0

Computer hardware
Project 01

2021 අප්‍රේල්-ජ෕නි භහ඿ඹ දක්඼හ

ප්‍රදීප් රෝහ ිත රිජෝසූරිය
ගුරුතුභහ විසින්
ප්‍භප්‍වඹ඼න රද ඳරිගණක
දෘඩහාංග ඳහඨභහරහ඼ ඇසුප්‍යන්
නිර්භහණඹ කයන රදී.

R.M. ිඳුරදිල්හාහරවටගමුව
විසින්
ප්‍භභ ඿ගයහ඼ ලිවීභ වහ
඿ාං඿සකයණඹ
කයන
රදී.

ඳරිගණකඹක
රධහනභ දෘඩහාංග ඿ම්ඵන්ධ වී
ඇති භවු පු඼රු඼ වහ එහි
ප්‍කොට඿ස
නි඼ළයදි඼
වඳුනහප්‍ගන ඳරිගණකඹ
නි඼ළයදි඼ වසු඼රු඼මු.

1
ප්‍තොයතුරු තහක්඾ණප්‍ේ ශීග්‍ර ඿ාං඼ර්ධනක් රගහප්‍඼මින් තිප්‍ඵන යුගඹක ප්‍තොයතුරු තහක්඾ණ ක්ප්‍඾ේත්‍රඹට
අද ඿භහජප්‍ේ අතීතඹට ඼ඩහ ප්‍වොද ඿ස ථහනඹක් රළබී ඇත. ප්‍ම් නි඿හ ප්‍තොයතුරු තහක්඾ණඹ වි඾ඹඹ
ක්ප්‍඾ත්‍රඹක් ප්‍ර඿ ඳහ඿ල් අධයහඳනඹට ඳ඼හ එක්කය ඇත.
ප්‍භප්‍඿ේ ප්‍තොයතුරු තහක්඾ණ ක්ප්‍඾ේත්‍රඹ ඳ඼තින ජනප්‍රිඹවය඼ඹවයිලිලිගළමතභවය නි඿හ ප්‍තොයතුරු තහක්඾ණඹ
ඉප්‍ගමතභට පුද්ගරඹන් ප්‍ඵප්‍වවින් නළඹුරු ප්‍඼මින් ඳ඼තී.ප්‍ම් නි඿හ ප්‍තොයතුරු තහක්඾ණඹ මිනි඿හප්‍ේභ
ප්‍කොට඿ක් ඵ඼ට ඳවය඼ ඇත.
ප්‍තොයතුරු තහක්඾ණප්‍ේ ඳදනභ ඼න ඳරිගණකප්‍ේ ම෕ලික ප්‍කොට඿ ඼න භවු පු඼රු඼ ඇතුරවය කය ඿ළකසූ
ප්‍භභ ඿ඟයහ඼ ඳරිගණකඹ ලිලිඵද඲඼ ම෕ලික දළනුභ ප්‍඿ොඹන්නන්ට ඼ළදගවය ඼නු ඇතළයි සිතමි.
ප්‍තොයතුරු තහක්඾ණප්‍ේ දියුණු඼වය ඿භග ඇතිවී ඇති න඼ තහක්඾ණ පුනරුදඹ නි඿හ න඼
ආර්ථිකි඿හභහජීඹ වහ ඼යහඳහරික ක්ප්‍඾ේත්‍ර ගණනහ඼ක් නිර්භහණඹ වී ඇත.එභ ක්ප්‍඾ේත්‍ර ඼රට ලිවිීමප්‍ම්දී
ලිලිඵද඼ කරුණු දළනප්‍ගන සිටීභ අතය඼ලය ප්‍..
ප්‍ම් නි඿හ එභ අ඼඿සථහ඼න්ට ලිවිීමප්‍ම්දී ම෕ලික ලිඹ඼යක් ඼ලප්‍ඹන් ඳරිගණකඹ ලිලිඵ඲඼ ඉප්‍ගමතප්‍ම් ම෕ලික
ලිඹ඼යක් ඼ලප්‍ඹන් ප්‍භභ ඿ඟයහ඼ ඳරිශීරනඹ කයනු ඇතළයි සිතමි.
ඳරිගණකඹ ලිලිඵද඼ රහථමික දළනුභ රඵහදීභඹට නිර්භහණඹ කර ප්‍භභ ඿ඟයහ඼ භගින් උඳරිභ පර
රඵහගන්නට වළකි඼නු ඇතයි සිතමි.
ප්‍භභ ඿ඟයහ඼ ඿ම්ඳහදනඹට දහඹක ව෕ිප්‍තොයතුරු වහ උඳප්‍ද඿ස රඵහදුන් රදී් ප්‍ය හිත විප්‍සසූරිඹ
ගුරුතුභහටවයිභහප්‍ේ ඿භ ඼ඹ඿ස මිතුයන්ටවයිභහ වට ප්‍තොයතුරු තහක්඾ණඹ ලිලිඵද඼ ම෕ලික දළනුභ රඵහදුන්
ඳහ඿ල් වහ අභතය ඳන්ති ගුරු඼රුන්ටවයිනිති භහ ඿භග රැප්‍඲නහ භහප්‍ේ ප්‍දභවුලිඹන්ටවය ප්‍ඵප්‍වවින්
඿සත෕ති඼න්ත ප්‍඼මි.

R.M. තරිඳු දිල්වහයි

඿ම්ඳහදකි
ඳරිගණක දෘඩහාංග project01.
06/16/2021.

2
2021 ඼ර්඾ප්‍ේ ඿හභහනය ප්‍ඳශ විබහගඹ අ඼඿න් වීප්‍භන් ඳසු ඳළ඼ති ්‍ත්‍රභහසික ඳරිගණක දෘඩහාංග
ලිළිඵ඲඼ වළදෆරූ ඳහඨභහරහ඼ ඇසුප්‍යන් ප්‍භභ ඿ඟයහ඼ ඿ම්ඳහදනඹ කයන රදී.
ප්‍භහි ම෕ලික අයමුණ ඼න්ප්‍න් භහ විසින් උගවය ප්‍තොයතුරු අන් අඹට ඿ම්ප්‍රේ඾ණඹ කිමතභවය භහප්‍ේ
ඳහඨභහරහ඼ අ඼඿හනප්‍ේ රඵහප්‍දන ඳළ඼රුභ ඿ම්ප෕ර්ණ කිමතභවයඹ.
ප්‍තොයතුරු තහක්඾ණඹ මිනි඿හප්‍ේ අනහගතඹ ඿ාං඼ර්ධනඹ කයගළමතභට ප්‍ඹොදහ ගන්නහ ම෕ලිකභ
ක්ප්‍඾ේත්‍රඹකි. ප්‍භනි඿හ ලිළිඵද඼ ඉප්‍ගමතභ ඿ෆභ පුද්ගරප්‍ඹකුටභ ඼ළදගවය ප්‍..
ඳරිගණකඹ ඳහදක කයගවය ප්‍තොයතුරු තහක්඾ණප්‍ේදී ඳරිගණකඹ ලිළිඵද඼ ම෕ලික ප්‍ව දළනුභක් රඵහ
ගළමතභ ඼ළදගවයඹ.
එභනි඿හ ඳරිගණකඹක ම෕ලිකභ ප්‍කොට඿ ඼න භවු පු඼රු඼ ලිළිඵද඼ ප්‍තොයතුරු එක්රැ඿ස කය ප්‍භභ ඿ඟයහ඼
නිර්භහණඹ කයන රදී.
භවු පු඼රු඼ක රධහනභ ප්‍කොට඿ස඼න
processor,coolongsystem,ram,chipset,cmos,ports,slots,cables,powersupply,rom ප්‍භන්භ bus
ලිලිඵද඼ද ඿හකච්ඡහ ප්‍කප්‍ර්.
ඳරිගණකඹක් නි඼ළයදි඼ නඩවයතු කිමතප්‍ම්දී එහි ප්‍කොට඿ස ලිලිඵද඼ දළන සිටීභවය ඼හ නිසිඹහකහය඼
ඳ඼වය඼හගළමතභවය සිදුකර යුතුඹ.
ප්‍භභ ඿ගයහ඼ භගින් එ඼ළනි ගටලු඼රට ලිලිඹම් රඵහදීභට උවය඿ව කයන අතය භවු පු඼රු඼ ලිලිඵ඲඼ ඔඵ
ප්‍නොදවය ප්‍ඵොප්‍ව කරුණු දළනගමතභට වළකිඹ.භවු පු඼රුප්‍. අතීතප්‍ේ සිට ඼ර්තභහනඹ දක්඼හ ප්‍තොයතුරු
ඇතුරවය කයමින් ප්‍භභ ඿ගයහ඼ නිර්භහණඹ කයන රදී.
ප්‍භභ ඿ඟයහ඼ට කරුනු ඿ඳඹහගළමතප්‍ම්දී ඳවත ප්‍඼බ් ලිටු ප්‍භන්භ enest eschool භගින් ඳ඼වය඼නරද
ඳරිගණක දෘඩහාංග ඳහඨභහරහ඼ද ඳහදක කයගවයප්‍තමි.
www.Wikipedia .org
www.Wikipedia Sinhala.org
www.Android waddo.lk
Computer hardware සිංහෝෙන්රඉෝගනගමු
අ඼඿හන ඼ලප්‍ඹන් ප්‍භභ ඿ගයහ඼ ඿ම්ඳහදනප්‍ේදී නන් අයුරින් ඿වප්‍ඹ ගඹ දළක්ව෕ රදී් ප්‍ය හිත විප්‍සසූරිඹ ගුරු
භවතහටවය ිභහප්‍ේ ප්‍දභවුලිඹන්ටවයිභහප්‍ේ මිතුයන්ටවය ප්‍ඵප්‍වවින් ඿සත෕ති඼න්ත ප්‍඼මි.

R.M. තරිඳු දිල්වහයි

඿ම්ඳහදකි
ඳරිගණක දෘඩහාංග project01.
06/16/2021.

3
 ප්‍තොයතුරු තහක්඾ණඹ
ලිලිඵ඲
නිම් ඼ශලු පුළුල් කයගළමතභට
උවයසුක ඼න සිඹලු පුද්ගරඹන්ටවයි
දිරි ඼ඩහ ලක්තිඹ දුන්
ප්‍දභවුලිඹන්ටවයිනිති භහ ශග රැදි
මිතුයන්ටවයිදළනුප්‍භන්
ප්‍ඳොප්‍වො඿වය කර සිඹලුභ
ගුරු඼රුන්ටවය
඼දනකින් ප්‍ව උඳකහය කර
පුද්ගරඹන්ටවය
඿සතුති ප෕ර්඼ක඼ ලිලිගන්඼මි.

4
 Title Page Number

1. Motherboard 06

2. Processor 07

3. Cooling system 12

4. Ram 13

5. Rom 15

6. Chip set 16

7. Cmos 18

8. Ports 19

9. Slots 23

10.Cables 27

11. Power supply 29

12. Jumper 32

13.Motherboard busses 33

5
ඳ රිගණකඹ තුර අඩාංගු විවිධ උඳහාංගඹන්හී දවයත හු඼භහරු භහර්ග buses වහ විදුලි ඿ළඳයුම් භහර්ග
඼ලින් ඿භන්විත රධහන මු්‍රිත පු඼රු඼ අලි භදර්ප්‍ඵ ර් ප්‍ර඿ වදුන්඼යි. system board, backplane,
main board , ඹන නම්඼ලිනුවය ප්‍ම් භදර්ප්‍ඵ ර් එක වදුන්඼නු රඵයි.
central processing unit (CPU), RAM, expansion slots, heat sink/fan assembly, BIOS chip,
chipset,internal and external connectors, ඹනහදිඹ ප්‍භභ රධහන ඳරිඳථ පු඼රු඼ තුර අඩාංගු ප්‍.. භදර්ප්‍ඵ ර්
එප්‍කහි වළඩඹ වහ රභහණඹවය භදර්ප්‍ඵ එකට ප්‍඼නභ ඿ම්ඵන්ධ කරයුතු උඳහාංග ඿විකිමතභ කරයුවයප්‍වය (උදහ:
power supply,vga card) කුභන ආකහයප්‍ේ ඼හද ඹන්නවය වදුනහ ගළමතභ ඿඲වහ භදර්ප්‍ඵ ර් එප්‍කහි නි඾සඳහදන
ආකෘතිඹ form factor අ඼ලය ප්‍..
ඵහුර඼ බහවිතහ කයන භදර්ප්‍ඵ ර් අඹවය ඼න්ප්‍න් ATX කිඹන form factor එකට ප්‍භභ ඼ර්ගප්‍ේ විප්‍ලේ඾
රක්඾ණඹක් ප්‍ර඿ ඵර඿ළඳයුම් කකඹ භගින් භදර්ප්‍ඵ ය එකට විදුලි ඵරඹ ඿ළඳයුභ ආයම්බ කිමතභ වහ වි඿න්ධි
කිමතභ සිදුකයනු රඵන්ප්‍න් භදර්ප්‍ඵ ර් එප්‍කන් රඵහ ප්‍දන ඿ාංඥහ඼කට අනු඼ ඳභණක් වීභ දළක්විඹ වළකිඹ.
භදර්ප්‍ඵ ර් එප්‍කහි ඇති ඼ළදගවයභ උඳහාංගඹ ප්‍ර඿ ඿ළරප්‍කන්ප්‍න් ප්‍භහි අන්තර්ගත chipset ප්‍ර඿ වදුන්඼න
රධහන ඿ාංගෘහිත ඳරිඳථ(IC) ප්‍දක ප්‍.. ඳද්ධතිඹ තුර අඩාංගු විවිධ දෘඩහාංග cpu ප්‍ව඼වය භධයභ ඿ළකසුම් කකඹ
(ප්‍රොප්‍඿඿යඹ) වහ රධහන ඳරිඳථ පු඼රු඼ ඿භග අනප්‍ඹ නය, ඿ම්ඵන්ධඹ( interacts) ඳ඼වය඼හගළමතභ වහ ඼හ
ඳහශනඹ කිමතභ සිදුකයනු රඵන්ප්‍න් ප්‍භභ Chipset භගිනය. CPU ප්‍ව඼වය ප්‍රොප්‍඿඿යඹ භදර්ප්‍ඵ ර් එප්‍කහි ඇති
slot / socket/pin ආධහයප්‍ඹන් භදර්ප්‍ඵ ර් එකට ඿විකිමතභ සිදුකයන අතය ප්‍ඵ ර් එප්‍කහි ඇති socket/pin
රභහණඹ අනු඼ ඿විකර යුවයප්‍වය කුභන ඼ර්ගප්‍ේ ප්‍රොප්‍඿඿යඹක්ද ඹන්න වදුනහගත යුතුඹ.
භවු පු඼රු඼ක් system unit එක වහ ඿ම්ඵන්ධ කිමතප්‍ම්දී අතය ඳ඼තින හි඿ස අ඼කහලඹ තුලින් ද෕විලි අාංශු
වහ ප්‍.ඹන්ිකළයප්‍ඳොවයතන්ික෕ඹින්ි හ෕නන් ඼ළනි ඿තුන් ගභන් කර වළක.ප්‍භභ තවය඼ඹ ඼රක්඼හ ගළමතභට
එභ හි඿ස අ඼කහලඹ ආ඼යණඹ ඼න ඳරිදි back panel බහවිතහ කයයි.

