0% found this document useful (0 votes)
84 views4 pages

MALAYSIA

Ekonomiya, Tao at Kasaysayan ng Malaysia
Copyright
© © All Rights Reserved
We take content rights seriously. If you suspect this is your content, claim it here.
Available Formats
Download as DOCX, PDF, TXT or read online on Scribd
0% found this document useful (0 votes)
84 views4 pages

MALAYSIA

Ekonomiya, Tao at Kasaysayan ng Malaysia
Copyright
© © All Rights Reserved
We take content rights seriously. If you suspect this is your content, claim it here.
Available Formats
Download as DOCX, PDF, TXT or read online on Scribd

Ang kultura ng Malaysia ay hango sa iba't ibang kultura ng iba't ibang mga tao ng

Malaysia. Ang mga unang tao na nakatira sa lugar ay mga katutubong tribo na nananatili
pa rin, sinundan ito ng mga Malay (Sumatran katutubong tribo), na lumipat mula sa
mainland Asya noong unang panahon. Kalinangang Indonesia, Tsino, at Indiano ang
impluwensyang pangkultura ang kanilang marka noong nagsimula ang kalakalan sa mga
bansang iyon, at nadagdagan pa ng paglipat nila Malaysia. Ang iba pang mga kultura na
labis na naimpluwensyahan ang Malaysia ay kinabibilangan ng Persiano, Arabe, at
British. Ang maraming magkakaibang lahi na kasalukuyang umiiral sa Malaysia ay may
sariling katangian at pagkakakilanlan sa kultura, na may ilang pagsasanib o pagkakahalo.

KASAYSAYAN NG MALAYSIA

Ang Malaysia ay isang modernong konsepto, na nilikha noong ikalawang kalahati ng ika-
20 siglo.Gayunpaman, isinasaalang-alang ng kontemporaryong Malaysia ang buong
kasaysayan ng Malaya at Borneo, na sumasaklaw sa libu-libong taon pabalik sa
prehistoric times, bilang sarili nitong kasaysayan.Ang Hinduismo at Budismo mulasa
India atTsina ay nangibabaw sa unang bahagi ng kasaysayan ng rehiyon, na umabot sa
kanilang rurok mula ika-7 hanggang ika-13 siglo sa panahon ng paghahari ng
sibilisasyong Srivijaya na nakabase sa Sumatra.Ginawa ng Islam ang unang presensya
nito sa Malay Peninsula noong ika-10 siglo, ngunit noong ika-15 siglo na ang relihiyon ay
matatag na nag-ugat kahit man lang sa mga elite ng korte, na nakakita ng pag-usbong ng
ilang sultanate;ang pinakakilala ay ang Sultanate of Malacca at ang Sultanate of Brunei.
[1]Ang Portuges ang unang kolonyal na kapangyarihang Europeo na nagtatag ng
kanilang sarili sa Malay Peninsula at Timog-silangang Asya, na sinakop ang Malacca
noong 1511. Ang pangyayaring ito ay humantong sa pagtatatag ng ilang mga sultanato
tulad ng Johor at Perak.Ang pananakop ng Dutch sa mga sultanatong Malay ay tumaas
noong ika-17 hanggang ika-18 siglo, na nabihag ang Malacca noong 1641 sa tulong ng
Johor.Noong ika-19 na siglo, ang Ingles sa huli ay nakakuha ng hegemonya sa buong
teritoryo na ngayon ay Malaysia.Tinukoy ng Anglo-Dutch Treaty ng 1824 ang mga
hangganan sa pagitan ng British Malaya at Dutch East Indies (na naging Indonesia ), at
tinukoy ng Anglo-Siamese Treaty ng 1909 ang mga hangganan sa pagitan ng British
Malaya at Siam (na naging Thailand).Ang ikaapat na yugto ng impluwensyang dayuhan
ay isang alon ng imigrasyon ng mga manggagawang Tsino at Indian upang matugunan
ang mga pangangailangang nilikha ng kolonyal na ekonomiya sa Malay Peninsula at
Borneo.[2]Angpagsalakay ng mga Hapones noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig ay
nagwakas sa pamamahala ng Britanya sa Malaya.Matapos talunin ng mga Allies ang
Imperyo ng Japan, itinatag ang Malayan Union noong 1946 at muling inorganisa bilang
Federation of Malaya noong 1948. Sa Peninsula, humawak ng armas ang Malayan
Communist Party (MCP) laban sa British at pinangunahan ng tensyon. sa deklarasyon ng
emerhensiyang pamamahala mula 1948 hanggang 1960. Isang malakas na pagtugon ng
militar sa insurhensyang komunista, na sinundan ng Baling Talks noong 1955, ang
humantong sa Malayan Independence noong Agosto 31, 1957, sa pamamagitan ng
diplomatikong negosasyon sa British.[3] Noong 16 Setyembre 1963, nabuo ang
Federation of Malaysia;noong Agosto 1965, ang Singapore ay pinatalsik mula sa
pederasyon at naging isang hiwalay na malayang bansa.[4] Isang kaguluhan sa lahi
noong 1969, nagdulot ng pagpapataw ng emerhensiyang tuntunin, ang pagsuspinde sa
parlyamento at ang pagpapahayag ng Rukun Negara, isang pambansang pilosopiya na
nagtataguyod ng pagkakaisa sa mga mamamayan.[5] Ang New Economic Policy (NEP) na
pinagtibay noong 1971 ay naghangad na puksain ang kahirapan at muling ayusin ang
lipunan upang maalis ang pagkakakilanlan ng lahi na may tungkuling pang-ekonomiya.
[6] Sa ilalim ng Punong Ministro Mahathir Mohamad, nagkaroon ng panahon ng mabilis
na paglago ng ekonomiya at urbanisasyon sa bansa simula noong 1980s;[7] ang
nakaraang patakarang pang-ekonomiya ay pinalitan ng National Development Policy
(NDP) mula 1991 hanggang 2000. [8] Ang huling bahagi ng 1990s na krisis sa pananalapi
sa Asya ay nakaapekto sa bansa, na halos naging sanhi ng pagbagsak ng kanilang pera,
stock, at mga pamilihan ng ari-arian;gayunpaman, sila ay nakabawi sa kalaunan.[9] Sa
unang bahagi ng 2020, ang Malaysia ay sumailalim sa isang pampulitikang krisis.[10] Ang
panahong ito, kasama ang pandemya ng COVID-19 ay nagdulot ng krisis pampulitika,
kalusugan, panlipunan at pang-ekonomiya.[11] Ang pangkalahatang halalan noong 2022
ay nagresulta sa kauna-unahang hung parliament sa kasaysayan ng bansa [12] at si
Anwar Ibrahim ay naging punong ministro ng Malaysia noong Nobyembre 24, 202

