Oostvlietpolder 4

Deze nieuwsbrief geeft achtergrondinformatie omtrent de ontwikkelingen over de nieuwe bestemming van de Oostvlietpolder. De nieuwsbrief verschijnt enkele malen per jaar en is bestemd voor bewoners en omwonenden van de Oostvlietpolder, belanghebbende organisaties en de volkstuinders die in de polder tuinieren. Belangstellenden kunnen een gratis exemplaar ophalen bij de balie van het Stadsbouwhuis of opvragen bij de projectgroep ‘Oostvlietpolder’ van de gemeente Leiden, tel: (071) 516 58 24. Raad van State vernietigt bestemmingsplan, hoe nu verder?

“We gaan niet bij de pakken neerzitten”
De Raad van State keurde begin september van dit jaar het bestemmingsplan Oostvlietpolder in zijn geheel af. Hierdoor blijft de huidige situatie voorlopig ongewijzigd. Voor de Leidse economie betekent dit een behoorlijke domper nu deze mogelijkheid voor de komst van een nieuw bedrijventerrein voorlopig is weggenomen. De gemeente Leiden is niet van plan bij de pakken neer te gaan zitten. Zij wil de Oostvlietpolder nog steeds omvormen tot een gebied met een duurzaam gebouwd bedrijventerrein, de daarbij behorende ecologische zones, wegen, wandel- en fietspaden en met een centrale plaats voor volkstuinen. Daarom is nu een nieuw bestemmingsplan in voorbereiding. Dat de Raad van State het bestemmingsplan afkeurde, is vooral te wijten aan enkele lacunes in de stukken. Zo werd de reservering voor het baggerdepot niet volgens de criteria van het streekplan gemaakt. Eerder was door het ministerie van VROM besloten dat er in de bufferzone, waarin de Oostvlietpolder ligt, een bedrijventerrein mag verrijzen. Normaal is bebouwing in deze zone vrijwel onmogelijk. Het ministerie had van deze afspraak echter geen melding gedaan in deel 4 van de Planologische Kernbeslissing voor de Vierde Nota Ruimtelijke Ordening, zodat de bestemming niet houdbaar is verklaard. Ook werd de bestemming Landgoed afgekeurd, omdat er naar de zin van de Raad van State te veel op die gronden gebouwd kon worden. Bovendien is de term 'Landgoed' alleen voor woningen gereserveerd en niet voor bedrijven. Nieuw bestemmingsplan “Hoewel de uitspraak van de Raad van State ons heeft verrast en teleurgesteld, gaan wij niet bij de pakken neerzitten”, zegt Arjan de Kok, projectleider Oostvlietpolder bij de gemeente Leiden. "Met de beslissing van de Raad van State in het achterhoofd zijn we inmiddels alweer begonnen met het maken van een nieuw bestemmingsplan. Daarbij bekijken wij ook opnieuw de bestemmingen waar de Raad van State haar vraagtekens bij plaatst." Binnen een jaar wil de gemeente een nieuw plan op tafel kunnen leggen. Intussen is er voor de volkstuinen een nieuwe inrichtingsschets gemaakt, en wordt de bestemming van het landgoed heroverwogen. Baggerdepot De provincie heeft de noodzaak van een baggerstortlocatie opnieuw afgewogen. Zij is nog steeds van mening dat een reservering voor een baggerstortlocatie in de Oostvlietpolder noodzakelijk is. Daarom wil de provincie Zuid-Holland het geplande baggerdepot in de Oostvlietpolder qua ruimtelijke ordening vooralsnog niet onmogelijk maken. Wel geeft de provincie aan dat de kans dat hier een depot komt erg klein is. Eind dit jaar komt er namelijk zicht op aanvullende stortcapaciteit in de Slufter van Rotterdam. Daarnaast zijn er diverse

