μεν μια οικονομικά συμφέρουσα εναλλακτική στα
ορυκτά καύσιμα, επιβαρύνουν όμως το περιβάλλον και επηρεάζουν αρνητικά τις τιμές των
τροφίμων.
Το αποτέλεσμα των δύο αυτών παραγόντων, οι οποίοι προστίθενται στα χρόνια και
γνωστά προβλήματα πολλών περιοχών του πλανήτη, είναι νέοι λιμοί να ξεσπούν ή να
απειλούν όλο και μεγαλύτερα τμήματα του πληθυσμού της Γης.
Τέλος, δεν είναι χωρίς σημασία και οι έμμεσες επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής
στην ανθρώπινη διατροφή: η άνοδος της στάθμης της θάλασσας, η διατάραξη των
οικοσυστημάτων και οι αλλαγές των μικροκλιμάτων της κάθε περιοχής οδηγούν μεγάλες
ομάδες πληθυσμού στην εγκατάλειψη των παραδοσιακών αγροτικών, κτηνοτροφικών και
αλιευτικών τους δραστηριοτήτων και τη συγκέντρωσή τους στα αστικά κέντρα, όπου θα
αναζητήσουν, αναπόφευκτα, επεξεργασμένες τροφές, η διατροφική αξία των οποίων είναι
πολύ χαμηλότερη.
Η παγκόσμια άνοδος των τιμών των τροφίμων έρχεται να επιβαρύνει το πρόβλημα
της κακής διατροφής των κατοίκων του ανεπτυγμένου κόσμου, καθώς οι πρώτες
διατροφικές ύλες γίνονται όλο και πιο ακριβές, με αποτέλεσμα τα άτομα να στρέφονται σε
φτηνότερα, και συνήθως χαμηλότερης ποιότητας και διατροφικής αξίας, τρόφιμα, με
συνέπειες για την υγεία τους. Έτσι , η διατροφική αξία των καθημερινών γευμάτων των
κατοίκων του δυτικού κόσμου υποβαθμίζεται ακόμα περισσότερο, ενώ η ενεργειακή
(θερμιδική) αξία τους παραμένει πολύ υψηλότερη του κανονικού. Αποτέλεσμα είναι η
σταθερή αύξηση, χρόνο με το χρόνο, των ποσοστών μεταβολικού συνδρόμου και
παχυσαρκίας ανάμεσα σε ενήλικες και παιδιά.
Η παχυσαρκία δεν αποτελεί απλώς αισθητικό πρόβλημα, αφού σημαντικές κλινικές
μελέτες έχουν αποδείξει ότι σχετίζεται άμεσα με χρόνια νοσήματα όπως η καρδιαγγειακή
νόσος, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, η οστεοπόρωση, ακόμη και ο καρκίνος.
Ιδιαίτερα η κοιλιακή ή ανδροειδούς τύπου παχυσαρκία, ή αλλιώς ο σωματότυπος
«μήλο», αποτελεί ένα χρόνιο νόσημα με αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα, που τείνει
να γίνει επιδημία στις μέρες μας. Επιπροσθέτως, η εναπόθεση λίπους γύρω από τα μεγάλα
όργανα της κοιλίας (όπως το ήπαρ) έχει συσχετισθεί με την αντίσταση στην ινσουλίνη και
την υπερινσουλιναιμία που οδηγούν στο σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, αλλά και στη

διαταραχή των λιπιδίων που οδηγεί στην αθηρωμάτωση (αρτηριοσκλήρυνση). Και τα δύο
αυτά νοσήματα αποτελούν τους
βασικούς προδιαθεσικούς παράγοντες για την
επιβαρυμένη υγεία της καρδιάς και των αγγείων.
Η παιδική παχυσαρκία αποτελεί ένα ακόμη πιο επικίνδυνο φαινόμενο, το οποίο
λαμβάνει ανησυχητικές διαστάσεις και στην πατρίδα μας: σχεδόν καταδικασμένα να γίνουν
παχύσαρκοι ενήλικες, με ό,τι αυτό συνεπάγεται , τα παχύσαρκα παιδιά υποθηκεύουν το
μέλλον τους χτίζοντας έναν μη υγιή οργανισμό κατά την περίοδο της ανάπτυξής τους και
μπορεί ακόμα και να στερηθούν κάποιες από τις χαρές της παιδικής ηλικίας.
Οι διαταραχές της διατροφής όμως μπορούν να είναι και άλλης μορφής: τα
τελευταία χρόνια εμφανίζεται όλο και πιο συχνά μια νέα μορφή διαταραχής που χτυπά
κυρίως νεαρές έφηβες, η νευρογενής ανορεξία. Ψυχογενής και πολύ επικίνδυνη, η
νευρογενής ανορεξία αφορά στον υπερβολικό περιορισμό ή και το σταμάτημα της
διατροφής. Ακόμη και όταν δεν αποβεί μοιραία, η διαταραχή αυτή μπορεί να προκαλέσει
σοβαρές, μη αναστρέψιμες βλάβες στην υγεία και την ανάπτυξη της εφήβου.
εφημ. metropolis, 16-10-2008

Ερωτήσεις
Α. Να δώσετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις.
(Μονάδες 25)
Β1. «Η παγκόσμια άνοδος των τιμών των τροφίμων έρχεται να επιβαρύνει το πρόβλημα
της κακής διατροφής των κατοίκων του ανεπτυγμένου κόσμου». Να αναπτύξετε την
παραπάνω θέση σε μια παράγραφο 90-100 λέξεων.
(Μονάδες 12)
Β2.α. Ποιο μέσο πειθούς αξιοποιείται στην πρώτη παράγραφο του κειμένου;
(Μονάδες 2)
β. Να εντοπίσετε και να χαρακτηρίσετε (παραγωγικό, επαγωγικό, αναλογικό)
τους συλλογισμούς που υπάρχουν στην πέμπτη παράγραφο του κειμένου (Η
παγκόσμια άνοδος…)
(Μονάδες 8)
Β3.α. Ποια είναι η δομή της τέταρτης παραγράφου; (Τέλος, δεν είναι…)
(Μονάδες 2)
β. Πώς αναπτύσσεται η παράγραφος;
(Μονάδες 5)
Β4.α. Να δώσετε ένα συνώνυμο για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις: αντίκτυπο,
διαγράφεται, εξαρτώνται, αναπόφευκτα.
(Μονάδες 2)
β. Να δώσετε ένα αντώνυμο για καθεμία από τις λέξεις που ακολουθούν,
αποφεύγοντας λέξεις από την ίδια ετυμολογική ρίζα: υποβαθμίζεται, σημαντικές,
σχετίζεται, επικίνδυνο.
(Μονάδες 4)
Γ. Σε ένα αποδεικτικό δοκίμιο που γράφετε παρουσιάζετε την εικόνα που έχετε
δημιουργήσει, ως απλός παρατηρητής, για τα προβλήματα διατροφής στον
σύγχρονο κόσμο και τις σκέψεις σας για το πώς θα μπορούσαν να ξεπεραστούν. Το
κείμενό σας να έχει έκταση 500-600 λέξεων.
(Μονάδες 40)

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

Ι.

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ
ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
ΤΜΗΜΑΤΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 22/3/2015

Συναίσθηση της ευθύνης
Μπορούμε να δούμε διαγραμματικά την ιστορία των κοινωνιών κλιμακωμένη σε τρία
επίπεδα ή βαθμίδες.
Σε μια πρώτη βαθμίδα κοινωνίας, όπου κυριαρχεί η συνείδηση ομάδας και τα άτομα
νιώθουν αλληλέγγυα με την ολότητα, τη συμμορία ή τη φυλή, δεν αναπτύσσεται η
ικανότητα των ανθρώπων να παίρνουν προσωπικές αποφάσεις και να επιδείχνουν αίσθημα
ευθύνης. Το άτομο ζει οργανικά μέσα στο σύνολο και αποτελεί μέρος της συλλογικής
διαδικασίας προσαρμογής. Διαφορετικά, δεν επιζεί. ή επιζεί μαζί με την ομάδα ή
καταστρέφεται.
Σε μια δεύτερη βαθμίδα, όπου κυριαρχεί ο ατομικός ανταγωνισμός, αναπτύσσεται ο
άνθρωπος που τολμά να κουβαλάει το σταυρό του λόγου και της ατομικής ευθύνης. Σ’ έναν
κοινωνικό κόσμο του ανταγωνισμού, της λογικής και της υπευθυνότητας, ο καθένας είναι
ανάγκη να σκέφτεται από πρώτα πώς θα ενεργήσει και πώς θα πρέπει κανείς να προβλέπει
και να υπολογίζει τις κινήσεις και τις αντιδράσεις των άλλων στο κοινωνικό παιχνίδι που
παίζεται συνεχώς.
Αλλά τα άτομα που παίζουν έτσι το ανταγωνιστικό κοινωνικό παιχνίδι δεν
ενδιαφέρονται για το σύνολο της κοινωνίας. Έτσι παίζουν ρόλους περιορισμένης ευθύνης ,
άσχετα αν προκαλούνται συνέπειες που επηρεάζουν το σύνολο του κοινωνικού δράματος.
Αν η ευθύνη είναι ζήτημα συνείδησης , αυτό δεν είναι «προσωπικό» ή «εσωτερικό» του
καθενός ζήτημα παρά ζήτημα ιδιωμένο κατά περίπτωση, στη συγκεκριμένη κοινωνική
αναφορά του. Κανονικά, προϋποθέτουμε πως η ευθύνη μας απορρέει από την πραγματική
δραστηριότητα (ή την παράλειψή της), τη διακριτική ευχέρεια, τη δυνατότητα, την επιτυχία
ή αποτυχία μας να επηρεάζουμε σκόπιμα την έκβαση των συμβάντων όχι δρώντας ή
επενεργώντας απέξω παρά από μέσα, σαν δημιουργοί , σκηνοθέτες, τεχνικοί και ηθοποιοί
του ιστορικού δράματος. Με το νόημα αυτό, ευθύνη δεν έχουν τα άτομα που νιώθουν να
ζουν παγιδευμένα μέσα σ’ ένα σύστημα (την κοινωνία και την ιστορία) που δεν το ορίζουν ή
να λειτουργούν σαν πιόνια ενός καλά σχεδιασμένου και οργανωμένου παιχνιδιού.
Νιώθοντας παγιδευμένοι μέσα σ’ ένα σύστημα ή οργανισμό και βλέποντας πως δεν
είμαστε παρά τυφλά όργανα δυνάμεων που μας ξεπερνούν, βλέπουμε τη δράση μας (ή και
τη σκόπιμη αδράνειά μας) ανόητη. Δεν νιώθουμε να αποτελούμε παράγοντες της ιστορίας
μας, δυνάμεις ικανές να συνεπιφέρουν σκόπιμες και επιθυμητές αλλαγές της πορείας της.
Φυσικά, θεωρούμε και τις ίδιες τις ιδέες μας, οσοδήποτε σπουδαίες και να φαίνονται
αυτές, προϊόντα μιας παγιδευμένης σκέψης. Γιατί , πραγματικά, η συναίσθηση ευθύνης
κάτω από τέτοιες πιεστικές συνθήκες δεν φαίνεται δικαιολογημένη και μάλλον κρίνεται
αφελής με βάση την πραγματικότητα που προσδιορίζεται από ξένους και ανεξέλεγκτους
«παντοδύναμους» παράγοντες (όπως είναι οι Μεγάλες Δυνάμεις και οι μεγάλοι τους
άντρες, οι μυστικές υπηρεσίες τους κ.λπ.).
Έτσι στην τρίτη βαθμίδα της κοινωνίας που είναι ο σημερινός κόσμος, αναπτύσσεται
με μετα-ατομική αλληλεγγύη ομάδας. Τα άτομα νιώθουν πως δεν θα μπορούσαν να
απαλλαγούν από το αίσθημα της ασημαντότητάς τους, που όλο και μεγαλώνει μέσα στον
κόσμο της τεχνικής, παρά μόνο αν δρούσαν ενταγμένα σε μεγάλες ομάδες, όπου θα
ένιωθαν μια ασφάλεια και θα μπορούσαν να εκδηλώνουν δραστικό το ενδιαφέρον τους για

την πορεία του συνόλου. Σε κοινωνίες μεγάλου σχήματος σαν τις κοινωνίες του αιώνα της
τεχνικής, θα περίμενε κανείς όλο και περισσότερα μεμονωμένα άτομα ή μικρές ομάδες να
αναγκάζονται να οργανώνονται σε μεγάλα σύνολα, διεκδικώντας υψηλά επίπεδα ευθύνης.
Αλλά το πρόβλημα τώρα παρουσιάζεται ιδιαίτερα απαιτητικό. Οι σύγχρονες
βιομηχανικές κοινωνίες, που επιδείχνουν έναν αναπτυγμένο λόγο (οργανωτικό,
γραφειοκρατικό, λειτουργικό), αποτελούν οργανωμένα συστήματα συλλογικής
ανευθυνότητας. Η ανανάπτυκτη συνείδηση ή φτωχή γνώση των ανθρώπων για την πορεία
των κοινών τους πραγμάτων, δείχνει ανθρώπους που έχουν τακτοποιήσει τον κόσμο τους
έτσι ώστε αυτός να αποτελεί «ορθολογικό» σύστημα ανεπίδεκτο κριτικής και δημοσίου
ελέγχου, και συνακόλουθα έχουν ορθολογικοποιήσει το ανορθόλογο. Ο κόσμος τους έχει
γίνει ένας κόσμος οργανωμένης ανευθυνότητας.
Η ευθύνη προϋποθέτει, φυσικά, άτομα και ομάδες που αποτελούν πραγματικούς
παράγοντες των ιστορικών λειτουργιών. Μια γενική, λοιπόν, πρόταση για την ευθύνη ή μια
θεωρία γι’ αυτήν σαν αρχή γενικά έγκυρη πρέπει πρώτα να μας παρουσιάσει εύλογη και
σοβαρή την ιδέα πως όλοι ή αυτοί που είναι υπεύθυνοι, αποτελούν πραγματικούς
παράγοντες ιστορίας.
Θεόφιλος Βέϊκος
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
Α. Να δώσετε την περίληψη του κειμένου σε 80-100 λέξεις.
ΜΟΝΑΔΕΣ 25
Β1. «Αλλά τα άτομα που παίζουν έτσι το ανταγωνιστικό κοινωνικό παιχνίδι δεν
ενδιαφέρονται για το σύνολο της κοινωνίας». Να αναπτύξετε την παραπάνω θέση σε μια
παράγραφο 80 – 100 λέξεων.
ΜΟΝΑΔΕΣ 12
Β2. α. Ποια μέσα πειθούς αξιοποιούνται στην τέταρτη παράγραφο του κειμένου;
ΜΟΝΑΔΕΣ 4
Β2.β. Να χαρακτηρίσετε το είδος της αλληλουχίας που διακρίνετε στο κείμενο.
ΜΟΝΑΔΕΣ 4
Β3. Να καταγράψετε τους συλλογισμούς που υπάρχουν στην πέμπτη και έκτη παράγραφο
του κειμένου.
ΜΟΝΑΔΕΣ 7
Β4. αλληλέγγυα, ανταγωνισμός, σκηνοθέτες, δικαιολογημένη:
Να σχηματίσετε από μια παράγωγη λέξη (απλή ή σύνθετη) από το β΄ συνθετικό των λέξεων
που σας δόθηκαν.
ΜΟΝΑΔΕΣ 4
Γ. Σε άρθρο σας, σε περιοδικό ποικίλης ύλης, με αφορμή συζήτηση που έχει αναπτυχθεί
στις σελίδες του για την ευθύνη των επιστημόνων στην εποχή μας, υποστηρίζετε ότι ο
επιστήμονας οφείλει να είναι υπεύθυνος και στη συνέχεια προσδιορίζετε τον ρόλο που
πρέπει να διαδραματίζει το σχολείο και οι υπόλοιποι φορείς παιδείας στη διαμόρφωση
υπεύθυνων επιστημόνων. Το κείμενό σας να έχει έκταση 500 λέξεων περίπου.
ΜΟΝΑΔΕΣ 40

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΙI.

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ
ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
ΤΜΗΜΑΤΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 22/3/2015

Ακοινωνησίας «διάλογος»
Δε θα ξεχάσω ποτέ μια προ ετών δήλωση προέδρου των συνδικαλισμένων
νοσοκομειακών γιατρών: «Οι θέσεις μας είναι αδιαπραγμάτευτες», είπε. «Όμως ο
υπουργός μάς αρνείται τον διάλογο».
Το παράδειγμα είναι άκρως αντιπροσωπευτικό, συνοψίζει την έννοια του «διαλόγου»
όπως κυκλοφορεί σήμερα σε κάθε πτυχή του κοινωνικού βίου. Η λέξη έχει χάσει και την
ετυμολογική της σημασία και το περιεχόμενο που επί αιώνες της απέδιδαν οι άνθρωποι.
Δεν παραπέμπει ούτε στους πλατωνικούς διαλόγους, ούτε καν στην εγελιανή ή στη
μαρξιστική διαλεκτική. Ο «διάλογος» σήμερα είναι «δικαίωμα». Απαίτηση να ακουστεί
κάθε άποψη, να προβληθεί επί ίσοις όροις κάθε απαίτηση. Το δικαίωμα απορρέει από την
αξιωματική αρχή του «πλουραλισμού»: Η αρχή λέει ότι δεν μπορεί να υπάρξει αξίωση
απόλυτης αλήθειας, ούτε αυθεντία με κοινά αποδεκτό κύρος. Επομένως όλες οι γνώμες
έχουν καταρχήν την ίδια εγκυρότητα, γι’ αυτό και κατατίθενται όλες και είναι όλες εξίσου
σεβαστές. Σε περίπτωση αντιπαλοτήτων και αντιθέσεων, μόνο αμοιβαίες υποχωρήσεις
μπορούν να εξασφαλίσουν συμφωνία που να θίγει κατά το δυνατό λιγότερο ή να
εξισορροπεί τα συμφέροντα των «διαλεγομένων».
Με αυτό τον στόχο - των χρησιμοθηρικών εξισορροπήσεων - κάνουν «διάλογο» οι
υπουργοί με τους συνδικαλιστές, οι δάσκαλοι με το «μαθητικό κίνημα» και το «φοιτητικό
κίνημα».
Όλοι και όλα υποταγμένα στην αρχή του «πλουραλισμού», άρα στο «δικαίωμα της
διαφοράς», στην αξίωση του «ισότιμου διαλόγου». Ποιος μπορεί να έχει αντίρρηση γι’
αυτή την ισότητα; Είναι «κατάκτηση», επίτευγμα «προόδου», τεκμήριο «δημοκρατικής»,
«φιλελεύθερης» στάσης. Βέβαια, έχει κάποιες συνέπειες που σπάνια υπολογίζονται: Για να
λειτουργήσει η συμβατική λογική του «διαλόγου» πρέπει να αντιπαρατεθούν θέσεις
αντικειμενοποιημένες, εξορθολογισμένες, επομένως η ζωή και η εμπειρία της ζωής να
μετασχηματιστούν σε ιδεολογία, να θωρακιστούν με νομική διατύπωση, να προσφερθούν
στη δικανική μέτρηση των ποσοτικών «υποχωρήσεων». Πολύ συχνά οι θέσεις που
αντιπαρατίθενται στον διάλογο είναι προαποφασισμένο να μείνουν αδιαπραγμάτευτες, εκ
προοιμίου ο «διάλογος» δε σκοπεύει σε αμοιβαίες υποχωρήσεις, αλλά μόνο στη λογική της
προβολής ιδεολογικών απόψεων ή συμφερόντων, στη λογική της διαφήμισης, της
προπαγάνδας. Η λεγόμενη «τηλεοπτική ενημέρωση» έχει καθολικά και κυριαρχικά
επιβάλει αυτό το είδος του εμπορευματοποιημένου «διαλόγου», όπου ο καθένας
«πουλάει» την ιδεολογική ή μικροσυμφεροντολογική του πραμάτεια σε ακριβοδίκαια
μοιρασμένο χρόνο.
Και η τηλεοπτική εικόνα γίνεται και στην περίπτωση αυτή κοινωνικό πρότυπο: ΟΙ
ιδιωτικές συζητήσεις, οι φιλικές συντροφιές, οι συνεννοήσεις συνεργασίας υποτάσσονται
αυτονόητα στη λογική της μετρητής εκφοράς γνωμών και απόψεων, της ασύμπτωτης
παραλληλίας, της πλουραλιστικής «αντικειμενικότητας». Χάνεται όλο και περισσότερο η
ανάγκη να κοινωνηθεί η ζωή μέσα από τη διαλογική σχέση, να συντεθούν οι διαφορετικές
εμπειρίες, χάνεται η χαρά ανακάλυψης της ετερότητας του άλλου, η αρχοντιά αναγνώρισης
ότι ο άλλος έχει δίκιο και εγώ άδικο.

«Οι θέσεις μας είναι αδιαπραγμάτευτες, ελάτε λοιπόν να κάνουμε διάλογο». Ένας
πολιτισμός με ιλιγγιώδεις κατακτήσεις στη γνώση, στην τεχνική, στην ευζωία δεν
αντιλαμβάνεται την κωμική παιδαριωδία της «διαλογικής» αυτής νοοτροπίας. Πολιτισμός
παράλληλων μονολόγων, κοινωνιών ακοινωνησίας της ζωής. Σίγουρα, δεν εφεύρε η εποχή
μας τις ειρηνευτικές συνδιασκέψεις, τις συναντήσεις αλληλογνωριμίας αντιπάλων, τα
συνέδρια, την ανταλλαγή επιχειρημάτων, τη διπλωματία των προσεγγίσεων, των αμοιβαίων
υποχωρήσεων. Γι’ αυτό και η αμφισβήτηση της σημερινής εκδοχής του «διαλόγου» δεν
σημαίνει οπωσδήποτε προτίμηση εμμονής σε αντιπαλότητες, σε ρήξεις, σε διαιώνιση
συγκρούσεων, σε φανατισμούς ιδεολογιών. Το αντίθετο: Ο «διάλογος», όπως τον
καταλαβαίνουμε σήμερα, είναι ο μέγας κίνδυνος να παγιώνονται οι αντιθέσεις στο πλαίσιο
του θερμοποιημένου «πλουραλισμού».
Ας αντισταθούν κάποιοι, έστω ελάχιστοι. Να σαρκώνουν τον διάλογο, χωρίς
εισαγωγικά, ως άθλημα τίμιας αυθυπέρβασης, βιωματικής αμεσότητας στην κοινωνία της
ζωής και των αναγκών της ζωής. Να αναδείχνεται μέσα από τον διάλογο η προσωπική
ετερότητα, η ελευθερία των εκπλήξεων της προσωπικής σχέσης.

Χρήστος Γιανναράς, Αντιστάσεις στην αλλοτρίωση, εκδ. Ίκαρος
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
Α. Να δώσετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις.
ΜΟΝΑΔΕΣ 25
Β1. «Ο διάλογος σήμερα είναι δικαίωμα». Να αναπτύξετε την παραπάνω θέση σε
μια παράγραφο 80 – 100 λέξεων.
ΜΟΝΑΔΕΣ 12
Β2.α. Ποια μέσα πειθούς αξιοποιούνται στην τέταρτη παράγραφο του κειμένου
«Όλοι και όλα…» ;
ΜΟΝΑΔΕΣ 6
Β2.β. «Οι θέσεις μας είναι αδιαπραγμάτευτες, ελάτε λοιπόν να κάνουμε
διάλογο». Να σχολιάσετε τη χρήση των εισαγωγικών.
ΜΟΝΑΔΕΣ 2
Β3.α. Ποια είναι η δομή της πέμπτης παραγράφου; (Και η τηλεοπτική εικόνα…)
ΜΟΝΑΔΕΣ 5
Β3.β. Πώς αναπτύσσεται η παράγραφος;
ΜΟΝΑΔΕΣ 5
Β4. Να δώσετε ένα αντώνυμο για καθεμία από τις λέξεις που ακολουθούν:
προόδου, συμβατική, θωρακιστούν, προβολής, καθολικά.
ΜΟΝΑΔΕΣ 5
Γ. Σε άρθρο σας που θα δημοσιευθεί στην ηλεκτρονική σελίδα του σχολείου σας
παρουσιάζετε την αξία του διαλόγου στην εκπαίδευση και αφού αναφέρετε τις
προϋποθέσεις ώστε ο διάλογος να είναι γόνιμος και εποικοδομητικός, να
προτείνετε τρόπους καλλιέργειάς του από το σχολείο. Το κείμενό σας να έχει
έκταση 500 λέξεων περίπου.
ΜΟΝΑΔΕΣ 40

I.
ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ
ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 5/04/2015
To «Cyberbullying» απειλεί τα παιδιά στο Διαδίκτυο
Ακούγοντας τον όρο «cyberbullying» αντιλαμβάνεται κανείς ότι τα παιδιά
αντιμετωπίζουν στο Διαδίκτυο κινδύνους που οι γονείς τους δεν μπορούν καν να…
προφέρουν. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα κινητά τηλέφωνα τελευταίας
τεχνολογίας και όλες οι διαδικτυακές εφαρμογές επικοινωνίας διευρύνουν τους
ορίζοντες των παιδιών στους τομείς της πληροφόρησης, της εκπαίδευσης και της
ψυχαγωγίας. Ταυτόχρονα, ωστόσο εγκυμονούν κινδύνους που οι ανυποψίαστοι γονείς
δεν αντιλαμβάνονται, δε μπορούν να προβλέψουν και συνεπώς συχνά αδυνατούν να
καταπολεμήσουν.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η ελληνική ομάδα
του δικτύου «EU Kids Online», ενός ευρωπαϊκού δικτύου που μελετά τις διαδικτυακές
πρακτικές των παιδιών σε 25 ευρωπαϊκές χώρες, το 6% των παιδιών 9 -16 ετών που
χρησιμοποιούν το διαδίκτυο στην Ευρώπη δηλώνουν ότι έχουν υποστεί εκφοβισμό ή
παρενόχληση μέσω ίντερνετ (cyberbullying), ενώ το 15% παραδέχονται ότι έχουν λάβει
μηνύματα σεξουαλικού περιεχομένου μέσω διαδικτύου (sexting). Στην Ελλάδα, το 4%
των παιδιών ηλικίας 9-16 έχουν παρενοχληθεί διαδικτυακά , ενώ το 11% δηλώνει ότι
έχει λάβει σεξουαλικά μηνύματα μέσω διαδικτύου.
«Είναι σημαντικό να αντιληφθούμε ότι το Διαδίκτυο δεν γεννά προβλήματα εκ του
μη όντος. Αντιθέτως, συμπεριφορές που ανέκαθεν υπήρχαν στην παιδική και εφηβική
ζωή βρίσκουν ένα νέο όχημα για να εκφραστούν στο Διαδίκτυο. Oι αναζητήσεις των
εφήβων, τα καλοπροαίρετα ή κακοπροαίρετα πειράγματα μεταξύ των συμμαθητών
και οι κάθε είδους εκφάνσεις της παιδικής και εφηβικής συμπεριφοράς βρίσκουν στο
Ίντερνετ και ειδικότερα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ένα νέο ανεξερεύνητο πεδίο
στο οποίο εκδηλώνονται με τρόπους άλλοτε ακίνδυνους και άλλοτε παραβατικούς»,
εξηγεί η υπεύθυνη της ελληνικής ομάδας του δικτύου «EU Kids Online», επίκουρη
καθηγήτρια στο τμήμα Μέσων Ενημέρωσης και Επικοινωνίας του Πανεπιστημίου
Αθηνών.
Ειδικότερα, ο όρος «bullying» αναφέρεται σε μια παραβατική συμπεριφορά που
ανέκαθεν εκδηλωνόταν στα σχολεία της Ευρώπης - ανάμεσά τους και στα ελληνικά.
Πρόκειται για τα κακοπροαίρετα πειράγματα, τις προσβολές και την άσκηση λεκτικής ή
σωματικής βίας από φίλους ή συμμαθητές, η οποία φτάνει στα όρια του εκφοβισμού
του παιδιού που την υφίσταται. Ο όρος «cyberbullying» αναφέρεται στις εν λόγω
συμπεριφορές όταν αυτές πραγματοποιούνται μέσω διαδικτύου ή κινητών
τηλεφώνων. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στην δημοσιότητα το δίκτυο «EU Kids
Online» για το διάστημα 2009-2011, το 6% των παιδιών 9-16 ετών που χρησιμοποιούν
το διαδίκτυο στην Ευρώπη αναφέρουν ότι έχουν παρενοχληθεί διαδικτυακά, ενώ τα
μισά από τα αυτά (3%) ομολογούν ότι έχουν παρενοχλήσει άλλα παιδιά.
Σε ό,τι αφορά τη συχνότητα της παρενόχλησης, το 5% των παιδιών αναφέρουν ότι
κάποιος τους παρενόχλησε πάνω από μια φορά την εβδομάδα, το 4% αναφέρουν ότι
παρενοχλήθηκαν μια με δυο φορές το μήνα, ενώ για το 10%, η εμπειρία αυτή συνέβη
λιγότερο συχνά.

