Samenspraakrapportage concept Masterplan Nieuw Binckhorst Concept Raadsvoorstel

30 Januari 2008

02

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 03

Inhoud

06 07 07 08 08 08 08 08 09 09 10 10 10

1. 1.1 1.2 2. 2.1 2.2 2.3

Introductie Inleiding Leeswijzer De samenspraak Inleiding Samenspraak 2006 Samenspraak 2007
Inhoud van het samenspraakproces

11 11 11 11 11 11 12 14 18

2.5

Samenspraak na formele uitspraak
Oprichting expert consultatie groep Oprichting klankbordgroep direct belanghebbenden

2.6

Reacties
Consultatie december 2006 Expertdebat december 2007 Samenspraakbijeenkomst december 2007 Internetenquête

2.4

Activiteiten
Consultatie december 2006 Expertdebat december 2007 Samenspraakbijeenkomst december 2007 Internetenquête december 2007

3.

Ambtelijk advies aan het bestuur Vervolg

42

4.

04

Bijlagen

44

Bijlage 1
Resultaten consultatie december 2006

46

Bijlage 2
Verslag expertdebat 18 december 2007

58

Bijlage 3
Verslag samenspraakbijeenkomst 19 december 2007

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 05

Inleiding

In de Structuurvisie Den Haag 2020, Wéreldstad aan zee zijn de lijnen uitgezet voor een sociaal en economisch sterke stad aan zee, met een internationaal profiel in een sterke regio. De Binckhorst is één van de ontwikkelingsgebieden die bijdragen aan de doelstellingen van de Structuurvisie.

De gemeente Den Haag, BPF Bouwinvest en Rabo Vastgoed presenteerden op 18 juli 2007 hun gezamenlijke haalbaarheidsstudie / beslisnotitie Nieuw Binckhorst (verder in deze samenspraakrapportage concept Masterplan Nieuw Binckhorst genoemd). Dit concept Masterplan Nieuw Binckhorst is het inhoudelijk kader en onderwerp van samenspraak. Het resultaat van de samenspraak is een verslag met een beargumenteerde reactie daarop in de vorm van deze samenspraakrapportage.

De samenspraakrapportage maakt deel uit van besluitvorming in het college van burgemeester en wethouders en uiteindelijk de gemeenteraad. De inbreng van de deelnemers aan de samenspraak heeft de status van advies aan het gemeentebestuur en de projectpartners. Samenspraak vindt plaats voorafgaand aan het vaststellen van Masterplannen. Het doel is betrokkenheid en draagvlak te creëren bij belanghebbenden en tevens de plankwaliteit te vergroten.

06

Nieuw Binckhorst:

Leeswijzer
In hoofdstuk 2 staat waarover wel en geen samenspraak mogelijk is geweest en bevat een uiteenzetting van de middelen die voor de samenspraak over Nieuw Binckhorst zijn gebruikt. Daarnaast staat in hoofdstuk 2 op hoofdlijnen beschreven wat de reacties van deelnemers aan de samenspraak op het concept Masterplan Nieuw Binckhorst zijn geweest. In hoofdstuk 3 leest u vervolgens per reactie wat het advies is aan het bestuur: overnemen of niet overnemen, met argumentatie waarom de reactie in kwestie niet moet worden overgenomen. De hoofdstukken 3 en 4 bevatten het ambtelijk advies en een doorkijk op het vervolg.

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 07

Hoofdstuk 2

De samenspraak
Samenspraak voor Nieuw Binckhorst heeft in twee periodes het afgelopen jaar plaatsgevonden: december 2006 en december 2007. De fase waarin het project verkeerde, was leidend voor de inhoud van het samenspraakproces. In 2006 ging samenspraak nog over eerste contouren, over de ambitie voor Nieuw Binckhorst. In 2007 waren de plannen meer concreet in de vorm van het concept Masterplan Nieuw Binckhorst.
2.1 Inleiding 2.3 Samenspraak 2007 Inhoud van het samenspraakproces Samenspraak voor Nieuw Binckhorst heeft in twee periodes het afgelopen jaar plaatsgevonden: Vastliggende onderdelen/uitgangspunten december 2006 en december 2007. De fase In verband met eerdere besluitvorming van het waarin het project verkeerde, was leidend voor de college over de plannen voor Nieuw Binckhorst inhoud van het samenspraakproces. In 2006 ging was er geen samenspraak meer mogelijk over: samenspraak nog over eerste contouren, over de ambitie voor Nieuw Binckhorst. In 2007 waren Onderverdeling van Nieuw Binckhorst in drie de plannen meer concreet in de vorm van het zones: concept Masterplan Nieuw Binckhorst.Inhoud van Noordelijke zone met een hoogstedelijk het samenspraakproces karakter. Dit moet een uitbreiding vormen 2.2 Samenspraak 2006 van het huidige centrum; Middenzone met een stadspark van Samenspraak was in deze fase nog erg algemeen ongeveer 16 hectare; en spitste zich met name toe op vragen als: Zuidelijke zone met een stedelijk karakter. Wat wilt u behouden in Nieuw Binckhorst? 7.000 woningen: 30% sociale sector (o.m. Welke zaken wilt u niet meer terug zien in studenten en kunstenaars), 70% midden- en Nieuw Binckhorst? duurder segment met gemengd koop- en Wat mag zeker niet ontbreken in Nieuw huurwoningen. Totaal van 7.000 wordt niet Binckhorst? overschreden; 200.000 m² kantoren; 65.000 m² bedrijfsruimte; 65.000 m² stedelijke dan wel wijkvoorzieningen; 08

Overzichtskaart Samenspraakgebied

Uitgenodigd voor consultatie 2006 en Samenspraakbijeenkomst 2007

Per huishouden uitgenodigd voor invullen internetenquete 2007.

65.000 m² publieksaantrekkende functies van internationale allure; 60.000 m² additioneel programma; Sloop 80 sociale huurwoningen; Binckhorst Zuid: koppeling havenarmen en doorsteek naar Trekvliet; Binckhorst Zuid: brug naar Caballerofabriek; Het ambitieniveau: aantrekkelijk gemengd gebied met internationale allure, waarbij kernbegrippen stoer, stedelijk, ondernemend, mondiaal en duurzaam zijn; De ontsluiting en aanleg van vervoersvoorzieningen; Het uitplaatsen van bedrijven die niet in het profiel van Nieuw Binckhorst passen; De fasering. Vrije ruimte voor samenspraak Onderwerpen waarover – binnen de gestelde kaders en uitgangspunten - wel samenspraak mogelijk was, zijn: 1. Nadere invulling van de drie zones Noord, Park en Zuid; 2. Functiemenging (waar komt wat); 3. Invulling van de bedrijfslocaties; 4. Volumeverdeling; 5. Identiteit; 6. Verschijningsvorm, met name inrichting openbare ruimte (bijvoorbeeld inrichting en gebruik van het stadspark). Deze onderwerpen zijn nog vrij algemeen. Om toch meer richting te geven aan het samenspraakproces, is gewerkt aan de hand van de vier thema’s: Wonen; Werken; Bereikbaarheid en mobiliteit; Vrije tijd en recreatie.

Deze vier thema’s hebben als een rode draad door alle samenspraakactiviteiten van 2007 gelopen. 2.4 Activiteiten Er is een aantal verschillende activiteiten ontplooid om de samenspraak rond Nieuw Binckhorst vorm te geven. Hieronder leest u in algemene termen op welke wijze de activiteiten zijn vormgegeven. Onder het hoofdstuk ‘resultaten’ staan de reacties op hoofdlijnen weergegeven. In de bijlagen vindt u de meer uitgebreide verslagen en rapportages van alle samenspraakactiviteiten. Consultatie december 2006 Met belanghebbenden in en rondom het gebied (bewoners, bedrijven, eigenaren en gebruikers) heeft in december 2006 samenspraak plaatsgevonden in de vorm van een inloopmiddag en een speciale bijeenkomst voor bedrijven. Tijdens deze bijeenkomsten werden de contouren van het concept Masterplan, die visie op Nieuw Binckhorst, gepresenteerd aan de hand van presentatiepanelen met referentiebeelden. Aanwezigen konden hierover vragen stellen. Daarnaast kregen zij een enquêteformulier mee. Tijdens de inloopmiddag waren ruim 100 mensen aanwezig. Bij de speciale bijeenkomst voor ondernemers waren 110 ondernemers aanwezig.

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 09

Expertdebat 18 december 2007 Voor een selecte groep belangenverenigingen, stedenbouwkundigen, architecten, sociaaleconomische wetenschappers en andere experts op het gebied van sport, recreatie, mobiliteit en duurzaamheid vond op 18 december 2007 een expertdebat plaats. De experts waren hiervoor persoonlijk uitgenodigd. Er waren circa 20 experts aanwezig (excl. gemeente en betrokken marktpartijen). De bijeenkomst startte met een welkomstwoord van wethouder Peter Smit (Verkeer, Binckhorst, Binnenstad en Milieu) en een toelichting op het concept Masterplan door directeur Gebiedsonderneming Nieuw Binckhorst i.o. de heer Van der Harst. Het debat vond plaats langs de vier thema’s wonen, werken, bereikbaarheid en mobiliteit, vrije tijd en recreatie. Daarnaast kwam ook het thema duurzaamheid aan de orde. Ieder thema werd ingeleid door één van de genodigden, die hiervoor speciaal vooraf was benaderd. In het debat was ruimte voor reflectie op het concept Masterplan en voor suggesties voor de uitwerking. Elders in deze rapportage staan de resultaten van dit debat vermeld. Als bijlage is tevens een uitgebreid verslag gevoegd. Samenspraakbijeenkomst 19 december 2007 Voor direct belanghebbenden in en om het gebied (bewoners, bedrijven, eigenaren en gebruikers) vond op 19 december 2007 een samenspraakbijeenkomst plaats. Om hen hiervoor uit te nodigen, is huis-aan-huis een uitnodiging (zie kaart aan het eind van paragraaf 2.4) met een samenvatting van de beslisnotitie/ haalbaarheidsstudie (concept Masterplan) verspreid. Er waren 56 mensen aanwezig. Na een plenair begin met een welkomstwoord door wethouder Peter Smit en een toelichting op het concept Masterplan door de gebiedsdirecteur, gingen de aanwezigen in vier groepen uiteen. Iedere groep besprak aan de hand van een eigen thema het concept Masterplan. De thema’s waren wonen, werken, bereikbaarheid en mobiliteit en als vierde vrije tijd en recreatie. De deelnemers hebben zich tevoren opgegeven voor het onderwerp van hun keuze. Er was ruimte om te reageren op de vastgestelde uitgangspunten uit het concept Masterplan en om suggesties ter verbetering aan te geven.

Internetenquête december 2007 Om ook andere Hagenaars en belangstellenden te betrekken bij de samenspraak over Nieuw Binckhorst, heeft op de website www.wereldstadaanzee.nl van 5 december 2007 tot en met 31 december 2007 een enquête gestaan. De enquête stond alleen gedurende deze periode op de website om te voorkomen dat er na afloop van het samenspraakproces van 2007 nog reacties binnenkwamen die niet in het samenspraakproces konden worden verwerkt. Om het publiek attent te maken op de internetenquête, is een persbericht uitgestuurd aan diverse media. Daarnaast is geadverteerd in de Posthoorn, heeft de Stadskrant aandacht aan de enquête besteed en is er in een gebied rondom Binckhorst een flyer huis aan huis verspreid (zie kaart aan het eind van paragraaf 2.4). De enquête was ingedeeld aan de hand van de vier thema’s wonen, werken, bereikbaarheid en mobiliteit, vrije tijd en recreatie. De enquête vroeg met name naar de toekomstige functies en gewenste uitstraling van Nieuw Binckhorst en de ‘toegevoegde waarde’ voor de binnenstad. Insteek was ‘wat wil de Haagse samenleving met Nieuw Binckhorst’. 151 mensen hebben de enquête ingevuld.

10

2.5 Samenspraak na formele samenspraak De gebiedsonderneming i.o. vindt het van belang dat belanghebbenden en experts ook na formele samenspraak betrokken blijven bij verdere planvorming en later ook bij de uitvoering. Hiervoor heeft zij twee groepen in het leven geroepen. Oprichting expert consultatiegroep De experts die aanwezig waren tijdens het expertdebat van 18 december 2007, zijn door de gebiedsonderneming i.o. uitgenodigd zich op te geven voor een expert consultatiegroep. Hiervoor hebben 12 mensen zich opgegeven. Oprichting klankbordgroep direct belanghebbenden Tijdens de samenspraakbijeenkomst van 19 december 2007 zijn de aanwezigen uitgenodigd door de gebiedsonderneming i.o. voor een klankbordgroep. Hiervoor hebben 23 mensen zich opgegeven. 2.6 Reacties Consultatie december 2006 Reacties op ambitie Over het algemeen waren reacties positief en waren aanwezigen nieuwsgierig naar de uitwerking van de plannen, met name de invulling van het samenspel van wonen en werken. Men vond de plannen soms wat vaag. Daarnaast bleef de samenhang met het Trekvliettracé onduidelijk. Ook was voor sommige aanwezigen niet helemaal duidelijk hoe ver de politieke besluitvorming gevorderd was. Enkele bewoners zijn teleurgesteld en hadden meer van de plannen verwacht. Zij vinden ook dat de huidige bewoners niet veel hebben aan plannen die pas over 20 jaar gerealiseerd zijn. Sommigen vonden een shopping mall geen goed idee en haalden de Megastores aan als voorbeeld van hoe het niet moet. Suggesties De algemene suggestie was om vooral goed te kijken of de plannen bij de omgeving passen. Ook dient er aandacht te zijn voor de gevolgen van de ontwikkelingen voor de gemeente Voorburg en zekerheid over de aanleg en financiering van het tunneltracé. Bereikbaarheid in alle vier de windrichtingen werd van groot belang geacht. Daarnaast pleitten aanwezigen ervoor het kasteel en haar omgeving zichtbaar te maken.

Nieuw Binckhorst zou volgens sommigen vooral een oase van rust moeten worden, door veel groenvoorziening. Creëer niet alleen ruimte voor een 24-uurseconomie. In Nieuw Binckhorst kan het bestaande water beter worden benut, bijvoorbeeld voor meer waterrecreatie. Ook daktuinen gaven deelnemers mee als suggestie. Ook zou er meer dubbel gebruik moeten worden gemaakt van de ruimte. Een andere dringende suggestie is pas kantoren te bouwen als je er gebruikers voor hebt: voorkom leegstand. Aandachtspunt is volgens de aanwezigen ook dat uit te plaatsen bedrijven die hinder veroorzaken, ‘niet over de schutting’ naar buurgemeenten worden gegooid. Expertdebat december 2007 Het expertdebat vond plaats op locatie in de Caballero Fabriek, als het ware een natuurlijk decor voor een gedachtewisseling van deskundigen. In zijn inleiding geeft Wethouder Peter Smit aan dat bouwen in de Binckhorst, bij de binnenstad, een noodzaak is voor Den Haag. Nieuw Binckhorst is één van de omvangrijkste opgaven die voortvloeien uit de structuurvisie Wéreldstad aan zee. Bij het bespreken van de thema’s wonen, werken, bereikbaarheid en mobiliteit, recreatie en vrijetijdsbesteding en duurzaamheid komen al gauw de kernbegrippen naar voren waar het in Nieuw Binckhorst om draait. Uitwerken van woonomgevingen in relatie tot de openbare ruimte en eisen stellen aan architectuur, wijkontsluiting, functiemenging, identiteit, voorzieningenniveau, gebruik van water en waterwegen, behoud van karakteristieken, juridische implicaties als gevolg van conceptkeuzes en timing in de ontwikkeling en uitvoering van de opgaven. De deelnemers zijn het al gauw eens over de integrale benadering: wonen, werken, duurzaamheid, recreëren en bereikbaarheid bekijken in samenhang. Het definieert de opgave en maakt de ambitie zichtbaar. Dat het concept Masterplan als ambitieus wordt gezien doet niets af aan het advies van de experts om in de benadering nog ‘grootser’ te durven denken. Het stadspark moet aansluiten bij de 24-uurs economie van de stad van straks. Een voorziening met een autonome aantrekkingskracht die verder gaat dan tegemoet komen aan de verpozingbehoefte van de Nieuw Binckhorsters. Echter een vrije, losse woonwerkomgeving vraagt om voorzieningen die passen bij een 24-uurs economie. Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 11

Het stadspark moet ook daarin voorzien, naast horeca, museale ruimten, podia, is het park een plaats om te ontmoeten en te beleven. De woonomgeving, waarin wonen en werken bepalend zijn voor de identiteit van het gebied, moet tot een voorbeeld leiden van hoe functiemenging vorm kan krijgen. Juridische hinderpalen moeten in het prilste stadium onderkend worden. Zonder het recht geweld aan te doen, moet de zoektocht naar de ideale vorm leiden tot een juridische basis voor ruimtelijk economische ontwikkelingen. Wanneer ambities tot werkelijkheid worden gebracht is het noodzakelijk de randvoorwaarden te kennen en te weten hoe daar vanaf het allereerste begin mee om te gaan. Duurzaamheid vraagt om de ontwikkeling van bouwconcepten waarbij de modernste kennis wordt gebruikt. Warmtekoppeling tussen warmtegevende kantoren en warmtevragende woningen is een voorbeeld van energieneutraal opereren. Een stap verder is een omgevingstotaal te maken dat zelfs energie oplevert. De woon- en werkfuncties in het gebied vragen om “iets eigenwijzigs”. Het karakteristieke van de wijk met gebouwen die tot het industrieel erfgoed gerekend mogen worden, gevoegd bij de oude handelsfunctie van het water geven Nieuw Binckhorst dat eigene, samen met bebouwingsvolumes en woningdichtheid. Die gebouwen krijgen een nieuwe functie passend bij het woon-werkconcept van Nieuw Binckhorst; de Caballero Fabriek kan model staan. De ambitie van het eigenwijze kan heel goed tot uiting komen door nieuwe architectuur, bouw als het ware de monumenten van de toekomst. Het handelswater krijgt een aanvullende functie in het totaalconcept van bereikbaarheid en wijkontsluiting. In dat concept past ook een openbaar vervoeraanbod gebaseerd op vervoerswaarde. Welke OV voorzieningen zijn er nodig om recht te doen aan de functie en ligging van Nieuw Binckhorst. De suggestie is gedaan om daar nu, gezien de doorlooptijd van infrastructurele ontwikkelingen, nog eens kritisch naar te kijken. En ook om verder te kijken dan Nieuw Binckhorst alleen. Het zou mooi zijn de verplaatsingsbehoefte te verkleinen door wonen en werken dichtbij elkaar te brengen. Wonen bij je werk op loopafstand is een ideaal dat best gestimuleerd mag worden door een financiële prikkel. 12

Uit marketingoverwegingen is het van groot belang de belevingswaarde van Nieuw Binckhorst vanaf de allereerste, fysieke, ontwikkelingen te koesteren. Een valse start kost heel veel energie. Begin zo snel mogelijk met ontwikkelingen die al een gevoel oproepen over de gewenste kwaliteiten van Nieuw Binckhorst. Samenspraakbijeenkomst december 2007 Voor de doelgroep direct belanghebbenden is een bijeenkomst georganiseerd in het Mövenpick Hotel Voorburg. Na de plenaire presentaties van wethouder Peter Smit en de directeur van de Gebiedsonderneming Nieuw Binckhorst i.o. Dick van der Harst, zijn de deelnemers in groepen uiteen gegaan. Zij bespraken per groep één thema waarvoor zij hadden ingetekend. Deze ateliers stonden onder leiding van onafhankelijke gespreksleiders. Themagewijs volgen hieronder de suggesties die de deelnemers aan de gemeente en haar partners mee willen geven. Werken De deelnemers maken zich zorgen over de gevolgen van de transformatie voor zichzelf en hun bedrijven. Zij dringen aan op zorgvuldige communicatie in het algemeen en het bieden van maatwerk voor individuele gevallen. Het gaat hier vooral ook om het wegnemen van onzekerheid. Het wegnemen van die onzekerheid kan, door zo concreet mogelijk aan te geven wat waar en wanneer op stapel staat. Behoud cultureel (industrieel) erfgoed. Veel gebouwen zijn karakteristiek voor de Binckhorst en geven een beeld van de geschiedenis. Maak gebruik van het boekje ‘De Straat’ en geef mensen de gelegenheid suggesties te doen voor het behoud van karakteristieke elementen op de Binckhorst via de website. Regel de functiemenging goed. Wees nauwkeurig in wat niet alleen gewenst is, maar ook realistisch. Geef ook ‘middelschalige’ bedrijvigheid de ruimte. Schets het juiste beeld zodat er geen verkeerde verwachtingen kunnen ontstaan, biedt ook een juridisch kader daarvoor. Voor werken en wonen op Nieuw Binckhorst moet aan randvoorwaarden worden voldaan. Kinderopvang is met name genoemd. In de fysieke sfeer dringen de deelnemers aan op een blijvend goede bereikbaarheid, ook tijdens het transformatieproces. Een intensiever gebruik, doordat er meer mensen gaan wonen en werken

op Nieuw Binckhorst, heeft gevolgen voor het aanbod van parkeerplaatsen. Denk niet alleen in aantallen maar ook aan regimes waaraan bedrijven en particulieren zich moeten houden. Bouw niet voor de leegstand, de groep sprak haar zorg uit over de bezettingsgraad van kantoorpanden. Tips zijn een beheersstructuur af te spreken bij multifunctioneel gebruik van gebouwen en te leren van grote intensieve grootstedelijke projecten elders in binnen- en buitenland. Wonen Deze groep spreekt zich waarderend uit over de ontwikkelingen. Aantrekkelijke woonmilieus met een mooi park en schone industrie is een prettige gedachte. Het vertrek van bedrijven met extensief ruimtegebruik en bedrijven die (stank) overlast bezorgen, vindt men goed. Ook deze groep leeft met onzekerheden over de mogelijkheden met betrekking tot wonen. Men dringt aan op het aangeven van termijnen waarbinnen ontwikkelingen plaatsvinden en de communicatie van de gebiedsonderneming hierover. Dit geldt zowel voor de bewoners in het Vestia-blok als voor de woonbootbewoners. De roep om goede informatievoorziening en contactmogelijkheden is duidelijk; het gaat om tijdelijkheid van een bedrijfsvergunning, de verplaatsingsoperatie en de kosten die dat met zich meebrengt, het risico van verpaupering, het besluitvormingsproces. En wees ook helder over wat je (nog) niet weet. De groep uit ook de behoeften aan voorzieningen. Scholen en kinderopvang, een ‘bezinningcentrum’ of kerk, een openbaar park en geef, op gepaste wijze, de begraafplaats daarin een plek. De woningen zullen voor het overgrote deel uit appartementen bestaan. Is het mogelijk om gemeenschappelijke tuinen te hebben en beheren, is zowel een vraag als een suggestie. Houd rekening met bezonning bij hoogbouw. De groep vraagt aandacht voor het imago. Men wil een schone wijk om te wonen en te werken. Geef water een functie die bijdraagt aan het imago van de wijk. Bereikbaarheid en mobiliteit Deze groep vraagt veel aandacht voor de ontsluiting van Nieuw Binckhorst en zet vraagtekens bij de gekozen oplossingen. Het Trekvliettracé staat niet meer ter discussie. De consequentie is wel dat er een weg door het

park gaat. Is het Trekvliettracé zo dicht langs de Utrechtsebaan wel een oplossing voor de bereikbaarheid van de stad? Een suggestie is de ontsluiting van de stad verder van de A12 te realiseren. De verkeersafwikkeling zonder aanpak van de Neherkade is problematisch. De congestieproblematiek op Nieuw Binckhorst en het verlagen van de parkeerdruk kan door van het station Voorburg weer een intercitystation te maken. In het algemeen is de groep voorstander van het gebruik van alternatieven van het autogebruik. Het stimuleren van het openbaar vervoer en daar de juiste voorzieningen voor treffen is één. De verbetering en aanleg van fietsroutes in en door Nieuw Binckhorst met goede en veilige verbindingen, ook richting het zuiden, is een ander. Ook vraagt de groep om aantrekkelijke wandelroutes tussen de diverse knooppunten van openbaar vervoer, sociaal veilig en levendig qua sfeer. Voor parkeren doet de groep de suggestie een wisselgebruik te ontwikkelen waarbij bewoners ’s avonds en ’s nachts parkeerruimte gebruiken en ‘werkers’ overdag diezelfde plaatsen innemen. Vrije tijd en recreatie De woon- en werkomgeving kent veel bruikbare openbare ruimte. De inrichting daarvan is van groot belang voor een levendig straatbeeld, waar mensen aangenaam moeten kunnen verpozen. Het water is in menig opzicht een structurerend element in Nieuw Binckhorst. Dat water moet niet afgeschermd worden doordat alleen woningen en bedrijven aan het water staan. Het belemmert de recreant en sporter, zij willen bij het water komen. Ook een drukke weg of pad kan een hindernis vormen voor het bereiken van de oevers of kades. Concentratie van sportvoorzieningen kan wenselijk zijn; toch zou de sporterrecreant gebaat zijn bij logische verbindingen tussen de gebieden op Nieuw Binckhorst om te wandelen, hardlopen, skaten of fietsen. Leg ook een verbinding met andere voorzieningen in aanpalende wijken. Het omgevingsklimaat draagt bij aan de vrijetijdsbeleving. Kwalitatief hoogstaande architectuur, behoud van karakteristieke elementen, inrichting van de openbare ruimte. Geef bewoners en bedrijven ruimte voor initiatieven op het gebied van kunst en cultuur, het zal de sociale cohesie versterken. Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 13

