You are on page 1of 3

Page 1 of 3

Wireless#2: ระบบสายอากาศและเสา

Home

Products

Knowledge Base

Categories
Products
Wireless
VoIP
Hot-Spot Gateway
ADSL IP-DSLAM
G.SHDSL
Load Balance
VDSL 2
SerVision

Contact us

Home

Knowledge Base

Wireless#2: ระบบสายอากาศและเสา

Wireless#2: ระบบสายอากาศและเสา
Wednesday 12 December 2007
สายนําสัญญาณ
สายอากาศ
ลักษณะการแพรกระจายของคลื่นวิทยุ
อัตราขยายของสายอากาศ (Gain: dB)
ประเภทของสายอากาศ
คา SWR (Standing Wave Ratio) หรือ VSWR (Voltage Standing Wave Ratio)
กําลังสง
ตําแหนงความสูงของสายอากาศ
สิ่งบดบัง
เสา (Tower)
การรบกวนสัญญาณ

สายนําสัญญาณ
การเลือกใชสายนําสัญญาณ ตองดูจากคุณสมบัติตางๆ ของสายนําสัญญาณ เชน

1. คา Impedance โดยมาตรฐานแลวการสงอยางเดียวจะอยูที่ 30 โอหม สวนการรับอยางเดียวจะอยูที่
กําหนดอยูที่ 50 โอหม
2. คาการลดทอน สัญญาณ สายนําสัญญาณแตละแบบจะมีคาการลดทอนที่ตางกัน ตามความถี่ที่สูงขึ้นและระยะที่ยาวข
ลดลงไปดวย ซึ่งระยะที่ใชงานจะเปนตัวพิจารณาแบบของสายนําสัญญาณที่นํามาใช

3. ตัว นําภายใน ตัวนําทางไฟฟาที่ดีที่สุดคือ แรเงิน แตราคาสูงมาก ทําใหสายนําสัญญาณสวนใหญทํามาจากทองแดง

New Products
EUB-9703 New! : 802.11b/g/n
USB Dongle
IP 3010L : VDSL2
Bridge/Router with 4 ports
10/100Mbps Fast Ethernet
Switch
Router 2300V : Mulitservice
Securities Router + 3WAN
Loadbalance + 200VPN Tunnel
5220B : G.SHDSL.bis
Bridge/Router: 1-10/100Mbps
& 1-11.4Mbps
5220 : G.SHDSL
Bridge/Router: 4-10/100Mbps
& 1-4.6Mbps

ออนตัว
ตัวนําภายในสายจะมีทั้งแบบถักหลายเสน และแบบเสนเดียว ซึ่งแบบหลังจะใหประสิทธิภาพในการนําสัญญาณดีกว
4. ฉนวน และชีลด วัสดุที่ทําเปนตัวฉนวนกั้นระหวางตัวนําและชีลด อาจจะเปนปจจัยในการเลือกสายนําสัญญาณสวนห
อาจทําใหเวลาทําการดัดงอสาย ชีลดที่อยูบนฉนวนดานนอกอาจจะขูดฉนวนจนกระทั่งสัมผัสตัวนําภายใน
สวนของชีลดนั้น สวนใหญจะทํามาจากใยเหล็กถัก เปนตัวกักสัญญาณวิทยุไมใหสูญเสียออกไปจากสายนําสัญญาณ
สัญญาณก็ขึ้นอยูกับชีลดดวย
5. เปลือกหุม เปนสวนที่สัมผัสกับสภาพแวดลอมภายนอก ซึ่งตองพิจารณาจากพื้นที่ที่นําไปใชงานดวย

แตในการใชงานขั้นสูง ความยาวของสายนําสัญญาณจะมีความสัมพันธกับความยาวคลื่น ซึ่งจะใชในกรณีการตอสายอากาศ
ความซับซอนพอสมควร)

สายอากาศ
หรือเสาอากาศที่เรียกกันโดยทั่วไป เปนสวนที่ใชแพรกระจายคลื่นความถี่วิทยุออกไปตามการออกแบบใชงานของสาย
ยานความถี่นั้นๆ เฉพาะ ไมสามารถใชงานรวมกันไดเชน อุปกรณที่ใชความถี่ 2.4 GHz ตองใชกับสายอากาศ

AM)
ทําไมเรียกวา สายอากาศ?
เนื่องจากสมัยกอน การสื่อสารวิทยุที่ความถี่ต่ํา จะมีความยาวคลื่นยาวมาก ซึ่งการนําเหล็กหรือตัวนําโลหะอื่นๆ
การเก็บรักษาทําไดชาและลําบาก โดยเฉพาะในชวงภาวะสงครามที่ความถี่วิทยุมีอิทธิพลตอประสิทธิภาพในการรบ
ออกแบบงายและเก็บรักษาไดงายและรวดเร็ว ทําใหเรียกเสนลวดที่ใชแพรสัญญาณวาสายอากาศ

Friendly links
sanook
kapook
teenee
hunsa
hotmail
yahoo
thaiware

ลักษณะการแพรกระจายของคลื่นวิทยุ
คุณสมบัติของสายอากาศในทางทฤษฎีจะมีรูปลักษณะการกระจายคลื่นสองแบบคือ

1. แนวตั้ง (Vertical) จะมองการแพรกระจายคลื่นจากมุมมองดานขางของสายอากาศ
2. แนวนอน (Horizontal) จะมองการแพรกระจายคลื่นจากมุมมองดานบนของสายอากาศ
แตในความเปนจริงการกระจายคลื่นมีหลายรูปแบบทั้งแบบแนวสายตา สะทอนวัตถุ สะทอนผิวโลกหรือชั้นเมฆ

http://fcn-net.com/pages.php?pageid=47

5/2/2553

Wireless#2: ระบบสายอากาศและเสา

pantip
thai-xterminal

ธนาคาร
ไทยพาณิชย
กรุงเทพ
กสิกรไทย
กรุงไทย

หนังสือพิมพ
กรุงเทพธุรกิจ
ผูจัดการ
ไทยรัฐ
เดลินิวส
มติชน
สยามกีฬา

Page 2 of 3

อัตราขยายของสายอากาศ (Gain: dB)

เปนตัวบงบอกอัตราขยายของสายอากาศนั้นๆวา สามารถขยายกําลังที่ถูกสงเขามาที่สายอากาศและแพรกระจายออกไปได
ไดเปน 2 ประเภทคือ
dBi เปนหนวยของอัตราขยายเทียบกับสายอากาศแบบ Isotropic
dBd เปนหนวยของอัตราขยายเทียบกับสายอากาศแบบ Dipole
โดยที่ 2.15 dBi = 0 dBd
อัตราขยายยิ่งสูง ระยะทางยิ่งไปไดไกลขึ้น แตองศาในการกระจายคลื่นจะยิ่งแคบลง
อธิบายงายๆ ดวยวงแหวนยางยืด อัตราขยายนอยคือวงแหวนแบบปกติ อัตราขยายสูงคือวงแหวนที่ถูกจับยืดออก

ประเภทของสายอากาศ
สายอากาศรอบตัว (Omni-directional) จะออกอากาศในแนวนอน 360 องศา (เปนคาตายตัวของสายอากาศประเภทน
อยูที่ 2 – 18 dBi
สายอากาศทิศทาง (Directional) จะมีทั้งแบบกึ่งทิศทางและแบบทิศทาง
แบบกึ่งทิศทาง (Dipole, Patch panel, Sector) การแพรกระจายคลื่นจะออกมารอบทิศทาง แตจะเนนออกไปทิศทางดานห
แบบทิศทาง (Yagi-Uda, Helical (Helix), Grid) จะเนนทิศทางดานหนามากกวาแบบอื่นๆ และสัญญาณดานหลังและดาน
ขยายจะสูงกวา 20 dBi
สายอากาศแบบ Helical (Helix) หรือสายอากาศกนหอย จะมีความพิเศษอยูตรงที่ ลักษณะของสนามแมเหล็กไฟฟาที่แพ
สายอากาศภาครับไมจําเปนตองทําแนวเดียวกับสายอากาศตนทางที่เปน helical และคาสัดสวนอัตราขยายหนา
สรางยากอีกดวย