6
භ
ධයභ ඿ළඳයුම් කකඹ එනම් CPU එක ඳරිගණක ඳද්ධතිඹක ඉතහභ ඼ළදගවය උඳහාංගඹ ප්‍ර඿
඿ළරප්‍ක්ිභක්නි඿හද ඹවය ප්‍භඹ තභයි ඳරිගණකප්‍ේ ප්‍භොරඹ විදිවට අඳට ඿ශකන්න ප්‍඼න්ප්‍න්. CPU
ප්‍ව඼වය ප්‍රොප්‍඿඿ර් ඼රවය එකිප්‍නකට ප්‍඼න඿ස නි඾සඳහදන ආකෘති (form factor) ඳ඼තී. ප්‍ම් එක් එක්
එ඼හප්‍ඹහි ඳ඼තින slot ප්‍ව socket අනු඼ භදර්ප්‍ඵ ර් එක ඿භග ගළරපීභක් කරයුතු ප්‍.. රධහන ඼ලප්‍ඹන් CPU
ප්‍඼ශ඲නහභ ඼ර්ග ප්‍දකක් දළකිඹ වළකිඹ. intel වහ amd විදිවට,cpu socket/slot ඹනුප්‍඼න් වදුන්඼න්ප්‍න්
ප්‍ම්඼හප්‍ඹහි ඿ම්ඵන්ධක අග්‍ර ප්‍ම්඼හ ප්‍රොප්‍඿඿යප්‍ේ වහ භදර්ප්‍ඵ ය මුහුණප්‍වය දළකිඹ වළකිඹ.

එප්‍භන්භ මුල් කහරප්‍ේ processor එකක් ඹනු chip

එකකි.(චි් -සිලිකන් ප්‍ව ප්‍඼නවය අර්ධ ඿න්නහඹක
භතුලිටක ඿ළකසූ
විදුවය ඳරිඳත ඿ම෕වඹ.)එප්‍වවය දළන් චි් කිහිඳඹක්
ප්‍ව඼වය processor ඳරිඳත කිහිඳඹක් තනි සිලිකන්
කළඵළල්රක ලිහිටු඼හ තිප්‍බ්.එ඼ළනි processor ,multi
core processors ප්‍ර඿ වදුන්඼යි. malti core processor
එකක් ඹනු ඿ළඵළවින්භ processor කිහිඳඹක එකතු඼කි.
(dual core,quad core,core i3,etc..)

cpu ප්‍඿ොකට් ඼ර්ග ප්‍දකකින් දළකිඹ වළකිඹ. එනම් pga

(pin grid array) ප්‍භභ ඼ර්ගප්‍ේ socket නළතිනම් pin
ලිහිටහ ඇවයප්‍වය ප්‍රොප්‍඿඿යප්‍ේ ඼න අතය ප්‍භභ ලින්
භදර්ප්‍ඵ ර් එප්‍කහි ඇති ප්‍රොප්‍඿඿ර්( slot )සිදුරු තුරට ඇතුළුකිමතප්‍භන් ප්‍රොප්‍඿඿යඹ භදර්ප්‍ඵ ය එක ඿භග
඿ම්ඵන්ධ කර යුතු ප්‍.. අප්‍නක් ප්‍රොප්‍඿඿ර් ඼ර්ගඹ ඼න්ප්‍න් lga (land grid array)ි ප්‍භහිදී ඉවත ආකහයඹ
රතිවිරුද්ධ අතට ්‍රිඹහ කයයි. එනම් ප්‍භභ ඼ර්ගප්‍ේ socket නළතිනම් pin ලිහිටහ ඇවයප්‍වය භදර්ප්‍ඵ ර් එක තුරයි.
slot ලිහිටහ ඇවයප්‍වය ප්‍රොප්‍඿඿යඹ තුරයි. එප්‍වවය ප්‍රොප්‍඿඿යඹ තුර ප්‍නයහ ආ ඳළවළදිලි slot දක්නට
ප්‍නොවළකිඹ.,අද බහවිතහ කයන ඳරිගණක ඵහුතයඹක
බහවිතහ ඼න්ප්‍න් ප්‍භභ lga layout ආකහයප්‍ේ
ප්‍රොප්‍඿඿ර් ප්‍..
ප්‍රොප්‍඿඿යප්‍ේ ඼ළඩ඿ටවන් ්‍රිඹහවයභක කිමතප්‍ම්
ලිළිප්‍඼ර කුභන ආකහයප්‍ඹන් සිදුවිඹ යුතුද ඹන්න
අඩාංගු ඼න්ප්‍න් ප්‍රොප්‍඿඿යප්‍ේ අන්තර්ගත
උඳප්‍ද඿ස/විධන instructions අනු඼යි. ඼ළඩ඿ටවන්
්‍රිඹහවයභක කිමතප්‍ම්දී දවයත ප්‍කොට඿ස කුභන
රභහණඹක් ප්‍රොප්‍඿඿යඹ භගින් processing
කයන්ප්‍න්ද ඹන්න ප්‍භහිදී instruction set භගින්
තීයණඹ ඼න අතය ්‍රිඹහවයභක ඼ළඩ඿ටවප්‍න් එක්
ප්‍කොට඿ක් ඿ෘජු඼ ප්‍භභ instruction set වයවහ
ඳහරනඹ සිදුකයයි. Processor එක රධහන ප්‍කොට඿ස

7
තුනකින් ඿භන්විත ප්‍..

a) ඳහරන කකඹ (control unit)

රළබී ඇති උඳප්‍ද඿ස ඼රට අදහර඼ ඳද්ධතිප්‍ේ විවිධ ප්‍කොට඿ස ඼රට ඳහරන උඳප්‍ද඿ස නිකුවය කිමතභ
භගින් ඳරිගණක ඳද්ධතිඹක සිඹලුභ කටයුතු වළසියවීභ ප්‍භභගින් සිදුප්‍..ත඼ද භතකප්‍ේ ඇති
උඳප්‍ද඿ස රඵහප්‍ගන ඼හ විප්‍ක්තනඹ (decode) කිමතභද සිදු කයයි.

b) ගණිතභඹ වහ තහර්කික කකඹ (ALU- Arithmatic and logic unit)

Processor එක භගින් සිදු කයන සිඹලුභ ආකහයප්‍ේ ගණිතභඹ කටයුතු වහ දවයත ඿ළ඿ඳීම්
(compare) ප්‍භභගින් සිදු කයනු රඵයි.

c) ප්‍යජි඿සටය අයහ඼ (Registry array)

දවයත වහ උඳප්‍ද඿ස ගණිතභඹ වහ තහර්කික කකඹට (ALU) වහ ඿ක඿ස කයන රද දවයත රධහන
භතකඹට ඹ඼න ප්‍තක් තහ඼කහලික඼ ප්‍භහි තළම්ඳවය කයගමත. Processor එකක් දියුනු ප්‍඼න඼හ ඹනු
එහි ඳරිඳත ඿ාංකීර්ණ වීභ ඳභණක් ප්‍නොප්‍.. එඹ රඵහගන්නහ ලක්තිඹ අඩුවිඹ යුතු අතය නි඿හභ
චිඳඹ ්‍රිඹහවයභක වීප්‍ම්දී ලිටකියන තහඳඹ අඩු විඹ යුතුඹ. Processor එකක් ්‍රිඹහවයභක ඼න විට එඹ
60oCකට ආ඿න්න උ඾සණවය඼ඹකට යවයප්‍..ප්‍ම් යවයවීභ නි඿හ processor එප්‍කහි කහර්ඹක්඾භතහ඼
අඩුප්‍..ප්‍භඹ අ඼භ කය ගළමතභට cooling system බහවිත ප්‍..

ප්‍රොප්‍඿඿යප්‍ේ cache memory එක ඼ළඩිනම් එහි ්‍රිඹහකහරි ප්‍.ගඹ ඼ළඩි ඼න අතය cache memory ඹනු
processor එක තුර ඳ඼තින තහ඼කහලික භතකඹකි.processor එකට ඼ළඩ කිහිඳඹක් කයන ඿භවය අ඼඿සථහ඼රදී
processor එකට එඹ දයහගත ප්‍නොවළකි඼ ක්඾ණික඼ ්‍රිඹහ වියහිත වීභ සිදුප්‍.ි stuck ප්‍..඼ළඩි cache memory
එකක් processor එක ඿තුනම් ප්‍භඹ සිදු ප්‍නොප්‍..එවිට එකවිට රඵහප්‍දන උඳප්‍ද඿ස cache memory එක තුර
භතකප්‍ේ තඵහප්‍ගන (buffer) ඼හ එකින් එක ක්‍රභ඼වය඼ processor එක ප්‍඼ත රඵහප්‍ද්.
Cache memory භට්ටම් තුනකි.

a) Level 1 cache memory

ඉතහභවය ප්‍.ග඼වයභ භට්ටභ ඼න ප්‍ම් නි඿හ processor එකට ගභන් කිමතභට data bus බහවිත
ප්‍නොකයයි.ප්‍භභගින් processor එකට අ඼ලය දවයත ඳභණක් ඿ඳඹන අතයභ ප්‍භඹ රධහන
භතකඹට ඼ඩහ ප්‍.ග඼තය.

b) Level 2 cache memory

ප්‍භඹ motherboard එප්‍ක් ලිහිටහ ඇති විට දවයත ඹළවීභට data bus බහවිත කයන අතය තයභක්
ප්‍.ගඹ අඩුප්‍..නමුවය රධහන භතකඹට ඼ඩහ ප්‍.ග඼වය ප්‍.. ප්‍භභගින් level 1 cache memory
එකට අ඼ලය දවයත රඵහප්‍ද්.

c) Level 3 cache memory

ප්‍භඹද motherboard එප්‍ක් ලිහිටහ ඇති විට දවයත ඹළවීභට data bus බහවිත කයන අතය තයභක්
ප්‍.ගඹ අඩුප්‍..නමුවය රධහන භතකඹට ඼ඩහ ප්‍.ග඼වය ප්‍.. ප්‍භභගින් level 2 cache memory
එකට අ඼ලය දවයත රඵහප්‍ද්.
එප්‍භන්භ එක් එක් ඳරිගණක ඼ර ප්‍රොප්‍඿඿ර් ඼ර ප්‍ඹොදහගන්නහ instruction set ඼ර්ග ප්‍දකක් තිප්‍බ්.
d) Reduced Instruction Set Computer (RISC)
e) Complex Instruction Set Computer (CISC)
ප්‍භයින් RISC ඼ර්ගප්‍ේදී ප්‍ඹොදහ ගන්ප්‍න් එකිප්‍නක ඿ම්ඵන්දිත Instruction Set ඿ම෕වඹකි. ප්‍ම් නි඿හ ප්‍.ග඼වය
්‍රිඹහකහරිවය඼ඹකට ඉඩ ඿ර඿යි. CISC ඼ර්ගප්‍ේදී ඼ඩහවය ඳළතිරුනු Instruction Set ප්‍ඹොදහගන්නහ අතය ප්‍භහි
්‍රිඹහකහරිවය඼ඹ ලිඹ඼ප්‍යන් ලිඹ඼යට සිදු඼න්නකි. 32 bit වහ 64 bit විදිවට ප්‍රොප්‍඿඿ර් ආර්කිප්‍ටක්්ර් ප්‍දකක්
වමු඼න අතය ප්‍භභ bit අගඹවය Instruction Set එක්ක ඵළදී ඳ඼තින්නකි.
ප්‍රොප්‍඿඿යප්‍ේ දවයත ඿ළකසුම් ප්‍.ගඹ යදහඳ඼තින්ප්‍න් එහි ප්‍.ග඼වයබහ඼ඹ භත ඹ. ප්‍භහි ප්‍.ගඹ භනිනු රඵන්ප්‍න්
තවයඳයඹට ඼ට ප්‍ර඿ඹ. එනම් තවයඳයඹට ඼ට මිලිඹනඹකින් යුතුනම් එඹ MHZ කිඹන ඿ාංප්‍ක්තප්‍ඹන්දි
තවයඳයඹට ඼ට බිලිඹනඹක්නම් එඹ GHZ කිඹන ඿ාංප්‍ක්තප්‍ඹන්ද වදුන්඼යි. ප්‍රොප්‍඿඿යඹ භගින් එක඼යකට
ප්‍කොතයම් දවයත රභහණඹක් ඿ළකසුම් කයන඼හද ඹන්න ිඑහි processor data bus speed (FSB) භත යදහඳ඼තියි.
data bus width එක ඼ළඩිනම් අනි඼හර්ප්‍ඹන්භ එඹ ප්‍.ග඼වය ප්‍රොප්‍඿඿යඹකි.