Bijvoorbeeld de programmering voor een podium laten verzorgen door betrokkenen. Ook initiatieven die het bezoek van buiten stimuleren. Naast kwalitatief goede horecabedrijven ook de aanleg van bijvoorbeeld camperplaatsen met water en stroom. Het park kan als manifestatie- en evenemententerrein grote aantrekkingskracht hebben voor brede doelgroepen. Internetenquête De internetenquête bood Hagenaars en andere geïnteresseerden (juist van buiten het gebied) de gelegenheid ook hun mening te geven over het concept Masterplan Nieuw Binckhorst. De vragenlijst is door 151 mensen aangeleverd. Zij maken daarmee kans op een ballonvaart. Ook hebben 102 van hen aangegeven in het vervolg betrokken te willen blijven bij de ontwikkelingen met betrekking tot Nieuw Binckhorst. Voor beide zaken was het noodzakelijk adresgegevens achter te laten. Aanzienlijk meer mannen dan vrouwen hebben de enquête ingevuld; 110 mannen tegenover 39 vrouwen. Maar 2 respondenten wonen op de Binckhorst. De meesten, 117, werken niet op de Binckhorst, 22 wel en 10 respondenten hebben een eigen bedrijf op de Binckhorst. In de leeftijdscategorieën is de groep respondenten van 26 tot 45 het grootst (80), gevolgd door 46 tot 65 jarigen (58). De groep van 15 tot 25 jaar kent een score van 8 personen en die van 66 jaar en ouder 3. Op de vraag (6) welke drie voorzieningen moeten in ieder geval op Nieuw Binckhorst komen, scoorde het park met 12,5% het hoogst, gevolgd door restaurant (11%), sportvoorzieningen (11%) en supermarkt (11%). Andere voorzieningen: parkeergarage (10%), scholen (9%), gezondheidscentrum (9%), kinderopvang (8,5%), café (8,5%) en theater/bioscoop (8%). Aanvullend op de voorzieningen die in de vraag gegeven zijn noemt men: de jachthaven, een snel en efficiënt openbaar vervoer, groen voor natuurbeleving en ruimte voor sport in- en outdoor. Vraag 7 vraagt naar de voorzieningen die bewoners nodig hebben om zich prettig en veilig te kunnen voelen op Nieuw Binckhorst. Levendigheid en goede verlichting scoorden beide het hoogst met 13,5%. Gevolgd door: 14

groen (11,5%), politiebureau/wijkagent (11%), veilige parkeergarage (9%), camerabewaking (8,5%), sociale controle (7,5%), veel voetgangersoversteekplaatsen (7,5) en autovrije zones (7,5%). In het oog springt, bij de suggesties die men deed, de sociale cohesie als ‘middel’ om zich veilig te voelen: Geen kantoorflats, na kantoortijd levenloos. Wonen en werken integreren, geen ‘werkghetto’ gedompeld in duisternis’. Gebouwen met een menselijke maat, woningen op de begane grond of goed verlichte etalages dus geen ‘blinde plinten’. Winkelstraatjes waar je in de pauze naar toe kunt gaan. Als de buurt gaat leven wordt het vanzelf veiliger door grotere sociale controle. Als u zou wonen op Nieuw Binckhorst Noord, welke elementen vindt u dan belangrijk voor de woonomgeving? Vraag 8. Parkjes vindt men heel belangrijk (20%) en bankjes (18,5%) ook, gevolgd door winkelcentrum (18,5%), voetgangersgebieden (18%), kinderspeelplaatsen (15%), en een overzichtelijk straatbeeld, geen hoekjes, (10,5%). De suggesties bij deze vraag gaan vaak over het openbaar groen: Parkjes als kijkgroen, speelgroen en hondenuitrengebieden. Groene stukjes met speelmogelijkheden. Veel hoogbouw met een prachtig (en veilig) stadspark. Maak de combinatie hoogbouw/park/recreatie bijzonder. Ruime opzet maar geen grote lege pleinen; veel groen. Van groot belang vinden de respondenten de bereikbaarheid en het totaalaanbod aan verbindingen. Welke karakteristieke gebouwen en bijzondere plekken moeten bewaard blijven is vraag 9. Water: Trekvliet en havens scoort hoog met 20,5 %. Het Kasteeltje (19%), de begraafplaats (16,5%), Caballero Fabriek (15,5%), Oude KPN gebouwen nabij Schenkviaduct (14%) en het gebouw gemeente gasfabriek aan de Trekvlietweg (13,5%) volgen. “Ik vind de mix van nieuwe gebouwen plus herkenbare oude gebouwen belangrijk”, geeft het algemeen gevoelen van de respondenten aan. Genoemd wordt om te behouden: de silo van de oude gasfabriek voor recreatieve doeleinden, het KPN gebouw ‘een mooi appartementencomplex voor de starters’. Oude KPN gebouw heeft vanwege de ligging in de sporendriehoek potentie, grote hallen bieden ruimte voor verschillende bijzondere activiteiten, groot areaal, dus ruimte

om wat geks met de openbare ruimte te doen. Niets afbreken wat beeldbepalend is; alleen maar nieuwbouw, hoe mooi ook, is doods. Breid de haven uit en maak een vaarbare verbinding met Scheveningen. Water en waterkanten behouden en uitbreiden, ook voor rondvaartboten. Maar ook: “Ontwikkelen tot een wijk met allure (Nieuw Manhattan) kan (helaas) niet zonder rigoureus afscheid te nemen van de huidige wijk, door alle bovenstaande (in de enquête opgesomde) gebouwen te sparen wordt het niets met de ambitie”. Enkele reacties op de functiemenging in het noordelijke en zuidelijke deel (vraag 10). Vooral architectonische hoogstandjes waarin werken, wonen en winkelen in één gebouw gebeurt. Geen aparte winkelcentra, geen clustering, maar grote brede lanen met hoogbouw, inclusief winkels, je moet de mensen op straat zien lopen. Wonen hoort aan de waterkant, werken aan de snelwegkant. Winkelstraten met hoogbouw, onderin winkels met 2 á 3 verdiepingen, daarboven woningen en kantoren. Maak het stedelijk niet dorps. Mix alle vormen met elkaar, overlastgevende bedrijven aan de uitvalswegen. Goed om te mengen zodat iedereen overal komt, niet dat je een klein China, een klein Marokko creëert. Functiemenging is essentieel…. Ik denk wel dat men moet uitkijken om de wijk té functiemengend te maken. Een bakkertje op de hoek geeft het gebied een gezelliger woonkarakter dan allerlei winkels en kantoren in de plint. Er moet dus ook ruimte komen voor kleinschalige bedrijvigheid. Detailhandel wordt door 80 mensen genoemd als een soort bedrijven die het best past in een omgeving waar óók gewoond wordt, 36 noemen ateliers/galeries, zakelijke dienstverlening scoort het hoogst bij 23 respondenten en 11 kiezen voor kantoorgebonden bedrijvigheid. (vraag 11). Aanvullende suggesties: In de Binckhorst vallen vooral kleine bedrijfsruimtes voor dienstverlening. Richt je vooral op de zakelijke dienstverlening. Deze fungeert dan als trekker voor de supermarkten, restaurants, kinderopvang. De mix maakt het leven leuk. Garages, metaalbewerking, timmerbedrijven geven kleur aan de wijk en laten de jeugd zien dat technisch werk leuk en lonend is. Het gaat erom dat er ook bedrijvigheid is na kantooruren. Vraag 12, Nieuw Binckhorst is het meest geschikt

voor…? Stellen zonder kinderen, scoort met 84 hoog. Welgestelde 50-plussers volgt op grote afstand met 21. Gezinnen volgen met 14, alleenstaanden met 12, allochtonen met 5, studenten met 3 en expats 2. Aanvullende suggesties: Ik denk dat de bevolkingssamenstelling zo gemengd mogelijk moet zijn qua leeftijd en afkomst. Zeer zeker geen expats, die zie je nooit, zijn alleen maar aan het werk. Gezinnen zijn een goede boost voor de gemeente en ook stellen zonder kinderen, die starten misschien zelf een gezin in de wijk. Het gebied moet voor iedereen worden, maar beperk de sociale woningbouw , fixeer vooral op wat duurdere woningbouw. Denk ook aan toeristen en de Hagenaar. Bij vraag 13 kon men maximaal twee categorieën aangeven. De vraag luidt: Voor welke ‘soort’ ondernemers is Nieuw Binckhorst vooral aantrekkelijk? De scores: Detailhandel (60), Zakelijke dienstverlening (56), Ambachtelijke bedrijven (49), Serviceverlening (46), Kunstnijverheid (35), Horeca (31) en Persoonlijke verzorging (6). Aanvullende suggesties: Alle bedrijven zijn welkom als ze maar voldoen aan eisen van duurzaamheid. Het zou leuk zijn als het soort bedrijven door bundeling voor een krachtig imago zorgen. Eerlijke stoere bedrijven, mannen in overall moeten we houden. Ook bij vraag 14 kon men twee categorieën aanvinken. Welke voorzieningen zijn voor ondernemers in Nieuw Binckhorst noodzakelijk? Openbaar vervoer scoort het hoogst met 71, dan parkeervoorzieningen (62), autobereikbaarheid (47), glasvezelnet (41), bedrijfsverzamelgebouw (27), laad- en losmogelijkheden (21), eet- en drinkgelegenheden (20), vergadervoorzieningen (4) en de haringkar scoort 2. Aanvullende suggesties: Parkeervoorzieningen zijn in ieder geval nodig. Een containerterminal waar alle modaliteiten van transport bij elkaar komen. Openbaar vervoer moet goed geregeld zijn voordat grote bedrijven zich vestigen.

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 15

Welke publieke attracties moet Nieuw Binckhorst bevatten is vraag . Hier konden drie voorkeuren worden aangegeven. De scores: Horeca met terrassen (94), Parkpaviljoen met horeca (84), Openluchttheater (39), Hardloopcircuit (39), Picknickplaats (29), Tennispark (26), Opstijgplaats voor luchtballonnen (17), Muziekkoepel (15), Kapel (10), Golfbaan (10), Bezinningscentrum (10), Jeu de boulesbaan (8), Beachvolleyballveld (4) en racebaan voor modelautootjes (3). Aanvullende suggesties: Indoorsportcentrum, flexibel gebruik van de openbare ruimte, voetbalveldjes, tennisbanen. Maak het niet te ingewikkeld. Misschien toch een golfbaan. Skeeler- en schaatsmogelijkheden. Iets voor jongeren, anders gaan ze rotzooi schoppen. Geen closed community, maar een die ademt met de omgeving. Hoogbouw (± 200 meter) met panoramaterrassen combineren met veel parken, sport en horeca. Jachthaven. Vraag 16. Moet Nieuw Binckhorst Park in de eerste plaats voor de bewoners/gebruikers zijn of voor de stad? Voor de (dus geen grootschalige attracties) zeggen 78 respondenten en 72 vinden dat het een park voor de stad moet worden. Denkt u dat de plannen voor Nieuw Binckhorst zorgen voor voldoende groen in het gebied? (vraag 17) Op deze vraag antwoord 40,5% met ja, veertig procent weet het niet en bijna twintig procent denkt dat er onvoldoende groen in Nieuw Binckhorst komt. Welke andere voorzieningen heeft Nieuw Binckhorst nodig aan bijvoorbeeld horeca, kunst sport en cultuur? Bij deze vraag 18 waren er drie voorkeuren mogelijk om aan te kruisen. Restaurants scoren hoog met 70, Grand café (51), Gezondheidscentrum (27), Congresfaciliteiten (27), Musea (10), Beautycentrum (9), Galerieën (5), Discotheken (5), Topsportcentrum/fitness (5), Vestzaktheater (4), Theaters (1), Bioscopen (1) en een Operavoorziening (0). Aanvullende suggesties: Als er maar veel kleinschalige werkgelegenheid komt. Educatieve voorzieningen en een goed sportcomplex. Aansluiten bij een groenblauw recreatiegebied. Stimuleer watertoerisme.

Moeten (delen van) Nieuw Binckhorst autovrij zijn (op woninggebonden parkeren na)? Ja geven 81 als antwoord op deze vraag 19. Vijftig vonden van niet en 20 weten het niet. Moet er een tramhalte in de Nieuwe Binckhorst komen. M.a.w. moet openbaar vervoer voor de deur geregeld zijn? Vraag 20 levert op dat 140 mensen ja antwoorden, 9 nee en twee weten het niet. Vraag 21. Laden en lossen is in Nieuw Binckhorst toegestaan. Alleen vroeg in de ochtend menen 89 respondenten, ja 24 uur per dag zeggen 62 mensen. Aanvullende suggesties: In speciale zones. Alleen met duurzame, stille kleine vrachtwagens. Per deelgebied regelen. Bedenk een nieuw distributiesysteem. Laden en lossen aan de achterzijde van de panden, niet op de weg. Moet laden en lossen overal in Nieuw Binckhorst mogelijk zijn? (vraag 22). Laden en lossen mag alleen in de straten met bedrijven geven 89 aan, ja overal zeggen 43 en 19 vinden dat niet overal mag worden geladen en gelost. Op de vraag (23) of u gebruik zult maken van een transferium (parkeren en pendel) geeft 94 aan dat men bij de bestemming wil parkeren. Het bedrijf moet zorgen voor voldoende parkeergelegenheid. Van het transferium zeggen 57 gebruik te maken. Denkt u dat Nieuw Binckhorst goed bereikbaar is met de auto als het Trekvliettracé klaar is? Het merendeel, tachtig respondenten, antwoordt op deze vraag (24) positief, 30 mensen weten het niet en 41 denken dat er ook andere maatregelen nodig zijn.

16

Aanvullende suggesties: Het Trekvliettracé is geen ontsluiting voor Nieuw Binckhorst maar voor heel Den Haag. Nieuw Binckhorst heeft meer baat bij een verbinding met het centrum, met Voorburg-Noord en Rijswijk. Aanleg tram door Nieuw Binckhorst, aanleg parkeervoorzieningen, aanpassing afrit Voorburg- A12, aanpassing sluiting Schenkviaduct, verbetering doorstroming Neherkade door tunnels. Centrumring moet ook ondergronds en verbeterd worden. Ook ondergronds openbaar vervoer. Bruggen dicht tijdens spits. Hoogwaardig openbaar vervoer prioriteit boven Trekvliettracé. 102 respondenten willen op de hoogte blijven van de ontwikkelingen in Nieuw Binckhorst, 49 hebben die behoefte niet.

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 17

Hoofdstuk 3

Ambtelijk advies verwerking samenspraak aan het bestuur
De samenspraakactiviteiten in 2007 hebben veel, ook meer concrete, informatie opgeleverd over hoe de deelnemers aan het expertdebat, de samenspraakbijeenkomsten en de internetenquête aankijken tegen het concept Masterplan Nieuw Binckhorst. In onderstaande kolommen behandelen wij de samenspraakreacties. Het is het ambtelijk advies aan het college, hoe om te gaan met de ‘oogst’ van het samenspraakproces 2007. In de eerste kolommen staat aangegeven of het projectteam Nieuw Binckhorst het met de opmerking of suggestie eens is, in de tweede of het idee of de bewering is opgenomen in het advies aan de raad en in de vierde kolom plaatsen staan de pmerkingen van het projectteam Op deze manier komen achtereenvolgens de inbreng uit het expertdebat, de samenspraakbijeenkomst en de internetenquête aan de orde.

18

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 19

EXPERTDEBAT

Eens

In Masterplan opgenomen

Idee / opmerking /suggestie

Opmerkingen

THEMA WONEN ja ja Ook voorzieningen bij de woningen zijn nodig. Te denken valt aan recreëren en sporten. De fasering van realisatie is hierbij van wezenlijk belang. Men moet, in de planvorming, goed nadenken over de gebieden en de programma’s waar men mee start, aldus een aanwezige. De heer Vreedenburgh geeft aan dat de gebiedsonderneming goed moet kijken naar de juridische mogelijkheden van functiemenging (wonen/ werken). Dit vraagt om nader onderzoek.

ja

ja

nee

Mevrouw Blitz is van mening dat de appartementen Er zal ‘marktgestuurd’ vrijwel zeker in een duurdere klasse komen gezien de gebouwd worden. doelgroep. Zij is voornamelijk geïnteresseerd hoe de gemeente leegstand wil voorkomen. Er is namelijk een enorme leegstand in Den Haag en als zij zo naar de ontwikkeling in de Binckhorst kijkt, zal dit gebied hier ook mee te kampen krijgen. De heer Geers vindt het lastig om te zorgen voor een Grondgebonden goede samenstelling in de woonwijk. Hij meent dat bouwen is enigszins de woonwijk een stukje grondgebonden en een stukje mogelijk in Binckhorst appartementen moet beslaan. Als je dat voor elkaar Zuid. krijgt, dan trek je de doelgroep breder. Bovendien is een dergelijke woonwijk makkelijker in te vullen. Verder pleit hij ervoor om bijvoorbeeld de Goed idee. woonbeurs Living naar de Binckhorst te halen om zo Nieuw Binckhorst alvast op de kaart te zetten. Dit komt de promotie van het gebied ten goede. De heer Eduard is van mening dat goed nagedacht moet worden over de schaalgrootte van de eerste projecten en waar je als eerste mee start. Verder moet er een goede verdeling zijn tussen duur en goedkoop. Dit zijn elementen die je in de besluitvorming moet betrekken en wat goed kan werken voor de Binckhorst. De heer Hilverda vindt het voor de woonomgeving van belang dat het stadspark zich midden in het gebied bevindt. Bij dergelijke ontwikkelingen zijn dit voorzieningen die als laatste worden gerealiseerd. Hij vraagt zich af of het park een sluitstuk is van het gehele project of dat het in de fasering naar voren kan worden getrokken. Hij meent dat de vraag naar woningen juist toeneemt als het park al aanwezig is. Een belangrijk aandachtspunt.

ja

ja

ja

20

Eens

In Masterplan opgenomen

Idee / opmerking /suggestie

Opmerkingen

THEMA WONEN ja ja De heer Van der Hoek vindt het belangrijk dat er een koppeling met het centrum wordt gemaakt. Het gebied tussen de Binckhorst en het centrum moet ook worden meegenomen in deze ontwikkeling. Het houdt namelijk niet op met Nieuw Binckhorst. De heer Van de Oever: De bereikbaarheid en zichtbaarheid van het gebied wordt anders door de nieuwe OV-verbindingen. Hij geeft aan dat hij hier nog onvoldoende over heeft gehoord. De bereikbaarheid moet volgens hem een voorwaarde zijn voor verdere ontwikkeling van het gebied. De heer Klomp: De bedrijvigheid en de woningen vinden elkaar in de openbare ruimte. In het kader van de ontwikkeling gaat hier een aantal jaren overheen. Hij geeft nadrukkelijk aan dat de gemeente goed moet nadenken wie de openbare ruimte minimaal 30 jaar gaat beheren. Hierbij kan tevens gedacht worden aan keuze van het materiaal, intensieve ruimtegebruik of juist niet en het gebruik van duurzame materialen. Voor die samenhang vraagt hij aandacht tijdens de ontwikkeling van de openbare ruimte. Dit is een stedelijke aangelegenheid.

ja

ja

ja

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 21

EXPERTDEBAT

Eens

In Masterplan opgenomen

Idee / opmerking /suggestie

Opmerkingen

THEMA WERKEN ja ja De heer Van Lente voelt enige huiver bij het combineren van wonen en werken. Een voorbeeld hiervan is de Scheveningse Haven. Je moet die zaken goed combineren om er voor te zorgen dat er een goed woonmilieu ontstaat en toch bedrijvenhuisvesting mogelijk is voor bedrijven die in een hogere milieucategorie zitten en voor overlast kunnen zorgen. Veelal zijn dit bedrijven die je niet zomaar kunt verplaatsen. De ontwikkeling kan ook worden geremd door tegenspraak (verzet) van dit soort bedrijven. De heer Van Lente geeft aan dat Scheveningen een speciaal regime heeft gevoerd. In Scheveningen weten de nieuwe bewoners wat ze te wachten staat aan mogelijke geluidsoverlast. Maak dus bekend wat je eventueel te wachten staat als nieuwe bewoner in Nieuw Binckhorst. ja De heer Vader vraagt aandacht voor de karakteristieken voor de bestaande bouw. Bij het uitplaatsen van verschillende bedrijvigheid hoopt hij dat dit niet ten koste gaat van de karakteristieke gebouwen. De uitstraling van de bestaande panden zijn zeer de moeite waard. Tevens kan dit bijdragen aan het karakter van Nieuw Binckhorst. Mevrouw Blitz sluit zich hier bij aan en niet alleen omdat dit zo mooi is, maar ook omdat het een stuk karakter geeft aan het gehele gebied. Tevens vertegenwoordigen dit soort gebouwen de historie van de stad. We moeten er voor zorgen dat de stad ook zijn geschiedenis laat zien. Wanneer je, volgens haar, mensen naar een woonwerkomgeving trekt, dan weten ze wat ze te wachten staat en zullen ze hier ook geen problemen van maken. De heer Verbiest: ziet Nieuw Binckhorst als een perfecte plek voor studenten van de TU Delft die in Nieuw Binckhorst kleine bedrijfjes kunnen beginnen. Dit innovatieve karaker behoort bij de oude industriefunctie van het gebied. Een echte internationale publiekstrekker voor het gebied kan hij niet bedenken. Wel geeft hij aan dat een Hoge School of Universiteit een bepaalde aantrekkingskracht heeft op een gebied. En…bedankt!

ja

ja

ja

ja

ja

22

Eens

In Masterplan opgenomen niet van toepassing

Idee / opmerking /suggestie

Opmerkingen

ja

De heer Vreedenburgh is van mening dat er niet alleen moet worden gekeken naar de Binckhorst, maar naar geheel Den Haag. Maak Den Haag aantrekkelijk en de Binckhorst loopt vanzelf vol. In vervolg op een publiekstrekker als de Haagse Hogeschool stelt Mevrouw Mesker dat dit jonger publiek, studenten, naar Nieuw Binckhorst trekt. Door studenten krijg je vanzelf meer levendigheid. De jeugd heeft de toekomst. Zij is dan ook van mening dat de jeugd een doelgroep moet zijn in het totale plaatje. De activiteiten en voorzieningen moet men hier ook aan verbinden.

