Test No.

1 राज्र्सेवा पूवय परीक्षा

2025
Comprehensive एकूण प्रश्न : 100
वेळ : 2 (दोन) िास Test 1 एकूण गुण : 200
सूचना
(1) सदर प्रश्नपुस्तिकेि 100 अननवार्य प्रश्न आहेि. उमेदवाराांनी प्रश्नाांची उत्िरे निनहण्र्ास सुरुवाि करण्र्ापूवी र्ा
प्रश्नपुस्तिकेि सवय प्रश्न आहेि नकिंवा नाहीि र्ाची खात्री करून घ्र्ावी. िसेच अन्र् काही दोष आढळल्र्ास ही
प्रश्नपुस्तिका समवेक्षकाांकडून िगेच बदिून घ्र्ावी.
(2) आपिा परीक्षा क्रमाांक हा चौकोनाांि न नवसरिा बॉिपेनने निहावा.
(3) वर छापिेिा प्रश्नपुस्तिका क्रमाांक िुमच्र्ा उत्िरपनत्रकेवर नवनिष्ट जागी उत्िरपनत्रकेवरीि सूचनेप्रमाणे न नवसरिा
नमूद करावा.
(4) (अ) र्ा प्रश्नपुस्तिकेिीि प्रत्र्ेक प्रश्नािा 4 पर्ायर्ी उत्िरे सुचनविी असून त्र्ाांना 1, 2, 3 आनण 4 असे क्रमाांक
नदिेिे आहेि. त्र्ा चार उत्िराांपैकी सवायि र्ोग्र् उत्िराचा क्रमाांक उत्िरपनत्रकेवरीि सूचनेप्रमाणे िुमच्र्ा
उत्िरपनत्रकेवर नमूद करावा. अिा प्रकारे उत्िरपनत्रकेवर उत्िर क्रमाांक नमूद करिाना िो सांबांनिि प्रश्न
क्रमाांकासमोर छार्ाांनकि करून दियनविा जाईि र्ाची काळजी घ्र्ावी. ह्याकररिा फक्त काळ्या िाईचे बॉिपेन
वापरावे, पेस्न्सि वा िाईचे पेन वापरू नर्े.
(ब) आर्ोगाने ज्र्ा नवषर्ासाठी मराठी बरोबर इांप्रजी माध्र्म नवनहि केिि े े आहे. त्र्ा नवषर्ाचा प्रत्र्ेक प्रश्न
मराठी बरोबर इांग्रजी भाषेि देखीि छापण्र्ाि आिा आहे. त्र्ामिीि इांग्रजीिीि नकिंवा मराठीिीि प्रश्नामध्र्े
मुद्रणदोषाांमळ
ु े अथवा अन्र् कारणाांमळ ु े नवसांगिी ननमायण झाल्र्ाची िांका आल्र्ास, उमेदवाराने सांबांनिि प्रश्न
पर्ायर्ी भाषेिीि प्रश्नािी िाहून पहावा.
(5) सवय प्रश्नाांना समान गुण आहेि. र्ातिव सवय प्रश्नाांची उत्िरे द्यावीि, घाईमुळे चुका होणार नाहीि र्ाची दक्षिा घेऊनच
िक्र् नििक्र्ा वेगाने प्रश्न सोडवावेि. क्रमाने प्रश्न सोडनवणे श्रेर्तकर आहे पण एखादा प्रश्न कठीण वाटल्र्ास त्र्ावर वेळ
न घािनविा पुढीि प्रश्नाकडे वळावे. अिा प्रकारे िेवटच्र्ा प्रश्नापर्ंि पोहोचल्र्ानांिर वेळ निल्लक रानहल्र्ास कठीण
म्हणून वगळिेल्र्ा प्रश्नाांकडे परिणे सोईतकर ठरेि.
(6) उत्िरपनत्रकेि एकदा नमूद केिेिे उत्िर खोडिा र्ेणार नाही. नमूद केिेिे उत्िर खोडून नव्र्ाने उत्िर नदल्र्ास िे
िपासिे जाणार नाही. एकापेक्षा जाति उत्िरे नमूद केल्र्ास िे उत्िर चुकीचे िरिे जाईि व त्र्ा चुकीच्र्ा उत्िराचे गुण
बजा केिे जािीि.
(7) प्रतिुि परीक्षेच्र्ा उत्िरपनत्रकाांचे मूल्र्ाांकन करिाना उमेदवाराच्र्ा उत्िरपनत्रकेिीि र्ोग्र् उत्िराांनाच गुण नदिे जािीि.
िसेच "उमेदवाराने वतिुननष्ठ बहुपर्ायर्ी तवरूपाच्र्ा प्रश्नाांची नदिेल्र्ा चार उत्िराांपक ै ी सवांि र्ोग्र् उत्िरेच उत्िरपनत्रकेि
नमूद करावीि. अन्र्था त्र्ाांच्र्ा उत्िरपनत्रकेि सोडनविेल्र्ा प्रत्र्ेक चुकीच्र्ा उत्िराांसाठी 25% नकिंवा 1/4 गुण वजा /
कमी करण्र्ाि र्ेिीि."
िाकीद
ह्या प्रश्नपुस्तिकेसाठी आर्ोगाने नवनहि केिेिी वेळ सांपेपर्ंि ही प्रश्नपुस्तिका आर्ोगाची मािमत्िा असून िी
परीक्षाफक्षाि उमेदवारािा परीक्षेसाठी वापरण्र्ास देण्र्ाि र्ेि आहे. तपिाय परीक्षा घेण्र्ासाठी, प्रानिकृि केिेिी, नेमिेिी
नकिंवा कियव्र्े सोपनविेिी कोणिीही व्र्क्ती, प्रश्नपनत्रका उघडण्र्ासाठी व नविररि करण्र्ासाठी ननस्श्चि केिेल्र्ा वेळेपवू ी
अिी प्रश्नपनत्रका नकिंवा निचा कोणिाही भाग नकिंवा निची प्रि उघडणार नाही, फोडणार नाही नकिंवा िाब्र्ाि घेणार नाही
नकिंवा पाहणार नाही नकिंवा सोडनवणार नाही नकिंवा सोडनवण्र्ास सहाय्र् करणार नाही; असे केल्र्ास "महाराष्टर तपिाय
परीक्षा (अनुनचि मागााँस प्रनिबांि) अनिननर्म २०२४ मिीि िरिुदीनुसार सदर व्र्क्ती िीन वषांपेक्षा कमी नसेि परांिु, जी
पाच वषांपर्ंि वादनििा र्ेईि इिक्र्ा मुदिीची कारावासाची निक्षा आनण दहा िाख रुपर्ाांपर्ंिच्र्ा द्रव्र्दांडास पात्र होईि.
िसेच ह्या प्रश्नपुस्तिकेसाठी आर्ोगाने नवनहि केिेिी वेळ सांपण्र्ाआिी ही प्रश्नपुस्तिका अननिकृिपणे चाळगणे हा
सुद्धा गुन्हा असून िसे करणारी व्र्क्ती आर्ोगाच्र्ा कमयचारीवांदापैकी, िसेच परीक्षेच्र्ा पर्यवेक्षकीर्वांदपैकी असिी िरीही
अिा व्र्क्तीनवरुद्ध उक्त अनिननर्मानुसार कारवाई करण्र्ाि र्ेईि व दोषी व्र्क्ती निक्षेस पात्र होईि.

पुढीि सूचना प्रश्नपुस्तिकेच्र्ा अांनिम पष्ठावर पहा.

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O
 3

1. हैद्राबाद संतथानामध्ये आयय समाजाची तथापना कोणी केली?

1) िामनराि नाईक 2) केशिराि कोरटकर
3) गोविंद भाई श्रॉफ 4) तिामी रामानंद िीथय
Who established the Arya Samaj in the Hyderabad State?
1) Vamanrao Naik 2) Keshavrao Koratkar
3) Govind Bhai Shroff 4) Swami Ramanand Tirth

2. खालीलपैकी कोणिी विधाने बाळ गंगाधर वटळकांच्चया होम रूल लीगबद्दल योग्य आहेि?
A) एवप्रल १९१६ मध्ये पुण्याि या लीगची तथापना करण्याि आली.
B) या संघटनेचे मुख्य उस्द्दष्ट विवटश साम्राज्याच्चया अधीन राहून तिराज्य प्राप्त करणे होिे.
C) ही लीग प्रामुख्याने महाराष्टर, कनायटक, मध्य प्रांि ि विदभय (िर्‍हाड) येथे काययरि होिी.
D) जोसेफ बॅस्टटतटा यांची या संघटनेच्चया अध्यक्षपदी ि डॉ. बाळकृष्ण मुंजे यांची सवचिपदी वनिड करण्याि
आली.
पयायय:
(1) A, B आवण C फक्त (2) B आवण C फक्त
(3) A, B, C आवण D (4) B, C आवण D फक्त
Which of the following statements about Bal Gangadhar Tilak's Home Rule League
is/are correct?
A) It was established in April 1916 at pune.
B) The main objective was to attain self-government within the British Empire.
C) It operated mainly in Maharashtra, Karnataka, Central Provinces, and Wrahad.
D) Joseph Baptista was elected as the President of this organization, and Dr.
Balkrishna Munje was appointed as the Secretary.
Options:
(1) A, B and C only (2) B and C only
(3) A, B, C and D (4) B, C and D only

3. 'मेकॉलेच्चया वशक्षण पद्धिीचा पररपाक म्हणजे कााँग्रसे होय' असे कोणी म्हटले?
1) दादाभाई नौरोजी 2) वफरोज शहा मेहिा
3) सुरेंद्रनाथ बॅनजी 4) वदनशॉ िाच्चछा
Who said, ‘The Congress is the outcome of Macaulay's system of education’?
1) Dadabhai Naoroji 2) Pherozeshah Mehta
3) Surendranath Banerjee 4) Dinshaw Wacha

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 4

4. खालील पैकी योग्य जोड्या ओळखा.

A) चंपारण सत्याग्रह - डॉ. राजेंद्र प्रसाद, िजवकशोर प्रसाद, अनुग्रह नारायण वसन्हा, महादेि देसाई, जे. बी.
कृपलानी आवण मझहरुल हक
B) खेडा सत्याग्रह - नरहरी पाररख, मोहनलाल पंड्या, रिीशंकर व्यास आवण िल्लभभाई पटेल
C) अहमदाबाद मील संप - अनसूया साराभाई आवण शंकरलाल बाँकर
पयायय:
1) A, B 2) B, C 3) A, B, C 4) A, C
Identify the correct pairs from the following:
A) Champaran Movement – Dr. Rajendra Prasad, Brajkishore Prasad, Anugrah
Narayan Sinha, Mahadev Desai, J. B. Kripalani, and Mazharul Haq
B) Kheda Satyagraha – Narhari Parikh, Mohanlal Pandya, Ravishankar Vyas, and
Vallabhbhai Patel
C) Ahmedabad Mill Strike – Anasuya Sarabhai and Shankarlal Banker
Options:
1) A, B 2) B, C 3) A, B, C 4) A, C

5. डॉ. भाऊ दाजी लाड यांच्चया बद्दल खालीलपैकी कोणिी विधाने सत्य आहेि?
A) त्यांनी ' द बॉम्बे पेपर मॅन्युफक्ॅ चररंग कंपनी ' सुरू केली.
B) त्यांची 1853 मध्ये बोडय ऑफ एज्युकश
े न चे सदतय म्हणून वनिड झाली.
C) त्यांनी 1843 मध्ये त्यांनी 'धमयवििेचन' नािाचे पुतिक वलवहले.
D) त्यांनी 'तरी बालहत्या' हा ग्रंथ वलवहला.
पयायय:
1) A, B, D 2) B, C, D 3) A, C, D 4) िरील पैकी सिय
Which of the following statements about Dr. Bhau Daji Lad are true?
A) He started 'The Bombay Paper Manufacturing Company.'
B) In 1853, he was elected as a member of the Board of Education.
C) In 1843, he wrote a book named 'Dharmavivechan.'
D) He wrote a treatise titled 'Stri Balhatya' (Female Infanticide).
options:
1) A, B, D 2) B, C, D 3) A, C, D 4) All of the above

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 5

6. खालील मावहिीिरून व्यक्ती ओळखा.

A) यांचे सिायि प्रवसद्ध सावहत्य म्हणजे 'तमृविवचरे' हे त्यांचे आत्मचररर आहे.
B) प्र. के. अरे यांनी त्यांना 'सावहत्यलक्ष्मी' हा हुद्दा वदला.
C) 'भरली घागर' या नािाचा कथासंग्रह त्यांनी वलवहला होिा.
1) काशीबाई कावनटकर 2) रमाबाई रानडे
3) आनंदीबाई जोशी 4) लक्ष्मीबाई वटळक
Identify the person based on the following information:
A) Her most famous work is ‘Smritichitre’, which is her autobiography.
B) P. K. Atre honored her with the title ‘Sahityalakshmi’ (Goddess of Literature).
C) She wrote a short story collection titled ‘Bharli Ghaagar’.
Options:
1) Kashibai Kanitkar 2) Ramabai Ranade
3) Anandi Bai Joshi 4) Laxmibai Tilak

7. औंध बॉम्ब खटल्यामध्ये खालीलपैकी कोणत्या क्ांविकारकांना वशक्षा झाली?

