Deze feedback is klassikaal gegeven.

Ik schat aan de hand van deze feedback in wat ik nog aan moet aanvullen voor de definitieve versie.

Dit is de definitieve versie van de muziekles.
Lesvoorbereidingsformulier Fontys Hogeschool Kind en Educatie, Pabo Eindhoven
Bron: Didactisch model ‘van Gelder’
Student(e) Chez van Riel Mentor Dania Mansvelder
Klas PEH16VC Datum 14/3/2017
Stageschool OBS De Klimop Groep 5
Plaats Nederweert Aantal lln 26
Vak- vormingsgebied: Muziek
Speelwerkthema / onderwerp: Fruitsalade
Persoonlijk leerdoel: Ik wil met de leerlingen een actieve muziekles bereiken door alle leerlingen bij de opdracht te betrekken door middel van de coöperatieve
werkvorm de rotonde. Ik wil met de kinderen letten op de vorm, betekenis en klank. Hierbij let ik op de zang en beweging. Deze twee elementen staan centraal tijdens
deze les.
Lesdoel(en): Evaluatie van lesdoelen: Aan het einde van de les kunnen de leerlingen op de juiste
- De leerlingen leren om op de muziek, en het fruitsoort dat zij timing in het nummer de verschillende activiteiten uitvoeren.
hebben, bewegingen te plaatsen. (Procesdoel)
- De leerlingen leren om de juiste timing in het nummer een activiteit
te verzinnen en uit te voeren. (Proces- + productdoel)
- De leerlingen leren om op klanken in een woord bewegingen te
plaatsen. (Procesdoel)
- Alle leerlingen maken samen een dans waarbij iedereen een
andere dans doet aan de hand van het fruit. (Proces- +
productdoel)
Beginsituatie:
Actualiteit:
Dit is een groep van 26 leerlingen. De leerlingen zijn elke dag aanwezig. Het is een klas van twaalf jongens en veertien meisjes. De leeftijden van deze klas ligt tussen
de acht en negen jaar. De leerlingen zitten met z’n tweeën naast elkaar. Ook zijn er drie groepen van vier leerlingen en een groep van zes leerlingen. Deze groep staat
in het midden van het lokaal. Wanneer de klas gaat werken aan vakgebieden waar differentiatielessen aanbod komen gaan daar de een ster kinderen zitten. De
leerlingen weten van elkaar hoeveel sterren zij zijn. Er is een leerling waar dyslexie wordt getest. Zij heeft moeite met lezen en heeft een leesmaatje. Zij gaan tijdens
de lees- en taallessen op de tweede etage met elkaar lezen. Ook is er een leerling die met lage cijfers eruit springt. Hij heeft meer tijd nodig bij de opdrachten, maar
vaak gaat het fout bij het begrijpend lezen. Verder kan deze klas goed met elkaar samenwerken en onder goed samenwerken versta ik op een fluistertoon en
geconcentreerd werken aan de opdrachten. In de overdenking van de groep staat het zelfstandig werken centraal. Deze klas vindt het erg moeilijk om zelfstandig te
werken. Zij kunnen dit niet in stilte en niet langer dan 5 minuten. Ik blijf het samenwerken stimuleren, maar waar het kan laat ik de kinderen ook zelfstandig werken.

Vakkennis:
De leerlingen krijgen niet veel muziekles. De leerlingen behoren elke dinsdag aan het einde van de dag drie kwartier muziek of drama te krijgen. Zij zijn meer bezig met
de kernvakken. De leerlingen hebben gezongen en gedanst tijdens activiteiten die de school bedenkt voor de klassen. Zij hebben dan een wedstrijd met elkaar en daar
komt een winnaar uit. Met carnaval hadden de kleuters, mijn vorige stageschool, gewonnen. Zij hebben de methode ‘Moet je doen’ voor muziek, drama en beeldende
vorming. Ik heb voor kerndoel 54 gekozen. Deze sluit het meeste aan op de beginsituatie van de groep en past het beste bij deze les. Kerndoel 54: de leerlingen
leren muziek en bewegingen te gebruiken, om er gevoelens en ervaringen mee uit te drukken en om er mee te communiceren. Deze leerlijnen horen bij dit kerndoel en
heb ik gekozen voor deze les:
Bewegingen:
- Bewegen bij- of naar aanleiding van (dans)liederen.
- Bewegen op:
vormprincipes (herhaling)
vormeenheden (muzikale zinnen)
Zingen:
- Structuren met herhalingen en variaties in tekst en melodie.
Luisteren:
- De muziek kent meerdere betekenissen en ontwikkelingen.
Naast vormprincipes (herhaling en variaties) komen ook vormeenheden (thema) aan de orde.