Opgave voor de hele stad Den Haag.

ja

ja

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 23

EXPERTDEBAT

Eens

In Masterplan opgenomen

Idee / opmerking /suggestie

Opmerkingen

THEMA BEREIKBAARHEID EN MOBILITEIT ja deels De heer Van Male, ROVER, Het ideaalplaatje zou volgens de heer Van Male zijn een goede verbinding met het centrum van Den Haag, Centraal Station, Holland Spoor, Station Voorburg en eventueel ook richting Leidschendam-Voorburg. RandstadRail zou hierin van betekenis kunnen zijn. Een alternatief zou speciale herkomsttransferia zijn. Deze transferia zijn voornamelijk bedoeld voor de mensen die hier werken. ja Een aanwezige vraagt of deze discussie ook buiten het gebied mag worden getrokken. We zijn nu met een filosofie bezig tot 2030. Kritisch kijken naar de huidige stations vergt een lange aanloop, vandaar dat je nu al bezig moet zijn met deze plannen. nee De heer Vos ziet de waarde van onroerend goed toenemen als het gebied dichtbij een station ligt. Als je bijvoorbeeld in het midden van de Binckhorst een station aanlegt, dan levert dat echt winst op. De heer Van Male ziet dit tevens als een waardetoevoeging voor de woningen. De heer Van der Linde vult aan met de vervoerswaarde, waarbij veel meer moet worden ingezet op het openbaar vervoer en de fiets. Wanneer studenten bijvoorbeeld hier worden gehuisvest dan komt dit ook de vervoerswaarde ten goede. Men moet met dit soort aspecten rekening houden bij de ontwikkeling van Nieuw Binckhorst. Hij vraagt tevens aandacht voor het klimaat. Wil je namelijk het gebied leefbaar houden, dan moet de belasting van het klimaat binnen de perken worden gehouden. Mensen kunnen om die reden dadelijk niet meer met de auto komen. Hier liggen kansen, die gunstiger zijn dan nu uit de MER blijkt, voor het openbaar vervoer Een andere aanwezige ziet graag zoveel mogelijk auto’s in de gebouwen. Hij pleit voor het gebruik van creativiteit in parkeeroplossingen. Een dergelijke ontwikkeling wordt niet onmogelijk gemaakt Ligt op het niveau van de regio

ja

ja

ja

ja

ja

ja

ja

24

Eens

In Masterplan opgenomen

Idee / opmerking /suggestie

Opmerkingen

THEMA BEREIKBAARHEID EN MOBILITEIT ja ja Een expert geeft als alternatief een aanleg van een grote tunnel onder de Binckhorst voor het openbaar vervoer, maar ook voor het parkeren. Als je het doet, doe het dan in één keer goed. Niet alleen maar bouwen op maaiveldniveau, maar onder de grond en combineer het. Als we het hebben over vervoer, dan is een punt van aandacht de bereikbaarheid van het centrum. Met een snelle verbinding, middels boot of via rolbanen, naar het centrum wordt als alternatief aangedragen. De heer Vos, SmartFoxx De heer Vos geeft aan dat SmartFoxx bij dergelijke ontwikkelingen wordt ingeschakeld om problemen op te lossen nadat de auto’s al in de berm staan. Hij vindt het zo belangrijk om ook eens aan de voorkant, ofwel vroegtijdig in het proces, te staan. De focus ligt volgens hem op de auto. De grote kracht van de Binckhorst is echter de kade. Wat is er, volgens hem, nu mooier dan om een transferium te maken voor de boot; voor mensen, maar ook voor transport. De nadruk in Nieuw Binckhorst zou op het water moeten liggen. Kijk vervolgens ook naar het totaalplaatje. Denk bijvoorbeeld eens aan mensen afvangen die richting het centrum gaan. Het bezoekersverkeer kan worden afgewikkeld aan de rand van de stad, waarna je met een lijndienst over het water richting de Binckhorst gaat. Binnen het gebied kan gewerkt worden aan het witte fietsenplan of iets dergelijks. De stad zal dan als het ware terug worden gegeven aan de mensen. nee Een expert vindt dat niet spastisch moet worden gedaan door auto’s weg te willen halen. De vervuiling van de auto’s zal wel meevallen als er een verplichting komt voor het rijden met een elektro-auto. Binckhorst is nu eenmaal een autogebied en dit is ook karakteriserend voor het gebied. Leuk idee, gaan we onderzoeken

ja

ja

We doen een studie naar het gebruik van waterwegen

nee

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 25

EXPERTDEBAT

Eens

In Masterplan opgenomen

Idee / opmerking /suggestie

Opmerkingen

THEMA BEREIKBAARHEID EN MOBILITEIT ja ja Mevrouw Blitz geeft iedereen mee dat wordt uitgegaan dat de arbeidsplaatsen bezet worden door mensen van elders. De woningen zullen wellicht ook bezet worden met mensen die in Delft of omstreken gaan werken. De combinatie van wonen en werken is een ambitie die je volgens haar letterlijk moet nemen. Probeer de mensen die hier werken een woning aan te bieden of andersom. Daardoor kan je wonen en werken volgens haar mengen. We gaan uit van een vrije markt. Het beleid is geen voorkeursbehande ling te hanteren.

nee

We stimuleren het Mevrouw Groenhof uit haar zorgen over én veel auto’s gebruik van openbaar én veel openbaar vervoer. Dit wordt volgens haar vervoer en fiets. teveel. Zorg voor goed autogebruik en faciliteer dit goed. Een aanwezige ziet ruimteproblemen bij de verkeersstromen. Dat zal zeker een knelpunt worden. Zodoende worden mensen gedwongen het openbaar vervoer te gebruiken. De heer Vos pleit voor een keuze in duurzame mobiliteit. Dus niet én de auto én het openbaar vervoer. De kracht van de Binckhorst is een duurzaam en vriendelijk eiland in Den Haag. ja De heer Goedhart vindt dat wonen en werken dichterbij elkaar moeten komen. Heel veel mensen hebben de gelegenheid om op het platteland te wonen en in de stad te werken, daardoor is er meer mobiliteit en kunnen de auto’s op den duur niet meer vooruit. Goede fietsroutes in de mooie omgeving is een goed alternatief. De Binckhorst moet goed bereikbaar worden gemaakt voor de fiets. Al die mogelijkheden horen er volgens hem wel bij. Water is aanwezig in de Binckhorst, maar zal van functie veranderen. Nu wordt er gewoond aan het water. De directe relatie met bedrijven zal afnemen, waardoor 4,5 kilometer kade beschikbaar wordt voor burgers. Creatiever omgaan met de kades, door bijvoorbeeld gebruik maken van watertaxi’s, is hier van belang, aldus een aanwezige. Beide zijn belangrijk.

nee

nee

ja

ja

ja

26

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 27

EXPERTDEBAT

Eens

In Masterplan opgenomen

Idee / opmerking /suggestie

Opmerkingen

THEMA DUURZAAMHEID ja gedeeltelijk Een goede suggestie. De heer Van der Linde, Haags Milieucentrum Het uitgangspunt voor duurzaamheid is energie neutraal. Zo-even is al gesproken over duurzaam vervoer, het gebruik maken van openbaar vervoer en een goede verbinding voor de fiets. Ons voorstel zou zijn deze punten ook elders in de stad uit te werken, Het ‘cradle to cradle’ principe, dat uitgaat van afval is voedsel, kan worden toegepast op Nieuw Binckhorst. Zo zijn er binnen dat concept nog meer dingen dan het openbaar vervoer. Denk maar eens aan de zogenaamde groene daken. Dit is goed voor de isolatie van woningen en houdt water vast. Verwerk het groen, zoals genoemd voorbeeld van de groene daken, in het hele ontwerp van het gebied. Een bedrijf dat eventueel wordt verplaatst naar de Vlietzone is de asfaltbetoncentrale. Volgens de heer Van der Linde is de Vlietzone een belangrijke groene ader langs de rand van Den Haag. De heer Van der Linde benadrukt dat goed en zorgvuldig onderzoek moet worden gedaan naar het verplaatsen van bedrijven. De heer Geers vindt dat men, met een plan met zo’n Zie ook de duurzaamhoog ambitieniveau niet moet schromen om te denken heidparagraaf als in termen van energie neutraal, maar naar energie aanvulling op het opleveren. Masterplan. De heer Van der Linde geeft aan dat woningen warmte opnemen en dit ook weer kunnen doorgeven, zoals bijvoorbeeld kassen. Hij kan echter niet aangeven of dat voor Nieuw Binckhorst ook zou kunnen, maar het is een prima principe. Onderzoek in Plan-MER.

ja

ja

ja

ja

De heer Alkemade wil proberen de ambities waar te Vraagt om onderzoek. maken, maar geeft aan dat dit maar zelden lukt. Wat betreft het doorgeven van warmte van woningen is hij van mening dat bedrijven meer bezig zijn met koelen dan met verwarmen en voor woningen is dit precies andersom. Als dit aan elkaar kan worden gekoppeld kan het principe van energieneutraal waargemaakt worden. De fasering in het project kan echter problemen teweeg brengen. Dit geldt niet alleen voor de techniek, maar ook voor de structuur.

28

Eens

In Masterplan opgenomen

Idee / opmerking /suggestie

Opmerkingen

THEMA DUURZAAMHEID nee De heer Van Lente, Duurzaam Den Haag De mobiliteit en de ontsluiting daarvan blijft voor de Binckhorst een groot probleem. Een goede mogelijkheid is het inzetten van duurzame mobiliteit, zoals elektrisch vervoer, boten op elektriciteit en dergelijke. De Binckhorst zou deze concrete voorbeelden goed kunnen toepassen. ja Tevens pleit de heer Van Lente voor het investeren in het stadspark. De pijlers van duurzaamheid moet dus nadrukkelijk op de agenda van de Binckhorst komen te staan, aldus mevrouw Blank. De term duurzaamheid is nu sterk gericht op het milieu, maar kan ook op de andere thema’s worden toegepast. In de uitgangspunten moeten onderwerpen als het ontwerpen van de woningen en goede bezonning meegenomen. De heer Vader vraagt, in het verlengde van het bovengenoemde punt, aandacht voor de monumentale waarde van de stad. De heer Vader wil iedereen oproepen om bij de keuze van de te realiseren architectuur duurzaamheid zodanig te laten meewegen dat onze achterkleinkinderen ook kunnen genieten van de, dan, mooie monumenten. De heer Goedhart: Terugkomend op de fiets kan men er voor zorgen dat de monumentaliteit kan worden behouden. Op de fiets heeft men hier ook een mooi zicht op. Wel moet rekening gehouden worden met de voorzieningen van fietsen, zoals fietsenstallingen. Moet onderzocht worden.

ja

ja

ja

ja

ja

ja

ja

ja

ja

ja

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 29

EXPERTDEBAT

Eens

In Masterplan opgenomen

Idee / opmerking /suggestie

Opmerkingen

THEMA VRIJE TIJD EN RECREATIE ja Mevrouw Mesker, Adviesraad voor Sport, heeft het In programma is plan goed bekeken. In de beslisnota stond een klein 10.000 m² aan sportbeetje over sport, voorbeeld sportruimtes op een accommodaties opbedrijfsruimte. Dit lijkt een leuk idee, maar is absoluut genomen. In besluit geen manier om je sport gezellig te bedrijven. Hou expliciet sportrekening met de behoefte aan sportaccommodaties en voorziening in openb. leer van recente ontwikkelingen in nieuwbouwwijken. ruimte opnemen. ja Een mogelijkheid is om een sportvereniging, Roeivereniging is al in bijvoorbeeld Roeivereniging Laak, naar de Binckhorst Binckhorst gevestigd. te halen. Overdag kan het water worden gebruikt Watertaxi is een goed voor watertaxi’s en ’s avonds kan het water door de idee: moet nader roeivereniging worden gebruikt. Mevrouw Mesker ziet worden uitgewerkt. graag dat de gemeente hier concreter in is. Het is de ambitie om het park te maken zoals het In het plan is voor zien is neergezet, maar dit zal niet zomaar gebeuren. in een publiekstrekker Mevrouw Terreehorst vindt dat er net iets te weinig van 65.000 m². ambitie zit in de plannen. Dit zou, volgens haar, een Hieraan zal nadere tandje hoger kunnen voordat je het internationaal invulling moeten mag noemen. Het ontwikkelen van parken zou hier worden gegeven. een plaats in kunnen nemen met bijvoorbeeld een goede trekker zoals een museum. Als voorbeeld noemt mevrouw Terreehorst het Milennium Park. Onder de grond is gelegenheid voor een parkeergarage en daarboven op voldoende ruimte voor een mooi park met een aantal grote kunstwerken. Als je het maar goed doet, kan het park 24 uur per dag aantrekkelijk zijn. Het is ook van belang dat je de activiteiten koppelt aan plezier en spel. Als je dat allure geeft, dan denkt mevrouw Terreehorst dat je een mooi en Haags element kan toevoegen, ook als het gaat om het water en fietsen. Als je de rest van de tijd het interessant weet te houden en de eenzame plekken gezelliger kan maken, dan zullen hier veel mensen naar toegehaald kunnen worden. De heer Vos mist het uitgaan in dit thema. Hij denkt hierbij in het midden van de Binckhorst een strook met leisure, zoals restaurants, cafe’s en dergelijke. Dan is de Binckhorst ook interessant om een tijdje rond te hangen. De heer Verbiest benadrukt dat het KPN gebouw een goed markant punt hiervoor zou zijn. Het North Sea Jazz festival kan dan, wat hem betreft, teruggehaald worden naar Den Haag. In het plan is 65.000 m² opgenomen, waarvan 50% commercieel.

ja

ja

ja

ja

ja

ja

ja

Goede suggestie.

30

SAMENSPRAAKBIJEENKOMST RESULTATEN VAN DE VIER THEMA-ATELIERS

Eens

In Masterplan opgenomen

Idee / opmerking /suggestie

Opmerkingen

THEMA WERKEN ja ja Hoe met partijen en belanghebbenden omgaan: er wordt ingezien dat het beoordelen welke bedrijven in de nieuwe situatie ingepast kunnen worden maatwerk is. Dit zal per bedrijf en per locatie uitgezocht moeten worden. Bedrijven weten nog niet tot wanneer ze in de huidige In de samenwerkingsovereenkomst wordt situatie mogen blijven. vastgesteld welk deel van de Binckhorst in de eerste 10 jaar wordt ontwikkeld. Zorgen voor breed en permanent communiceren. ja Kijken naar het cultureel erfgoed, monumentaal. Caballero Fabriek is hier een voorbeeld van. Er is een boekje “De straat” waar dit soort gebouwen in genoemd wordt. Via binckhorst@dso.denhaag.nl andere panden melden. Zorgen voor business-to-business bedrijvigheid. Van meet af aan de rechten en plichten vastleggen zodat een volgende bewoner geen problemen kan maken waardoor het concept op de schop gaat. ja ja Goede kinderopvang voorwaarde functiemenging. Goed letten op behoud en verbetering bereikbaarheid. Nu en tijdens het bouwverkeer. Parkeren: voorwaarde bezoek aan bedrijvigheid. Beleid is parkeren op eigen terrein of gehuurde/ gekochte parkeergarage. Waarschuwing: let op leegstand van kantoren. Risico vooral bij grote partijen. ja Leer van grote intensieve grootstedelijke projecten. Zorg bij multifunctioneel gebouw voor heldere beheersstructuur. Vervuilde grond: is bij wet verplicht dat de grond geschikt moet zijn of wordt gemaakt voor de functie die daarbovenop wordt uitgevoerd. Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 31 Bewust van risico. Functiemenging kern v.h. concept Nieuw Binckhorst, zoeken naar de grenzen van de wettelijke mogelijkheden. Tijdens de verbouwing gaat de ‘verkoop’ door.

ja

ja ja

ja ja ja

ja ja

ja

ja

ja

ja ja

De do en don’ts van projecten elders zijn inderdaad heel erg belangrijk.

ja

SAMENSPRAAKBIJEENKOMST RESULTATEN VAN DE VIER THEMA-ATELIERS

Eens

In Masterplan opgenomen

Idee / opmerking /suggestie

Opmerkingen

THEMA WONEN Wonen vindt men mooi, park is mooi, schone industrie prettige gedachte, ambitieniveau goed. Vertrek van bedrijven met extensieve ruimte en stank bedrijven goed. ja Zorgpunt over hoe lang men daar nog mag wonen, m.n. Vestia blok en woonboten. Woonboten: termijn hangt af van de fasen, er is geen alternatief. Zorgpunt. Bedankt.

In de samenwerkingsovereenkomst wordt vastgesteld welk deel van de Binckhorst in de eerste tien jaar wordt ontwikkeld. tijdelijke vergunning voor maximaal vijf jaar. Gemeente i.s.m. private partijen. In de samenwerkingsovereenkomst wordt vastgesteld welke deel van de Binckhorst in de eerste tien jaar wordt ontwikkeld. Dat geeft duidelijkheid. Tijdelijke programmering met ambitie: vergt nader onderzoek. Keurmerk Veilig Ondernemen en ook Schoon Heel en Veilig: tijdens de verbouw met de verkoop doorgaan.

Voor hoelang kan je daar een tijdelijk bedrijf starten.

Hoe realiseer je zoiets ambitieus als Nieuw Binckhorst.

Hoe faseer je zo’n verplaatsingsoperatie.

Hoe voorkom je verpaupering.

ja

ja

Kerkelijke functie.

ja ja

ja

Scholing, kinderopvang. Menging begraafplaats met park. Behoud van ‘eigenheid’ begraafplaats.

32

Eens

In Masterplan opgenomen

Idee / opmerking /suggestie

Opmerkingen

THEMA WONEN Wat gebeurt er met het water. Uitbreiding: waterberging, recreatie, vervoer en kadegebruik. Nader onderzoek naar wateren kadegebruik.

ja

ja

Projectontwikkeling: er wordt gestuurd op tijdelijke functies, periode is lastig te zeggen. Tijdelijkheid is ook belangrijk om verpaupering tegen te gaan. Verkrijgen vergunningen voor 10 jaar terwijl je er maar 5 jaar mag zitten. Maximaal vijf jaar.

nee

ja

ja

Wat voor soort woningen, voornamelijk appartementen. Wellicht gemeenschappelijk tuinen. Imago: schoon en wonen op je werk. Aandachtspunten: evenementen naar het park halen, werken aan het imago, huidige bewoners ambassadeurs, werk aan vertrouwen. Er heerste enige scepsis, gemeente komt niet altijd haar afspraken na. Schone grond, woonboten, binding met het gebied. Verplaatsing watergebondenbedrijven: andere niet opzadelen met overlast die de gemeente heeft. Eens. Aandachtspunten voor de gebiedsonderneming.

Grond Vlietzone is eigendom van de gemeente Den Haag.

ja

ja

Park openbaar of afgesloten, openbaar omdat het er veilig is. Hoogbouw kan voor veel schaduw in het park zorgen. Hoogbouw geconcentreerd aan noordzijde.

ja

ja

Geef duidelijkheid in het hele proces, vertel wat je niet weet. Houdt rekening met reële kosten van uitplaatsing.

ja

ja

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 33

SAMENSPRAAKBIJEENKOMST RESULTATEN VAN DE VIER THEMA-ATELIERS

Eens

In Masterplan opgenomen

Idee / opmerking /suggestie

Opmerkingen

THEMA BEREIKBAARHEID EN MOBILTEIT ja ja Ontsluiting goed geregeld Voor openbaar vervoer, fiets en autogebruik. Alleen bestemmingsverkeer op maaiveldniveau, Trekvliettracé wordt verdiept aangelegd. Doel Trekvliettracé: zorgen voor een goede bereikbaarheid van de Centrale Zone van Den Haag door het verbeteren van de verkeersafwikkeling op de autoverbinding tussen de rijkswegen A4/A12/A13 en de Centrale Zone / Centrum Ring. Daarbij wordt gestreefd naar verbetering van de leefbaarheid langs de stedelijke doorgangsroutes, vermindering van het sluipverkeer door de woonwijken in Voorburg, Rijswijk en Den Haag en verbetering van de doorstroming tussen het knooppunt Ypenburg en het Prins Clausplein. Het voorlopige voorkeursalternatief Noordelijke Boortunnel draagt het meest bij aan het oplossen van de ontsluitingsproblemen van Centrale Zone en Binckhorst. Het alternatief Mercuriustracé (ten opzichte van alternatief Noordelijke Boortunnel) trekt veel nieuw verkeer aan en de nieuwe infrastructuur wordt goed gebruikt. Dit alternatief zorgt echter voor een forse toename van het verkeer op het gedeelte van de Utrechtsebaan tussen de aansluiting Voorburg en de aantakking van het Mercuriustracé. Ten opzichte van de huidige situatie betekent dat een groei van maar liefst 50%. De Utrechtsebaan kan dit verkeer absoluut niet verwerken. Wellicht een stuk ondergronds?

