You are on page 1of 8
ข้อเสนอคณะนิติราษฎร์ เรื่อง

ข้อเสนอคณะนิติราษฎร์ เรื่อง รูปแบบองค์กรยกร่างและจดัทารัฐธรรมนูญใหม่ และกระบวนการยกร่างและจดัทารัฐธรรมนูญใหม่

ใหค้ ณะรัฐมนตรีเสนอร่างรัฐธรรมนูญแกไ้ขเพิ่มเติม หมวด ๑๖ การจัดทารัฐธรรมนูญใหม่โดยมี

สาระสาคญั

ดงัต่อไปน้ี

ชื่อองค์กรผู้มหี

คณะจัดทารัฐธรรมนูญนิติรัฐและประชาธิปไตย

น้าที่ยกร่างและจดัทารัฐธรรมนูญ

สถานะ

เป็นองค์กรตามรัฐธรรมนูญ

องค์ประกอบ ประกอบไปด้วยกรรมการ ๒๕ คน

ที่มา

สภาผู้แทนราษฎร เลือกกรรมการ ๒๐ คน โดยแบ่งตามอัตราส่วนของจานวนสมาชิกสภาผู้แทน ราษฎรของแต่ละพรรคการเมืองและกลุ่มพรรคการเมืองที่มีอยู่ในสภาผู้แทนราษฎร

วุฒิสภา เลือกกรรมการ ๕ คน โดย ๓ คนมาจากการเลือกของสมาชิกวุฒิสภาที่มาจากการเลือกต้งั และ ๒ คนมาจากสมาชิกวุฒิสภาที่มาจากการสรรหา

การแบ่งให้สภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภาเลือกกรรมการตามสัดส่วนจานวนดังกล่าว คานวณจาก ฐานจานวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ๕๐๐ คน และสมาชิกวุฒิสภา ๑๕๐ คน โดยให้ความสาคัญกับ

สมาชิกวุฒิสภาที่มาจากการเลือกต้งัมากกว่า

สภาผู้แทนราษฎรมากกว่าวุฒิสภา และให้ความสาคญั สมาชิกวุฒิสภาที่มาจากการสรรหา

ลักษณะต้องห้าม

กรรมการต้องไม่เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหรือสมาชิกวุฒิสภาหรือข้าราชการการเมือง

ระยะเวลาการดารงตาแหน่ง

หลังจากออกเสียงประชามติร่างรัฐธรรมนูญแล้วเสร็จ ให้คณะจัดทารัฐธรรมนูญนิติรัฐและ ประชาธิปไตยพ้นจากตาแหน่ง

ในกรณีที่มีการยุบสภาผู้แทนราษฎร ไม่กระทบกระเทือนถึงการดารงอยู่และการปฏิบัติหน้าที่ของ คณะจัดทารัฐธรรมนูญนิติรัฐและประชาธิปไตย

กระบวนการยกร่างและจดัทารัฐธรรมนูญฉบับใหม่

การยกร่างและจัดทารัฐธรรมนูญฉบับใหม่ให้คณะจัดทารัฐธรรมนูญนิติรัฐและประชาธิปไตยดาเนินการตาม

กระบวนการและข้นั

ตอนภายในระยะเวลา ดงัต่อไปน้ี

กาหนดกรอบการยกร่างรัฐธรรมนูญ - ๓๐ วัน

รับฟังความคิดเห็น - ๖๐ วัน

ยกร่างรัฐธรรมนูญรายมาตรา - ๖๐ วัน

นาร่างรัฐธรรมนูญเข้าสู่รัฐสภาเพื่อรับฟังความเห็นและอภิปรายรายมาตรา แต่ไม่อาจแกไ้ขเพิ่มเติม บทบัญญัติในร่างรัฐธรรมนูญได้ในกรณีที่มีการยุบสภาผู้แทนราษฎร ให้วุฒิสภาทาหน้าที่เป็น รัฐสภา - ๖๐ วัน

นาความเห็นของรัฐสภากลับไปพิจารณาแก้ไข - ๓๐ วัน

นาร่างรัฐธรรมนูญให้ประชาชนศึกษาและรณรงค์ก่อนออกเสียงประชามติ- ๓๐ วัน

ประชาชนออกเสียงประชามติในฐานะประชาชนเป็นผู้ทรงอานาจสถาปนารัฐธรรมนูญ ผลการออก เสียงประชามติให้ถือเป็นเด็ดขาด