1) नारायण पांडरु गं मेहदं ळे, िासुदिे विश्िनाथ आठल्ये, रामचंद्र वहंगे
2) मारुिी गणेश भोसले, भगिान बाबाजी खुळे
3) विठ्ठल गणेश कुरोळीकर, जाफर हुसेन वपंजारी
4) सदावशि नीलकंठ जोशी
In the Aundh Bomb Case, which of the following revolutionaries were sentenced?
1) Narayan Pandurang Mehendale, Vasudev Vishwanath Athalye, Ramchandra Hinge
2) Maruti Ganesh Bhosale, Bhagwan Babaji Khule
3) Vitthal Ganesh Kurolikar, Jafar Hussain Pinjari
4) Sadashiv Neelkanth Joshi

8. 'चिुिगय य वचंिामणी' हा ग्रंथ खालीलपैकी कोणी वलवहला आहे?

1) बोपदेि 2) हेमाद्री 3) भातकराचायय 4) भील्लम
Who among the following is the author of the book "Chaturvarga Chintamani"?
1) Bopadeva 2) Hemadri 3) Bhaskaracharya 4) Bhillama

9. 'अंगकोरिाट मंवदर' खालील पैकी कोणत्या खेमर राजाने बांधले आहे?

1) जयिमयन स्ििीय 2) जयिमयन िृिीय
3) सूयिय मयन प्रथम 4) सूयिय मयन स्ििीय
The 'Angkor Wat temple' was built by which of the following Khmer kings?
1) Jayavarman II 2) Jayavarman III
3) Suryavarman I 4) Suryavarman II

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 6

10. खालीलपैकी कोणिी िधयमान महािीर यांची िेगिेगळी नािे आहेि?

A) न्यायपूत्िा B) शक्यामुनी C) वनरग्रंथा D) िथागिा
पयायय:
1) A, C 2) B, D 3) A, B, C 4) िरील पैकी सिय
Which of the following are different names of Vardhaman Mahavira?
A) Nyayaputta B) Shakyamuni C) Nirgranth D) Tathagata
Options:
1) A, C 2) B, D 3) A, B, C 4) All of the above

11. सन 1829 मध्ये ---------- या एका विवटश प्रिाशाने सियप्रथम हडटपा येथील पुराित्ि अिशेषांना भेट
वदली आवण त्याबाबि वलवहले.
1) सर अलेक्झांडर कवनंगहम 2) मॉवटयमर व्हीलर
3) जेम्स वप्रन्सेप 4) चाल्सय मेसॉन
In the year of 1829---------- a British traveller was the first one to visit and write
about the archaeological remains at Harappa.
1) Sir Alexander Cunningham 2) Mortimer Wheeler
3) James Prinsep 4) Charles Masson

12. खालीलपैकी कोणत्या जोड्या योग्य पद्धिीने जुळिलेल्या आहेि?

A) वदिान-ए-अरीझ - लष्करी विभाग
B) वदिान-ए-ररयासि - बाजार वनयंरण विभाग
C) वदिान-ए-अमीर कोही - कृषी विभाग
D) वदिान-ए-बंदगान - कल्याणकारी कायय विभाग
पयायय:
1) A, B, C 2) B, C, D
3) A, C, D 4) A, B, C, D
Which of the following pairs are correctly matched?
A) Diwan-i-Ariz - Military Department
B) Diwan-i-Riyasat - Department of market control
C) Diwan-i-Amir Kohi - Department of Agriculture
D) Diwan-i-Bandagan - Department of welfare works
Options:
1) A, B, C 2) B, C, D
3) A, C, D 4) A, B, C, D

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 7

13. 'न्यायमूिी के. टी. िेलगं ' यांच्चयाबाबि खालीलपैकी कोणिे विधान अयोग्य आहे?
1) िे मुबं ई विद्यापीठाचे (इ.स. १८९२ िे १८९५) दुसरे भारिीय कुलगुरू होिे.
2) दादाजी विरुद्ध रखमाबाई खटल्याि त्यांनी रखमाबाईची बाजू कोटायि मांडली होिी.
3) िे मराठी भाषा संिधयक संतथेचे संतथापकही होिे.
4) िे हंटर कवमशन (१८८२) चे एकमेि मराठी सदतय होिे.
Which of the following statement regarding Justice K.T. Telang is incorrect?
1) He was the second Indian Vice-Chancellor of the University of Mumbai (from
1892 to 1895).
2) In the Dadaji vs Rakhmabai case, he represented Rakhmabai in court.
3) He was also a founder of the Marathi Bhasha Sanvardhak Sanstha.
4) He was the only Marathi member of the Hunter Commission (1882).

14. योग्य जोड्या जुळिा

(A) फझलुल हक्क (I) नियुग
(B) मौलाना अक्मखान (II) आझाद
(C) हसन सुर्‍हािदी (III) इिेहाद
(D) नजरुल इतलाम (IV) बंगाल
A B C D
(1) IV III II I
(2) III IV I II
(3) I II III IV
(4) II I IV III
Match the correct pairs
(A) Fazlul Haq (I) Navyug
(B) Maulana Akram Khan (II) Azad
(C) Hasan Suhrawardy (III) Itehad
(D) Nazrul Islam (IV) Bengal
A B C D
(1) IV III II I
(2) III IV I II
(3) I II III IV
(4) II I IV III

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 8

15. योग्य जोड्या लािा :

A) मुकदुं राि पाटील (I) बळीबा पाटील
B) िुकाराम िात्या पडिळ (II) िेदाचार
C) कृष्णराि भालेकर (III) कुलकणी लीलामृि
D) धोंडीराम नामदेि कुभं ार (IV) जाविभेद वििेकसार
पयायय :
A B C D
(1) IV III II I
(2) III IV I II
(3) I II III IV
(4) II I IV III
Match the following pairs correctly:
A) Mukundrao Patil (I) Baliba patil
B) Tukaram Tatya Padval (II) Vedachar
C) Krishna Rao Bhalekar (III) Kulkarni lilamrut
D) Dhondiram Namdev Kumbhar (IV) Jatibhed Viveksar
Options :
A B C D
(1) IV III II I
(2) III IV I II
(3) I II III IV
(4) II I IV III

16. खालील विधाने विचाराि घ्या.

अ) साधारणपणे, समान अक्षांशािर महासागरांपक्ष े ा खंडािर जाति सूयप्रय काश असिो.
ब) उष्ण कवटबंधीय प्रदेशाि विषुििृत्िीय प्रदेशाच्चया िुलनेि कमी सूयप्रय काश वमळिो.
िरीलपैकी कोणिे विधान/ने बरोबर आहेि/ आहेि?
१) फक्त अ बरोबर २) फक्त ब बरोबर
३) दोन्ही बरोबर ४) दोन्ही चुकीचे आहेि.
Consider the following statements.
A) Generally, at the same latitude the insolation is more over the continent than
over the Oceans.
B) Tropics receives comparatively less insolation than the equator.
Which of the above statement/s is/ are correct?
1) Only A correct 2) Only B correct
3) Both are correct 4) Both are incorrect

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 9

17. खालील जोड्या जुळिा :

A) बोथवनयाचे आखाि (I) अरफुरा समुद्र
B) येवनसीचे आखाि (II) भूमध्य समुद्र
C) कारपेंटररयाचे आखाि (III) बास्ल्टक समुद्र
D) लायनचे आखाि (IV) आस्क्टयक समुद्र
पयायय :
A B C D
(1) IV III I II
(2) III IV I II
(3) II I IV III
(4) I II III IV
Match the following pairs:
A) Gulf of Bothnia (I) Arafura sea
B) Gulf of Yenisey (II) Mediterranean sea
C) Gulf of Carpentaria (III) Baltic sea
D) Gulf of lion (IV) Arctic sea
Options:
A B C D
(1) IV III I II
(2) III IV I II
(3) II I IV III
(4) I II III IV

18. खालीलपैकी कोणत्या जोड्या योग्य जुळिलेल्या आहेि?

(A) पो नदी - एवडरयावटक समुद्र (B) वनपर नदी - काळा समुद्र
(C) राईन नदी - उत्िर समुद्र (D) व्होल्गा नदी - भूमध्य समुद्र
पयायय:
(1) A, B (2) B, C (3) A, B, C (4) िरील पैकी सिय
Which of the following pairs are correctly matched?
(A) Po river - Adriatic sea (B) Dnieper river - Black sea
(C) Rhine river - North sea (D) Volga river - Mediterranean sea
Options:
(1) A, B (2) B, C (3) A, B, C (4) All of the above

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 10

19. जगािील खालीलपैकी कोणिे उष्णकवटबंधीय मान्सून प्रदेश आहेि?

(A) थायलंड (B) बमाय
(C) उत्िर-पूिय ऑतटरेवलया (D) दवक्षण चीन
पयायय:
(1) A, B, D (2) A, B, C (3) B, C, D (4) िरील सिय
Which of the following are the tropical monsoon lands of the world?
(A) Thailand (B) Burma
(C) North-Eastern Australia (D) South China
Options:
(1) A, B, D (2) A, B, C (3) B, C, D (4) All of the above

20. खालील पैकी कोणिा देश पूणपय णे दुसर्‍या देशाने िेढलेला आहे?
(1) तिावझलाँड (2) टोगो (3) बेवनन (4) लेसोथो
Which of the following country is completely surrounded by another country?
(1) Swaziland (2) Togo (3) Benin (4) Lesotho

21. महाराष्टरािील मृदे विषयी खालील विधाने विचाराि घ्या.

A. महाराष्टराि कोकण वकनारपट्टी लगि सखल प्रदेशाि गाळाची मृदा आहे, विला 'भाबर मृदा' असेही
म्हणिाि.
B. िांबड्या मृदचे ी रचना, रंग, खोली, रासायवनक पदाथायचे प्रमाण ि सुपीकिा यांच्चयाि स्तथरिा असिे.
C. महाराष्टराि उिारािर उंचिट्याच्चया प्रदेशाि 'भरड उथळ मृदा' आढळिे.
िरीलपैकी कोणिी विधाने बरोबर आहेि?
(1) फक्त A (2) फक्त B & C
(3) फक्त A & C (4) िरील सिय बरोबर
Consider the following statements about soils in Maharashtra:
A. In Maharashtra, the low-lying areas along the Konkan coast have alluvial soil,
which is also called ‘Bhabar soil.’
B. The composition, color, depth, chemical content, and fertility of red soil remain
stable.
C. In Maharashtra, ‘coarse shallow soil’ is found in hilly regions with slopes.
Which of the above statements are correct?
(1) Only A (2) Only B & C
(3) Only A & C (4) All of the above are correct

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 11

22. खालीलपैकी कोणिी िथ्ये हेस यांनी मांडलेल्या ‘समुद्रिळ प्रसरण’ या गृवहिकाला समथयन देिाि?
A) वमड ओशेवनक रीजिर ज्िालामुखीच्चया उद्रेकांचे प्रमाण जाति असिे आवण त्यामुळे मोठ्या प्रमाणािर लाव्हा
समुद्राच्चया पृष्ठभागािर येिो.
B) वमड ओशेवनक रीजच्चया कडांपासून समान अंिरािर असणारे खडक त्यांच्चया वनवमयिीचा कालािधी, रासायवनक
संघटन आवण चुंबकीय गुणधमाांमध्ये लक्षणीय साम्य दशयििाि.
C) खंडीय खडक महासागराच्चया खडकांपक्ष े ा खूपच िरुण आहेि.
योग्य पयायय वनिडा:
1) फक्त A आवण B 2) फक्त B आवण C
3) फक्त A आवण C 4) सियच बरोबर आहेि
Which of the following facts supports the hypothesis of "Sea floor spreading" given
by Hess?
A) All along the mid oceanic ridges, volcanic eruptions are common and it brings
huge amounts of a lava to the surface of ocean.
B) The Rocks equidistant on either side of the crest of mid oceanic ridges show
remarkable similarities in terms of period of formation, chemical compositions and
magnetic properties.
C) Continental rocks are much younger than the oceanic crust rocks.
Choose correct option:
1) Only A & B 2) Only B & C
3) Only A & C 4) All are correct

23. खालीलपैकी कोणत्या नद्या भारिािील पूिक

े डे िाहणार्‍या नद्या आहेि?
अ. सुिणयरेखा ब. िाह्मणी क. पेररयार ड. पेन्नेर
इ. िैिरणी
उत्िर पयायय:
(1) अ, ब, क (2) अ, ब, क, ड (3) अ, ब, ड, इ (4) ब, क, इ
Which of the following rivers are East flowing rivers in India?
A. Subarnarekha B. Brahmani C. Periyar D. Penner
E. Vaitarni
Answer options:
(1) A, B, C (2) A, B, C, D (3) A, B, D, E (4) B, C, E

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 12

24. भारिािील साक्षरिा दराविषयी खालील विधाने विचाराि घ्या.

