You are on page 1of 8

Η Τέχνη του "Songwriting"

Χρήστος Μαστρογιαννίδης
jazzteaching.gr / fb: Jazzteaching
Καθηγητής στο Λυρικό Ωδείο Κορυδαλλού
Η Τέχνη του "Songwriting"

Πολλές φορές η ικανότητα του να γράφεις τραγούδια, πέρα από την έμπνευση και το ταλέντο, χρειά-
ζεται τη γνώση και την τεχνική για να λειτουργήσει.
Όλοι έχουμε νιώσει την έμπνευσή μας να στερεύει και να θέλουμε ένα δυνατό σπρώξιμο για να ξεκολλή-
σουμε. Σίγουρα, εάν είχαμε ακριβώς την απάντηση στο τί κάνει ένα τραγούδι να είναι νούμερο ένα στις
λίστες των επιτυχιών, τότε πιθανότατα θα ήμασταν όλοι πολύ πιο πλούσιοι και σίγουρα πιο διάσημοι.
Παρ’ όλα αυτά όμως, μιά σωστή μέθοδος και κάποιες καλές συμβουλές μας δίνουν τη δυνατότητα να
εκφραστούμε καλύτερα και να γράψουμε τα δικά μας τραγούδια, διεκδικώντας και εμείς μια θέση στα
«charts» και στις καρδιές των ακροατών μας!
Σε αυτό το άρθρο θα κάνουμε μια μικρή εισαγωγή στο γράψιμο των τραγουδιών ή “songwriting” και θα
σας δώσω κάποιες οδηγίες, ώστε να τις έχετε όταν η έμπνευση σας σταματάει.

Ξεκινήστε λοιπόν και μη χάνετε λεπτό!


1. Ακούστε όσο πιο πολλά τραγούδια μπορείτε.
Εστιάστε σε τραγούδια που έχουν χαρακτηριστεί κλασσικά και έχουν αντέξει μέσα στα χρόνια. Μην
ακούτε μόνο τελευταίες κυκλοφορίες. Προσπαθήστε να καταλάβετε τι έχει αυτό το τραγούδι για να το
κάνει τόσο πετυχημένο και κλασσικό.
Κρατήστε σημειώσεις από τη φόρμα του κομματιού, τη μελωδική του γραμμή, την αρμονία του, την
εξέλιξη του στίχου. Μη νομίζετε ότι αυτό θα θεωρηθεί κλέψιμο. Τώρα μελετάτε, προσπαθείτε να
μάθετε και να σπουδάσετε την τέχνη του songwriting, άρα η ανάλυση από κορυφαίους τραγουδοποιούς
είναι ό,τι καλύτερο.

2. Κρατήστε σημειώσεις από το οτιδήποτε θα σας φανεί χρήσιμο για την έμπνευσή σας.
Καθημερινά κουβαλάτε ένα σημειωματάριο και σημειώνετε τις ιδέες σας. Παρακολουθείστε τους γύρω
σας, τις συζητήσεις τους, παρατηρείστε τα πάντα, εικόνες, γεγονότα και προσπαθήστε να εκφράσετε
την ιδέα σας.

3. Κρατήστε τίτλους από μελλοντικά τραγούδια που θέλετε να γράψετε.


Πολλές φορές μιά λέξη, μία φράση, ένα γεγονός, μας δίνουν την έμπνευση για ν’ αρχίσουμε να γράφουμε
ένα καινούριο τραγούδι.

jazzteaching.gr
Σελίδα 1
Η Τέχνη του "Songwriting"

4. Πάντα ηχογραφείτε τις μελωδίες που παίζετε.


Έχετε πάντα ένα sequencer σε recording mode και όταν κάθεστε στο πιάνο ή όταν παίρνετε την κιθάρα
σας, ηχογραφείτε τα πάντα. Μπορεί να παίξετε κάτι που να έχει πολύ ενδιαφέρον και εάν δεν το έχετε
ηχογραφημένο, να το ξεχάσετε.