พระมหากษัตริย์ทรงประกาศใช้รัฐธรรมนูญ โดยมีประธานรัฐสภาเป็นผู้ลงนามรับสนองพระบรม ราชโองการ

รวมระยะเวลาท้งัสิ้น ๙ เดือน

คณะนิติราษฎร์: นิติศาสตร์เพื่อราษฎร www.enlightened-jurists.com ท่าพระจันทร์, ๒๒ มกราคม ๒๕๕๕

กรอบเนื้อหาของรัฐธรรมนูญฉบับนิติราษฎร์

กรอบเนื้อหาของรัฐธรรมนูญฉบับนิติราษฎร์

กรอบเน้ือหาโดยสงัเขปของรัฐธรรมนูญตามความคิดของคณะนิติราษฎร์มีดงัต่อไปน้ี

รัฐธรรมนูญและเอกสารทางการเมืองที่ใช้เป็นพนื้

ฐานของการจัดทารัฐธรรมนูญ

พระราชบญั

ดินสยามชวั่ คราว พุทธศักราช ๒๔๗๕, รัฐธรรมนูญแห่ง

ราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช ๒๔๗๕, รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๔๘๙ และอาจนารัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๔๐ ในส่วนของการประกันสิทธิ และเสรีภาพ ตลอดจนโครงสร้างสถาบันการเมืองและองค์กรทางรัฐธรรมนูญเท่าที่สอดคล้องกับ พัฒนาการในยุคร่วมสมัย

ญตัิธรรมนูญการปกครองแผน่

ประกาศคณะราษฎร

ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (Universal Declaration of Human Rights) ลงวันที่ ๑๐ ธันวาคม ๑๙๔๘ ของสหประชาชาติ

คาปรารภของรัฐธรรมนูญ

การอภิวัฒน์๒๔ มิถุนายน ๒๔๗๕

ความเลวร้ายของรัฐประหารอันก่อให้เกิดวงจรอุบาทว์ในการเมืองไทย

การหวนกลับไปหาเจตนารมณ์ของคณะราษฎร และอุดมการณ์ประชาธิปไตยแบบคณะราษฎร

ประกาศหลกัการพ้ืนฐานของราชอาณาจกั รไทย

ประเด็นเนื้อหาของรัฐธรรมนูญ

รัฐธรรมนูญฉบับนิติราษฎร์มีวัตถุประสงค์เพื่อปฏิรูป สถาบันกษัตริย์ศาล กองทัพ สถาบัน การเมืองให้สอดคล้องกับประชาธิปไตยและนิติรัฐ ดงัน้ี

๑. หลักราชอาณาจักร

ประมุขของรัฐ คือ พระมหากษัตริย์

ปฏิรูปกฎเกณฑ์เกี่ยวกับสถาบันกษัตริย์

จัดวางโครงสร้างความสัมพันธ์ระหว่างประมุขของรัฐกับองค์กรผู้ใช้อานาจอื่นๆ

๒. หลักประชาธิปไตย

อานาจสูงสุดของประเทศเป็นของประชาชน

อานาจสูงสุดของประชาชนเป็นฐานแห่งอานาจของระบบการปกครองประเทศและองค์กรผู้ใช้ อานาจท้งัหลาย

เจตจานงของประชาชนแสดงออกโดยการเลือกต้งัอย่างแท้จริงที่กาหนดให้มีข้ึนตามระยะเวลาที่ แน่นอน โดยทวั่ ไป โดยเสมอภาค โดยเสรีและโดยลบั

เคารพเสียงข้างน้อย และเปิดโอกาสให้เสียงข้างน้อยสามารถกลับมาเป็นเสียงข้างมาก

๓. หลักนิติรัฐ

การปกครองโดยกฎหมายที่ยุติธรรม

กฎหมายที่ใช้ปกครองประเทศต้องมาจากความเห็นชอบของผู้แทนประชาชนหรือประชาชน โดยตรง

หลักการแบ่งแยกอานาจ การประกันสิทธิและเสรีภาพ

๔. ความเป็นกฎหมายสูงสุดของรัฐธรรมนูญ

รัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายสูงสุดของประเทศ บทบัญญัติใดของกฎหมาย กฎ หรือข้อบังคับ ขัดหรือ