alternatieven voor de verwerking van baggerspecie in ontwikkeling. Maar de claim van het baggerdepot in de Oostvlietpolder zal pas definitief vervallen wanneer de provincie deze uit haar streekplan schrapt. "Hierover zijn wij volop in gesprek met de provinciale ambtenaren en bestuurders", laat Ron Hillebrand, wethouder Ruimtelijke Ordening weten. "We maken ons hard voor het definitief vervallen van het baggerdepot." Bedrijventerrein Het gebrek aan vestigings- en uitbreidingsruimte voor bedrijven in de Leidse regio is al geruime tijd nijpend. Het Leidse bedrijfsleven reageerde dan ook met grote verslagenheid op de vernietiging van het bestemmingsplan. "Het is helaas een hapering in tijd, maar het duurzaam gebouwde bedrijventerrein komt er", zegt De Kok zonder twijfel. Er liggen momenteel drie varianten voor de inrichting van het bedrijventerrein. Een ambtelijke werkgroep is nu bezig de voor- en nadelen hiervan af te wegen en komt straks met één geoptimaliseerde variant voor de dag. Daarbij zal de omgeving zijn voorzien van veel groen en zijn in-gepast in de ecologische zone. Melanie Schultz, wethouder van Economische Zaken: "We hebben kort na de uitspraak van de Raad van State met de vertegenwoordigers van het bedrijfsleven gesproken. Natuurlijk was die uitspraak voor iedereen een domper. Toch ga ook ik niet bij de pakken neerzitten. Ik heb uitgelegd dat de inzet van de gemeente is om met een nieuw bestemmingsplan het bedrijventerrein te gaan realiseren". Volkstuinen Tegen de verschuiving van de volkstuinen binnen de Oostvlietpolder klonken tijdens de zitting van de Raad van State geen bezwaren. Ondanks de vernietiging van het bestemmingsplan wil de gemeente via een zogenoemde artikel 19-procedure de werkzaamheden hieromtrent gewoon laten doorgaan. "Er ligt al een nieuwe inrichtingsschets waarin zoveel mogelijk rekening is gehouden met de recente wensen en suggesties van de volkstuinders en de afdeling Groen van de gemeente", vertelt De Kok. "Nieuw is de ontwikkeling dat het volkstuinencomplex Veldheim, vanwege de noodzakelijke uitbreiding van de begraafplaats Rhijnhof, ook een plek moet krijgen binnen de Oostvlietpolder. Ook voor deze ontwikkeling is een oplossing bedacht in de nieuwe inrichtingsschets." Globaal is de planning nu dat in de winter van 2002 - 2003 het grootste deel van de feitelijke verhuizing plaats zal vinden. Dat gaat gebeuren aan de hand van een Verplaatsingsplan van de tuinen, dat voor de jaarwisseling gereed is. Alexander Pechtold, wethouder voor het Volkstuinbeleid: "We hebben in een serie gesprekken met de Leidse Bond voor Amateurtuinders alle ins en outs van het nieuwe volkstuinengebied besproken. Die afspraken zijn verwerkt in het Verplaatsingsplan. Ik ben blij dat we er tot tevredenheid van alle verenigingen uit gekomen zijn. Ik ben ervan overtuigd dat het straks een nieuw mooi volkstuingebied wordt waar we allemaal trots op mogen zijn". Ecologische zone Het nieuwe bestemmingsplan zal voor wat betreft de ecologie niet één op één gelijk zijn aan het oude plan. De Kok: "Wij streven ernaar in het nieuwe plan, allereerst een goede onderbouwing voor de geplande ecologische zone te geven. Daarbij zijn de uitkomsten van een Natuurwaardenonderzoek erg belangrijk. Omdat de uitkomsten van dat onderzoek nog niet bekend zijn valt daar nu nog weinig van te zeggen. Er is een kans dat de resultaten van het Natuurwaarden- onderzoek de plannen gaan beïnvloeden. Als dat het geval is, dan zullen we eerst met de betrokkenen gaan overleggen. Verder zijn er op de plek waar de ecologische zone zou moeten komen een aantal bijzondere archeologische vondsten gedaan. Met deze vondsten houdt de gemeente rekening bij de invulling van de zone."

Ecologische verbindingszone:

Inwoners, gemeente en deskundigen maken samen het ontwerp
De gemeente Leiden heeft al jaren de wens om de twee natuur- en recreatiegebieden Vlietland en Polderpark Cronesteyn via een ecologische zone met elkaar te verbinden. Met de herinrichting van de Oostvlietpolder kan deze wens in vervulling gaan. Het is de bedoeling dat er een groene verbindingszone van zo'n 100 meter breed wordt aangelegd. Hoe deze er precies uit gaat zien wil de gemeente graag vormgeven in nauwe samenwerking met de inwoners van Leiden en enkele deskundigen. Vanaf het begin van de herinrichting van de Oostvlietpolder staat, naast het bedrijventerrein, ook een eco-logische verbindingszone tussen Recreatiepark Vlietland en Polderpark Cronesteyn op het programma van de gemeente Leiden. Een onderzoek dat de gemeente in 1998 liet uitvoeren wijst uit dat een ecologische verbindingszone de natuurwaarden van zowel de polder als de twee groen-gebieden kan vergroten en tegelijk de kwaliteit van de directe leefomgeving kan verbeteren. Inwoners van Leiden krijgen hierdoor meer mogelijkheden om in de polder van de natuur te genieten en te recreëren. Projectgroep Hoe de ecologische verbindingszone eruit komt te zien staat nog niet vast. “Wij willen graag samen met de inwoners van Leiden, waarbij ik vooral aan de bewoners van de Vlietweg denk, en enkele deskundigen van binnen en buiten de gemeente het inrichtingsplan voor deze zone maken”, zegt Jasper Groos, coördinator aanleg ecologische zone in de Oostvlietpolder. “Daarom gaan wij een projectgroep in het leven roepen die het ontwerp en de aanleg van de zone begeleidt. We hopen met deze projectgroep een groene zone in te richten die voor mens en natuur wat te bieden heeft.” Randvoorwaarden In de projectgroep kan iedereen zijn wensen kenbaar maken. Groos garandeert echter niet dat iedereen zijn zin krijgt. “Er zijn wel de nodige randvoorwaarden opgesteld waaraan de zone moet voldoen. Zo staat vast waar de zone komt te liggen en dat deze overal ongeveer 100 meter breed wordt. De natuur die we daar willen laten ontstaan, moet allereerst een goede leefomgeving vormen voor de dieren die er straks te vinden zijn. De bomen en struiken die worden aan-geplant moeten bovendien passen in het landschap en aansluiten bij het groen in Vlietland, Cronesteyn en op het te bouwen duurzame bedrijventerrein. Verder dienen wij bij het ontwerp rekening te houden met de historie van het gebied. Bijvoorbeeld door de archeologische vondsten daarin zo goed mogelijk in te passen. Daarnaast benaderen wij de ecozone vanuit de mens. Wij willen namelijk geen natuur met een hek eromheen, maar een zone die gedeeltelijk ook geschikt is voor de recreant en natuurliefhebber.” Natuurwaarden oppeppen Door de herinrichting van de polder verdwijnt helaas het weidelandschap met weidevogels. “In de ecologische zone komt hier weer een nieuw natuurlandschap met diverse andere vogels voor terug.” Maar wat precies, dat wil de gemeente nu graag met alle belanghebbenden bepalen. “Het is voor ons een uitdaging om samen de natuur in het gebied zodanig op te peppen dat de natuurwaarden er straks zelfs zijn toegenomen.” Groos roept dan ook alle belangstellenden op om hun ideeën de vrije loop te laten en deze op te sturen naar de gemeente. “We zullen ze zeker bij het maken van het ontwerp meenemen.”

Waardevolle archeologische vondsten in de Oostvlietpolder
De Oostvlietpolder heeft er niet altijd zo uitgezien als nu. In de IJzertijd (450 v.Chr.-50 n.Chr.) en in de Romeinse tijd (50 - 450 n. Chr.) werd dit veengebied doorsneden door een stelsel van kreken en kreek-ruggen. De hooggelegen ruggen in een nat maar vruchtbaar landschap waren goede plaatsen om te wonen. Uit de directe omgeving, de huidige Roomburger-, Cronesteijn- en Stevenshofjespolder, zijn al vele vondsten uit deze periodes bekend. In 1999 zijn met grondboringen de plaatsen waar bewoning mogelijk was in kaart gebracht. Op tien plaatsen zijn bij dit onderzoek sporen van bewoning aangetroffen. Die zomer hebben medewerkers van bureau Monumenten en Archeologie van de gemeente en de Universiteit Leiden samen op een van deze plekken verder gezocht. Hierbij is een klein deel van de vindplaats opgegraven. Het blijkt te gaan om een kleine nederzetting die bewoond was vanaf het midden van de eerst eeuw tot het midden van de derde eeuw na Christus. De vondsten wezen op een grote productie van aardewerk en ijzer, en handel met de Romeinse nederzettingen in Roomburg en Valkenburg. In 2001 is een tweede vindplaats onderzocht. Hier werd aardewerk aangetroffen uit de IJzertijd en de Romeinse tijd. Bij dit onderzoek is de nederzetting zelf niet opgegraven; wel werd duidelijk waar deze precies ligt. Het archeologisch onderzoek van de Oostvlietpolder is nog lang niet afgerond. Op basis van nader onderzoek besluit de gemeente of de vindplaatsen bewaard blijven in de bodem, of dat de archeologische vondsten zo volledig mogelijk worden opgegraven.

