Bài 2.

2
BẤT CÂN XỨNG VỀ THÔNG TIN TRONG CÁC THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH

Thông tin bất cân xứng trong thị trường tài chính

Vũ Thành Tự Anh

AI trong các thị trường tài chính
• Lý thuyết thị trường hiệu quả (1960s)
– Giá cổ phiếu và trái phiếu phản ánh đầy đủ, trung thực, kịp thời các thông tin chung (public info) và thông tin riêng (private info) – Khi ấy, vai trò của nhà nước, của ngân hàng và các trung gian tài chính sẽ như thế nào?

• Nghiên cứu về hợp đồng tài chính và ngân hàng đã đi đến một sự nhất trí rằng các TTTC không hiệu quả một cách trọn vẹn. Chúng ta đang sống trong một thế giới có ma sát

Thông tin bất cân xứng trong thị trường tài chính

Vũ Thành Tự Anh

AI trong các thị trường tài chính
• Ma sát trong thị trường tài chính
– Ví dụ 1: Một cá nhân muốn đầu tư vào DN – Ví dụ 2: Một ngân hàng xem xét cấp tín dụng cho DN

• Nguồn gốc của “ma sát” trên TTTC: Vấn đề thông tin và kiểm soát
– Thông tin bất cân xứng (AI)
• Lựa chọn ngược (AS) • Rủi ro đạo đức (MH)

– Mối quan hệ ủy quyền – thừa hành (PA)

Thông tin bất cân xứng trong thị trường tài chính

Vũ Thành Tự Anh

Tác động của AI trong các TTTC mới nổi
AI có nguy cơ làm suy giảm quy mô, thậm chí đóng cửa

thị trường (vd: Akerlof) Hệ quả của AI:
– AI làm thị trường có xu hướng thiên về nợ (debt) và ít sử dụng vốn chủ sở hữu (equity) – AI làm thị trường có xu hướng thiên về các ngân hàng và ít sử dụng chứng khoán (trái phiếu, cổ phiếu) – AI làm cho các hợp đồng tín dụng được thực hiện chủ yếu dựa vào thông tin riêng có của từng ngân hàng – AI làm cho thời hạn của hợp đồng tín dụng bị rút ngắn – AI làm cho tín dụng thiên về có tài sản bảo đảm – AI làm cho các ngân hàng phải phân bổ định mức tín dụng

Thông tin bất cân xứng trong thị trường tài chính

Vũ Thành Tự Anh

Sàng lọc trong thị trường tín dụng
• AI → AS → Nếu áp dụng lãi suất cân bằng thị trường truyền thống sẽ dẫn tới gia tăng rủi ro và thị trường tín dụng có nguy cơ sụp đổ • Stiglitz & Weiss (1981)
Không nên áp dụng lãi suất cân bằng Chấp nhận cơ chế sàng lọc Lãi suất tốt < lãi suất cân bằng truyền thống Dtíndụng = f(r-) = Stíndụng=g(r+,CPGD-) CPGD = (tìm kiếm, sàng lọc, kiểm sóat, cưỡng chế hợp đồng…)
Thông tin bất cân xứng trong thị trường tài chính Vũ Thành Tự Anh

Biện pháp đối trị AS
• Phát tín hiệu trong thị trường tín dụng
– – – – – Xây dựng thương hiệu Uy tín (reputation, track record) Thế chấp Cáo bạch thông tin Bảo lãnh

Thông tin bất cân xứng trong thị trường tài chính

Vũ Thành Tự Anh

Biện pháp đối trị MH
• Cơ chế khuyến khích gián tiếp: hợp đồng tín dụng được thiết kế sao cho DN đi vay có nỗ lực trả nợ
Ví dụ: khả năng nhận được các khoản tín dụng ưu đãi hơn sau khi kết thúc hợp đồng tín dụng ban đầu

• Tăng cường hoạt động giám sát các khoản vay

Thông tin bất cân xứng trong thị trường tài chính

Vũ Thành Tự Anh

Biện pháp của nhà nước nhằm đối trị AI
Phổ biến thông tin
Hệ thống luật tiết lộ thông tin trung thực CSDL liệu tài chính, tín dụng