Jammer dat de Binckhorstlaan door het park gaat.

Is het nieuwe Trekvliettracé ook bedoeld voor ontsluiting van het centrum. Idee is om het centrum verder van de A12 te ontsluiten. Wellicht een stuk ondergronds.

34

Eens

In Masterplan opgenomen

Idee / opmerking /suggestie

Opmerkingen

THEMA BEREIKBAARHEID EN MOBILTEIT De geboorde tunnel ten noordoosten van de Trekvliet tussen knooppunt Ypenburg en de Binckhorst (het voorlopige voorkeurstracé) eindigt in de Binckhorst, naast de Binckhorstbrug. Voorbij de Binckhorsthaven komt het tracé in een bak te liggen en sluit verdiept aan op de Neherkade. Neherkade: moet al het verkeer aan kunnen, moet hier nog iets aan gebeuren. Tunnel onder A12 door Zie antwoord wethouder Smit tijdens de bijeenkomst. Het Trekvliettracé draagt het meest bij aan het oplossen van de ontsluitingsproblemen van Centrale Zone en Binckhorst. Streven onderschrijven, intercitystatus: graag, maar is besluit van de NS.

Verkeer KPN zorgt voor verkeersdrukte, hier moet iets mee gedaan worden. Van station Voorburg weer een intercity station maken, stimuleren OV. ja ja ja ja ja ja Voldoende parkeerplaatsen bij woningen. Fietsstad. Ontsluiting van Zuid naar Rijswijk d.m.v. veilig fietspad, verlichting, niet teveel bosjes. Wandelroutes: van station CS/ HS naar werkplek, aantrekkelijk maken. Is nu een vervelend stuk. Parkeren: vierlaagse parkeergarage onder de wijk. Match verkeerbehoefte: overdag voor werkverkeer, ’s avonds voor bewoners. Parkeren onder de woningen.

ja

ja

ja

deels

Zo mogelijk ondergronds.

ja

Vraagt om uitwerking

ja

ja

ja

Het trekvliettracé draagt het meest bij aan het oplossen van van de ontsluitingsproblemen van Centrale Zone en Binckhorst. Maak het autoluw, OV en fietstoegankelijk. Niet alleen horizontaal maar ook vertikaal verkeer ontsluiten. Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 35

INTERNETENQUÊTE

Eens

In Masterplan opgenomen

Idee / opmerking /suggestie

Opmerkingen

THEMA VRIJE TIJD EN RECREATIE ja ja ja ja ja ja ja ja Openbare ruimte. Ook geschikt voor recreatief gebruik Bereikbaar over weg en water. Verbinding met de gebieden onderling. Kijk naar de omgeving, ga niet iets in de Binckhorst doen wat b.v. in Rijswijk ook kan. Kwaliteit van architectuur: Burger wil ergens wonen, eigen vertaling van woningen. Probeer terug te gaan naar de burger en bedrijven voor een hoogwaardige architectuur. Laat ze zelf bouwen en hoge kwaliteit. Bouw voor de toekomst. Sociale veiligheid: organiseren vanuit de samenleving. verenigingen, wonen op de begane grond. Camperparkeerplaats Zelfbouwen bij hoge dichtheden niet goed mogelijk.

ja

deels

ja

Vraagt om uitwerking. Interessante suggestie.

ja

ja

Mensen betrekken om hun eigen podium te creëren. Theater, parkinvulling, ijsbaan, sportbeleving, sluit aan bij invulling openbare ruimte. ja Enkele opvallende suggesties op de vraag (6) Welke drie voorzieningen moeten in ieder geval op Nieuw Binckhorst komen. Aanvullend op de voorzieningen die in de vraag gegeven zijn noemt men: de jachthaven, een snel en efficiënt openbaar vervoer, groen voor natuurbeleving en ruimte voor sport in- en outdoor. De Binckhorst moet een dynamisch gebied worden, waarbij 24-uur levendigheid gewenst is. Een van de voorzieningen die 24 uur per dag levendigheid genereert is een ziekenhuis. Ik stel dus voor om het huidige ziekenhuis Westeinde te verplaatsen naar de Binckhorst. De Binckhorst ligt centraal in de regio Haaglanden, zeker met betrekking tot Voorburg en Rijswijk en goed per auto bereikbaar in tegenstelling tot het Westeinde ziekenhuis. De huidige locatie Westeinde is te klein en uitbreidingsmogelijkheden zijn zeer gering. Ambulances moeten uitrukken via smalle straatjes en ook nog door de Grote Markstraat, terwijl dit de mooiste winkelstraat van Nederland moet worden. Een locatie op de Binckhorst is beter te ontsluiten, zeker gezien er een Trekvliettracé bijkomt.

ja

36

Internetenquête De internetenquête heeft een schat aan gegevens opgeleverd. Deze suggesties vragen om een reactie. Veel van de opbrengst is anderszins ook al bedacht en opgenomen, zij het niet altijd even concreet, in het Masterplan. Andere suggesties verdienen aandacht in de nadere uitwerkingen van het Masterplan.

Eens

In Masterplan opgenomen

Idee / opmerking /suggestie

Opmerkingen

THEMA VRIJE TIJD EN RECREATIE ja ja Vraag 7 vraagt naar de voorzieningen die bewoners nodig hebben om zich prettig en veilig te kunnen voelen op Nieuw Binckhorst. In het oog springt de sociale cohesie als ‘middel’ om zich veilig te voelen: Geen kantoorflats, na kantoortijd levenloos. Wonen en werken integreren, geen ‘werkghetto’ gedompeld in duisternis’. Gebouwen met een menselijke maat, woningen op de begane grond of goed verlichte etalages dus geen ‘blinde plinten’. Winkelstraatjes waar je in de pauze naar toe kunt gaan. Als de buurt gaat leven wordt het vanzelf veiliger door grotere sociale controle. Als u zou wonen op Nieuw Binckhorst Noord, welke elementen vindt u dan belangrijk voor de woonomgeving? Vraag 8. De suggesties bij deze vraag gaan vaak over het openbaar groen: Parkjes als kijkgroen, speelgroen en hondenuitrengebieden. Groene stukjes met speelmogelijkheden. Veel hoogbouw met een prachtig (en veilig) stadspark. Maak de combinatie hoogbouw/park/recreatie speciaal. Ruime opzet maar geen grote lege pleinen; veel groen. Van groot belang vinden de respondenten de bereikbaarheid en het totaalaanbod aan verbindingen. Welke karakteristieke gebouwen en bijzondere plekken moeten bewaard blijven is vraag 9. “Ik vind de mix van nieuwe gebouwen plus herkenbare oude gebouwen belangrijk”, geeft het algemeen gevoelen van de respondenten aan. Waardevolle suggesties.

ja

ja

ja

ja

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 37

INTERNETENQUÊTE

Eens

In Masterplan opgenomen

Idee / opmerking /suggestie

Opmerkingen

THEMA VRIJE TIJD EN RECREATIE Genoemd wordt om te behouden: de silo van de Suggesties vragen om oude gasfabriek voor recreatieve doeleinden, het nader onderzoek. KPN gebouw ‘een mooi appartementencomplex voor de starters’. Oude KPN gebouw heeft vanwege de ligging in de sporendriehoek potentie….. , grote hallen bieden ruimte voor verschillende bijzondere activiteiten, groot areaal, dus ruimte om wat geks met de openbare ruimte te doen. Niets afbreken wat beeldbepalend is alleen maar nieuwbouw, hoe mooi ook, is doods. Breid de haven uit en maak een vaarbare verbinding met Scheveningen. Water en waterkanten behouden en uitbreiden ook voor rondvaartboten. Maar ook: “Ontwikkelen tot een wijk met allure (Nieuw Manhattan) kan (helaas) niet zonder rigoureus afscheid te nemen van de huidige wijk, door alle bovenstaande (in de enquête opgesomd.) gebouwen te sparen wordt het niets met de ambitie. ja ja Enkele reacties op de functiemenging in de noordelijke en zuidelijke deel van vraag 10. Vooral architectonische hoogstandjes waarin werken, wonen en winkelen in één gebouw gebeurt. Geen aparte winkelcentra, geen clustering, maar grote brede lanen met hoogbouw, inclusief winkels, je moet de mensen op straat zien lopen. Wonen hoort aan de waterkant, werken aan de Adviezen meenemen snelwegkant. Winkelstraten met hoogbouw, onderin in uitwerkingen van winkels met 2 á 3 verdiepingen, daarboven woningen het Masterplan en kantoren. Maak het stedelijk niet dorps. Mix alle vormen met elkaar, overlast gevende bedrijven aan de uitvalswegen. Goed om te mengen zodat iedereen overal komt, niet dat je een klein China, een klein Marokko creëert. Functiemenging is essentieel…. Ik denk wel dat men moet uitkijken om de wijk té functiemengend te maken. Een bakkertje op de hoek geeft het gebied een gezelliger woonkarakter dan allerlei winkels en kantoren in de plint. Er moet dus ook ruimte komen voor kleinschalige bedrijvigheid. ja ja Detailhandel wordt door 80 mensen genoemd als soort bedrijven die het best passen in een omgeving waar óók gewoond wordt, 36 noemen ateliers/galeries, zakelijke dienstverlening scoort het hoogst bij 23 respondenten en 11 kiezen voor kantoorgebonden bedrijvigheid. (vraag 11).

38

Eens

In Masterplan opgenomen

Idee / opmerking /suggestie

Opmerkingen

THEMA VRIJE TIJD EN RECREATIE Aanvullende suggesties: In de Binckhorst vallen vooral kleine bedrijfsruimtes voor dienstverlening. Richt je vooral op de zakelijke dienstverlening. Deze fungeert dan als trekker voor de supermarkten, restaurants, kinderopvang. De mix maakt het leven leuk. Garages, metaalbewerking, timmerbedrijven geven kleur aan de wijk en laat de jeugd zien dat technisch werk leuk en lonend is. Het gaat er om dat er ook bedrijvigheid is na kantooruren. ja ja Vraag 12, Nieuw Binckhorst is het meest geschikt voor? Aanvullende suggesties: Ik denk dat de bevolkingssamenstelling zo gemengd mogelijk moet zijn qua leeftijd en afkomst. Zeer zeker geen expats, die zie je nooit, zijn alleen maar aan het werk. Gezinnen zijn een goede boost voor de gemeente en ook stellen zonder kinderen , die starten misschien zelf een gezin in de wijk. ja Het gebied moet voor iedereen worden maar beperk de sociale woningbouw, fixeer vooral op wat duurdere woningbouw. Denk ook aan toeristen en de Hagenaar. Bij vraag 13 kon men maximaal twee categorieën aangeven. De vraag luidt: Voor welke ‘soort’ ondernemers is Nieuw Binckhorst vooral aantrekkelijk? Aanvullende suggesties: Alle bedrijven zijn welkom als ze maar voldoen aan eisen van duurzaamheid. Het zou leuk zijn als het soort bedrijven door bundeling voor een krachtig imago zorgen. Eerlijke stoere bedrijven, mannen in overall moeten we houden. Ook bij vraag 14 kon men twee categorieën aanvinken. Welke voorzieningen zijn voor ondernemers in Nieuw Binckhorst noodzakelijk? Aanvullende suggesties: Parkeervoorzieningen zijn in ieder geval nodig. Openbaar vervoer moet goed geregeld zijn voordat grote bedrijven zich vestigen.

nee

ja

ja

ja

ja

ja

ja

ja

ja

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 39

INTERNETENQUÊTE

Eens

In Masterplan opgenomen

Idee / opmerking /suggestie

Opmerkingen

THEMA VRIJE TIJD EN RECREATIE ja ja Een containerterminal waar alle modaliteiten van transport bij elkaar komen. Vraagt om nadere uitwerking ook buiten de context van het Masterplan

Welke publieke attracties moet Nieuw Binckhorst Interessante bevatten is vraag 15. ideeën die bij Aanvullende suggesties: Indoor –sportcentrum, uitwerkingsplannen flexibel gebruik van de openbare ruimte, meegenomen kunnen voetbalveldjes, tennisbanen. Maak het niet te worden. ingewikkeld. Misschien toch een golfbaan. Skeeler en schaatsmogelijkheden. Iets voor jongeren, anders gaan ze rotzooi schoppen. Geen closed community, maar een die ademt met de omgeving. Hoogbouw (+200 meter) met panoramaterrassen combineren met veel parken, sport en horeca. Jachthaven Vraag 16. Moet Nieuw Binckhorst Park in de eerste plaats voor de bewoners/gebruikers zijn of voor de stad? Voor de bewoners/gebruikers (dus geen grootschalige attracties) zeggen 78 respondenten en 72 vinden dat het een park voor de stad moet worden. ja ja Denkt u dat de plannen voor Nieuw Binckhorst zorgen voor voldoende groen in het gebied? Op deze vraag antwoord 40,5% met ja, veertig procent weet het niet en bijna twintig procent denkt dat er onvoldoende groen in Nieuw Binckhorst komt. Welke andere voorzieningen heeft Nieuw Binckhorst Elementen waar in het nodig aan bijvoorbeeld horeca, kunst sport en cultuur? Masterplan aandacht Bij deze vraag 18 waren er drie voorkeuren mogelijk voor is. om aan te kruisen. Aanvullende suggesties: Als er maar veel kleinschalige werkgelegenheid komt. Educatieve en en een goed sportcomplex. Aansluiten bij een groen-blauw recreatiegebied. Stimuleer watertoerisme. ja Moeten (delen van) Nieuw Binckhorst autovrij zijn (op woninggebonden parkeren na)? Ja geven 81 als antwoord op deze vraag 19. Vijftig vonden van niet en 20 weten het niet. Vraagt om verdere uitwerking.

40

Eens

In Masterplan opgenomen

Idee / opmerking /suggestie

Opmerkingen

THEMA VRIJE TIJD EN RECREATIE ja ja Moet er een tramhalte in de Nieuwe Binckhorst komen. M.a.w. moet openbaar vervoer voor de deur geregeld zijn? Vraag 20 levert op dat 140 mensen ja antwoorden, 9 nee en twee weten het niet. Vraag 21. Laden en lossen is in Nieuw Binckhorst toegestaan. Aanvullende suggesties: In speciale zones. Alleen met Suggesties vragen om duurzame, stille kleine vrachtwagens. Per deelgebied nadere uitwerking regelen. Bedenk een nieuw distributiesysteem. Laden en lossen aan de achterzijde van de panden niet op de weg. Moet laden en lossen overal in Nieuw Binckhorst Suggesties vragen om mogelijk zijn? (vraag 22). Laden en lossen mag alleen nadere uitwerking in de straten met bedrijven geven 89 aan, ja overal zeggen 43 en 19 vinden dat niet overal mag worden geladen en gelost. Op de vraag (23) of u gebruik zult maken van een Suggesties vragen om transferium (parkeren en pendel) geeft 94 aan dat nadere uitwerking men bij de bestemming wil parkeren. Het bedrijf moet zorgen voor voldoende parkeergelegenheid. Van het transferium zeggen 57 gebruik te maken. ja ja Denkt u dat Nieuw Binckhorst goed bereikbaar is met de auto als het Trekvliettracé klaar is? Aanvullende suggesties: Het Trekvliettracé is geen ontsluiting voor Nieuw Binckhorst maar voor heel Den Haag. Nieuw Binckhorst heeft meer baat bij een verbinding met het centrum , met Voorburg-Noord en Rijswijk. Aanleg tram door Nieuw Binckhorst,aanleg parkeervoorzieningen, aanpassing afrit VoorburgA12, aanpassing sluiting Schenkviaduct, verbetering doorstroming Neherkade door tunnels. Centrumring moet ook ondergronds en verbeterd worden. Ook ondergronds openbaar vervoer. Bruggen dicht tijdens spits. Hoogwaardig openbaar vervoer prioriteit boven Trekvliettracé.

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 41

Hoofdstuk 4

Vervolg
De gebiedsonderneming Nieuw Binckhorst i.o. stuurt de verslagen van de samenspraakbijeenkomsten naar alle deelnemers en ter informatie aan het college van burgemeester en wethouders. De verslagen zijn ook te downloaden via www.wereldstadaanzee.nl De samenspraakrapportage zelf maakt deel uit van het besluitvormingsproces Masterplan Nieuw Binckhorst. Als bijlage(n) bij het Masterplan komt voor het college en de gemeenteraad een samenvatting beschikbaar van de samenspraakbijeenkomsten, een overzicht/schema met de reacties uit de samenspraak en de voorgestelde verwerking daarvan. Samenspraak op het concept Masterplan heeft niet geleid tot bijstellingen van de hoofdlijnen. Wel heeft samenspraak een schat aan informatie opgeleverd die van nut zijn voor de uitwerkingen van het Masterplan Nieuw Binckhorst. In februari 2008 vindt besluitvorming over het concept Masterplan plaats in het college. Hierna beslist de gemeenteraad in maart 2008 over het plan. Na besluitvorming aan het begin van 2008 in het college en de raad kan de uitwerking van het Masterplan Nieuw Binckhorst beginnen. Een eerstvolgende stap is het formeel oprichten van de gebiedsonderneming Nieuw Binckhorst. In deze onderneming nemen de gemeente Den Haag (50%), BPF Bouwinvest (25%) en Rabo Vastgoed (25%) deel. De gebiedsonderneming stelt een bestemmingsplan met onderliggende milieueffectrapportage op, als uitwerking van het Masterplan Nieuw Binckhorst. In deze en verdere uitwerkingen zal de gebiedsonderneming direct belanghebbenden en experts nadrukkelijk betrekken. Hiervoor heeft zij de expert consultatiegroep en de klankbordgroep opgericht.

42

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 43

Bijlage 1

Resultaten consultatie december 2006
Met belanghebbenden in en rondom het gebied (bewoners, bedrijven, eigenaren en gebruikers) heeft in december 2006 samenspraak plaatsgevonden in de vorm van een inloopmiddag en een speciale bijeenkomst voor bedrijven. Tijdens deze bijeenkomsten werden de contouren van het concept Masterplan, die visie op Nieuw Binckhorst, gepresenteerd aan de hand van presentatiepanelen met referentiebeelden. Aanwezigen konden hierover vragen stellen. Daarnaast kregen zij een enquêteformulier mee. Tijdens de inloopmiddag waren ruim 100 mensen aanwezig. Bij de speciale bijeenkomst voor ondernemers waren 110 ondernemers aanwezig.

Uitkomsten enquête
Bewonersbrief met uitnodiging voor sessie is goed initiatief Prettig dat er mensen waren die je aan kon spreken Ik had meer behoefte aan een gestructureerd verhaal dan afzonderlijke gesprekjes Wat was bedoeling van inloopsessie: informerend/ draagvlakvormend? Presentatie is meer bedoeld voor architecten/ marketing Zonde van mijn tijd deze sessie, niets nieuws onder zon; geen visie Verwacht in later stadium een uitgebreide informatiebijeenkomst met forumdiscussie voor belangstellenden! Volgende keer een aantal plannen Deze eerste keer was dus bijna compleet. Ik ben benieuwd naar de volgende informatie Prachtig inkijkboek, goed verzorgd Als u adverteert weet ik u graag te vinden, veel succes! Dit was een complete tijdverspilling! Als u informatiedagen heeft, zorg dan dat er wat te informeren valt. Leuk om eens te kijken en hierheen te wandelen

Bij het gehele project vooral aandacht voor goede start, sfeervorming. Bij voorgaande grote projecten (Kop van Zuid, Docklands, Berlijn Alexplatz) ontbrak dit.

Reactie op gepresenteerde ambitie
Mall lijkt overbodig Minder bouw van afschuwelijke hoogbouw We zijn erg benieuwd naar de invulling wonen/ werken Plannen samenraapsel van ‘mooie’ dingen, maar niet alle tegelijk te realiseren Het is niet duidelijk hoe ver de politieke besluitvorming is gevorderd Onduidelijkheid samenhang met mogelijke aanleg Trekvliettracé In essentie bestaat de presentatie uit zes mooi plaatjes die zo ver afstaan van een reëel ontwikkelperspectief en weinig concreet zijn Goed idee, ga zo door! Heel jammer, de bewoners hadden hier veel van verwacht Al 22 jaar gaan de praatjes rond om de Binckhorst/ Vestaweg te slopen. Wanneer? Graag duidelijkheid Ambitie is prachtig, nu …. Is onontbeerlijk Over hoeveel jaren praten we hier en wat hebben huidige bewoners hieraan? Goed!

44

Concretere plannen voor de verkeerssituatie/ toegangswegen Shopping Mall lijkt ons niet haalbaar. Megastores is een flop, waarom wordt dat er niet voor gebruikt? Interessant maar nog te vaag Benieuwd naar uitwerking Twijfel of e.e.a. financieel haalbaar is voor de ondernemers

Quotes
Is dat hetgeen waar buurstad behoefte aan heeft; nare bedrijven over de schutting gooien naar buren?’ ‘Heel goed, de entree van de stad mag wel meer representatief worden.’ ‘Mogelijkheid tot flaneren’ ‘De architect is volgens mij een beetje op hol geslagen’

Suggesties
Kasteel en omgeving zichtbaar maken 2 Nog meer dubbel gebruik van ruimte maken; maaiveld geen parkeren ed Meer oase van rust door veel groenvoorziening, vooral langs het Trekvlietgedeelte Parkeergarages/hoe wordt gebied ontsloten Kijk of de plannen bij de omgeving passen Eerst zeker zijn dat je gebruikers hebt voor een kantoorpand voordat je gaat bouwen Sociale visie omtrent wonen in dit gebied Aandacht voor verdwijnend landschap Houd bijzondere mensen in een bijzonder gebied Niet alleen ruimte voor 24-uurs economie creëren Zekerheid (+financiering) tunneltracé op korte termijn Wat zal de invloed zijn op voorburg en wat kan Voorburg bijdragen aan de ‘goede’ ontwikkeling (van Stichting Mooi Voorburg) Meer waterrecreatie in dit gebied Daktuinen! Randweg er omheen Ontsluiting naar windstreken = must Van groot belang acht ik de verwezenlijking van de trekvliettunnel volgens de boormethode!