Werkvormen:
Ik gebruik bij deze les de coöperatieve werkvorm rotonde, omdat deze goed aansluit op de manier van werken bij deze les. Zo kan ik iedereen actief betrekken bij deze
les. Het gebruik van coöperatieve werkvormen vind ik belangrijk. Ik probeer bij elke les zoveel mogelijk verschillende werkvormen toe te passen. Natuurlijk kan dat niet
altijd, maar voor deze les wel. Ik kan met deze werkvorm de lesdoelen behalen door middel van de actieve houding van iedereen. Ook sluit deze werkvorm goed aan
bij de vakdidactiek.

Lesverloop
Tij Leerinhoud Didactische handelingen Leeractiviteit Materialen /
d Leraar   leergedrag leerling(en) Organisatie

±5 Introductie Ik introduceer de opdracht en het nummer. Na het vertellen van de opdracht deel De leerlingen maken kennis met de YouTube
met nummer ik de kaartjes uit. opdracht en het nummer. Zij gaan eerst Klassikaal
luisteren voordat zij de activiteiten mogen
uitvoeren.
±1 Bewegen en Ik ga beginnen met de opdrachten: De leerlingen volgen de activiteiten op en Youtube
5 zingen 1. Het nummer introduceren en wanneer je je fruit hoort steek je je hand zingen natuurlijk mee!
omhoog. Wanneer je nog een keer je fruit hoort doe je je hand omlaag…
enzovoort;
2. Dit herhaal ik enkele keren;
3. Nu mogen ze op de aantal klanken van het woord een dansje verzinnen;
4. Ik noem de fruiten, zonder het nummer, om te oefenen;
5. Nu komt het nummer erbij en de leerlingen voeren dit uit;
6. Ik ga opdrachten geven bij enkele fruiten, bijvoorbeeld een andere dans;
7. Er komen steeds meer andere opdrachten bij.
Wanneer er tijd over is:
8. Ik kies 2 leerlingen die bij mij mogen staan. Zij mogen eerst naar de gang
en daarna mogen zij terug komen. Zij gaan de daders zoeken die een
andere dans doen. Deze dans is anders bij een fruit. De leerlingen
zoeken het fruit en moeten daarbij goed naar het nummer luisteren.
±1 Evalueren Ik evalueer met de leerlingen over de opdracht. Dit doe ik klassikaal. Wat vonden De leerlingen mogen hun inbreng doen in de Klassikaal
0 jullie van de opdracht? Waarom? Hadden jullie nog iets anders erbij kunnen les. Zij mogen beurt voor beurt hun mening
bedenken? Dit is belangrijk, omdat ik zo weet wat zij van de opdracht vonden. De uiten. Dat is belangrijk, want je mening uiten
leerlingen doen niet veel met muziek. Dus ik vind het belangrijk om te weten of ze is niet altijd makkelijk.
dit leuk vonden.

Liedje op youtube:
https://www.youtube.com/watch?v=WgxxTgBFEYY
Persoonlijke reflectie
Deze les was net zo’n les als beeldende vorming. Het komt heel erg onrustig over, maar de leerlingen hebben het prettig ervaren. Ik merkte dat de
leerlingen weinig zingen en daar ook weinig ervaring mee hebben. De leerlingen zijn handelingsverlegen. Dat merk ik aan het gedrag van de leerlingen.
De leerlingen zijn teruggetrokken wanneer zij moeten zingen met de hele klas. De leerlingen vonden het best eng om mee te zingen, maar het
spelelement vonden ze erg leuk. Ik zag dat ze er plezier in hadden en dat had ik zelf ook. Ik had de les goed onder controle. Wanneer het te druk werd
koos ik voor het stilteteken (de hand omhoog). Ik merkte dat ik de organisatie goed onder controle had, omdat het niet uit de hand heeft (kunnen) lopen.
Dit komt waarschijnlijk, omdat ik mij goed heb voorbereid.