8
඿භවය ප්‍රොප්‍඿඿ර්඼ර ඳ඼තින Overclocking කිඹන තහක්‍ෂණික ක්‍රභඹ බහවිතහ කය ප්‍රොප්‍඿඿යප්‍ේ ්‍රිඹහකහරිවය඼ඹ
඼ළඩි කශ වළකි නමුවය ප්‍ම් නි඿හ ප්‍රොප්‍඿඿යඹ විනහල විඹ වළකියි. ප්‍රොප්‍඿඿ර්඼ර ත඼වය ආකහයප්‍ේ ප්‍ඵදීම් ප්‍දකක්
තිප්‍බ්.එනම් Single Core CPU වහ multiple Core CPU ප්‍.. multiple Core ප්‍රොප්‍඿඿යඹට ප්‍වොදභ උදහවයණ
඼න්ප්‍න් අඳ සුරබ඼ බහවිතහ කයන duel core වහ core 2 duo ප්‍රොප්‍඿඿ර් ඹ.

මීට අභතය඼ ප්‍ම්඼හ ප්‍ඵදිඹ වළකි ත඼වය ආකහය ප්‍ර඿ි

a) On board
b) Socket model වහ
c) Slot model දළක්විඹ වළකිඹ.
On board processors ඹනු
motherboard එක භත ඿සතහ඼ය
ප්‍ර඿ නිර්භහණඹ වී ඇති processor
඼රට උදහවයණ ප්‍ර඿ි
a) 4086
b) 8086 දළකිඹ වළකිඹ.
මුල් කහලීන motherboard තුර
onboard processor බහවිත ව෕ ඳසු
඼ර්තභහනප්‍ේදී note book ඳරිගණක
තුර වහ atom mother board තුර
ප්‍ම්඼හ දළකිඹ වළකිඹ..
Socket model processor ඹනු
socket එකකට ඿ම්ඵන්ධ ඼න processors ප්‍..ප්‍භභ processor මුල් කහලීන඼ ඿ම්ඵන්ධක ඿භග දක්නට රළබුනු
අතය ඼ර්තභහනඹප්‍ේදී socket model processor තුර pin අන්තර්ගත ප්‍නොප්‍...උදහවයණ ප්‍ර඿ි
a) P2
b) P3
c) P4
d) I3
e) I5
f) I7
g) Core 2 duo
h) Quad core දළක්විඹ වළකිඹ..
Slot model processors නිර්භහණඹ ව෕ප්‍ේ PCI slot ඳරිගණකඹට ඳළමිමතභවය ඿භගයි. PCI ඼ර්ගප්‍ේ slot
motherboard එකට ඳළමිමතභවය ඿භග PCI card එකකට ඿ම්ඵන්ධ කශ වළකි ආකහයප්‍ේ PCI processors
නිර්භහනඹ ප්‍. ඇත.උදහවයණ ප්‍ර඿ි
a) P1
b) P2 දළක්විඹ වළකිඹ.

Processor එකක් මිරදීගළමතප්‍ම්දී ඿ළරකිඹ යුතු කරුණු.

a) ප්‍.ගඹ (Speed)
Processor එකක ප්‍.ගඹ තීයණඹ කර යුවයප්‍වය ඉන් කයන ඼ළඩ කටයුතු අනු඼ඹ.ප්‍.ග඼වය අ඼ලය
඼න්ප්‍න්ිවුර්තීඹ භට්ටප්‍ම් ඿ජීවීකයණ කටයුතු ඼ළනි ප්‍ද්඼ල් ඿දවහඹ.

b) Cache memory
c) Mother board
d) Warranty

9
10
Processor එකක් ඳරිගණකඹට ඿ම්ඵන්ධ කයන විට නි඼ළයදි඼ ඿විකර යුතුඹ.නළතප්‍වොවය motherboard එප්‍කහි
pin වහනි වීභට වළකිඹ.
ප්‍ම් ඿඲වහprocessor එප්‍කහි pin number 1 නි඼ළයදි඼ වදුනහගත යුතුඹ.
Processor එකක භතුලිට ඿ස඼රූඳඹ භත pin number 01 ප්‍඿ොඹහගන්ප්‍න් නම් ඇතළම් processor ඼ර එක්
ප්‍ක ණඹක් cut කය තිබිඹ වළක.
ඇතළම් processor ඼ර එක් ප්‍කර඼යක යත්‍රන් ඳළවළප්‍ඹන් හි඿ක් ඿රකුනු කයයි.
ඇතළම් processor ඼ර එක් ප්‍කර඼යක යත්‍රන් ඳළවප්‍ඹන් තිතක් ප්‍ව කුඩ සිදුයක් ඿රකුණු කයනු රඵයි.ඇතළම්
processor තුර ඉවත වදුනහගළමතප්‍ම් රක්඾ණ කිහිඳඹක් අන්තර්ගත විඹ වළකිඹ.
Processor එක භවු පු඼රු඼ට ඿වි කිමතප්‍ම්දී processor එප්‍කහි arm එක භවු පු඼රු඼ ප්‍ද඿ට නිදව඿ස කයන්න.
ඳසු඼ arm එක ලුහුඅවය කයන්න.processor pin number 01 ඿ව socket එප්‍කහි pin number 01 එකිප්‍නක
඿භඳහත ඼න ඳරිදි processor එක ඿වි කයන්න.arm එක ීමරුභහරු කය processor එක නි඼ළයදි඼ ඿වි කයන්න.

භතුලිට ඿ස඼රූඳඹ භත pin number 01 වදුනහ ගළමතභ.

ඹටි ඿ස඼රූඳඹ භත pin number 01 වදුනහගළමතභ.

loss

Slot model processors

11
ඳ රිගණකප්‍ේ උඳහාංග වයවහ විදුලිඹ ගරහඹෆප්‍ම්දී සිදු඼න අතුරුපරඹක් විදිවට උඳහාංගප්‍ඹන් තහඳඹ
මුදහවළමතභ සිදුප්‍.,ඳරිගණකප්‍ේ සිසිරන ඳද්ධතිඹ නිසිඹහකහයප්‍ඹන් ්‍රිඹහවයභක ප්‍නො඼න්ප්‍න්නම් එහි
්‍රිඹහකහරිත඼ඹ ඉතහ භන්දගහමි ඼න඼හ ප්‍කප්‍඿ේ වු඼වය ප්‍භභ තවය඼ඹ දිගින් දිගටභ ඳළ඼තුනප්‍වොවය
අධික තහඳඹ ප්‍වේතුප්‍කොටප්‍ගන උඳහාංගඹ අධික඼ යවයවීප්‍භන් අනි඼හර්ප්‍ඹන්භ අදහර උඳහාංගඹ විනහල ප්‍඼න඼හ එහි
්‍රිඹහකහරිවය඼ඹ ඇනහිටින඼හ ඉතින් ප්‍ම්ක ඼රක්඼හ ගන්න අලි ප්‍ඹොදහගන්න඼හ සිසිරන ඳද්ධති (cooling
systems) ඳරිගණකප්‍ේ රධහන ඼ලප්‍ඹන් cpu cooling fan වහ case fan ප්‍.. ප්‍භයින් cpu cooling fan එක ඉතහ
඼ළදගවය ඼ප්‍ේභ එහි ඿ළකළ඿සභවය තයභක් ප්‍඼න඿ස ප්‍භහිදී fan එක ඿විකය තිප්‍ඵන්ප්‍න් heat sink ප්‍ව඼ක් සියුම්
ප්‍ර ව ඿ළකළ඿සභක් භත ප්‍ම් ඿඲වහ ඼ළඩිපුයභ බහවිතහ ඼න්ප්‍න් ඇලුමිනිඹම් වහ තම ඹන ප්‍ර ව ඼ර්ගයි.
ප්‍භභ ප්‍රොව ඿ළකළ඿සභ ප්‍රොප්‍඿඿යප්‍ේ බහහිය ප්‍ර ව ආ඼යණඹ ඿භග ප්‍වොදින් ඿භඵන්ධ඼ ඇති අතය ප්‍රොප්‍඿඿යඹ
භගින් ලිට඼න තහඳඹ ප්‍භභ ප්‍රොව ඿ළකළ඿සභට උයහගවය ඳසු එඹ භත යද඼හ ඇති ෂෆන් එක භගින් එභ තහඳඹ
ලිටතට මුදහ වයනු රඵයි,ප්‍කප්‍඿ේ වු඼වය ප්‍ම් ්‍රිඹහ඼ලිඹ ඳභණක් රභහණ඼වය ප්‍නො඼න්ප්‍න් ඳරිගණකප්‍ේ අප්‍නකුවය
උඳහාංග ඼ලිනුවය ඿ළරකිඹ යුතු තහඳ රභහණඹක් ලිටකිමතභ වහ cpu ඳෆන් එක භගින් ලිටකයන තහඳඹද ක්‍ෂණික඼
ඵහහිය ඳරි඿යඹට මුදහ ප්‍නොවළමතභයි.
එභ නි඿හ අඳට case fan බහවිතහ කිමතභට සිදු඼න්ප්‍න්ආ඼යණඹ ඇතුරත රැ඿ස඼න තහඳඹ ඵහහිය ඳරි඿යඹට මුදහවළය
සිසිරන කහර්ඹ ඉතහ ප්‍වොදින් ඳ඼වය඼හ ගළමතභටයි,ඳරිගණකඹක නිසි ්‍රිඹහකහරිවය඼ඹට ප්‍භභ ෂෆන් ප්‍දක ඉතහ
අතය඼ලඹයි ඼ප්‍ේභ ඼හ නිසි ්‍රිඹහකහරිවය඼ප්‍ඹන් ඳ඼වය඼හගත යුතුයි.ප්‍භඹට අභතය඼ ග්‍රළලික් කහර් නළවයනම් vga
card ඼ර ප්‍඼නභභ ෂෆන් ප්‍ඹොදහ තිප්‍ඵන඼හ. එහි සිසිරන
කහර්ඹ ඿඲වහ ප්‍ම්඼හ නිසි ආකහයප්‍ඹන් නඩවයතු කිමතභවය
඼ළදගවය ප්‍..
ප්‍රොප්‍඿඿ස඿ර් cooling system ඿ළකීමප්‍ම්දී එඹ නි඼ළයදි඼
සිදු ප්‍නොකරප්‍වොවය processor එක යවයවීභ ඳහරනඹ කර
ප්‍නොවළක ප්‍ම් නි඿හ එඹ සිසිරනඹ කිමතභ නි඼ළයදි඼ සිදු
කර යුතුඹ.
Processor එප්‍කහි භතුලිට ඿සතයඹ භත compound එක
඼හයු බුබුළු ප්‍නොයදන ප්‍ර඿ තුමත ඿සතයඹක් ප්‍ර඿ ආප්‍ල්ඳ
කර යුතුඹ.ප්‍භප්‍ර඿ ආප්‍ල්ඳ කර compound එක
ඵහහිය඼ විසිමත ප්‍නොඹන ප්‍ර඿ ආප්‍ල්ඳ කර
යුතුඹ.compound එක භත නි඼ළයදි දිලහනතිඹ රළප්‍ඵන
අයුරින් heat sink එක ඿වි කර යුතුඹ.heat sink එක භත
cooling fan එක නි඼ළයදි඼ ඿වි කයන්න.cooling fan එක ඿සතු඼ ඳ඼තින cable එක නි඼ළයදි඼ motherboard එක
වහ ඿ම්ඵන්ධ කයන්න.
එප්‍භන්භ ඼ර්තභහනප්‍ේදී ප්‍භභ heat sink වහ coolin fan ප්‍඼නු඼ට water
cooling system බහවිත කයනු රඵයි.water cooling system ප්‍ර඿ වළදින්වු඼ද
එහි ජරඹ ප්‍඼නු඼ට ප්‍ජලිභඹ ද්‍රහ඼ණඹක් බහවිත කයනු රඵයි.

12
R
AM (Random access memory) ප්‍රොප්‍඿඿යඹ ඿භග හු඼භහරු ඼න දවයත තහ඼තහලික඼ ගඵඩහ ඼න භහධඹ
ramප්‍ර඿ වදුන්඼යි.ප්‍භහි තළන්ඳවය඼න භතකඹ කිසි ප්‍ර඿කින්඼වය ඿සථිය඼ ප්‍නොඳ඼තින අතය
ඳරිගණකප්‍ේ ්‍රිඹහකහරිවය඼ඹ න඼තහ දළමු ඿ළනින් ප්‍භහි ඇති දවයත භළකී ඹයි.ඳරිගණකඹට ඼ළඩි ධහරිතහ඼ක
ram ප්‍ඹදීභ තුලින් එහි ්‍රිඹහකහරි ප්‍.ගඹ ප්‍භන්භ විලහර ඼ළඩ඿ටවන් බහවිතහ කිමතප්‍ම් වළකිඹහ඼ ඉවර ඹයි.RAM

඿ම්ඵන්ධ඼ ඼ළඩිදුය ප්‍තොයතුරු ඳවත ඼ගුප්‍඼න් ඵරන්න

13
RAM වර්ග

RAM හි රධහන ඼ර්ග ප්‍දකක් නම්:

a) ඿සථිතික RAM
඿සථිතික RAM ඹනු SRAM හි ඿ම්ප෕ර්ණ ඿ස඼රූඳඹයි. ප්‍භභ ඼ර්ගප්‍ේ RAM ඼රදී, දවයත ගඵඩහ කයනු රඵන්ප්‍න්
ට්‍රහන්සි඿සටය භතක cell වඹක තවය඼ප්‍ඹනි.

b) ගතික RAM
DRAM ඹනු ගතික ඿඿ම්බහවී රප්‍.ල භතකඹයි. එඹ එක්තයහ ආකහයඹක RAM ඼ර්ගඹක් ඼න අතය එභඟින් එක්
එක් බිටු දවයත ප්‍඼නභ ධහරිත්‍රකඹක විප්‍ලේිතත කහඵද්ධ ඳරිඳථඹක් තුශ ගඵඩහ කිමතභට ඉඩ ඿ර඿යි. ඩයිනමික්
RAM ඹනු ප්‍ඵොප්‍ව නවීන ප්‍ඩ඿සක්ප්‍ටෝ ඳරිගණක඼ර ඿ම්භත ඳරිගණක භතකඹකි.