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 45

Bijlage 2

Verslag expertdebat 18 december 2007
AANWEZIG NAAM Mevrouw M. Mesker De heer ing. E. van der Hoek MBA De heer R. Verbiest De heer D. Goedhart De heer ir. K. Hilverda De heer L. van der Linde De heer W.F. Vader Mevrouw drs. ing. N. Groenhof De heer drs. F.J.W. van Blokland Mevrouw mr. A.E. Verberne De heer drs. T.H.P. van Pelt De heer F. Alkemade De heer F. Alkemade De heer Van Lente De heer ing. J.J. van Male De heer drs. A. Vos De heer ing. R. van Coevorden De heer ing. F.B. Geers De heer A. van Roosmalen Mevrouw ir. E.C.C. Blitz De heer drs. G. Eduard MRE De heer ir. E. Vreedenburgh Mevrouw P. Terreehorst De heer A. Hilhorst De heer P.C. Klomp De heer ir. K. Hilverda De heer R. Spijkers Mevrouw H. Blank ORGANISATIE Adviesraad voor Sport Concire BV Doen Evenementen Fietsersbond Haagse Regio Gemeente DH, DSB Haags Milieucentrum Haags Monumentenplatform HTM IVBN KvK Haaglanden Meeùs Bedrijfshuisvesting O.M.A. O.M.A. Platform Den Haag ROVER Den Haag Smartfoxx Staedion Ontwikkeling Stichting Den Haag Nieuw Centrum Stroom Den Haag Vrienden van Den Haag Stichting Den Haag Nieuw Centrum Archipel Ontwerpers Centraal Museum Utrecht KOW Gemeente Den Haag, DSB Gemeente Den Haag, DSB Gemeente Den Haag, DSB BVR, gespreksleider

46

AANWEZIG NAAM De heer P. Smit De heer D. van der Harst i.o.Mevrouw M. Stempher De heer C.F.C van der Feltz De heer F. van Eck De heer H. Reekers De heer B. Steenweg De heer C. Huffener De heer G. van der Hooning De heer W. Groeneweg De heer ing. D.F. Bong MSRE De heer G. van Randeraat Mevrouw A. Verwoest Mevrouw A. Bekker De heer E. Drenth Mevrouw M. Schrok ORGANISATIE Gemeente Den Haag, wethouder Projectdirecteur Gebiedsonderneming Gemeente Den Haag, DSO Gemeente Den Haag, DSO Gemeente Den Haag, DSO Gemeente Den Haag, DSO Gemeente Den Haag, DSO Gemeente Den Haag, DSO Rabo Vastgoed Rabo Vastgoed Rabo Vastgoed BPF Bouwinvest Den Haag, DSO Rabo Vastgoed BPF Bouwinvest Den Haag, DSO

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 47

Expertdebat Nieuw Binckhorst
Introductie Mevrouw Blank treedt vanavond op als voorzitter. De bedoeling van deze avond is met elkaar in gesprek te komen en op elkaar te reageren en te reflecteren. Wethouder Smit heet iedereen van harte welkom. Hij vertelt dat vanavond mensen aanwezig zijn die met een specifieke invalshoek tegen de ontwikkeling van Nieuw Binckhorst aankijken en daar iets over kunnen zeggen. Het kan namelijk zo zijn dat wij bij de planvorming aspecten over het hoofd hebben gezien. Daarom is speciaal deze expertmeeting georganiseerd. Het resultaat van deze avond zal een rol spelen in de besluitvorming over het Masterplan Nieuw Binckhorst in de raad. Al onze energie is gericht op het bestemmingsplan die een centrale rol speelt in de structuurvisie van de stad Den Haag. Het gemeentebestuur van Den Haag heeft een heleboel speciale redenen om een structuurvisie te maken. Zij is namelijk van mening dat als de structuurvisie niet wordt uitgevoerd en er niets zal worden gedaan aan de binnenstedelijke transformatie, Den Haag teruggaat naar een inwonertal van 420.000 inwoners. Een afname van het aantal inwoners heeft voor de stad negatieve financieel economische gevolgen. Projecten zoals Nieuw Binckhorst zijn daarom van essentieel belang voor de stad. Nieuw Binckhorst kan zorgen voor een grote impuls voor de stad en voor dit gebied. Op basis van uw specifieke deskundigheid bent u uitgenodigd. Uw inbreng en aanwezigheid wordt zeer gewaardeerd. Alvast bedankt hiervoor. Mevrouw Blank (vz) herkent de urgentie en ziet Nieuw Binckhorst als een grote opgave met een grote ambitie. De gemeente ontwikkelt Nieuw Binckhorst samen met 2 marktpartijen, BPF Bouwinvest en Rabo Vastgoed. Mevrouw Blank geeft het woord aan de directeur van de gebiedsonderneming Nieuw Binckhorst i.o. de heer Van der Harst. De heer Van der Harst vertelt dat een groot aantal ambities in het plan is verwerkt. Als je namelijk denkt aan Nieuw Binckhorst dan denk je direct ook aan de structuurvisie. De gemeente Den Haag heeft een structuurvisie die is vastgesteld door 48 de Raad. De ambitie van Den Haag staat vermeld in deze structuurvisie. In hoofdlijnen gaat het er om dat tot het jaar 2020 de stad Den Haag groeit met o.a. 35.000 inwoners, 37.500 woningen en een toename van 40.000 arbeidsplaatsen. Nieuw Binckhorst bestaat uit 130 ha bedrijventerrein met ontwikkelpotentie. Vandaar dat de gemeente Den Haag met BPF Bouwinvest en Rabo Vastgoed dit gebied hebben gekozen voor herontwikkeling. Om het nieuwe plan te kunnen realiseren zal rigoureus moeten worden omgegaan met de bestaande bedrijven, die niet meer in het nieuwe profiel van Nieuw Binckhorst passen en naar een andere locatie worden gebracht. De ruimte van de stad moet zo goed mogelijk worden benut, om de toenemende druk op de ruimte te verminderen en ook om de verrommeling van de stad tegen te gaan. Dit is een letterlijke uitspraak die minister Cramer heeft geuit tijdens het symposium ‘Parels in de Stad’. Alle aspecten van bouwen, natuur, water en dergelijke zijn van toepassing op de Binckhorst. Belangrijk in de waarde van de ontwikkeling is het gebruikmaken van de aanwezige karakteristieke gebouwen. Gebouwen waar je heel veel mee kan doen en wat de eigenheid bepaald van het gebied. Wanneer er wordt gekeken naar een uitbreiding op maaiveld niveau, dan is het bouwen op deze locatie ingewikkeld. Dit vormt een belangrijk thema voor de Binckhorst. De heer Van der Harst neemt de aanwezigen mee door de verschillende thema’s en vertelt wat de plannen hiervoor zijn als we het hebben over Nieuw Binckhorst. Groen Het aanleggen van een groot, multifunctioneel stadspark, centraal gelegen in het gebied. Het stadspark zal lopen ten noorden van de Mercuriusweg tot aan de gebouwen van het Ministerie van Defensie. Hierdoor zal een driedeling ontstaan in het plan. Om dit te kunnen realiseren zullen een aantal bedrijven moeten worden verplaatst. Water Een ander belangrijk element in het plan is het thema water. In de Binckhorst is ongeveer 4,5

kilometer kade aanwezig die bijna ontoegankelijk is. Hier kan veel mee worden gedaan. Denk maar eens aan uitbreiding van het waternetwerk en het water gebruiken voor recreatie. Infrastructuur De gemeente Den Haag heeft een belangrijke spilfunctie in het netwerk van de Randstad als het gaat om de verbindingen. De verbinding van Den Haag en dit netwerk dreigt te bezwijken onder de huidige belasting. Randvoorwaarde voor de succesvolle realisering van het plan is onder andere het Trekvliettracé. De wegen richting diverse snelwegen kunnen eventueel ondergronds lopen via Leidschendam-Voorburg en de Binckhorstlaan. Deze verbindingen van Den Haag zorgen ervoor dat de Gemeente Den Haag als belangrijke spil in het gehele netwerk minder kwetsbaar is. Sociaal kapitaal Ontwikkeling van sociaal kapitaal is eigenlijk ook een kern van wat je aan het nastreven bent in de herontwikkeling. De stad heeft relatief weinig profijt van de plek en andersom heeft de plek weinig profijt van de stad. De Binckhorst is nu erg in zichzelf gekeerd. Er is geen hoogwaardige ontsluiting met de stad. Ambitie Nieuw Binkchorst De ambitie van Nieuw Binckhorst is gericht op: Versterking internationale positie Den Haag, regio en Randstad; Een nieuw hoogstedelijk hypermodern stadsdeel met mondiaal karakter; Centraal een nieuw levendig stadspark; Uitstekende bereikbaarheid per auto en spoor. Programma 2030 Elke 10 jaar wordt een nieuw bestemmingsplan gemaakt. Nu zijn we bezig met een plan voor de komende 22 jaar. Het programma ziet er als volgt uit: 7.000 woningen, waarvan max. 5.000 vóór 2020; 200.000 m² kantoren; 65.000 m² bedrijfsruimte; 65.000 m² stedelijke / wijkvoorzieningen; 65.000 m² grote (internationale) publiekstrekker; 60.000 m² internationaal programma.

Handhaven: 275.000 m² kantoor; 130.000 m² bedrijfsruimte. Verbindingen Nieuw Binckhorst Het is de bedoeling dat de Binckhorst een puzzelstukje wordt tussen de omliggende gebieden (Leidschendam, Voorburg, Rijswijk, Den Haag), directe verbindingen zorgen dat er geen sprake meer is van een eiland dat op zichzelf staat. Hierin is de verbinding via het Trekvliettracé van cruciaal belang. Het vrij bochtige circuit naar de Lekstraat zal rechtgetrokken worden zodat een heldere verbinding ontstaat met de stad. Het openbaar vervoer op de Binckhorst bestaat nu alleen uit een aantal buslijnen. Het is de bedoeling dat hier betere en heldere verbindingen komen. Nieuw Binckhorst is een binnenstedelijk woon-, werk- en leefgebied met een stoere uitstraling, een ondernemend karakter, mondiale allure en stedelijke kwaliteit. Dit is het toekomstbeeld waaraan gewerkt wordt met een hoogstedelijk gebied ter hoogte van de Mercuriusweg, een stadspark centraal gelegen in het gebied, een begraafplaats en een kasteel. Een vrij gemengd, maar zeer stevig stedelijk gebied. In het plan zullen dichtheden toegevoegd worden die Den Haag eigenlijk niet kent. Het park zal niet alleen een Engels landschapspark worden, maar het moet ook bepaalde functies krijgen die het gebruik gaan stimuleren. Het gebied rondom de Caballero Fabriek zal waarschijnlijk het gebied zijn waar we gaan starten. De start moet in een keer goed gaan. De planning ziet er als volgt uit: Formele samenspraak (we zijn al een tijd bezig met het samen spreken en diverse partijen betrekken en we gaan hier dan ook mee door. Formeel is dit traject afgerond, maar niet in termen van dialoog); Juni 2008 samenwerkingsverband tussen 3 partijen. Deze partijen zullen samen de Gebiedsonderneming Nieuw Binckhorst oprichten; Eerste fase harde afspraken tussen partijen; Tweede fase intentionele afspraken.

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 49

Mevrouw Blank (vz) legt uit dat bij de start van de planontwikkeling het van belang is werkelijk alles goed in beeld te hebben. Om dit te doen zullen we zodadelijk in het debat vijf hoofdthema’s behandelen. Per thema spreken 1 à 2 mensen om het debat aan te jagen. Thema wonen Er wordt op dit moment gewoond op de Binckhorst. Maar er moet heel wat gebeuren om de Binckhorst te maken tot een woongebied. Woorden die aan de Binckhorst zijn meegegeven zijn onder andere stoer en duurzaam. De heer Alkemade wordt ook wel geestelijk vader van het Masterplan genoemd. Het Masterplan is in essentie al toegelicht. De Binckhorst is nu een gebied dat als een eiland functioneert en dat op een aantal punten verbonden is met Den Haag, Rijswijk en Leidschendam-Voorburg. Door een serie ingrepen, bijvoorbeeld de aanleg van het Trekvliettracé, kun je profiteren van de huidige voorzieningen. Het langzaam verkeer kan dan ook worden aangepast. Gekoppeld hieraan kan men denken aan een tweede ingreep: het openbaar domein, met onder andere de kernwoorden kwaliteit en aantrekkelijkheid. De Binckhorst heeft nu één referentie voor het gebied, namelijk de Binckhorstlaan. Voor de transparantie van het gebied moet men activiteiten inzetten over de gehele breedte van het gebied, waar ook de openbare programma’s aan worden gekoppeld met 4,5 kilometer kade om het gebied te versterken. Het gebied waar we over spreken is gigantisch groot en heeft geen enkele identiteit. Het gebied zal als het ware worden opgeknipt in delen waar kleurcodes aan worden gehangen. De kleur vertegenwoordigt een andere omgeving met een ander soort woonmilieu. Het park zal als buffer dienen voor de verschillende identiteiten. Ook voorzieningen bij de woningen zijn nodig. Te denken valt aan recreëren en sporten. De fasering van realisatie is hierbij van wezenlijk belang. Men moet, in de planvorming, goed nadenken over de gebieden en de programma’s waar men mee start, aldus een aanwezige. De heer Van der Harst zegt dat we nu in een fase zijn waarin we bepalen waar we beginnen. De eerste gedachte voor de start gaat uit naar het gebied rondom de Caballero Fabriek, aangezien hier een milieu is gecreëerd waardoor bezoekers naar de Binckhorst worden getrokken. 50

De woningen die zullen worden gebouwd, zullen geen eengezinswoningen zijn, maar appartementen. Dit trekt een doelgroep die stedelijk wil wonen en voorzieningen in een iets ruimere omgeving, dan de nabije omgeving, zoekt. De heer Van der Harst is namelijk van mening dat je in het eerste jaar niet gelijk een winkelvoorziening hoeft neer te zetten. De gedachten gaan uit naar voorzieningen die het imago van het gebied neerzetten en die iets toe kunnen voegen aan de Binckhorst. Als de voorzieningen direct samen kunnen gaan met de bouw van de woningen, dan kan dit uiteraard, maar nogmaals hier moet goed over worden nagedacht. De heer Vreedenburgh vult dit aan door aan te geven dat de gebiedsonderneming goed moet kijken naar de juridische mogelijkheden, (functiemenging wonen/werken). Mevrouw Blitz is van mening dat de appartementen vrijwel zeker in een duurdere klasse komen gezien de doelgroep. Zij is voornamelijk geïnteresseerd hoe de gemeente leegstand wil voorkomen. Er is namelijk een enorme leegstand in Den Haag en als zij zo naar de ontwikkeling in de Binckhorst kijkt, zal dit gebied hier ook mee te kampen krijgen. De heer Geers vindt het best lastig om te zorgen voor een goede samenstelling in de woonwijk. Hij deelt de mening van mevrouw Blitz dat de woonwijk een stukje grondgebonden en een stukje appartementen moet beslaan. Als je dat voor elkaar krijgt, dan trek je de doelgroep breder. Bovendien is een dergelijke woonwijk makkelijker in te vullen. Verder pleit hij ervoor om bijvoorbeeld de woonbeurs Living naar de Binckkhorst te halen om zo Nieuw Binckhorst alvast op de kaart te zetten. Dit komt de promotie van het gebied ten goede. De heer Eduard is van mening dat goed nagedacht moet worden over de schaalgrootte van de eerste projecten en waar je als eerste mee start. Verder moet er een goede verdeling zijn tussen duur en goedkoop. Dit zijn elementen die je in de besluitvorming moet betrekken en wat goed kan werken voor de Binckhorst. De heer Hilverda vindt het voor de woonomgeving van belang dat het stadspark

zich midden in het gebied bevindt. Bij dergelijke ontwikkelingen zijn dit voorzieningen die als laatste worden gerealiseerd Hij vraagt zich af of het park een sluitstuk is van het gehele project of dat het in de fasering naar voren kan worden getrokken. Hij meent dat de vraag naar woningen juist toeneemt als het park al aanwezig is. De heer Van Blokland deelt deze mening. Verder is zijn vraag of de enorme dichtheid in het hoogstedelijk gebied echt Haags is. Dit is het volgens de heer Alkemade nog niet. Nieuw Binckhorst moet mogelijkheden bieden die niet (meer) in het centrumgebied van Den Haag kunnen. De heer Van der Hoek vindt het belangrijk dat er een koppeling met het centrum wordt gemaakt. Het gebied tussen de Binckhorst en het centrum moet ook worden meegenomen in deze ontwikkeling. Het houdt namelijk niet op met Nieuw Binckhorst. De heer Van de Oever: De bereikbaarheid en zichtbaarheid van het gebied wordt anders door de nieuwe OV-verbindingen. De heer Van de Oever geeft aan dat hij hier nog onvoldoende over heeft gehoord. De bereikbaarheid moet volgens hem een voorwaarde zijn voor verdere ontwikkeling van het gebied. Mevrouw Stempher geeft aan dat in 2015 – 2016 het Trekvliettracé zal zijn gerealiseerd. De heer Klomp: De bedrijvigheid en de woningen vinden elkaar in de openbare ruimte. In het kader van de ontwikkeling gaat hier een aantal jaren overheen. Hij geeft nadrukkelijk aan dat de gemeente goed moet nadenken wie de openbare ruimte minimaal 30 jaar gaat beheren. Hierbij kan tevens gedacht worden aan keuze van het materiaal, intensieve ruimtegebruik of juist niet en het gebruik van duurzame materialen. Voor die samenhang vraagt hij aandacht tijdens de ontwikkeling van de openbare ruimte. Thema werken De Binckhorst is een werkgebied en dit zal het ook voor een groot deel blijven. Maar een groot deel van de bestaande bedrijven zullen plaats moeten maken voor andere bedrijven. De technische categorie is juist gewenst in dit gebied, terwijl bijvoorbeeld bedrijven uit een hoge milieucategorie weg moeten. De vraag die

mevrouw Blank aan iedereen wil stellen is: Is dat iets wat makkelijk te organiseren is en welke soorten werk passen in het gebied? De heer Van Lente voelt enige huiver bij het combineren van wonen en werken. Een voorbeeld hiervan is de Scheveningse Haven. Je moet die zaken goed combineren om er voor te zorgen dat er een goed woonmilieu ontstaat en toch bedrijvenhuisvesting mogelijk is voor bedrijven die in een hogere milieucategorie zitten en voor overlast kunnen zorgen. Veelal zijn dit bedrijven die je niet zomaar kunt verplaatsen. De ontwikkeling kan ook worden geremd door tegenspraak (verzet) van dit soort bedrijven. De heer Van der Harst meent dat een goed voorbeeld Maison Kelder is. De bakkerij bevindt zich in hindercategorie 3. Een ander voorbeeld is het museumtransportbedrijf Van Kralingen in de Wegastraat. Dit bedrijf neemt veel ruimte in beslag, maar kan enorm veel doen voor het gebied door bijvoorbeeld het exposeren van museumstukken. Welke bedrijven gehandhaafd blijven is nog niet duidelijk. De gemeente wordt uitgedaagd om het ruimtegebruik te intensiveren, maar de vraag die hij wil stellen is “hoe doe je dat nou?” Mevrouw Blank vraagt aan de heer Alkemade of er architectonische middelen zijn om dit probleem op te lossen. De heer Alkemade geeft als voorbeeld de historische binnenstad waar verschillende culturen naast elkaar aanwezig zijn. Maar op de vraag of er architectonische middelen zijn om dergelijke problemen op te lossen, dan is het antwoord nee. Maar voegt hij toe: ‘het is het toch waard om gewoon het eens te proberen’. De heer Van Lente geeft aan dat Scheveningen een speciaal regime heeft gevoerd. In Scheveningen weten de nieuwe bewoners wat ze te wachten staat aan mogelijke geluidsoverlast. Maak dus bekend wat je eventueel te wachten staat als nieuwe bewoner in Nieuw Binckhorst. De heer Vader vraagt aandacht voor de karakteristieken voor de bestaande bouw. Bij het uitplaatsen van verschillende bedrijvigheid hoopt hij dat dit niet ten koste gaat van de karakteristieke gebouwen. Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 51

De uitstraling van debestaande panden zijn zeer de moeite waard. Tevens kan dit bijdragen aan het karakter van Nieuw Binckhorst. Mevrouw Blitz sluit zich hier bij aan en niet alleen omdat dit zo mooi is, maar ook omdat het een stuk karakter geeft aan het gehele gebied. Tevens vertegenwoordigen dit soort gebouwen de historie van de stad. We moeten er voor zorgen dat de stad ook zijn geschiedenis laat zien. Wanneer je, volgens haar, mensen naar een woonwerkomgeving trekt, dan weten ze wat ze te wachten staat en zullen ze hier ook geen problemen van maken. De heer Verbiest: ziet Nieuw Binckhorst als een perfecte plek voor studenten van de TU Delft die in Nieuw Binckhorst kleine bedrijfjes kunnen beginnen. Dit innovatieve karaker behoort bij de oude industriefunctie van het gebied. Een echte internationale publiekstrekker voor het gebied kan hij niet bedenken. Wel geeft hij aan dat een Hoge School of Universiteit een bepaalde aantrekkingskracht heeft op een gebied. De heer Van Randeraat is van mening dat de internationale publiekstrekker een eyecatcher moet zijn voor Den Haag die ook aansluit bij een thema van de stad. Een voorbeeld dat hij noemt is de automobielbranche. Binnen zo’n context moeten bedrijven elkaar vinden en ze kunnen daardoor ook efficiënter omgaan met de grondoppervlakte. Zijn stelling is dan ook gebruik de kracht van de branches die er zijn en geef ze een plaats in het profiel. De heer Vreedenburgh is van mening dat er niet alleen moet worden gekeken naar de Binckhorst, maar naar geheel Den Haag. Maak Den Haag aantrekkelijk en de Binckhorst loopt vanzelf vol. In vervolg op een publiekstrekker als de Haagse Hogeschool stelt Mevrouw Mesker dat dit jonger publiek, studenten, naar Nieuw Binckhorst trekt. Door studenten krijg je vanzelf meer levendigheid. De jeugd heeft de toekomst. Zij is dan ook van mening dat de jeugd een doelgroep moet zijn in het totale plaatje. De activiteiten en voorzieningen moet men hier ook aan verbinden. Thema bereikbaarheid en mobiliteit Het gebied is zeer slecht bereikbaar, terwijl de bereikbaarheid een unique selling point zou moeten zijn voor het gebied. Het intensief gebruik van het gebied zelf versterkt de behoefte goed 52

ontsloten te worden. Hierbij dient een goede balans te worden gezocht met mobiliteit. De heer Van Male, ROVER, vindt de Binckhorst een unieke locatie. De ambitie is dan ook hoog hier iets moois van te maken. Niet alleen moet de bereikbaarheid goed zijn voor het autoverkeer, maar ook goed met openbaar vervoer. Nu rijdt er een bus. Straks als het gebied is ontwikkeld speelt het openbaar vervoer ook een rol. In de structuurvisie staat het punt van openbaar vervoer vermeld, wat zijn inziens niet klopt. Er is geen structuur aanwezig op het gebied van openbaar vervoer. Volgens zijn zeggen heb je bij de nieuwe ontwikkeling niks aan bus 11, de huidige buslijn. Bij het openbaar vervoer gaat het om de vervoerswaarde. Als er geen vervoerswaarde is, dan heb je niets aan het openbaar vervoer. Het openbaar vervoer moet naar een hoger plan worden getrokken. Voor de Binckhorst wil hij nadrukkelijk pleiten dat er betere oplossingen op tafel moeten komen wat betreft het openbaar vervoer dan nu wordt vertoond. Het ideaalplaatje zou volgens de heer Van Male zijn een goede verbinding met het centrum van Den Haag, Centraal Station, Holland Spoor, Station Voorburg en eventueel ook richting Leidschendam-Voorburg. RandstadRail zou hierin van betekenis kunnen zijn. Een alternatief zou speciale herkomsttransferia zijn. Deze transferia zijn voornamelijk bedoeld voor de mensen die hier werken. Een aanwezige vraagt of deze discussie ook buiten het gebied mag worden getrokken. We zijn nu met een filosofie bezig tot 2030. Kritisch kijken naar de huidige stations vergt een lange aanloop, vandaar dat je nu al bezig moet zijn met deze plannen. De heer Vos ziet de waarde van onroerend goed toenemen als het gebied dichtbij een station ligt. Als je bijvoorbeeld in het midden van de Binckhorst een station aanlegt, dan levert dat echt winst op. De heer Van Male ziet dit tevens als een waardetoevoeging voor de woningen. De heer Van der Linde vult aan met de vervoerswaarde, waarbij veel meer moet worden ingezet op het openbaar vervoer en de fiets.