Απόδειξη του γεγονότος ότι το Ίντερνετ δε γεννά αλλά αναδεικνύει τα προβλήματα
της «πραγματικής» ζωής είναι η σχέση μεταξύ διαδικτυακής παρενόχλησης και
παρενόχλησης στον πραγματικό κόσμο, με άλλα λόγια μεταξύ του online και του offline
bullying. Σύμφωνα με τα στοιχεία της παραπάνω έρευνας, το 56% των παιδιών που
παραδέχθηκαν ότι έχουν επιδοθεί σε διαδικτυακό bullying, είπαν ότι το έχουν κάνει και
στον πραγματικό κόσμο, ενώ το 55% των θυμάτων διαδικτυακού εκφοβισμού
ανέφεραν ότι είχαν πέσει θύματα εκφοβισμού και στην καθημερινή τους ζωή. «Αξίζει να
σημειωθεί, ωστόσο, ότι τα θύματα και οι θύτες του cyberbullying αποτελούν τη
μειοψηφία, καθώς το 93% των παιδιών δεν είχαν καμιά εμπειρία από τις δύο», τονίζει
η υπεύθυνη επίκουρη καθηγήτρια.
Ο σημαντικότερος παράγοντας, ωστόσο, που ανησυχεί τους γονείς και που
σχετίζεται με τις «νέες γνωριμίες» στο Διαδίκτυο είναι το ενδεχόμενο το παιδί να προβεί
σε επικίνδυνες συναντήσεις με αγνώστους ενήλικες, οι οποίες μπορούν να αποβούν
επικίνδυνες για τη σωματική του ακεραιότητα. «Τα "καλά νέα" είναι ότι όλο και
περισσότερα παιδιά χρησιμοποιούν το διαδίκτυο για να διευρύνουν τον κύκλο των
φίλων τους, ως τμήμα δηλαδή της φυσιολογικής ζωής τους. Ωστόσο, μια πρώτη ματιά
δείχνει ότι 3 στα 10 παιδιά (30%) γνώρισαν κάποιον στο διαδίκτυο τον οποίο δεν
γνώριζαν πρωτύτερα "εκτός διαδικτύου"» αναφέρει η επίκουρη καθηγήτρια.. Στη χώρα
μας, το ποσοστό είναι χαμηλότερο, καθώς το 20% των παιδιών 9-16 ετών γνώρισαν
κάποιον στο διαδίκτυο που δεν ήξεραν πριν, και το 6% εξ αυτών προχώρησαν σε δια
ζώσης συνάντηση με τον άγνωστο.
Το ερώτημα που γεννάται, συνεπώς, είναι αν οι γονείς μπορούν να επέμβουν στη
διαδικτυακή δραστηριότητα των παιδιών τους, ώστε να τα προστατεύσουν από τους
κινδύνους, χωρίς να περιορίσουν τα οφέλη που μπορούν να αποκομίσουν από το
διαδικτυακό «σερφάρισμα». «Κάθε γονιός ακολουθεί διαφορετικές προσεγγίσεις, οι
οποίες καθορίζονται κυρίως από το βαθμό της εξοικείωσης που έχει ο ίδιος ο γονιός με
το Διαδίκτυο. Ειδικότερα, η έρευνά μας έδειξε ότι οι γονείς που είναι χρήστες του
διαδικτύου οι ίδιοι, υιοθετούν πιο μετριοπαθείς στάσεις σε σύγκριση με αυτούς που δεν
το χρησιμοποιούν, οι οποίοι προβαίνουν σε απαγορεύσεις. Οι πρώτοι ακολουθούν
τεχνικές όπως τη συζήτηση με τα παιδιά σχετικά με διαδικτυακές δραστηριότητες τους
και την καθοδήγηση των παιδιών στη διαδικτυακή ασφάλεια είτε βοηθώντας τα σε
περίπτωση που συναντήσουν δυσκολίες, είτε λέγοντας τους τι να κάνουν σε
καταστάσεις που τους αναστατώνουν ή τα ενοχλούν. Αντιθέτως, οι δεύτεροι
ακολουθούν πιο απαγορευτικές μεθόδους όπως την επιβολή κανόνων γύρω από το τι
επιτρέπεται να κάνουν τα παιδιά και τι όχι, τον έλεγχο του υπολογιστή προκειμένου να
δουν οι γονείς με τι ασχολούνται τα παιδιά τους ή τον έλεγχο των προφίλ των παιδιών
στα διάφορα κοινωνικά μέσα.
Το κλειδί, ωστόσο, σύμφωνα με τους ερευνητές είναι να κατορθώσει ο γονιός να
κερδίσει την εμπιστοσύνη του παιδιού, ώστε αυτό να αποζητά την καθοδήγηση και τη
βοήθεια του γονέα, όταν συναντά διαδικτυακές συμπεριφορές που το φέρνουν σε
δύσκολη θέση.
(Έλλη Ισμαηλίδου, εφημ. Το Βήμα, 13-1-2012)
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
Α. Να δώσετε την περίληψη του κειμένου σε 100-120 λέξεις.
ΜΟΝΑΔΕΣ 25
Β1. «Το Ίντερνετ δεν γεννά αλλά αναδεικνύει τα προβλήματα της
‘’πραγματικής’’ ζωής». Να αναπτύξετε την παραπάνω θέση ακολουθώντας τη μέθοδο
των παραδειγμάτων σε μια παράγραφο 90- 100 λέξεων.
ΜΟΝΑΔΕΣ 10
Β2. Να εντοπίσετε τους τρόπους πειθούς που αξιοποιούνται στην έκτη παράγραφο
του κειμένου. («Απόδειξη…»).
ΜΟΝΑΔΕΣ 5

Β3. Να προσδιορίσετε τη δομή και τους τρόπους ανάπτυξης της προτελευταίας
παραγράφου του κειμένου («Το ερώτημα…»)
ΜΟΝΑΔΕΣ 10
Β4. Να χαρακτηρίσετε τη σύνταξη (ενεργητική/παθητική) στα παρακάτω τμήματα
λόγου και να τη μετατρέψετε στην αντίστροφη.
 Ταυτόχρονα ωστόσο εγκυμονούν κινδύνους που οι ανυποψίαστοι γονείς δεν
αντιλαμβάνονται.
 Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η ελληνική
ομάδα του δικτύου «EU Kids Online», ενός ευρωπαϊκού δικτύου που μελετά τις
διαδικτυακές πρακτικές των παιδιών.
ΜΟΝΑΔΕΣ 5
Β5. Να εντοπίσετε τα συνθετικά των παρακάτω λέξεων. Με το α’ συνθετικό να
σχηματίσετε μία νέα απλή
παράγωγη λέξη: πληροφόρηση, χρησιμοποιούν,
κακοπροαίρετα, πραγματοποιούνται, μειοψηφία.
ΜΟΝΑΔΕΣ 5
Γ. Σε κείμενο που θα δημοσιεύσετε στο προσωπικό σας ιστολόγιο να καταγράψετε τον
προβληματισμό σας για το φαινόμενο του εκφοβισμού, παρουσιάζοντας τόσο το
περιεχόμενό του στην ηλεκτρονική του διάσταση όσο και τις αιτίες του ενώ στη
συνέχεια να προτείνετε δράσεις μέσω των οποίων το σχολείο και η πολιτεία μπορούν
να προστατεύσουν τους νέους και να αφυπνίσουν την κοινή γνώμη. Το κείμενό σας να
έχει έκταση 500- 600 λέξεων.
ΜΟΝΑΔΕΣ 40

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΙΙ.
ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ
05/04/2015

Έχουν τη δική τους μοίρα τα βιβλία
Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη τα λογοτεχνικά είδη ακολουθούν πορεία
εξελικτική όπως ανάλογα συμβαίνει και με τα έμβια όντα: αρχίζουν ως απλές
φόρμες και βαθμιαία φθάνουν στο τελείωμά τους, στο τέλος, όπως γράφει.
Παράδειγμα η τραγωδία που, αφού πέρασε διάφορα εξελικτικά στάδια οργανικής
φύσεως, έπαυσε να μεταβάλλεται, ( ‘’επαύσατο’’), για να «καταλήξει» στο φυσικό
της τέλος, στον θάνατό της, όπως θα έλεγε και ο G. Steiner. Και τα βιβλία; Ποια
πορεία ακολουθούν από τη στιγμή που συλλαμβάνονται στη μήτρα του συγγραφέα
ώσπου να καταλήξουν σε κάποια βιβλιοθήκη-κοιμητήριο; Όσα βέβαια καταλήγουν
σε κάποια βιβλιοθήκη και δεν πολτοποιούνται. Προφανώς ακολουθούν την ίδια
εξελικτική πορεία, όπως και τα λογοτεχνικά είδη, μόνο που εδώ το καθένα έχει την
τύχη των απλών ατόμων: γεννιέται, κυκλοφορεί, ζει ή ψευτοζεί κάποιο διάστημα
και «πεθαίνει» μόνο κι έρημο. Βέβαια υπάρχουν βιβλία που ζουν αιώνες και θα
εξακολουθούν να ζουν. Αλλά πόσα στα εκατό; Για να έρθουμε στα δικά μας, πόσα
λογοτεχνικά βιβλία (ποιητικά ή πεζά) του 20ού αιώνα «ζουν» σήμερα, μετά μάλιστα
και τον θάνατο των δημιουργών τους; Ειδικότερα: πόσα πεζογραφήματα ελληνικής
γραφής της χρονιάς που πέρασε - παρά το ευπώλητο, τις συνεντεύξεις, τις
φουσκωμένες «κριτικές» από άσχετους συνήθως, παρά τις διαφημίσεις στα MME,
παρά τα βραβεία ακόμη - θα επιβιώσουν στη νέα χρονιά ή στα επόμενα δύο τρία
χρόνια; Θλιβερό το ερώτημα.
Κι όμως όλα τα βιβλία έρχονται στή ζωή, όπως και τα παιδιά, με τις
καλύτερες προοπτικές και προσδοκίες. Είτε γεννιούνται σε λουσάτα μαιευτήρια ή
σε δεύτερης κατηγορίας, είτε έχουν διάσημο ή άγνωστο γονέα. Μερικά (είναι
αλήθεια) είναι από γεννησιμιού πιο τυχερά: ο γνωστός συγγραφέας και ο
μεγαλοπιασμένος εκδοτικός οίκος «μοιραίνουν» γενναιόδωρα το βιβλίο: είναι ήδη
γνωστό πριν γεννηθεί (ακόμη δεν το είδαμε, το κάναμε ευπώλητο!). Άλλα, όμως, τα
περισσότερα, είναι καταδικασμένα εξ αρχής. Ας έχουν γερά γονίδια, ας είναι πιο
έξυπνα, πιο ωραία από τα πλουσιοβιβλία. H μοίρα τους είναι προδιαγεγραμμένη:
παρίες γεννήθηκαν, παρίες θα πεθάνουν. Καμάρι μόνο του γονέα, ώσπου κι αυτός,
απαυδημένος, βάζει μπρος για ένα καινούργιο, ελπίζοντας πως αυτή τη φορά όλα
θα πάνε καλύτερα. Αμ' δε! Υπάρχουν άνθρωποι (μπράβο τους) που έχουν βγάλει
δεκάδες βιβλία. Κανείς δεν τους ξέρει. «Κανείς δεν τους θυμάται. Δικαιοσύνη»,
αποφαίνεται σιβυλλικά ο ποιητής.
Υπάρχει ελπίδα για βιβλία desperados να υπερβούν τη μοίρα τους; Υπάρχει
ελπίδα ένα σπουδαίο λογοτεχνικό βιβλίο από άγνωστο συγγραφέα, σε άσημο
εκδοτικό οίκο, να πουλήσει, να διαβασθεί και να εκτιμηθεί δίκαια; Μάλλον

αποκλείεται. Εδώ η αξιοκρατία δεν έχει θέση. Όχι ότι βιβλία που γίνονται γνωστά
δεν είναι και αξιόλογα. Προς θεού! Ούτε υποστηρίζω ότι τα όντως σημαντικά βιβλία
δεν θα πάρουν κάποτε τη θέση που τους αξίζει. Αυτό όμως είναι η εξαίρεση. Ο
κανόνας είναι άλλος. Τα περισσότερα μένουν στο ράφι (κυριολεκτικά), πράγμα που
για τον Οράτιο είναι ό,τι χειρότερο. Εδώ η πάλη των τάξεων δεν έχει σταματήσει, η
δημοκρατία δεν ισχύει. Αλίμονο αν έπιαναν κι εδώ τα κόλπα της πλειοψηφίας. Καλά
καλά ούτε τα «μέσα» δεν πιάνουν. Το μόνο που μένει λοιπόν για τους παρίες-βιβλία
είναι η ελπίδα για μια μετά θάνατον ζωή, που όμως, κι αν συμβεί, ο συγγραφέας δε
θα τη χαρεί. Αλλά και για τα «τυχερά» βιβλία το μέλλον άδηλο.
Μπαίνω στα φανταχτερά, νεοτερικά και μη, supermarket-βιβλιοπωλεία και
βγαίνω βυθισμένος σε σκέψεις μελαγχολικές, βαρύς από αίσθημα ματαιότητας. Τι
ζητάει, σκέφτομαι, ένας μοναχικός συγγραφέας σε τούτο το έξαλλο πάρτι των
εκδοτών. Τι ζητάει ένα σιωπηλό βιβλίο μέσα στον ορυμαγδό και τους ντελάληδες.
Λάθος αντίδραση, κρίνω, τελικά. Ένα βιβλίο ή ένας συγγραφέας δεν
αναμετριέται με κανένα(ν) άλλο, όπως και ο προσωπικός βίος μας δεν πρέπει να
αναμετριέται με τους αλλότριους βίους. Ένα βιβλίο, μικρό, μεγάλο, έξυπνο, χαζό,
γνωστό, άγνωστο είναι μοναδικό, με δική του αξία και αξιοπρέπεια: τους και κάθε
άνθρωπος. H τιμή κάθε βιβλίου υπάρχει εντός του και ό,τι και να αποφανθούν οι
κριτικοί, καλό ή κακό, πάντα θα τους διαφεύγει το σημαντικότερο: η όλη διαδικασία
σύλληψης, της κυοφορίας και της γέννησης του βιβλίου. Εδώ ο κριτικός, όσο
επιδέξιος, όσο στρυφνός δεν μπορεί να βάλει χέρι. H ευλογία της δημιουργίας ούτε
μετριέται ούτε καν μπορεί να συζητηθεί από τρίτους. Είναι μοναδικό, απαράγραπτο
προνόμιο του συγγραφέα-δημιουργού. Αυτή είναι η μόνη δόξα του: το εφήμερο
μεροκάματο της δημιουργίας. Για τούτο πρέπει να χαίρεται απολύτως μόνος,
περιφρονώντας τα αγοραία, χωρίς ταυτόχρονα να λησμονεί ότι κουβαλά μέσα του
δύο θανάτους: τον δικό του και των βιβλίων του. H γνωστή ομηρική παρομοίωση
πως οι άνθρωποι είναι όπως τα φύλλα των δέντρων που ανοίγουν, θάλλουν και
πέφτουν μαραμένα, ταιριάζει (στο επίπεδο της κυριολεξίας πια) με τα βιβλία και τα
φύλλα τους. Ποιο θα παραμείνει αειθαλές, κανείς επί του παρόντος δεν γνωρίζει.
Γ. Γιατρομανωλάκης, εφημ. το Βήμα, 8-1-2006

Α.

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
Να δώσετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις.
ΜΟΝΑΔΕΣ 25

Β.1. «Κι όμως τα βιβλία έρχονται στη ζωή, όπως και τα παιδιά, με τις καλύτερες
προσδοκίες». Να αναπτύξετε την παραπάνω θέση σε μία παράγραφο 90 – 100
λέξεων.
ΜΟΝΑΔΕΣ 12
Β.2. Να εντοπίσετε τα μέσα πειθούς στην τελευταία παράγραφο του κειμένου.
ΜΟΝΑΔΕΣ 6
Β.3. Ποιος ο ρόλος των ερωτήσεων στην πρώτη παράγραφο του κειμένου;
ΜΟΝΑΔΕΣ 2
Β.4. α. Να δώσετε ένα συνώνυμο για κάθε μία απ’ τις παρακάτω λέξεις: εξελικτική,
βαθμιαία, επιβιώσουν, προδιαγεγραμμένη, αξιόλογα.
ΜΟΝΑΔΕΣ 5
β. Να εντοπίσετε τα συνθετικά των παρακάτω λέξεων: λογοτεχνικά,
πολτοποιούνται, κυκλοφορεί, γενναιόδωρα, αξιοκρατία.

Με το β΄ συνθετικό της καθεμίας να σχηματίσετε μια νέα παράγωγη απλή λέξη.
ΜΟΝΑΔΕΣ 10
Γ.
Σε ομιλία σας, σε Συνέδριο Φιλολόγων, ως Υπεύθυνη του μαθήματος της
Λογοτεχνίας στο σχολείο σας, παρουσιάζετε τις σκέψεις σας σχετικά με τους λόγους
που εξηγούν το μειωμένο αναγνωστικό κοινό των λογοτεχνικών βιβλίων στη χώρα
μας ειδικά στους νέους και προτείνετε τρόπους ώστε το σχολείο να συμβάλει στην
επανασύνδεση των νέων με τη λογοτεχνία. Το κείμενό σας να έχει έκταση 450 - 550
λέξεων.
ΜΟΝΑΔΕΣ 40

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

Ι.
Δ Ι Α Γ Ω Ν Ι ΢Μ Α Π ΡΟ ΢ Ο Μ Ο Ι Ω ΢ Η ΢
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ΢ ΓΛΩ΢΢Α΢
Σ Μ Η Μ Α Σ Α Γ ’ Λ ΤΚ Ε Ι Ο Τ & Α Π Ο Υ Ο Ι Σ Ω Ν
09/04/2015
Ο κίνδυνοσ του εφθςυχαςμοφ
Η ζκφραςθ τθσ αμφιςβιτθςθσ και τθσ αμφιβολίασ αποτελεί το πιο
χαρακτθριςτικό γνϊριςμα του πνεφματοσ των μεταβατικϊν εποχϊν. Εποχϊν που θ
μια κατάςταςθ τελείωςε και θ άλλθ δεν ζχει ακόμα οριςτικοποιθκεί. Ζτςι οι
άνκρωποι αποροφν για τα διαφαινόμενα και τα πικανά, δεν κρφβουν τθν ανθςυχία
τουσ για τισ εξελίξεισ που δεν είναι πάντα και αναγκαςτικά προσ το καλφτερο. Γιατί
κανείσ δεν μπορεί να αποκλείςει τθ μετατροπι των απίκανων ςε πικανά ι ακόμα
των πικανϊν ςε απίκανα. Αυτό είναι το βακφτερο νόθμα τθσ αβεβαιότθτασ που
χαρακτθρίηει τα ανκρϊπινα.
Τπό τθν ζννοια αυτι, θ «κεςμοκζτθςθ τθσ αμφιβολίασ», όπωσ τθ
χαρακτθρίηει ο Βρετανόσ κοινωνιολόγοσ Anthony Giddens, αποτελεί γενικότερο
γνϊριςμα τθσ μεταμοντζρνασ εποχισ μασ. Εξ ου και θ διάχυτθ αγωνία, θ αμθχανία
και το άγχοσ που καταλαμβάνει όχι μόνο τουσ ανκρϊπουσ τθσ βιοπάλθσ, αλλά και
τα πιο ευαίςκθτα πνεφματα ςτθν τζχνθ, τθν κουλτοφρα, τισ επιςτιμεσ και τθ
διανόθςθ.
Σο δυςτφχθμα, ωςτόςο, είναι ότι αντί αυτό το πνεφμα εγριγορςθσ και
ανθςυχίασ να λειτουργεί κετικά και δθμιουργικά, ςτουσ περιςςότερουσ ανκρϊπουσ
είτε παραλφει κάκε διάκεςθ ενζργειασ και δράςθσ και μάλιςτα προλθπτικοφ
χαρακτιρα, είτε προξενεί αιςκιματα ζντονου φόβου και αποςτροφισ, οπότε
αναηθτοφν μζςα και τρόπουσ για να το λθςμονιςουν. Προτιμϊντασ το φαινομενικά
ακίνδυνο και παγωμζνο «φίδι» του εφθςυχαςμοφ και τθσ αποςτροφισ από τα
προβλιματα, μοιάηουν με τουσ άφρονεσ εκείνουσ ταξιδιϊτεσ του ςκάφουσ που με
τα φϊτα του όλα αναμμζνα, με μουςικζσ και όργανα φανταχτερά ςπεφδει ολοταχϊσ
προσ τον ςκοτεινό βράχο του παγόβουνου (ι και τθν επικίνδυνθ βραχονθςίδα)
δίχωσ να μποροφν να αφουγκραςτοφν «τθ μυςτικι βοι των πλθςιαηόντων
γεγονότων», όπωσ γράφει ο Καβάφθσ.
Η γνιςια πνευματικι ανθςυχία, ο λόγοσ ο ςτζρεοσ και ο κακαρόσ, ακόμα
και αν υποκζςουμε πωσ υπάρχει, δυςτυχϊσ δεν ακοφγεται μζςα ςτθν ταραχι και
τθν οχλοβοι ενόσ κόςμου που ζχει χάςει τον προςανατολιςμό του. Με ςυνζπεια οι
καλζσ ιδζεσ και οι καινοτόμεσ προτάςεισ να μθν ακοφγονται και να μθν
εφαρμόηονται. Κςωσ μάλιςτα ζτςι ζχουν εξελιχκεί τα πράγματα, ϊςτε όςο πιο
φαεινι είναι μια ιδζα, όςο πιο νεοτεριςτικι μια πρόταςθ, τόςο να λιγοςτεφουν οι
πικανότθτεσ για τθν εφαρμογι και τθν πραγμάτωςι τθσ. Με ςυνζπεια να

ανακυκλϊνονται κοινοτοπίεσ, να κυριαρχεί ο ςυντθρθτιςμόσ του κατεςτθμζνου και
θ κοινωνία να παραμζνει κλειςτι ςτθ δθμιουργικότθτα και τθν καινοτομία.
Η κρίςθ πολιτικισ και πνευματικισ θγεςίασ ςτον τόπο μασ και ςτθν εποχι
μασ είναι ακριβϊσ αυτι. Ο κόςμοσ όχι μόνο δεν πιςτεφει ότι μπορεί να ακοφςει από
τουσ εκπροςϊπουσ του, τθν πνευματικι και πολιτικι του θγεςία, ζνα λόγο
υπεφκυνο και ςοβαρό, ζνα λόγο αλικειασ, αλλά ακόμα και όταν αυτόσ κάπου
κάπου αρκρϊνεται, δεν γίνεται αντιλθπτόσ, κανείσ δεν τον πιςτεφει. Αυτοί που
ακοφγονται δεν καινοτομοφν και αυτοί που καινοτομοφν και αξίηουν δεν
ακοφγονται.
Όταν, όμωσ, μια κοινωνία φκάςει ςτο ςθμείο εκείνο που κανείσ δεν πιςτεφει
κανζναν για τίποτα, μολονότι όλοι φλυαροφν ακατάςχετα ςε πόρτεσ και παράκυρα
μιασ εικονικισ πραγματικότθτασ, ίςωσ δεν είναι μακριά θ ςτιγμι που ο τόποσ κα
βουλιάξει ςτο ψζμα. Αυτό μου είπε κάποτε ο ΢τρατισ Δοφκασ, ο ςυγγραφζασ τθσ
«Ιςτορίασ ενόσ Αιχμαλϊτου».
Η κοινωνία μασ αιχμαλωτίςτθκε ςτο ψζμα και τθν ανυπολθψία. Γι’ αυτό και
ο κόςμοσ δεν εμπιςτεφεται πια τουσ πολιτικοφσ και αποςτρζφεται τθν πολιτικι.
Είναι λοιπόν καιρόσ να πνεφςει ζνασ νζοσ αζρασ πάνω από τθ χϊρα, να πάρει ξανά
ζνα νζο νόθμα θ ηωι και θ πολιτικι να ςχεδιάςει νζα οράματα και νζεσ πορείεσ.
Ώςτε να πάψει ο άνκρωποσ να χτυπιζται μάταια ςαν το πουλί πάνω ςτα τοιχϊματα
του κλουβιοφ του δίχωσ να βρίςκει διζξοδο και ελπίδα.
Αντϊνθσ Μακρυδθμιτρθσ εφθμ. το Βιμα, 16-9-2008

Α.

ΕΡΩΣΗ΢ΕΙ΢
Να δϊςετε τθν περίλθψθ του κειμζνου ςε 90-100 λζξεισ.

ΜΟΝΑΔΕ΢ 25
Β.1. «Η κοινωνία μασ αιχμαλωτίςτθκε ςτο ψζμα και τθν ανυπολθψία». Να αναπτφξετε
τθν παραπάνω κζςθ ςε μία παράγραφο 90 – 100 λζξεων.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 12
Β.2.α. Ποια είναι τα μζςα πεικοφσ που αξιοποιοφνται ςτισ δφο τελευταίεσ
παραγράφουσ του κειμζνου;
ΜΟΝΑΔΕ΢ 8
β. Να ςχολιάςετε τθ χριςθ των ρθματικϊν προςϊπων ςτο κείμενο, εξθγϊντασ
τθν επιλογι του αρκρογράφου.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 5
Β.3.
Να προςδιορίςετε τθ δομι και τον τρόπο ανάπτυξθσ τθσ τζταρτθσ
παραγράφου (Η γνιςια πνευματικι ανθςυχία…).
ΜΟΝΑΔΕ΢ 5
Β.4. Να δϊςετε ζνα αντϊνυμο για κακεμία από τισ παρακάτω λζξεισ: ανθςυχία,
βακφτερο, παραλφει, γνιςια, καινοτόμεσ.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 5
Γ.
΢ε άρκρο ςασ που κα δθμοςιευκεί ςτθν ιςτοςελίδα του ςχολείου ςασ
προβλθματίηεςτε ςχετικά με το περιεχόμενο τθσ αμφιςβιτθςθσ και τουσ τρόπουσ με
τουσ οποίουσ αυτι εκφράηεται ςτισ ςφγχρονεσ κοινωνίεσ, που εξαιτίασ του
χαρακτιρα τουσ τθ κεωρείτε αναμενόμενθ, ενϊ παρουςιάηετε τισ προχποκζςεισ
που απαιτοφνται, ϊςτε ειδικά οι νζοι να μποροφν να εκφράςουν γόνιμα και
εποικοδομθτικά τθν αμφιςβιτθςι τουσ. Σο κείμενό ςασ να ζχει ζκταςθ 500 - 600
λζξεων.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 40

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΙΙ.
Δ Ι Α Γ Ω Ν Ι ΢Μ Α Π ΡΟ ΢ Ο Μ Ο Ι Ω ΢ Η ΢
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ΢ ΓΛΩ΢΢Α΢
Σ Μ Η Μ Α Σ Α Γ ’ Λ ΤΚ Ε Ι Ο Τ & Α Π Ο Υ Ο Ι Σ Ω Ν
9/04/2015
Σο πακθτικό κοινό και θ φενάκθ τθσ δθμοκρατίασ
Τπάρχει κάτι αμεςότερο για όςουσ πιςτεφουν ότι ηουν ςε μια δθμοκρατικι
κοινωνία, από το να διερωτθκοφν ςχετικά με τον ρόλο που διαδραματίηει ο πολιτιςμόσ
ςτθν κοινωνία ςτθν οποία ηουν; Και ειδικά ςε μια περίοδο όπου παρατθροφμε μια άνευ
προθγουμζνου διάδοςθ αυτοφ που ονομάηουμε «πολιτιςμό»;
Για περιςςότερο από δφο αιϊνεσ υποςτθριηόταν ότι ο ειδικόσ ρόλοσ του πολιτιςμοφ
ςε μια δθμοκρατικι κοινωνία – ςε αντίκεςθ με ό,τι ςυνζβαινε ςτισ μθ δθμοκρατικζσ
κοινωνίεσ – εντοπίηεται ςτο ότι ο πολιτιςμόσ είναι για όλουσ και δεν απευκφνεται μόνο ςε
μια ςυγκεκριμζνθ ελίτ. Αυτό ςθμαίνει ότι ο πολιτιςμόσ πρζπει να είναι ςτθ διάκεςθ όλων,
όχι μόνο «νομικά» (πράγμα που δεν ςυνζβαινε, για παράδειγμα, ςτθν Αίγυπτο των
Φαραϊ), αλλά επίςθσ κοινωνιολογικά, με τθν ζννοια τθσ πραγματικισ πρόςβαςθσ.
Ασ εξετάςουμε τθν αμιγϊσ ςφγχρονθ περίοδο του δυτικοφ κόςμου, δθλαδι από τισ
μεγάλεσ επαναςτάςεισ του τζλουσ του 18ου αιϊνα (δθμοκρατία με κφριο χαρακτθριςτικό τθν
εκκοςμίκευςθ και τθν απομάκρυνςθ από τον Χριςτιανιςμό) ωσ περίπου το 1950, ενδεικτικι
χρονολογία από τθν οποία κεωρϊ ότι γεννάται μια νζα κατάςταςθ. Από τθ ςκοπιά του
δθμιουργοφ μποροφμε να μιλιςουμε για ζντονο αίςκθμα ελευκερίασ και εκπλθκτικι μζκθ
που τθ ςυνοδεφει. Μζκθ όςον αφορά τθν εξερεφνθςθ καινοφριων μορφϊν και τθσ
ελευκερίασ να τισ δθμιουργιςει.
΢ιμερα, επικρατεί άραγε θ ίδια κατάςταςθ; Όςον αφορά τθν πραγματικι κοινωνικι
λειτουργία θ «λαϊκι εξουςία» αποτελεί προκάλυμμα τθσ εξουςίασ των χρθμάτων, τθσ
τεχνογνωςίασ, τθσ γραφειοκρατίασ, των πολιτικϊν κομμάτων, του κράτουσ και των μζςων
ενθμζρωςθσ. Όςον αφορά το ίδιο το άτομο, παρατθρείται μια νζα αναδίπλωςθ για τθν
οποία ευκφνεται ο γενικευμζνοσ κομφορμιςμόσ.
Πρεςβεφω ότι ηοφμε ςτθν πιο κομφορμιςτικι εποχι τθσ ςφγχρονθσ Ιςτορίασ. Λζνε
ότι κάκε άτομο είναι «ελεφκερο». Ωςτόςο ςτθν πραγματικότθτα ο κακζνασ προςλαμβάνει
πακθτικά το μοναδικό νόθμα που οι κεςμοί και θ κοινωνία του προτείνουν και του
επιβάλλουν: τον «τθλεκαταναλωτιςμό», ιτοι τον ψεφτικο καταναλωτιςμό μζςω τθσ
τθλεόραςθσ.
Θα ςτακϊ για λίγο ςτο κζμα τθσ «ευχαρίςτθςθσ» του ςφγχρονου τθλεκαταναλωτι.
Αντίκετα από τον κεατι, τον ακροατι ι τον αναγνϊςτθ ενόσ ζργου τζχνθσ, θ ςυγκεκριμζνθ
αυτι ευχαρίςτθςθ περιλαμβάνει τθν ελάχιςτθ μετουςίωςθ. Πρόκειται για ικανοποίθςθ, για
μια διςδιάςτατθ «βιολογικι ευχαρίςτθςθ» θ οποία ςυνοδεφεται από τθ μζγιςτθ
πακθτικότθτα. Οτιδιποτε παρουςιάηει θ τθλεόραςθ, «καλό» ι «κακό» αφεαυτοφ,
εκλαμβάνεται πακθτικά ςτο πλαίςιο τθσ αδράνειασ και του κομφορμιςμοφ.
Ο κρίαμβοσ του ατομικιςμοφ μεταφράηεται γενικά «κρίαμβοσ τθσ δθμοκρατίασ».
Αυτόσ όμωσ ο ατομικιςμόσ δεν είναι και δεν μπορεί ποτζ να είναι κενι ζννοια, ςφμφωνα με
τθν οποία τα άτομα «κάνουν ό,τι κζλουν».
Η ςθμερινι εξζλιξθ του πολιτιςμοφ ςχετίηεται άμεςα με τθν κοινωνικι και πολιτικι
αδράνεια κακϊσ και τθν πακθτικότθτα που χαρακτθρίηουν τον ςφγχρονο κόςμο. Η

πολιτιςτικι αναγζννθςθ – αν ςυμβεί – κα είναι ςυνδεδεμζνθ με ζνα καινοφριο και μεγάλο
κοινωνικοϊςτορικό κίνθμα το οποίο κα κζςει εκ νζου ςε λειτουργία τθ δθμοκρατία και κα
τθσ δϊςει νζα μορφι και περιεχόμενο.
Ανθςυχοφμε για τθν αδυναμία να οραματιςκοφμε επακριβϊσ το περιεχόμενο μιασ
τζτοιασ δθμιουργίασ, τθ ςτιγμι που ακριβϊσ αυτό αποτελεί τθν ομορφιά κάκε δθμιουργίασ.
Ο Κλειςκζνθσ και οι ςφντροφοί του δεν μποροφςαν, οφτε όφειλαν να «προβλζψουν» τθ
γζννθςθ τθσ αρχαίασ ελλθνικισ τραγωδίασ και τθν ανζγερςθ του Παρκενϊνα, όπωσ και τα
μζλθ τθσ ΢υνταγματικισ Εκνοςυνζλευςθσ τθσ Γαλλικισ Επανάςταςθσ ι οι Πατζρεσ τθσ
Αμερικανικισ Δθμοκρατίασ δεν μποροφςαν να φανταςκοφν τθν εμφάνιςθ του ΢ταντάλ, του
Μπαληάκ, του Φλομπζρ, του Ρεμπό, του Μανζ, του Προυςτ ι του Πόε, του Μελβίλ, του
Γουίτμαν και του Φόκνερ.
Αν παραδεχκοφμε ότι όςοι διατθροφν μια ςχζςθ άμεςθ και ενεργι με τον πολιτιςμό
μποροφν να ςυμβάλλουν ϊςτε θ περίοδοσ του λικαργου να διαρκζςει το δυνατόν
λιγότερο, αυτό κα γίνει εφικτό, μόνο αν θ προςπάκειά τουσ μείνει πιςτι ςτισ αρχζσ τθσ
ελευκερίασ και τθσ υπευκυνότθτασ.

Κορνιλιοσ Καςτοριάδθσ, Ο κρίαμβοσ του ςφγχρονου κομφορμιςμοφ (αδθμοςίευτο
κείμενο)
Λεξιλόγιο
ελίτ: ανϊτερθ τάξθ.
εκκοςμίκευςθ: πράξθ ζνταξθσ ςτον κόςμο, ςτα εγκόςμια.
νόρμα: μζτρο, κανόνασ, κατευκυντιρια αρχι.
Ερωτιςεισ
Α. Να δϊςετε τθν περίλθψθ του κειμζνου ςε 100 – 120 λζξεισ.
Μονάδεσ 25
Β1. Οτιδιποτε παρουςιάηει θ τθλεόραςθ, "καλό" ι "κακό" αφεαυτοφ,
εκλαμβάνεται πακθτικά ςτο πλαίςιο τθσ αδράνειασ και του κομφορμιςμοφ.
Να ςχολιάςετε το απόςπαςμα ςε μια παράγραφο 100 – 120 λζξεων.
Μονάδεσ 12
Β2. Να χαρακτθρίςετε το γραμματειακό είδοσ (δοκίμιο, άρκρο, επιφυλλίδα) του
κειμζνου που διαβάςατε αξιοποιϊντασ τζςςερα χαρακτθριςτικά του.
Μονάδεσ 8
Β3. Να προςδιορίςετε τθν αλλθλουχία και τθ ςυνοχι ςτθν τρίτθ και τζταρτθ
παράγραφο του κειμζνου.
Μονάδεσ 5
Β4. Να ςχολιάςετε το ρόλο των ερωτιςεων ςτθν πρϊτθ παράγραφο του κειμζνου.
Μονάδεσ 5
Β5. "Ο Κλειςκζνθσ και οι ςφντροφοί του δεν μποροφςαν οφτε όφειλαν να
"προβλζψουν" τθ γζννθςθ τθσ αρχαίασ ελλθνικισ τραγωδίασ και τθν ανζγερςθ
του Παρκενϊνα".
Να χαρακτθρίςετε τθ ςφνταξθ (ενεργθτικι / πακθτικι) και να τθ μετατρζψετε ςτθν
αντίςτροφθ.
Μονάδεσ 5
Γ. ΢ε κείμενο που κα δθμοςιευκεί ςτθν ιςτοςελίδα του ςχολείου ςασ εκφράηετε τισ
ανθςυχίεσ ςασ για τα αυξανόμενα φαινόμενα μαηοποίθςθσ του ςφγχρονου
ανκρϊπου, τουσ λόγουσ που τα προκαλοφν και προτείνετε τρόπουσ αντίςταςθσ ς’
αυτά. Σο κείμενό ςασ να ζχει ζκταςθ 500-550 λζξεων.
Μονάδεσ 40

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

Ι.
ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ
14/04/2015
Σχετικά με τις αφανείς αιτίες της εξέγερσης των παιδιών
Κάθε πέντε ώρες, ίσως και πιο συχνά, πεθαίνει το τελευταίο άτομο ενός
τουλάχιστον σπάνιου ζωικού είδους. Σ' αυτά τα χαμένα είδη, όπου να 'ναι, θα
πρέπει να συμπεριλάβουμε το παιδί. Μάλιστα, η υστερία που εκδηλώνεται στους
κόλπους της μοντέρνας δυτικής κοινωνίας γύρω απ' το υποτιθέμενο αίτημα
φροντίδας της σωματικής υγιεινής των παιδιών, δεν αποκλείεται να ισοδυναμεί με
έναν αποενοχοποιητικό ελιγμό ώστε να συγκαλυφθεί το γεγονός ότι οι ενήλικοι
έχουν αρπάξει απ' τα παιδιά την παιδικότητά τους. Έτσι ο άνθρωπος θα μάθει κάτι
που γνώριζε ήδη: ότι τα παιδιά εξαφανίζονται σταδιακά απ' τη σκηνή του δυτικού
κόσμου, αφήνοντας, στη θέση τους, έναν λαό από ίσκιους.
Αυτό ήταν, ασφαλώς, αναμενόμενο. Στην εξαφάνισή του, το μοντέλο της
παραδοσιακής οικογένειας συμπαρασύρει ό,τι απέμεινε απ' την παιδική ηλικία και,
μαζί, τα τελευταία υπολείμματα αυθόρμητης επιθυμίας για την αυτονόητη κριτική
των θεσμών που οι ενήλικοι εξακολουθούν να παριστάνουν ότι σέβονται μολονότι,
ολοφάνερα, οι θεσμοί, επί της ουσίας, έχουν εκλείψει. Τα παιδιά μεγαλώνουν
αποστηθίζοντας πληροφορίες, σε μια γλώσσα της οποίας οι έννοιες έχουν
εκμηδενιστεί, αρχής γενομένης από τον αστερισμό των μεγάλων ιδεών -Θεός,
πατρίδα, οικογένεια, αλήθεια, αγάπη κ.λπ., περιλαμβανομένου εννοείται του
σχολείου, που έχει σιγήσει. Η αναζωπύρωση της συζήτησης γύρω απ' τα όρια της
δυνατότητας να είσαι παιδί προδίδει ότι το νόημα που ενσαρκωνόταν σ' αυτή τη
δυνατότητα έχει αποσυντεθεί. Όπου να 'ναι, θα χαθούν και τα ίδια τα παιδιά,
καθώς θα θεωρούνται πλέον σαν πιστές μικρογραφίες ενηλίκων, τουτέστιν ατόμων
που έχουν αποδεχτεί, μοιρολατρικά, την ανάθεση του σκέπτεσθαι στις μηχανές. Θα
ψηφίζουν από τα 11 και θα σπουδάζουν απ' τα 13, μόνον που δεν θα πρόκειται
ούτε για ψήφο ούτε για σπουδές αλλά για προσποιητές αναπαραγωγές
στερεότυπων συμπεριφοράς προσανατολισμένων στην αμιγή διεκπεραίωση, όπως
η γυμναστική, ο περιορισμός των θερμίδων της διατροφής και η εκπαίδευση στα
σήματα της τροχαίας. Κάποτε, ο ρόλος των γονέων ήταν να διδάσκουν τους
δεκάχρονους να υπάρχουν ακριβώς σαν υποδειγματικοί δεκάχρονοι. Τώρα πρέπει
να τους διδάξουν να επωμίζονται την ανώνυμη ατομικότητα μιας δίχως σύνορα
οικουμένης όπου οι πάντες καλούνται να αποδείξουν ότι είναι εξίσου επιδέξιοι στον
χειρισμό υπολογιστών και όπου η υποκειμενική ζωή, με μια λέξη η ζωή του
ψυχισμού, αντικαθίσταται από ένα ευμετάβλητο πλέγμα αναγνωρισμένων
δικαιωμάτων και υποχρεώσεων.
Στο μεταξύ, αφού η σύγχρονη κοινωνία πανηγυρίζει για την απόκτηση
πανεπιστημιακών πτυχίων από προικισμένους έφηβους, αντί να ανησυχεί, και αφού
αγαλλιάζει στη θέα των νηπίων που αναλαμβάνουν χρέη τηλεπαρουσιαστών, αντί
να φρίττει, οι δεκατριάχρονοι δολοφόνοι δεν μπορεί παρά να βρίσκονται καθ' οδόν.

Και σ' αυτούς ακόμη αναγνωρίζουν έμμεσα ένα κατόρθωμα, μια και ο κερδισμένος
χρόνος δεν παύει να είναι χρήμα. Αναπόφευκτα, στις ΗΠΑ ενισχύεται η τάση να
προσάγονται οι ανήλικοι εγκληματίες σε δικαστήρια ενηλίκων και αυτό ειδικά
αναμένεται και εδώ από λεπτό σε λεπτό. Το ζητούμενο, για τα παιδιά, είναι να
εξελίσσονται, από βιολογική και νομική άποψη, όσο το δυνατόν πιο γρήγορα, όπως
οι γέροι, απ' τους οποίους η κοινωνία ζητάει να πεθάνουν μια ώρα αρχύτερα, στην
καλύτερη περίπτωση με ευθανασία, ώστε να μην επιβαρύνονται οι προϋπολογισμοί
των ασφαλιστικών εταιρειών. Δεν επιτρέπεται να είσαι αντιπαραγωγικός.
Έτσι, όσο πιο ισχνοί γίνονται οι δισταγμοί απέναντι στη γενική διάθεση να
κριθούν τα παιδιά σαν αναλώσιμα υλικά σ' ένα παγκόσμιο πείραμα επίσπευσης
των εξελίξεων, τόσο πιο δυναμικά προπαγανδίζεται ο κυνισμός σαν το φάρμακο
κατά της τρυφερότητας. Η τελευταία δεν χαίρει καμίας εκτίμησης και λογοκρίνεται
παντού, ενώ οι ενήλικοι φέρονται σαν να τη θεωρούν χάσιμο χρόνου. Σε
αντιστάθμισμα, σκηνοθετούν, υποκριτικά, τελετές τιμητικής αποστρατείας της
παιδικότητας σε κακόγουστα τηλεοπτικά σόου, όπου η λατρεία του μωρουδίστικου
κιτς ατενίζει τολμηρά τον οπερατέρ. Επομένως δεν είναι άξιον απορίας ότι
πληθαίνουν τα πιο απίθανα μέτρα πολιτικά ορθής μέριμνας ούτως ώστε να
προστατεύονται πάντοτε τα παιδιά ως πολίτες και ποτέ η παιδικότητα, της οποίας η
βαθύτερη, μυστική αλήθεια είχε ανέκαθεν σύμμαχο την τεμπέλικη κλίση στον
ρεμβασμό, απ' όπου η δική μου γενιά (η τελευταία) πρόλαβε να αντλήσει την
αίσθηση των διακυμάνσεων του εσωτερικού χρόνου. Οι διακυμάνσεις εκείνες
υπολογίζονται πλέον σαν αναχρονισμός και τα παιδιά γαλουχούνται στην ακαριαία
«επικοινωνία» μέσω των SMS.
Με τη σειρά της, η γειτονιά εξαφανίστηκε, οι αλάνες σώζονται σαν ντεκόρ του
περασμένου αιώνα και η φιλία τείνει να συμπέσει με τη βαθμολόγηση των
στιγμιαίων επαφών μέσω Διαδικτύου. Παράλληλα, τα παιδιά έπαψαν να
μαθαίνουν, στα σχολεία, τι σημαίνει μάθηση. Απαντώντας πριν σκεφτούν, έπαψαν
να σκέφτονται. Φυσικά, η ηθική δήθεν αντιπαλότητα ανάμεσα στη λογική της
εκπαίδευσης και στα πρότυπα ψηφιακής διασκέδασης που κυριαρχούν είναι εκατό
τοις εκατό πλαστή. Σχολείο και ηλεκτρονική ψυχαγωγία συνεταιρίζονται στην κοινή
περιφρόνηση του χρόνου, που καθίσταται εμπόδιο και πρέπει να παρακαμφθεί ή
να κονιορτοποιηθεί σε αμέτρητα μικροκαθήκοντα εξοικείωσης με τον τρόμο της
ρευστότητας. Ενημέρωση και βιντεοπαιγνίδι συγκροτούν το ίδιο μέτωπο στη μάχη
υπέρ της αποστήθισης. Παντού επικρατεί ένα κλίμα υποτονικού πολεμικού
πανικού. Εξειδίκευση και θεάματα, αθλητισμός και διαφήμιση, εθελοντισμός και
στατιστική, κινητή τηλεφωνία και λατρεία της συναίνεσης, σεξουαλική
απελευθέρωση και συλλογική απάθεια, επαγγελματικός προσανατολισμός και
χημικό ντοπάρισμα, multiple choice και καλλιέργεια των ανακλαστικών για την
κεραυνοβόλο ανταπόκριση στις αμέτρητες εφήμερες μόδες, όλ' αυτά είναι όψεις
μιας κοινής φυγόκεντρου: τα παιδιά εξορίζονται όσο μακρύτερα γίνεται απ' τον
«μεταφυσικό» πυρήνα της παιδικής ηλικίας.
Ευγένιος Αρανίτσης, εφ. Ελευθεροτυπία 18-1-2009
Α.