magkakasunod na taon.

Noong 2022, ang kabuuang halaga ng mga halal na export ay umabot sa humigit-
kumulang $13 bilyon, na nag-aambag ng 7.4% ng GDP ng bansa.

Ang Malaysia ay itinuturing din na isang pandaigdigang hub ng teknolohiya, dahil ang
laki ng merkado ng ICT sa Malaysia ay tinatayang nasa US$25.29 bilyon noong 2023, at
inaasahang aabot sa US$36.42 bilyon sa 2028, na may tambalang taunang rate ng
paglago na 7.57% sa panahon ng pagtataya. panahon (2023-2028).

Bilang karagdagan sa lakas ng ekonomiya nito, gumaganap din ang Malaysia ng


mahahalagang tungkulin sa pandaigdigang antas sa loob ng balangkas ng patakarang
panlabas nito na idinisenyo upang harapin ang iba't ibang hamon ayon sa mga
nakabubuo na diskarte na naglalayong pahusayin ang internasyonal na katatagan at
kapayapaan.

Ayon sa Malaysian Ministry of Foreign Affairs, ang patakarang panlabas ng Malaysia ay


higit na naiimpluwensyahan at hinuhubog ng tatlong pangunahing salik: ang
estratehikong lokasyon nito sa Timog-silangang Asya, ang mga katangian nito bilang
isang bansang pangkalakal, gayundin ang natatanging demograpiko nito.

Ang Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) ay nananatiling pundasyon ng


patakarang panlabas ng Malaysia, at ang pagtatatag ng Komunidad ng ASEAN noong
2015 ay lubos na nagpapataas sa diskarte at pakikipag-ugnayan ng Malaysia sa antas ng
rehiyon.

Ang Malaysia ay patuloy na nagsusulong ng isang forward-looking at pragmatic na


patakarang panlabas na nagpapadali sa kalakalan, umaakit sa dayuhang pamumuhunan,
gayundin ang mga proyekto sa Malaysia bilang isang matatag at mapayapang bansa.

Bilang aktibong miyembro ng United Nations, ganap na nakatuon ang Malaysia sa


multilateralism sa pagtataguyod ng pandaigdigang kapayapaan, seguridad at
kasaganaan.

Kaugnay nito, ang rekord ng Malaysia sa mga operasyong pangkapayapaan sa ilalim ng


pangangasiwa ng United Nations ay isang patunay ng dedikasyon nito sa pagpapatupad
ng mandato ng internasyonal na komunidad na itaguyod ang pandaigdigang kapayapaan
at seguridad.

Bilang isang bansang may malaking mayoryang Muslim, binibigyang-halaga din ng


Malaysia ang pagpapalakas ng pagkakaisa ng bansang Islam sa loob ng balangkas ng
Organization of Islamic Cooperation.

Sa pamamagitan ng mga organisasyong ito, sinikap ng Malaysia na palakasin ang


kooperasyon sa pagitan ng mga bansa sa Timog sa isang banda at sa pagitan ng mga
umuunlad na bansa at mundo ng Islam sa kabilang banda.

Sa pagtugon nito sa mga kumplikado ng mga pandaigdigang gawain at sa pagpapalawak


ng mga internasyonal na relasyon, ang Malaysia ay nananatiling ginagabayan sa pag-
uugali nito ng mga prinsipyo ng paggalang sa kalayaan, soberanya, integridad ng
teritoryo, hindi pakikialam sa mga gawain ng ibang mga bansa, at mapayapang pag-
aayos ng mga hindi pagkakaunawaan, bilang karagdagan sa pagtatrabaho upang
itaguyod ang mapayapang magkakasamang buhay at kapwa benepisyo sa mga relasyon.

Sa pamamagitan ng mga organisasyong ito, sinikap ng Malaysia na palakasin ang


kooperasyon sa pagitan ng mga bansa sa Timog sa isang banda at sa pagitan ng mga
umuunlad na bansa at mundo ng Islam sa kabilang banda.
Sa pagtugon nito sa mga kumplikado ng mga pandaigdigang gawain at sa pagpapalawak
ng mga internasyonal na relasyon, ang Malaysia ay nananatiling ginagabayan sa pag-
uugali nito ng mga prinsipyo ng paggalang sa kalayaan, soberanya, integridad ng
teritoryo, hindi pakikialam sa mga gawain ng ibang mga bansa, at mapayapang pag-
aayos ng mga hindi pagkakaunawaan, bilang karagdagan sa pagtatrabaho upang
itaguyod ang mapayapang magkakasamang buhay at kapwa benepisyo sa mga relasyon.

You might also like