A. साक्षरिा आवण शैक्षवणक तिर हे सामावजक विकासाचे मूलभूि वनदेशक आहेि.
B. देशाि पुरुष ि तरी साक्षरिा दर यांच्चयाि लक्षणीय िफािि आहे.
C. सन 2011 च्चया जनगणनेनसु ार तरी-पुरुष साक्षरिेच्चया दरामधील सिायि जाति िफािि वबहार या राज्यांमध्ये
आढळून आली असून, िी अस्खल भारिीय तिरािरील िफाििी पेक्षा खूप जाति आहे.
िरीलपैकी कोणिे/ कोणिी विधान /विधाने बरोबर आहे/ आहेि?
(1) फक्त अ आवण ब (2) फक्त ब आवण क
(3) िरीलपैकी सिय (4) फक्त अ आवण क
Consider the following statements about the literacy rate in India:
A. Literacy and educational level are fundamental indicators of social development.
B. There is a significant gap between male and female literacy rates in the country.
C. According to the 2011 Census, the highest gap in male-female literacy rates was
found in the state of Bihar, and it is much higher than the all-India average gap.
Which of the above statement(s) is/are correct?
(1) Only A and B (2) Only B and C
(3) All of the above (4) Only A and C

25. खालील विधानांचा विचार करा आवण चुकीचे विधान वनिडा.

(1) भारिाच्चया भू-सीमेची लांबी सुमारे 15200 वकलोमीटर आहे.
(2) नेपाळ प्रमाणे बांगलादेशला ही भारिाच्चया पाच राज्यांची भू-सीमा लागलेली आहे.
(3) भारि ि चीन यांच्चया दरम्यान लडाखपासून िे उत्िराखंड पयांि असणार्‍या सीमेला 'मॅकमोहन रेषा' या
नािाने ओळखले जािे.
(4) भारिीय सागरी प्रदेशाि एकूण 599 बेटे आहेि. त्यापैकी अरबी समुद्राि 27 बेटे आहेि िर बंगालच्चया
उपसागराि 572 बेटे आहेि.
Consider the following statements and select the incorrect one:
(1) The length of India’s land boundary is approximately 15,200 kilometers.
(2) Like Nepal, Bangladesh also shares a land boundary with five Indian states.
(3) The border between India and China from Ladakh to Uttarakhand is known as
the "McMahon Line."
(4) In the Indian maritime region, there are a total of 599 islands; of these, 27
islands are in the Arabian Sea and 572 islands are in the Bay of Bengal.

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 13

26. खालील वदलेल्या मावहिीिरून महाराष्टराि आढळणार्‍या िनाचा प्रकार ओळखा.

A. ही िने पस्श्चम वकनारपट्टीिर कोकणामध्ये िसेच आंबोली, लोणािळा ि इगिपुरीच्चया पररसराि
आढळिाि.
B. या िनािील िृक्षांची पाने गळण्याचा हंगाम िेगिेगळा असिो.
C. या िनािील साधारणिा वकंडल, रानफणस, कदंबा, वशसम यासारखे िृक्ष आढळिाि.
पयाययी उत्िरे:
(1) उष्णकवटबंधीय सदाहररि िने (2) उष्णकवटबंधीय वनम सदाहररि िने
(3) उष्णकवटबंधीय मान्सून िने (4) उपउष्ण कवटबंधीय सदाहररि िने
From the information given below, identify the type of forest found in Maharashtra.
A. These forests are found along the west coast in the Konkan region, as well as in
the areas of Amboli, Lonavala, and Igatpuri.
B. In these forests, the season for leaf shedding of trees varies.
C. Trees such as Kindal, Wild Jackfruit, Kadamba, and Shisam are generally found
in these forests.
Options:
(1) Tropical Evergreen Forests (2) Tropical Semi-Evergreen Forests
(3) Tropical Monsoon Forests (4) Subtropical Evergreen Forests

27. भौविक अपक्षय, ज्याला यांवरक अपक्षय असेही म्हणिाि, ही एक प्रवक्या आहे ज्यामध्ये खडक त्यांच्चया
रासायवनक संरचनेि बदल न करिा लहान िुकड्यांमध्ये िुटिाि. खालीलपैकी कोणिी प्रवक्या खडकाच्चया
भौविक अपक्षयामध्ये येिे?
A) िारंिार िापमान बदल B) सेंवद्रय आम्लांिारे विघटन
C) िारंिार ओलािणे आवण सुकणे D) वहम वक्या (फ्रॉतट अक्शन)
E) जैविक घटक
योग्य पयायय वनिडा:
1) A, B, C 2) A, C, D, E
3) A, B, C, E 4) सिय पयायय योग्य आहेि.
Physical weathering, also known as Mechanical weathering, is the process where
rocks are broken down into smaller pieces without changing their chemical
composition. Which of the following processes comes under the physical weathering
of a rock?
A) Repeated temperature changes B) Decomposition by organic acids
C) Repeated wetting and drying D) Frost action
E) Biotic factors
Choose correct option:
1) A, B, C 2) A, C, D, E
3) A, B, C, E 4) All are correct

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 14

28. विकसनशील देशांिील मोठ्या लोकसंख्येच्चया गरजा भागविणारे पुरसे े सामावजक पायाभूि सुविधा वनमायण
करण्यासाठी कोणत्या प्रकारच्चया साधनसंपत्िीची पुरेशी उपलब्धिा मदि करू शकिे?
(1) आवथयक (2) नैसवगयक (3) मानि (4) सामावजक
Sufficiency of which type of resources can help to create adequate social
infrastructure catering to the needs of the large population in the developing
countries?
(1) financial (2) natural (3) human (4) social

29. खालीलपैकी कोणत्या कारणामुळे भारिािील बहुिांश भागाि वहिाळ्याि पजयन्य होि नाही?
A. िारे जवमनीकडून समुद्राकडे िाहिाि.
B. िारे समुद्राकडून जवमनीकडे िाहिाि.
C. जवमनीिर चक्ीिादळीय पररसंचरण असिे.
D. जवमनीिर प्रविचक्ीिादळीय पररसंचरण असिे.
पयाययी उत्िरे:
(1) फक्त A आवण C (2) फक्त A आवण D (3) फक्त B आवण C (4) फक्त B आवण D
Because of which of the following reasons do most parts of India not receive rainfall
in the winter season?
A. The winds are move from land to the sea.
B. The winds are move from sea to the land.
C. Cyclonic circulation on land.
D. Anti cyclonic circulation on land.
Answer options:
(1) Only A & C (2) Only A & D (3) Only B & C (4) Only B & D

30. डोलोमाईट ि डोलोमाईटयुक्त चुनखडीचे साठे प्रामुख्याने महाराष्टरािील खालीलपैकी कोणत्या वजल््ांमध्ये
आढळिाि?
A. यििमाळ B. चंद्रपूर C. नागपूर D. लािूर E. रत्नावगरी
पयाययी उत्िरे:
(1) A, B, C (2) B, C, E (3) A, B, C, D (4) A, B, C, E
Dolomite and dolomite-bearing limestone deposits are mainly found in which of the
following districts of Maharashtra?
A. Yavatmal B. Chandrapur C. Nagpur D. Latur E. Ratnagiri
Answer options:
(1) A, B, C (2) B, C, E (3) A, B, C, D (4) A, B, C, E

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 15

31. काही प्रजािींची उपस्तथिी, अनुपस्तथिी वकंिा संख्या विवशष्ट पयायिरणीय पररस्तथिी वकंिा पररसंतथेच्चया
आरोग्याचे प्रविवबंब दशयििे. अशा प्रजािींना काय म्हणिाि?
1) कीतटोन प्रजािी 2) ब्लू तटोन प्रजािी
3) सूचक प्रजािी 4) वनदेशक प्रजािी
Some species, whose presence, absence, or abundance reflects a specific
environmental condition or the health of an ecosystem. These are called?
1) Keystone species 2) Blue stone species
3) Indicative Species 4) Indicator species

32. खालीलपैकी कोणिे हररिगृह िायूच

ं े (GHG) पररणाम मानले जािाि?
अ) िािािरणािील हररिगृह िायूच ं े िाढलेले प्रमाण सौर वकरणांना जाति प्रमाणाि अडििे , ज्यामुळे जागविक
सरासरी िापमानाि िाढ होिे.
ब) अवि उष्णिा, खराब हिेची गुणित्िा आवण अन्न आवण पाण्याच्चया पुरिठ्याि व्यत्यय मानिी आरोग्यािर
नकारात्मक पररणाम करू शकिाि.
क) महासागरांिारे काबयन डायऑक्साइडचे िाढलेले शोषण समुद्रािील आम्लीकरणास कारणीभूि ठरिे.
ड) वहमनद्या आवण बफायचे थर वििळणे, िसेच िापमानिाढीमुळे पाण्याचे थमयल वितिार, यामुळे समुद्राची पािळी
िाढिे.
योग्य पयायय वनिडा:
१) अ, ब, क २) ब, क, ड
३) अ, क, ड ४) सिय बरोबर आहेि
Which of the following are considered as the effects of Greenhouse Gases (GHG)?
A) Increased concentrations of greenhouse gases in the atmosphere trap more solar
radiation, causing a rise in global average temperatures.
B) Extreme heat, poor air quality, and disruptions to food and water supplies can
negatively impact human health.
C) Increased absorption of carbon dioxide by the oceans leads to ocean acidification.
D) Melting glaciers and ice sheets, as well as thermal expansion of water due to
warming, contribute to rising sea levels.
Choose correct option:
1) A, B, C 2) B, C, D
3) A, C, D 4) All are correct

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 16

33. खालीलपैकी चुकीच्चया पद्धिीने जुळिलेल्या जोडी/जोड्या वनिडा:

अ) अल्फा विविधिा - ही एका मोठ्या भौगोवलक प्रदेशािील एकूण प्रजािी विविधिा आहे ज्यामध्ये अनेक
पररसंतथा समाविष्ट आहेि.
ब) बीटा विविधिा - ही दोन वभन्न पररसंतथा वकंिा अवधिासांमधील प्रजािी विविधिेची िुलना करिे.
क) गॅमा विविधिा - ही एका विवशष्ट क्षेर वकंिा पररसंतथेमधील प्रजािी विविधिेचा संदभय देि.े
योग्य पयायय:
१) फक्त अ आवण क २) फक्त ब
३) सिय जोड्या चुकीच्चया पद्धिीने जुळिलेल्या आहेि. ४) सिय योग्यररत्या जुळिले आहेि.
Choose the incorrectly matched pair/pairs from the following:
A) Alpha Diversity - It is the total species diversity in a large geographic region that
includes multiple ecosystems.
B) Beta Diversity - It compares species diversity between two different ecosystems
or habitats.
C) Gamma diversity - It refers to the species diversity within a particular area or
ecosystem.
Correct option:
1) Only A & C 2) Only B
3) All are incorrectly matched 4) All are correctly matched

34. खालीलपैकी संयक्त

ु राष्टराच्चं या हिामान बदलािरच्चया फ्रेमिकक कराराच्चया (UNFCCC) कोणत्या पररषदेमध्ये
भारिाने 2070 पयांि शून्य उत्सजयन साध्य करण्याचे लक्ष्य जाहीर केले?
(1) COP 25 – मावद्रद, तपेन
(2) COP 26 – ग्लासगो, युनायटेड वकंगडम
(3) COP 27 – शमय अल-शेख, इवजप्त
(4) COP 28 – दुबई, संयक्त
ु अरब अवमरािी (UAE)
In which of the following conference of United Nations Framework on convention
Climate Change (UNFCCC) did India announce it's target to achieve net zero by
2070?
(1) COP25 - Madrid, Spain
(2) COP 26 - Glasgow, United Kingdom
(3) COP 27 - Sharm el-Sheikh, Egypt
(4) COP 28 - Dubai, United Arab Emirates (UAE)

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 17

35. खालील जोड्यांमध्ये िेगिेगळ्या प्रजािी ि त्यांचा IUCN दजाय वदलेला आहे.
प्रजािी IUCN दजाय
A. आवशयाई वसंह - संकटग्रति
B. आवफ्रकन वचत्त्या - असुरवक्षि
C. नामदाफा उडणारी खार - अत्यंि संकटग्रति
D. वहमालयन बटेर - नामशेष
िरीलपैकी कोणिी जोडी/जोड्या चुकीच्चया जुळल्या आहेि?
(1) फक्त A (2) फक्त A आवण B
(3) फक्त C आवण D (4) फक्त B
In following pairs different species and its IUCN status is given.
Species IUCN Status
A. Asiatic Lion - Endangered
B. African Cheetah - Vulnerable
C. Namdapha Flying
Squirrel - Critically endangered
D. Himalayan Quail - Extinct
Which of the above pair/s incorrectly matched?
(1) Only A (2) Only A & B
(3) Only C & D (4) Only B

36. खालील विधान विचाराि घ्या.