RAM හි අප්‍නකුවය ඼ළදගවය ඼ර්ග

a) FPMDRAM
ප්‍.ග඼වය ලිටු රකහයඹ ගතික ඿඿ම්බහවී රප්‍.ල භතකඹ ඹනු තීරු ඿ව ප්‍් ළි අනු඼ දවයත ටිකක් ප්‍඿ොඹහ ගළමතභ ඿ව
ශඟ බිට් එප්‍කන් ආයම්බ වීභට ප්‍ඳය එඹ කිඹවීභ ඹන ඿භ඿සත ්‍රිඹහ඼ලිඹ පුයහභ ඵරහ සිටින RAM ඼ර්ගඹකි.
උඳරිභ හු඼භහරු අනුඳහතඹ 176 Mbps ඳභණ ප්‍..

b) SDR RAM
SDR RAM ඹනු ඿භමුහුර්ත ගතික රප්‍.ල භතකප්‍ේ ඿ම්ප෕ර්ණ ආකහයඹකි. එඹට 25 සිට 10 ns (නළප්‍න
තවයඳය) අතය රප්‍.ල ප්‍.රහ඼න් ඇත.අයිීම ( කහඵද්ධ ඳරිඳථ) බහවිතහ කයමින් ධහරිත්‍රක බහවිතහ කයමින් දවයත
ගඵඩහ කයති.

c) RD RAM
Rambus Dynamic Random Access Memory ඹනු RDRAM හි ඿ම්ප෕ර්ණ ආකහයඹකි. ප්‍භභ ඼ර්ගප්‍ේ RAM
චි් ඿ස ඿භහන්තය඼ ්‍රිඹහ කයන අතය එභඟින් 800 MHz ප්‍ව 1,600 Mbps දවයත අනුඳහතඹක් රඵහ ගළමතභට
ඔඵට ඉඩ ඿ර඿යි. එ඼ළනි අධික ප්‍.ගඹකින් ්‍රිඹහවයභක ඼න ඵළවින් එඹ ඼ළඩි තහඳඹක් ජනනඹ කයයි.

d) VRAM (වීඩිප්‍ඹ ):
වීඩිප්‍ඹ ඇඩළ් ටය ඿඲වහ රල඿සතිකයණඹ කයන රද RAM VRAM ප්‍ර඿ වළඳින්ප්‍.. ප්‍භභ චි් ඿ස ඼රට port
ප්‍දකක් ඇති අතය එභඟින් වීඩිප්‍ඹ දවයත එක඼ය චි් ඿ස ප්‍඼ත ලිවිඹ වළකිඹ.

e) EDO RAM
EDO DRAM ඹනු tend කයන රද දවයත රතිදහන ඿඿ම්බහවී රප්‍.ල භතකප්‍ේ ඿ාංක්ිත් තඹකි. ශඟ බිට් එකට
ඹහභට ප්‍ඳය ඳශමු බිට් ඿ළකීමභ අ඼඿න් ඼න ප්‍තක් එඹ ඵරහ ප්‍නොසිටිනු ඇත. ඳශමු බිට් එප්‍ක් ලිලිනඹ ප්‍඿ොඹහගවය
විග඿, EDO RAM ශඟ බිට් ප්‍඿වීභ ආයම්බ කයයි.

f) DDR SDRAM
DDR SDRAMහි ඿ම්ප෕ර්ණ ඿ස඼රූඳඹ ද්විවය඼ දවයත අනුඳහතඹ ඿භමුහුර්ත ගතික ඿඿ම්බහවී-රප්‍.ල
භතකඹයි. එඹ වරිඹට SDRAM ඼ප්‍ේ. ප්‍ම් ප්‍දක අතය ඇති එකභ ප්‍඼න඿ ඼න්ප්‍න් එඹ ඼ළඩි කරහඳ
ඳශරක් ඇති අතය එඹ ඼ළඩි ප්‍.ගඹක් රඵහ දීභයි.

14
ඳ ඨන භහත්‍ර භතකඹ(ප්‍යොම්/Read-only memory-ROM) ඹනු ඳරිගණක ඼ර වහ ප්‍඼නවය ඉප්‍රක්ප්‍ට්‍රොනික
උඳහාංග ඼ර බහවිත ඼න අන඾ය (non-volatile) භතක ඼ර්ගඹකි. ප්‍භහි ගඵඩහ කයන දවයත ඳවසුප්‍඼න් ප්‍ව
ඉක්භනින් ප්‍඼න඿ස කිමතම් ඼රට බහජනඹ කශ ප්‍නොවළකි ඵළවින් ප්‍ඵොප්‍ව විට ඿සථීයහාංග (firmware) ගඵඩහ
කිමතභට ප්‍ඹොදහගළප්‍න්. (඿සථීයහාංග ඹනු නිතය ඹහ඼වයකහලීන ප්‍නොකයන, දෘඪහාංග වහ ඵළඳුනු භෘදුකහාංග ඼ර්ගඹකි.)න඾ය
ප්‍නො඼න භතකඹ ඹනු එහි ඇති දවයත ඿ව ප්‍තොයතුරු ඿සථහ඼ය඼ ඳ඼තින අතය විදුලිඹ වි඿න්ධි ව෕ විට එකී දවයත ඼රට
කිසිදු වහනිඹක් සිදු ප්‍නො඼න භතක ඼ර්ගඹකි.

EPROM එකක්

දිප්‍ඹ ඩ අනුකෘති (Diode matrix) වහ ඳසුකහලීන භහ඿සක් ප්‍යොම්

(එම්-ප්‍යොම්/mask ROM-MROM) ඼ළනි දෘඩ රැවළන්ගත (hard-
wired) භතකඹන් වළඳින්වීභ ඿඲වහ ඳඨන භහත්‍ර
භතකඹ ඹන්න ප්‍ඹප්‍ද්.
මුල් කහරප්‍ේ ප්‍යොම් තුශ ඇති දවයත ඼ළයදි නම් ප්‍ව ඹහ඼වයකහලීන
කිමතභක් අ඼ලය ව෕ විප්‍ටක විවික්ත ඳරිඳථ ප්‍඼න඿ස කශ වළකි වු඼ද,
එප්‍඿ේ ප්‍නොවළකි ඿ාංයුක්ත ඳරිඳථ (අයිීම/integrated circuits-ICs)
පරයහිත තවය඼ඹට ඳවයවිඹ. ඇතළම් බහවිතඹන් හිදී ප්‍භභ විලහර
අ඼හසිඹක් ඼න ප්‍භභ තවය඼ඹ භගවළය ඼ර්තභහනඹ ඼න විට ඿හප්‍් ක්඾඼
දියුණු ප්‍යොම් චිඳ නිඳද඼හ ඇත.
එඵළවින් ඼ර්තභහනඹ ඼න විට ප්‍යොම් ඹනුප්‍඼න් වඳුන්඼න භතකඹ, ඿හභහනය බහවිතප්‍ේදී 'ඳඨන භහත්‍ර රක්඾ණඹ'
(කිඹවීභට ඳභණක් වළකි) ප්‍ඳන්඼න නමුවය විප්‍ලේ඾ තහක්඾ණික උඳක්‍රභ බහවිතප්‍ඹන් ප්‍඼න඿ස කශ වළකි භතකඹක් ප්‍..
ප්‍භප්‍඿ේ ඹම් නි඼ළයදි කිමතභක් ප්‍ව ඿සථීයහාංග ඹහ඼වයකහලීන කිමතභක් ඿඲වහ ප්‍යොම් භකහදළමීභ, රතික්‍රභප්‍ල්නනඹ (re-
programme) කිමතභට අදහශ උඳහාංග වහ ඿ළකීමම් ඿හභහනය ඳරිශීරකඹන් අතප්‍ර් බහවිත ප්‍නොප්‍..එඹ සිදුකයනුප්‍ේ
විප්‍ලේ඾ පුහුණු඼ක් රළබ෕ තහක්඾ණ ශිල්පීන් විසිනි.

එක් ඳද්ධතිඹක් භගින් ක්‍රීඩහ කීඳඹක නියත වීප්‍ම් ඳවසුකභ රඵහප්‍දන

අතුරුභහරු ප්‍යොම් ඳතප්‍යොම් (interchangeable ROM cartridges)
ප්‍ඵොප්‍ව ක්‍රීඩහ ඳහරන පු඼රු ඼ර බහවිත ප්‍..

15
C
hipset භගින් ප්‍රොප්‍඿඿යඹට අ඼඿සථහ඼ ඿ර඿න඼හ,නළතිනම් ඿වප්‍ඹ ගඹ රඵහප්‍දන඼හ ඳරිගණකප්‍ේ
අප්‍නකුවය උඳහාංග ඿භග ඿න්නිප්‍.දනඹ වහ අන්තර් ඿ම්ඵන්ධතහ඼ඹ ඳ඼වය඼හ ගළමතභටවය RAM, hard disk
drives, video cards වහ ඳද්ධති භතකඹ ප්‍භන්භ ඳරිගණකඹ වහ ඿ම්ඵන්ධ ඵහහිය උඳහාංග
(උදහ:printer,fax machine) ඿භග දවයත ඿ම්ප්‍රේලණඹ ඿඲වහවය, ඼ප්‍ේභ නි඼ළයදි ්‍රිඹහකහරිවය඼ඹ ඿඲වහ
භදර්ප්‍ඵ ර් එකට එකතු කරයුතු memory ඹ ප්‍කොතයම්ද කිඹන එක තවවුරු කිමතභවය සිදු඼න්ප්‍න් Chipset
භගිනි. භදර්ප්‍ඵ ය එප්‍කහි ඇතුරවය ඼න කප්‍නක්ටර් ඼ර්ග ඿ම්ඵන්ධ඼ තවවුරු කිමතභවය Chipset ඼රභ
කහර්ඹබහයඹකි.
඿ළභවිටභ Chipset ඳළවළදිලි඼භ ප්‍දප්‍කොට඿කට ප්‍ඵදී ඳ඼තීි Northbridge ඿ව Southbridge විදිවට ප්‍ඳොදුප්‍.
Northbridge භගින් RAM, video card වහ CPU ඳහශනඹ සිදුකයන අතය RAM, video card ඼රට ක඼ය
ප්‍.ගඹකින් CPU එක වහ ඿න්නිප්‍.දනඹ කර වළකිද ඹන්න ඳහරනඹ කිමතභවය (fsb) Northbridge Chipset
එප්‍කහි කහර්ඹඹ ප්‍.. hard drives, sound card, USB ports, වහ අප්‍නකුවය I/O ports ඿ම්ඵන්ධ඼ ඳ඼තින්ප්‍න්
Southbridge Chipset එක ඿භග එඵළවින් CPU එක වහ අදහර උඳහාංග ඿භග සිදු඼න ඿න්නිප්‍.දනඹ ඳහශනඹ
කයනු රඵන්ප්‍න් Southbridge භගිනි ප්‍ම් ලිළිඵද඼ ඳවත රූඳ ඿ටවප්‍නන් ත඼වය ඳළවළදිලි කයගත වළකිඹ..
ඳළයණි ඉන්ප්‍ටල් භත ඳදනම් ව෕ provincial department ඼ර, කහඵද්ධ ග්‍රළෆික්ක්඿ස ඼ලින් ඿භන්විත නම්,

northbridge ඵහහිය භතක ඳහරක භධය඿සථහනඹක් (MCH) ප්‍ව ග්‍රළෆික්ක්඿ස ඿ව භතක ඳහරක ප්‍ක්න්ද්‍රඹ (GMCH)
ප්‍ර඿ නම් කයන රදී. ප්‍භභ කහර්ඹඹන් ඼ළඩි ඼ළඩිප්‍ඹන් CPU චිඳඹටභ කහඵද්ධ විඹ, භතකඹ ඿ව ග්‍රළෆික්ක්
ඳහරකඹන්ප්‍ගන් ආයම්බ ප්‍.. 2011 දී වඳුන්඼හ දුන් ඉන්ප්‍ටල් ඿ළන්ඩි බ්‍රිස ඿ව එම් ව ප්‍.ග඼වය ඿ළකසුම් කක
ප්‍රොප්‍඿඿ය ඿඲වහ, northbridge සිඹලුභ කහර්ඹඹන් CPU භත ලිහිටහ ඇත. අනුරූපී suthbridge ඉන්ප්‍ටල් විසින්
ප්‍.දිකහ ඳහරක ප්‍ක්න්ද්‍රඹ ප්‍ර඿වය AMD විසින් ෆික්යු඾න් ඳහරක ප්‍ක්න්ද්‍රඹ ප්‍ර඿වය නම් කයන රදී. AMD FX CPU
඿඲වහ ඵහහිය ප්‍න ර්වයබ්‍රිස ඿ව ඿වුවයබ්‍රිස චි් අ඼ලය විඹ.