5. Μη φοβηθείτε να γράψετε σε ένα διαφορετικό μέτρο π.χ. δοκιμάστε να γράψετε ένα τραγούδι σε 3/4,
6/8, σε 5/4 κτλ. Ένας νέος ρυθμός θα σας δώσει μία νέα ώθηση. Ο ρυθμός παίζει πολύ σημαντικό ρόλο
στο τραγούδι μας. Ο συνδυασμός από διάφορες ρυθμικές αξίες και η αλλαγή του tempo ανανεώνει τις
ιδέες μας.

Παράδειγμα:

6/8 When a man loves a woman / The house of rising sun


5/4 Take five / Someday my prince will come
9/8 Μη μιλάς άλλο γι’ αγάπη / Ας κρατήσουν οι χοροί

6. Εάν χρησιμοποιείτε συγκεκριμένες αρμονικές σειρές, προσπαθήστε να τις αλλάξετε.


Εάν δεν έχετε γνώσεις αρμονίας, τότε αλλάξτε τη σειρά των συγχορδιών. Διπλασιάστε τη διάρκεια
κάθε συγχορδίας, ή μειώστε την. Εάν παίζετε συνήθως μια συγχορδία σε ένα μέτρο, παίξτε δύο, τρεις
στο ίδιο μέτρο, αλλάξτε τη σειρά, παίξτε κάποιες επαναλήψεις, ξεκινήστε τις συγχορδίες σας
αντίστροφα ή αλλάξτε κάποιο μέρος από το τραγούδι σας.
Η αρμονία είναι η βάση, η ραχοκοκαλιά για κάθε τραγούδι. Κάθε αρμονική ανάπτυξη, κάθε παραλλαγή, θα
γίνει ένα εργαλείο στο οπλοστάσιό σας. Και με πιο πολλά αρμονικά εργαλεία στη διάθεσή σας, τόσο πιο
εύκολη η διαδικασία της σύνθεσης.
Παράδειγμα:

Συγχορδίες Am - G - F - C σε μια απλή αρμονική σειρά μπορούμε να γράψουμε διάφορα είδη


 C - G - Am - F : With or without you ~ U2 / Forever young ~ Alphaville
  - G - Am - F : μισή ταχύτητα : Let it be ~ Beatles
C
  - F - C - G : διαφορετική σειρά : If I were a boy ~ Beyonce
Am
  - C - G - F : αλλαγή στην σειρά μεταξύ κουπλέ - ρεφραίν : Hello ~ Adele
Am
  - G - F - G - C : μικρές παραλλαγές : Να μ’ αγαπάς ~ Π. Σιδηρόπουλος
C
  - G , C - F - G - C : αλλαγές διάρκειας : Συννεφούλα ~ Δ. Σαββόπουλος κτλ.
Am

jazzteaching.gr
Σελίδα 2
Η Τέχνη του "Songwriting"

7. Η μελωδία είναι ένα από τα πιο βασικά στοιχεία του τραγουδιού σας.
Η μελωδία είναι συνήθως στην κορυφή της αρμονίας μας και συμβαδίζει με το στίχο μας. Όταν
τοποθετούμε τη μελωδία με το στίχο μας, πρέπει να λάβουμε υπόψη μας τη διάρκεια των νοτών μας, τη
διάρκεια από τις φράσεις μας και τα κενά μεταξύ των φράσεών μας.
Χρησιμοποιείστε διάφορες τεχνικές όπως:

Γ  ράψτε μελωδίες που να στηρίζονται στις νότες από τις συγχορδίες σας.
 Γράψτε μελωδίες που είναι στην τονικότητα που είσαστε και δεν στηρίζονται αποκλειστικά στις
νότες των συγχορδιών σας μόνον, αλλά και στις προεκτάσεις τους.
 Γράψτε μελωδίες που κινούνται αντιστικτικά με τη γραμμή του μπάσου ή και ακριβώς ανάποδα
από αυτήν.
 
Στολίστε τη μελωδία σας με γειτονικές νότες, ή αλλάξτε κατεύθυνση στις νότες σας, ξεκινήστε
από χαμηλά και ανεβείτε, ή το ανάποδο, ή κρατήστε την σταθερή με όλες τις συγχορδίες.