अ) घटनेि 'संघराज्य' या शब्दाचा कोठेही उल्लेख नाही.
ब) कलम १ मध्ये भारिाचे िणयन 'राज्यांचा संघ' असे करण्याि आले आहे.
क) भारिाच्चया घटनेचे िणयन िाटाघाटीचे संघराज्य असे ग्रॅनिील ऑस्तटन यांनी केले आहे.
पयाययी योग्य उत्िरे :
1) फक्त अ आवण ब 2) फक्त ब आवण क
3) फक्त अ आवण क 4) िरील पैकी सिय
Consider the following statement.
A) The word 'Federalism' is not mentioned anywhere in the Constitution.
B) Article 1 describes India as a 'Union of States'.
C) The Constitution of India is described as a negotiated federation by Granville
Austin.
Answer correct options
1) Only A and B 2) Only B and C
3) Only A and C 4) All of the above

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 18

37. जोड्या लािा (उद्देवशकेिील मूल्य – संबवं धि घटना िरिूद)

A. तिािंत्र्य i) उद्देवशका + नागररकांचे मूलभूि कियव्य
B. समिा ii) उद्देवशका + DPSP
C. बंधिु ा iii) अनुच्चछेद 14 िे 18
D. न्याय iv) अनुच्चछेद 19 िे 22
पयाययी उत्िरे
अ ब क ड
1) i ii iii iv
2) iv iii ii i
3) iv iii i ii
4) i iii ii iv
Match the pairs (Values in the Preamble – Related Constitutional Provisions)
A. Liberty i) Preamble + Fundamental Duties of Citizens
B. Equality ii) Preamble + DPSP
C. Fraternity iii) Articles 14 to 18
D. Justice iv) Articles 19 to 22
पयाययी उत्िरे
A B C D
1) i ii iii iv
2) iv iii ii i
3) iv iii i ii
4) i iii ii iv

38. खालीलपैकी कोणत्या अनुच्चछेदांिगयि भारिाचे संविधान राष्टरपिींना विवशष्ट केंद्रशावसि प्रदेशांमध्ये शांििा,
प्रगिी आवण चांगल्या प्रशासनासाठी वनयम ियार करण्याचा अवधकार देिे?
1) अनुच्चछेद 239 2) अनुच्चछेद 240
3) अनुच्चछेद 242 4) अनुच्चछेद 235
Under which of the following article the Indian Constitution grants the President the
power to make regulations for the peace, progress, and good governance of certain
Union Territories?
1) Article 239 2) Article 240
3) Article 242 4) Article 235

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 19

39. खालीलपैकी कोणिी मागयदशयक ित्िे त्यांच्चया अनुच्चछेदाशी योग्यपणे जोडलेली नाहीि.
अ) अनुच्चछेद 43 - कुवटर उद्योग विकवसि करने.
ब) अनुच्चछेद 47 - दुभिी जनािरे यांच्चया जािींचे जिन करने.
क) अनुच्चछेद 48 - राष्टरीय महत्िाची तमारके ि तथाने आवण ितिु यांचे संरक्षण.
पयाययी उत्िरे:
1) फक्त अ 2) फक्त ब
3) फक्त अ आवण ब 4) फक्त ब आवण क
Which of the following guidelines is not correctly linked to its article.
A) Article 43 - Development of cottage industries.
B) Article 47 - Preservation of breeds of milch animals.
C) Article 48 - Protection of monuments and places and objects of national
importance.
Answer Options:
1) A only 2) B only
3) A and B only 4) B and C only

40. खालील विधाने विचाराि घ्या.

अ) राष्टरपिीच्चया वशफारशीवशिाय निीन राज्य वनवमयिीचे विधेयक संसदेच्चया कोणत्याही सभागृहाि मांडले जाऊ
शकि नाही.
ब) राष्टरपिीने असे विधेयक संसदेि मांडण्यापूिी विवशष्ट कालािधीमध्ये संबवं धि राज्य विवधमंडळाने आपले
विचार मांडािेि यासाठी पाठविले पावहजे.
क) संसद जेव्हा जेव्हा विधेयकाि बदल/सुधारणा करील त्या प्रत्येक िेळी राज्य विवधमंडळाचा नव्याने विचार
घेण्याची आिश्यकिा असेल.
ड) संसद केिळ साध्या बहुमिाने कायदा मंजरू करून निीन राज्य तथापन करू शकिे.
िरीलपैकी कोणिी विधान / ने अयोग्य आहेि.
1) फक्त अ आवण ब 2) फक्त अ, ब आवण ड
3) फक्त क 4) िरील पैकी एकही नाही
Consider the following statements
A) No bill for the formation of new state shall be introduced in either house of
Parliament except on the recommendation of the President.
B) The President before introducing the bill in the Parliament shall refer it to the
concerned State Legislature for its views withing a specified time limit.
C) Whenever Parliament changes/amends a bill, it will be necessary to seek fresh
consideration from the State Legislature.
D) Parliament can establish a new state only by passing a law with a simple majority.
Which of the above statement / s is / are incorrect?
1) Only A and B 2) Only A, B and D
3) Only C 4) None of the above

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 20

41. नागररकत्ि बाबि खालील विधाने विचाराि घ्या.

अ) काही साियजवनक पदे धारण करण्याचा हक्क फक्त नागररकानाचं आहे.
ब) शरू देशांच्चया नागररकांना कलम २२ अंिगयि अटक ि नजरकैदिे नू संरक्षणाचा हक्क आहे.
क) यू. एस. ए. मध्ये जन्मित्िािारे िसेच तिीकृिी ित्िािारे नागररक असलेला व्यक्ती सुद्धा राष्टरपिी
पदासाठी पार असिे.
पयाययी अयोग्य विधाने
1) फक्त अ आवण ब 2) फक्त ब 3) फक्त ब आवण क 4) फक्त अ आवण क
Consider the following statements regarding citizenship:
a) The right to hold certain public offices is available only to citizens.
b) Enemy aliens are entitled to protection against arrest and detention under Article
22.
c) In the U.S.A., a person who is a citizen either by birth (jus soli) or by
naturalisation is also eligible for the office of President.
Options for incorrect statements:
1) Only a and b 2) Only b 3) Only b and c 4) Only a and c

42. खालील विधाने विचाराि घेऊन अयोग्य पयायय वनिडा.

अ) कलम २५ व्यक्तींच्चया धावमयक हक्कांना संरक्षण प्रदान करिे, िर कलम २६ धावमयक संप्रदायांच्चया हक्कांना
संरक्षण प्रदान करिे.
ब) कलम २६ धमायचे सामुदावयक तिािंत्र्य संरवक्षि करिे.
क) वहंदू या शब्दोल्लेखाि वशख, जैन ि बौद्ध धमय प्रकट करणार्‍या व्यक्तींचाही उल्लेख समाविष्ट आहे. असा
त्याचा अथय लािला जाईल.
ड) सिोच्च न्यायालयाने ‘रामकृष्ण वमशन', 'आनंद मागय' आवण 'अरविंदो सोसायटी' यांना वहंदू धमायअिं गयि
धावमयक संप्रदाय म्हणून दजाय वदला आहे.
पयाययी उत्िरे:
1) फक्त अ आवण ड 2) फक्त ब
3) फक्त ब आवण क 4) िरील पैकी एकही नाही.
A) Article 25 protects the religious rights of individuals, while Article 26 protects the
rights of religious denominations.
B) Article 26 protects collective freedom of religion.
C) The term Hindu shall be construed as including persons professing the religion of
Shikh, Jainism or Buddhism.
D) The Supreme Court has given the status of 'Ramakrishna Mission', 'Anand
Marg' and 'Aurobindo Society' as religious sects under Hinduism.
Alternative answers:
1) Only A and D 2) Only B
3) Only B and C 4) None of the above

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 21

43. खालील विधानांपक ै ी कोणिे विधाने बरोबर नाहीि?

अ) पवहली घटनादुरूतिीने मूलभूि हक्कांची व्याप्ती कमी करण्याचा प्रयत्न केला.
ब) 7 व्या अनुसच ू ीिील विन्ही सूचीमध्ये सिायि जाति बदल 7 व्या आवण 42 व्या घटनादुरुतिीिारे करण्याि
आले.
क) 44 िी घटनादुरुतिी अवधवनयम मध्ये अस्खल भारिीय न्यावयक सेिा वनमायण करण्याबाबि िरिूद करण्याि
आली.
ड) 91 व्या घटनादुरुतिी अवधवनयम नुसार, मुख्यमंत्र्यांवशिाय, राज्याच्चया मंवरमंडळािील मंत्र्यांची संख्या
संबंवधि राज्याच्चया विधानसभेिील एकूण सदतय आवण संख्येच्चया 15 टक्क्यांपक्ष े ा अवधक असू नये.
पयायय:
1) फक्त विधान अ आवण ब 2) फक्त विधान क आवण ड
3) फक्त विधान अ आवण क 4) फक्त विधान ब आवण क
Which of the following statements is not correct?
A) The First Amendment attempted to narrow the scope of fundamental rights.
B) The most significant changes in the three lists of the 7th Schedule were made
through the 7th and 42nd Amendments.
C) The 44th Constitutional Amendment Act made provision for the creation of an
All India Judicial Service.
D) According to the 91st Constitutional Amendment Act, the number of ministers in
the cabinet of a state, other than the Chief Minister, should not exceed 15 percent of
the total number of members and strength of the Legislative Assembly of the
respective state.
Options:
1) Only statements A and B 2) Only statements C and D
3) Only statements A and C 4) Only statements B and C

44. भारिीय संविधानािील खालीलपैकी कोणिा अनुच्चछेद राज्य सरकारांसाठी पूरक, अविररक्त वकंिा जादा
अनुदानांशी संबवं धि आहे?
(1) अनुच्चछेद 205 (2) अनुच्चछेद 204
(3) अनुच्चछेद 206 (4) अनुच्चछेद 207
Which of the following article in Indian Constitution deals with Supplementary,
Additional, or Excess Grants for state governments?
(1) Article 205 (2) Article 204
(3) Article 206 (4) Article 207

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 22

45. संघ लोकसेिा आयोगाशी संबंवधि खाली वदलेली विधाने विचाराि घ्या.
A) भारिाच्चया संविधानाि UPSC ची रचना अध्यक्ष आवण 4 सदतय अशी वनस्श्चि करण्याि आली आहे.
B) UPSC च्चया सल्ल्यावशिाय वकंिा सल्ला घेिाना कोणिीही अवनयवमििा झाली िरी केंद्र सरकारचा वनणयय
अमान्य ठरि नाही.
C) UPSC चा अध्यक्ष भारि सरकार वकंिा राज्य सरकारमध्ये पुढील नोकरीस पार असिो.
D) कोणत्याही तििंर मंरालयाला वकंिा विभागाला UPSC च्चया सल्ल्याला नकार देण्याचा अवधकार नाही.
िरीलपैकी कोणिे विधान/कोणिी विधाने बरोबर आहेि?
1) A, C, D 2) B, C, D 3) फक्त B 4) B आवण D
Consider the following statements related to Union Public Service Commission
(UPSC).
A) The constitution of India fixed the strength of the UPSC as chairman and 4
members.
B) In any irregularity in consultation with the UPSC or acting without consultation does
not invalid the decision of the central government.
C) The Chairman of UPSC is eligible for further employment in the Government of
India or state.
D) An individual ministry or department has no power to reject advice of the UPSC.
Which of the above statement/s is/are correct?
1) A, C, D 2) B, C, D 3) Only B 4) B and D

46. खालील विधानांचा विचार करा.

A) मवणपूरसाठी विशेष िरिुदी अनुच्चछेद 371 (C) मध्ये करण्याि आल्या आहेि.
B) मवणपूर राज्याच्चया डोंगरी भागािून वनिडून आलेल्या सदतयांचा समािेश असलेल्या विधीमंडळ सवमिीची
वनवमयिी करण्याचा अवधकार राज्यपालांना आहे.
C) मवणपूरच्चया डोंगरी भागाच्चया प्रशासनासंदभायि राज्यपालांनी भारिाच्चया राष्टरपिींना िावषयक अहिाल सादर करणे
आिश्यक आहे.
योग्य पयायय वनिडा:
1) फक्त A आवण B बरोबर आहेि 2) फक्त B आवण C बरोबर आहेि
3) फक्त A आवण C बरोबर आहेि 4) सिय विधाने बरोबर आहेि
Consider the following statements.
A) The special provisions for Manipur are made in article 371 (C)
B) The Governor is authorised to provide for the creation of a committee of the
Manipur Legislative Assembly consisting of the members elected from the hill areas
of the state.
C) The Governor should submit an annual report to the President of India regarding
the administration of the hill areas of Manipur.
Choose the correct option:
1) Only A & B are correct 2) Only B & C are correct
3) Only A & C are correct 4) All the statements are correct

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 23

47. संसदीय विशेषावधकारांशी संबवं धि खालील विधानांचा विचार करा.

A) संसदीय विशेषावधकार हे संसदेमधील दोन सभागृहे, त्याच्चया सवमत्या आवण त्यांचे सदतय यांना वमळणारे
विशेष हक्क, सिलिी ि सूट आहेि.
B) संसद अवधिेशनाि असिाना एखाद्या खासदारास न्यायालयाि प्रलंवबि असलेल्या खटल्याि साक्ष द्यायची
वकंिा साक्षीदार म्हणून हजर राहायचे असल्यास िो नकार देऊ शकिो.
C) संसदीय विशेषावधकार राष्टरपिीपयांिही वितिारले आहेि कारण राष्टरपिी हे संसदचे अविभाज्य घटक आहेि.
िरीलपैकी कोणिे विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेि?
1) फक्त A 2) फक्त A आवण B
3) फक्त A आवण C 4) सिय विधाने बरोबर आहेि.
Consider the following statements related to Parliamentary Privileges.
A) Parliamentary Privileges are special rights, immunities and exemptions enjoyed
by the two houses of Parliament, their committees and their members.
B) Parliament member can refuse to give evidence and appear as a witness in a case
pending in a court when Parliament is in session.
C) The Parliamentary Privileges also extended to the President of India because he is
an integral part of the Parliament.
Which of the above statement/s is/are correct?
1) Only A 2) Only A & B
3) Only A & C 4) All statements are correct

48. खालील विधाने विचाराि घ्या.

A. राष्टरपिींच्चया वनिडणुकीसाठीचे वनिायचक गण हे उपराष्टरपिींच्चया वनिायचक गणापेक्षा िेगळे आहे.
B. राष्टरपिींच्चया वनिडणुकीची पद्धि ही उपराष्टरपिींच्चया वनिडणुकीपेक्षा िेगळी आहे.
िरीलपैकी कोणिे विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेि?
(1) फक्त A (2) फक्त B
(3) दोन्ही बरोबर आहेि (4) दोन्ही चुकीचे आहेि
Consider the following statements. A. The electoral college for the election of
President is different from the electoral college of the Vice President.
B. The manner of election for the election of President is also different from Vice
President.
Which of the above statement/s is/are correct?
(1) Only A (2) Only B
(3) Both are correct (4) Both are incorrect

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 24

49. सिोच्च न्यायालयाच्चया न्यायाधीशांना पदािरून दूर करण्याच्चया प्रवक्ये बाबि खालील विधानांचा विचार करा.
A. भारिाच्चया संविधानामध्ये सिोच्च न्यायालयाच्चया न्यायाधीशांना महावभयोग चालिून पदािरून दूर करण्याच्चया
प्रवक्येचे वनयमन केलल
े े आहे.
B. त्यांना पदािरून दूर करण्याचा प्रतिाि लोकसभेमध्ये 50 सदतयांच्चया तिाक्षरीने वकंिा राज्यसभेमध्ये 25
सदतयांच्चया तिाक्षरीने लोकसभा सभापिी अथिा राज्यसभा अध्यक्ष यांना सादर केला जािो.
C. लोकसभा सभापिी अथिा राज्यसभा अध्यक्ष प्रतिाि दाखल करून घेऊ शकिाि वकंिा दाखल करून घेण्यास
नकार देऊ शकिाि.
D. आिापयांि सिोच्च न्यायालयाच्चया एकाही न्यायाधीशांना महावभयोग चालिून पदािरून दूर करण्याि आलेले
नाही.
िरीलपैकी कोणिी विधान/ विधाने बरोबर आहे/आहेि?
(1) A, B, D
(2) A, C, D
(3) C, D
(4) A, D
Regarding the procedure for removal of judges of the Supreme Court from office,
consider the following statements:
A. The Constitution of India provides for the procedure of removing a judge of the
Supreme Court through impeachment.
B. A motion for their removal is submitted to the Speaker of the Lok Sabha or the
Chairman of the Rajya Sabha with the signatures of 50 members in the Lok Sabha or
25 members in the Rajya Sabha.
C. The Speaker of the Lok Sabha or the Chairman of the Rajya Sabha may admit or
refuse to admit the motion.
D. So far, no judge of the Supreme Court has been removed from office through
impeachment.
Which of the above statement/statements is/are correct?
(1) A, B, D
(2) A, C, D
(3) C, D
(4) A, D

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 25

50. अनुसवू चि जमािींसाठीच्चया राष्टरीय आयोगाची खालीलपैकी कोणिी कियव्ये आहेि/आहेि?

A) अनुसवू चि जमािींसाठीच्चया घटनात्मक आवण इिर कायदेशीर संरक्षणाशी संबंवधि सिय बाबींची चौकशी आवण
देखरेख करणे.
B) अनुसवू चि जमािींच्चया हक्कांपासून िंवचि राहण्याच्चया आवण संरक्षणाशी संबंवधि विवशष्ट िक्ारींची चौकशी
करणे.
C) राष्टरपिींना दरिषी आवण योग्य िाटेल त्या िेळी अहिाल सादर करणे.
D) अनुसवू चि जमािींच्चया सामावजक-आवथयक विकासाच्चया वनयोजन प्रवक्येि सहभागी होणे आवण सल्ला देणे
आवण त्यांच्चया विकासाच्चया प्रगिीचे मूल्यांकन करणे.
उत्िर पयायय:
1) A, B, C 2) B, C, D 3) A, B, D 4) A, B, C, D
Which of the following is / are duties of National commission for scheduled tribes?
A) To investigate and monitor all matters relating to the constitutional and other legal
safeguard for the scheduled tribes.
B) To enquiry into specific complaints with respect to the deprivation of rights and
safeguards of the schedule tribes.
C) To present to the president and annually and at such other time as it may deem fit,
reports.
D) To participate and advise on the planning process of social economic development
of the schedule tribes and to evaluate the progress of their development.
Answer options:
1) A, B, C 2) B, C, D 3) A, B, D 4) A, B, C, D

51. महाराष्टरािील खालीलपैकी कोणत्या वजल््ांमध्ये २००१ च्चया जनगणनेच्चया िुलनेि २०११ च्चया जनगणनेि
0 - 6 ियोगटािील बाललैंवगक गुणोत्िराि सुधारणा वदसून आली आहे?
(1) चंद्रपूर, सांगली (2) गोंवदया, सोलापूर
(3) नागपूर, पुणे (4) भंडारा, लािूर
Which of the following districts of Maharashtra shows improvement in 0 - 6 child sex
ratio in 2011 census as compared to 2001 Census?
(1) Chandrapur, Sangli (2) Gondiya, Solapur
(3) Nagpur, Pune (4) Bhandara, latur

52. ‘सांतकृविक गररबी’ ही संकल्पना कोणत्या मानििंश शातरज्ञाने मांडली?

(1) हबयटय तपेन्सर (2) ऑतकर ल्युइस
(3) एम. एन. श्रीवनिास (4) एवमल दुखायईम
The concept of cultural poverty was introduced by which Anthropologist?
(1) Herbert Spencer (2) Oscar Lewis
(3) M. N. Srinivas (4) Emile Durkheim

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 26

53. दाररद्र्य मोजमापािरील रंगराजन सवमिीने पूिीच्चया सवमत्यांपक्ष

े ा दाररद्र्याच्चया अंदाजामध्ये काही मोठे बदल
घडिले. िे बदल वकंिा घटक कोणिे आहेि?
A) कुटुंबाची बचि करण्याची क्षमिा
B) गैर-अन्न ितिूसं ाठी िियणकु ीनुसार ठरिलेला खचय
C) शहरी आवण ग्रामीण भागांसाठी वकमान टोपली िेगळी करणे.
D) सध्याच्चया आहारािील सियी दशयिण्यासाठी अन्नपदाथाांमध्ये स्तनग्ध पदाथय आवण प्रवथने यांचाही समािेश
केला.
योग्य उत्िर वनिडा.
(1) A, B, and C (2) B and D only (3) A and C only (4) िरील पैकी सिय
The Rangarajan Committee on poverty estimates brought about some major changes
in the estimation of poverty from earlier committees. What are those changes or
factors?
A) Household's ability to save
B) Behaviourally determined expenditure for non-food items
C) Minimum basket separate for urban and rural areas
D) Included fats and proteins too in food items to reflect present dietary habits
Choose the correct answer
(1) A, B, and C (2) B and D only (3) A and C only (4) All of the above

54. अंत्योदय अन्न योजनेबद्दल खालील विधानांचा विचार करा:

A) सिायि गरीब कुटबुं ांना अत्यंि सिलिीच्चया दराि अन्नधान्य देण्यासाठी ही योजना २००२ मध्ये सुरू करण्याि
आली.
B) या योजनेच्चया लाभाथ्याांना दरमहा प्रवि कुटबुं ३५ वकलो अन्नधान्य वमळिे.
C) ही योजना ग्राहक व्यिहार, अन्न आवण साियजवनक वििरण मंरालयािारे राबविली जािे.
D) या योजनेअिं गयि, िांदळ ू ₹ ३/वकलो दराने आवण गहू ₹२/वकलो दराने वदला जािो.
िरीलपैकी कोणिी विधाने बरोबर आहेि?
(1) A, B, C (2) A, C, D (3) B, C, D (4) A, B, C, D
Consider the following statements regarding Antyodaya Anna Yojana (AAY):
A) It was launched in the year 2002 to provide food grains at highly subsidised rates
to the poorest of the poor.
B) Beneficiaries are entitled to 35 kg of food grains per family per month.
C) The scheme is implemented by the Ministry of Consumer Affairs, Food and
Public Distribution.
D) Under the scheme, rice is provided at ₹3/kg and wheat at ₹ 2/kg.
Which of the above statements are correct?
(1) A, B, C (2) A, C, D (3) B, C, D (4) A, B, C, D

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 27

55. भारिामध्ये खालीलपैकी कोणत्या राज्याने पवहल्यांदा वलंग-आधाररि अथयसक

ं ल्प सादर केला?
(1) केरळ (2) कनायटक
(3) आंध्रप्रदेश (4) ओवडशा
Which of the following state introduced Gender based budgeting first time in India?
(1) Kerala (2) Karnataka
(3) Andhra Pradesh (4) Odisha

56. खालीलपैकी कोणिे वनदेशक राज्यांमधील प्रादेवशक असमानिा मोजण्यासाठी िापरले जाऊ शकिाि?
(A) प्रादेवशक दरडोई सकल राष्टरीय उत्पादनाचा वगनी गुणांक.
(B) कमी उत्पन्न असलेल्या प्रदेशाि राहणार्‍या लोकसंख्येचा िाटा.
(C) शहरी/ग्रामीण विभाजन आवण ग्रामीण भागािील गररबी.
(D) वशक्षण, आरोग्य आवण राहणीमान यांसारख्या उत्पन्नाच्चया घटकांमधील फरक.
(E) श्रम उत्पादकिेिील फरक.
पयायय :
(1) A, B, C (2) B, C, D
(3) A, B, C, E (4) A, B, C, D, E
Which of the following indicators can be used to measure regional disparities across
the states?
(A) Gini coefficient of regional GDP per capita.
(B) The share of the population living in low-income regions.
(C) Urban/rural divide and rural poverty.
(D) Differences for income factors like Education, Health and standard of living.
(E) Differences in labour productivity.
Options :
(1) A, B, C (2) B, C, D
(3) A, B, C, E (4) A, B, C, D, E

57. अमत्यय सेन यांच्चया 'क्षमिा दृस्ष्टकोन' हा अपूणय आहे, असे सांगनू कोणत्या विचारिंिाने त्याि भर घािली?
(1) माथाय नुसबॉम (2) एतथर डफ्लो
(3) फ्रीवडरच हायक (4) जोसेफ अलोइस एस.
Which of the following philosophers argues that Amartya Sen’s ‘Capability
Approach’ is incomplete and expanded it?
(1) Martha Nussbaum (2) Esther Duflo
(3) Friedrich Hayek (4) Joseph Alois S.

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 28

58. खालीलपैकी कोणिे ‘नेहरू-महालनोवबस विकास धोरणाचे’ आधारतिंभ होिे?

(A) ग्राहक ितिू उद्योगांना पावठंबा देण्यासाठी उच्च उपभोग दर
(B) देशांिगयि कंपन्यांची तपधाय परदेशी कंपन्यांशी िाढविणारी धोरणे
(C) आयाि-पयाययीकरण
(D) भांडिलशाही पद्धिीिील समाजव्यितथेचे तिरूप
पयायय:
(1) A, B, D (2) A, C (3) C (4) B, C, D
Which of the following were the pillars of the Nehru-Mahalnobis strategy of
development?
(A) High consumption rate to support consumer goods industries.
(B) Policies that promote competition of domestic firms with foreign firms.
(C) Import substitution
(D) Capitalistic pattern of society
Options:
(1) A, B, D (2) A, C (3) C (4) B, C, D

59. SDR अहिाल 2025 संदभायि खालीलपैकी कोणिी विधाने बरोबर आहेि?
(A) शाश्िि विकास उस्द्दष्टे (SDG) वनदेशांकाि भारि 98व्या तथानािर आहे.
(B) प्रथमच भारि 67 गुणांसह अव्िल 100 मध्ये आला आहे.
(C) नॉवडयक देश SDG क्मिारीि आघाडीिर आहेि, ज्याि वफनलंड (१ले), तिीडन (२रे) आवण डेन्माकक
(३रे) तथानािर आहेि.
(D) बहुिांश देशांनी मूलभूि सेिा ि पायाभूि सुविधांमध्ये मोठी प्रगिी केली आहे.
पयायय:
(1) A, B, C (2) B, C, D
(3) A, C, D (4) A, B, C, D
Which of the following sentences are correct about SDR report 2025.
(A) India ranks 98th in the Sustainable Development Goals (SDG) Index.
(B) First time India comes in the top 100 with a score of 67.
(C) Nordic countries lead the SDGs rankings, with Finland (1st), Sweden (2nd),
and Denmark (3rd).
(D) Most countries have made strong progress on basic services and infrastructure.
Options:
(1) A, B, C (2) B, C, D
(3) A, C, D (4) A, B, C, D

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 29

60. भारिीय नागरीकरणाबद्दल खालीलपैकी कोणिी विधाने योग्य आहेि?

(A) भारिािील नागरीकरणाला अनेकदा अवि-नागरीकरण, आभासी-नागरीकरण असे म्हटले जािे.
(B) भारिीय नागरीकरण हे लोकसंख्या वितफोट आवण गररबीमुळे प्रेररि ग्रामीण-शहरी तथलांिर यांचे उत्पादन
आहे.
(C) नागरीकरण हे शहरी ओढीमुळे नव्हे िर ग्रामीण ढकलण्यामुळे होि आहे.
(D) जागविकीकरण, उदारीकरण, खाजगीकरण हे भारिािील नागरीकरणासाठी नकारात्मक प्रवक्येिर उपाय
करि आहेि.
पयायय:
(1) A, B, C (2) B, C, D (3) A, C, D (4) A, B, C, D
Which of the following statements are correct about Indian Urbanisation?
(A) India’s Urbanization is often termed as over-urbanization, pseudo-
urbanization.
(B) Indian Urbanization is a product of demographic explosion and poverty induced
rural-urban migration.
(C) Urbanization is occurring not due to urban pull but due to rural push.
(D) Globalization, Liberalization, Privatization are addressing negative process for
urbanization in India.
Options:
(1) A, B, C (2) B, C, D (3) A, C, D (4) A, B, C, D

61. तरी-पुरुष असमानिा वनदेशांकामध्ये खालीलपैकी कोणिे वनदेशक आहेि?

A) मािा मृत्यू दर B) एकूण प्रजनन दर
C) संसदेिील जागांमधील िाटा D) श्रमशक्तीिील सहभागाचे प्रमाण
पयायय:
(1) A, B, C (2) B, C, D
(3) A, C, D (4) िरीलपैकी सिय
Which of the following are indicators in Gender Inequality Index?
A) Maternal mortality rate B) Total fertility rate
C) Share in parliamentary seats D) labour force participation rate
Options:
(1) A, B, C (2) B, C, D
(3) A, C, D (4) All of the above

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 30

62. एकल स्खडकी प्रणाली (मैरी) बद्दल योग्य विधाने ओळखा.

A) औद्योवगक धोरण, 2013 मध्ये अवभप्रेि असलेला गुिं िणूकदारांसाठी एकास्त्मक सुलभिा कक्ष ‘महाराष्टर
उद्योग व्यापार आवण गुिं िणूक सुविधा केंद्र (मैरी)’ राज्य शासनाने फेिुिारी, 2014 पासून मुबं ई येथे तथापन
केला आहे.
B) राज्यामध्ये व्यसायांना गुिं िणूकीस प्रोत्साहन ि व्यिसाय सुलभीकरणासाठी शासन िे व्यिसाय (जीटुबी) सेिा
पुरविणे हा मैरी कक्षाचा उद्देश आहे.
C) मैरी पोटयलमध्ये विविध सुधारणासह ‘मैरी पोटयल 2.0’ विकवसि करण्याि आले असून वद. 4 फेििु ारी, 2025
रोजी कायायस्न्िि करण्याि आले आहे.
D) मैरी कायदा जुलै, 2025 पासून अस्तित्िाि आल्यानंिर 'मैरी' हे महाराष्टर राज्यािील एक स्खडकी
प्रणालीसाठी नोडल अवभकरण म्हणून काययरि आहे.
पयायय :
1) िरीलपैकी सिय बरोबर 2) A, B आवण D बरोबर
3) B, C आवण D बरोबर 4) A, B आवण C बरोबर
Identify the correct statements about the Single Window System (MAITRI).
A) The Maharashtra Industry, Trade and Investment Facilitation Center (MAITRI),
an integrated facilitation cell for investors as envisioned in the Industrial Policy, 2013,
was established by the state government in Mumbai from February 2014.
B) The objective of the MAITRI cell is to provide Government-to-Business (G2B)
services to encourage investment and facilitate business in the state.
C) ‘MAITRI Portal 2.0’ with various improvements to the MAITRI portal, was
developed and became operational on February 4, 2025.
D) After the MAITRI Act came into force in July 2025, 'MAITRI' has been functioning
as the nodal agency for the single-window system in the state of Maharashtra.
Options:
(1) All of the above are correct (2) A, B and D are correct
(3) B, C and D are correct (4) A, B and C are correct

63. जमीन सुधारणेमध्ये भूधारणेचे एकरीकरण कोणत्या राज्यांमध्ये अवनिायय करण्याि आले आहे?
पयायय:
(1) आंध्रप्रदेश आवण िवमळनाडू (2) पंजाब आवण हररयाणा
(3) झारखंड आवण छत्िीसगड (4) उत्िरप्रदेश आवण वबहार
Consolidation of land holdings in land reform made compulsory in which states?
Options:
(1) Andhra Pradesh and Tamilnadu (2) Punjab and Haryana
(3) Jharkhand and Chhattisgarh (4) Uttarpradesh and Bihar

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 31

64. खालीलपैकी कोणिे घटक ितिू ि सेिांच्चया पुरिठ्याि घट घडिून आणणारे घटक आहेि ज्यामुळे चलनिाढ
होिे?
(A) कृषी उत्पन्नामध्ये होणारा चढ-उिार (B) अपुरी औद्योवगक िाढ
(C) वनयायिीमधील िाढ (D) काळा पैसा
(E) घटत्या उत्पादन-फलाच्चया वनयमाची काययिाही
पयायय:
(1) A, B, D, E (2) A, B, C, E
(3) B, C, D, E (4) A, B, C, D
Which of the following factors cause a decrease in the supply of goods and services,
leading to inflation?
(A) Fluctuations in agricultural output (B) Inadequate industrial growth
(C) Increase in exports (D) Black money
(E) Operation of the law of diminishing returns
Options:
(1) A, B, D, E (2) A, B, C, E
(3) B, C, D, E (4) A, B, C, D

65. ‘प्रधान मंरी जन विकास’ काययक्माबाबि खालीलपैकी कोणिी विधाने बरोबर आहेि?
A) याचे उस्द्दष्ट अल्पसंख्याक समुदायाच्चया जीिनमानाची गुणित्िा सुधारणे आवण देशािील इिर भागांच्चया
िुलनेि त्यांच्चयािील विकासाची दरी कमी करणे.
B) ज्या वजल््ांमध्ये, िालुक्यांमध्ये वकंिा शहरांमध्ये अल्पसंख्याक लोकसंख्या लक्षणीय आहे, त्या भागांमध्ये
हा काययक्म राबिला जािो.
C) ही एक 'केंद्रीय क्षेर योजना' आहे.
D) या काययक्मांिगयि, वशक्षण, आरोग्य आवण कौशल्य विकास यांसारख्या क्षेरांिील प्रकल्पांना प्राधान्य वदले
जािे.
पयायय:
(1) A, B, C (2) B, C, D (3) A, B, D (4) िरीलपैकी सिय
Which of the following statements about 'Pradhan Mantri Jan Vikas Karyakram’
(PMJVK) are correct?
A) Its objective is to improve the quality of life of minority communities and reduce
the development gap between them and other parts of the country.
B) This program is implemented in districts, talukas, or cities where the minority
population is significant.
C) This is a 'Central Sector Scheme'.
D) Under this program, priority is given to projects in sectors such as Education,
Health, and skill development.
Options:
(1) A, B, C (2) B, C, D (3) A, B, D (4) All of the above

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 32

66. अंमलबजािणी संचनालय याच्चया संदभायि खालील पैकी चुकीची विधाने वनिडा.
(a) ती आर्थिक गुन्ह्यांचय तपयस करण्ययसयठी परकीय चलन व्यवस्थयपन कययदय आर्ि मनी लयाँडररांग प्रर्तबांधक
कययदय सयरख्यय आर्थिक कययद्यांची अांमलबजयविी करण्ययसयठी जबयबदयर आहे.
(b) ईडी हे अथि मांत्रयलययच्यय महसूल र्वभयगयच्यय अांतगित कयम करते.
(c) 1993 च्यय बॅचचे IAS अर्धकयरी ‘अजय सेठ’ ययांची सांचयलक पदी र्नयुक्ती करण्ययत आली आहे.
(1) केवळ a, c (2) केवळ b (3) केवळ c (4) केवळ b, c
With reference to the Enforcement Directorate, choose the incorrect statements
from the following.
(a) It is responsible for enforcing financial laws like Foreign Exchange Management
Act (FEMA) and Prevention of Money Laundering Act (PMLA) to investigate
financial crimes.
(b) ED works under the Department of Revenue of the Ministry of Finance.
(c) 1993 batch IAS officer ‘Ajay Seth’ has been appointed as the Director.
(1) only a, c (2) b only (3) c only (4) only b, c

67. खालीलपैकी मवहला अवधकार्‍यांच्चया संदभायि चुकीचे र्वधयन र्नवडय.

(1) रयज्ययच्यय वनखयत्ययची धुरय पर्हलययांदयच एकय मर्हलय अर्धकयरयच्यय हयतयत डॉ. कलपनय शांकर ययांच्ययकडे
(2) रयज्ययच्यय पोर्लस महयसांचयलक पदयचे सूत्रे IPS रश्मी शुक्लय ययांच्ययकडे.
(3) रयज्ययच्यय मुख्य सर्चव पदयची सूत्रे पर्हलययांदयच एकय मर्हलय अर्धकयरयच्यय हयतयत IAS सुजयतय सौर्नक
ययांच्ययकडे.
(4) वरीलपैकी एकही नयही
With reference to women officers, choose the incorrect statement from the
following.
(1) The state's forest department is in the hands of a woman officer for the first
time, Dr. Kalpana Shankar
(2) The post of Director General of Police of the state is in the hands of IPS Rashmi
Shukla.
(3) While the post of Chief Secretary of the state is in the hands of a woman officer
for the first time, IAS Sujata Saunik.
(4) None of the above.

68. पुढीलपैकी कोित्यय रयज्ययांमध्ये देशयतील ‘पर्हले धयन्हय एटीएम’ सुरू करण्ययत आले आहे?
(1) रयजस्थयन (2) मध्यप्रदेश
(3) ओडीशा (4) झयरखांड
Which of the following State has launched the country's ‘first food grains ATM’?
(1) Rajasthan (2) Madhya Pradesh
(3) Odisha (4) Jharkhand

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 33

69. पुढीलपैकी कोित्यय व्यक्तीलय ‘लोकमयन्हय र्टळक रयष्ट्रीय पुरस्कयर,2024’ र्मळयलय आहे?
(1) नरेंद्र मोदी (2) सुधय मूती
(3) जगदीप धनकड (4) शांकर महयदेवन
Which of the following has received the ‘Lokmanya Tilak National Award 2024’?
(1) Narendra Modi (2) Sudha Murthy
(3) Jagdeep Dhankad (4) Shankar Mahadevan

70. नुकतेच केंद्रीय क्रीडय मांत्रयलययने ‘ररसेट’ (RESET) कययिक्रम रयबवलय आहे. त्ययचय मुख्य उद्देश कयय आहे?
(1) खेळयडनां य सरकयरी नोकऱययांमध्ये आरक्षि देि.े
(2) खेळयडनां य ऑर्लांर्पक सयरख्यय स्पधयि सयठी तययर करिे.
(3) र्नवृत्त खेळयडनां य रोजगयर क्षम बनवून सक्षम बनविे.
(4) खेळयडच्ां यय दोन स्पधयांमध्ये आरयम करण्ययसयठी वेळ देि.े
Recently, the Union Sports Ministry has launched the ‘RESET’ program. What is its
main objective?
(1) To provide reservation to players in government jobs.
(2) To prepare players for competitions like the Olympics.
(3) To empower retired players by making them employable.
(4) To provide players with time to rest between two competitions.

71. पुढील र्वधयनांपक ै ी चुकीचे र्वधयन र्नवडय.

(1) ऑगस्ट 2024 मध्ये केंद्रीय मांर्त्रमांडळयने रयष्ट्रीय औद्ोर्गक कॉररडॉर र्वकयस प्रकलपयांतगित, 10
रयज्ययांमध्ये 12 नवीन ग्रीन फीलड औद्ोर्गक स्मयटि शहरयांनय मांजुरी र्दली आहे.
(2) महयरयष्ट्रयतील ‘वयढवि’ बांदरयचयही ययत समयवेश करण्ययत आलय आहे.
(3) यय प्रकलप अांतगित जवळपयस दहय लयख रोजगयर र्नर्मिती करण्ययत येईल.
(4) वरीलपैकी एकही नयही.
Select the Incorrect statement from the following statements
(1) In August 2024, the Union Cabinet has approved 12 new greenfield industrial
smart cities in 10 states under the National Industrial Corridor Development Project
(NICDP).
(2) ‘Vadwan’ port in Maharashtra has also been included in this.
(3) About one million jobs will be created under this project.
(4) None of the above.

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 34

72. भयरतयतील पर्हलयय र्डर्जटल न्हययययलययचे नुकतेच उद्घयटन करण्ययत आले होते, पुढीलपैकी कोित्यय रयज्ययत हे
र्डर्जटल न्हययययलय आहे
(1) महयरयष्ट्र (2) आांध्र प्रदेश (3) केरळ (4) कनयिटक
India's first digital court was recently inaugurated, which of the following states has
this digital court?
(1) Maharashtra (2) Andhra Pradesh (3) Kerala (4)Karnataka

73. ‘पीएमओ: प्रयईम र्मर्नस्टर ऑर्फस थ्रू द इयर’ हे प्रर्सद्ध पुस्तक कोियचे आहे?
(1) र्हमयांशु रयय (2) भद्रेश दयस (3) र्वनोद कुमयर शुक्लय (4) बयनू मुस्तयक
Who is the author of the famous book ‘PMO: Prime Minister's Office Through the
Years’?
(1) Himanshu Rai (2) Bhadresh Das (3) Vinod Kumar Shukla (4) Banu Mushtaq

74. पुढीलपैकी अयोग्य र्वधयन र्नवडय. (16वय र्वत्त आयोग)

(a) 16 र्वत्त आयोगयचे अध्यक्ष अरर्वांद पनगररयय हे आहेत.
(b) यय र्वत्त आयोगयचे पूिि वेळ सदस्य ऋत्त्वक पयांडे आहेत.
(c) तर मनोज पयांडय हे सर्चव आहेत.
(1) b, c (2) a, c (3) केवळ c (4) ययपैकी नयही
Select the incorrect statement from the following. (16th Finance Commission)
(a) The Chairman of the 16th Finance Commission is Arvind Panagariya.
(b) The full-time member of this Finance Commission is Ritwik Pandey.
(c) While Manoj Panda is the Secretary
(1) b, c (2) a, c (3) Only c (4) None of these

75. ‘18 व्यय लोकसभेत’ पुढीलपैकी कोित्यय सदस्यची र्नवडिूक न होतयच ‘र्बनर्वरोध खयसदयर’ म्हिून र्नवड
करण्ययत आली आहे?
(1) रवी र्कशन (2) मुकशे दलयल (3) मनसुख मयांडवीय (4) लतय वयनखेडे
Which of the following members of the ‘18th Lok Sabha’ has been elected as an
‘unopposed MP’ without any election?
(1) Ravi Kishan (2) Mukesh Dalal (3) Mansukh Mandaviya (4) Lata Wankhede

76. नुकतीच भयरत सरकयरने भय (Bha) ही नवीन प्रियली सुरू केली आहे हे कशयसांदभयित आहे?
(1) जीपीएस प्रियली (2) यूपीआय प्रियली
(3) शू सयईज प्रियली (4) मोबयईल क्रमयांक प्रियली
Recently, the Indian government has launched a new system called Bha which is
related to what?
(1) GPS system (2) UPI system
(3) Shoe size system (4) Mobile number system

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 35

77. नुकतेच र्नधन झयलेलयय ‘कमलय पुजयरी’ ययांच्यय बद्दल योग्य र्वधयने र्नवडय.
(a) ओर्डसय रयज्ययतील सेंर्द्रय शेतीमध्ये योगदयन देण्ययसयठी आर्ि शेकडो देशी भयतयच्यय वयियांची जतन
करण्ययसयठी ओळखलयय जयत.
(b) 2018 मध्ये रयज्य र्नयोजन मांडळयच्यय सदस्य बनलेलयय त्यय पर्हलयय आर्दवयसी मर्हलय होत्या.
(c) 2002 मध्ये त्ययांनय दर्क्षि आर्िकेचय ‘इक्वेटर इर्नर्शएटीव्ह पुरस्कयर’ प्रदयन करण्ययत आलय.
(d) भयरत सरकयर तफे 2019 लय त्ययांनय पद्मश्री पुरस्कयरयने गौरवण्ययत आले.
(e) त्ययांच्यय प्रयत्नयमुळे FAO ने 2012 मध्ये ‘कोरयपूटलय’ जयगर्तक पयतळीवरील महत्वयचे कृषी वयरसय स्थळ
घोर्षत केल.े
(1) a, b, c (2) a, d, e (3) a, b, c, e (4) a, b, c, d, e
Select the correct statements about the recently deceased ‘Kamala Pujari’.
(a) She was known for her contribution to organic farming in the state of Odisha and
for preserving hundreds of indigenous rice varieties.
(b) She became the first tribal woman to become a member of the State Planning Board
in 2018.
(c) In 2002, she was awarded the ‘Equator Initiative Award’ by South Africa.
(d) She was honoured with the Padma Shri Award by the Government of India in 2019.
(e) Due to her efforts, FAO declared ‘Koraputla’ as a globally important agricultural
heritage site in 2012.
(1) a, b, c (2) a, d, e (3) a, b, c, e (4) a, b, c, d, e

78. पुढील र्वधयनयांपक

ै ी अचूक र्वधयने र्नवडय (नयटो सांदभयित)
(a) नुकतेच नयटोने आपलय 75 वय वधयिपन र्दन सयजरय केलय.
(b) नयटो चे सुरुवयतीलय 23 सांस्थयपक सदस्य होते.
(c) नयटो मध्ये सध्यय युरोप आर्ि उत्तर अमेररकेतील असे एकूि 32 देशयांचय समयवेश झयलय आहे.
(d) नयटोचे मुख्य ध्येय, ‘सयमूर्हक सांरक्षि, सांकट व्यवस्थयपन, शयांततय रयखिे आर्ि त्स्थरीकरि प्रयत्न’ हे आहे.
(1) a, b, c (2) a, c, d
(3) b, c, d (4) a, b, c, d
Select the correct statement from the following (with reference to NATO)
(a) NATO recently celebrated its 75th anniversary.
(b) NATO initially had 23 founding members.
(c) NATO currently includes a total of 32 countries in Europe and North America.
(d) NATO's main mission is ‘collective defense, crisis management, peacekeeping and
stabilization efforts’.
(1) a, b, c (2) a, c, d
(3) b, c, d (4) a, b, c, d

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 36

79. सध्यय चचेत असलेले “सेंट मयर्टिन बेट” पुढीलपैकी कोित्यय भयगयत त्स्थत आहे?
(1) बांगयलचय उपसयगर (2) अरबी समुद्र
(3) तयांबडय समुद्र (4) भूमध्य समुद्र
The currently controversial “Saint Martin’s Island” is located in which of the
following areas?
(1) Bay of Bengal (2) Arabian Sea
(3) Red Sea (4) Mediterranean Sea

80. ‘मुख्यमांत्री तीथि दशिन’ योजनय सांदभयित खालील र्वधयने विचाराि घ्या:
(a) यय योजनेअतां गित प्रवयस खचयिची कमयल मययिदय प्रर्त व्यक्ती 30,000 रुपये इतकी रयहील.
(b) योजनेचे उत्द्दष्ट् रयज्ययतील सवि वयोगटयतील नयगररकयांनय तीथिक्षत्रे ययत्रय मोफत उपलब्ध करून देि.े
(c) लयभयथी कुटबां यचे वयर्षिक उत्पन्न रक्कम 2.5 लयखयपेक्षय जयस्त नसयवे.
(d) पयत्र व्यक्तीलय यय योजनेचय लयभ फक्त एक वेळ घेतय येईल.
िरीलपैकी कोणिी विधाने बरोबर आहेि?
(1) a, b, c (2) a, c, d (3) b, c, d (4) िरीलपैकी सिय
Consider the following statements regarding ‘Chief Minister’s Pilgrimage’ scheme.
(a) The maximum limit of travel expenses under this scheme will be Rs. 30,000 per
person.
(b) The objective of the scheme is to provide free pilgrimage to the citizens of all age
groups in the state.
(c) The annual income of the beneficiary family should not exceed Rs. 2.5 lakhs.
(d) An eligible person can avail the benefit of this scheme only once.
Which of the above statements are correct?
(1) a, b, c (2) a, c, d (3) b, c, d (4) All of the above

81. खालीलपैकी कोणिे विधान पातकलच्चया वनयमाचे योग्य ररत्या तपष्टीकरण देिे?
(1) िाहत्या द्रिािील दाब, फक्त त्याच्चया गिीिर अिलंबनू असिो.
(2) द्रिाि बुडिलेल्या ितिूिर िरच्चया वदशेने उत्लािन बल कायय करिे.
(3) असंपीड्य द्रिाची घनिा दाबानुसार बदलिे.
(4) बंवदति द्रिािर लािलेला दाब सिय वदशांना समान प्रमाणाि प्रसाररि होिो.
Which of the following correctly states Pascal’s Law?
(1) Pressure in a moving fluid depends on its velocity only.
(2) A body immersed in fluid experiences an upward buoyant force.
(3) The density of an incompressible fluid changes with pressure.
(4) Pressure applied on a confined fluid is transmitted equally in all directions.

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 37

82. आरशांच्चया वनयमांबाबि खालील विधानांचा विचार करा:

(अ) आपतन कोन नेहमी परयवतिन कोनयस समयन असतो.
(ब) सपयट आरशयत प्रर्तमय नेहमी कयलपर्नक व तयठ असते.
(क) अंिियक् आरशयचे फोकस अांतर नेहमी धनयत्मक असिे.
िरील पैकी कोणिी विधाने बरोबर आहेि?
पयायय:
(1) फक्त अ व ब (2) फक्त अ व क (3) फक्त ब व क (4) अ, ब व क
Consider the following statements about the rules of mirrors:
(a) The angle of incidence is always equal to the angle of reflection.
(b) In a plane mirror, the image formed is always virtual and erect.
(c) The focal length of a concave mirror is always positive.
Which of the above statements is/are correct?
Options:
(1) a and b only (2) a and c only (3) b and c only (4) a, b, and c

83. खालीलपैकी डॉलर पररणामाविषयी कोणिी विधाने योग्य आहेि?

(अ) डॉलर पररणाम िरंगाचा स्रोि आवण वनरीक्षक यांच्चयािील सापेक्ष गिीमुळे होिो.
(ब) ध्िनीिरंगांमध्ये, जर स्रोि वनरीक्षकाकडे सरकि असेल िर वनरीवक्षि िारंिारिा िाढिे.
(क) डॉलर पररणाम केिळ ध्िनीिरंगांमध्ये वदसिो, प्रकाशिरंगांमध्ये नाही.
(ड) डॉलर पररणामाचा िापर खगोलशातराि अिकाशीय ितिूच ं ी गिी मोजण्यासाठी होिो.
पयायय:
(1) फक्त अ, ब ि क (2) फक्त अ, क ि ड
(3) सिय विधाने योग्य आहेि (4) फक्त अ, ब ि ड
Which of the following statements about Doppler’s effect are correct?
(a) Doppler’s effect occurs due to the relative motion between a wave source and
an observer.
(b) For sound waves, if the source moves towards the observer, the observed
frequency increases.
(c) Doppler’s effect can be observed only in sound waves, not in light waves.
(d) Doppler’s effect is applied in astronomy to estimate radial velocities of celestial
objects.
Options:
(1) a, b, and c only (2) a, c, and d only
(3) All statements are correct (4) a, b, and d only

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 38

84. आम्लवषयिवयबयबत खयलील र्वधयने र्वचयरयत घ्यय.

