Γ.

- ΦΟΙΒΟΣ ΣΑΡΓΕΝΤΗΣ
ΔΙΠΛ. ΠΟΛ. ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ Ε.Μ.ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ
ΥΠ. ΔΡ. Ε.Μ.ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ

Ο Μηχανικός και η Φύση

Αθήνα, ∆εκέμβριος 2001

Έχω επίγνωση του ότι υπάρχουν άνθρωποι που προτιμούν την τροφή του κορμιού από την
τροφή της ψυχής. Δεν έχω να πω τίποτα σε αυτούς του ανθρώπους. Τους αξίζει να είναι
οικονομολόγοι και σε αυτό τον κόσμο, καθώς και στον άλλο."
T. Gautie

Στην πορεία του εντοπισμού της βέλτιστης στάθμης με αισθητικά κριτήρια, της λίμνης Ν.
Πλαστήρα (Σαργέντης, Χριστοφίδης, 2002) διατυπώθηκε το εξής ερώτημα. Ποιο είναι το
νόημα ότι κάτι είναι ωραιότερο από κάτι άλλο και πόσο ωραιότερο είναι αυτό.
Ο Κάντ έχει αναφέρει ότι: "είναι μάταιο να αναζητούμε μία αρχή του γούστου που να παρέχει,
μέσω καθορισμένων εννοιών, ένα καθολικό κριτήριο του ωραίου γιατί αυτό που ζητάμε είναι
ανέφικτο και αντιφάσκει προς τον εαυτό του".
Αντιτιθέμενος σε αυτό ο Leibniz διατύπωσε την υπόθεση ότι: "οι απολαύσεις των αισθήσεων
είναι στην πραγματικότητα απολαύσεις που τις γνωρίζουμε συγκεχυμένα. Η μουσική μας
θέλγει, μολονότι η ομορφιά της δεν συνίσταται παρά στις αρμονίες των αριθμών και στον
υπολογισμό των διακροτημάτων ή των ταλαντώσεων των ηχητικών σωμάτων , που
συναντιούνται κατά ορισμένα διαστήματα και, μολονότι η ψυχή κάνει αυτούς του
υπολογισμούς εμείς δεν έχουμε επίγνωσή τους. Ίδια είναι η φύση των οπτικών απολαύσεων
που προκαλούν οι αρμονικές αναλογίες και οι απολαύσεις που οφείλονται στις άλλες αισθήσεις
καταλήγουν σχεδόν στο ίδιο πράγμα, αν και ίσως να μην είμαστε σε θέση να το εξηγήσουμε
τόσο καθαρά".
Η Φύση όμως ξεγλιστράει από το κάθε μέτρο. Η μαγεία της Φύσης (το Υπέροχο, η έκφραση
του Ωραίου στην Φύση) έχει εξαναγκάζει τον άνθρωπο -στην πολλές φορές άχρηστηαποκωδικοποίησή της. Η επιστήμη η οποία ορίζει την αποκωδικοποίηση της Φύσης είναι η
Φυσική

μολονότι

οι

μάχες

της

αποκωδικοποίησης

και

της

έκφρασης

των

αποκωδικοποιούμενων στοιχείων δίνονται μέσα από την ευρύτερα εφαρμοσμένη επιστήμη του
Μηχανικού.
Ο άνθρωπος είναι περίεργος. Ανεξερεύνητος ο ίδιος, επιχειρεί φανατικά την εξερεύνηση
του περιβάλλοντός του. Εξερευνά και διεκδικεί Τροφή Ψυχής.
Η εξερεύνηση αυτή πολλές φορές γίνεται εμμονή για την αποκωδικοποίηση όλων των
στοιχείων που μορφώνουν τον χώρο και τον χρόνο. Γίνεται επίσης εμμονή για την
αποκωδικοποίηση όλων των σύνθετων ή απλών εννοιών που μας περιβάλλουν με κατάληξη
την ποσοτικοποίηση της αισθητικής. Το «πόσα κιλά ωραίο»!

www.itia.ntua.gr/~fivos

2

Όμως αυτό το αέναο ταξίδι δεν περιγράφει μονοσήμαντα τη λύση στα Μεγάλα Ερωτήματα. Η
Μυστικιστική Αριθμητική της Φύσης σχεδόν πάντα ξεγλιστράει ανάμεσα από την προσπάθεια
αυτή ενώ η Αντίληψη και το Ένστικτο που έχουν την δύναμη να την εντοπίσουν
υποβιβάζονται. Οι απλοποιημένες παραδοχές (που πάντα αναπτύσσονται στα μοντέλα όσο
μικρές και αν είναι) είναι αδιάψευστος μάρτυρας του συλλογισμού που αναφέρθηκε.
Είναι λοιπόν απαραίτητο να εντοπίζονται στοιχεία που μπορούν να μας περιγράψουν την
Φυσική Κατάσταση. Τα στοιχεία αυτά υπάρχει η πιθανότητα να διευκολύνουν τον διάλογό μας
με την Φύση και τελικά να βελτιώσουν την ίδια την ποιότητα ζωής μας μέσα σε αυτήν. Παρ'
όλα αυτά πρέπει να γίνεται αντιληπτό ότι η Φύση θα ξεγλιστράει ανάμεσά τους. Αποξενωμένη
από την διαπίστωση αυτή η επιστήμη, έτσι όπως την έχουμε ορίσει σήμερα, άγεται και φέρεται
σ' ένα κυνήγι φαντασμάτων.
Με τα παραπάνω διατυπώνεται η εξής παράκληση: καθ’ όλες τις εργασίες μας, να εξετάζεται
με Σεμνότητα η ανάγνωση και η επεξεργασία των στοιχείων και των εννοιών που συνθέτουν
τον μικρό και μεγάλο Κόσμο μας
«Ο Θεός όχι μόνο παίζει ζάρια αλλά πολλές φορές τα ρίχνει σε σημεία που δεν μπορούμε να τα
δούμε.» (Hawking S. W.)

Βιβλιογραφία
Σαργέντης Γ.-Φοίβος, Χριστοφίδης Α., Το τοπίο της λίμνης Ν. Πλαστήρα, 2002
Beardsley, M. C., Aesthetics from classical Greece to the present: A short history, 1976
Hawking S. W., A brief history of time, 1988

www.itia.ntua.gr/~fivos

3