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις.
ΜΟΝΑΔΕΣ 25

Β.1. «Με τη σειρά της η γειτονιά εξαφανίστηκε… μέσω διαδικτύου». Να
αναπτύξετε την παραπάνω θέση σε μία παράγραφο 90 – 100 λέξεων.
ΜΟΝΑΔΕΣ 12
Β.2. Ποιους τρόπους πειθούς αξιοποιεί ο συντάκτης στην τέταρτη παράγραφο του
κειμένου. (Έτσι όσο πιο ισχνοί … μέσω των SMS).
ΜΟΝΑΔΕΣ 6
Β.3.α. Να χαρακτηρίσετε το λεξιλόγιο του κειμένου.
ΜΟΝΑΔΕΣ 2
Β.3. β. Να σχολιάσετε τη χρήση της γλώσσας λαμβάνοντας υπόψη σας το
γραμματειακό είδος του κειμένου.
ΜΟΝΑΔΕΣ 6
Β.4.α.Να δώσετε ένα αντώνυμο για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις:
αναζωπύρωση, προσάγονται ,δισταγμοί, επίσπευσης.
ΜΟΝΑΔΕΣ 4
Β.4.β. Να διακρίνετε τα συνθετικά των παρακάτω λέξεων. Από το β’ συνθετικό της
καθεμίας να γράψετε μια παραγωγή λέξης, απλή ή σύνθετη: αυθόρμητης,
μικρογραφίες, στερεότυπων, λογοκρίνεται, σκηνοθετούν.
ΜΟΝΑΔΕΣ 5
Γ. Με αφορμή το κείμενο που διαβάσατε, γράφετε ένα άρθρο στην ιστοσελίδα του
σχολείου σας όπου υποστηρίζετε πως μ’ αυτά τα κοινωνικά δεδομένα θεωρείτε
αναμενόμενη την καταφυγή των σημερινών εφήβων στον κόσμο των ναρκωτικών
και συνάμα εκφράζετε τον προβληματισμό σας για το πώς μπορεί το φαινόμενο
αυτό να αντιμετωπιστεί. Το κείμενό σας να έχει έκταση 450 - 550 λέξεων.
ΜΟΝΑΔΕΣ 40

IΙ.
Δ Ι Α Γ Ω ΝΙ ΢ Μ Α Π Ρ Ο ΢Ο Μ Ο Ι Ω΢ Η ΢
΢ΣΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩ΢΢Α
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 14/04/2015
΢τον κόςμο του Διαδικτφου
Από τθν εξιδανίκευςθ και τθν αποκζωςθ του Διαδικτφου, ωσ ενόσ χϊρου
αυκεντικότερου από τον υλικό που μασ περιβάλλει και περιςςότερο ελεφκερου ακόμα και
από τθν πιο όμορφα ηωγραφιςμζνθ Ουτοπία, περάςαμε ταχφτατα και δίχωσ μεςοδιάςτθμα
αναςτοχαςμοφ ςτθ δαιμονοποίθςθ, τθν απαξίωςθ και τθν καταςτθλίτευςι του. Κςωσ επειδι
ζχουμε περιπζςει ςε ςφγχυςθ από τισ αντιφάςεισ τθσ λαϊκισ ςοφίασ, που τθ μια κθρφςςει
«το γοργόν και χάριν ζχει» και τθν άλλθ ορίηει ότι «κάλλιο αργά παρά ποτζ». Κςωσ πάλι να
ευκφνεται θ επικυμία μασ να αποδείξουμε για μια φορά ακόμα ότι θ λζξθ «ςπουδι» μασ
ταιριάηει μόνο με τθ ςθμαςία τθσ βιαςφνθσ και όχι με τθν ζννοια τθσ ςυςτθματικισ και
προςεκτικισ εναςχόλθςθσ με κάποιο αντικείμενο.
Εκεί, λοιπόν, που υμνοφςαμε τα μπλογκ ςαν μετερίηια τθσ εναλλακτικισ
πλθροφόρθςθσ, ςαν ταμποφρια μιασ διάχυτθσ, αυκόρμθτθσ αντιεξουςίασ, ςαν εςτίεσ μιασ
νζασ γραφισ και ςαν κφτταρα μιασ νζου τφπου κοινωνικότθτασ που κα μασ αποςπάςει
επιτζλουσ από τον καναπζ ι τθν καρζκλα του γραφείου και κα μασ ξανακατεβάςει ςτουσ
δρόμουσ, απαιτθτικοφσ διεκδικθτζσ του παρόντοσ και του μζλλοντόσ μασ, βρεκικαμε να
ακοφμε και να αναμεταδίδουμε αρζσ για το Κντερνετ, τα ιςτολόγια και τισ ιςτοςελίδεσ, να τα
καταγγζλλουμε ςαν φωλιζσ εκβιαςτϊν, ςαν θλεκτρονικά άντρα χυδαίων ςυκοφαντϊν. Η
μζςθ οδόσ, και πάλι, κρίκθκε απαράδεκτθ, καίτοι βατι και πρόςφορθ. Για πολλοςτι φορά,
είναι ςαν να παίηουμε τάβλι ςε ςκιακιζρα, αφοφ αντί να χρθςιμοποιοφμε λίγα ζςτω
λιμματα από το λεξιλόγιο τθσ γνϊςθσ, ςπεφδουμε να εξαπολφςουμε τα πφρινα ριματα
μιασ πλαςτισ και τθλεοπτικϊσ επιδεικνυόμενθσ απόγνωςθσ. Ο θκικόσ πανικόσ είναι
πάντοτε θ αδυναμία μασ.
Να πω καταρχάσ ότι, όπωσ κάμποςοι που δεν το κρφβουν και άλλοι τόςοι που
προτιμοφν να το αποςιωποφν, ίςωσ από το φόβο μθν τουσ ειρωνευτοφν ςαν τεχνοφοβικοφσ
τα ςαΐνια, είμαι θλεκτρονικϊσ θμιαναλφάβθτοσ, και πολφ λζω. Όπωσ και άλλοι γφρω μου,
ταυτίςτθκα ενκουςιωδϊσ και εγϊ με εκείνον τον πατζρα τθσ διαφιμιςθσ που ακοφει
εμβρόντθτοσ τθν καταςτενοχωρθμζνθ κόρθ του να του εξθγεί τον καθμό τθσ,
χρθςιμοποιϊντασ αραδιαςτά καμιά δεκαριά παντελϊσ άγνωςτοφσ του όρουσ και με το
αίςκθμα τθσ ακφρωςισ του ωσ γονιοφ να τον τρϊει, το μόνο που βρίςκει να τθσ πει είναι :
«Στθ μάνα ςου τοϋπεσ;». Τα καταφζρνω, λοιπόν, και γράφω ςτον θλεκτρονικό υπολογιςτι,
χωρίσ ωςτόςο να μπορϊ να ςυνκζςω δφο ζγγραφα, και ασ μου το ζχουν δείξει το κόλπο οι
καλοί μου ςυνάδελφοι δεκάδεσ φορζσ. «Γκουγκλάρω» μια ςτο τόςο με τον απλοφςτερο
των πικανϊν τρόπων , αλλά δεν ςκαμπάηω από αποςτολι θλεκτρονικϊν μθνυμάτων και δεν
ξζρω βζβαια να επιχειρϊ «αναρτιςεισ» ςε ιςτολόγια και τα ςυναφι. αν το χρειαςτϊ, ίςωσ
το μάκω. Δεν λζω πωσ δεν είναι φορζσ που νιϊκω ψαλιδιςμζνοσ, όντασ μιςόσ ζξω μιςόσ
μζςα ςτον ψθφιακό κόςμο, αλλά δεν ντρζπομαι κιόλασ που άλλο νιϊκω εγϊ ςαν αμνιακό
μου υγρό και άλλο τα παιδιά μου ι οι περιςςότερο ενθμερωμζνοι τεχνολογικϊσ
ςυνομιλικοί μου. Και όπωσ και να ‘χει , αν ιξερα τάβλι κάπωσ καλφτερα απ’ ό,τι ξζρω να
ςερφάρω ςτουσ λαβυρίνκουσ του Διαδικτφου, κα προτιμοφςα απλϊσ να παίηω ςε κάποιο
«παραδοςιακό» καφενείο, με άνκρωπο απζναντί μου, να του βροντάω τα ποφλια για να τον

τςαντίηω και όχι ςε κάποιο Κντερνετ καφζ με ζνα ψθφιακό φάνταςμα, ίςωσ με τθ ςκζψθ ότι
διά του εικονικοφ παιχνιδιοφ δεν «καλλιεργϊ τθ μοναξιά μου» , αλλά τθν αποδζχομαι , για
να τθν κάνω κεωρία και ιδεολογία, τελικά να τθν κάνω μοναχικότθτα.
Οφτε για το χάοσ του Διαδικτφου, άλλοτε γονιμοποιό και άλλοτε διαβρωτικό, κα
ζπρεπε να ζχουμε αυταπάτεσ οφτε για τισ ορζξεισ των πάςθσ φφςεωσ εξουςιϊν να
«ρυκμίςουν» επ’ ωφελεία τουσ το χάοσ αυτό, δίκθν κεϊν, χειραγωγϊντασ, λογοκρίνοντασ
και φιμϊνοντασ, ϊςτε να κάψουν κυρίωσ τα ενοχλθτικά χλωρά μαηί με τα ξερά. Ο κόςμοσ
που είμαςτε αναςχθματίηεται και ςτο θλεκτρονικό ςφμπαν. Δεν ειςερχόμαςτε εκεί
περιςςότερο αγακοί ι περιςςότερο αμοραλιςτζσ από όςο ιδθ είμαςτε. Και μπορεί το
Ιντερνετ να λειτουργεί ςαν ψυχότροπο, ιδίωσ όταν λαμβάνεται ςε υπερβολικζσ δόςεισ,
αλλά δεν ζχει τθν ικανότθτα να ςτρεβλϊςει και να τςακίςει τα ουςιϊδθ γνωρίςματα του
χαρακτιρα μασ , καλά ι κακά, αν αυτά ζχουν ιδθ αποδείξει τθν αντοχι τουσ μεσ ςτθν
«πολλι ςυνάφεια» , με «υλικοφσ» ανκρϊπουσ και όχι με φαντάςματα είτε αυτά ζχουν το
ονοματεπϊνυμό τουσ είτε καλφπτονται από τθν αιγίδα τθσ ανωνυμίασ ι τθσ ψευδωνυμίασ.
Λόγω τθσ εγγενοφσ, ενδεχομζνωσ και ακζλθτθσ, δθμοκρατικότθτάσ του, τθσ υπθρεςίασ
που αυτόματα και απεριόριςτα προςφζρει ςτο δικαίωμα τθσ ιςθγορίασ, το Διαδίκτυο
μπορεί να λειτουργιςει ςαν ενιςχυτισ ι πολλαπλαςιαςτισ του καλοφ και του κακοφ. Δεν
ζχει, όμωσ, τθ δυνατότθτα να εκμαιεφςει το κακό εκεί όπου δεν υπιρχε ιδθ οφτε να
γεννιςει το καλό εκεί όπου δεν εντοπίηεται ζςτω εν ςπζρματι. Και εν πάςθ περιπτϊςει,
ποτζ δεν φταίει το μεγάφωνο για όςα λζει εκείνοσ που το χρθςιμοποιεί , όπωσ δεν φταίει,
επί παραδείγματι, θ γερμανικι γλϊςςα επειδι ςε αυτιν γράφτθκε ο «Αγϊν μου» του
Χίτλερ.

Παντελισ Μπουκάλασ, εφθμ. Η Κακθμερινι , 2-3-2008
Λεξιλόγιο
οι αρζσ=οι κατάρεσ
οι αμοραλιςτζσ=οιτυχοδιϊκτεσ
τα μπλογκ=οι ομάδεσ των χρθςτϊν του Διαδικτφου
τα λιμματα=οι αρχικοί τφποι των λζξεων με τουσ οποίουσ τισ αναηθτάμε
ςτο λεξικό
ΕΡΩΣΗ΢ΕΙ΢
Α. Να δϊςετε τθν περίλθψθ του κειμζνου ςε 100-120 λζξεισ.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 25
Β1. «ωσ ενόσ χώρου περιςςότερο ελεφθερου». Πϊσ αντιλαμβάνεςτε τθν ελευκερία ςτο
Διαδίκτυο; Να παρουςιάςετε τθν άποψι ςασ ςε μία παράγραφο 100-120 λζξεων,
ακολουκϊντασ τθ μζκοδο τθσ αιτιολόγθςθσ.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 12
Β2. Ποια μζςα πεικοφσ αξιοποιεί ο αρκρογράφοσ ςτθν πρϊτθ και τρίτθ παράγραφο του
κειμζνου;
ΜΟΝΑΔΕ΢ 5
Β3. Να ςχολιάςετε το λεξιλόγιο του κειμζνου.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 8
Β4. Ποιο ρθματικό πρόςωπο κυριαρχεί ςτθν πρϊτθ παράγραφο του κειμζνου; Να
ςχολιάςετε τθν επιλογι του αρκρογράφου.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 6
Β5. «Θα προτιμοφςα απλώσ να παίηω ςε κάποιο παραδοςιακό καφενείο». Τι κα άλλαηε ςτο
νόθμα τθσ πρόταςθσ αν αντί ςτθ κζςθ τθσ λζξθσ απλώς υπιρχε θ λζξθ απλά; Να βρείτε
ζνα ακόμα ηευγάρι επιρρθμάτων που παρουςιάηει νοθματικι διαφορά λόγω τθσ
διαφοράσ ςτθν κατάλθξθ α/ωσ. Να εξθγιςετε τθ νοθματικι τουσ διαφορά.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 4
Γ. Με αφορμι ανϊνυμα ςχόλια, που ζγιναν εισ βάροσ τθσ προςωπικισ ςασ ηωισ ςτο
Facebook γράφετε ςτο θμερολόγιό ςασ τισ ςκζψεισ ςασ αφενόσ για τισ τεράςτιεσ
δυνατότθτεσ επικοινωνίασ που παρζχει το διαδίκτυο και αφετζρου για τουσ τεράςτιουσ
κινδφνουσ διαςυρμοφ τθσ προςωπικότθτασ με βάςθ τθν αποκάλυψθ τθσ ιδιωτικισ ηωισ
των ανκρϊπων από τα μζςα κοινωνικισ δικτφωςθσ. Το κείμενό ςασ να ζχει ζκταςθ 500550 λζξεων.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 40

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

I.
Δ Ι Α Γ Ω ΝΙ ΢ Μ Α Π Ρ Ο ΢Ο Μ Ο Ι Ω΢ Η ΢
΢ΣΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩ΢΢Α
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 19/04/2015
Διεκνισ Ημζρα Εξάλειψθσ του Αναλφαβθτιςμοφ
Με παγκόςμιο ςτόχο τθν αφφπνιςθ τθσ ςυνείδθςθσ και τθν ανκρϊπινθ αξιοπρζπεια

Τελικά πόςθ δφναμθ κρφβεται μζςα ςτθ γνϊςθ; Η απάντθςθ είναι πολλι. Αυτό
κζλει να φωνάξει ςε όλον τον κόςμο ςιμερα θ UNESCO. Να εξαλείψει τθν
ανιςότθτα, να ακρωτθριάςει τθν πνευματικι φτϊχεια, να απελευκερϊςει τον
άνκρωπο.
Ο αναλφαβθτιςμόσ είναι ζνα πολυςφνκετο πρόβλθμα, κοινωνικό, πολιτικό,
πολιτιςτικό, οικονομικό. Η UNESCO ξεχωρίηει δφο κατθγορίεσ αναλφαβθτιςμοφ.
Οργανικά αναλφάβθτοσ είναι ο άνκρωποσ που δεν μπορεί να διαβάςει, να γράψει και να
αρικμιςει. Ο λειτουργικά αναλφάβθτοσ είναι αυτόσ που διδάχτθκε γραφι και ανάγνωςθ,
αλλά ςτθ ςυνζχεια δεν καλλιζργθςε αυτζσ τισ γνϊςεισ, με αποτζλεςμα να μθ είναι ςε κζςθ
να τισ εφαρμόςει. Το τελευταίο αυτό είδοσ αναλφαβθτιςμοφ είναι ιδιαίτερα ανθςυχθτικό
κακϊσ είναι δφςκολο να καταγραφεί.
Και ςαν να μθν ζφταναν αυτά. ζρχεται ςτισ μζρεσ μασ να προςτεκεί και ο «ψθφιακόσ
αναλφαβθτιςμόσ» ο οποίοσ ςυνδζεται με τθ δυνατότθτα χριςθσ των θλεκτρονικϊν μζςων
επικοινωνίασ και πλθροφόρθςθσ. Σθμειωτζον ότι τα δφο τρίτα του πλθκυςμοφ τθσ Ελλάδασ
είναι «ψθφιακά αναλφάβθτοι», ποςοςτό ςχεδόν διπλάςιο από τον μζςο όρο τθσ Ευρϊπθσ.
Ο υπολογιςμόσ του αναλφαβθτιςμοφ ενόσ κράτουσ γίνεται ςυνικωσ για τα άτομα άνω
των 15 ετϊν που δεν ζχουν τισ ικανότθτεσ γραφισ και ανάγνωςθσ. Τα ποςοςτά παγκοςμίωσ
δεν κρφβουν εκπλιξεισ μιασ και ςε χϊρεσ όπου ανκίηει θ παιδικι εργαςία, εντείνονται οι
πολεμικζσ ςυγκροφςεισ και χάνονται τα δικαιϊματα των γυναικϊν, το φαινόμενο γίνεται
πιο ζντονο. Η εκμετάλλευςθ, θ προςφυγιά και τα ςτερεότυπα υποβακμίηουν τθν ανάγκθ
για μάκθςθ. Περίπου 793 εκατομμφρια ενιλικεσ ςτον κόςμο, ςτθν πλειοψθφία τουσ
γυναίκεσ, δεν ξζρουν να διαβάηουν οφτε να γράφουν. Σε ζντεκα χϊρεσ ποςοςτό μεγαλφτερο
από το 50% των ενθλίκων είναι αναλφάβθτο. Περίπου 67 εκατομμφρια παιδιά δεν
παρακολουκοφν μακιματα ςτθν πρωτοβάκμια εκπαίδευςθ και 72 εκατομμφρια ζφθβοι δεν
μποροφν να αςκιςουν το δικαίωμά τουσ ςτθν παιδεία.
Θζλετε να μιλιςουμε με «ελλθνικά» νοφμερα; Σφμφωνα, λοιπόν, με ςτοιχεία τθσ
Στατιςτικισ Υπθρεςίασ, αναλφάβθτο κεωρείται το 3,6% του πλθκυςμοφ, όμωσ ανεπιςιμωσ
τα ποςοςτά είναι ακόμθ μεγαλφτερα, φτάνοντασ ακόμα και το 12% με 13%. 35 χρόνια μετά
τθ Συνταγματικι κατοχφρωςθ τθσ 9χρονθσ υποχρεωτικισ εκπαίδευςθσ περίπου 8.000
παιδιά ςτεροφνται κάκε χρόνο το Γυμνάςιο τθ ςτιγμι που άλλα 5.000 με 7.000 παιδιά
εγκαταλείπουν κάκε χρόνο το ςχολείο τουσ. Σε ςχολεία λαϊκϊν περιοχϊν, μεγάλων αςτικϊν
κζντρων και τθσ υπαίκρου δεν ολοκλθρϊνει το Γυμνάςιο το 20%- 60% των μακθτϊν ενϊ
άλλα 130.000 παιδιά με μακθςιακά προβλιματα ι αναπθρίεσ δε κα βρουν κζςθ ςε ειδικό
ςχολείο. Όλα αυτά τα ςτοιχεία δίνουν τα επίπεδα αναλφαβθτιςμοφ των ενιλικων πολιτϊν
και κατατάςςουν τθν Ελλάδα ςτθν 35θ κζςθ παγκοςμίωσ.
Αποδεικνφεται ζτςι ότι ο αναλφαβθτιςμόσ αποτελεί μια μάςτιγα που διαρκϊσ
αναπαράγεται με νζεσ μορφζσ πλιττοντασ όχι μόνο τισ φτωχζσ αλλά και τισ ανεπτυγμζνεσ
χϊρεσ. Η εγκατάλειψθ του ςχολείου είναι μια από τισ πιο επϊδυνεσ μορφζσ που παίρνει θ

ανιςότθτα, θ φτϊχεια και ο κοινωνικόσ αποκλειςμόσ. Ο ΟΗΕ ξεκακαρίηει ότι πρόκειται για
εκπαιδευτικι βαρβαρότθτα ςτθν εποχι τθσ παγκοςμιοποίθςθσ και εκφράηει τθ λφπθ του
που ο αναλφαβθτιςμόσ είναι ςπάνια κζμα προτεραιότθτασ των κρατϊν.
Ωςτόςο, θ καταπολζμθςθ αυτοφ του φαινομζνου δεν πρζπει να επαφίεται μόνο ςτο
κράτοσ. Πρζπει να αποτελεί μια ςυλλογικι διαδικαςία ςυνειδθτοποίθςθσ, ενεργοποίθςθσ,
κινθτοποίθςθσ και απελευκζρωςθσ των ανκρϊπων και γι' αυτό δεν μπορεί να γίνει χωρίσ τθ
ςυμμετοχι αυτϊν που αφορά άμεςα, των ίδιων των αναλφάβθτων.
«Η εξάλειψθ του αναλφαβθτιςμοφ ξεκλειδϊνει τθ δυνατότθτα του ατόμου να
οραματιςτεί και να δθμιουργιςει ζνα περιςςότερο υποςχόμενο μζλλον. Ανοίγει το δρόμο
για περιςςότερθ δικαιοςφνθ, ιςότθτα και πρόοδο. Μπορεί να βοθκιςει τισ κοινωνίεσ να
επουλϊςουν τισ πλθγζσ τουσ, να προχωριςουν τισ πολιτικζσ διεργαςίεσ και να ςυμβάλουν
ςτο κοινό καλό. Παρά τθν πρόοδο, ο αναλφαβθτιςμόσ ςυνεχίηει να ταλανίηει εκατομμφρια
ανκρϊπουσ και ιδιαίτερα γυναίκεσ και νεαρζσ κοπζλεσ. Αποδυναμϊνει τισ κοινότθτεσ και
υπομονεφει τισ δθμοκρατικζσ διαδικαςίεσ μζςω τθσ περικωριοποίθςθσ και του
αποκλειςμοφ. Αυτζσ και οι άλλεσ ςυνζπειεσ μαηί μποροφν να αποςτακεροποιιςουν τθν
κοινωνία.» (Μπαν Κι-Μουν, Γενικόσ Γραμματζασ ΟΗΕ).
Ιωάννα Αναςταςιάδου, www.arive.gr

ΕΡΩΣΗ΢ΕΙ΢
Α. Να δϊςετε τθν περίλθψθ του κειμζνου ςε 80-100 λζξεισ.

ΜΟΝΑΔΕ΢ 25

Β1. «O αναλφαβθτιςμόσ είναι ζνα πολυςφνκετο πρόβλθμα, κοινωνικό, πολιτικό,
πολιτιςτικό, οικονομικό». Nα αναπτφξετε τθν παραπάνω κζςθ ςε μία παράγραφο
90-100 λζξεων.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 10
Β2. Ποια είναι θ δομι και ο τρόποσ ανάπτυξθσ τθσ δεφτερθσ παραγράφου («Ο
αναλφαβθτιςμόσ…);
ΜΟΝΑΔΕ΢ 5
Β3. α. Ποιοι είναι οι τρόποι πεικοφσ που αξιοποιοφνται απ’ τθν αρκρογράφο ςτθν
ζβδομθ και όγδοθ παράγραφο του κειμζνου (Ωςτόςο …ΟΗΕ);
ΜΟΝΑΔΕ΢ 5
Β3.β. Να χαρακτθρίςετε τον τρόπο πραγμάτευςθσ του κζματοσ
(υποκειμενικόσ/αντικειμενικόσ) και να αιτιολογιςετε τον χαρακτθριςμό ςασ.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 5
Β4.α. Να ςχολιάςετε τθ ςυνοχι μεταξφ των παραγράφων του κειμζνου.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 5
Β.4.β. Ποια είναι θ λειτουργία τθσ γλϊςςασ ςτθν πρϊτθ παράγραφο του κειμζνου;
Να αιτιολογιςετε τθν επιλογι τθσ αρκρογράφου.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 5
Γ. Σε ειςιγθςι ςασ, ωσ εκπρόςωποσ του Συλλόγου Πλθροφορικϊν τθσ Χϊρασ, ςε
ςυνζδριο με κζμα τον Ψθφιακό Αναλφαβθτιςμό, παρουςιάηετε τισ αιτίεσ του, τισ
επιπτϊςεισ του και ειδικά ςτισ ςχζςεισ των θλικιακά μεγαλφτερων με τουσ
νεότερουσ κακϊσ και τισ προτάςεισ ςασ για τουσ τρόπουσ αντιμετϊπιςισ του. Το
κείμενό ςασ να ζχει ζκταςθ 500-600 λζξεων.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 40

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΙI.
Δ Ι Α Γ Ω Ν Ι ΢Μ Α Π ΡΟ ΢ Ο Μ Ο Ι Ω ΢ Η ΢
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ΢ ΓΛΩ΢΢Α΢
19/04/2015
Οι «φίλοι» του facebook είναι φίλοι;
Στα παιδικά μασ χρόνια, ρωτοφςαμε δειλά «κεσ να γίνουμε φίλοι;». Στα
ενιλικα χρόνια μασ ρωτάμε «να ςε κάνω φίλο;». Τότε αναφερόμαςταν ςτθν απτι
πραγματικότθτα. Τϊρα μιλάμε για τθν εικονικι πραγματικότθτα - των κοινωνικϊν
δικτφων.
«Οι εκατό "φίλοι" μου είναι φίλοι μου;» είναι το ερϊτθμα που ζκεςε ςε
ζρευνά τθσ θ «Monde» - ορίςτε οριςμζνεσ διαφορετικζσ προςεγγίςεισ: Ο
φιλόςοφοσ Αντρζ Κοντ Σπονβίγ πιςτεφει ότι δεν μπορείσ να ζχεισ χίλιουσ «φίλουσ»,
διότι θ φιλία «είναι αδιαίρετθ, ο κακζνασ δίνεται τόςο ολοκλθρωτικά ςτον φίλο
του, που δεν μζνει κάτι για να εκχωρθκεί αλλοφ», επομζνωσ δεν είναι «φίλοσ»
αυτόσ που είναι «φίλοσ όλων», οφτε θ φιλία μπορεί να απλϊνεται ςτο άπειρο. Διότι,
λζει, «θ φιλία προχποκζτει πολλι εμπιςτοςφνθ, πολλι ειλικρίνεια, πολλι
οικειότθτα και πολφ χρόνο» κι επιπλζον «φίλοσ» είναι κάποιοσ με τον οποίο
«μοιράηομαι κάποιεσ δραςτθριότθτεσ - μια βόλτα, ζνα παιχνίδι, ζνα φαγθτό, μια
εκδρομι».
Στον αντίποδα βρίςκεται θ φιλόςοφοσ Αν Νταλςιζ, που δεν ςυμμερίηεται τθν
άποψθ ότι οι εικονικζσ ςχζςεισ κοντράρονται με τισ πραγματικζσ. «Σιμερα
εκατομμφρια άνκρωποι ηουν ςε μόνιμθ εγγφτθτα με τουσ οικείουσ τουσ ανταλλάςςοντασ μθνφματα, εικόνεσ, ραντεβοφ» λζει και παρατθρεί ότι, μζςω των
νζων τεχνολογιϊν, οι άνκρωποι «διαμορφϊνουν διαφορετικζσ μορφζσ
ςυντροφικότθτασ».
Ζνα
παράδειγμα
κατανόθςθσ αυτισ τθσ
«νζασ
ςυντροφικότθτασ» είναι «θ ςελίδα υποδοχισ του facebook, που είναι
προςωποποιθμζνθ (με φωτογραφίεσ, βίντεο, μουςικά κομμάτια) και μοιάηει ςαν να
υποδζχεςαι κάποιον ςτο δωμάτιό ςου».
Κατά τθ γνϊμθ ενόσ ψυχίατρου, τα κοινωνικά δίκτυα φτιάχνουν μια
καινοφργια «οικογζνεια» για τουσ νζουσ, τα chats είναι γιϋ αυτοφσ μια
πραγματικότθτα που δεν ςτερείται ςυναιςκθματιςμοφ, ενϊ ο Πιερ Λεβί
υπογραμμίηει τθ διαδραςτικότθτα. «Το κομπιοφτερ δεν είναι πια μια πακθτικι
οκόνθ, το άτομο γίνεται πομπόσ και παραγωγόσ» επιςθμαίνει. Ωσ προσ τθν
επίδραςθ του facebook ςτισ φιλίεσ, ο Λεβί κυμίηει ότι «ανά τουσ αιϊνεσ οι
"επιςτολικζσ ςχζςεισ" διατιρθςαν και δε διζλυςαν τισ φιλίεσ - γιατί να κάνει κάτι
διαφορετικό το facebook;» λζει. Κατά τθ γνϊμθ του εξάλλου, θ αντίκεςθ ανάμεςα
ςτο εικονικό και το πραγματικό «είναι ξεπεραςμζνθ» - «τα μθνφματα μζςω των
κοινωνικϊν δικτφων μάσ "βρίςκουν" οπουδιποτε οποτεδιποτε, και άρα
διευκολφνουν το πθγαινζλα ανάμεςα ςτον εικονικό και τον πραγματικό κόςμο».
Ωσ προσ το αρχικό ερϊτθμα τθσ «ειλικρίνειασ» και τθσ «αυκεντικότθτασ» που
ζχουν ι δεν ζχουν οι «φιλίεσ» του ίντερνετ, ο ακαδθμαϊκόσ Στ. Βιάλ υπενκυμίηει ότι