Wanneer studenten bijvoorbeeld hier worden gehuisvest dan komt dit ook de vervoerswaarde ten goede. Men moet met dit soort aspecten rekening houden bij de ontwikkeling van Nieuw Binckhorst. Hij vraagt tevens aandacht voor het klimaat. Wil je namelijk het gebied leefbaar houden, dan moet de belasting van het klimaat binnen de perken worden gehouden. Mensen kunnen om die reden dadelijk niet meer met de auto komen. Hier liggen kansen, die gunstiger zijn dan nu uit de MER blijkt, voor het openbaar vervoer. Een andere aanwezige ziet graag zoveel mogelijk auto’s in de gebouwen. Hij pleit voor het gebruik van creativiteit in parkeeroplossingen. Een expert geeft als alternatief een aanleg van een grote tunnel onder de Binckhorst voor het openbaar vervoer, maar ook voor het parkeren. Als je het doet, doe het dan in één keer goed. Niet alleen maar bouwen op maaiveldniveau, maar onder de grond en combineer het. Als we het hebben over vervoer, dan is een punt van aandacht de bereikbaarheid van het centrum. Met een snelle verbinding, middels boot of via rolbanen, naar het centrum wordt als alternatief aangedragen. De heer Vos, SmartFoxx De heer Vos geeft aan dat SmartFoxx bij dergelijke ontwikkelingen wordt ingeschakeld om problemen op te lossen nadat de auto’s al in de berm staan. Hij vindt het zo belangrijk om ook eens aan de voorkant, ofwel vroegtijdig in het proces, te staan. De focus ligt volgens hem op de auto. De grote kracht van de Binckhorst is echter de kade. Wat is er, volgens hem, nu mooier om een transferium te maken voor de boot voor mensen, maar ook voor transport. De nadruk in Nieuw Binckhorst zou op het water moeten liggen. Kijk vervolgens ook naar het totaalplaatje. Denk bijvoorbeeld eens aan mensen afvangen die richting het centrum gaan. Het bezoekersverkeer kan worden afgewikkeld aan de rand van de stad, waarna je met een lijndienst over het water richting de Binckhorst gaat. Binnen het gebied kan gewerkt worden aan het witte fietsenplan of iets dergelijks. De stad zal dan als het ware terug worden gegeven aan de mensen. Een expert vindt dat niet spastisch moet worden gedaan door auto’s weg te willen halen. De vervuiling van de auto’s zal wel meevallen als

er een verplichting komt voor het rijden met een elektro-auto. Binckhorst is nu eenmaal een autogebied en dit is ook karakteriserend voor het gebied. Mevrouw Blitz geeft iedereen mee dat wordt uitgegaan dat de arbeidsplaatsen bezet worden door mensen van elders. De woningen zullen wellicht ook bezet worden met mensen die in Delft of omstreken gaan werken. De combinatie van wonen en werken is een ambitie die je volgens haar letterlijk moet nemen. Probeer de mensen die hier werken een woning aan te bieden of andersom. Daardoor kan je wonen en werken volgens haar mengen. Mevrouw Groenhof uit haar zorgen over én veel auto’s én veel openbaar vervoer. Dit wordt volgens haar teveel. Zorg voor goed autogebruik en faciliteer dit goed. Een aanwezige ziet ruimteproblemen bij de verkeersstromen. Dat zal zeker een knelpunt worden. Zodoende worden mensen gedwongen het openbaar vervoer te gebruiken. De heer Vos pleit voor een keuze in duurzame mobiliteit. Dus niet én de auto én het openbaar vervoer. De kracht van de Binckhorst is een duurzaam en vriendelijk eiland in Den Haag. De heer Goedhart is het met mevrouw Blitz eens dat wonen en werken dichterbij elkaar moeten komen. Heel veel mensen hebben de gelegenheid om op het platteland te wonen en in de stad te werken, daardoor is er meer mobiliteit en kunnen de auto’s op den duur niet meer vooruit. Goede fietsroutes in de mooie omgeving is een goed alternatief. De Binckhorst moet goed bereikbaar worden gemaakt voor de fiets. Al die mogelijkheden horen er volgens hem wel bij. Water is aanwezig in de Binckhorst, maar zal van functie veranderen. Nu wordt er gewoond aan het water. De directe relatie met bedrijven zal afnemen, waardoor 4,5 kilometer kade beschikbaar wordt voor burgers. Creatiever omgaan met de kades, door bijvoorbeeld gebruik maken van watertaxi’s, is hier van belang, aldus een aanwezige.

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 53

Thema duurzaamheid Vanzelfsprekend moet de Binckhorst heel erg duurzaam worden. Maar hoe duurzaam is Nieuw Binckhorst nu eigenlijk? De heer Van der Linde, Haags Milieucentrum Het uitgangspunt voor duurzaamheid is energie neutraal. Zo-even is al gesproken over duurzaam vervoer, het gebruik maken van openbaar vervoer en een goede verbinding voor de fiets. Ons voorstel zou zijn deze punten ook elders in de stad uit te werken, Het ‘cradle to cradle’ principe, dat uitgaat van afval is voedsel, kan worden toegepast op Nieuw Binckhorst. Zo zijn er binnen dat concept nog meer dingen dan het openbaar vervoer. Denk maar eens aan de zogenaamde groene daken. Dit is goed voor de isolatie van woningen en houdt water vast. Verwerk het groen, zoals genoemd voorbeeld van de groene daken, in het hele ontwerp van het gebied. Een bedrijf dat eventueel wordt verplaatst naar de Vlietzone is de asfaltbetoncentrale. Volgens de heer Van der Linde is de Vlietzone een belangrijke groene ader langs de rand van Den Haag. De heer Van der Linde benadrukt dat goed en zorgvuldig onderzoek moet worden gedaan naar het verplaatsen van bedrijven. De heer Geers vindt dat men, met een plan met zo’n hoog ambitieniveau niet moet schromen om te denken in termen van energie neutraal, maar naar energie opleveren. De heer Van der Linde geeft aan dat woningen warmte opnemen en dit ook weer kunnen doorgeven, zoals bijvoorbeeld kassen. Hij kan echter niet aangeven of dat voor Nieuw Binckhorst ook zou kunnen, maar het is een prima principe. De heer Alkemade wil proberen de ambities waar te maken, maar geeft aan dat dit maar zelden lukt. Wat betreft het doorgeven van warmte van woningen is hij van mening dat bedrijven meer bezig zijn met koelen dan met verwarmen en voor woningen is dit precies andersom. Als dit aan elkaar kan worden gekoppeld kan het principe van energieneutraal waargemaakt worden. De fasering in het project kan echter problemen teweeg brengen. Dit geldt niet alleen voor de techniek, maar ook voor de structuur. De heer Van Lente, Duurzaam Den Haag geeft 54

een bespiegeling op dit thema. Het is van belang dat je de bedrijven laat zien dat ze kunnen verdienen aan duurzaamheid. De heer Van Lente wil de wereld zoals het nu is of wellicht beter aan zijn kinderen kunnen overdragen. Maar uiteindelijk gaat het erom dat dergelijke principes renderend zijn en winstgevend zijn voor bedrijven. Op een gegeven moment zal de openbare ruimte verloederen. Bedrijven kunnen hier een belangrijke rol in spelen om dit tegen te gaan, maar ook hier geldt dat het winstgevend moet zijn. Daarom moet men nu al bezig zijn deze elementen vorm te geven. In de planontwikkeling moeten deze elementen, waarvan energie er een van is, terugkomen. De gemeente Den Haag heeft een ambitieuze doelstelling. Maar je kunt bij de Binckhorst eerst beginnen met energie neutraal. Van begin af aan energie besparen. Hoe kun je er nu voor zorgen dat zo min mogelijk energie wordt gebruikt zonder te kort te doen aan de productiviteit? De mobiliteit en de ontsluiting daarvan blijft voor de Binckhorst een groot probleem. Een goede mogelijkheid is het inzetten van duurzame mobiliteit, zoals elektrisch vervoer, boten op elektriciteit en dergelijke. De Binckhorst zou deze concrete voorbeelden goed kunnen toepassen. Tevens pleit de heer Van Lente voor het investeren in het stadspark. De pijlers van duurzaamheid moet dus nadrukkelijk op de agenda van de Binckhorst komen te staan, aldus mevrouw Blank. De term duurzaamheid is nu sterk gericht op het milieu, maar kan ook op de andere thema’s worden toegepast. In de uitgangspunten moeten onderwerpen als het ontwerpen van de woningen en goede bezonning meegenomen. De heer Vader vraagt, in het verlengde van het bovengenoemde punt, aandacht voor de monumentale waarde van de stad. De heer Vader wil iedereen oproepen om bij de keuze van de te realiseren architectuur duurzaamheid zodanig te laten meewegen dat onze achterkleinkinderen ook kunnen genieten van de, dan, mooie monumenten. De heer Goedhart: Terugkomend op de fiets kan men er voor zorgen dat de monumentaliteit kan worden behouden. Op de fiets heeft men hier ook een mooi zicht op. Wel moet rekening gehouden worden met de voorzieningen van fietsen, zoals fietsenstallingen.

Thema vrije tijd en recreatie Het stadspark is de identiteitsdrager voor Nieuw Binckhorst. De heer Verbiest, Doen Evenementen, vindt de Binckhorst geweldig en ziet veel mogelijkheden. Tussen het bouwgeweld is een gebied wat we nog niet hebben aangeraakt. Het stadspark is volgens hem leuk bedacht, maar dan moet men wel eerst de drukke weg over. De wijk moet goed worden ontsloten, maar daarbij is het van belang dat men eerst van buiten naar binnen kijkt. Mevrouw Blank vat dit samen als allemaal wat losser, vrijer, pak de kansen en maak er iets moois van. Mevrouw Mesker, Adviesraad voor Sport, heeft het plan goed bekeken. In de beslisnota stond een klein beetje over sport, voorbeeld sportruimtes op een bedrijfsruimte. Dit lijkt een leuk idee, maar is absoluut geen manier om je sport gezellig te bedrijven. Buitensportaccommodaties zijn niet aanwezig. Dit is een groot tekort in nieuwbouwwijken. Sport en daarmee ook de gezondheid is een belangrijk punt voor de leefbaarheid van een gebied. Denk bij de ontwikkeling na over het opnemen van buitensportaccommodaties. Dit gezien de slechte ervaringen in sommige nieuwbouwwijken. Een mogelijkheid is om een sportvereniging, bijvoorbeeld Roeivereniging Laak, naar de Binckhorst te halen. Overdag kan het water worden gebruikt voor watertaxi’s en ’s avonds kan het water door de roeivereniging worden gebruikt. Mevrouw Mesker ziet graag dat de gemeente hier concreter in is. Het is de ambitie om het park te maken zoals het is neergezet, maar dit zal niet zomaar gebeuren. Mevrouw Terreehorst vindt dat er net iets te weinig ambitie zit in de plannen. Dit zou, volgens haar, een tandje hoger kunnen voordat je het internationaal mag noemen. Het ontwikkelen van parken zou hier een plaats in kunnen nemen met bijvoorbeeld een goede trekker zoals een museum. Als voorbeeld noemt mevrouw Terreehorst het Milennium Park. Onder de grond is gelegenheid voor een parkeergarage en daarboven op voldoende ruimte voor een mooi park met een aantal grote kunstwerken. Als je het maar goed doet, kan het park 24 uur per dag aantrekkelijk zijn. Het is ook van belang dat je de

activiteiten koppelt aan plezier en spel. Als je dat allure geeft, dan denkt mevrouw Terreehorst dat je een mooi en Haags element kan toevoegen, ook als het gaat om het water en fietsen. Als je de rest van de tijd het interessant weet te houden en de eenzame plekken gezelliger kan maken, dan zullen hier veel mensen naar toegehaald kunnen worden. De heer Vos mist het uitgaan in dit thema. Hij denkt hierbij in het midden van de Binckhorst een strook met leisure, zoals restaurants, cafe’s en dergelijke. Dan is de Binckhorst ook interessant om een tijdje rond te hangen. De heer Verbiest benadrukt dat het KPN gebouw een goed markant punt hiervoor zou zijn. Het North Sea Jazz festival kan dan, wat hem betreft, teruggehaald worden naar Den Haag. Reflectie van de Stuurgroep De heer Groeneweg geeft aan dat er de neiging is om terug te zakken naar de middenmaat. De kunst is om er voor te zorgen dat we hier boven uitkomen. Gedacht kan worden aan maatregelen die ook iets kunnen betekenen voor de Zuidvleugel. Een samenwerking met grote steden om hier de kansen voor de Zuidvleugel neer te zetten met ambitie en wat recht doet aan de mogelijkheden die er zijn. De ambitie van Nieuw Binckhorst is er op gericht om het uit te breiden naar een groter geheel. De Universiteit van Leiden en andere instituten kunnen we iets laten bedenken om hier iets moois te maken. De heer Groeneweg heeft een aantal leuke ideeën gehoord, maar geeft aan dat er meer in zit dan dat hier vanavond aan de orde is geweest. Hij benadrukt dat we er nog lang niet zijn. Het gebied moet uiteindelijk iets worden waar niet alleen Den Haag trots op is, maar de rest van de omgeving ook. De heer Van Randeraat is blij met deze avond en geeft aan dat de frisse ideeën de geest hebben verscherpt. Er zijn vooral twee dingen die blijven hangen. Het park trekt en als stuurgroep moeten wij het op ons nemen om te kijken of het park in een hele vroege fase moeten maken of juist niet. Maar zoals het er nu voor staat, zal het vervroegd moeten worden aangelegd. We zullen ons hier hard voor maken en in de groep onderzoeken.

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 55

Voor een ander element geldt eigenlijk hetzelfde, namelijk het combineren van wonen en werken. Cruciaal hierbij is om dit ook een werkgebied te laten zijn. Mevrouw Stempher is een van de Haagse projectleiders en vindt Nieuw Binckhorst een plan met ambitie. Zij is vooral ‘getriggerd’ door het zoeken naar uitersten als het gaat om de wetgeving in de combinatie van wonen en werken. Zij ziet dit als een opgave voor haarzelf. Hier zit een enorme uitdaging in EN de lol van de Binckhorst. De stoere bedrijven zijn elementen van de Binckhorst en daarom is het van belang te zoeken naar de uitersten. Een goede opmerking die mevrouw Stemphers heeft gehoord is het overbrengen van de woonbeurs naar de Binckhorst. De heer Van der Harst wil graag nog reageren op de opmerking van mevrouw Mesker over het ambitieuzer zijn. Voor het stadspark zijn namelijk ook praktische beperkingen. Het park is een grote opgave waarbij het van belang is om dit goed op te pakken. Het zou een idee zijn om het park wellicht tijdelijk in te richten in de eerste fase. De ambitie voor duurzaamheid en klimaat is hoog en we zullen dan ook voor het maximale gaan, aldus de heer Van der Harst. Hij bedankt alle aanwezigen voor deze inspirerende avond. Mevrouw Blank deelt een ieder mee die wil blijven praten over de ontwikkeling van Nieuw Binckhorst zich kan opgeven voor een expertconsultatiegroep. De lijst hiervoor ligt op de tafel bij de uitgang. Tevens staat daar een kleine attentie van de gemeente Den Haag die iedere bezoeker mee mag nemen. Mevrouw Blank nodigt iedereen uit voor een borrel en bedankt iedereen voor hun aanwezigheid.

56

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 57

Bijlage 3

Verslag samenspraakbijeenkomst December 2007
Opening en welkomstwoord Mevrouw Hilde Blank, gespreksleider van deze avond, opent om 18.00 uur de bijeenkomst en heet iedereen namens de gemeente Den Haag, Rabo Vastgoed en BPF Bouwinvest van harte welkom. Zij begeleidt deze samenspraakbijeenkomst over Nieuw Binckhorst. De heer Peter Smit, wethouder Verkeer, Binckhorst, Binnenstad en Milieu heet alle aanwezigen welkom op deze samenspraakbijeenkomst. Gisteravond heeft er een expertmeeting plaatsgevonden en mensen kunnen tevens een enquête invullen om hun mening kenbaar te maken. Deze avond is voor belanghebbenden. Samenspraak is aan regels gebonden. De Binckhorst gaat op de schop. Het is een goede locatie tussen twee snelwegen, met drie NS stations naast (CS, HS en Voorburg) en tevens dicht bij het stadscentrum. Er zijn kwaliteiten met bijvoorbeeld water wat er is maar niemand ziet, dit is een internationale trekker. In dit gebied moet de ontsluiting fatsoenlijk geregeld worden. Met de komst van het Trekvliettracé is een belangrijke stap gezet. Er is commitment en geld van het rijk. Met de Binckhorst hebben we iets goeds in handen. Er komt meer werkgelegenheid en meer bewoners. Het aantal bewoners is de afgelopen jaren teruggelopen en bracht Den Haag aan de rand van faillissement en werd een artikel 12. Er was verlies van koopkracht en bedrijven trokken weg. 58 Den Haag heeft de Binckhorst nodig om de leegloop van de stad te keren. Hiervoor is een Structuurvisie voor Den Haag gemaakt waarin de stad intensiever wordt gebruikt qua economie en bewoners. Er zijn nu 480.000 inwoners en als er niks aan de stad wordt gedaan, neemt het aantal inwoners weer af tot het artikel 12 status niveau. Er wordt gewerkt aan de planontwikkeling en willen de plannen tegen het licht houden van experts en door middel van de enquête. Het kan het leuker en mooier, maar het duurt 20 jaar voordat Nieuw Binckhorst gereed is. In de tussentijd moet er nog heel wat gebeuren. De wethouder vindt het geweldig dat veel mensen hun tijd vanavond ter beschikking stellen en hoopt veel ideeën op te halen, waarvoor hij op voorhand zijn dank uitspreekt. Mevrouw Blank merkt op dat de wethouder aan het eind van de avond weer aan het woord komt om de ideeën te bespreken. Presentatie door Dick van der Harst, projectdirecteur, namens de drie partijen De heer Van der Harst geeft een presentatie over wat er de afgelopen jaren is gedaan. Er is een masterplan waar vanavond samenspraak over is. Hij geeft uit hoe gedetailleerd dat is en waar wel en niet iets mee gedaan kan worden. Daarnaast geeft hij een kleine vooruitblik naar de toekomst. Dit zal het kader zijn voor de discussie binnen de groepen in de thema-ateliers Wonen, Werken, Vrije tijd en recreatie en Bereikbaarheid en mobiliteit.

Voor de Haalbaarheidsstudie moeten vier trajecten worden doorlopen. In maart 2008 wordt het besluit over deze studie genomen. De vier trajecten zijn: 1. Samenspraak met bewoners, bedrijven en belangstellenden. 2. Maak een convenant met de zittende ondernemingen in de Binckhorst. 3. Het maken van een duurzaamheidparagraaf. 4. Er moet onderzoek worden gedaan of de watergebonden bedrijvigheid op de Binckhorst terug kan komen, wellicht door een ondergrondse oplossing. Programma tot 2030 Van de volgende onderdelen is niet bekend wat dat moet gaan worden, maar er wordt wel ruimte voor gereserveerd: 65.000 m ²grote (intern.) publiekstrekker 60.000 m ² internationaal programma De gemeente Den Haag heeft een verplaatsingsmanager aangesteld, de heer Frank van Eck. Hij zal zich bezig houden met de verplaatsing van bedrijven. Voor de mensen die betrokken willen blijven wordt er een Klankbordgroep opgericht. Mevrouw Blank geeft aan waar wel en geen samenspraak over mogelijk is:

Geen samenspraak over mogelijk: Het ambitieniveau; Het programma; De functies over kantoren, bedrijven, het stadspark enz.; De ontsluiting; De bedrijven met extensief ruimtegebruik gaan eruit. Wel samenspraak over mogelijk: De invulling van de drie zones; Functiemenging; waar komt wat; De invulling van de bedrijvenlocaties; wat is wel of niet geschikt; De volumeverdeling; De inrichting van de openbare ruimte, functies stadspark; Identiteit en sferen. Vragen en reacties In verband met de tijd worden vragen en reacties tijdens ateliers behandeld.