Nâng cao chất lượng thông tin
Tiêu chuẩn kế toán Kiểm toán công và kiểm toán độc lập

Nâng cao chất lượng quản trị nội bộ của DN Phát triển các tổ chức tài chính có khả năng tạo thông tin thị trường
Thị trường chứng khoán Tổ chức xếp hạng tín dụng Tổ chức đánh giá rủi ro tín dụng Khuyến khích các nhà đầu tư có tổ chức
Thông tin bất cân xứng trong thị trường tài chính Vũ Thành Tự Anh

BÀI TiỂU TÌNH HUỐNG Thông tin bất cân xứng và hành vi của nhà đầu tư cá nhân trên TTCK Trung Quốc (The New York Times, 28/2/2007)

Thông tin bất cân xứng trong thị trường tài chính

Vũ Thành Tự Anh

Chỉ số SSE (2007-02-27- 15:05)
Indexes SSE 180 SSE 50 SSE Composite SSE New Composite SSE Dividend SSE A Share SSE B Share SSE Fund SSE Government Bond SSE Corporate Bond Prev. Closing 6206.00 2242.76 3040.60 2592.59 2442.14 3193.20 188.91 2470.78 111.81 120.81 Last 5629.34 2030.36 2771.79 2359.52 2211.05 2910.76 173.27 2250.38 111.72 120.40 High 6235.83 2253.47 3049.77 2599.98 2463.04 3202.86 190.48 2470.70 111.81 120.81 Low 5621.02 2027.75 2763.40 2352.07 2209.33 2901.83 173.01 2249.05 111.72 120.33 Change% -9.29 -9.47 -8.84 -8.99 -9.46 -8.84 -8.28 -8.92 -0.08 -0.34

Thông tin bất cân xứng trong thị trường tài chính

Vũ Thành Tự Anh

• “Trong năm vừa qua, khi có một công ty công bố tin xấu, thì giá cố phiếu của công ty lại tăng vượt nóc.” • “Mới đầu năm khi một nhóm 17 công ty Trung Quốc bị các cơ quan quản lý nêu đích danh vì sử dụng sai trái ngân sách công ty, thì lập tức giá cổ phiếu của các công ty này đồng loạt thăng thiên. Khi Công ty sản xuất thẻ từ toàn cầu Thiên Tân không đưa ra được báo cáo thu nhập hàng quí vào cuối tháng 4 năm ngoái, thì cổ phiếu của nó lại tăng gấp đôi.”
Thông tin bất cân xứng trong thị trường tài chính Vũ Thành Tự Anh

• “Nhưng theo đà nóng sốt hiện nay trên thị trường chứng khoán, thì ngay cả tham nhũng cũng là dấu hiệu để mua vào. Đó chính là trường hợp của Tập Đoàn Bailian Thượng Hải, khi vào ngày 29/12 đã báo cáo rằng chủ tịch tập đoàn đang bị điều tra vì gian lận. Từ đó, cổ phiếu công ty tăng đến 45%.” • “Hai tuần trước, sau khi chủ tịch Công ty phát triển doanh nghiệp Hai Niao Thượng Hải bị bắt giữ, thì cổ phiếu công ty ông ta tăng lên 15%.”
Thông tin bất cân xứng trong thị trường tài chính Vũ Thành Tự Anh

• “Công việc của nhà đầu tư mới là tìm mã chứng khoán và mua. Do đó họ chỉ cần thấy mã hay tên chứng khoán này được đề cập trên báo chí, dù là tốt hay xấu, thì họ mua ngay.” • “Nếu tôi nghe ti vi đề cập tên một cổ phiểu nào đó thì tôi chú ý ngay”, Xu Xiaochen, 55 tuổi đã về hưu, nói. • Một phụ nữ 61 tuổi đã nghỉ hưu, đã nói như sau “tôi không biết chọn cổ phiếu nào, nhưng tôi tin những công ty công nghệ này. Có lẽ tôi sẽ chọn mua cổ phiểu của những công ty nào mà tên nghe có vẻ may mắn.”
Thông tin bất cân xứng trong thị trường tài chính Vũ Thành Tự Anh

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful