You are on page 1of 2

Ειδική διδακτική: Αρχαία Ελληνικά Σοφοκλέους «Αντιγόνη» (στ.

450-496
του σχολικού βιβλίου)
Α. Να διαμορφώσετε σχέδιο διδασκαλίας «επί χάρτου» με γνώμονα τους εξής
διδακτικούς στόχους:
1. Να διακρίνουν και να σχολιάσουν οι μαθητές το ήθος των ηρώων.
2. Να εντοπίσουν και να σχολιάσουν τους στίχους στους οποίους διαφαίνεται το
δίλημμα της Αντιγόνης.
3. Να παρουσιάσουν τα διαχρονικά μηνύματα που δίνει η Αντιγόνη στους στίχους
450-470.
4. Να σχολιάσουν με συντομία το περιεχόμενο των στίχων 484-485.
Β. Δώστε μια σύντομη βιβλιογραφική επιλογή βοηθημάτων για τη διδασκαλία
γενικότερα της δραματικής ποίησης και ειδικότερα της Αντιγόνης.
Α.
1. Η Αντιγόνη, με θάρρος, αποδέχεται την κατηγορία ότι διέπραξε την ταφή του
Πολυνείκη και αναλαμβάνει την ευθύνη των πράξεών της. Γι΄ αυτήν προέχει η
εκτέλεση του ηθικού χρέους, η διατήρηση της πίστης σε αξίες και ιδανικά κι όχι η
καλοπέραση σε μια εφήμερη ζωή. Θεωρεί τους νόμους του Κρέοντα ασήμαντους
μπροστά στους νόμους των θεών και με θρασύτητα τον αποκαλεί ανόητο. Ο
Κρέοντας, απέναντι στο ακλόνητο ύφος και ήθος της Αντιγόνης αντιπαραθέτει τη
σκληρότητα και τον αυταρχισμό. Τυφλωμένος από τη δύναμη που του παρέχει η
εξουσία, βρίσκεται σε τραγική πλάνη και θεωρεί σωστούς μόνο τους δικούς του
νόμους, αδιαφορώντας για τους απαρασάλευτους νόμους των θεών. Θέλει να
φανεί συνεπής στις αρχικές του διακηρύξεις (στ. 178-191) και δεν υπολογίζει ούτε
τη συγγένεια που υπάρχει ανάμεσα σ΄ αυτόν και την Αντιγόνη. Αυτό, φυσικά, αν
συνέβαινε σε κάποια άλλη περίπτωση θα ήταν δείγμα αδέκαστου ηγέτη που
εφαρμόζει το νόμο με τον ίδιο τρόπο απέναντι σε όλους τους πολίτες.
2. Το δίλημμα της Αντιγόνης διαφαίνεται στους στίχους 458-464 και είναι: ποιον
νόμο ν΄ ακολουθήσει και ποιον να παραβεί. Στην περίπτωση παράβασης του
ανθρώπινου νόμου, ανθρώπινες και παροδικές θα ήταν και οι επιπτώσεις στην
άλλη περίπτωση το κέρδος ή η ζημιά θα ήταν αιώνια. Ακολουθεί λοιπόν
αταλάντευτα την επιταγή του θεϊκού νόμου εκφράζοντας: α) την πεποίθηση για
την αιωνιότητα της ύπαρξης σε συσχετισμό με το πεπερασμένο της ανθρώπινης
φύσης β) την αντίληψη ότι ο θάνατος είναι προτιμότερος από μια βασανισμένη ζωή
έχοντας επίγνωση των συμφορών που έπληξαν την οικογένεια των Λαβδακιδών.
3. Ο μονόλογος της Αντιγόνης δεν αναδεικνύει μόνο την αγέρωχη στάση της αλλά
δίνει και κάποια σημαντικά μηνύματα στους ανθρώπους όλων των εποχών. Αυτά
είναι:
α) Η πίστη σε αξίες και ιδανικά.
β) Ο σεβασμός στους κανόνες ηθικής που είναι διαχρονικοί και δεν επιβάλλονται.
γ) Οι άνθρωποι πρέπει ν΄ αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους και να μη δειλιάζουν
όταν εμφανιστεί ο κίνδυνος.
δ) Κανένας δεν πρέπει να συμβιβάζεται με το κατεστημένο, όταν αυτά που
επιβάλλει βρίσκονται έξω από τα όρια της λογικής και δεν είναι αποτέλεσμα
δημοκρατικών διαδικασιών.
ε) Αξία έχει η υστεροφημία κι όχι η εφήμερη καλοπέραση.
4. Ο Κρέοντας θεωρεί υποτιμητικό να επιβληθεί μια γυναίκα σ΄ έναν άνδρα. Αυτό
θα δήλωνε έλλειψη ισχύος και θα κλόνιζε τη θέση του μέσα στην πολιτεία.
Αντιλήψεις σχετικές με την υπεροχή του άνδρα δεν υπήρχαν μόνο στην αρχαία
εποχή αλλά εξακολουθούν, όχι όμως με την ίδια ισχύ, να επικρατούν και στην
εποχή μας.
α) Σχετικά με τη διδασκαλία της δραματικής ποίησης:

«Η Αντιγόνη του Σοφοκλή».σ. * Στέφος Α. Εκδ. . Αθήνα 1988. Αθήνα 1978. Πατάκη. «Αντιγόνη». Αθήνα 1984. * Γεωργουσόπουλος Κ. 1978. * Χουρμουζιάδης Ν. Ν. Απόψεις για τη διδακτική». Αθήνα 1990. Εκδ. * Φραγκούλης Α. «Τραγικός ήρωας. «Εισαγωγή στην αττική τραγωδία». * Παπανικολάου Κ. Αθήνα 1991. περ. τ. Δρομάζου. Γνώση. Εκδ. μετάφραση. Θεσσαλονίκη 1978. Αθήνα. 1984. Αθήνα 1982. * Μαρκαντωνάτος Γ.10. Προαίρεσις και πάθος» ΠΕΦ. Περ. «Όροι και μετασχηματισμοί στην Αρχαία Ελληνική τραγωδία». «Απόψεις για το ιδεολογικό περιεχόμενο της Αντιγόνης του Σοφοκλή». * Γουδής Δ. Ποιητική. «Η διδασκαλία της δραματικής ποίησης από μετάφραση. Εκδ. «Η διδασκαλία των χορικών της Αντιγόνης του Σοφοκλή». Ι. * Γιατρομανωλάκης Γ. εισαγωγή. Σεμινάριο 4. Φιλόλογος.* Αριστοτέλης. Αθήνα 1940. «Σοφοκλέους Αντιγόνη και Οιδίπους τύραννος». Νέα Παιδεία. Κέδρος. Εκδ. β) Σχετικά με τη διδασκαλία της Αντιγόνης: * Καψάλης Γ. σχόλια: Σ. Gutenberg. τ. ΠΕΦ Σεμινάριο 10. Παπαδήμα.