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 59

4 Thema-ateliers

60

Werken Wonen Bereikbaarheid en mobiliteit Vrije tijd en recreatie

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 61

Thema-atelier werken o.l.v. Paul Weststrate
De Binckhorst is nu vooral een bedrijventerrein. De ambitie is om een woon- en werkgebied te maken met allure, tegelijkertijd stoer en met een ondernemend karakter. Veel woningen worden gebouwd, veel bedrijven blijven en er komt ruimte voor nieuwe ondernemers. Dit gegeven stelt eisen aan de inrichting. De vraag is hoe we zo goed mogelijk de gewenste kwaliteit realiseren. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat de bewoners niet het gevoel hebben dat ze op een bedrijventerrein wonen en de bedrijven niet het gevoel hebben dat zij midden in een woonwijk gevestigd zijn?
AANWEZIG NAAM De heer Lauret De heer Breumelhof De heer Schepman Mevrouw ir. R. van der Werff De heer O. Schelling De heer Herweijer De heer E. Mooijman Mevrouw Van Vliet De heer Brons De heer Houtzager De heer Spoelstra Mevrouw Borsboom De heer Borsboom De heer S.O.W. Boubacar De heer J. den Elzen De heer A. Gehlali De heer B. Hof De heer W.M.H. Koolmoes De heer Van Manen De heer De Vos jr./sr. De heer J.C.M. Waltschmitt De heer C. Waltschmitt De heer P. Weststrate De heer F. van Eck De heer H. Reekers De heer Steenweg De heer P. Smit 62 ORGANISATIE AutoBinck holding Breumelhof Bouw Secretaris BLF De Werff architectuur Atelier Schelling en Borsboom Autobedrijf Le Vélo Barnard Services Kinderopvang DAK Wethouder Leidschendam-Voorburg Autoschadebedrijf Spoelstra BV Atelier Schelling en Borsboom Atelier Schelling en Borsboom ABS Den Haag Den Haag Ceres Projecten Bouwbedrijf Bernard Hof BV Haaglanden Huisdierencrematorium Vof Buffert & Co De Vos Verffabriek

voorzitter Gemeente Den Haag Gemeente Den Haag Gemeente Den Haag Wethouder Gemeente Den Haag

Het is de bedoeling de aanwezigen uit te dagen mee te denken over wat de opgave is. Een aantal onderdelen staat niet ter discussie maar men kan wel een mening hebben. Nu heeft men de kans, dit is het moment waarop een hoop zaken nog niet vast liggen en er inbreng mogelijk is die wellicht doorklinkt in de besluitvorming. De aanwezigen hebben de rol van adviseurs en de gemeente wil, zo mogelijk, de adviezen overnemen. Dit is de intentie, tenzij uitgelegd kan worden waarom iets niet gehonoreerd kan worden. Het resultaat zou zo concreet mogelijke moeten zijn met aanbevelingen binnen het thema werken. Hoe duidelijker men is, met goede argumenten, hoe groter de kans is dat het realiteit wordt. Namens de gemeente Den Haag zijn er twee deskundigen aanwezig: De heer Frank van Eck, verplaatsingsmanager Binckhorst en de heer Han Reekers, werkzaam voor de gebiedsonderneming in oprichting, projectleider verwerven. Reacties op de inhoud van het plan De heer Lauret, Autobinck holding, merkt op dat hij de wet voorkeursrecht gemeenten aan zijn broek heeft. Het pand waar zij gevestigd zijn, kan niet vrijelijk verkocht worden. De gemeente moet hier een rol in spelen. Hij hoort te weinig waar de woningen precies komen en hij denkt dat dit o.a. met de hinderwet te maken heeft. De heer Lauret vraagt of er in de toekomst autobedrijven langs de Binckhorstlaan mogen vestigen en of de bedrijven die daar al zijn, mogen blijven. Nu wordt er gezegd dat het gebied op de schop gaat en hij vraagt zich af of hij daar de dupe van wordt. Wanneer dat zo is, waar kun je dan heen en kan je met je eigen bedrijvigheid nog in de Binckhorst terecht. Verder merkt de heer Lauret op dat de gemeente wel positief is door de autobedrijven hun voorkeur kenbaar te laten maken of ze naar de Harnaschpolder, het Gavi-gebied of de Vlietzone willen. Hier heeft men op kunnen reageren. Wel heeft hij zijn twijfels of iedereen is aangeschreven. De gemeente moet ervoor waken dat er breed geïnformeerd wordt. De heer Weststrate, (vz) merkt op dat er zowel intensieve bedrijvigheid als bewoners in het gebied komen. De bewoners moeten niet het idee hebben dat ze in een bedrijventerrein wonen,

er moet meer een mix tussen wonen en werken komen. We kunnen met elkaar kijken wat je met elkaar kan mengen, rekening houdend met de hinderwet. De heer van Eck (desk.) vult aan. De autobranche is een branche waarvan het hoogwaardige (showroom) deel gewenst zou kunnen zijn, maar gebruikt veel ruimte. Nu neemt deze branche 11-12 hectare in gebruik. Zoveel ruimte is op Nieuw Binckhorst beschikbaar. Er wordt een onderzoek door de gemeente en de Kamer van Koophandel uitgevoerd om te kijken of er andere concepten denkbaar zijn en welke locaties daarvoor het meest geschikt zouden zijn. Dit onderzoek loopt nog maar hier wordt vernieuwend over gedacht, ook door de branche. De heer Weststrate (vz) vraagt de aanwezigen een reactie op hoe wonen en werken intensiever zou kunnen, wat kan wel wat kan niet. De heer Toon Breumelhof, bouwbedrijf aan de Wegastraat, vindt het een mooi initiatief. Hij merkt op dat er wel heel makkelijk over de gevestigde bedrijven wordt heen gelopen, zij passen waarschijnlijk niet in het plaatje. Dit vindt hij een beetje frustrerend omdat men geen stem heeft om te zeggen dat ze wel in het plaatje passen. Zijn bedrijf kan door de centrale ligging nu snel op problemen inspringen, denk aan het fluiten van het strijkijzer. Er is behoefte aan dit soort bedrijven. De producten en dienstverlening zijn dichtbij en er is geen woon-werkverkeer. Wellicht moet het bedrijf in meerdere verdiepingen gemaakt worden om extensief ruimtegebruik tegen te gaan. De heer Weststrate (vz) vraagt of het bedrijf wellicht gesplitst kan worden in mensen die uitrukken en een deel voor ontwikkeling en opslag. De heer Breumelhof antwoordt dat dit niet kan omdat juist door deze combinatie ze goed kunnen inspelen op de vraag. De heer Van Eck (desk.) antwoordt dat we niet te snel moeten concluderen of een bedrijf wel of niet inpasbaar is. Dit is maatwerk waarin het specifieke bedrijfsproces en de te beoordelen locatie en de andere functies in die omgeving maatgevend zijn. Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 63

De puzzel van deze toevalligheden en het profiel van het bedrijf bepaalt wat er straks wel of niet kan komen. Voor een aantal functies is het wel al duidelijk. Een asfaltbedrijf past er bijvoorbeeld echt niet in. Nieuw Binckhorst moet echter wel levendig worden. Functiemenging met niet hinderlijke bedrijven zal daar zeker aan bijdragen. De heer Weststate (vz) vult aan dat er geen lijstje is met namen van bedrijven die weggewerkt moeten worden. De heer Schepman, secretaris BLF, merkt op dat de gemeente om suggesties vraagt. Hij vindt dat ontzettend moeilijk omdat er veel onzekerheid is. Deze onzekerheid moet zo kort mogelijk duren. Bedrijven wachten met investeren en dat is heel belangrijk voor de economie. Het bestuur moet hier z.s.m. een beslissing over nemen, zodat die bedrijven ook hun plannen kunnen maken. De heer Weststrate (vz) antwoordt dat er over een klein half jaar een besluit wordt genomen over de eerste fase. Mevrouw Van der Werff, ondernemer gevestigd in de Caballero Fabriek, vraagt of de fasering per zone (Noord, Midden, Zuid) zal gaan. De heer Van Eck (desk.) antwoordt dat dit niet zo is. De uiteindelijke fasering zal van veel variabelen afhangen en naar alle waarschijnlijkheid niet één op één lopen met de zones. Mevrouw Van der Werff merkt op dat de Binckhorst een specifiek karakter heeft. Zij vindt de lijn van Scheveningen t/m de Binckhorst heel netjes en ze vindt het belangrijk dat er nagedacht wordt over het wel of niet behouden van bepaalde gebouwen als cultureel erfgoed. Zij vraagt wat er vanuit de gemeente als karakteristiek wordt bestempeld. De heer Schelling, bewoner Binckhorst Noord, heeft een creatief bedrijf en doet veel zaken met andere ondernemingen in de Binckhorst. Hij vindt het belangrijk dat er ‘middelschaal’ bedrijven blijven en dat oude karakteristieke panden behouden blijven, dat geeft smaak. Hij noemt als voorbeeld de brandweerkazerne, de villas aan het Trekvlietplein, het kantoorgebouw van de oude gasfabriek en de centrale werkplaats (CWP) van de KPN (Vestia gebouw). De witte blokken in de presentatie geven een vreselijk beeld.

De heer Weststrate (vz) merkt op dat de witte blokken het volume aangeven en die staat nu niet ter discussie. Een bezoeker merkt op dat er een boek ‘De straat’ is waar al het cultureel erfgoed instaat. De heer Steenweg, stedenbouwkundige gemeente, merkt op dat in het plan van OMA en het masterplan alle monumentale panden zijn opgenomen. Zij zijn op zoek naar nog meer panden en hij vraagt aan de mensen hier attent op te zijn. Soms staan gebouwen verscholen tussen allemaal andere gebouwen. De heer Weststrate (vz) merkt op dat er een e-mail adres is: binckhorst@dso.denhaag.nl waar men altijd met vragen en suggesties terecht kan. Hier kan men de namen van bijzondere panden die behouden moeten blijven naar mailen en ook waarom deze behouden moeten blijven. Hij roept op hier zelf het initiatief in te nemen. De lijst die er al is, kan op de website van Nieuw Binckhorst gepubliceerd worden en men de mogelijkheid krijgt tot het toevoegen van panden. De heer Herweijer, autobedrijf Le Vélo, voorzitter Bedrijvenvereniging Binckhorst-LaakhavenFruitweg, merkt op dat men het noordelijk gebied hoogstedelijk wil maken en van het groene gedeelte een gemengd gebied. Hij vraagt of hoogstedelijk betekent dat daar totaal geen bedrijven komen? De heer Van Eck (desk.)antwoordt dat dit niet zo is, in alle gebieden zal functiemenging plaatsvinden. De heer Herweijer merkt op dat als Noord hoogstedelijk wordt daar geen autobedrijf past, maar wel een uitzendbureau. De heer Van Eck merkt op dat dit een eigen interpretatie is. In Noord zullen door het hoogstedelijk karakter niet precies dezelfde bedrijven als in Zuid komen, maar ook in Noord is wel degelijk bedrijvigheid gewenst. De heer Herweijer merkt op dat wonen en werken niet bij elkaar gaan. Uit de historie van de stad blijkt dat dit vroeg of laat tot een discussiepunt leidt. Hij vraagt hoe je als bedrijf zekerheid kan krijgen dat die spanning niet gaat ontstaan

64

ongeacht welke bewoner er ook komt wonen en rekening houdend met de milieucategorie. Hij denkt dat er aan het begin van zo’n fase, goed gedefinieerd moet worden wat wel en niet en dat daar later geen problemen over mogen ontstaan. De heer Van Eck (desk.) merkt op dat er spanning is tussen wonen en werken. Juist om daar mee om te gaan is het begrip functiemenging in opmars. De gemeente Den Haag heeft hier ook beleid op gemaakt. Het zorgvuldig beoordelen van de te mengen functies maakt de kans op klagen geringer. Je kunt iemand niet verbieden om te klagen, maar bij een zorgvuldige menging van functies is die juridische situatie helder. Aan de andere kant kan de bewoner niet monddood gemaakt worden. Of dat juridische gevolgen kan hebben hangt af van hoe je aan het begin de afspraken maakt. De heer Mooijman, Bernard Sanders, leest in het boekje dat de Binckhorstlaan rechtdoor gaat lopen, midden door zijn bedrijf heen. Hij heeft een kopie van de brief van zijn buurman gekregen waarin staat dat hij met zijn paardenstalling moet vertrekken. Door deze brief wordt meneer bang. Hij heeft een aantal belangrijke afnemers midden in de stad en wil daar niet weg. De heer Weststrate (vz) merkt op dat individuele kwesties nu niet besproken worden en stelt voor tijdens de pauze contact te zoeken met een deskundige. De heer Reekers (desk.) antwoordt het uitgangspunt is dat de weg rechtdoor gaat maar nog niet bekend is wanneer dat gaat gebeuren. De heer Mooijman merkt op dat hij verbaasd is dat het verkeer vanaf de snelweg over de Binckhorstlaan loopt. Dit verkeer zou ook via het Forepark kunnen gaan. De heer Weststrate (vz) noteert dat er een goede ontsluiting naar de snelweg, het Forepark en Ypenburg moet komen. Mevrouw Van Vliet, DAK, suggereert dat bij de combinatie wonen en werken kinderopvang een belangrijk item is en zij willen graag in een vroeg stadium betrokken worden voor een vestiging.

De heer Van Eck (desk.) geeft aan dat hij hier in de pauze rechtstreeks op terugkomt. De heer Brons maakt zich zorgen over het uitplaatsen van bedrijven door de plannen. Met name bedrijven met asfalt en asbest. Dit kwam ook tijdens het regionaal bestuur aan de orde en hij vraagt of het een optie is dat dit onder de grond kan. De heer Van Eck (desk.) bevestigt dat hier onderzoek naar wordt verricht. De heer Smit, wethouder, merkt op dat dit wel heel erg duur is. De heer Houtzager, wethouder LeidschendamVoorburg, merkt op dat er goed gekeken moet worden naar het soort bedrijvigheid en de werkgelegenheid in de Binckhorst. De lokale omgeving moet ook bediend blijven. Als voorbeeld noemt hij de wasstraat. Graag wil hij aan het programma meegeven, goed te kijken naar wat de lokale behoefte zijn om een mix te integreren van lokale bedrijvigheid. De heer Weststrate (vz) merkt op dat er geen sprake is van voorzieningen wegdoen, maar juist meer mixen en toevoegen van voorzieningen. De heer Van Eck (desk.) nuanceert dit. Hij geeft aan niet te kunnen bevestigen dat de wasstraat te handhaven is. Elk bedrijf heeft thans klanten. Desondanks is niet ieder bedrijf in te passen in Nieuw Binckhorst. Als (gechargeerd) voorbeeld haalt hij de asfaltcentrale aan. De heer Mooijman, Bernard Sanders, vraagt of er parkeerplaatsen komen voor bedrijven die daar komen. Nu parkeert men letterlijk tegen de voordeur van de bedrijven aan en gaan een stukje wandelen of naar huis. Het zou prettig zijn als de auto voor het bedrijf geparkeerd kan worden voor b.v. laden en lossen. Parkeerplaatsen gereserveerd per bedrijf. De heer Weststrate (vz) vraagt om hoeveel plekken per bedrijf het dan gaat. De heer Mooijman antwoordt dat dat per bedrijf verschilt, maar voor hen 6.

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 65

De heer Van Eck (desk.) antwoordt dat er een norm is voor parkeren. Het uitgangspunt in het plan is dat er geparkeerd wordt op het eigen terrein of in een gehuurde/ gekochte plek in de parkeergarage. De heer Mooijman merkt op dat de AVR, de cementfabriek en de asfaltonderneming allemaal groot water nodig hebben voor het transport met grote boten. Hij wil graag beide in stand houden. De heer Weststrate (vz) antwoordt dat dit soort extensieve bedrijven hier niet meer thuishoren en dus weggaan. Het groot aan- en afvoer over water wordt verplaatst. Een bezoeker vraagt of de werkgelegenheid van de BAM dan ook verdwijnt. De heer Weststrate (vz) antwoordt dat het bedrijf verplaatst wordt. De heer Lauret merkt op dat er gelet moet worden op de leegstand van kantoren, m.n. van grote bedrijven. De heer Spoelstra vraagt of er ervaring is met wonen-werken en de grootschaligheid hiervan of dat de Binckhorst een experiment is. De heer Weststrate (vz) antwoordt dat hier ervaring mee is. Men leert van grootschalig grootstedelijke projecten die al zijn gedaan. Mevrouw Van der Werf merkt op dat zij aan een project in Rotterdam heeft gewerkt, hoogbouw, met daarin een hotel, opvang voor zwakkeren, een café, kinderopvang enz. maar er wel een groot beheersprobleem is. Zij adviseert om voor een heldere beheersstructuur te zorgen en afspraken te maken hoe het functioneel en juridisch geregeld moet worden. Een bezoeker merkt op dat het om uitgebreide plannen gaat en heeft zorgen over de bereikbaarheid. Hij doet een beroep op de gemeente Leidschendam-Voorburg en Rijswijk voor goede samenwerking. Mevrouw Borsboom, bewoner, vraagt wat er met de vervuilde grond in de Binckhorst wordt gedaan.

De heer Reekers antwoordt dat dit bekend is. Er is veel verontreiniging en er zijn al saneringen aan de gang en gereed. Bij verlening van de bouwvergunning moet de kwaliteit van de grond geschikt zijn voor wat er op die grond gedaan moet worden. Dit is wettelijk bepaald en kan verschillen tussen gebruiksfuncties. Voor een weg of een crèche is dat bijvoorbeeld verschillend. Een bezoeker vraagt of er al een luchtonderzoek is gedaan. De heer Reekers (desk.) antwoordt dat dit momenteel wordt gedaan.

66

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 67

Thema-atelier wonen o.l.v. Hilde Blank
Gegeven is dat Nieuw Binckhorst 7.000 woningen krijgt, veel meer dan nu het geval is. Het wordt een woon- en werkgebied. Veel bedrijven blijven, de bijbehorende bedrijvigheid geeft mede karakter aan de nieuwe wijk. De vraag is wat er moet gebeuren om van Nieuw Binckhorst een Haagse wijk te maken waar het goed wonen is voor mensen uit andere landen die hier komen te werken naast de Hagenaar.

AANWEZIG NAAM De heer P. Bonverhoff De heer P. van Dijk Mevrouw S. van Dijk De heer en mevrouw Donker De heer R. Hoogendoorn sr. Mevrouw M. Horstamn Mevrouw Hovius-Schreve De heer Izemrane De heer E.T. de Jong Mevrouw I. de Jong De heer R. Keus De heer R. Koek Mevrouw J. Mergler De heer W. Noordam De heer W. Poelman De heer J. van der Rassel De heer D. Rietbergen De heer en mevrouw De Ridder De heer J.M.C. Smallenbroek De heer R.J.M. van der Vlis Mevrouw B. de Zwart-Nijhof Mevrouw H. Blank De heer P. Joustra De heer G. van de Hooning ORGANISATIE Florence

Stichting RK Begraafplaatsen Provinciaal bestuur Noord-Holland Extate B.V.

CH & Partners Ceres Projecten

Gemeente Leidschendam- Voorburg

Stichting RK Begraafplaatsen

Gespreksleider BPF Bouwinvest Rabo Vastgoed

68

Algemene reactie op de presentatie Arnold Guijk vindt dat de gepresenteerde plannen over wonen erg aansprekend zijn. Hij staat op de lijst van gegadigden. Hij wil over 15 jaar een andere woning. Het park spreekt hem ook aan, het strand is dichtbij, dus het geplande strand vindt hij niet zo nodig. Spreker kijkt positief tegen de plannen aan. De heer en mevrouw Donker wonen in een huurwoning aan de Binckhorstlaan en hebben zorgen over de periode dat zij nog in hun woning kunnen blijven. Ook de andere bewoners die tegenover de begraafplaats wonen, maken zich daar zorgen over. Uitleg vanuit het project De exacte grenzen tussen de verschillende fases zijn nog niet bekend. De eerste paal zal niet voor 2010 geslagen worden. De woningbouworganisatie moet afspraken maken met de huurders over de periode waarin de woning leeg moet zijn. Het blok tegenover de begraafplaats zal zeker gaan verdwijnen. De termijn is nog niet bekend en het is ook niet bekend of dit in de eerste of tweede fase zit. Medio 2008 is meer over de planning te zeggen. De heer Donker vindt de ambitie zeer aansprekend. Hij waardeert het ook dat de grootschalige bedrijven verdwijnen. De Binckhorst wordt echt een stuk van Den Haag. De heer De Ridder is ook enthousiast over de ambitie: de afwisseling tussen hoogbouw en laagbouw spreekt hem aan. Hij vraagt zich af voor welke doelgroepen gebouwd wordt. Hij is voorganger in de kerk en droomt om ooit een nieuwe kerk in de Binckhorst te kunnen bouwen. Zijn advies is: bouw er zeker een kerk. Mevrouw De Ridder vindt de koppeling van het Spui met de stad mooi. Het industrieterrein is ´s avonds leeg. Als je een stad wilt laten groeien heb je ook veel christenen nodig. Mensen komen graag samen waar ook christelijke activiteiten zijn. De heer Rietbergen is planoloog bij de gemeente Leidschendam-Voorburg: het gebied heeft volgens hem een grote planologische waarde. Hij vindt het fijn dat er iets mee gebeurt. Hij spreekt de voorkeur uit om gezamenlijk te blijven denken en ontwikkelen. Vooral afstemmen met

de omgeving is belangrijk. Zijn advies is om de verbinding te zoeken: qua ontwikkeling is de Binckhorst een eiland, juist door te zoeken naar verbinding, krijgt het gebied een nog grotere waarde. De heer Houtzager is wethouder in de gemeente Leidschendam-Voorburg: hij krijgt een overall gevoel als het gaat om wonen: zijn advies is om goed te kijken naar de omgeving. In het noordelijk deel is een woonwijk die nauw op deze ontwikkeling aansluit. Verder vindt zijn gemeente dat er ook iets aan de Utrechtsebaan moet gebeuren, omdat die veel lucht en geluidsoverlast veroorzaakt. Dit is een kans om ook die kwaliteit aan te pakken. Mevrouw De Zwart kan zich haast niet voorstellen hoe dit plan gerealiseerd kan worden. Ze is geïnteresseerd in de combinatie wonen en werken. Een aanwezige vraagt naar de fasering van leeghalen van het gebied: dit lijkt nu nog een soort puzzel te zijn, waar hier en daar een stukje wordt weggehaald. Een aanwezige vraagt hoe het een en ander georganiseerd wordt om verpaupering bij de fases te voorkomen. De heer Colet is bewoner van een woonboot. Hij weet dat de woonboten wegmoeten, maar vraagt op welke termijn dat moet plaatsvinden. De heer Schever sluit zich daarbij aan. Ook hij is bewoner van een woonboot. Op de brochure heeft hij een mooie brug over water met de woonboten gezien. Hij vraagt informatie hierover. De heer Van der Vlis van de begraafplaats Sint Barbara merkt op dat er rondom de begraafplaats nogal eens sprake is van stankoverlast van de asfaltfabriek. Hij kijkt positief tegen de metamorfose van het gebied aan maar stelt een vraag over de woningbouw die op de huidige begraafplaats is gesitueerd. De heer Hoogendoorn is ook van de begraafplaats en meent te hebben begrepen dat woningbouw vast lijkt te liggen: de financiers gaan er hun invloed over uitoefenen. De woningen moeten verkocht worden. Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 69