αρχικά το facebook αναφερόταν ςτθν επικοινωνία των ςπουδαςτϊν - «οι ίδιοι όμωσ
κζλθςαν να προκαλζςουν ζναν ιςχυρότερο ςυναιςκθματικό δεςμό. Και θ ιςτορία
τοφσ δικαίωςε» λζει.
Εξάλλου θ Αν Νταλςιζ κυμίηει ότι πολλοί άνκρωποι αναηθτοφν μζςω των
κοινωνικϊν δικτφων παιδικοφσ φίλουσ, πρϊτουσ ζρωτεσ, χαμζνεσ παρζεσ - «είναι
ζνασ τρόποσ να ξαναδείσ τθν προςωπικι ςου ιςτορία και να τθν εμπλουτίςεισ»
ςθμειϊνει.
Ωσ αμφθτθ ςε αυτά τα ερωτιματα βρικα ενδιαφζρουςα τθν ανταλλαγι των
επιχειρθμάτων, γι’ αυτό και ςασ τα αναμετζδωςα. Και είναι αναμφίβολο, ότι οι νζεσ
τεχνολογίεσ διευκολφνουν τθν οικοδόμθςθ μιασ φιλίασ άλλου τφπου. Ενίοτε και τθν
εμβάκυνςθ μιασ φιλίασ, κακϊσ θ απρόςωπθ πλθκτρολόγθςθ επιτρζπει να ειπωκοφν
λόγια που δεν κα ανταλλάςςονταν δια ηϊςθσ. Προςωπικά όμωσ νομίηω πωσ δεν κα
ανταλλάξω τισ φιλίεσ μου που χτίςτθκαν γφρω από ζνα φλιτηάνι καφζ ι ζνα ποτιρι
κραςί, ςτο τραπζηι τθσ κουηίνασ ι ςτα μαξιλάρια του καναπζ, που εμπλουτίςτθκαν
από ζνα αυκόρμθτο νεφμα, μια γκριμάτςα, ζνα γάργαρο γζλιο και ποταμοφσ
δακρφων, που ςυνοδεφτθκαν από μια ηεςτι χειρονομία. Τϊρα που το ςκζφτομαι, θ
απλι ανκρϊπινθ επαφι ενόσ χαιρετιςμοφ, ςταδιακά εκλείπει ςτουσ νζουσ. Δεν
ςφίγγουν τα χζρια, ζχουν ξεμάκει. Κουνάν απρόςωπα κι απόμακρα το χζρι.
Χριςτίνα Πουλίδου, 9 Ιανουαρίου 2014, http://panosz.wordpress.com
Λεξιλόγιο: επιςτολικζσ ςχζςεισ = ςχζςεισ μζςω ανταλλαγισ επιςτολϊν
ΠΑΡΑΣΗΡΗ΢ΕΙ΢
Α. Να γράψετε τθν περίλθψθ, ςε 90-100 λζξεισ ,του κειμζνου που διαβάςατε για να
τθν αναγνϊςετε ςτθν τάξθ ενθμερϊνοντασ τουσ ςυμμακθτζσ ςασ για το
περιεχόμενό του.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 25
Β.1. «Οι νζεσ τεχνολογίεσ διευκολφνουν τθν οικοδόμθςθ μιασ φιλίασ άλλου
τφπου». Να αναπτφξετε τθν παραπάνω κζςθ ςε μια παράγραφο 100-120 λζξεων.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 12
Β.2. Να ςχολιάςετε τθ ςυνοχι ςτθν πρϊτθ παράγραφο του κειμζνου. ΜΟΝΑΔΕ΢ 4
Β.3.α. Ποιοι είναι οι τρόποι πεικοφσ που αξιοποιοφνται ςτθ δεφτερθ («Οι εκατό
φίλοι μου…») και τελευταία (Ωσ αμφθτθ…) παράγραφο του κειμζνου;
ΜΟΝΑΔΕ΢ 8
Β.3.β. Να παρουςιάςετε δφο χαρακτθριςτικά του κειμζνου που επιβεβαιϊνουν ότι
είναι άρκρο.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 4
Β.4.α. Να δϊςετε ζνα αντϊνυμο για κακεμία από τισ παρακάτω λζξεισ: δειλά, απτι,
προχποκζτει, ςυμμερίηεται, πακθτικι, διζλυςαν.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 6
Β.4.β. Να δϊςετε ζνα ςυνϊνυμο για κακεμία από τισ παρακάτω λζξεισ:
προςεγγίςεισ, αδιαίρετθ, επιςθμαίνει, εμπλουτίςεισ, οικοδόμθςθ.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 5
Γ. Σε κείμενο που κα δθμοςιεφςετε ςτο προςωπικό ςασ ιςτολόγιο αναφζρεςτε
ςτουσ λόγουσ που οδθγοφν ςτθν ανάπτυξθ φιλικϊν ςχζςεων μζςω του διαδικτφου
κακϊσ και ςτισ προχποκζςεισ που απαιτοφνται ϊςτε να αποφευχκοφν oι κίνδυνοι
από τισ ςχζςεισ αυτζσ. Το κείμενό ςασ να ζχει ζκταςθ 450-500 λζξεων.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 40

ΦΡΟΝΣΙ΢ΣΗΡΙΑΚΟ΢ ΟΡΓΑΝΙ΢ΜΟ΢

Ι.
Δ Ι Α Γ Ω ΝΙ ΢ Μ Α Π Ρ Ο ΢Ο Μ Ο Ι Ω΢ Η ΢
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ΢ ΓΛΩ΢΢Α΢
26/04/2015
Για μια εξελιγμζνθ διαχείριςθ τθσ πολιτιςμικισ μασ κλθρονομιάσ
Η πολιτιςμικι κλθρονομιά του ανκρϊπου αποτελείται αφενόσ από άυλα
ςτοιχεία, όπωσ είναι θ λαϊκι παράδοςθ, όλεσ οι μορφζσ διανόθςθσ και οι μουςικζσ
δθμιουργίεσ, και αφετζρου από τα υλικά κατάλοιπα του παρελκόντοσ, τα μνθμεία.
Σο ςφνολο τθσ πολιτιςμικισ κλθρονομιάσ αντιπροςωπεφει τθν πολφτιμθ πείρα που
ζχει ςυςςωρεφςει ο άνκρωποσ ανά τουσ αιϊνεσ, χωρίσ τθν οποία ο κακζνασ μασ κα
αντιμετϊπιηε άοπλοσ το παρόν και το μζλλον. Αντιπροςωπεφει ακόμα τθν ιςτορία
μασ, τθν ταυτότθτά μασ. ΢το ςχόλιό μου εδϊ κα αναφερκϊ ςτθν αξία των μνθμείων,
τα οποία, ςτθ ςθμερινι εποχι του απτοφ και τθσ εικόνασ, αποτελοφν «το ορατό
μζροσ τθσ ιςτορίασ» και «μιλοφν» ςτον κόςμο αμεςότερα. Ειδικά τα μνθμεία του
τόπου μασ, λόγω τθσ μακράσ ιςτορίασ που καταγράφουν και τθσ κομβικισ
προςφοράσ τθσ Ελλάδασ ςτον παγκόςμιο πολιτιςμό, ςυγκινοφν ιδιαίτερα όχι μόνο
το ελλθνικό αλλά και το διεκνζσ κοινό.
Με τα παραπάνω γίνεται φανερό ότι θ φπαρξθ των μνθμείων δικαιϊνεται
μόνο όταν το μινυμά τουσ γίνεται κτιμα του κάκε ανκρϊπου και τθσ κάκε γενιάσ
που ζρχεται ςε επαφι μ' αυτά. Οι ειδικοί που τα διαχειρίηονται οφείλουν, με τθν
απαραίτθτθ βζβαια επιςτθμονικι τεκμθρίωςθ, να τα κακιςτοφν με ςυντιρθςθ,
διαμορφϊςεισ, αποκαταςτάςεισ και αναςτθλϊςεισ κακϊσ και με πλοφςιο
ενθμερωτικό υλικό αναγνϊςιμα ωσ προσ τθ μορφι και το ιςτορικό τουσ νόθμα από
τον οποιονδιποτε μθ ειδικό. Και επιπλζον να κακιςτοφν τουσ μνθμειακοφσ χϊρουσ
φιλικοφσ και ευχάριςτουσ για το κοινό. Αυτό είναι θ εμπράγματθ δθμοςίευςθ των
μνθμείων, για τθν οποία ζχω μιλιςει πολλζσ φορζσ, δθλαδι θ απόδοςι τουσ ςτο
ευρφ κοινό.
΢τισ θμζρεσ μασ το διεκνζσ αλλά και το ελλθνικό κοινό ταξιδεφει πολφ
περιςςότερο, ζχει υψθλότερθ παιδεία και οι μνθμειακοί χϊροι κακϊσ και τα
μουςεία αποτελοφν βαςικοφσ προοριςμοφσ τθσ περιιγθςισ του κατά τον ελεφκερο
χρόνο του. Η επωφελισ επαφι του κοινοφ με τθν πολιτιςμικι μασ κλθρονομιά
μπορεί να επιτυγχάνεται μζςα από τθν ενεργοποίθςθ όλων των αξιϊν τθσ, όπωσ θ
προςφορά ιςτορικισ γνϊςθσ, αιςκθτικισ απόλαυςθσ και ςυναιςκθματικϊν
εμπειριϊν, οι τοπικοί ςυμβολιςμοί, οι κρθςκευτικζσ προςεγγίςεισ και θ οικονομικι
ςθμαςία των μνθμείων για τθν ανάπτυξθ μιασ περιοχισ.
Πζρα όμωσ από τθν ενεργθτικι αυτι απόδοςθ των μνθμείων ςτο ευρφ κοινό,
θ δθμιουργικι επαφι του μαηί τουσ μπορεί να ολοκλθρωκεί μόνο με τθν ζνταξι
τουσ ςτθν κακθμερινι ηωι: Οι τοπικζσ κοινωνίεσ, ςυνειδθτοποιϊντασ τθ ςθμαςία
των μνθμείων του τόπου τουσ, πρζπει να μετζχουν - και να καλοφνται να μετζχουν ςτθν προςταςία και τθν πολιτιςτικι λειτουργία τουσ. Οι ςυνζργειεσ των

ςυνειδθτοποιθμζνων πολιτϊν με τισ αρμόδιεσ υπθρεςίεσ τθσ Πολιτείασ, όπωσ οι
προγραμματικζσ ςυμβάςεισ τθσ Σοπικισ Αυτοδιοίκθςθσ με το υπουργείο
Πολιτιςμοφ για τθν ανάδειξθ μνθμείων αλλά και οι ςχετικζσ πρωτοβουλίεσ
πολιτιςτικϊν ςυλλόγων και ςωματείων, δθμιουργοφν ιδθ ζνα ελπιδοφόρο τοπίο
ςτον τομζα τθσ διαχείριςθσ τθσ πολιτιςμικισ μασ κλθρονομιάσ.
Ζνταξθ των μνθμείων ςτθν κακθμερινι ηωι ςθμαίνει όμωσ και τθ ςφνδεςι
τουσ με τθν οικονομικι και κοινωνικι ηωι του τόπου τουσ. Η ενεργοποίθςι τουσ για
τον τουριςμό και τθν οικονομικι ανάπτυξθ τθσ περιοχισ τουσ είναι μια παράμετροσ.
Μια δεφτερθ, ακόμθ πιο ςθμαντικι παράμετροσ είναι θ ςφνδεςι τουσ με τθν
ανάδειξθ ιςτορικϊν τόπων, τοπίων φυςικοφ κάλλουσ, ςφγχρονων τοπικϊν
χαρακτθριςτικϊν αλλά και προϊόντων τθσ περιοχισ τουσ και θ διαχείριςι τουσ ωσ
ενιαίου ςυνόλου. Αυτι μπορεί να επιτφχει αφενόσ τθν προςφορά μιασ
ολοκλθρωμζνθσ και ιςόρροπθσ εικόνασ του πολιτιςμοφ μιασ περιοχισ και
αφετζρου, με τθν οικονομικι ςτιριξθ που κα προκαλεί, τθ ςυντιρθςθ τθσ ηωισ
ςτθν περιοχι που αφορά και τθ διατιρθςθ τθσ ταυτότθτασ του τόπου. Παράλλθλα
κερδίηει περιςςότερο το ενδιαφζρον του ξζνου κοινοφ, το οποίο κζλει να γνωρίςει
με άνετο και ευχάριςτο τρόπο όχι μόνο τθν ιςτορία, αλλά και τθ ςφγχρονθ ηωι των
τόπων που επιςκζπτεται. Παραδείγματα αυτισ τθσ εξελιγμζνθσ μορφισ διαχείριςθσ
των μνθμείων μασ υπάρχουν ιδθ. Αναφζρω το πρόγραμμα Πολιτιςτικισ Διαδρομισ
τθσ Ηπείρου και το Παρράςιο Πάρκο Πολιτιςτικισ Κλθρονομιάσ τθσ Πελοποννιςου,
που ςυνδυάηουν όλα τα πιο πάνω ςτοιχεία και ςτοχεφουν ακριβϊσ ςτθν προςταςία
και τθν ενεργοποίθςθ όλων των αρχαιολογικϊν, φυςικϊν και παραγωγικϊν πόρων
των περιοχϊν τουσ.
Η ελλθνικι αρχαιολογικι κοινότθτα και θ Πολιτεία ζχουν ςυνειδθτοποιιςει
αυτι τθ δυναμικι των μνθμείων και ςτο μζτρο των δυνατοτιτων τουσ τθν
υλοποιοφν. Οι δυςκολίεσ που πρζπει να ξεπεραςτοφν για μια ευρφτερα
αποτελεςματικι πραγματοποίθςθ όλων των ανωτζρω, εκτόσ βζβαια από τθ
δυςμενι οικονομικι ςυγκυρία, είναι οι δυςτυχϊσ τυραννικζσ ακόμθ
γραφειοκρατικζσ αγκυλϊςεισ και κάποιεσ νοοτροπίεσ που δεν διευκολφνουν τισ
ςυνζργειεσ.
Βαςίλησ Λαμπρινουδάκησ, εφημ. το Βήμα, 14-09-2014
Ερωτιςεισ
Α. Να δϊςετε τθν περίλθψθ του κειμζνου ςε 90-100 λζξεισ
Μονάδεσ 25
Β1. «Σο ςφνολο τθσ πολιτιςμικισ κλθρονομιάσ αντιπροςωπεφει τθν πολφτιμθ
πείρα που ζχει ςυςςωρεφςει ο άνκρωποσ ανά τουσ αιώνεσ, χωρίσ τθν οποία ο
κακζνασ μασ κα αντιμετώπιηε άοπλοσ το παρόν και το μζλλον».
Να αναπτφξετε το νόθμα του αποςπάςματοσ ςε μία παράγραφο 90-100 λζξεων
Μονάδεσ 12
Β2. Να προςδιορίςετε τθ δομι και τουσ τρόπουσ ανάπτυξθσ τθσ πζμπτθσ
παραγράφου ("Ζνταξθ των μνθμείων…")
Μονάδεσ 5
Β3. Σο κείμενο που διαβάςατε είναι άρκρο.
α. Να εντοπίςετε δφο χαρακτθριςτικά του που το επιβεβαιϊνουν.

Μονάδεσ 4
β. Να προτείνετε δφο αλλαγζσ που κα κάνατε ϊςτε το κείμενο να είναι δοκίμιο.
Μονάδεσ 4
Β4. α. Να εντοπίςετε τουσ όρουσ ςυνοχισ ςτο παρακάτω απόςπαςμα από τθν
πζμπτθ παράγραφο "Ζνταξθ των μνθμείων…τθσ ταυτότθτασ του τόπου" και να
δικαιολογιςετε τθ χριςθ τουσ.
Μονάδεσ 4
β. Να χαρακτθρίςετε τθ λειτουργία τθσ γλϊςςασ (αναφορικι/ ποιθτικι) ςτα
παρακάτω τμιματα λόγου και να τα μετατρζψετε ςτθν αντίςτροφθ.
i. Σο ςφνολο τθσ πολιτιςμικισ κλθρονομιάσ αντιπροςωπεφει
ii. τθσ κομβικισ προςφοράσ τθσ Ελλάδασ
Μονάδεσ 4
Β5. Να δϊςετε ζνα αντϊνυμο για κακεμία από τισ παρακάτω λζξεισ:
ςυςςωρεφςει, φπαρξθ, ςυντιρθςθ, ενεργθτικι
Μονάδεσ 2
Γ. Μετά τθ βράβευςθ τθσ χϊρασ μασ για τθ διαφφλαξθ μνθμείων πολιτιςμικισ
κλθρονομιάσ, δθμοςιεφετε ζνα κείμενο ςτθ ςχολικι εφθμερίδα όπου εκκζτετε τισ
ςκζψεισ ςασ για τθ ςθμαςία που ζχει για τθ χϊρα μασ θ προςταςία τθσ πολιτιςμικισ
κλθρονομιάσ και προτείνετε τρόπουσ με τουσ οποίουσ αυτι κα αναδειχκεί εντόσ και
εκτόσ ςυνόρων. Σο κείμενό ςασ να μθν ξεπερνά τισ 500-600 λζξεισ.
Μονάδεσ 40

ΦΡΟΝΣΙ΢ΣΗΡΙΑΚΟ΢ ΟΡΓΑΝΙ΢ΜΟ΢

ΙI.
Δ Ι Α Γ Ω ΝΙ ΢ Μ Α Π Ρ Ο ΢Ο Μ Ο Ι Ω΢ Η ΢
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ΢ ΓΛΩ΢΢Α΢
26/04/2015

Η επιβίωςθ τθσ ελλθνικισ γλώςςασ ςτθν Αυςτραλία
΢ε πρόςφατο επιςτθμονικό ταξίδι μου ςτθν Αυςτραλία, μιλϊντασ ςε πυκνά
πολφμορφα ακροατιρια, ςυηθτϊντασ δθμόςια και ιδιωτικά με δεκάδεσ Ελλινων τθσ
Αυςτραλίασ, επιςκεπτόμενοσ ςχολεία, δθμόςια και ιδιωτικά, θμεριςια και
εβδομαδιαία, κουβεντιάηοντασ με πανεπιςτθμιακοφσ, με πολιτικοφσ, με
δθμοςιογράφουσ και επίςθμουσ παράγοντεσ τθσ Αυςτραλίασ, διαμόρφωςα
οριςμζνεσ απόψεισ για τθν επιβίωςθ τθσ ελλθνικισ γλϊςςασ και για τον Ελλθνιςμό
τθσ Αυςτραλίασ που αξίηει ίςωσ να εκτεκοφν δθμόςια.
Εν πρϊτοισ ο Ελλθνιςμόσ ςτθν Αυςτραλία αποτελεί ςιμερα το πιο ηωντανό
κομμάτι του Ελλθνιςμοφ τθσ Διαςποράσ: ιςχυρζσ Κοινότθτεσ, ςθμαντικόσ αρικμόσ
μονάδων διδαςκαλίασ τθσ ελλθνικισ γλϊςςασ, πανεπιςτθμιακζσ κζςεισ, ιςχυρι
ορκόδοξθ Εκκλθςία με μεγάλθ εκπαιδευτικι δραςτθριότθτα ιδίωσ ςτθ γλϊςςα,
πλικοσ Ελλινων επιςτθμόνων, μεγάλων επιχειρθματιϊν, γνωςτϊν πολιτικϊν,
μεγάλοσ αρικμόσ ελλθνικϊν εφθμερίδων και ελλθνικϊν ραδιοφωνικϊν εκπομπϊν,
ελλθνικζσ λζςχεσ, πλικοσ μεγάλων καταςτθμάτων και επιχειριςεων κ.λπ. Αυτι
είναι θ κετικι πλευρά που κάνει τθν Αυςτραλία να ξεχωρίηει.
Ωςτόςο υπάρχει και θ αρνθτικι πλευρά, αυτι που προκαλεί προβλιματα. Οι
Ζλλθνεσ τθσ Αυςτραλίασ ςυμπλθρϊνουν ςε οριςμζνεσ περιοχζσ τρεισ γενεζσ
μεταναςτϊν, που ςθμαίνει ότι πολλοί οφτε ακοφνε οφτε μιλοφν ςτο ςπίτι τουσ
Ελλθνικά. Γι' αυτοφσ τα Ελλθνικά, όπωσ άκουςα να λζγεται, είναι μια ξζνθ γλϊςςα
παρά τα πολιτιςμικά ακοφςματα που όλοι ζχουν. Για να τα μάκουν, κα πρζπει να
ζχουν κάποια κίνθτρα. Σα ερωτιματα που κζτουν είναι: «΢ε τι κα μου
χρθςιμεφςουν τα Ελλθνικά; Δεν παφω να είμαι Ζλλθνασ κι όταν δεν γνωρίηω τθν
ελλθνικι γλϊςςα. Επαγγελματικά τα Γιαπωνζηικα ι τα Κινζηικα ι τα Ινδονθςιακά
μποροφν να μου χρθςιμεφςουν περιςςότερο. Σα Ελλθνικά, άλλωςτε, είναι πολφ
δφςκολα ςε ςχζςθ με τα Αγγλικά που ζχουμε μάκει. Η Ελλάδα είναι ωραία χϊρα
και με μεγάλθ ιςτορία, αλλά εγϊ είμαι Αυςτραλόσ πολίτθσ και κα ηιςω ςτθν
Αυςτραλία. Είμαι Ζλλθνασ τθσ Αυςτραλίασ. Και να κζλω να μάκω Ελλθνικά, δε
διδάςκονται ςτο (αυςτραλιανό) ςχολείο τθσ γειτονιάσ μου. Με μακιματα Ελλθνικϊν
μία φορά τθν εβδομάδα δεν μπορϊ να μάκω Ελλθνικά, χάνω τον χρόνο μου» κ.λπ.
κ.λπ.