Δοκιμάστε όλες τις δυνατές παραλλαγές, χωρίς περιορισμούς.

8. Γράψτε σε μια άλλη κλίμακα, δεν υπάρχουν μόνο μείζονες και ελάσσονες.
Πολλά τραγούδια είναι γραμμένα σε μυξολύδιο τρόπο, ή σε δώριο τρόπο, ή σε blues. Δοκιμάστε ν’ αλλά-
ξετε το συνηθισμένο σας τρόπο, δίνοντας ένα διαφορετικό χρώμα κάθε φορά στα τραγούδια σας.

Υπάρχουν βέβαια πάρα πολλοί τρόποι, σας δίνω κάποιους βασικούς:

Μείζονα C - G - F - A  
πιο αισιόδοξο χρώμα, πιο φωτεινό.
Ελάσσονα Cm - Fm - G
πιο θλιμμένο, πιο σκοτεινό.
Μυξολύδιος C - F - Bb - C
σαν τον μείζονα, αλλά με μία διαφορετική προσμονή, λόγω της 7b (Βb).
Δώριος Cm - F - Cm
σαν τον ελάσσονα, θλιμμένο, αλλά με μεγαλύτερη ελπίδα, αισιοδοξία, λόγω της 6# ( F).
Blues C7 - F7 - G7
πιο bluesy, funky ύφος, διαφορετικό από τις άλλες κλίμακες.

jazzteaching.gr
Σελίδα 3
Η Τέχνη του "Songwriting"

9. Στο στίχο ακολουθείστε διάφορες τεχνικές.


Βάλτε ένα πλάνο, προς τα που θα οδηγήσετε το στίχο σας, το ύφος που θέλετε να δώσετε στο τραγούδι.
Ξεκινήστε φτιάχνοντας τρία κουτάκια.
Στο πρώτο τοποθετείστε τη γενική ιδέα του κομματιού σας, στο δεύτερο αρχίστε να την αναπτύσσετε
και στο τελευταίο ολοκληρώστε και δώστε το κεντρικό σας μήνυμα.
Μην ξεχνάτε το ρεφραίν . Είναι το πιο σημαντικό κομμάτι του τραγουδιού, αυτό που θα πρέπει όλοι να
θυμούνται, να σιγοτραγουδούν και να περιλαμβάνει όλο το νόημα.
Εάν μπλοκάρετε, φωνάξτε τους έξι καλούς φίλους να σας βοηθήσουν.

Ποιός; Τί; Πού; Πότε; Γιατί; Πώς;


Ρωτώντας αυτές τις ερωτήσεις, μας γεννιούνται νέες ιδέες για να συνεχίσουμε.
Παράδειγμα:
 Να μ’ αγαπάς (Θωμόπουλος Ανδρέας / Π.Σιδηρόπουλος)
 
ποιός;  – εγώ "σου γράφω"
 
γιατί;  - "από ανάγκη"
 
πότε;  - "η ώρα πέντε το πρωί"
 
πού;  - "μες στην οθόνη του μυαλού μου"
  - "γράμμα"
τί; 
 
πώς;  - "σαν το πουλί πάνω στο σύρμα"
 When a man loves a woman (Percy Sledge)
 
ποιός;  – "A man"
 
γιατί;  - "loves a woman"
 
πότε;  - "when a man loves a woman"
 
πού;  - "sleep out in the rain"
  - "he ‘d change the world"
τί; 
 
πώς;  - "can't keep his mind"

Ακόμα, το πρόσωπο πού γράφουμε μας δίνει την αμεσότητα που θέλουμε να δώσουμε στο τραγούδι μας,
σε πρώτο πρόσωπο, σε τρίτο πρόσωπο, σε δεύτερο πρόσωπο, απευθείας.
Χρησιμοποιείστε ένα λεξικό με ομοιοκαταληξίες, πολλές φορές οι λέξεις που μας προτείνονται από το
λεξικό αποτελούν πηγή έμπνευσης προς νέες κατευθύνσεις που δεν είχαμε σκεφτεί.