විවිධ කහර්ඹඹන් CPU, ප්‍න ර්වයබ්‍රිස ඿ව ඿වුවයබ්‍රිස චි් ඿ස ඼රට ප්‍඼න් කිමතභ සිදු ව෕ප්‍ේ සිඹලුභ ඿ාංය්ක තනි
චිඳඹකට කහඵද්ධ කිමතප්‍ම් දු඾සකයතහ඼ඹ ප්‍වේතුප්‍඼නි. ඿භවය අ඼඿සථහ ඼රදී, ඿ළරසුම් ඿ාංකීර්ණතහ඼ ඿ව
ලිරි඿ළකසුම් ්‍රිඹහ඼ලීන් එඹට ඉඩ දී ඇති විට,ප්‍න ර්වයබ්‍රිස ඿ව ඿වුවයබ්‍රිස කහර්ඹඹන් එක් ඼‍ගඹකට කහඵද්ධ කය
ඇත; උදහවයණඹක් ප්‍ර඿, 2010 භළක්බුක් එඹහර් හි එන්වීඩිඹහ ජිප්‍ෂ ර්඿ස 320 එම් ඹනු ප්‍න ර්වයබ්‍රිස /඿වුවයබ්‍රිස /

16
ජීපීය෕ ප්‍කොම්ප්‍ඵ චිඳඹකි.
කහරඹවය ඿භඟ CPU ප්‍.ගඹ ඼ළඩි ඼න විට, CPU ඿ව එහි ආධහයක චි් ප්‍඿ට් අතය දවයත ඿ම්ප්‍රේ඾ණඹ ප්‍වේතුප්‍඼න්
ඇති ව෕ ීමභහ඼න් ප්‍වේතුප්‍඼න් ප්‍රොප්‍඿඿යඹ ඿ව භවු පු඼රු඼ අතය ඵහධකඹක් ඇතිවිඹ. අනු඼, AMD ඇවයප්‍ර න්
64 ප්‍රේණිප්‍ේ CPU ඼ලින් ඳටන් ප්‍ගන, න඼ නිර්භහණ ශිල්ඳඹක් බහවිතහ කයන රද අතය එහිදී ප්‍න වයබ්‍රිස චිඳ ඼ර
භතක ඳහරක ්‍රිඹහකහරිවය඼ඹ CPU ප්‍඼ත ප්‍ගන ඹන රදී. නූතන ඉන්ප්‍ටල් ප්‍ක ර් ප්‍රොප්‍඿඿ය ඼ර ීම.පී.ය෕ ඩයි
඿භඟ කහඵද්ධ කය ඇති ප්‍න වයබ්‍රිස ඇත, එහිදී එඹ අවිධිභවය ප්‍ව ඳද්ධති නිප්‍ඹ ජිතඹහ ප්‍ර඿ වළඳින්ප්‍..
RAM ඼ර්ග ප්‍දකකට ඿වඹ දක්඼න චි් ප්‍඿ට් කිහිඳඹක් තිප්‍බ් (඿හභහනයප්‍ඹන් ප්‍ම්඼හ න඼ රමිතිඹකට භහරුප්‍඼න
විට රඵහ ගත වළකිඹ). උදහවයණඹක් ප්‍ර඿, එන්වීඩිඹහ එන්ප්‍ෂ ර්඿ස 2 චි් ප්‍඿ට් හි ප්‍න වයබ්‍රිස ඼ළඩ කයන්ප්‍න්
DDRSDRM ඿භඟ කහඵද්ධ ව෕ ප්‍඿ොකට් ප්‍රොප්‍඿඿ය ඿භඟ ඳභණි; ඉන්ප්‍ටල් අයි 875 චි් ප්‍඿ට් ඼ළඩ
කයන්ප්‍න් ප්‍ඳන්ටිඹම් 4 ප්‍රොප්‍඿඿ය ප්‍ව ප්‍඿ප්‍රප්‍යොන් ප්‍රොප්‍඿඿ය බහවිතහ කයන ඔයප්‍ර සු ප්‍.ගඹ 1.3
ගිගහවර්ට්඿ස ට ඼ඩහ ඼ළඩි ඼න අතය ව වආර් එ඿ස වආර්එම් බහවිතහ කයන අතය ඉන්ප්‍ටල් අයි 915 ජී චි් ප්‍඿ට්
්‍රිඹහවයභක ඼න්ප්‍න් ඉන්ප්‍ටල් ප්‍ඳන්ටිඹම් 4 ඿ව ප්‍඿ප්‍රප්‍යොන් ඿භඟ ඳභණි, නමුවය එඹට බහවිතහ කශ වළකිඹ.

17
C
mos,RTC (real time clock),NVRAM (non volatile RAM) නළවයනම් cmos RAM ප්‍ර඿
වඳුන්඼න්ප්‍න් CMOS battery ප්‍..(Cmos-complementary metal-oxide semiconductor)
Cmos ඹනු onboard,battery powered semiconductor chip එකකි. Computers තුර
information store කිමතභට ප්‍භඹ බහවිත ප්‍.. Store කයන range ඿රකහ ඵළලීප්‍ම්දී system time වහ
date ඼ර සිට system hardware settings දක්඼හ store කයගමත. ජනප්‍රිඹභ cmos coin cell battery
එක ප්‍ර඿ Panasonic CR 2023 3V දළක්විඹ වළකිඹ.
ඳරමු RTC වහ cmos RAM chip එක Motorola 146818 ප්‍..මුල් IBM computers ඼ර ප්‍භඹ බහවිත
කයන රදී.ප්‍භහි store කර වළකි උඳරිභ data රභහණඹ 64 bytes ඳභණ විඹ.system clock 14 bytes
බහවිත කිමතභ ප්‍වේතුප්‍඼න් ප්‍භහි system settings store කිමතභට 50 bytesඉතිරි විඹ.
Cmos එක ඳළ඼ති ම෕ලික ඿ස඼රූඳ ප්‍ර඿
a) Barrel shape
b) Coin shape
Barrel shape ඹනු pen torch battery වහ රභහණප්‍ඹන් ඿භහන ඼න අතය ඵළටරි කල් ඉකුවය වීප්‍ම්දී
ඇසි ස්‍රහ඼ඹ නි඿හ භවු පු඼රු඼ වහනි වීභවය මුල් කහරප්‍ේදී එඹ ඳරිගණකප්‍ඹන් ගළරවී ඉ඼වය වීභවය නි඿හ
භවු පු඼රු඼ට වහනි වීභ සිදු විඹ.
ප්‍ම් නි඿හ ප්‍භභ cmos බහවිතප්‍ඹන් ඉ඼වය වී කහසිඹක වළඩප්‍ඹන් යුතු ඼ර්තභහනප්‍ේ බහවිත ඼න coin
shape cmos ඳරිගණකඹ වහ එක්වීභ සිදු විඹ.
නමුවය අද ඼න විට computers ප්‍ඵොප්‍වොභඹක settings Cmos ඼ලින් move කය southbridge ප්‍ව
super I/O chips ඼රට integrated කය ඇත.ම෕ලික඼භ cmos වහවිත කයන devices ප්‍ර඿
a) Digital Logic Circuit
b) SRAM (Static Ram)
c) Microprocessor
d) MicroControllers දළක්විඹ වළකිඹ.
Cmos battery fail ඼න විට comuter එප්‍කහි date එක වහ time නි඼ළයදි඼ තඵහගත
ප්‍නොවළක.එප්‍භන්භ indication message කිහිඳඹක් දක්නට රළප්‍බ්.
a) CMOS Read Error
b) CMOS Checksum Error
c) CMOS Battery Failure
d) System Battery Voltage Is Low

18
ඳ රිගනකඹක රධහන ආ඼යණඹ නළවයනම් computer casing එකට ලිටින් ඿විකිමතභට ඇති උඳහාංග
රභහණඹ ඇති විලහරඹ . ප්‍භභ ලිටින් ඿විකයන උඳහාංග ඳර්ඹන්ත උඳහාංග ( peripheral Device)
ප්‍ර඿ වදුන් ඼නු රඵයි. ප්‍භප්‍඿ේ ලිටින් ඳරිගණකඹට ඿විකයන උඳහාංග ඳරිගණකඹට ඿වි කීමතභට
ක්‍රභඹක් අ඼ලය ප්‍. . අනු඼ ප්‍භභ උඳහාංග ඳරිගණකඹට ඿විකිමතභට ports ප්‍ර඿ ප්‍කොට඿ක් බහවිතහ කයනු
රළප්‍බ් . ප්‍භභ ports ඳරිගණකඹක් තුර විවිධහකහයප්‍ඹන් ලිහිටහ ඇත . ඼හ විවිධ රභහණඹන්ප්‍ගන් වහ විවිධ
ක්‍රභප්‍.දඹන්ට අනු඼ ඿ළක඿හ ඇත.ports වළදින්වීප්‍ම්දී female ඿ව male ප්‍ර඿ ඼ර්ග ප්‍දකකට ප්‍඼න් කයනු
රඵයි.තුඩු ඉදිරිඹට ප්‍නයහ ඇති ports male ඼න අතයභ කුවය ආකහයඹට ඇති ports female ප්‍..

Parallel port (සමාන් හරෝෙෝවනියරර)

ප්‍භභ parallel port බහවිතප්‍ේදී printer port එක ප්‍ර඿ද

වදුන්඼නු රළප්‍බ් . ප්‍භභ parallel port එප්‍ක් ඇති line රභහණඹ
අනු඼ ඼යකට ඿ාංඥහ කිහිඳඹක්භ ඹළවිඹ වළකිඹ. parallel port
එකට ලින් 25ක් දක්නට රළප්‍බ්.parallel port එක රදහන
඼ලප්‍ඹන්භ බහවිතඹට ගළප්‍නනුප්‍ේ Printer එක ඿විකීමතභ ඿දවහඹ
. අද ඼න විටවය තයභක් දුයට බහවිත කයන port එකක් උ඼ද
ඉප්‍ගමතභ ලිණි඿ සිදුකයන port programming ඿දවහ බහවිත කයයි.

serial port (ෝරේණිගතග රෝෙෝවනියර)

ප්‍රේණිගත ප්‍කප්‍඼නිඹ අද඼න විට ඿හභහනය බහවිතප්‍ේ

ඳ඼තින port එකකි . ප්‍භභ port එක රධහන port එකක්
ප්‍ර඿ ප්‍ඳන්඼හ දිඹ වළකි අතයභ ප්‍භඹට අතීතප්‍ේ mouse ,
keyboard, ඿විකීමතභට බහවිත කර අතයභ ඼ර්තභහනප්‍ේ දී
modem ප්‍භන්භ ඿හභහනය cdma phone progamming
කීමතභටද ප්‍඼නවය progamming ඿දවහ ද ප්‍ඹොදහ ගනියි. serial
port රධහන ඼ලප්‍ඹන් ප්‍දඹහකහය ප්‍. . එනම් port එප්‍කහි
ලින් 9 ප්‍ර඿ද ලින් 25 ප්‍ර඿ද ප්‍ඹොදහ එ඼නු රඵයි . ප්‍භභ serial port එක ලින් male ආකහයඹට නළවයනම් තුඩු
ඉදිරිඹට ප්‍නයහ ඇති ආකහයඹට ලිහිටහ ඇත. ප්‍භහි දවයත ගභන් කීමතභ ඿භහන්තය සිදුප්‍නො඼න අතයභ ප්‍රේණිගත඼
සිදුප්‍. . ප්‍භභ ඼ර්ගප්‍ේ ports තුලින් data ගභන් කීමතභට ඼ඹර් 1 ප්‍ව 2ක් රභහණ඼වය ප්‍. . ප්‍භභ serial port
එකකට device එකක් ඿ම්ඵන්ධ කීමතප්‍ම්දී අදහර උඳහාංග ප්‍දප්‍ක් දවයතඹන් උඳහාංග ප්‍දකට ප්‍වයරුම් ගළමතභට ඼ඹර්
ප්‍දප්‍කර඼ය දවයත ඳරි඼ර්තනඹ කර වළකි hardware ප්‍ව software එකක් තිබීභ අ඼ලය ප්‍. .එභ අ඼ලය
hardware, අදහර ඳරිගණක වහ device නිර්භහණඹ කයන ඿භහගභ විසින්භ ප්‍ඹොදහ එ඼ළනි රඵයි. එප්‍භන්භ අදහර
software ද drivers ප්‍ර඿ ප්‍ඹොදහ එ඼නු රඵයි
.
PS/2 Port

ප්‍දඳ඿ටභ ඿ාංඥහ ඹළවිඹ වළකි උඳහාංගඹක් ඼න ප්‍භඹ IBM ඳරිගණක ඿දවහ බහවිත කය
ඇත. ප්‍භභ port එක භගින් bit 8 රභහණඹක් එක඼ය හු඼භහරු කර වළකි ප්‍඼යි. ප්‍භභ
PS/2 නභළති port එක රධහන ඼ලප්‍ඹන්භ serial port එප්‍කන් ඳසු mouse එක ඿ව
keyboard එක ඿විකීමතභ ඿දවහ ප්‍ඹොදහප්‍ගන ඇත. desktop ඳරිගනකඹක ප්‍භභ port

19
ප්‍දකක් දළකගත වළකි අතයභ ඼හයින් දම්ඳහට port එක mouse එක ඿දවහ ඼න අතයභ ප්‍කොරඳහට port එක
keyboard එක ඿දවහ ප්‍඼යි . ප්‍භභ PS/2 port එක female ඼ර්ගප්‍ේ port ප්‍..