Tips:
สายอากาศแบบยากิ-อูดะ (Yagi-Uda) หรือสายอากาศกางปลา ออกแบบโดย ศจ. ฮิเดจุกุ ยากิ และ ศจ. ชินทาโร
แบบนี้เพื่อเปนเกียรติแกทานทั้งสอง แตปจจุบันจะเรียกติดปากกันเหลือแคสายอากาศยากิ

คา SWR (Standing Wave Ratio) หรือ VSWR (Voltage Standing Wave Ratio)

เปนสวนสําคัญที่สุดในการตรวจสอบวา สายอากาศที่ใชอยู มีประสิทธิภาพเพียงใด โดยคามาตรฐานจะอยูที่
สัดสวนนี้เปนสัดสวนระหวางกําลังสงที่ถูกสงออกไปตอกําลังสงที่ถูกสะทอนกลับมา ตัวอยางเชน
สายอากาศใชในความถี่ 2.4 – 2.5 GHz ตองใชคากึ่งกลางมาคํานวณการทําสายอากาศคือ 2.45 GHz ซึ่งจะไดคาออกมาเ
และถาคํานวณความถี่ปลายจะไดคาเปน 2.4 GHz = 12.4917 ซม. และ 2.5 GHz = 11.992 ซม.
แตในหลักความเปนจริง สายอากาศไมสามารถยืดหดความยาวตามความถี่ใชงานได จึงตองใชคากึ่งกลาง
ใชงาน โดยคา SWR อาจจะเปนลักษณะดังนี้

2.400 GHz = 1.5:1 (Ch. 1)
2.425 GHz = 1.3:1 (Ch. 4)
2.450 GHz = 1.1:1 (Ch. 7)
2.475 GHz = 1.3:1 (Ch. 10)
2.500 GHz = 1.5:1 (Ch. 13)
ซึ่งเปนคาโดยประมาณ ทําใหสามารถอธิบายไดวาในจํานวนชองสัญญาณ 13 ชอง ทําไมชองสัญญาณที่ 7
สุดนั่นเอง
ซึ่งการคํานวณคา SWR ที่แทจริงจะซับซอนกวานี้ ในที่นี้จึงเปนการอธิบายแบบคราวๆ เทานั้น
และเครื่องมือวัด SWR Meter จะระบุยานความถี่และกําลังสงที่สามารถวัดได

Tips:
ในหลักความเปนจริง สายอากาศที่มีคา SWR เปน 1.x:1 ตลอดชวงความถีไ
่ มมีอยูจริงในโลก
อาจจะมีสายอากาศที่มีคา SWR (เฉพาะความถี่กึ่งกลาง) เปน 1:1 อยูจริง แตอาจจะเกิดปรากฏการณ “หูหนวกตาบอด
อาจจะเกิดการผันผวนอยางรุนแรงจนทําใหสายอากาศไรประสิทธิภาพไปในที่สุด

กําลังสง
เปนกําลังที่ใชผลักดันสัญญาณวิทยุใหออกไปสูปลายทาง มีหนวยเปนวัตต (W)
สวนกําลังสงยอยลงไปจะมีหนวยเปนมิลลิวัตต (mW: 1/1000 W)
หนวยของกําลังสงอีกแบบหนึ่งคือการแปลงคาจาก mW เปน dBm เพื่อใหงายตอการคํานวณคา E.I.R.P.
กําลังสงยิ่งสูง สัญญาณวิทยุยิ่งไปไดไกล แตตองอยูในความสมดุลของอุปกรณ เพราะถากําลังสงสูงเกินไปจนทําใหอุปกร
เชน ภาคกรองความถี่ อาจจะเกิดคลื่นวิทยุที่ไมพึงประสงคออกมารบกวนอยางรุนแรงได