Σι κα πει κανείσ ς' αυτά τα παιδιά; Σι κα πει ςτουσ γονείσ που αποφαςίηουν,
κατά κανόνα, τι κα μάκουν τα παιδιά τουσ; Σι κάνει θ Ελλάδα, αφοφ ο Ελλθνιςμόσ
ςτθ Διαςπορά ωσ παρουςία, ωσ δφναμθ και ωσ επιβίωςθ είναι, ςε μεγάλο βακμό,
και δικό μασ μζλθμα; Και κυρίωσ τι πρζπει να γίνει για να μθ χακεί βακμθδόν ο
Ελλθνιςμόσ αυτόσ, πράγμα που μπορεί να ςυμβεί αν αφεκεί ςτθν τφχθ του; Και
πάνω απ' όλα ποιοσ μπορεί να είναι ο ρόλοσ τθσ ελλθνικισ γλϊςςασ ςτθν επιβίωςθ
του Ελλθνιςμοφ τθσ Αυςτραλίασ;
Θα προτείνω αξιοποιϊντασ και τθν εμπειρία από τισ ςυηθτιςεισ μου ςτθν
Αυςτραλία τα εξισ:
1) Περιςςότερα παιδιά Ελλινων τθσ Αυςτραλίασ ςτθν Ελλάδα. Είναι πρωτίςτωσ
ανάγκθ να ςυνειδθτοποιιςουν οι Ζλλθνεσ γονείσ ότι πρζπει να ςτζλνουν τα παιδιά
τουσ να γνωρίςουν και να αγαπιςουν τθ ςθμερινι Ελλάδα, μια ςφγχρονθ χϊρα τθσ
Ενωμζνθσ Ευρϊπθσ, με εξελιγμζνθ οικονομία, με ενδιαφζροντα ςφγχρονο
πολιτιςμό, με ελκυςτικό τρόπο και φιλοςοφία ηωισ, μια χϊρα που κατζχει κυρίαρχθ
κζςθ ςτα Βαλκάνια. Όςα παιδιά επιςκζπτονται τθν Ελλάδα είναι διαπιςτωμζνο ότι
είναι και εκείνα που κζλουν να μάκουν τθν ελλθνικι γλϊςςα και που αιςκάνονται
«περιςςότερο» Ζλλθνεσ. Αυτό είναι το πιο αποτελεςματικό κίνθτρο.
2) Περιςςότεροι (και καλφτερα αμειβόμενοι) εκπαιδευτικοί από τθν Ελλάδα ςτθν
Αυςτραλία. Οι άνκρωποι αυτοί επιτελοφν πολφτιμο ζργο. Είναι ανάγκθ όμωσ να
επιλζγονται ςωςτά, να γνωρίηουν καλά τθν αγγλικι γλϊςςα, να ενθμερϊνονται με
ειδικό ςεμινάριο για το εκπαιδευτικό ςφςτθμα, τθν κοινωνικι κατάςταςθ των
Ελλινων και τα ποικίλα προβλιματα που εμφανίηονται ςτθν εκμάκθςθ τθσ
γλϊςςασ από τα αυςτραλογεννθμζνα Ελλθνόπουλα.
3) Ριηικι αναδιοργάνωςθ τθσ διδαςκαλίασ τθσ ελλθνικισ γλϊςςασ ςφμφωνα με τθ
ςφγχρονθ μεκοδολογία διδαςκαλίασ μιασ γλϊςςασ ωσ δεφτερθσ ι και ωσ ξζνθσ. Οι
εξ Ελλάδοσ εκπαιδευτικοί μαηί με όςουσ ζχουν ςπουδάςει ςτθν Αυςτραλία μποροφν
να επιτελζςουν, ςε ςυνεργαςία μεταξφ τουσ, το δφςκολο αυτό ζργο κατά άριςτο
τρόπο. Μια ειδικι ςεμιναριακι εκπαίδευςθ για το πϊσ μποροφν να διδάξουν
εφκολα και αποτελεςματικά τθ δομι (γραμματικι και ςυντακτικι) τθσ ςφγχρονθσ
Ελλθνικισ είναι απαραίτθτθ λόγω των ειδικϊν ςυνκθκϊν τθσ Αυςτραλίασ.
4) Απαιτείται καλφτερθ ςυνεργαςία των ελλθνικϊν πανεπιςτθμίων με τα
πανεπιςτιμια τθσ Αυςτραλίασ. Σο κζμα δεν είναι να υπογράφονται ςυμφωνίεσ
ςυνεργαςίασ των Πανεπιςτθμίων αλλά να παίρνουν ςάρκα και οςτά για μεγάλα
κζματα όπωσ αυτά που αναφζρουμε. Είναι νοθτό λ.χ. να μθν υπάρχει ςε κανζνα
ελλθνικό πανεπιςτιμιο ζνασ επιςτθμονικόσ τομζασ ι ζνα κζντρο επιςτθμονικισ
μελζτθσ και ζρευνασ του Ελλθνιςμοφ τθσ Διαςποράσ; Βεβαίωσ κάποιεσ
μεμονωμζνεσ μελζτεσ και ερευνθτικζσ εργαςίεσ υπάρχουν, αλλά ζνα ειδικό Κζντρο
με ιςτορικοφσ, γλωςςολόγουσ, φιλολόγουσ, κοινωνιολόγουσ, οικονομολόγουσ,
πολιτικοφσ επιςτιμονεσ κ.ά. οι οποίοι κα μελετοφν τον Ελλθνιςμό τισ Διαςποράσ
ςτθν ιςτορικι διαδρομι και ςτθ ςφγχρονθ παρουςία του ςτον κόςμο μπορεί να
λείπει από τθ χϊρα που από τα αρχαία χρόνια μζχρι ςιμερα υπιρξε κατεξοχιν
αποικιςτικι και μεταναςτευτικι χϊρα; Εμείσ ςτθν Ελλάδα τι κάνουμε;

Γ. Μπαμπινιώτησ, εφημ. το Βήμα, 26-9-1999

Ερωτιςεισ
Α. Να δϊςετε τθν περίλθψθ του κειμζνου ςε 90-100 λζξεισ.
Μονάδεσ 25
Β1. «Και κυρίωσ τι πρζπει να γίνει για να μθ χακεί βακμθδόν ο Ελλθνιςμόσ αυτόσ,
πράγμα που μπορεί να ςυμβεί αν αφεκεί ςτθν τφχθ του;» Να αναπτφξετε τθν
παραπάνω κζςθ ςε μία παράγραφο 90-100 λζξεων.
Μονάδεσ 12
Β2. α. Ποια είναι θ δομι τθσ δεφτερθσ παραγράφου« Εν πρώτοισ … τθν Αυςτραλία
να ξεχωρίηει».;
Μονάδεσ 2
β. Πϊσ αναπτφςςεται θ δεφτερθ παράγραφοσ;
Μονάδεσ 3
Β3. Σο κείμενο που διαβάςατε είναι άρκρο. Να εντοπίςετε τρία χαρακτθριςτικά του
που το επιβεβαιϊνουν.
Μονάδεσ 6
Β4. α. Να χαρακτθρίςετε το φφοσ ςτα παρακάτω αποςπάςματα λόγου (απλό/
επίςθμο) και να το μετατρζψετε ςτο αντίςτροφο
κουβεντιάηοντασ με πολιτικοφσ
μποροφν να επιτελζςουν το δφςκολο αυτό ζργο
Μονάδεσ 5
Β4.β. Ποιοσ είναι ο ρόλοσ των ερωτιςεων ςτθν τελευταία παράγραφο του κειμζνου;
Μονάδεσ 2
Β5. Να δϊςετε ζνα ςυνϊνυμο για κακεμία από τισ λζξεισ που ακολουκοφν:
επιβίωςθ, κίνθτρα, διαπιςτωμζνο, εμφανίηονται, ςυνεργαςίασ
Μονάδεσ 5
Γ. ΢τθν πόλθ ςασ διοργανϊνεται ζνα ςυνζδριο με κζμα "Η ελλθνικι γλϊςςα, μια
παγκόςμια γλϊςςα", με αφορμι τθν απόφαςθ άλλων χωρϊν για διδαςκαλία των
ελλθνικϊν , ωσ επίςθμθσ ξζνθσ γλϊςςασ, ςτο πλαίςιο
αναβάκμιςθσ τθσ
εκπαίδευςισ τουσ. ΢το ςυνζδριο ςυμμετζχετε ωσ εκπρόςωποσ των μακθτϊν. ΢τθν
προφορικι ςασ ειςιγθςθ παρουςιάηετε αφενόσ τα επιχειριματα με τα οποία κα
πείκατε κάποιον ςυνομιλικό ςασ να μάκει ελλθνικά και αφετζρου τουσ τρόπουσ με
τουσ οποίουσ πιςτεφετε ότι μπορεί να προωκθκεί θ ελλθνομάκεια ςιμερα ςε όλεσ
τισ χϊρεσ του κόςμου. Η ειςιγθςι ςασ να μθν ξεπερνά τισ 500-600 λζξεισ.
Μονάδεσ 40

ΦΡΟΝΣΙ΢ΣΗΡΙΑΚΟ΢ ΟΡΓΑΝΙ΢ΜΟ΢

Ι.
Δ Ι Α Γ Ω ΝΙ ΢ Μ Α Π Ρ Ο ΢Ο Μ Ο Ι Ω΢ Η ΢
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ΢ ΓΛΩ΢΢Α΢
Σ Μ Η Μ Α Σ Α Γ ’ Λ Τ Κ Ε Ι Ο Τ & Α ΠΟ Φ Ο Ι Σ Ω Ν
3/05/2015
Χαρτοπαιξία και Συχερά παιχνίδια
Κάκε χρόνο, όταν πλθςιάηουν τα Χριςτοφγεννα και το νζο ζτοσ, θ χαρτοπαιξία, τα
τυχερά παιχνίδια, οι ρουλζτεσ, τα λαχεία κλπ. παρουςιάηουν μεγάλθ ζξαρςθ. Ζχει περάςει
το κακό ζκιμο και οι περιςςότεροι άνκρωποι υποδζχονται το νζο ζτοσ με χαρτοπαίγνιο
πάνω ςτθν πράςινθ τςόχα, μζςα ςε αποπνικτικι ατμόςφαιρα καπνοφ, φβρεων,
βλαςφθμιϊν κλπ.
Ζχει αποδειχκεί ςτθν πράξθ, ότι τα αποτελζςματα τθσ χαρτοπαιξίασ και γενικά των
τυχερϊν παιχνιδιϊν είναι οδυνθρά και καταςτρεπτικά. Πολλοί είναι αυτοί που ζχουν
καταςτραφεί και καταςτρζφονται κακθμερινά από το πάκοσ αυτό. Περιουςίεσ μεγάλεσ
ζχουν χακεί ςε μια βραδιά ςτο τραπζηι του τηόγου, τισ ρουλζτεσ κλπ. Αποτζλεςμα,
οικογζνειεσ με περιουςία και ευμάρεια να μετατρζπονται ςε ναυάγια.
Σο πάκοσ τθσ χαρτοπαιξίασ ζχει αποδειχκεί ότι επθρεάηει αρνθτικά τθν ψυχολογικι
κατάςταςθ όλων και ιδιαίτερα των νζων. Δεδομζνου ότι ςιμερα, ςτα παραδοςιακά τυχερά
παιχνίδια, ζχει προςτεκεί και ο θλεκτρονικόσ τηόγοσ και γενικά τα τυχερά παιχνίδια, είναι
βζβαιο ότι προκαλοφν νευρϊςεισ και εξαρτιςεισ παρόμοιεσ με τθν θρωίνθ και τον
αλκοολιςμό. Σο διαρκζσ κυνιγι του εφκολου κζδρουσ (χωρίσ εργαςία), κάνει τα κφματα
ευάλωτα ςτθν απάτθ, τθν κλοπι, τθ μζκθ, κ.α. Επειδι όμωσ οι αποτυχίεσ είναι κατά κανόνα
περιςςότερεσ, οδθγοφνται τα κφματα ςτθν απογοιτευςθ και τθν αυτοκτονία.
Ο χαρτοπαίκτθσ και ο κάκε «τηογαδόροσ» καταρχάσ ενδιαφζρεται μόνο να κερδίςει, να
πλουτίςει, να κυριαρχιςει ςε βάροσ των άλλων. Αργότερα, με τθν πάροδο του χρόνου, ζχει
τόςο κυριευκεί από τουσ αρμόδιουσ δαίμονεσ, ϊςτε δεν τον ενδιαφζρει καν το γεγονόσ ότι
χάνει. Σο πάκοσ γίνεται «θ τζχνθ, δια τθν τζχνθν!». Πλιρθσ ψυχοςωματικι εξάρτθςθ. Ο
παίκτθσ παφει να ενδιαφζρεται, όχι μόνον για τουσ άλλουσ, αλλά και για τον ίδιο του τον
εαυτό! Πολλζσ φορζσ ξεχνάει να φάει ακόμα. Σθν θμζρα ςτθν εργαςία του είναι
αφθρθμζνοσ. Σο μόνο που τον βαςτάει κάπωσ είναι ο καφζσ και το κάπνιςμα. Μιςεί τα
πάντα και όλουσ, γιατί τουσ κεωρεί ωσ εμπόδια ςτθ ηωι που κάνει. Σο μόνο που ςκζπτεται,
είναι το πότε κα ζλκει το βράδυ για να ςτρωκεί ςτο τραπζηι με τθν πράςινθ τςόχα! Μόνο
εκεί αποκτά κάποιο χρϊμα το πρόςωπό του! Ο άλλοτε γερόσ οργανιςμόσ του ζχει
προςβλθκεί από νευραςκζνεια, ταχυπαλμία και κακι λειτουργία όλων των οργάνων!
Σο χαρτοπαίγνιο είναι μεγάλθ αμαρτία, ςφμφωνα με τθν Εκκλθςία. Αν κερδίςει
κάποιοσ, κλζβει τον ιδρϊτα του άλλου, τον ςτερεί από μια οικογζνεια. Αν χάςει, τον ςτερεί
από τθν οικογζνειά του. Ο αρχαίοσ φιλόςοφοσ Αριςτοτζλθσ, τουσ χαρτοπαίκτεσ τουσ
αρικμοφςε και τουσ κατάταςςε με τουσ λθςτζσ και τουσ κλζφτεσ: «Ο κυβευτισ (παίκτθσ
χαρτιϊν – ηαριϊν), ο λωποδφτθσ και ο λθςτισ, των ανελευκζρων ειςί» γράφει. Ζχει
αποδειχκεί ότι το χαρτοπαίγνιο, τα καηίνα και τα ςυναφι, εξουςιάηονται και υπθρετοφν το
διάβολο. Και για το λόγο αυτό, το ςυγκεκριμζνο πάκοσ, ιςοδυναμεί με δουλεία ςτο
διάβολο. Βλζπουμε οι μανιϊδεισ χαρτοπαίκτεσ και τηογαδόροι, να είναι πολφ βλάςφθμοι
και προλθπτικοί. Πολλοί απ' αυτοφσ για να κερδίςουν χρθςιμοποιοφν ςατανικά φυλακτά.

Μερικοί μάλιςτα φτάνουν ςτο ςθμείο, με ςατανικζσ τελετζσ, να κάνουν ςυμφωνίεσ με το
΢ατανά.
Η χαρτοπαιξία και τα περιςςότερα τυχερά παιχνίδια, επινοικθκαν, όπωσ φαίνεται από
κινζηικα κείμενα, πολλά χρόνια πριν, ςτο Θιβζτ και ςτθν Κίνα, από το λευκό αδελφάτο των
Ιμαλαΐων ςε ςυνεργαςία με δαίμονεσ. Περί το 600 π. Χ. ζγινε (ςφμφωνα με κινζηικα
ζγγραφα) ςτα Ιμαλάια δαιμονικό ςυνζδριο, ςτο οποίο οι δαίμονεσ δίδαξαν ςτουσ
ανκρϊπουσ 13 ςυνολικά «τυχερά παιχνίδια». Για κάκε ςφμβολο και είδοσ τυχεροφ
παιχνιδιοφ, διορίςτθκε και ο αρμόδιοσ δαίμονασ.
Σο πρϊτο «τυχερό» παιχνίδι που διαδόκθκε ιταν τα ηάρια, τα οποία γριγορα
μεταδόκθκαν από τθν Αςία ςτθ Δφςθ. Οι Αρχαίοι Ζλλθνεσ, Ρωμαίοι, Καρχθδόνιοι, Αςςφριοι
και άλλοι αρχαίοι λαοί, φαίνεται ότι γνϊριηαν καλά ότι τα ηάρια ιταν ςτθ δικαιοδοςία των
δαιμόνων. Και τοφτο, γιατί ςε πολλζσ αρχαίεσ παραςτάςεισ με παίκτεσ ηαριϊν, βλζπουμε
και παραςτάςεισ μικρϊν μαλλιαρϊν δαιμόνων.
Η τράπουλα μεταδόκθκε ςτθν Ευρϊπθ περί το 1.400 μ. Χ. από τουσ εμπόρουσ που
είχαν επιςκεφτεί τισ Ινδίεσ, τθν Κίνα, τθν Περςία και άλλεσ αςιατικζσ χϊρεσ. Οι πρϊτεσ
χϊρεσ που τθ δζχτθκαν ιταν θ Ιςπανία, θ Ιταλία και θ Γαλλία.
΢τθν Ελλάδα φζρανε τα χαρτιά οι Ενετοί, με το όνομα «τράπουλα», το οποίο ςτθν Ιταλικι
ορολογία ςθμαίνει παγίδα και απάτθ. Αλλά και θ άλλθ ιταλικι ονομαςία «κοντςίνα»
ςθμαίνει επίςθσ παγίδα, ςυμπαιγνία. Σο πρϊτο ελλθνικό γραπτό κείμενο, που μνθμονεφει
τα χαρτιά ςτθν Ελλάδα, το ςυναντοφμε ς' ζνα ποίθμα. Σο ποίθμα αυτό, που γράφτθκε το
1949, ζχει τίτλο: «Σο Θανατικό τθσ Ρόδου». Ο ποιθτισ Εμμ. Γεωργιλάσ, αποδίδει τθν
πανοφκλα, που κζριςε πολφ κόςμο τθν εποχι εκείνθ, ςτθν οργι του Θεοφ, επειδι παίηανε
εκεί με μεγάλο πάκοσ χαρτιά!

www. imodigitrias.gr
ΕΡΩΣΗ΢ΕΙ΢
Α. Να δϊςετε τθν περίλθψθ του κειμζνου ςε 90-100 λζξεισ.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 25
B.1. «Πολλοί είναι αυτοί που ζχουν καταςτραφεί και καταςτρζφονται κακθμερινά

από το πάκοσ αυτό» . Nα αναπτφξετε τθν παραπάνω κζςθ ςε μια παράγραφο 90100 λζξεων.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 12
Β.2. Ποια είναι τα μζςα πεικοφσ ςτθν τρίτθ και τζταρτθ παράγραφο του κειμζνου«Σο
πάκοσ τθσ χαρτοπαιξίασ … όλων των οργάνων!»).
ΜΟΝΑΔΕ΢ 8
Β.3.α. Να ςχολιάςετε τθ χριςθ των ςθμείων ςτίξθσ ςτθν τζταρτθ παράγραφο του
κειμζνου(«Ο χαρτοπαίκτθσ …»).
ΜΟΝΑΔΕ΢ 5
Β.3.β. Να ςχολιάςετε τθν αλλθλουχία ςτισ τρεισ τελευταίεσ παραγράφουσ του κειμζνου
( «Η χαρτοπαιξία …με μεγάλο πάκοσ χαρτιά!»).
ΜΟΝΑΔΕ΢ 5
Β.4. Να δϊςετε ζνα ςυνϊνυμο για κακεμία από τισ λζξεισ που ακολουκοφν: ζξαρςθ,
οδυνθρά, μετατρζπονται, εξαρτιςεισ, κατάταςςε.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 5
Γ. Ωσ ςυνομιλθτισ ςε τθλεοπτικι εκπομπι με κζμα τθν ζξαρςθ των τυχερϊν παιχνιδιϊν,
ειδικά ςτθν εποχι τθσ οικονομικισ κρίςθσ, παρουςιάηετε τισ ςκζψεισ ςασ για τουσ λόγουσ
που οδθγοφν τουσ ανκρϊπουσ να καταφεφγουν ςτα τυχερά παιχνίδια και τισ προτάςεισ
ςασ για τθν άμυνα του ανκρϊπου και ειδικά του νζου απζναντι ςτθ μάςτιγα των τυχερϊν
παιχνιδιϊν. Σο κείμενό ςασ να ζχει ζκταςθ 500- 600 λζξεων.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 40

ΦΡΟΝΣΙ΢ΣΗΡΙΑΚΟ΢ ΟΡΓΑΝΙ΢ΜΟ΢

ΙΙ.
Δ Ι Α Γ Ω ΝΙ ΢ Μ Α Π Ρ Ο ΢Ο Μ Ο Ι Ω΢ Η ΢
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ΢ ΓΛΩ΢΢Α΢
Σ Μ Η Μ Α Σ Α Γ ’ Λ Τ Κ Ε Ι Ο Τ & Α ΠΟ Φ Ο Ι Σ Ω Ν
3/05/2015
Mακιματα ποδθλατικισ ιςτορίασ – Σο παράδειγμα του Άμςτερνταμ
Εκτόσ από τουσ ανεμόμυλουσ και τισ τουλίπεσ, θ Ολλανδία φθμίηεται και για τον
μεγάλο αρικμό των ποδθλάτων τθσ – πάνω από 17 εκατομμφρια, περιςςότερα δθλαδι από
το ςφνολο του πλθκυςμοφ τθσ. ΢ε μια χϊρα όπου τα ποδιλατα είναι πιο πολλά από τουσ
κατοίκουσ τθσ, είναι λογικό να περιμζνει κανείσ και τθν ανάλογθ υποδομι. Και πράγματι,
όποιοσ ζχει βρεκεί ζςτω και για λίγεσ μόνο θμζρεσ ςε μια ολλανδικι πόλθ γνωρίηει πολφ
καλά τθν εξζχουςα κζςθ που κατζχει το ποδιλατο ςτθν μεταφορά και τισ κακθμερινζσ
δραςτθριότθτεσ των πολιτϊν, αλλά και γενικότερα ςτθν τοπικι κουλτοφρα.
Ήταν όμωσ πάντοτε ζτςι; Όλα αυτά που ςιμερα φαντάηουν αυτονόθτα για τον μζςο
Ολλανδό (αφκονία ποδθλατοδρόμων, άπλετοσ χϊροσ για κυκλοφορία δίκυκλων οχθμάτων,
ςχεδιαςμόσ ειδικϊν διαδρομϊν, ςχετικι ςθματοδότθςθ, κτλ.) είναι ςτθν πραγματικότθτα το
αποτζλεςμα πολιτικϊν και πολιτειακϊν πρωτοβουλιϊν που προζκυψαν ςταδιακά κατά τθν
διάρκεια τθσ μεταπολεμικισ περιόδου μζςα από μια διαδικαςία διαμόρφωςθσ και
διεκδίκθςθσ ςυγκεκριμζνων κοινωνικϊν αιτθμάτων, και πάντα ςε διάλογο τόςο με τισ
εγχϊριεσ όςο και τισ διεκνείσ εξελίξεισ.
Πιο ςυγκεκριμζνα, οι κυριότεροι παράγοντεσ που ςυνζβαλαν ςτθν δθμιουργία του
αιτιματοσ για περιοριςμό των μθχανοκίνθτων μζςων και ευρφτερθ χριςθ του ποδθλάτου
ωσ μζςου μεταφοράσ ιταν οι εξισ:
Α) Σθν περίοδο 1948-1970 το μζςο ολλανδικό ειςόδθμα ςθμείωςε αφξθςθ κατά 222%,
με ςυνζπεια τθν αγορά ολοζνα και περιςςότερων αυτοκινιτων για ιδιωτικι χριςθ.
Παράλλθλα, τα κρατικά κονδφλια προορίηονταν ςχεδόν εξ’ ολοκλιρου για τθν καταςκευι
αυτοκινθτόδρομων, ενϊ πολλά κτίρια και αςτικοί χϊροι μετατράπθκαν ςταδιακά ςε
δρόμουσ για να ικανοποιιςουν τον μεγάλο αρικμό τροχοφόρων. Σο ποςοςτό χριςθσ
ποδθλάτων ςε εκνικό επίπεδο μειϊκθκε δραματικά. Β) Ο διαρκϊσ αυξανόμενοσ αρικμόσ
κανατθφόρων τροχαίων ατυχθμάτων από τθν δεκαετία του ’50 και φςτερα. Ενδεικτικά, το
1971 χάκθκαν ςτουσ ολλανδικοφσ αυτοκινθτόδρομουσ 3300 ηωζσ – πάνω από 400 ιταν
παιδιϊν κάτω των 14 ετϊν. Γ) Η πετρελαϊκι κρίςθ του 1973, που οδιγθςε ςε υψθλζσ τιμζσ
ενζργειασ και ζλλειψθ καυςίμων. Η πρόκλθςθ για τθν ολλανδικι κοινωνία ιταν να
αντιμετωπίςει το ενεργειακό ηιτθμα που είχε προκφψει, διατθρϊντασ παράλλθλα το υψθλό
βιοτικό επίπεδο που είχε επιτευχκεί τα προθγοφμενα χρόνια.
΢το φωσ αυτϊν των εξελίξεων, το αίτθμα για εφρεςθ εναλλακτικϊν πολιτικϊν
μεταφοράσ άρχιςε να γίνεται επιτακτικό. Διαδθλϊςεισ και πορείεσ με ποδιλατα άρχιςαν
πλζον να οργανϊνονται ολοζνα και ςυχνότερα και να παίρνουν μεγάλεσ διαςτάςεισ.
Η Ολλανδία είχε ιδθ τθν εμπειρία τθσ «Κυριακισ χωρίσ αυτοκίνθτο» κατά τθν διάρκεια
τθσ κρίςθσ του ΢ουζη το 1956. ϋΕτςι άρχιςαν ςιγά-ςιγά να εγκαινιάηονται ανάλογεσ
πρωτοβουλίεσ και να εφαρμόηονται νζα μζτρα, όπωσ θ απαγόρευςθ τθσ κυκλοφορίασ των
αυτοκινιτων ςτα κζντρα πολλϊν πόλεων.