(अ) सलफर डययऑक्सयइड (SO₂) आर्ि नययटरोजन ऑक्सयइड्स (NOₓ) आम्लवषयिव घडवतयत.
(ब) आम्लवषयिवयमुळे जर्मनीची सुपीकतय वयढते.
(क) आम्लवषयिवयचय pH सयधयरितः 5.6 पेक्षय कमी असतो.
(ड) चुनखडी बयांधकयमचे आम्लवषयिवयमुळे नुकसयन होते.
योग्य विधाने कोणिी?
(1) फक्त अ, क आर्ि ड (2) फक्त अ आर्ि ब
(3) फक्त ब, क आर्ि ड (4) वरील सवि
Consider the following statements about Acid Rain:
(a) Sulphur dioxide (SO₂) and nitrogen oxides (NOₓ) causes acid rain.
(b) Acid rain increases soil fertility.
(c) pH of acid rain is usually less than 5.6.
(d) Limestone buildings are damaged by acid rain.
Which statements are correct?
(1) a, c and d only (2) a and b only
(3) b, c and d only (4) All of the above

85. जलप्रदूषियबयबत खयलील र्वधयने र्वचयरयत घ्यय –

(अ) पयण्ययत जयस्त पोषकद्रव्ये असलययमुळे यूटरोर्फकेशन होते.
(ब) तेलगळतीमुळे पयण्ययत र्वरघळलेलयय ऑत्क्सजनचे प्रमयि वयढते.
(क) औद्ोर्गक सयांडपयण्यामध्ये जड धयतूच ां य समयवेश असिो.
(ड) औस्ष्णक प्रदूषियमुळे पयण्ययचे तयपमयन बदलते.
योग्य विधाने कोणिी?
(1) फक्त अ, क आर्ि ड (2) फक्त अ आर्ि ब
(3) फक्त ब आर्ि ड (4) वरील सवि
Consider the following statements about Water Pollution:
(a) Eutrophication is caused by excess nutrients in water.
(b) Oil spills increase dissolved oxygen in water.
(c) Industrial effluents may contain heavy metals.
(d) Thermal pollution changes water temperature.
Which statements are correct?
(1) a, c and d only (2) a and b only
(3) b and d only (4) All of the above

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 39

86. मॉवफकन संदभायि खालील विधाने विचाराि घ्या:

(अ) मॉवफकन हा पपॅव्हर सोस्म्नफेरम या अफूच्चया िनतपिीच्चया लेटक्े समधून वमळिो.
(ब) मॉवफकनचा िापर गंभीर िेदनांिर िेदनाशामक म्हणून होिो.
(क) मॉवफकनच्चया दुष्पररणामामुळे झोपेची गुगं ी येऊ शकिे.
(ड) मॉवफकन मेंदच्चू या मध्यििी मज्जासंतथेचे उद्दीपन करिे.
िरीलपैकी कोणिी विधाने योग्य आहेि?
1) अ, ब आवण क फक्त 2) अ आवण ड फक्त
3) िरील सिय 4) ब, क आवण ड फक्त
Consider the following statements about Morphine:
(a) Morphine is obtained from the latex of the poppy plants Papaver somniferum.
(b) Morphine is commonly used for pain relief in severe conditions.
(c) Morphine can cause drowsiness as a side effect.
(d) Morphine is a stimulant for the central nervous system.
Which of the above statements are correct?
1) a, b, and c only 2) a and d only
3) All of the above 4) b, c, and d only

87. अ जीवनसत्िाबद्दल खयलीलपैकी कोिते/ती र्वधयन/ने बरोबर आहे/त?

अ. अ जीवनसत्व पयण्ययत र्वरघळियरे आहे.
ब. अ जीवनसत्व हे चांगल्या दृष्टीसाठी भूर्मकय बजयवते.
क. गाजर हे बीटा-कॅरोटीनचे प्रमुख स्रोि आहे, जे जीिनसत्ि अ वमळिून देि.े
ड. अ जीवनसत्िाच्चया कमिरिेमळ ु े रािांधळेपणा येऊ शकिो.
पयायय:
1) अ, ब, आर्ि क 2) ब, क, आर्ि ड
3) अ, क, आर्ि ड 4) िरील सिय
Which of the following statements about "Vitamin A" are correct?
a. Vitamin A is water-soluble.
b. It plays a role in a good vision.
c. Carrots are a rich source of beta-carotene, a precursor of Vitamin A.
d. Deficiency of Vitamin A can lead to night blindness.
Options:
1) a, b and c 2) a, c and d
3) a, c and d 4) All of the above

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 40

88. खयलील र्वधयने र्वचयरयत घ्यय:

अ. गोल्गी बॉडी स्रािासाठी प्रवथने सुधाररि करिे, िगीकृि करिे आवण पॅकजे करिे.
ब. िे लायसोसोम्सच्चया वनवमयिीमध्ये मदि करिे.
क. गोल्गी बॉडी डीएनए प्रविकृिीमध्ये थेट सहभागी असिाि.
ड. स्रािाि गुिं लेल्या पेशींमध्ये िे अवधक प्रमुख आहे.
कोिती र्वधयने बरोबर आहेि?
(1) अ, ब आर्ि ड फक्त (2) अ, क आर्ि ड फक्त
(3) ब, क आर्ि ड फक्त (4) सवि बरोबर आहेत
Consider the following statements:
a. The Golgi apparatus modifies, sorts, and packages proteins for secretion.
b. It helps in the formation of lysosomes.
c. Golgi bodies are directly involved in DNA replication.
d. It is more prominent in cells engaged in secretion.
Which are correct?
(1) a, b and d only (2) a, c and d only
(3) b, c and d only (4) All are correct

89. खयलीलपैकी प्टेररडोफययटयबद्दल योग्य विधान वनिडा.

(1) टेररडोफायटा मध्ये फुले ि बीजे असिाि.
(2) टेररडोफायटा मध्ये िाहक ऊिक आढळिे.
(3) टेररडोफायटा प्रामुख्याने बीजांिारे प्रजनन करिाि.
(4) टेररडोफायटा पूणपय णे अिाहक असिाि.
Choose the correct statement about the Pteridophyta.
(1) Pteridophytes have flowers and seeds.
(2) Pteridophytes possess vascular tissues.
(3) Pteridophytes mostly reproduce through seeds.
(4) Pteridophytes are completely non-vascular.

90. खालीलपैकी पीक आवण त्याचा रोग यांची योग्य जोडी वनिडा?
1) गहू – ब्लातट रोग 2) िांदळ
ू – जीिाणू करपा
3) ऊस – वलंबूिगीय कॅंकर 4) बटाटा – पान गुडं ाळी रोग
Following pairs of crop and its disease is correctly matched?
1) Wheat – Blast disease 2) Rice – Bacterial blight
3) Sugarcane – Citrus canker 4) Potato – Leaf curl

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 41

91. खालीलपैकी कोणिी ितिू सिायवधक लिवचक मानली जािे?

1) स्टील 2) रबर 3) तयांबे 4) कयच
Which of the following materials is considered most elastic?
1) Steel 2) Rubber 3) Copper 4) Glass

92. मयनवी मज्जयसांस्थय सांबधां ी खयलील र्वधयनयांचय र्वचयर करय:

अ) मेंदू कवटी व मेंदूरज्जु द्रव ययांनी सांरर्क्षत असतो.
ब) मज्जयरज्जू मेंदल ू य शरीरयच्यय उविररत भयगयशी जोडिो.
क) प्रर्तर्क्षप्त र्क्रयय फक्त मेंदनू च
े र्नयांर्त्रत होतयत.
कुठली र्वधयने बरोबर आहेत ?
1) फक्त विधाने अ आवण क बरोबर आहेि 2) फक्त र्वधयने ब आर्ि क बरोबर आहेत
3) फक्त र्वधयने अ आर्ि ब बरोबर आहेत 4) फक्त र्वधयन क बरोबर आहे
Consider the following statements regarding the Human Nervous System
a) The brain is protected by the skull and cerebrospinal fluid.
b) The spinal cord connects the brain to the rest of the body.
c) Reflex actions are controlled only by the brain.
Which of the above statements is/are correct?
1) Only statements a and c are correct 2) Only statements b and c are correct
3) Only statements a and b are correct 4) Only statement c is correct

93. मोलुस्कय सांघयबद्दल खयलील र्वधयने र्वचयरयत घ्यय:

अ) िे वरतिरीय ि स्िपाश्िय समवमिी असणारे प्राणी आहेि.
ब) त्यांचे शरीर डोके-पाय, अंिगयि गाठ ि मॅन्टल अशा िीन भागांि विभागलेले असिे.
क) त्यांच्चयाकडे माँटलिारे स्रविि काइवटनयुक्त बवहअयतथी असिे.
ड)सिय मोलतकामध्ये रक्तावभसरण नेहमीच बंद प्रकारचे असिे.
वरीलपैकी कोिती र्वधयने बरोबर आहेत?
1) अ, ब आवण क फक्त 2) ब आर्ि ड फक्त
3) अ, क आर्ि ड फक्त 4) अ, ब आर्ि ड फक्त
Consider the following statements regarding Phylum Mollusca.
a) They are triploblastic and bilaterally symmetrical animals.
b) Their body is divided into head-foot, visceral mass, and mantle.
c) They possess a chitinous exoskeleton secreted by the mantle.
d) Circulatory system is always closed in all molluscs.
Which of the above statements are correct?
1) a, b and c only 2) b and d only
3) a, c and d only 4) a, b and d only

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 42

94. प्रकाशाच्चया िैिीय तिरुपाची संकल्पना कोणी वदली?

1) हायगेन्स 2) न्यूटन 3) डी-िोग्ली 4) लाँक
The concept of dual nature of light is given by
1) Huygens 2) Newton 3) Debroglie 4) Plank

95. डोळ्याच्चया कॉवनययाचे तिरूप गोलसर नसल्यामुळे वनमायण होणार्‍या दोषाला काय म्हणिाि?
1) अष्टीग्मॅवटझम
2) हायपरमेटरोवपया
3) हायपोमेटोर पोवलया
4) प्रेसबायोवपया
The defect when cornea of eye is not spherical in shape is called
1) astigmatism
2) hypermetropia
3) hypo metropolia
4) presbyopia

96. जोड्या जुळिा :

A) फॉल्स फंगी 1. तलाईम मोल्ड
B) इम्परफेक्ट फंगी 2. अॅस्क्टनोमायसीट्स
C) फंगी लाइक बॅक्टेररया 3. ड्युटेरोमायसेट्स
1) A-1, B-3, C-2
2) A-2, B-3, C-1
3) A-3, B-2, C-1
4) A-2, B-1, C-3
Match the pairs
A) False fungi 1) Slime mould
B) Imperfect fungi 2) Actinomycetes
C) Fungi like bacteria 3) Deuteromycetes
Answer
1) A-1 B-3 C-2
2) A-2 B-3 C-1
3) A-3 B-2 C-1
4) A-2 B-1 C-3

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

 43

97. हायझेनबगय यांच्चया अवनस्श्चििा ित्त्िानुसार, एकाच िेळी ि अचूकपणे कोणिे ठरविणे अशक्य आहे?
(1) इलेक्टरॉनचे ितिुमान ि विद्युिभार
(2) कणाची ऊजाय ि िरंगलांबी
(3) कणाचे तथान ि संिगे
(4) कणाचा िेग ि प्रिेग
According to Heisenberg’s Uncertainty Principle, it is impossible to determine
simultaneously and exactly:
(1) The mass and charge of an electron
(2) The energy and wavelength of a particle
(3) The position and momentum of a particle
(4) The velocity and acceleration of a particle

98. खालीलपैकी कोणिी अवभवक्या रेडॉक्स अवभवक्या नाही?

(1) 2H₂ + O₂ → 2H₂O (2) Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂
(3) NaOH + HCl → NaCl + H₂O (4) 2Fe3+ + 2I⁻ → 2Fe2+ + I₂
Which of the following is not a redox reaction?
(1) 2H₂ + O₂ → 2H₂O (2) Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂
(3) NaOH + HCl → NaCl + H₂O (4) 2Fe3+ + 2I⁻ → 2Fe2+ + I₂

99. 0.01 M NaOH द्रािणाचा pH वकिी आहे?

(1) 2 (2) 7 (3) 12 (4)14
The pH of 0.01 M NaOH solution is:
(1) 2 (2) 7 (3) 12 (4) 14

100. एका व्यक्तीने एकूण 50 वकलोग्रॅम िजनाची वपशिी उचलून 10 मीटर उंचीिर चढण्यासाठी 20 सेकदं िेळ
घेिला, िर त्या व्यक्तीस िी वपशिी उचलण्यासाठी वकिी शक्ती (Power) लागेल?
(1) 1225 िॅट (2) 245 िॅट (3) 408 िॅट (4) 164 िॅट
A person carrying a bag of total 50 kg climb up to height of 10 min 20 second how
much power man need to carry the bag?
(1) 1225 W (2) 245 W (3) 408 W (4) 164 W

कच्चच्चया कामासाठी जागा / SPACE FOR ROUGH WORK P.T.O.

44