กรณีที่กําลังสงเทากัน สายอากาศประเภทเดียวกันและอัตราขยายเทากัน ความถี่วิทยุที่ต่ํากวาจะไปไดไกลกวา
ของสัญญาณมีลักษณะกระจายมากกวา เชน กําลังสง 1 วัตตที่ความถี่ 7 MHz เสาสูง 20 เมตร จากไทยสามารถสงไปไดถ
กําลังสง 1 วัตตที่ความถี่ 2.4 GHz เสาสูง 20 เมตรอาจจะไปได 20 กิโลเมตร โดยประมาณ
(สวนใหญขึ้นอยูกับสภาพแวดลอม เชน สภาพอากาศ ความชื้น ตําแหนงความสูงของสายอากาศ เปนตน)

ตําแหนงความสูงของสายอากาศ

ตําแหนงความสูงของสายอากาศจะมีคาแปรผันตามความถี่วิทยุ ยิ่งความถี่สูงขึ้น ลักษณะการแพรกระจายจะเขมขนขึ้นและ
ของผิวโลกโดยตรง จึงตองติดตั้งสายอากาศใหสูงขึ้น

http://fcn-net.com/pages.php?pageid=47

5/2/2553

Page 3 of 3

Wireless#2: ระบบสายอากาศและเสา

สิ่งบดบัง
สิ่งบดบังที่อยูระหวางทางจะมีผลกระทบในการรับ-สงสัญญาณ โดยเฉพาะความถี่วิทยุที่สูงขึ้นยิ่งเกิดผลกระทบมากขึ้น
วัสดุที่ดูดซับหรือบดบังสัญญาณไดมากที่สุด คือ วัสดุที่มีความชื้นสูงหรือความหนาแนนสูง เชน มานน้ําตก ตนไมที่ขึ้นหนาแนน คอนกรีตเสริมเหล็กหนา

เสา (Tower)
มีหลายรูปแบบใหเลือกใชงานตามพื้นที่ที่ตองการใชงาน

1. Guy wired ใชลวดสลิงเปนตัวพยุงเสา น้ําหนักเสาเบาแตจะใชพื้นที่คอนขางมาก ถาใชแบบทอเหล็กเดี่ยว ไมควรสูงเกิน 12 เมตร เนื่องจากความยากลําบ
บํารุง

2. Self support ใชตัวเสาเปนตัวพยุงเสาของมันเอง ใชพื้นที่นอยกวา แตน้ําหนักมาก เพราะตองรักษาระดับดวยตัวมันเอง
มีทั้งแบบที่ทําจากเหล็กและอลูมิเนียม และการตั้งเสาสูงตองอยูในกฎขอบังคับของกรมการขนสงทางอากาศดวย

การรบกวนสัญญาณ

การรบกวนและการถูกรบกวนสัญญาณ เกิดไดจากหลายสาเหตุ สิ่งที่มีผลกระทบโดยตรงกับ Wireless คือคลื่นแมเหล็กไฟฟา เพราะเปนคลื่นประเภทเดียวกัน
ตรงกันหรือหางกันมาก แตถาหากความเขมขนของคลื่นแมเหล็กไฟฟามีสูง หรืออุปกรณดอยประสิทธิภาพในการคัดกรองคลื่นรบกวน โดยเฉพาะอุปกรณสงสัญญ
สูงแตสงคลื่นที่ไมพึงประสงคออกมา มาก ยิ่งมีผลกระทบมาก
สวนสาเหตุจากธรรมชาติจะเปนประจุไฟฟาในอากาศ เชน ฟาผา พายุสุริยะ ขั้วแมเหล็กโลก เปนตน

Copyright 2010 Freedom Communications & Network co., ltd.:.
9/88 St.Charm Praves, Bangkok 10250
Tel: 02 7202211 (Auto) Mobile: 081 4964517 Fax: 02 7202212
Powered by BlueDNA

http://fcn-net.com/pages.php?pageid=47

5/2/2553