Αποτζλεςμα των μαηικϊν κινθτοποιιςεων, τθσ κυβερνθτικισ οικονομικισ και
ενεργειακισ πολιτικισ, και τθσ γενικότερθσ ιςτορικισ και πολιτικισ ςυγκυρίασ ιταν να
επζλκουν τελικά οριςμζνεσ ςθμαντικζσ αλλαγζσ ςτον τρόπο προςζγγιςθσ τθσ πολιτείασ του
ηθτιματοσ των μεταφορϊν και τθσ χριςθσ του ποδθλάτου ειδικότερα. Από τα μζςα τθσ
δεκαετίασ του ’70 οι κυβερνιςεισ άρχιςαν βακμιαία να πειραματίηονται με τθν καταςκευι
περιςςότερων και πλατφτερων ποδθλατοδρόμων κακϊσ και τον ςχεδιαςμό μεγάλων
ποδθλατικϊν διαδρομϊν, βάηοντασ ζτςι τα κεμζλια για τθν ανάπτυξθ τθσ ςθμερινισ
υποδομισ.
Ωραία όλα αυτά κα πει κάποιοσ, αλλά τι ςθμαίνουν για μια πόλθ όπωσ θ Ακινα (που
ωσ γνωςτόν οφτε ποδθλατικι παράδοςθ ζχει οφτε και πολφ επίπεδθ είναι); Αν θ ολλανδικι
εμπειρία μπορεί να μασ διδάξει κάτι, είναι αυτό: Η διαμόρφωςθ ςχετικισ υποδομισ και θ
ευρφτερθ χρθςιμοποίθςθ του ποδθλάτου ωσ βαςικοφ μζςου μεταφοράσ, εναλλακτικοφ του
αυτοκινιτου, δεν ςχετίηονται μόνο ι κατϋ ανάγκθν με παράγοντεσ γεωλογικισ ι
πολεοδομικισ φφςθσ, αλλά είναι πρϊτα απ’ όλα κζμα πρωτοβουλίασ, κινθτοποίθςθσ και
κοινωνικισ ςυνειδθτοποίθςθσ.
Σα δεινά τθσ υπζρμετρθσ χριςθσ του αυτοκινιτου ςτθν χϊρα μασ είναι γνωςτά, και
μετριοφνται κάκε χρόνο τόςο με όρουσ ατμοςφαιρικισ ρφπανςθσ όςο και με ανκρϊπινα
κφματα. Οι πολλαπλζσ εκφάνςεισ τθσ κρίςθσ (οικονομικι, περιβαλλοντικι, ενεργειακι)
κακιςτοφν τθν τωρινι ςυγκυρία περιςςότερο κατάλλθλθ από ποτζ για μια
επαναπροςζγγιςθ του ηθτιματοσ α λα ολλανδικά. Η αλλαγι προσ μια περιςςότερο φιλοποδθλατικι ςυμπεριφορά και νοοτροπία ςτθν Ελλάδα είναι ιδθ κακ’ οδόν, ζςτω και αν
εκδθλϊνεται δειλά και με αργοφσ ρυκμοφσ. ΢ε τελευταία ανάλυςθ, ίςωσ είναι καλφτερα να
ζρκει κάνοντασ πετάλι παρά πατϊντασ γκάηι.
Μίμθσ Χρυςομάλλθσ, Athens Voice, 31/01/2012
ΕΡΩΣΗ΢ΕΙ΢
Α. Να δϊςετε τθν περίλθψθ του κειμζνου ςε 90-100 λζξεισ.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 25
Β1. «Διατθρϊντασ παράλλθλα το υψθλό βιοτικό επίπεδο». ΢ε μια παράγραφο 90- 100
λζξεων να παρουςιάςετε τθ ςχζςθ ανάμεςα ςτο βιοτικό επίπεδο και τθν ποιότθτα ηωισ.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 10
Β2. Να προςδιορίςετε τθ δομι και τουσ τρόπουσ ανάπτυξθσ ςτθ δεφτερθ παράγραφο του
κειμζνου («Ήταν όμωσ…»).
ΜΟΝΑΔΕ΢ 6
Β3. α. Να χαρακτθρίςετε τθ ςφνταξθ (ενεργθτικι / πακθτικι) ςτα παρακάτω τμιματα
λόγου και να τθ μετατρζψετε ςτθν αντίςτροφι τθσ.
Η πρόκλθςθ για τθν ολλανδικι κοινωνία ιταν να αντιμετωπίςει το ενεργειακό
ηιτθμα
Διαδθλώςεισ και πορείεσ με ποδιλατα άρχιςαν πλζον να οργανώνονται ολοζνα και
ςυχνότερα
ΜΟΝΑΔΕ΢ 4
Β3.β. Να ςχολιάςετε τθ χριςθ των ςθμείων ςτίξθσ ςτθ δεφτερθ παράγραφο του κειμζνου
(« Ήταν όμωσ ….»).
ΜΟΝΑΔΕ΢ 4
Β4. Να εντοπίςετε τα μζςα πεικοφσ που αξιοποιοφνται ςτθν ζκτθ παράγραφο του κειμζνου
(«Η Ολλανδία είχε ιδθ…»).
ΜΟΝΑΔΕ΢ 6
Β5. Να δϊςετε ζνα ςυνϊνυμο για κακεμία από τισ λζξεισ που ακολουκοφν: υποδομισ,
κινθτοποίθςθσ , δεινά, εκφάνςεισ, εκδθλϊνεται.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 5
Γ. ΢ε εκδιλωςθ του Διμου με κζμα «Σο ποδιλατο ςτθν πόλθ», κάνετε μια ειςιγθςθ ςτθν
οποία παρουςιάηετε τα οφζλθ που κα προκφψουν από τθν επιλογι του ποδθλάτου ωσ
μζςου μετακίνθςθσ κακϊσ και τισ ενζργειεσ που πρζπει να κάνει ο διμοσ και θ πολιτεία για
τθν προϊκθςθ του ςυγκεκριμζνου μζςου μεταφοράσ. Σο κείμενό ςασ να ζχει ζκταςθ 450550 λζξεων.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 40

ΦΡΟΝΣΙ΢ΣΗΡΙΑΚΟ΢ ΟΡΓΑΝΙ΢ΜΟ΢

III.
Δ Ι Α Γ Ω ΝΙ ΢ Μ Α Π Ρ Ο ΢Ο Μ Ο Ι Ω΢ Η ΢
΢ΣΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩ΢΢Α
ΣΜΗΜΑΣΑ Γϋ ΛΤΚΕΙΟΤ & ΑΠΟΦΟΙΣΩΝ
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 3/05/2015
Μάρμαρα του Παρκενϊνα: Ιςτορία μιασ κλοπισ ι κλοπι μιασ Ιςτορίασ

Γίνεται πολφσ λόγοσ ςτισ μζρεσ μασ για τα μάρμαρα και μάλιςτα αυτά του Παρκενϊνα.
Σι είναι όμωσ αυτά τα Ελλθνικά Μάρμαρα και για ποιο λόγο βρίςκονται ςε μια από τισ
κορυφαίεσ κζςεισ του κόςμου;
Γεωφυςικά, κα λζγαμε ότι τα ελλθνικά μάρμαρα παρουςιάηουν πολλζσ ποικιλίεσ και
χρϊματα. Από αυτά ζχουν φιλοτεχνθκεί εξαιρετικά καλλιτεχνιματα και ζχουν
καταςκευαςτεί ι διακοςμθκεί μνθμεία και οικοδομιματα ςε διάφορεσ χϊρεσ του κόςμου.
Σα κυριότερα από τα ελλθνικά μάρμαρα είναι το περίφθμο μάρμαρο τθσ Πάρου. Ο λυχνίτθσ
ι λιχνεφσ τθσ αρχαιότθτασ, από το οποίο ζχουν καταςκευαςτεί ο Ερμισ του Πραξιτζλθ, ο
ναόσ των Δελφϊν, το Πτι Παλζ (Petit Palait) ςτο Παρίςι, είναι περιηιτθτο ςτθ γλυπτικι για
τθ λαμπρότθτα που προςδίδει ςτα ζργα τζχνθσ. Επίςθσ ιδιαίτερα αξιόλογο είναι το λευκό
μάρμαρο τθσ Πεντζλθσ, το οποίο χρθςιμοποιικθκε για τα κυριότερα μνθμεία τθσ Ακινασ
κατά τθν αρχαιότθτα και μάλιςτα για ζνα από τα ςπουδαιότερα, τον Παρκενϊνα.
Επικρατϊντασ μζχρι και ςιμερα ο όροσ ‘‘Ελγίνεια Μάρμαρα’’ ακόμθ και ςε
εγκυκλοπαιδικά λεξικά, δίνουμε τροφι ςτουσ κάκε είδουσ ςφετεριςτζσ τθσ ιςτορίασ όχι
μόνο του δικοφ μασ λαοφ αλλά όλων των εκνοτιτων, να πουλοφν το φαινομενικό και
αλθκοφανζσ δικαίωμα τθσ ιδιοκτθςίασ αντί πολλαπλϊν πινακίων οςπρίων, πράγμα που ςε
κάκε
νομικι
πρακτικι
είναι
φαινόμενο
καταδικαςτζο.
Αυτόσ λοιπόν ο ΢κοτςζηοσ ευγενισ Σόμασ Ζλγιν, πρεςβευτισ ςτθν Τψθλι Πφλθ ςτθν
περίοδο 1792-1802, εκμεταλλεφτθκε τισ γνωριμίεσ του ςτθν Οκωμανικι κυβζρνθςθ, που
είναι αλικεια ότι παρζπαιε μζςα από καλαςςοδάνεια, ςτουσ οίκουσ των Αμβοφργων και
ζναντι υψθλοφ χρθματικοφ ποςοφ μεκερμθνευόμενο με βάςθ τθν αναλογία του χριματοσ
τθσ εποχισ αντί ‘‘πινακίου φακισ’’, πιρε τθν άδεια να μετακυλιςει – να μεταφζρει ςτθν
πατρίδα του αρχαιότθτεσ που απζςπαςε από τθν Ελλάδα κατά τα ζτθ 1803-1812. Αφαίρεςε
από τον Παρκενϊνα τισ μορφζσ των αετωμάτων, μεγάλο αρικμό από μετόπεσ και από
πλάκεσ τθσ ηωφόρου, παραδίδοντάσ τισ μαηί με γλυπτά από το Ερεχκείο ςτο Βρετανικό
Μουςείο. Από το 1816 εκτίκενται ςε ειδικι πτζρυγα του μουςείου, αποτελϊντασ πόλο
ζλξθσ.
Η ιςτορικι αυτι κλοπι κακαγίαςε τον κφριο Ζλγιν ςτουσ ομόςταυλοφσ του
αποδίδοντασ ς` αυτόν, ςτον κλζφτθ τθσ ιςτορίασ ενόσ ζκνουσ, τον τίτλο του λόρδου. Παρότι
κεωρικθκε θ ενζργειά του εξαρχισ κατακριτζα και μάλιςτα δια λόγου και πράξεων Λόρδου
Βφρωνα θ μθτριά χϊρα ποτζ δεν ενζδωςε ςτισ πιζςεισ των όποιων κφκλων, επίςθμων και
μθ , για οριςτικι επιςτροφι των μαρμάρινων γλυπτϊν ςτθ φυςικι τουσ κζςθ και ςτθν
αγκαλιά
τθσ
μθτζρασ
χϊρασ,
τθσ
Ελλάδασ
μασ.
Κατά καιροφσ υπιρξαν κινιςεισ από επιςτιμονεσ και καλλιτζχνεσ για τθν επιςτροφι
των γλυπτϊν ςτθ μθτζρα χϊρα ςχεδόν από τθν απαρχι του ελλθνικοφ κράτουσ. Ο αγϊνασ
αυτόσ εντάκθκε χάρθ ςτισ ενζργειεσ τθσ Μελίνασ τθσ Ελλάδοσ, κατά κόςμο Μερκοφρθ ,
εγγονισ του πρϊτου δθμάρχου των Ακθνϊν, ςτθ κθτεία τθσ ωσ υπουργοφ πολιτιςμοφ από

το 1981 και μετά. Η ίδια ανζδειξε ςε μείηον εκνικό κζμα τθν επιςτροφι των μαρμάρων με
κινιςεισ που ζςτρεψαν μεγάλθ μερίδα τθσ διανόθςθσ – και όχι μόνο - υπζρ των ελλθνικϊν
κζςεων- διεκδικιςεων και δθμιουργϊντασ ζνα μόνιμο ςθμείο τριβισ ςτισ ςχζςεισ Ελλάδασ
και γθραιάσ Αλβιόνασ. ΢το λόγο τθσ ςτθν Oxford Union το 1986 ανζφερε χαρακτθριςτικά :
« Πρζπει να καταλάβετε τι ςθμαίνουν για μασ τα Μάρμαρα του Παρκενϊνα. Είναι θ
υπερθφάνειά μασ, είναι οι κυςίεσ μασ. Είναι το ευγενζςτερο ςφμβολο τελειότθτασ. Είναι
φόροσ τιμισ ςτθ δθμοκρατικι φιλοςοφία. Είναι θ ουςία τθσ ελλθνικότθτασ. Είμαςτε ζτοιμοι
να ποφμε ότι κεωροφμε όλθ τθν πράξθ του Ζλγιν ςαν άςχετθ προσ το παρόν. Λζμε ςτθν
Βρετανικι Κυβζρνθςθ: Κρατιςατε αυτά τα γλυπτά για δυο ςχεδόν αιϊνεσ. Σα φροντίςατε
όςο καλφτερα μποροφςατε, γεγονόσ για το οποίο και ςασ ευχαριςτοφμε. Όμωσ τϊρα ςτο
όνομα τθσ δικαιοςφνθσ και τθσ θκικισ παρακαλϊ δϊςτε τα πίςω. Ειλικρινά πιςτεφω ότι μια
τζτοια χειρονομία εκ μζρουσ τθσ Μεγάλθσ Βρετανίασ κα τιμοφςε πάντα τ` όνομά τθσ.»
Για να ξαναπάμε πίςω χρονολογικά, πρζπει να αναφζρουμε πωσ ο μουςουλμάνοσ
Οκωμανόσ κατακτθτισ τθσ Ακινασ και τθσ Ακροπόλεωσ Ομάρ (1458) ςεβάςτθκε το κάλλοσ
του ναοφ μετατρζποντάσ το ςτο κυριότερο τηαμί τθσ Ακινασ. Εδϊ είναι το οξφμωρο τθσ
όλθσ υπόκεςθσ λαμβάνοντασ υπόψθ ότι ο χριςτιανόσ Ενετόσ δόγθσ Φρατηζςκο Μoροηίνθσ
βομβάρδιςε τθν Ακρόπολθ και ζπλθξε ζτςι και τον Παρκενϊνα που χρθςίμευε τότε ςαν
πυριταποκικθ. Κατά τθν ολιγόχρονθ Ενετικι κατοχι, μια ατυχισ προςπάκεια αφαίρεςθσ
αγαλμάτων από τα αετϊματα, είχε ωσ αποτζλεςμα τθ ςυντριβι και τθν καταςτροφι τουσ. Η
νομιμότθτα τθσ κτιςθσ των Μαρμάρων του Παρκενϊνα είναι ζνα αμφιλεγόμενο ηιτθμα,
όχι μόνο εξαιτίασ του αμφιςβθτοφμενου εγγράφου που είναι γνωςτό ωσ «φιρμάνι» και το
οποίο απζςπαςε ο Ζλγιν από το ΢ουλτάνο τθσ Κων/πολθσ το 1801. Σο περιβόθτο «φιρμάνι»
αλλά και τα ζγγραφα του 1802 τα οποία υποκετικϊσ επικυρϊνουν τισ προθγοφμενεσ
παρανομίεσ, δεν υπάρχουν. Σο μόνο υπάρχον κείμενο είναι μια ιταλικι μετάφραςθ ενόσ
Σουρκικοφ εγγράφου του 1801, θ αξία του οποίου ωσ «φιρμάνι» , αμφιςβθτείται. Οι
πράξεισ του Ζλγιν ξεπερνοφςαν κατά πολφ τθν εξουςία που κακόριηε το «φιρμάνι», το
οποίο απλϊσ εξουςιοδοτοφςε τουσ καλλιτζχνεσ του να μπαίνουν ςτθν Ακρόπολθ, να
ςχεδιάηουν και να φτιάχνουν εκμαγεία. Επιπλζον, ο Ζλγιν και οι πράκτορζσ του
κατθγοροφνται πωσ απείλθςαν και δωροδόκθςαν Οκωμανοφσ αξιωματοφχουσ προκειμζνου
να μθν παρεμβαίνουν ςτισ πράξεισ τουσ. Η λεθλαςία του Ζλγιν λειτοφργθςε ςαν ζνα
χρονικό προαναγγελκζντοσ κανάτου για το ναό, που ςτθν ουςία ολοκλιρωςε τισ
καταςτροφζσ, φζρνοντασ τον ςτθν παροφςα κατάςταςθ.
Ο Παρκενϊνασ όμωσ ςυνεχίηει να αποτελεί παγκόςμιο πόλο ζλξθσ και ζναν από τουσ
ςπουδαιότερουσ πρεςβευτζσ του αρχαίου ελλθνικοφ πολιτιςμοφ υπενκυμίηοντασ με τθν
παρουςία του το ςθμαντικότερο ρόλο του αρχαίου ελλθνικοφ πνεφματοσ μζςα ςτθν
παγκόςμια ιςτορία.
Ιωάννθσ Δθμθτρίου, 24grammata.com , 5-5-2011

ΕΡΩΣΗ΢ΕΙ΢
Α. Να δϊςετε τθν περίλθψθ του κειμζνου ςε 90-100 λζξεισ.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 25
Β1. «Πρζπει να καταλάβετε τι ςθμαίνουν για μασ τα Μάρμαρα του Παρκενϊνα.
Είναι θ υπερθφάνειά μασ, είναι οι κυςίεσ μασ». Να αναπτφξετε το νόθμα του
αποςπάςματοσ ςε μία παράγραφο 80-100 λζξεων.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 10
Β2. Ποια είναι τα μζςα πεικοφσ που αξιοποιοφνται ςτθν πζμπτθ και ζκτθ
παράγραφο του κειμζνου «Η ιςτορικι αυτι κλοπι …όνομά τθσ»;
ΜΟΝΑΔΕ΢ 6

Β3.α. Σο κείμενο που διαβάςατε είναι άρκρο. Να εντοπίςετε δφο χαρακτθριςτικά
του που το επιβεβαιϊνουν κάνοντασ αναφορζσ ςτο κείμενο.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 4
β. Να χαρακτθρίςετε το φφοσ του λόγου (επίςθμο / απλό) και να το μετατρζψετε
ςτο αντίςτροφο.
1. Σε κάκε είδουσ ςφετεριςτζσ τθσ ιςτορίασ.
2. …να μετακυλιςει ςτθν πατρίδα του αρχαιότθτεσ που απζςπαςε.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 5
Β4. α. Να δϊςετε τα ςυνκετικά των παρακάτω λζξεων. Με το β’ ςυνκετικό τθσ
κακεμίασ να ςχθματίςετε μια νζα λζξθ απλι ι παράγωγθ: φιλοτεχνθκεί,
οικοδομιματα, εγκυκλοπαιδικά, αλθκοφανζσ, χειρονομία.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 5
β. Να δϊςετε ζνα ςυνϊνυμο για κακεμία από τισ παρακάτω λζξεισ:
εκμεταλλεφτθκε, παραδίδοντασ, κατακριτζα, ενζδωςε, ανζδειξε.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 5
Γ. Ωσ πρόεδροσ τθσ Βουλισ των Εφιβων τθσ χϊρασ μασ ςυντάςςεισ μια επιςτολι,
που αποςτζλλεισ ςτθ Διοίκθςθ του Βρετανικοφ Μουςείου, επιχειρθματολογϊντασ
για τθν ανάγκθ επιςτροφισ των μαρμάρων του Παρκενϊνα ςτον τόπο που τα
γζννθςε ςτο πλαίςιο τθσ προςταςίασ τθσ παράδοςθσ, που είναι αναγκαία για κάκε
λαό. Σο κείμενό ςασ να ζχει ζκταςθ 500-600 λζξεων.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 40

ΦΡΟΝΣΙ΢ΣΗΡΙΑΚΟ΢ ΟΡΓΑΝΙ΢ΜΟ΢

ΙV.
Δ Ι Α Γ Ω ΝΙ ΢ Μ Α Π Ρ Ο ΢Ο Μ Ο Ι Ω΢ Η ΢
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ΢ ΓΛΩ΢΢Α΢
Σ Μ Η Μ Α Σ Α Γ ’ Λ Τ Κ Ε Ι Ο Τ & Α ΠΟ Φ Ο Ι Σ Ω Ν
3/05/2015
΢υλλογικότθτα και ατομικιςμόσ - Oμαδικά και ατομικά αγωνίςματα
Είναι γνωςτό και βαςικό γνϊριςμα του τόπου που γζννθςε τθ δθμοκρατία ότι ωσ λαόσ
ζχουμε πολφ αυξθμζνθ ατομικότθτα που λειτουργεί ςε βάροσ τθσ ςυλλογικότθτασ. Ο
Ζλλθνασ μιλάει για τθν Ελλάδα ςαν να μθν είναι και ο ίδιοσ ζνα από τα βαςικά τθσ ςτοιχεία.
Αρζςκεται ςτθν κριτικι αντί για τθν προςπάκεια. Πάντα φταίνε οι άλλοι, ποτζ ο ίδιοσ.
Παραδζχεται τθ ςυλλογικι ευκφνθ με εξαίρεςθ τον ίδιο και μερικοφσ εκλεκτοφσ ςαν αυτόν.
Αυτόσ ο ιδιότυποσ ατομικιςμόσ μασ είναι θ αιτία μεγάλων επιτυχιϊν και ιςτορικϊν
κατακτιςεων αλλά και το αντίςτροφο: θ αιτία εκνικϊν καταςτροφϊν για τισ οποίεσ δεν
υπάρχει καν μεταμζλεια. Τπεφκυνοι ιταν πάντα οι άλλοι.
Ακόμθ και ςτθν κακθμερινι ηωι παρατθροφμε δφο αντιλιψεισ όταν υπάρξει κάποιο
πρόβλθμα, όταν γίνει ζνα λάκοσ που ςυνεχίηεται, όταν υπάρξει κάποια αποτυχία: τον
άνκρωπο που προςπακεί να δϊςει τθν καλφτερθ εφικτι λφςθ με το μικρότερο δυνατό
κόςτοσ και τον άνκρωπο που περιορίηεται ςτθν κριτικι, ςτθν αμπελοφιλοςοφία και πάνω
απ’ όλα ςτθν αναηιτθςθ υπευκφνων για να αρχίςει ζνα ςφγχρονο κυνιγι μαγιςςϊν, μια
αναβίωςθ του μφκου ςχετικά με τον αποδιοπομπαίο τράγο. ΢υλλογικό πνεφμα ςθμαίνει ότι
ανεξαρτιτωσ του ποιοσ φταίει, πάνω απ’ όλα επιβάλλεται θ προςπάκεια βελτίωςθσ,
αντίδραςθσ ςτθν αποτυχία. Οι εκνικοί αγϊνεσ ανικουν ςτα ομαδικά ακλιματα.
Και το χειρότερο χαρακτθριςτικό τθσ διάκεςθσ για κριτικι, τθσ ζλλειψθσ προςπάκειασ,
τθσ μετάκεςθσ ευκυνϊν: οι εξυπνάκθδεσ με αυτά τα χαρακτθριςτικά, ζχοντασ όλεσ τισ
ιδιότθτεσ του μυκικοφ Επιμθκζα, γίνονται και προφιτεσ καταςτροφολόγοι: προβλζπουν τθ
δικεν πτϊχευςθ τθσ χϊρασ και δείχνουν να χαίρονται γι’ αυτό. Αυτοïκανοποιοφνται για τθν
ικανότθτά τουσ ςτισ απαιςιόδοξεσ προβλζψεισ, τισ διαδίδουν με αναίδεια, μθ γνωρίηοντασ
ότι ζτςι αυξάνουν τισ πικανότθτεσ πραγματοποίθςισ τουσ και κα ςτεναχωρθκοφν
αφάνταςτα όταν κα βεβαιωκοφν ότι ζπεςαν ζξω, ότι ζχαςαν το ςτοίχθμα. Δεν ζβαλαν
μυαλό από το γεγονόσ ότι θ θλίκια καταςτροφολογία τουσ, που επαναλιφκθκε τόςεσ
φορζσ ςτο παρελκόν, ακόμθ δεν πραγματοποιικθκε! Σι ςφμπλεγμα που χρειάηεται
ψυχανάλυςθ από τουσ καλφτερουσ ειδικοφσ! Προφθτεφουν ςε βάροσ τθσ πατρίδασ τουσ,
δθλαδι ςε βάροσ του εαυτοφ τουσ, δεν προςπακοφν, δεν βοθκοφν ςτο πρόβλθμα,
βρίςκονται ςτθ κζςθ του κατιγορου με αόριςτεσ κατθγορίεσ.
Αντί να εργάηονται περιςςότερο και να μιλάνε ελάχιςτα ζωσ κακόλου, ςυνεχίηουν να
αςκοφν τθ μόνθ τουσ ικανότθτα: εκφράηουν πολλζσ άχρθςτεσ ζωσ και επιηιμιεσ δικεν
απόψεισ με ςκοπό τον εντυπωςιαςμό και μόνο. Προςποιοφνται ότι ξεχνοφν ότι, όταν
κάποια ςενάρια που αφοροφν ςτο μζλλον είναι αβζβαια και ζχουν απλϊσ πικανότθτεσ, ο
ςτοιχειωδϊσ ευφυισ άνκρωποσ είναι αναγκαςμζνοσ να υποςτθρίηει και να πιςτεφει μζχρι
τθν οριςτικι ζκβαςθ το ςενάριο που εξυπθρετεί τα ςυμφζροντα τθσ δικισ του πλευράσ,
δθλαδι τθσ χϊρασ του. Σα αντίκετα ασ τα πουν μόνο οι εχκροί!
΢υγχαρθτιρια ςτουσ καταςτροφολόγουσ πολιτικοφσ, τουσ τθλεκανίβαλουσ και ςε κάκε
μορφισ κατιγορο τθσ χϊρασ του. Σα είπατε όλα. Δεν αφιςατε τίποτε για τουσ ανκζλλθνεσ

του εξωτερικοφ, με αποτζλεςμα να ςασ επικαλοφνται και να ςασ ηθλεφουν που τουσ
προλάβατε.
Ο ατομικιςμόσ ζχει άριςτα γνωρίςματα, είναι ςτοιχείο προόδου για τισ εποχζσ των
«παχζων αγελάδων». Χαρακτθριςτικό τθσ πρωτοπορίασ, των εφευρζςεων, των μεγάλων
ανακαλφψεων. ΢ε δφςκολεσ, όμωσ, εποχζσ θ ιδιότθτα αυτι είναι πικανόν να οδθγιςει και
ςε λάκοσ δρόμουσ, ςε καταςτρεπτικζσ επιλογζσ που πικανόν να ζχουν τα χαρακτθριςτικά
τθσ εκνικισ προδοςίασ.
Η εποχι των «ιςχνϊν αγελάδων» απαιτεί ςυλλογικότθτα, όπωσ κάκε δφςκολθ
κατάςταςθ. Σι κα ζκαναν οι λαοί τθσ ανκρωπότθτασ που ζχουν αυτό το χαρακτθριςτικό τθσ
ομαδικότθτασ ςε ζξαρςθ ςε βάροσ τθσ ατομικότθτασ; Η ςωςτι ςτιγμι για να τουσ
αντιγράψουμε! Καιρόσ να μιμθκοφμε τουσ λαοφσ που ενεργοφν ωσ ςφνολο, ωσ ζκνοσ: Θα
ενεργοφςαν με ςοβαρότθτα και υπευκυνότθτα. Θα εργάηονταν περιςςότερο και κα
περιόριηαν τθν κριτικι ςτο ελάχιςτο. Θα προςπακοφςαν όλοι μαηί να λφςουν ι να
περιορίςουν το πρόβλθμα, αντί να οδθγοφνται ςε εκνικό διχαςμό. Θα ςκζφτονταν
περιςςότερο το ςφνολο και λιγότερο το άτομό τουσ. Θα τιμωροφςαν ςυγκεκριμζνουσ και
αποδεδειγμζνα ενόχουσ χωρίσ να αςχολοφνται κεωρθτικά και μόνο με αυτό.
Επειδι κα πραγματοποιοφςαν με ςυνζπεια όλα αυτά, ςτο τζλοσ, ζςτω με δυςκολία, κα
ξεπερνοφςαν το πρόβλθμα με βζβαιθ τθν επιτυχία. Θα κζρδιηαν τον παγκόςμιο καυμαςμό
με τον ομαδικό τουσ αγϊνα. Μόνο ζνασ μπορεί να είναι ο ςοβαρόσ αντίλογοσ: αν όλα όςα
περιγράφονται μποροφςαν να ιςχφςουν, το πρόβλθμα δεν κα είχε καν υπάρξει.