แย้งต่อรัฐธรรมนูญ บทบญั

ญตัิน้นั

เป็นอนั ใชบ้ งัคบั มิได้

กาหนดให้มีองค์กรควบคุมกฎหมายมิให้ขัดหรือแย้งกับรัฐธรรมนูญ

หน้าที่ในการพิทักษ์รัฐธรรมนูญของกษัตริย์

กาหนดให้ประมุขของรัฐต้องสาบานตนว่าจะปฏิบัติตามรัฐธรรมนูญและพิทักษ์ไว้ซึ่งรัฐธรรมนูญ

ก่อนเข้ารับตาแหน่ง

๕. ความเป็นรัฐเดี่ยวแบบกระจายอานาจ

ราชอาณาจักรไทยเป็นรัฐเดี่ยว แบ่งแยกมิได้

รัฐตอ้ งเคารพหลกัการปกครองตนเองตามเจตนารมณ์ของประชาชนในทอ้ งถิ่น

๖. หลักประกันสิทธิและเสรีภาพ ความเสมอภาค และศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์

กาหนดให้สิทธิและเสรีภาพที่รับรองไว้ในรัฐธรรมนูญน้ันเป็นกฎหมาย และผูกพันองค์กรผู้ใช้ อานาจของรัฐท้งัปวงโดยตรง

รับรองศกั ด์ิศรีความเป็นมนุษย์ความเสมอภาค และสิทธิและเสรีภาพ ตลอดจนสิทธิมนุษยชนที่ รับรองไว้ในกฎเกณฑ์ระหว่างประเทศที่ประเทศไทยเป็นรัฐภาคี

๗. การแบ่งแยกอานาจให้ได้ดุลยภาพระหว่างสถาบันการเมอืง

แบ่งแยกองค์กรผู้ใช้อานาจสูงสุดของประชาชนเป็น ๓ องค์กร ได้แก่ นิติบัญญัติบริหาร และตุลาการ

กาหนดให้วิธีการใช้อานาจเป็นไปตามที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ

ความสัมพันธ์ระหว่างฝ่ายนิติบัญญัติและฝ่ายบริหารเป็นระบบรัฐสภา

๘. โครงสร้างของสถาบันทางการเมืองและองค์กรตามรัฐธรรมนูญ

กาหนดให้สมาชิกสภาผแู้ ทนราษฎรมาจากการเลือกต้ังโดยตรง โดยใชร้ ะบบเลือกต้ังที่มีความ ยุติธรรมและเสมอภาคแก่ประชาชนผูอ้ อกเสียงเลือกต้ังท้งัในแง่จานวนคะแนนเสียงและค่าของ คะแนนเสียง

กาหนดให้มีการปฏิรูปกฎหมายรัฐสภา

กาหนดให้มีพระราชบัญญัติรัฐมนตรีและข้อบังคับการประชุมคณะรัฐมนตรี

ยบุ

ประกันความเป็นสถาบันขององค์กรอิสระในทางปกครอง

กาหนดให้ใช้ระบบสภาเดี่ยว แต่หากตอ้ งการให้ใชร้ะบบสองสภา ที่มาของสภาท้งัสองตอ้ งมาจาก การเลือกต้งั

เลิกองคก์ รตามรัฐธรรมนูญในปัจจุบนั

ที่ไม่มีสถานะเป็นองคก์ รตามรัฐธรรมนูญในทางเน้ือหา

๙. ความชอบธรรมทางประชาธิปไตยขององค์กรตุลาการ

ผู้พิพากษาศาลสูงและตุลาการศาลสูง ต้องได้รับการเสนอชื่อโดยคณะรัฐมนตรีและได้รับความ เห็นชอบจากรัฐสภา

กาหนดให้มีผู้พิพากษาสมทบที่ได้รับการเลือกจากประชาชนหรือองค์ที่มีความชอบธรรมในทาง ประชาธิปไตยในศาลระดับล่าง

การแจ้งบัญชีทรัพย์สินของผู้พิพากษาศาลสูงและตุลาการศาลสูง และเปิดเผยบัญชีทรัพย์สินต่อ สาธารณะ