Gemeente helpt volkstuinders met verplanten bomen
Ook in de nieuwe plannen voor de herinrichting van de Oostvlietpolder moeten sommige volkstuinen verhuizen. De gemeente Leiden wil de volkstuinders daarbij zoveel mogelijk helpen. Bijvoorbeeld bij het verplanten van bomen en grote struiken. Daarnaast probeert de gemeente andere bomen in de polder te behouden of te verplanten. De gemeente Leiden streeft er in haar bomenbeleid naar zoveel mogelijk bomen op dezelfde plaats te behouden. Lukt dit op een of andere manier niet dan doet de gemeente haar uiterste best om de bomen te verplaatsen. Blijkt ook dit onmogelijk, dan wordt een kapvergunning verleend en de vervangingswaarde van de gekapte bomen gecompenseerd. Dit gebeurt door de aanplant van nieuwe bomen of door het storten van een geldbedrag in het Bomenfonds van de gemeente Leiden. De bomen van de volkstuinders In de Oostvlietpolder wordt een deel van de volkstuinen verplaats naar elders in het gebied om plaats te maken voor een bedrijventerrein. In deze volkstuinen en direct daarbuiten staan veel bomen en grote struiken. De gemeente bekijkt eerst welke bomen kunnen blijven staan. Mogelijk is er voor deze bomen plaats in het ontwerp van het bedrijventerrein. De meeste bomen zullen echter moeten wijken. Er is intussen onderzocht welke bomen verplant kunnen worden. Volkstuinders is daarbij de mogelijkheid gegeven om met hulp van de gemeente bomen of struiken naar hun nieuwe tuin mee te nemen. Uiteindelijk zal ook een aantal bomen overblijven dat, door ziekte, beschadiging of gewoon omdat verplanten onmogelijk is, moet worden gekapt.

Kosten Inmiddels hebben enkele volkstuinders al bij de gemeente aangegeven welke bomen en struiken zij willen meenemen naar hun nieuwe tuin. De beste tijd om bomen te verplanten is de winter. Het verplanten zal naar verwachting tussen december 2002 en maart 2003 plaatsvinden, behalve als de tuinders al een nieuwe tuin hebben gevonden in het bestaande volkstuingebied. In dat geval probeert de gemeente al deze winter de bomen en struiken over te planten. De kosten hiervoor zullen worden betaald door het project Oostvlietpolder.

Wet Voorkeursrecht Gemeenten
Veel grond in de Oostvlietpolder is in handen van de gemeente Leiden. Toch wil zij nog bepaalde percelen in de polder aankopen om de plannen daadwerkelijk te realiseren. Eigenaren van die percelen hebben recent weer bericht ontvangen van de gemeente dat hun grond valt onder de Wet Voorkeursrecht Gemeenten. De nieuwe aanwijzing is noodzakelijk, omdat door het besluit van de Raad van State om het bestemmingsplan Oostvlietpolder te vernietigen, de planologische grondslag voor de aanwijzing, is vervallen. Mr. A.M. Kluit Tel. 071 516 58 32

AGENDA Voorlopige planning nieuwe bestemmingsplan September 2001 start nieuw bestemmingsplan December 2001 Verplaatsingsplan volkstuinen in raadscommisie

April/Mei 2002 inspraak op nieuw bestemmingsplan Juni 2002 behandeling nieuw bestemmingsplan in de Provinciale Planologische Commissie Eind augustus 2002

vaststelling nieuw bestemmingsplan in de gemeenteraad COLOFON Deze nieuwsbrief is een uitgave van de gemeente Leiden, Dienst Bouwen en Wonen. Graag horen wij uw reacties op de nieuwe plannen voor de Oostvlietpolder en deze nieuwsbrief. Aan deze nieuwsbrief kunnen geen rechten worden verleend. Uitgave en copyright november 2001 Gemeente Leiden, Dienst Bouwen en Wonen Oplage 1500 stuks Productie en coördinatie Van der Brugge Communicatie Advies Tekst en eindredactie Freddy van der Brugge, Arjan de Kok en Barbara Gumbert Fotografie/Illustratie Freddy van der Brugge Archeologisch Centrum Leiden Gemeente Leiden Vormgeving Krikke • Pardon Druk Drukkerij van der Linden Redactieadres Gemeente Leiden Dienst Bouwen en Wonen Postbus 9100 2300 PC Leiden