USB - Universal Serial Busරport (ිජශ්වරෝරේණිගතග රබස්රෝෙෝවනිය)

඼ර්තභහනඹ ඼න විට ඉතහ ජනප්‍රිඹ වී ඇති port එකක් ඼න ප්‍භභ

USB port එක input වහ output ඹන ප්‍දඹහකහයඹටභ
ක්‍රීඹහවයභක ප්‍. . ප්‍භභ USB ඼යහඳෘතිඹ intel ඿ව microsoft
඿භහගප්‍ම් ප්‍.. ප්‍භභ USB නභළති port එප්‍කහි බහවිතප්‍ේ ඳවසු඼
ප්‍භන්භ ඿යර වීභ නි඿හද අද඼න විට ප්‍ඵොප්‍ව උඳහාංග ඿දවහ
ප්‍භභ USB තහක්඾ණඹ ඇතුරවය කය එ඼නු රඵයි . ප්‍භභ port
එක වයවහ අද඼න විට mouse, keyboard, printers, web
cameras, digital cameras, poratable hard drives, joysticks , scanners, flash drives, ප්‍භන්භ ත඼වය උඳහාංග
විලහර රභහණඹක් ඿විකශ වළකි අතයභ දළනට උඳහාංග 127ක් ඿විකශ වළකි ඵ඼ ඳර්ප්‍ේ඾කඹන් ඿දවන් කය ඇත.
ප්‍භභ USB port ර්ලිත වීභ නි඿හ එහි විවිද ඿ාං඿සකයණද ඼හ ඇත. ප්‍භහි USB 2.0 නභළති ඿ාං඿සකයණඹ වයවහ
දවයත 480 mb/s දක්඼හ උඳරිභඹක් ගතවළකි අතයභ ඿භහනයප්‍ඹන් 50 mbp/s
ප්‍.ගඹක් දළකගත වළකි ප්‍඼යි. නමුවය එහි ප්‍ත඼න ඿ාං඿සකයණඹ ප්‍ව඼වය usb 3.0
඿ාං඿සකයණඹ වයවහ දවයත ඿ම්ප්‍රේ඾ණ ප්‍.ගඹ 5 gbp/s තයම් උඳරිභඹ ප්‍඼යි
ප්‍භභ USB port එප්‍කහි ත඼වය විප්‍ලේ඾වය඼ඹක් ඼න්ප්‍න් ඿විකයන උඳහාංගඹට
විදුලිඹ ඿ළපීභටද ඇති වළකිඹහ඼යි.උදහවයණඹක් ප්‍ර඿ ෂසරෆ඾ස drive ප්‍ව඼වය
USB pen එකක් ඿දවහ ප්‍඼නභ විදුලිඹ ඿ළඳයිභක් සිදු කීමතභට අ඼ලය ප්‍නො඼න
අතයභ pen එකට අ඼ලය විදුලිඹ අදහර port එප්‍කන්භ රඵහ ගමත. ත඼ද ප්‍භභ
port එක වයවහ plug and play ඳවසුකභ රඵහ දී ඇත. plug and play
ඳවසුකභ ඹනු ඹම් device එක ඳරිගණකඹට ඿ම්ඵන්ධ කර විටභ එඹ ්‍රිඹහවයභක වීභයි. ප්‍භභ ඳවසුකභ දළකගත
වළකි එකභ port එක ඼න්ප්‍න් USB port එක ඳභණකි.

Fireware Port

IEEE 1394 ප්‍ර඿ වදුන්඼යි. ප්‍භභ port එක ඵහුර඼ දළකගත වළකි ඼න්ප්‍න්
Camcoders, digital camera, තුරඹ . ප්‍භභ port එක වයවහ 400 mb/s
ප්‍.ගඹකින් දවයත හු඼භහරු කර වළකි අතයභ රධහන ඼ලප්‍ඹන්භ video
඿ම්ප්‍රේ඾ණඹ කීමතම් ඿දවහ ප්‍ඹොදහ ගමත . මීට අභතය extranel hard drives
තුරද දළක ගත වළකිඹ.

Network Portර(ජාෙෙහණරෝෙෝවනිය)

Ethernet port ප්‍ර඿ද වදුන්඼න ප්‍භභ port එක RJ 45

ප්‍ර඿ද වදුන්඼නු රඵයි. රධහන ඼ලප්‍ඹන්භ ප්‍ඹොදහගනු
රඵන්ප්‍න් ජහරකයණ කටයුතු ඿දවහඹ . ත඼ද ප්‍භභ port
එක වයවහ router උඳහාංගඹකට ඿ම්ඵන්ද විඹ වළකි
අතයභ අන්තර්ජහර කටයුතු ඿දවහද ප්‍භභ port එක
අතය඼ලය . ප්‍භභ ප්‍කප්‍඼නිඹ ඿දවහ monitor light එකක්
තිප්‍ඵන අතයභ එහිදී cable connect වී ඇවයනම් ප්‍කොශ
ඳහටටද data භහරුප්‍඼න්ප්‍න් නම් තළඹිලි ඳහටටද
දළල්ප්‍඼යි. ප්‍භභ ජහරකයණ ප්‍කප්‍඼නිඹ වයවහ 100 mb/s
දවයත රභහණඹක් ඿ම්ප්‍රේ඾ණඹ කර වළකි අතයභ 1 gb/s දක්඼හ වහ ට ඼ළඩි රභහණඹකින්ද ඿ම්ප්‍රේ඾ණ කටයුතු
කර වළකිඹ .
ප්‍භභ ජහරකයන ප්‍කප්‍඼නිඹ වයවහ routers, modems , ඿ව ප්‍඼නවය ඳරිගණක ඿භග ඿ම්ඵන්ද කය ප්‍කලින්භ

20
දවයත හු඼භහරු කීමතප්‍ම් අ඼඿සථහ඼ රඵහප්‍ද් . අද ඼න විට LED පු඼රු ඳහරනඹ කීමතභ ඿දවහද ප්‍භභ network port
එක බහවිත කයනු රඵයි .

Display Ports

display ports ප්‍ර඿ ඵහු ඼්නප්‍ඹන් වළදින්වීභට ප්‍වේතු඼ monitor ඿ම්ඵන්ද කීමතභට ports කිහිඳඹක්භ තිබීභඹ.

VGA Port (Video Graphic Array)

ප්‍භහිදී ඳශමුප්‍඼න්භ ප්‍ඳන්඼හ දිඹ වළක්ප්‍ක් VGA port එකයි .

ප්‍භභ VGA port එක වයවහ ඳරිගණකප්‍ඹන් දර්ලන රඵහප්‍දන
අතයභ ප්‍භභ port එක ඳරිගණකප්‍ේ ප්‍භන්භ අදහර display
එප්‍කහිද දළක ගත වළකිඹ . ප්‍භහිදී ප්‍භභ VGA port එක input
ප්‍භන්භ output අ඼඿සථහප්‍඼න් දළකගත වළකි උ඼ද
ඳරිගණකප්‍ේ ඇති port එක output ඼න අතයභ අදහර
display එප්‍ක් input අ඼඿සථහප්‍. ඳ඼තී.
ප්‍භභ VGA port එක නිල් ඳහටින් අඳට දළක ගත වළකි ඼න
අතයභ එඹ සිදුරු 15඼කින් යුක්ත ප්‍.. ප්‍භභ VGA port එක
ඳරිගණකප්‍ේ අතය඼ලයභ port අතරින් එකක් ඼න අතයභ
ප්‍භභ port Motherboard එක තුරභ දළක ගත වළකි අතයභ
අඳට අ඼ලය නම් card එකක් ප්‍ර඿ද ප්‍භභ port එක
඿විකයගත වළක .
නමුවය භෆත කහලීන ප්‍තක් රසිද්ධ඼ ඳ඼තී ප්‍භභ VGA port
එක 2015න් ඳසු නි඾සඳහදනඹ ප්‍නොකීමතභට අදහර ඿භහගම් තීයණඹ කය ඇත . ප්‍඼නු඼ට laptop ඳරිගණක ඿දවහ
HDMI port එකද ප්‍ඩ඿සක්ප්‍ටෝ ඳරිගණක ඿දවහ DVI port එකද බහවිතඹට ගනු ඇත.

DVI port ( Digital Vishual Interface )

අද඼න විට display port එකක් ප්‍ර඿ ජනප්‍රිඹ වී ඇති ප්‍භභ DVI
Port එක Digital Display Working Group (DDWG) ඿භගභ
විසින් නිර්භහණඹ කය ඇත. ප්‍භහි නිර්භහණඹ කර ඼ර්඾ඹ 1999
඼න අතයභ ප්‍භඹ Display port ගණඹට අයිති ඼න්නකි. ප්‍භභ
dvi port එක රධහන ඼ලප්‍ඹන්භ digital ආකහයඹට නිර්භහණඹ
කය ඇත. නමුවය ප්‍භහි ඼ර්ග ප්‍දකක් අඳට දළක ගත වළකිඹ
.ප්‍භහි DVI -D ප්‍ර඿ද DVI - A ප්‍ර඿ ප්‍ඳන්඼හ දිඹ වළකිඹ . ප්‍භහි
dvi -d තුර digital ඿ාංඥහ ඳභණක් ගභන් කයන අතයභ dvi -a
තුර Analog ඿ාංඥහ ඳභණක් ගභන් කයයි. ප්‍භභ port එක plug
and display ආකහයඹට නිර්භහණඹ කය ඇත . ලින් 29 කින් යුක්ත ප්‍..

HDMI Port (High Defenition Multimedia Interface)

ප්‍භභ ප්‍කප්‍඼නිඹ රධහන ඼ලප්‍ඹන්භ laptop ඳරිගණක ඿දවහ

බහවිතහ ප්‍. . ප්‍භභ ප්‍කප්‍඼නිඹ තුර ඇති විප්‍ලේ඾වය඼ඹන්
඼න්ප්‍න් ප්‍භභ ප්‍කප්‍඼නිඹ වයවහ රූඳයහමු ඳභණක් ප්‍නො඼
ලබ්දඹද ගරහඹහභයි. ප්‍භභ ප්‍කප්‍඼නිඹ ඿ම්ඵන්ද ඼න උඳහාංග
ප්‍ර඿ monitor , digital රුඳ඼හහිමත ඹන්ත්‍ර , ඵහු භහධය
රක්ප්‍඾ේඳන ඹන්ත්‍ර ආදිඹ ඿දවහ ප්‍ඹොදගමත . ප්‍භභ ප්‍කප්‍඼නිඹ
වයවහ ඉතහ ප්‍.ගප්‍ඹන් ඳළවළදිලි඼ දවයත ප්‍ගනඹ වළකිඹ .

21
Audio Ports/jacksර(ශබ්දරඋපාිංගරෝෙෝවනි)

ලබ්ද උඳහාංග ප්‍කප්‍඼නි ඹටප්‍වය ප්‍කප්‍඼නි ඼ර්ග 3 ක් ඇත .

1. speaker port

ප්‍භභ ප්‍කප්‍඼නිඹ භගින් ලබ්දඹ ලිටතට රඵහ ප්‍දයි. ප්‍භභ ප්‍කප්‍඼නිඹ ප්‍කොශඳහටින්
ඇති අතයභ ප්‍භඹට ඿විකීමතභ ඿දවහ ප්‍ඹොදහගන්න jack එක 3.5mm ප්‍ර඿
඼ර්ගඹක් ප්‍ඹොදහගමතයි . ප්‍භභ ප්‍කප්‍඼නි stereo ආකහයඹට ඳළමිප්‍ණන අතයභ
ප්‍භභ ප්‍කප්‍඼නි on-board ප්‍ර඿ද sound card ඹටප්‍වයද ඳළමිප්‍ණයි.

2. mic port

ප්‍භභ ප්‍කප්‍඼නිඹ භගින් ලබ්දඹ ඇතුරට රඵහ ප්‍දයි. ප්‍භභ ප්‍කප්‍඼නිඹ යතුඳහටින්
ඇති අතයභ ප්‍භඹට ඿විකීමතභ ඿දවහ ප්‍ඹොදහගන්න jack එක 3.5mm ප්‍ර඿ ඼ර්ගඹක්
ප්‍ඹොදහගමතයි . ප්‍භභ ප්‍කප්‍඼නි mono ආකහයඹට ඳළමිප්‍ණන අතයභ ප්‍භභ ප්‍කප්‍඼නි
onboard ප්‍ර඿ද sound card ඹටප්‍වයද ඳළමිප්‍ණයි. ලබ්ද ඳටිගත කටයුතු ඿දවහ
ප්‍ඹොදහ ගනියි

3.line in port

ප්‍භභ ප්‍කප්‍඼නිඹ භගින් ලබ්දඹ ඇතුරට රඵහ ප්‍දයි. ප්‍භභ ප්‍කප්‍඼නිඹ නිල්ඳහටින්
ඇති අතයභ ප්‍භඹට ඿විකීමතභ ඿දවහ ප්‍ඹොදහගන්න jack එක 3.5mm ප්‍ර඿ ඼ර්ගඹක්
ප්‍ඹොදහගමත.ප්‍භභ ප්‍කප්‍඼නි stereo ආකහයඹට ඳළමිප්‍ණන අතයභ ප්‍භභ ප්‍කප්‍඼නි
onboard ප්‍ර඿ද sound card ඹටප්‍වයද ඳළමිප්‍ණයි. ලබ්ද ඳටිගත කටයුතු ඿දවහ
ප්‍ඹොදහ ගනියිප්‍භහි ඇති විප්‍ලේ඾වය඼ඹ ඼න්ප්‍න් mic jack එක mono ඳළමිප්‍ණන
අතයභ එභගින් ලබ්දඹ stereo රඵහ ගළමතභට ප්‍නොවළකි ප්‍඼යි . එභ නි඿හ ප්‍භභ jack
එක වයවහ ලබ්දඹ රඵහ ගළමතප්‍ම්දී stereo ආකහයඹට රඵහ ගනියි.

Game Port

Pin hall 15 කින් ඿භන්විත ප්‍භභ port එක

තළඹිලි ඳළවළප්‍ඹන් යුක්ත ඼න අතය joystic
ඳරිගණකඹට ඿ම්ඵන්ධ කිමතභට බහවිත ප්‍..

Modem Port / Communication Port

ඳරිගණකඹට අන්තර්ජහර ඳවසුකම් ඇති

඿ම්ඵන්ධතහ඼ රඵහදීභටවය fax ඳගවසුකම් රඵහ
ගළමතප්‍ම්දීවය බහවිතඹට ගනු රඵයි.