Feedback mentor:
Datum: 14-3-2017
Bijlage 2 Format Toelichting lesontwerp
Student: Chez van Riel Docent: Ton van Erp
Vakgebied: Muziek Stagegroep: Groep 5
Klas: PEH16VC
Welke keuzes heb ik hier gemaakt? Toelichting/ onderbouwing van keuzes
(denk hierbij met name kernbegrippen uit (vak-)
specifieke theorie)
Kennis over (kinderen in) de groep is Mijn beginsituatie: De leerlingen krijgen niet veel Ik weet niet veel van deze stageklas. Zij vinden
nadrukkelijk verwerkt in de muziekles. Zij zijn meer bezig met de kernvakken. De kernvakken belangrijker. Net zoals kunstzinnige
omschrijving van de beginsituatie leerlingen hebben gezongen en gedanst tijdens oriëntatie en muziek. Dit zijn niet echt vakken wat
van de groep, zowel in activiteiten die de school bedenkt voor de klassen. Zij zij snel oefenen.
pedagogische zin (gedrag, hebben dan een wedstrijd met elkaar en daar komt
groepsverhoudingen, een winnaar uit. Met carnaval hadden de kleuters,
groepsdynamiek) als in didactische mijn vorige stageschool, gewonnen.
zin (vakspecifieke beginsituatie).
De lesdoelen zijn afgestemd op de Ik heb een keuze gemaakt voor kerndoel 54: De Ik heb voor kerndoel 54 gekozen, omdat deze het
beginsituatie. In de formulering leerlingen leren muziek en bewegingen te gebruiken, om dichtste bij deze activiteit komt. Het is een kleine
ervan wordt zichtbaar dat kennis van er gevoelens en ervaringen mee uit te drukken en om er activiteit, maar ik breidt hem uit door zoveel
vakdidactiek en leerlijnen op een mee te communiceren. mogelijk nieuwe elementen erin te brengen, zoals
logische manier is verwerkt. Bewegingen: mee dansen. Het sluit goed aan bij dit kerndoel,
- Bewegen bij- of naar aanleiding van omdat bewegen centraal staat. Ook is het zingen
(dans)liederen. belangrijk, want de tekst wordt herhaald waardoor
- Bewegen op: de leerlingen sneller mee kunnen zingen. Luisteren
vormprincipes (herhaling) is belangrijk om de juiste activiteit bij de opdrachten
vormeenheden (muzikale zinnen) uit te voeren. Daarbij is luisteren en timing expliciet
Zingen: nodig.
- Structuren met herhalingen en variaties in tekst
en melodie.
Luisteren:
- De muziek kent meerdere betekenissen en
ontwikkelingen.
- Naast vormprincipes (herhaling en variaties)
komen ook vormeenheden (thema) aan de orde.
Werk- en groeperingsvormen zijn Ik gebruik bij deze les de coöperatieve werkvorm rotonde, Coöperatieve werkvormen zijn belangrijk voor
afgestemd op specifieke kenmerken omdat deze goed aansluit op de manier van werken bij leerlingen. Het stimuleert de betrokkenheid en een
van de groep én op specifieke deze les. Ik kan met deze werkvorm de lesdoelen behalen actieve deelname. Er is veel variatie in
kenmerken van vakdidactiek. en hij sluit goed aan bij de vakdidactiek. werkvormen. Daarom heb ik voor deze
samenwerkingsvorm de sterkere leerlingen bij de
Werk- en groeperingsvormen zijn zwakkere gezet. De leerlingen leren veel van en
functioneel ondersteunend bij het met elkaar. Coöperatief leren bevordert ook de
behalen van de lesdoelen. sociale vaardigheden en draagt daardoor bij aan
een verbeterde sfeer in de groep. De ontwikkeling
van sociale vaardigheden verloopt heel natuurlijk
(Kerpel, A. (2014)). Bij deze werkvorm wordt van de
leerlingen om beurten een bijdrage gevraagd. Dat
gebeurt door middel van het noemen van het fruit in
het nummer. Deze werkvorm zet ik in bij het
oefenen van vaardigheden. Deze werkvorm
bevordert de groepsvorming in de klas (Kerpel, A.
(2014)). Ieder groepslid draagt zijn eigen steentje
bij aan de groepstaak. Dit is wel belangrijk, want
anders mist het groepslid een element in de hele
dans.
Een aanzet tot samenwerkend Ja, zie de coöperatieve werkvorm rotonde hierboven. Samenwerkend leren vindt plaats door het
leren krijgt op een logische wijze samenwerkend handelen in groepsverband. Zie
plek in het lesontwerp. * hierboven de gekozen werk- en
groeperingsvormen.
Een aanzet tot ontdekkend leren / /
krijgt op een logische wijze plek in
het lesontwerp**
De proces- en productdoelen Ik heb een keuze gemaakt om samen met de hele groep De groep doet veel samen. Het is een hechte groep
worden expliciet geëvalueerd met te evalueren. Dit sluit aan op kenmerken van de groep. Zo dat blijkt omdat ze weten hoe ze met elkaar om
de kinderen. neem ik gelijk de proces- en productdoelen mee. De horen te gaan. Ook blijkt dat uit de fijne sfeer die er
procesdoelen zijn bij deze activiteit belangrijk, omdat er hangt in deze groep. Zij zijn in staat om samen te
De werkvormen die worden met het proces een product wordt gemaakt. Ik ga reflecteren, omdat de groep elkaar goed kent. Zij
gehanteerd bij evaluatie zijn evalueren hoe de leerlingen dit hebben ervaren en of het gaan reflecteren op deze activiteit. Wat vonden ze
passend bij vakdidactiek en sluiten gelukt is om samen op het hele nummer correct te ervan? Waarom? Hadden jullie nog andere
aan op specifieke kenmerken van de bewegen en te zingen. activiteiten kunnen bedenken? Hoe was de hele
groep. dans? Was het gelukt om samen allemaal de juiste
activiteiten uit te voeren?
*bij tenminste 3 lesontwerpen
** bij tenminste 1 lesontwerp