Γεϊργιοσ Ι. Πατςόπουλοσ 14/09/2011, PROTOTHEMA
ΠΑΡΑΣΗΡΗ΢ΕΙ΢
Α. Να γράψετε τθν περίλθψθ του κειμζνου ςε 90-100 λζξεισ.

ΜΟΝΑΔΕ΢ 25

Β.1. «Θα ςκζφτονταν περιςςότερο το ςφνολο και λιγότερο το άτομό τουσ». Να
αναπτφξετε τθν παραπάνω κζςθ με τθ μζκοδο τθσ αιτιολόγθςθσ ςε μια παράγραφο 90-100
λζξεων.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 12
Β.2. Να προςδιορίςετε τθ δομι και τον τρόπο ανάπτυξθσ ςτθ δεφτερθ παράγραφο του
κειμζνου (Ακόμθ και ςτθν κακθμερινι…).
ΜΟΝΑΔΕ΢ 6
Β.3.α. Να ςχολιάςετε το ρόλο των ςθμείων ςτίξθσ ςτθ τρίτθ παράγραφο του κειμζνου (Και
το χειρότερο ...).
ΜΟΝΑΔΕ΢ 8
Β.3.β. Πϊσ προςπακεί ο αρκρογράφοσ να πείςει τουσ αναγνϊςτεσ του ςτθν πζμπτθ
παράγραφο του κειμζνου (΢υγχαρθτιρια …).
ΜΟΝΑΔΕ΢ 4
Β.4. Να δϊςετε ζνα αντϊνυμο για κακεμία απ’ τισ λζξεισ που ακολουκοφν: βαςικά,
παραδζχεται, αναηιτθςθ, βελτίωςθσ, μετάκεςθσ.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 5
Γ. ΢ε επιςτολι διαμαρτυρίασ που απευκφνετε, ωσ εκπρόςωποσ τθσ Μακθτικισ Κοινότθτασ,
ςτον Τπεφκυνο Πολιτιςτικϊν εκδθλϊςεων του ΢χολείου ςασ, για τθ διάλυςθ των
καλλιτεχνικϊν ομάδων που είχαν ιδρυκεί, αναπτφςςετε τον προβλθματιςμό ςασ για τθν
ανάγκθ ανάπτυξθσ ςυνεργαςίασ ςτθ ςχολικι ηωι και προτείνετε τρόπουσ καλλιζργειασ τθσ
ςυλλογικισ ςυνείδθςθσ, τθσ ομαδικότθτασ των μακθτϊν. Σο κείμενό ςασ να ζχει ζκταςθ
450-500 λζξεων.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 40

ΦΡΟΝΣΙ΢ΣΗΡΙΑΚΟ΢ ΟΡΓΑΝΙ΢ΜΟ΢

V.
Δ Ι Α Γ Ω ΝΙ ΢ Μ Α Π Ρ Ο ΢Ο Μ Ο Ι Ω΢ Η ΢
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ΢ ΓΛΩ΢΢Α΢
Σ Μ Η Μ Α Σ Α Γ ’ Λ Τ Κ Ε Ι Ο Τ & Α ΠΟ Φ Ο Ι Σ Ω Ν
3/05/2015
Ζχουμε ςυγκεντρωκεί εδϊ ςιμερα για να αποτίςουμε φόρο τιμισ ςε ζνα από
τα κοςμοϊςτορικά γεγονότα του μεγάλου αγϊνα για τα ανκρϊπινα δικαιϊματα, του
μεγάλου αγϊνα για τθν εξζλιξθ τθσ ανκρωπότθτασ. Η χϊρα μασ – αυτι θ μεγάλθ
δθμοκρατία – δεν ζχει κανζναν άλλο προοριςμό εκτόσ από τον κρίαμβο μιασ
αλθκινισ δθμοκρατίασ, τον κρίαμβο τθσ λαϊκισ διακυβζρνθςθσ και,
μακροπρόκεςμα, ενόσ οικονομικοφ ςυςτιματοσ το οποίο κα δίδει εγγυθμζνα ςε
κάκε άνκρωπο τθν ευκαιρία να επιδεικνφει τθν καλφτερθ πλευρά του εαυτοφ του.
Αυτόσ είναι ο λόγοσ που αυτι τθ ςτιγμι θ ιςτορία τθσ Αμερικισ βρίςκεται ςτο
επίκεντρο τθσ ιςτορίασ ολόκλθρου του κόςμου. Γιατί όλοσ ο κόςμοσ ζχει ςτρζψει
γεμάτοσ ελπίδεσ το πρόςωπό του προσ το μζροσ τθσ δικισ μασ δθμοκρατίασ. Και,
αγαπθτοί μου ςυμπολίτεσ, κακζνασ από εςάσ κουβαλά ςτουσ ϊμουσ του όχι μόνο
το βάροσ τθσ προςωπικισ του ευθμερίασ για το καλό τθσ δικισ του χϊρασ, αλλά το
βάροσ να εξαςφαλίςει το ότι θ ευθμερία αυτοφ του ζκνουσ ςυνεπάγεται το καλό
ολόκλθρθσ τθσ ανκρωπότθτασ.
΢ε πολλά ςτάδια τθσ εξζλιξθσ τθσ ανκρωπότθτασ θ ςφγκρουςθ μεταξφ των
ανκρϊπων που κατζχουν περιςςότερα από αυτά που ζχουν κερδίςει και των
ανκρϊπων που ζχουν κερδίςει περιςςότερα από αυτά που κατζχουν αποτελεί
βαςικι προχπόκεςθ τθσ προόδου. ΢τισ μζρεσ μασ εκφράηεται μζςω του αγϊνα των
ελεφκερων ανκρϊπων να κερδίςουν και να διατθριςουν το δικαίωμα τθσ
αυτοδιάκεςθσ ενάντια ςτα ςυμφζροντα εκείνα που διαςτρεβλϊνουν τισ μεκόδουσ
τθσ ελεφκερθσ διακυβζρνθςθσ, με μθχανιςμοφσ που ςκοπό ζχουν τθν ανατροπι τθσ
λαϊκισ κζλθςθσ. ΢ε κάκε ςτάδιο, και κάτω από οποιαδιποτε περίςταςθ, θ ουςία
του αγϊνα ζγκειται ςτθν εξίςωςθ των ευκαιριϊν, ςτθν εξάλειψθ των προνομίων και
ςτθν παροχι, τόςο ςτθ ηωι όςο και ςτα δικαιϊματα και τα κακικοντα κάκε πολίτθ,
τθσ υψθλότερθσ δυνατισ αξίασ για τον ίδιο αλλά και για το κοινωνικό ςφνολο.
Πρακτικά, θ παροχι ίςων ευκαιριϊν για όλουσ τουσ πολίτεσ, όταν τθν
επιτφχουμε, κα ζχει δφο ςθμαντικά αποτελζςματα. Πρϊτον, κάκε άνκρωποσ κα ζχει
τθν ευκαιρία να γίνει αυτό που πραγματικά επικυμεί, να φτάςει ςτο ανϊτατο
ςθμείο που του επιτρζπουν οι δυνατότθτζσ του, χωρίσ τθ βοικεια προςωπικϊν
ειδικϊν προνομίων και αδζςμευτοσ από τα αντίςτοιχα τρίτων, και να κερδίςει
ςθμαντικά πράγματα για αυτόν και τθν οικογζνειά του. Δεφτερον, θ ίςθ παροχι
ευκαιριϊν ςθμαίνει ότι το κράτοσ κα πάρει από τον κάκε πολίτθ τον υψθλότερο
βακμό ποιότθτασ υπθρεςιϊν που αυτόσ μπορεί να δϊςει. Κανζνασ άνκρωποσ που
κουβαλά το βάροσ των ειδικϊν προνομίων κάποιου άλλου δεν μπορεί να προςφζρει
ςτο κράτοσ τισ υπθρεςίεσ που αυτό δικαιοφται.

Η εκνικι αποτελεςματικότθτα εξαρτάται από πολλοφσ παράγοντεσ. Πρόκειται για
το αναγκαίο αποτζλεςμα τθσ ευρζωσ εφαρμοηόμενθσ αρχισ τθσ ςυντιρθςθσ. Σελικά
αυτι είναι που κα αποφαςίςει τθν αποτυχία ι τθν επιτυχία μασ ωσ ζκνουσ. Η
εκνικι αποτελεςματικότθτα ζχει να κάνει όχι μόνο με τουσ φυςικοφσ πόρουσ και με
τουσ ανκρϊπουσ, αλλά και με τουσ κεςμοφσ. Σο κράτοσ οφείλει να είναι
αποτελεςματικό ςτο ζργο που αφορά αποκλειςτικά τουσ πολίτεσ και το ζκνοσ
αντίςτοιχα ςε ό,τι αφορά όλουσ τουσ ανκρϊπουσ. Δεν επιτρζπεται να υπάρχει
ουδζτερο ζδαφοσ που να μπορεί να χρθςιμεφςει ςαν καταφφγιο για τουσ
παραβάτεσ του νόμου, και ειδικά για εκείνουσ τουσ παραβάτεσ με μεγάλθ
περιουςία, ςτο οποίο κα μποροφν να χρθςιμοποιιςουν πανοφργα νομικά
τεχνάςματα που κα τουσ βοθκιςουν να αποφφγουν και τισ δφο δικαιοδοςίεσ.
Πρόκειται για ςυμφορά όταν θ εκνικι νομοκετικι εξουςία αποτυγχάνει να πράξει
το κακικον τθσ ςτθν εξαςφάλιςθ εκνικισ λφςθσ, με αποτζλεςμα θ εκνικι
δραςτθριότθτα να περιορίηεται αποκλειςτικά ςτθν αρνθτικι δραςτθριότθτα των
δικαςτθρίων για τθν απαγόρευςθ τθσ επζμβαςθσ από το κράτοσ ςτθν εξουςία των
δικαςτθρίων.
Σο αντικείμενο τθσ διακυβζρνθςθσ είναι θ ευθμερία του λαοφ. Η υλικι πρόοδοσ
ενόσ ζκνουσ είναι επικυμθτι κυρίωσ όςο αυτι οδθγεί ςτθν θκικι και υλικι
ευθμερία όλων των πολιτϊν. Μόνο ςτον βακμό όπου ο μζςοσ άντρασ και θ γυναίκα
είναι τίμιοι, ικανοί για ορκι κρίςθ και υψθλά ιδανικά, ενεργοί ςτισ δθμόςιεσ
υποκζςεισ -αλλά, πρϊτα από όλα, αςφαλείσ ςτθν οικογενειακι τουσ ηωι και γονείσ
υγιϊν παιδιϊν τα οποία ανακρζφουν ςωςτά-, μόνο τότε μποροφμε να κεωροφμε
τον πολιτιςμό μασ επιτυχθμζνο. Πρζπει να ζχουμε -και πιςτεφω πωσ ιδθ ζχουμεμια αυκεντικι και μόνιμθ θκικι αφφπνιςθ, χωρίσ τθν οποία καμία ςοφι νομοκετικι
ι διοικθτικι εξουςία δεν ζχει νόθμα φπαρξθσ. Από τθν άλλθ πλευρά πρζπει να
προςπακοφμε να προςτατεφςουμε τθν κοινωνικι και οικονομικι νομοκεςία χωρίσ
τθν οποία κάκε πρόοδοσ που οφείλεται αποκλειςτικά ςε θκικι ηφμωςθ είναι
ςίγουρα εφιμερθ. Δεν ζχει ςθμαςία πόςο τίμιοι και ευπρεπείσ είμαςτε ςτθν
ιδιωτικι μασ ηωι, γιατί αν δεν ζχουμε τθν κατάλλθλθ νομοκεςία και τον ςωςτό
χειριςμό αυτισ, δεν μποροφμε να προοδεφςουμε ωσ ζκνοσ. Είναι κάτι το
επιβεβλθμζνο. Η ςωςτι νομοκεςία οφείλει όμωσ να λειτουργεί ςυνδρομθτικά και
όχι να αντικακιςτά τισ αξίεσ αυτζσ που δθμιουργοφν τουσ καλοφσ πολίτεσ. ΢ε τελικι
ανάλυςθ, τα ςθμαντικότερα ςυςτατικά ςτθν καριζρα του ανκρϊπου πρζπει να είναι
οι ικανότθτεσ εκείνεσ τισ οποίεσ, ςτο ςφνολό τουσ, ονομάηουμε χαρακτιρα. Αν
κάποιοσ δεν το ζχει, τότε κανζνασ νόμοσ που κα εφεφρει το μυαλό του ανκρϊπου,
καμία εκτελεςτικι εξουςία δεν κα ωφελιςει βοθκϊντασ τον. Πρζπει να ζχουμε τον
κατάλλθλο χαρακτιρα –χαρακτιρα που τον κάνει άνδρα, πρϊτα από όλα, καλό
πατζρα και ςφηυγο-για να γίνουμε ζνασ καλόσ γείτονασ. Αφοφ αποκτιςετε αυτό
λοιπόν, τότε, επιπροςκζτωσ, πρζπει να ζχετε το είδοσ του νόμου και το είδοσ τθσ
εφαρμογισ αυτοφ του νόμου που κα επιτρζπει ςτισ αρετζσ του κάκε πολίτθ να
αναπτυχκοφν με τον καλφτερο τρόπο. Σο κφριο πρόβλθμα του ζκνουσ μασ είναι να
αποκτιςουμε τον κατάλλθλο τφπο δικαιωμάτων και υποχρεϊςεων του πολίτθ και
για να το πετφχουμε πρζπει να προοδεφςουμε, αλλά και οι δθμόςιοι άνδρεσ μασ να
είναι γνιςια προοδευτικοί.
Ο λόγοσ αυτόσ εκφωνικθκε από τον Θ. Ροφςβελτ ςτο πλαίςιο του προεκλογικοφ του
αγϊνα, ςτθν Αμερικι, τον Αφγουςτο του 1910.

ΕΡΩΣΗ΢ΕΙ΢
Α.

Να δϊςετε τθν περίλθψθ του κειμζνου ςε 100-120 λζξεισ.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 25

Β.1. «Σο αντικείμενο τθσ διακυβζρνθςθσ είναι θ ευθμερία του λαοφ». Να
αναπτφξετε το νόθμα τθσ πρόταςθσ ςε μία παράγραφο 100-120 λζξεων με τθ
μζκοδο των αιτίων και αποτελεςμάτων.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 12

Β.2. Να αναηθτιςετε τρία χαρακτθριςτικά του γνιςιου πολιτικοφ λόγου ςτο
κείμενο που διαβάςατε.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 6

Β.3. Να ςχολιάςετε τθν ενότθτα, τθν αλλθλουχία και τθ ςυνοχι ςτθν τρίτθ
παράγραφο του κειμζνου (Πρακτικά θ παροχι …δικαιοφται)
ΜΟΝΑΔΕ΢ 12
Β.4. Να δϊςετε ζνα ςυνϊνυμο για κακεμία από τισ παρακάτω λζξεισ:
αποτίςουμε, προοριςμό, επιδεικνφει, διαςτρεβλώνουν, εξάλειψη.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 5

Γ.

΢ε ομιλία ςασ, ςε πολιτικι εκδιλωςθ, ωσ μζλοσ πολιτικοφ κόμματοσ,
ιςχυρίηεςτε ότι, εάν θ πολιτικι είναι γνιςια και υγιισ, μπορεί να εξαςφαλίςει
τθν ευθμερία των πολιτϊν, ςτόχοσ ο οποίοσ δεν μπορεί να επιτευχκεί με τα
χαρακτθριςτικά που ζχει θ πολιτικι ςιμερα, ενϊ τονίηετε ότι οι ελπίδεσ για
τθν εξυγίανςι τθσ δεν ζχουν εκλείψει. Σο κείμενό ςασ να ζχει ζκταςθ 500
λζξεων περίπου.
ΜΟΝΑΔΕ΢ 40

ΦΡΟΝΣΙ΢ΣΗΡΙΑΚΟ΢ ΟΡΓΑΝΙ΢ΜΟ΢

VI.
ΔΙΑΓΩΝΙ΢ΜΑ ΠΡΟ΢ΟΜΟΙΩ΢Η΢
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ΢ ΓΛΩ΢΢Α΢
ΣΜΗΜΑΣΑ Γ’ ΛΤΚΕΙΟΤ & ΑΠΟΦΟΙΣΩΝ
3/05/2015
Γενναιοδωρία
Η γενναιοδωρία ςυγκαταλζγεται ανάμεςα ςε εκείνα τα ανκρϊπινα
ςυναιςκιματα ι αρετζσ που ςε πολλοφσ ςπανίηουν, αλλά ςε κάποιουσ άλλουσ
ζχουν δοκεί ι κατακτθκεί «γενναιόδωρα». ΢τισ περιπτϊςεισ αυτζσ, αν τφχει κανείσ
και ςυναντιςει ι γνωρίςει ζναν άνκρωπο με το προςόν τθσ γενναιοδωρίασ, όχι
μόνο κα βρεκεί ςτθ κζςθ να δεχκεί κάποια δείγματα αυτισ τθσ αρετισ, αλλά κα
δοκιμάςει και τθν ευτυχία ι τθ χαρά, τθν εμπειρία τθσ μετατροπισ του εαυτοφ του
ςε κάτι ανάλογο ι παρόμοιο - ζςτω και ςε πιο περιοριςμζνθ κλίμακα και βακμίδα.
Γιατί θ αρετι τθσ γενναιοδωρίασ είναι πανίςχυρθ και μεταδοτικι. Λαμβάνεισ πολλά
από τον παροχζα τθσ, επιςτρζφεισ ελάχιςτα ςε εκείνον - και τοφτο ςε γεμίηει χαρά
και αγαλλίαςθ.
Γνωρίηω βζβαια ότι, όπωσ και θ γενναιοδωρία, ζτςι και θ ευγνωμοςφνθ δεν
είναι κάτι το ςφνθκεσ ι το απλό, οφτε κατακτάται εφκολα. Προχποκζτει ανάλογθ
πνευματικι άςκθςθ και πεικαρχία ψυχισ. Ζτςι εξθγείται γιατί πολλοί από τουσ
ευεργετθκζντεσ από κάποιον που τουσ φζρκθκε γενναιόδωρα μετατρζπονται ι
εκφυλίηονται ςε επιλιςμονεσ αυτισ τθσ δωρεάσ - κάτι που δεν είναι δυςτυχϊσ πολφ
ςπάνιο ι αςυνικιςτο ςτισ ανκρϊπινεσ ςχζςεισ και καταςτάςεισ. Σο πραγματικά
ςπάνιο όςο και ενδιαφζρον είναι θ αναλογία, το ιςόποςον -αν μπορεί ζτςι να
χαρακτθριςκεί- μεταξφ γενναιοδωρίασ και ευγνωμοςφνθσ, κάτι που δζνει γερά μια
ςχζςθ φιλίασ και εμπιςτοςφνθσ μεταξφ ανκρϊπων που ςυνεργάηονται για κάποιον
κοινό ςκοπό.
Βζβαια, εκείνοσ που γενναιοδωρεί ενςυνείδθτα και με τθν πεποίκθςθ τθσ
αξίασ τθσ προςφοράσ προσ τον άνκρωπο δεν περιμζνει ανταπόκριςθ και ανταμοιβι
- κάνει τθν πράξθ για χάρθ τθσ ίδιασ τθσ πράξθσ ωσ αγακό κακ' αυτό. Όπωσ όταν
κάποιοσ ςτθ μοναξιά του κοιτάηει ζναν πίνακα ηωγραφικισ, ακοφει ζνα κομμάτι
μουςικισ ι διαβάηει ζνα ποίθμα. Σι περιμζνει από αυτό, τι άλλο να ειςπράξει πζρα
από τθ βακιά χαρά και τθν απόλαυςθ τθσ ίδιασ τθσ ποίθςθσ, τθσ μουςικισ και τθσ
εικονοποιίασ; Ή όταν βγαίνει ςε ζναν περίπατο ςτθν εξοχι για να καυμάςει το
τοπίο. Η χαρά και θ απόλαυςθ ζγκεινται ςτθν ίδια τθν πράξθ, όχι ςε ό,τι κα βγει ι
δε κα βγει από αυτιν.
΢τθν πράξθ τθσ γενναιοδωρίασ, λοιπόν, όπωσ και ςτθν ποίθςθ, βρίςκει κανείσ
και εκφράηει προσ τα ζξω, προσ τον άλλον άνκρωπο με ζναν τρόπο που ταιριάηει

μόνο ς' εκείνον τον ίδιο, αυτό που ζχει μζςα του κατακτθκεί και ςκιρτά με αγωνία
να εκδθλωκεί. Όςοι ζχουν αγαπιςει κάτι ι κάποιον αλθκινά, το γνωρίηουν αυτό
καλά και κατανοοφν για ποια πνευματικι και ψυχικι κατάςταςθ και αξία ομιλϊ.
Η γενναιοδωρία αναηθτεί τον αποδζκτθ τθσ όπωσ και θ ποίθςθ τθ γλϊςςα, το
φφοσ και τον τόνο τθσ φωνισ για να εκφραςτεί και να υπάρξει. Χωρίσ να ηθτεί ι να
προςδοκά ανταπόδοςθ, είναι πάντα ζτοιμθ να δοκεί, ζςτω και αν υποπτεφεται ότι
πικανόν να διαψευςκεί. Τπάρχει, λοιπόν, κάτι το θρωικό, το θρωικά απαιςιόδοξο
ςτθν πράξθ τθσ γενναιοδωρίασ. «Ασ είναι, θ ετοιμότθτα, θ διάκεςθ είναι το παν»,
όπωσ αναφζρει ο Άμλετ ςε μία από τισ τελευταίεσ ςκθνζσ τθσ ςαιξπθρικισ
τραγωδίασ.
Αποτελεί, ςυνεπϊσ, μια ςυμπφκνωςθ, μια αποκρυςτάλλωςθ τθσ φπαρξθσ και
του πνεφματοσ θ γενναιοδωρία. Όπωσ ακριβϊσ και θ ποίθςθ. Τπό τθν ζννοια αυτι,
κα μποροφςε ενδεχομζνωσ να κάνει λόγο κανείσ και για τθν ποίθςθ τθσ
γενναιοδωρίασ. Σθσ γενναιοδωρίασ ωσ μιασ κορυφαίασ ανκρϊπινθσ αρετισ. Γιατί τι
να τα κάνει κανείσ όλα τα άλλα; Είναι δευτερεφοντα. Όπωσ ζγραφε ςτθν Βϋ προσ
Κορινκίουσ Επιςτολι του ο Παφλοσ, ακόμα και αν όλεσ τισ γλϊςςεσ των ανκρϊπων
μιλϊ ι και των αγγζλων, αλλά αγάπθ δεν ζχω, τότε τι είμαι; «Ζνασ χαλκόσ θχϊν ι
κφμβαλον αλαλάηον». Αλλά θ γενναιοδωρία, όπωσ και θ αγάπθ, «πάντα αντζχει,
πάντα πιςτεφει, πάντα ελπίηει, πάντα υπομζνει».
Αντϊνθσ Μακρυδθμιτρθσ, εφθμ. Η Κακθμερινι, 21-08-2005

ΕΡΩΣΗ΢ΕΙ΢
Α. Να δϊςετε τθν περίλθψθ του κειμζνου ςε 80-100 λζξεισ.
Μονάδεσ 25
Β1. " Γνωρίηω βζβαια ότι, όπωσ και θ γενναιοδωρία, ζτςι και θ ευγνωμοςφνθ δεν
είναι κάτι το ςφνθκεσ ι το απλό, οφτε κατακτάται εφκολα." Να αναπτφξετε τθν
παραπάνω κζςθ ςε μία παράγραφο 90-100 λζξεων.
Μονάδεσ 12
Β2. Να προςδιορίςετε τθ δομι και τουσ τρόπουσ ανάπτυξθσ τθσ τρίτθσ
παραγράφου (Βζβαια εκείνοσ…)
Μονάδεσ 6
Β3.α. Ποιοι είναι οι τρόποι πεικοφσ που αξιοποιοφνται ςτισ δφο τελευταίεσ
παραγράφουσ του κειμζνου;
Μονάδεσ 5

Β3. β. Να προςδιορίςετε και να ςχολιάςετε τουσ όρουσ ςυνοχισ που αξιοποιεί ο
αρκρογράφοσ ςτθν τρίτθ παράγραφο του κειμζνου (Βζβαια, εκείνοσ…)
Μονάδεσ 5
Β4. α. Να αποδϊςετε ςφντομα, ςε 1-2 γραμμζσ, το νόθμα τθσ λζξθσ ενςυνείδητα.
Ποια θ νοθματικι διαφορά με τισ λζξεισ ευςυνείδητα και αςυνείδητα.
Μονάδεσ 3
Β4. β. Να δϊςετε ζνα ςυνϊνυμο ςε κακεμία από τισ παρακάτω λζξεισ:
ςυγκαταλζγεται, προςόν, μετατροπισ, αρετι
Μονάδεσ 4
Γ. ΢ε ομιλία ςου, ςτθ Βουλι των Εφιβων, ωσ εκπρόςωποσ του ΢χολείου ςου,
παρουςιάηεισ τισ ςκζψεισ ςου για τθν ανάγκθ τθσ εκελοντικισ προςφοράσ, που
γίνεται ακόμα πιο επιτακτικι ςτθν εποχι μασ , προτρζποντασ τουσ νζουσ τθσ
θλικίασ ςου να ςυνδράμουν εκελοντικά ςτθν κοινωνία μασ και ςχολιάηεισ τον
ρόλο των μθ Κυβερνθτικϊν Οργανϊςεων ςτθν επιτζλεςθ του εκελοντικοφ ζργου.
Μονάδεσ 40