Κρατείστε ζωντανό το ενδιαφέρον των ακροατών σας και δώστε τα σημαντικότερα μηνύματα του
στίχου σας σε ισχυρά μέρη της μελωδίας σας. Μην αφιερώνετε στα δυνατά μέρη της μελωδίας άρθρα,
συνδέσμους, προθέσεις και γενικά λέξεις που δεν θέλετε να τονίσετε.

jazzteaching.gr
Σελίδα 4
Η Τέχνη του "Songwriting"

10. Εάν χρησιμοποιείτε κάποιο πρόγραμμα στον υπολογιστή σας για να γράψετε το τραγούδι σας και
είστε εξοικειωμένοι με την τεχνολογία, χρησιμοποιείστε διάφορα εργαλεία που έχουν τα μουσικά
προγράμματα, όπως loopers, arpeggiators, algorithms, random variations of melodies, chords, rhythms,
που θα σας δώσουν νέες προοπτικές στη σύνθεση σας.

11. Σκεφτείτε ότι το τραγούδι σας θα πρέπει να δίνει στον ακροατή εικόνες μοναδικές, να του ξυπνάει
συναισθήματα, να του κρατάει το ενδιαφέρον και να έχει μια συνοχή στο στίχο, στη μελωδία, στην
αρμονία και στο ρυθμό.

12. Συμβουλευθείτε και διαβάστε πάρα πολλά βιβλία, που θα σας βοηθήσουν σ’ αυτό το δημιουργικό σας
εγχείρημα. Ένας συνθέτης είναι ανοιχτός στη γνώση, ακούει τα πάντα, ανοίγει συνεχώς τους ορίζοντές
του ώστε να μπορεί να κρατά την έμπνευσή του αστείρευτη.
Σας προτείνω κάποια λίγα βιβλία, από την ατελείωτη αντίστοιχη βιβλιογραφία :
 Writing Better Lyrics by Pat Pattison
 
Songwriting Essential guide to lyric form and structure by Pat Pattison
  complete Rhyming dictionary by Clement Wood
The
 
Tunesmith: inside the art of songwriting by Jimmy Web
 
Songwriters on songwriting by Paolo Zollio
 
Melody in songwriting by Jack Perricone
 
How to write a hit song by Molly-ann-Leikin

Νομίζω ότι ακολουθώντας αυτές τις συμβουλές, μπορείτε σιγά σιγά να προχωρήσετε το
γράψιμό σας σε ένα νέο επίπεδο.
Σας εύχομαι τα τραγούδια σας να γίνουν και αυτά κάποτε κλασσικά και να τ’ αγαπούν και
να τα σιγοτραγουδούν όλο και πιο πολλοί γύρω σας.

jazzteaching.gr
Σελίδα 5
Η Τέχνη του "Songwriting"

Σας εύχομαι να ευχαριστηθείτε τη μελέτη σας.


Εάν έχετε οποιαδήποτε απορία μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζι μου στο jazzteaching@gmail.com για
να σας βοηθήσω. Εάν βρήκατε ενδιαφέρον το μάθημα, κάντε "like" και ακολουθήστε τη σελίδα
Jazzteaching για να λαμβάνετε μαθήματα από τον Χρήστο Μαστρογιαννίδη  και επισκεφθείτε το
www.jazzteaching.gr για να παρακολουθήσετε και άλλα μαθήματα.

Χρήστος Μαστρογιαννίδης
Jazz Piano Teacher
Kunst Univercitat Graz Austria
Berklee College of Music USA

Καθηγητής στο Λυρικό Ωδείο Κορυδαλλού

Αυτό το άρθρο έχει επίσης δημοσιευτεί στον ιστότοπο του MusicHeaven

jazzteaching.gr
Σελίδα 6
Η Τέχνη του "Songwriting"

Κάντε " like " και ακολουθήστε τη σελίδα Jazzteaching για


να λαμβάνετε μαθήματα από τον Χρήστο Μαστρογιαννίδη

 Πατήστε εδώ 

© Christos Mastrogiannidis 2020

jazzteaching.gr
Σελίδα 7

You might also like