คณะกรรมการที่ทาหน้าที่บริหารงานบุคคลของผู้พิพากษาและตุลาการต้องมีความเชื่อมโยงกับ

ประชาชน

ปฏิรูปกฎหมายว่าด้วยกระบวนการได้มาซึ่งผู้พิพากษาตุลาการและว่าด้วยหน่วยธุรการของศาล

๑๐. การยอมรับความเป็นสังคมพหุนิยม

รับรองความหลากหลายทางชาติพันธุ์ศาสนา ภาษา วัฒนธรรม ประเพณีความคิด ความเชื่อ

๑๑. การตรวจสอบใช้อานาจรัฐของทุกองค์กรให้ได้ประสิทธิภาพและดุลยภาพ

รับรองความเป็นสถาบันขององค์กรตรวจสอบการใช้อานาจรัฐ เช่น สถาบันการตรวจเงินแผ่นดิน

เป็นต้น ไว้ในรัฐธรรมนูญ และให้องค์กรเหล่าน้ีเป็นองค์กร

สถาบนั

การตรวจสอบทุจริตคอรัปชนั่

อิสระในทางปกครอง

ปฏิรูปกฎหมายเกี่ยวกับการตรวจสอบการใช้อานาจรัฐ

๑๒. หลักประชาธิปไตยทางเศรษฐกิจ

เคารพหลักเศรษฐกิจแบบเสรีนิยมโดยกลไกตลาด

ส่งเสริมให้มีการกระจายรายได้อย่างเป็นธรรม และจัดให้มีระบบสวัสดิการอยา่ งทวั่ ถึง

๑๓. หลกัความสูงสุดของรัฐบาลพลเรือนเหนือทหาร

กาหนดให้มีผู้ตรวจการกองทพั

รับรองสิทธิและหน้าที่ของทหารในการปฏิเสธไม่ปฏิบตั ิตามคาสั่งของผบู้ งัคบั รัฐธรรมนูญและละเมิดกฎหมายอย่างชัดแจ้งและร้ายแรง

การแต่งต้งัโยกยา้ยตาแหน่งระดบั สูงในกองทพั

ที่แต่งต้งัโดยสภาผแู้ทนราษฎร

เป็นอานาจของคณะรัฐมนตรี

บญั

ชาที่ไม่ชอบดว้ ย

๑๔. ความชอบธรรมทางประชาธิปไตยในกระบวนการจัดทางบประมาณรายจ่าย

การเสนองบประมาณรายจ่ายประจาปีเป็นอานาจหนา้ที่ของฝ่ายบริหารเท่าน้นั

การพิจารณาและให้ความเห็นชอบงบประมาณรายจ่ายประจาปีเป็นอานาจหน้าที่ของรัฐสภา

องค์กรอื่นใดไม่อาจเสนอหรือแปรญัตติงบประมาณรายจ่ายประจาปีได้

๑๕. การต่อต้านการแย่งชิงอานาจสูงสุดของประชาชน

กาหนดให้มีบทบัญญัติในหมวดว่าด้วย การลบล้างผลพวงของรัฐประหารโดยมีเน้ือหาสาระตาม ข้อเสนอคณะนิติราษฎร์เรื่องการลบล้างผลพวงของรัฐประหาร

กาหนดให้ประชาชนมีสิทธิและหน้าที่ในการต่อต้านโดยวิธีการใดๆต่อการแย่งชิง (usurpation) อานาจสูงสุดของประชาชน

กาหนดให้การแย่งชิงอานาจสูงสุดของประชาชนเป็นความผิดอาญา ภายหลงัการร้ือฟ้ืนอานาจที่

ชอบธรรมกลับมาได้แล้ว ก็ให้ดาเนินคดีต่อบุคคลที่แย่งชิงอานาจสูงสุดของประชาชนดังกล่าว โดย

ใหอ้ ายคุ วามเริ่มนบั

ต้งัแต่มีการร้ือฟ้ืนอานาจอนั ชอบธรรมน้นั

คณะนิติราษฎร์: นิติศาสตร์เพื่อราษฎร www.enlightened-jurists.com ท่าพระจันทร์, ๒๒ มกราคม ๒๕๕๕