Theorie:
Het KVB-model is voor muziek een model waar klank, vorm en betekenis een plaats krijgen. Dit model heeft een cirkel als
vorm. Muziek is in een vorm gezette klank die betekenis heeft voor mensen (Smit & van der Lei, 1983). Het KVB-model
bestaat uit klank, vorm en betekenis. De schijf die daar omheen draait kan bij elk deel uitkomen. Vooral het zingen en
bewegen is in mijn les veel terug gekomen. Ook vorm, klank en betekenis komen terug in deze les. Vormprincipes
als herhaling bijvoorbeeld. Op het einde van het nummer worden enkele fruiten vaker genoemd. Het KVB-model is
een fijn model om te gebruiken tijdens de muziekles. Het geeft een beeld over wat belangrijk is voor een
muziekles, want elke muziekles bestaat altijd uit inhoud, muziek, klank en betekenis (Van Erp, 2017). De domeinen
waar een muziekles uit kan bestaan zijn zingen, muziek beluisteren, zingen en bewegen, lezen en noteren en
spelen op instrumenten. Deze domeinen hoeven niet elke les terug te komen. Het KVB-model komt dus wel elke
les terug in een muziekles.

Bronnen:
http://www.carrieretijger.nl/functioneren/management/leidinggeven/doelen-stellen/smart
Haverkort, F., & Lei, R. van der, & Noordam, L. (2015) Muziek Meester. Amersfoort: ThiemeMeulenhoff.
http://hoadd.noordhoff.nl/sites/7805/_assets/7805d42.pdf
https://saxion.nl/wps/wcm/connect/5c9091f7-d3c2-4c2e-b3f5-c6217741321f/Samenwerken2_Werkvormen+cooperatief+leren.pdf?
MOD=AJPERES
http://tule.slo.nl/KunstzinnigeOrientatie/F-L54b.html
http://wij-leren.nl/cooperatief-leren-artikel.php
http://wij-leren.nl/klassenkracht-met-respect-voor-de-klas.php
http://wij-leren.nl/ontdekkend-leren-artikel.php