22
ඳ රිගණකඹක Slots බහවිතහ කයන්ප්‍න් නි඾සඳහදකඹහ විසින් ඿වි කය ඇති ප්‍කොට඿ස ඼රට අභතය඼ අඳට
අළුතින් ප්‍කොට඿ස එක්කය ගළමතභටයි. දළන් onboard sound, onboard video, NIC ආදිඹ දක්නට
ඇතවය කලින් ඳළ඼ති Mother Board ඼ර IO controllers (Hard disk, Floppy drive, Printer port
඼ළනි ප්‍ද් අඹවය ඼න්ප්‍න් IO controllers ඼රටයි) ඳ඼හ ප්‍඼නභ ඿විකිමතභට සිදු විඹ. ඿඲වහ මුලින්භ බහවිතඹට
ඳළමිණිප්‍ේ ISA (Industry Standard Architecture) ප්‍භඹ ඳරිගනක Bus Architecture එකකි. ඉන් ඳසු඼ PCI
(Peripheral Component Interconnect) ප්‍භයින් ඳසු඼ ඳළමිණිප්‍ේ PCI Express slot එකයි. ප්‍ම්඼හට අභතය඼
ඳසු කහලින඼ video card ඿඲වහ AGP (Accelerated Graphic Port) බහවිතඹට එක් ව෕඼හ.

ISA (Industry Standard Architecture)

ප්‍භඹ Bit රභහණඹ අනු඼ width

ප්‍දකක් විඹ 8 Bit වහ 16 bit
඼ලප්‍ඹනි. ප්‍ම්඼හ 4.77 MHz සිට 8
MHz දක්඼හ ඳයහ඿ඹක ඳළ඼තිනි.
එනම් 8 Bit ඼හ 4.77 MHz ව෕ අතය
16 Bit ඼හ 6-8 MHz විඹ.IBM
ආඹතනඹ 1981 8 Bit ISA bus
වඳුන්඼හ දුන් අතය ඔවුන් විසින්භ 1984 දී 16 Bit ISA bus වඳුන්඼හ ප්‍දන රදී. ප්‍ම්඼හ ඿භගභ 32 Bit EISA bus
(Extended ISA) බහවිතඹට එන්ප්‍න් 1988 දීඹ. ප්‍ම්඼හ සිඹල්රභ Parallel ආකහයප්‍ේ ඼හ ප්‍..
මුල් කහලීන඼ බහවිත ව෕
4086
8086
P1
P2 ඼ර්ගප්‍ේ ඳරිගණක඼ර ප්‍භභ slots බහවිත විඹ.ප්‍භඹ කලු ඳළවළති ඩිගින් ඼ළඩි slot
එකකි.

EISA Slot (Enhands Industrial system)

ISA Slot එක ප්‍඼නු඼ට තයගකහමත මුහුණු඼යක් රඵහ ප්‍දමින් EISA Slot

එක නිර්භහණඹ ව෕ අතය ප්‍භඹ 32-bit slot ව෕ අතය එහි ඳළ඼ති
විප්‍ලේ඾වය඼ඹ නම් 8-bit EISA ප්‍නො඼ 16-bit EISA Card ඿ම්ඵන්ධ
කිමතභට තිබ෕ වළකිඹහ඼යි.නමුවය PCI Slot බහවිතඹට ඳළමිණීභවය ඿භග
ප්‍භභ EISA Slot බහවිතප්‍ඹන් ඉ඼වයවිඹ.

PCI (Peripheral Component Interconnect)

1993 දී වඳුන්඼හ දුන් ප්‍ම්඼හ ත඼භවය බහවිතප්‍ේ ඇත. නමුවය

2004 දී PCI Express වඳුන්඼හ දුන් නි඿හ දළනට වමු඼න්ප්‍න්
ීමභහ ඿හිත඼යි. Width එක 32Bit වහ 64 Bit ඹ.
ප්‍ම්඼හප්‍ේ ධහරිතහ඼ඹන් ඼න්ප්‍න්,
133 MB/s (32-bit @ 33 MHz)
266 MB/s (32-bit @ 66 MHz ප්‍ව 64-bit @ 33 MHz)
533 MB/s (64-bit @ 66 MHz)
මුල් කහරප්‍ේ Video cards ඿඲වහද PCI Slot බහවිතහ විඹ.

23
එප්‍වවය ඳසු඼ එඹ AGP Slot භගින් රති඿සථහඳනඹ විඹ. ප්‍ම්඼හප්‍ේ Plug & Play (Plug n Play) තහක්‍ෂණඹද
බහවිතහප්‍.. ප්‍භහි ඼ළඩි දියුණු කිමතභක් ඼ලප්‍ඹන්ද server ඼ර බහවිතහ ඼න PCI-X තහක්‍ෂණඹ ඿඲වන් කශ වළක.
ප්‍ම්඼හප්‍ේ ධහරිතහ඼ 1024 MB/s ප්‍.. ප්‍භඹට අභතය඼ Laptop/Notebook ඳරිගනක ඿඲වහ Mini PCI නම් slot
ඇත.

PCI Express slot

2004 දී වඳුන්඼හ ප්‍දන රදී. ප්‍භඹ ඼ර්තභහනප්‍ේ බහවිතහ

කයන තහක්‍ෂණඹයි. Bit width එක 1 සිට 32 දක්඼හ ප්‍..
ප්‍ම්඼හ Serial ආකහයප්‍ේ ඼හ ප්‍..ඉතහභවය ප්‍.ගප්‍ඹන්
දවයත හු඼භහරු කර වළකි අතය 12s-bit slot එකකි.ප්‍භඹ
දුඹුරු ඳළවළප්‍ඹන් යුක්ත ප්‍..

CNR Slot (Communication network Resever)

ප්‍භඹද දුඹුරු ඳළවළප්‍ඹන් යුතු 64-

bit slot එකකි.ප්‍භඹට network
card ඳභණක් ඿ම්ඵන්ධ කයනු
රළප්‍බ්.ප්‍භඹ රභහණප්‍ඹන් කුඩහ
slot එකකි.

රරරරරරරරරරරරරරරරරර
AGP Slot (Advanced Graphic Ports)

මුල් කහලීන඼ PCI Slot එක වයවහ VGA Card එක

ඳරිගණකඹට ඿ම්ඵන්ධ වු඼දි ඼ර්තභහනප්‍ේදී VGA Card
එක ඳරිගණකඹට ඿ම්ඵන්ධ ඼න්ප්‍න් AGP Slot එක වයවහ
ප්‍..

රරරරරර

VESA SLOT

ප්‍භඹ ප්‍ඳනුප්‍භන් ප්‍ඵොප්‍ව දුයට ISA slot වහ ඿භහන

඼න අතය විප්‍ලේ඾ප්‍ඹන්භ Hard Disk,VGA
Card,Network Card වහ ROM අතය ප්‍.ග඼වය඼
දවයත හු඼භහරු කය ගළමතප්‍ම් වළකිඹහප්‍඼න් ප්‍භභ
VESA Slot එක නිර්භහණඹ විඹ.ර

24
Slots භගින් ඳරිගණකඹට ඿ම්ඵන්ධ ඼න adapter cards වදුනහගනිමු.

adapter cards

ඇඩළ් ටර් කහර් ප්‍ඹොදහගනු රඵන්ප්‍න් ඳරිගණකප්‍ේ කහර්ඹක්‍ෂභතහ඼ඹ ඼ර්ධනඹ කිමතභ ඿඲වහ ඼න
අතය ප්‍ම් ඹටප්‍වය විප්‍ලේිතත කහර්ඹන් ඿඲වහ බහවිතහ ඼න උඳකයණ වහ නිසි ආකහයප්‍ඹන් ්‍රිඹහවයභක
ප්‍නො඼න උඳහාංගඹක් ප්‍඼නු඼ට ඵහහිය඼ ඿විකයන උඳහාංගවය ඇඩළ් ටර් කහර් ගණඹටයි අඹවය
඼න්ප්‍න්,ප්‍ම් වයවහ සිදු඼න කහර්ඹනම් අඳට අ඼ලය ආකහයඹට ඳරිගණකප්‍ේ ලකයතහ඼ඹ ඼ළඩිදියුණු
කිරිභයි උදහවයණඹක් ප්‍ර඿ ඳරිගණකඹක vga ධහරිතහ඼ඹ 128 MB නම් ප්‍භඹට ඼ඩහ ඉවශ අගඹක
vga ධහරිතහ඼ඹක් (ඳරිගණක ක්‍රීඩහ ප්‍ව ඡඹහරූඳ ඿ාං඿සකයණඹ ඼ළනි කහර්ඹන් ඿඲වහ) එ඼න් අ඼඿සථහ඼ක
඼ළඩි ධහරිතහ඼ක graphic card එකක් ඿විකිමතභ භගින් ගළටළු඼ වි඿ප්‍඲ේි එප්‍භන්භ network /sound ඼ළනි
ඳවසුකම් ප්‍ම් ආකහයඹට ඼ළඩිදියුණු කිමතභට වළකිඹහ඼ ඳ඼තී.

අපටර සුෙබවර භාිජ ාර කිරීමටර අවශයර වනර ඇඩැ් ටර්ර ොර්ඩ්ර සහර ඒවාෝේර ොර්යභාහයර
හදුනාගමු.

Network Interface Card (NIC)

ඳරිගණක ජහරඹක් ඿භග ප්‍ව අන්තර් ජහරඹ ඿භග

ප්‍නට්඼ර්ක් ප්‍ක්ඵරඹක ආධහයප්‍ඹන් ඳරිගණකඹ
඿ම්ඵන්ධ කිමතභ ඿඲වහ බහවිත ප්‍..

25
Wireless NIC

රැවළන් ප්‍නොභළති඼ ප්‍ර්ඩිප්‍ඹ තයාංග භගින් ඳරිගණක ජහරඹක් ඿භග ප්‍ව අන්තර් ජහරඹ ඿භග
ඳරිගණකඹ ඿ම්ඵන්ධ කිමතභ ඿඲වහ බහවිත ප්‍..

Sound adapter– වඬ රඵහ ගළමතභ ඿඲වහ

Video adapter –display ප්‍ව඼වය දර්ලන රඵහගළමතභ ඿඲වහ

Capture card –ලිටතින් රඵහප්‍දන video/audio ඿ාංඥහ඼ක් ඳටිගත කිමතප්‍ම් භෘදුකහාංගඹක් වයවහ දෘඩ
තළටිප්‍ේ (hard disk) ගඵඩහ කිමතභ ඿඲වහ

TV tuner – ඳරිගණකඹ භගින් රූඳ඼හහිමත නළයඹීප්‍ම් ඳවසුකභ රඵහගළමතභ ඿඲වහ

26
ඳ රිගණකප්‍ේ ධහ඼ක (Drives) ඿඲වහ ඼ර්ග ප්‍දකක cables අ඼ලය ප්‍..එනම් ඵර඿ළඳයුභ
රඵහදීභට බහවිතහ ඼න power cable වහ දවයත ඿ළඳයුභ ඿඲වහ බහවිතහ ඼න data cable
ප්‍භයින් ඵර ඿ළඳයුම් ප්‍ක්ඵල් power supply එකවය ඿භග ඳ඼තින අතය ප්‍ම්඼හ ඼ර්ග
ප්‍දකකින් දළකිඹ වළකිඹ. එනම් Sata drivers ඿඲වහ ඵර඿ළඳයුභ රඵහප්‍දන Sata power connector
වහ pata drivers ඿඲වහ ඵර඿ළඳයුභ රඵහප්‍දන Molex power connector.

ප්‍භඹට අභතය඼ දකින්න පුළු඼න් front panel cables. ප්‍ම්඼හ

ඳරිගණක ආ඼යණඹ(case) ඿භග ඿ම්ඵන්ධිත අ඼හයණප්‍ේ
ඉදිරිඳ඿ ඇති LED lights ඿඲වහ ඵරඹ රඵහදීභට වහ ඉදිරිඳ඿
usb වහ ප්‍඼නවය port භදර්ප්‍ඵ ය එක ඿භග ඿භග ඿ම්ඵන්ධ
කිමතභ ඿඲වහ ප්‍ඹොදහගනු රඵයි.
Data cables අදහර උඳහාංගඹ වහ භදර්ප්‍ඵො එක අතය
඿ම්ඵන්ධ ප්‍ගොඩනගහප්‍ගන උඳහාංගප්‍ේ වහ භදර්ප්‍ඵ ය එප්‍ක්
ඇති කප්‍නක්ටර් ඿ම්ඵන්ධ කිමතප්‍භන් ඳවත ආකහයප්‍ේ Data
cables වමුප්‍..

Floppy disk drive (FDD) data cable

඿භඵන්ධක අග්‍ර 34 කින් යුවය ඳළතළලි වළඩළති ප්‍භභ ප්‍ක්ඵරඹ ප්‍ඹොදහගන්ප්‍න් Floppy disk drive
එප්‍ක් දවයත ඿ළඳයුභ ඿඲වහඹ ප්‍භභ ප්‍ක්ඵරප්‍ේ විප්‍ලේ඾වය඼ඹක් ප්‍ර඿ අලිට දළකිඹ වළකි ඼න්ප්‍න් එක්
ප්‍කර඼යක ඼ඹර් කිහිඳඹක් ඳළති භහරු කය ඳටර඼හ ඇති ආකහයඹයි.IDE ප්‍ක්ඵරඹක් වහ floppy
ප්‍ක්ඵරඹක් ක්‍ෂණික඼ ප්‍඼න්඼ වදුනහ ගළමතභට ප්‍භභ කරුණ ඉතහ ඼ළදගවය ප්‍..

PATA (IDE/EIDE) 40-conductor data cable

඿භඵන්ධක අග්‍ර 40 කින් යුවය ඳළතළලි වළඩළති ප්‍භභ ප්‍ක්ඵරඹ pata drive ප්‍ව඼වය IDE වහර් ඩි඿සක් වහ
IDE CD, DVD drive ඼ර දවයත ඿ළඳයුභ ඿඲වහ ප්‍ඹොදහගමත..඿හභහනයප්‍ඹන් ප්‍භභ ප්‍ක්ඵරප්‍ේ
connecter තුනක් දළකිඹ වළකිඹ.drive ප්‍දකකට ප්‍දකක් වහ භදර්ප්‍ඵ ර් එකට ඿විකිමතභ ඿඲වහ එකක්
විදිවට,එප්‍භන්භ ප්‍ක්ඵරප්‍ේ එක් ඳළවයතක යතු ඳළවළති ඼ර්ණ තීරු඼ක් දළකිඹ වළකිඹ.

27
SATA data cable

඿භඵන්ධක අග්‍ර 7 ක් ප්‍භභ ඼ර්ගප්‍ේ ප්‍ක්ඵරඹක දළකිඹ වළකිඹ. ප්‍ම්඼හ keyed connector එප්‍වභ
නළතිනම් එකකින් එක් උඳහාංගඹක් ඳභණක් ඿විකිමතභට ප්‍඼න්කර cable ප්‍ර඿ වඳුන්඼යි. ප්‍භහි ප්‍දඳ඿
කප්‍නක්ටර් භගින් ඉතහ ඳවසුප්‍඼න් උඳහාංගඹ වහ භදර්ප්‍ඵොර් එක අතය ඿ම්ඵන්දඹ ප්‍ගොඩනළගිඹ වළකිඹ.

ප්‍භභ data cable ඼රට අභතය඼ ඳරිගණකඹ වහ ඿ම්ඵන්ධ කයන විවිධ ඼ර්ගප්‍ේ උඳහාංගඹන්හි දවයත
හු඼භහරු඼ ඿඲වහ (printers, scanners, and portable drives) අඳට ප්‍඼නවය ප්‍ක්ඵල් වහ ප්‍ඳ ර්ට්
බහවිතහ කිමතභට සිදුප්‍..ප්‍ම් ඹටප්‍වය ඳවත දක්඼න ප්‍ඳ ර්ට් වහ එඹට අදහර ප්‍ක්ඵල් බහවිතහ කිමතභට
සිදුප්‍඼න඼හ.

a) Serial
b) USB

28
ඳ ඼ර් ඿් රයි එක භගින් ඳරිගණකප්‍ේ
විවිධ උඳහාංග ඿඲වහ අ඼ලය඼න විවිධ
ප්‍඼ ල්ටීඹතහ඼ප්‍ඹන් යුතු විදුලිඵර
඿ළඳයුභ රඵහදීභ සිදුකයන අතය ප්‍භභ ලින්ත෕යප්‍ඹන්
ඳ඼ර් ඿් රයි එකක ඇති වි඼ධ ඼ර්ණප්‍ඹන් යුවය
඼ඹර් වහ විවිධ කප්‍නක්ටර් ඔඵට දළකිඹ
වළකියි,ඳවත ඼ගුප්‍඼න් ප්‍ම් ඼ර්ණ ඼ඹර් ඼ලින්
කිඹප්‍඼න ප්‍ද් ඼ප්‍ේභ ප්‍භහි ඳ඼තින සිඹළුභ
connector keyed connector විදිවටයි
වදුන්඼න්ප්‍න් නි඿හ ඿විකිමතප්‍ම්දී ඼ළයදීප්‍ම් ප්‍ව
භහරුවී ඿විවීප්‍ම් අ඼ධහනභක් ඇති ප්‍නොප්‍..

29
පවර්රස් ෙයිරඑෙෙරඇතිරෙෝනක්ටර්රවර්ගරහාරඒවාරභාිජ ාරෙහනරඋපාිංගරහදුනාගනිමු.

molex connector

ඳරිගණකප්‍ේ hard disk,optical drive ඿඲වහ

විදුලි ඵරඹ ඿ළඳයීභට ප්‍භභ Molex connector
එක බහවිතහ ප්‍.. මීට අභතය඼ ඳරිගණකඹට
඿විකයන අභතය ක෕ලින් ෂෆන් ඼ප්‍ේ ප්‍ද඼ල් ඼රට
ඵර ඿ළඳයුභ රඵහදීභට බහවිතහ කිමතභට සිදු඼න්ප්‍න්වය
ප්‍භභ ඼ර්ගප්‍ේ connector භගින්භඹ.

berg connector

ඳරිගණකප්‍ේ floppy ධහ඼කඹ ඿඲වහ ඵර ඿ළඳයුභ රඵහදීභට

ප්‍භභ berg connector එක බහවිත ප්‍..

20 pin or 24 pin Atx connector

ප්‍භඹ රධහන ඳරිඳථ පු඼රු඼ (motherboard) ඿඲වහ ඵර ඿ළඳයුභ

රඵහදීභට බහවිතහ කයනු රඵයි.

sata power connector

Sata Drive ඿දවහ ඵර ඿ළඳයුභ රඵහදීභට ප්‍භභ connector එක

බහවිත ප්‍..

30
12 v processor core voltage connector

p4 ප්‍රොප්‍඿඿යඹ ඳළමිණිභවය ඿භග ප්‍භභ කප්‍නක්ටයඹ power

supply එකට අළුතින් එකතු ව෕඼කි. p4 ඼ර්ගප්‍ේ ප්‍රොප්‍඿඿යඹ
඿඲වහ අ඼ලය඼න ඵර ඿ළඳයුභ රඵහ දීභ ඿඲වහ ප්‍භභ
කප්‍නක්ටයඹ බහවිතහ කයයි.

power supply එකක් රඵහගළමතප්‍ම්දී රධහන ඼ලප්‍ඹන් case

එක ඿භග power supply එක ඿භහන විඹ යුතුයි. එප්‍භන්භ
එඹට ඿ළඳයිඹ වළකි ac ප්‍඼ ල්ටීඹතහ඼ඹ වහ ප්‍඼ොට් රභණඹ
ලිළිඵ඲ ඿ළරකිලිභවය විඹ යුතුයි .ඳ඼ර් ඿් රයි එප්‍ක් ඳ඼තින
කප්‍නක්ටර් ඼ර්ග වහ ඿ාංනයහ඼ ඳරිශීරකඹහප්‍ේ අ඼ලයතහඹ඼ට රභහණ඼වයද? ඹන කරුණවය අ඼ධහනඹට
ප්‍ඹොමුකර යුතුයි.

ඳ඼ර් ඿් රයි එකක් අක්‍රී඼ ව෕ විට

අළුවය඼ළඩිඹහකය බහවිතහ කිමතභ
සුදුසු ප්‍නො඼න අතය අක්‍රීඹ එක
ප්‍඼නු඼ට අළුතින් එකක්
඿විකිමතභ අනුභත වහ සුදුසු
ක්‍රභඹයි.කහර්මිකදළනුභක්
ප්‍නොභළතිනම් කිසිභ විටක ඳ඼ර්
඿් රයි එකක් වි඼ෘත කිමතභ
සිදුප්‍නොකශ යුතුඹිභන්දඹවය එඹ
තුර ඳ඼තින (ලින්ත෕යප්‍ේ යතු
ඳළවළති යවුප්‍භන් ප්‍ඳන්඼හ ඇති)
අධිඵර capacitors ඼ර ගඵඩහවී
ඳ඼තින 300v ඉක්භ඼න
විදුලිඵරඹ භගින් අනතුයක්
සිදුවීභට ඇති ඉඩ කඩ ඼ළඩිඹ.

31
J
umper භඟින් ඳරිගණකඹට විදුවය ඳරිඳථඹක් ඼ළීමභට ඉඩ ඿ර඿යි, එභඟින් ඳරිඳථ පු඼රු඼ක විදුලිඹ ගරහ
ප්‍ගො඿ස ශ්‍රිතඹක් සිදු කයයි. නිදර්ලනප්‍ේ ප්‍ඳන්඼හ ඇති ඳරිදි Jumper කුඩහ ් රහ඿සටික් ප්‍ඳට්ටිඹකින් (Jumper
Block) ආ඼යණඹ කශ වළකි කුඩහ ලින් ඼ලින් ඿භන්විත ප්‍..
Jumpers ජම්ඳර් ඾න්ට් ප්‍ව ඾න්ට් ප්‍ර඿ද වළඳින්විඹ
වළකිඹ. ජම්ඳර් විසින් භවු පු඼රු඼, දෘඪ තළටි, ප්‍භොඩභ,
ලබ්ද කහ ඳවය නි඼ළයදි඼ ඿ම්ඵන්ධ කිමතභට ඳවසුකම්
඿ර඿යි.නිදසුනක් ප්‍ර඿, ඔප්‍බ් භවු පු඼රු඼ attack
වඳුනහ ගළමතභට ඿වඹ දක්඼න්ප්‍න් නම්, ප්‍භභ අාංගඹ
඿්‍රිඹ ප්‍ව අ්‍රිඹ කිමතභට ජම්ඳර් එකක් ඿ළකසිඹ
වළකිඹ. අතීතප්‍ේදී, plug and play කිමතභට ප්‍ඳය,
device බහවිතහ කයන IRQ ප්‍඼න඿ස කිමතභ ඼ළනි
devices ඿ම්ඳවය ඿ක඿ස කිමතභට ජම්ඳර් බහවිතහ කයන
රදී. අද, ප්‍ඵොප්‍ව ඳරිශීරකයින්ට ඔවුන්ප්‍ේ භවු
පු඼රුප්‍. ප්‍ව පුළුල් කිමතප්‍ම් කහ ඳවය඼ර කිසිදු
ජම්ඳර් ඿ක඿ස කිමතභට අ඼ලයප්‍නොප්‍.. ඿හභහනයප්‍ඹන්,
දෘඪ තළටිඹ ඼ළනි න඼ ධහ඼කඹක් ඿සථහඳනඹ කිමතප්‍ම්දී
ඔඵට ජම්ඳර් වමුවීභට ප්‍ඵොප්‍ව දුයට ඉඩ ඇත.
ලින්ත෕යප්‍ේ ප්‍ඳන්඼හ ඇති ඳරිදි, ATA දෘ hard තළටි඼ර
ජම්ඳර් ඇත. ජම්ඳර් ප්‍දකක් අතයට ප්‍ගනඹහභ
රහථමික ධහ඼කඹ, ද්විතීයික ධහ඼කඹ ප්‍ව ප්‍ක්ඵල්
ප්‍වයමතප්‍භන් ධහ඼කඹ ප්‍඼න඿ස කයයි.

ජම්ඳයඹ ්‍රිඹහවයභක ඼න විට ප්‍ව අ඼භ ඼ලප්‍ඹන් ලින්

ප්‍දකක් ආ඼යණඹ කයන විට එඹ ඿ාං඼ෘත ජම්ඳර් ඹ.
ජම්ඳයඹහ අ්‍රිඹ ව෕ විට, එක් ලින් එකක් ඳභණක්
ආ඼යණඹ කයන විට ප්‍ව ලින්඼රට ජම්ඳර් ප්‍නොභළති
විට එඹ වි඼ෘත ජම්ඳර් ඹ.ඕනෆභ උඳහාංගඹක ජම්ඳර්
ප්‍඼න඿ස කිමතප්‍ම්දී, devices ඿ව ඳරිගණකඹ ්‍රිඹහ වියහිත
කශ යුතුඹ. එප්‍඿ේභ, ඳරිගණකඹක ප්‍ව ඕනෆභ
ඉප්‍රක්ප්‍ට්‍රොනික උඳකයණඹක් ඿භඟ ඼ළඩ කයන ඿ෆභ
විටභ ESD ගළන ඿ළරකිලිභවය විඹ යුතුඹ. භවු පු඼රුප්‍.
ජම්ඳර් කීඹක් තිප්‍බ්ද? ඿ෆභ ඳරිගණක භවු පු඼රු඼ක්භ ප්‍඼න඿ස ඹ, භවු පු඼රුප්‍. නි඾සඳහදකඹහ ඿ව ආකෘති අාංකඹ
ප්‍නොදන්ප්‍න් නම් ඳරිගණකප්‍ේ ජම්ඳර් කීඹක් තිප්‍බ්ද ඹන්න වදුනහගත ප්‍නොවළක. ප්‍භභ ප්‍තොයතුරු දළනගවය ඳසු,

32
ඳ
රිගණක විදයහ඼ තුර,bus ඹනු ඳරිගණකඹක ඇති ඿ාංය්ක අතය ප්‍ව ඳරිගණක අතය දවයත භහරු
කයන ඿න්නිප්‍.දන ඳද්ධතිඹකි.bus රධහන ඼ලප්‍ඹන් ප්‍කොට඿ස තුනකිි

a) Address bus
Address bus ඹනු ප්‍බෞතික ලිලිනඹක් ඿඲වන්
කිමතභට බහවිතහ කයන ඵ඿ඹකි. ප්‍රොප්‍඿඿යඹක්
ප්‍ව වඑම් -඿ක්‍රීඹ උඳහාංගඹක් භතක ඿සථහනඹකට
කිඹවීභට ප්‍ව ලිවීභට අ඼ලය ව෕ විට, එඹ ලිලින
address ඵ඿ප්‍ේ භතක ඿සථහනඹ ඿඲වන් කයයි
(කිඹවීභට ප්‍ව ලිවීභට ඇති ඼ටිනහකභ data
ඵ඿ඹට ඹ඼නු රළප්‍බ්). Address ඵ඿ප්‍ේ ඳශර
භඟින් ඳද්ධතිඹකට ආභන්ත්‍රණඹ කශ වළකි භතක
රභහණඹ තීයණඹ ප්‍..
b) Data bus
c) Control bus

33
ප්‍භභ ඳළ඼රුභ ඿හර්ථක
කයගළමතභට
඿වඹ දුන්
඿ළභටවය
඼දනකින් ප්‍ව උඳකහය
කය ඿ළභටවය
඿සත෕තියි!

34
ආඹතනික නිර්ප්‍ද්ලඹ.

35