Is er een goede menging van de verschillende doelgroepen en in hoeverre spelen commerciële belangen mee, is zijn vraag. De nieuwe wijk heeft een hoog ambitieniveau. Toch zal er ook 30% sociale woningbouw gerealiseerd moeten worden. De vraag is of dit percentage daadwerkelijk is meegenomen en of de bewoners van de Vestaweg daar een beroep op kunnen doen. Mevrouw Van Dijk woont 33 jaar op de Vestaweg en hoopt er oud te worden. De verandering spreekt haar wel aan. Binnenkort gaat ze een sportschool openen vooral voor kinderen met overgewicht. Ze is uitgenodigd om mee te denken om naar de Binckhorstlaan te gaan. Ze wil weten wat er dan de eerste tien jaar gebeurt. De heer Langer zit in dezelfde situatie als woonbootbewoner. Aanvankelijk lag hij in het water bij de Haagse Hogeschool. De boten moesten daar weg en toen is hij in de Binckhorst terecht gekomen. Hij is benieuwd naar de functie van het stukje water in de Binckhorst. Beantwoording van de vragen: 30% Van de 7000 woningen worden sociale woningen. De woningcorporaties krijgen beschikking over deze woningen. Zij bepalen wie in de woningen terugkomt. Het is nog niet bekend welke woningcorporatie over de woningen gaat beschikken. Er komt een sociaal plan voor deze huurders: daarin kunnen bewoners hun zaken regelen. Ook de gemeente zal voorwaarden stellen aan de woningcorporaties. De gemeente kan woningcorporaties adviseren bij de herhuisvesting van de bewoners in Nieuw Binckhorst. Hoe gaat het met de transformatie en hoe voorkom je verpaupering en een naargeestig gebied? Tijdens de verbouwing gaat de verkoop gewoon door. Er wordt op dit moment al gestuurd op tijdelijk gebruik van panden. Bij de fasering zal zo veel mogelijk geprobeerd worden een aaneengesloten gebied te krijgen zodat het gebied zo goed mogelijk kan doorfunctioneren. Als er vergunningen voor bepaalde functies van panden worden gegeven, is die functie voor bepaalde tijd. Vijf jaar is vijf jaar en tien jaar is tien jaar. De (tijdelijke) bereikbaarheid van bepaalde delen van het 70

gebied wordt ook meegenomen in het plan. De bewoners adviseren goed rekening te houden met bereikbaarheid, veiligheid in het gebied. Wat gebeurt er op het water? Er is in de algemene presentatie aangegeven dat er veel kades zijn en dat hier en daar de vaart er uitgaat. De woonbootbewoners hebben geen bericht gekregen dat ze weg moeten. Ze zullen wel weg moeten. Geantwoord wordt dat eerst duidelijkheid over de termijn waarop ze weg moeten moet ontstaan en pas daarna een gesprek volgt over een oplossing. Dit tijdstip is daarvoor nog te vroeg. De woonbootbewoners hebben grote zorgen over hun toekomst. Ze hebben onduidelijkheid over de fasering en weten dat er in Den Haag geen plaats is voor woonboten. Zij vragen de gebiedsonderneming dit zorgpunt mee te nemen. Het gebruik van het water Eén van de ambities van het masterplan is om aan zo veel mogelijk plaatsen aan het water te kunnen komen, om routes langs het water te maken. Ideeën daarvoor zijn hartelijk welkom bij de projectorganisatie. De Binckhorst wordt een gebied voor iedereen, jong en oud. Het gebied wordt voor zo veel mogelijk mensen aantrekkelijk gemaakt. Er wordt een inventarisatie gemaakt van waar de ontwikkelaars aan moeten denken als het gaat om stedelijk wonen. De bewoners reiken de volgende ideeën en onderwerpen aan: De woonboten Scholen en naschoolse opvang Sportvoorzieningen Goed woonmilieu Balkons aan de zuidkant Bergingen voor brommers en berging voor afval Dakterrassen en tuinen Parkeerruimte: 2 plaatsen per woning Betere vergingingen met de stad, zoals qua OV als langzaam verkeer (ook in tijdelijke situatie). Veilige fietsroutes Station Voorburg: intercitystation Schone grond Een goed imago Commerciële voorzieningen, zoals winkels en horeca Aandacht voor sociale veiligheid:

veel levendigheid en activiteiten organiseren Kerk: in de functie is voorzien, maar dit moet uitgewerkt worden in het bestemmingsplan Mooie woningen Laagbouw Hoogbouw Schone wijk (betonfabriek en asfaltfabriek weghalen) Het nieuwe imago van Binckhorst moet nu al leidraad zijn, ook bij tijdelijke vestigingen. Niet aankomen met Polen, grondsort of andere overlastgevende functies. Daarmee haal je ambitie onderuit. De heer Rietbergen vraagt op welke manier wordt omgegaan met expats in de wijk. Tijdelijke bewoning is niet altijd goed voor de leefbaarheid en de veiligheid, omdat deze mensen minder binding met de wijk hebben. Dit is voor hem en voor een aantal andere bewoners een zorgpunt. De heer Van der Vlis vraagt of het nieuw aan te leggen park van 16 ha inhoudt dat dit een vervanging voor het Malieveld is. Hij ziet daar wel kansen voor. Een van de bewoners merkt op dat bij het weghalen van overlastveroorzakende bedrijven in de wijk Binckhorst goed nagedacht moet worden of de overlast zich dan niet van de ene naar de andere plek verplaatst. Het zou volgens haar beter zijn om de overlast aan te pakken of sterk te beperken, door bijvoorbeeld ondergronds te gaan. De heer Rietberger merkt op dat de Binckhorst zo veilig moet worden, dat openbare ruimten openbaar kunnen blijven. Een bewoner merkt nog op dat er rekening gehouden moet worden met de schaduwen van de hoogbouw. Let op de bezonning in het park. De heer Colet vraagt om met de woonbootbewoners goede financiële afspraken te maken als ze moeten vertrekken. Hij wil niet dat de woonbootbewoners worden afgescheept met een ondermaatse schadevergoeding. Het is voor velen van hen al de tweede keer dat er geen plaats meer is.

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 71

Thema-atelier vrije tijd en recreatie o.l.v. Aard Nauta
De make-over van Binckhorst in Nieuw Binckhorst vraagt een inventarisatie van waar het gebied aan moet voldoen om de gewenste kwaliteit te krijgen. Voorzieningen zijn van groot belang voor de kwaliteit en beleving van het leefgebied. Een gebied om te wonen, te werken en om vrije tijd door te brengen. De ambitie is dat Nieuw Binckhorst ook internationale allure krijgt, de ambitie is hoog. De vraag is wat het gebied moet bieden aan de bewoners, de ondernemers, de bezoekers en de Hagenaars om de ambitie waar te maken. Wat moet in ieder geval en waar droomt u van voor uw woon-, werk- en leefgebied.
AANWEZIG NAAM Mevrouw S. Bootsman De heer P. van Eeten Mevrouw H. Erenstein De heer M.W.J. Frima De heer L. Jaoa Paulo De heer J.C. van Keekem Mevrouw Van Keekem De heer J.F.W.M. Klein De heer C.G. La Brijn Mevrouw A. Storm De heer H. van Vliet De heer J.H. Diekema De heer A.G.M. van der Valk De heer B. Janssen De heer A.F. Steffers De heer C. Huffener De heer M. Houtzager De heer A. Nauta Mevrouw C. den Ouden Mevrouw L. van Maarsseveen ORGANISATIE Snackbar De Trekvliet Roeivereniging De Laak Roeivereniging De Laak

Den Haag, DSO Adviesraad voor Sport Bewoner Watersportvereniging De Vlietstreek Bewoner Overburgkade Den Haag, DSO Wethouder Leidschendam-Voorburg Voorzitter Rabo Vastgoed Gemeente Den Haag

72

De heer Klein: De begraafplaats is gescheiden van de recreatieve functie. Hij stelt een vrij toegankelijke begraafplaats voor. Is het mogelijk de begraafplaats bij het park te betrekken? De heer Diekema: Het kennisniveau van de aanwezigen is verschillend; sommigen zijn zeer goed geïnformeerd, anderen niet. Hij vraagt of hier iets aan te doen is, in verband met deelname aan de klankbordgroep. De heer Van der Valk heeft alleen via internet informatie verkregen. In het plan ontbreekt een park met veel water voor waterrecreatie. Wat wil men met het gebied? Wat wil men met de haven en de vele boten zoals roei- en zeilboten? De heer Nauta: In het plan dient water voor recreatiedoeleinden zoals jachten, kano’s, boten en zwemmen te worden opgenomen. Mevrouw Bootsman deelt mee dat de gemeente bezig is het water toegankelijk te maken. Mevrouw Den Ouden vraagt of de bestaande watersportverenigingen ingezet worden bij het recreatief watergebruik. De heer Van der Valk is van mening dat in de verenigingen grote deskundigheid aanwezig is. De heer La Brijn: Het provinciale beleid belemmert een recreatief gebruik van het water. Het water is eveneens geschikt voor openbaar vervoer. De heer Nauta: Het advies is om inpasbare mogelijkheden te creëren. De heer La Brijn vraagt naar de mening van de omliggende gemeenten. Mevrouw Den Ouden zegt dat met de omliggende gemeenten op ambtelijk niveau overleg wordt gevoerd. Mevrouw Erenstein deelt mee dat met de provincie overleg is gevoerd over het open water. Een aandachtspunt is de publieke toegankelijkheid. De vereniging verzoekt niet de gehele kade van 4,5 km publiek toegankelijk te maken. Het gebruik door de vereniging mag niet conflicteren met het publieke gebruik.

De heer Nauta trekt hieruit de conclusie dat in het plan aanvullende voorzieningen ontbreken die rekening houden met de watersport. De watersportverenigingen maken van het land gebruik om het water te bereiken. De heer Van Vliet vindt dat bij het opnieuw inrichten van een gebied het verstandig is om te leren van de gemaakte fouten uit het verleden. In het plan is een zwembad, een sporthal en de watersport opgenomen. In het plan is geen buitensport mogelijkheid opgenomen die voorziet in de behoefte van de bewoners. Hij stelt een publiek toegankelijk multifunctioneel sportcomplex voor. De heer Nauta signaleert dat er een voorziening wordt aanbevolen voor meer dan sport alleen. Dat lijkt op het concept van de brede school. Mevrouw Storm vindt dat de inrichting van het gebied dient uit te nodigen tot een dagelijks gebruik van 16 uur. Iedereen moet op elk moment iets kunnen doen. In het plan ontbreekt de aandacht voor de veiligheid. De sociale veiligheid is niet gewaarborgd. De veiligheidsdeskundigen dienen vanaf het eerste moment bij het plan te worden betrokken. De heer Nauta vindt dat het hierbij niet om een concrete invulling op detailniveau gaat, zoals het voorkomen van hangplekken. Vanaf het eerste moment gaat in deze grootschalige ontwikkeling aandacht uit naar de beheersbaarheid van de openbare orde voor mens en materiaal. Mevrouw Den Ouden: Door de vermenging van functies ontstaat sociale veiligheid. De oplossing voor het creëren van veiligheid in het park is bijvoorbeeld het opnemen van een café omdat cafébezoek een vorm van recreatie is. Wethouder Houtzager: Een nadeel van het focussen op een bepaald gebied is dat de omgeving wordt genegeerd. De te realiseren voorzieningen mogen niet concurreren met de naaste omgeving. De wethouder adviseert te onderzoeken welke voorzieningen in de nabije omgeving aanwezig zijn, deze niet te kopiëren maar een vernieuwing toe te voegen.

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 73

Mevrouw Bootsman stelt in verband met het internationale aspect voor een camperparkeerterrein aan te leggen. Een camping neemt teveel ruimte in beslag. Voor campers is een aantal parkeerplaatsen genoeg, eventueel met een water en stroomvoorziening. Er zijn steeds meer Nederlandse gemeenten die campers toestaan. Dit kan een begin zijn van het internationale campertoerisme aan Den Haag. De heer La Brijn: Het gebied heeft een aantrekkingskracht op de omgeving. Hij stelt voor dat recreanten per fiets, wandelend of met het openbaar vervoer het gebied bereiken. Bij voorkeur niet met de auto. Mevrouw Bootsman geeft aan dat als oplossing van het parkeerprobleem aan een P+Rvoorziening kan worden gedacht. De heer Van Eeten vindt dat het beter is om de P+R voorziening te combineren met gratis openbaar vervoer. De heer Nauta legt uit dat de bereikbaarheid van de voorzieningen is gerelateerd aan de volumestudies. In dit gebied wonen en werken veel mensen waardoor er veel potentiële klanten voor vrijetijdsvoorzieningen aanwezig zijn. De heer Frima vraagt zich af wat uiteindelijk overblijft van het groen dat voor het park is gepland? Mevrouw Den Ouden geeft aan dat de begraafplaats geen onderdeel van het park is. Het park is geschikt en bedoeld voor intensieve recreatief, cultureel en sportief gebruik. Hierbij kan worden gedacht aan horeca, een museum of een skatebaan door geheel Binckhorst. De heer Nauta vraagt welke ideeën de gemeente kan meenemen voor het multifunctioneel inzetten van de ruimte in het park? Mevrouw Erenstein: De verschillende karakters van de gebieden zouden gekoppeld kunnen worden door het realiseren van een fiets-, wandel-, skate- of waterverbinding. Voor de watersport moet de periferie bereikbaar zijn zodat in het hele gebied recreatie kan plaatsvinden. De heer Diekema verbaast zich over de 74

benadering alsof de rest van de wereld niet bestaat. In het plan is sprake van een publiekstrekker maar de mogelijkheid tot parkeren ontbreekt. ‘Ik stel voor de oogkleppen af te doen en op minder idealistische wijze naar de omgeving te kijken. Het ambitieniveau van het programma is te hoog’. De heer Van Vliet vindt dat recreatie in de eigen woonomgeving noodzakelijk is. De heer Diekema: Het elkaar ontmoeten en het realiseren van een veilige omgeving voor de kinderen is in strijd met de ambitie van de publiekstrekker. De heer Janssen: Een cultureel filmhuis of poppodium, gevestigd in de wijk kan in de zomer, met beperkte overlast, in het park voorstellingen programmeren die interessant zijn voor de bewoners. Cultuur vanuit de bewoner heeft draagvlak. Een recreatieve buitenfunctie trekt publiek. Mevrouw Erenstein denkt bij de ontwikkeling van de kracht van het kasteel aan de combinatie van een educatieve functie, een horecafunctie en een verkoopfunctie. Een sfeer oproepen die anders is dan bij een markt en een aanvulling, een trekker is voor het gebied. De heer Van Eeten is van mening dat de kwaliteit van het gebied wordt bepaald door de architectuur, de aanwezige kleuren en vormen. De architecten dienen de gebouwen in samenhang met de openbare ruimte te ontwikkelen. De eentonigheid en zuinigheid in vinex-locaties is dramatisch voor de ontwikkeling en aantrekkelijkheid van een gebied. Mevrouw Den Ouden vraagt of de architectuur van belang is voor de recreatie? De heer La Brijn vindt dat goede architectuur van belang voor de aantrekkelijkheid van een gebied. In een aantrekkelijk gebied wordt met plezier gerecreëerd. Er dient rekening te worden gehouden met voorzieningen voor ouderen.

Mevrouw Den Ouden wijst op de duurzaamheidparagraaf waarin is opgenomen dat gebouwen flexibel indeelbaar zullen zijn. Een gebouw dat eerst een kantoorfunctie heeft, kan vervolgens gewijzigd worden in een gebouw met een woonfunctie. De heer Van der Valk: Water trekt mensen aan om te zwemmen, vissen, zitten, langs te lopen en te varen. Een gebied voorzien van een grachtenstructuur, dus doorlopend water, trekt mensen aan uit Voorburg en Den Haag. De Binckhorst onderscheidt zich van de omliggende gebieden door natuur, groen en water. Mevrouw Bootsman: Het water moet verbonden zijn en aansluiting hebben met de rest van Nederland, de staande mast route.

De hoogtepunten van het thema-atelier vrije tijd en recreatie:
De openbare ruimte zoals begraafplaats, park en water zoveel mogelijk voor publiek gebruik als recreëren, sporten en cultuurbeleving geschikt maken. Een goed bruikbare openbare ruimte voor buitenactiviteiten. Het gebied ontsluiten via weg en water. Een kwalitatief aantrekkelijk gebied. Een verbinding van de openbare ruimte realiseren tussen de diverse deelgebieden onderling en de deelgebieden met de omgeving ten behoeve van de vrijetijdsbesteding. Een multifunctioneel sportcomplex voor meervoudig gebruik van de ruimte. De kwaliteit en uitstraling van de architectuur dient ter verbetering van de verblijfssfeer. Men dient zich door het ontwerp verbonden en veilig te voelen. De eigen kracht van de bewoners, werkers en recreanten inzetten ten behoeve van de sociale veiligheid. Ruimte geven aan verenigingen.

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 75

Thema-atelier bereikbaarheid en mobiliteit o.l.v. Erik Vink
De aantrekkelijkheid van een gebied om te wonen, werken en recreëren staat of valt met de bereikbaarheid en toegankelijkheid, daar hoort parkeren bij. De stelling is dat de mobiliteitsbehoefte van het bedrijfsleven haaks staat op de kwaliteitseisen van het woongebied. Eigenlijk moet het streven zijn een oplossing te vinden in Nieuw Binckhorst die model kan staat voor andere wijken met een soortgelijke, binnenstedelijke problematiek. De vraag is wat moet er gebeuren om zowel de bereikbaarheid van de woning, de bedrijven en de voorzieningen optimaal te krijgen.

AANWEZIG NAAM Mevrouw M. Bouwman De heer ir. C.H. Liu Mevrouw A. van Ooven De heer A. van Ooven De heer R.P. Rietdijk Mevrouw M. Horstman De heer W. van de Wiel De heer F. Geels De heer E. Vink Mevrouw M. Stempher De heer D. van der Harst ORGANISATIE Bewonerslint Westvlietweg De Werff Architectuur

Letterop b.v. Gemeente Leidschendam-Voorburg

Voorzitter Gemeente Den Haag Gebiedsonderneming i.o.

76

De heer Vink opent de bijeenkomst. Alle aanwezigen stellen zich voor. Mevrouw Bouman: In het Programma van Eisen worden alle vierkante meters bebouwing genoemd. Het park van 16 ha. komt hier niet in vierkante meters in voor. Is dit ook een harde eis? Mevrouw Stempher: Dit is een onlosmakelijk deel van de Binckhorst. Mevrouw Van Ooven: Blijft het station Voorburg waar het nu is? Mevrouw Stempher: Onderzocht zal worden of het station een stukje kan worden opgeschoven, zodat het ook binnen bereik van de Binckhorst komt. Het komt dan aan de andere kant van de Maanweg, zodat het station ook een functie krijgt voor de Binckhorst. Uiteraard moet het een functie houden voor Voorburg. Het onderzoek wordt in overleg tussen de gemeentes Den Haag en Voorburg gestart, maar het is een ingewikkeld proces, wat nogal wat vergt. Uitgezocht wordt wat de kosten en randvoorwaarden zijn en wat het oplevert voor Voorburg en Den Haag. De heer Vink: Dit geeft aan in welke fase het plan zit: onderzoeken wat de voor- en nadelen zijn. Dit is ook de status van deze bijeenkomst. Mevrouw Horstman: Wij praten nu over het plan. Kunnen wij ook meepraten over overlast die in de omgeving zal ontstaan voor omliggende bedrijven? Mevrouw Stempher: Dit is nog geen inspraak maar een samenspraak. De inspraak zal volop bij het bestemmingsplan en infrastructurele plannen aan de orde komen. Belangrijk is dat u van tevoren ook iets kunt zeggen, voordat de plannen er zijn. De heer Van de Wiel: Er wordt gesproken over stedelijkheid en minder stedelijkheid, verkeersstromen en parken. Wat kunt u zeggen over de invulling hiervan, zoals leefmilieus en leefstijlen? Mevrouw Stempher: Deze termen hangen samen met de dichtheid van het gebied. Het noordelijke deel kent dezelfde dichtheid als de Residentie. Als het over woningen gaat, wordt er vooral gedacht

aan appartementen en geen eengezinshuizen. Het is juist geen pure woonwijk, maar een wijk waarin wonen intensief met andere functies is gemengd. In het noordelijk deel moet een nieuw stukje binnenstad ontstaan, waar mensen komen wonen die zo’n milieu aantrekkelijk vinden. De heer Van de Wiel: In het noorden is er dus maximale menging en in het zuiden is het wat rustiger. Mevrouw Stempher: In het zuiden is de bouwdichtheid lager, maar ook daar is nog wel sprake van functiemenging, omdat die in heel Binckhorst belangrijk is. Het bijzondere karakter van dit gebied, het wonen in een stedelijke setting, willen wij bewaren. Stelling: De mobiliteitsbehoefte van het bedrijfsleven staat haaks op de beleving van kwaliteit door de bewoners. Vraag: Wat moet er gebeuren om de bereikbaarheid van woningen en bedrijven en vooral de voorzieningen in dit gebied, in combinatie met de behoeften van de bewoners, veilig te stellen. Eerste reacties: De heer Geels: Het is een goed plan. Persoonlijk heb ik dit liever niet, want al het verkeer moet onder mijn huis langs. Ik wil graag dat de huidige bewoners er meer voor- dan nadelen van hebben. De heer Van de Wiel: Het is goed dat het gebied een upgrading krijgt, maar ik vraag mij af of het een upgrading of een transformatie is. De bedrijven zijn nu al kenmerkend en misschien in de toekomst ook. Past dit wel in het genoemde ambitieniveau en hoe sporen die twee dingen met elkaar? De heer Liu: Ik werk bij De Werff Architectuur in de Caballero Fabriek. Het plan is ambitieus en het is goed om de Binckhorst te ontwikkelen. Ik heb het idee dat er segmenten gaan ontstaan van groen, stedelijkheid en minder stedelijkheid, maar ik weet niet of die menging van functies kunnen plaatsvinden. Mevrouw Van Ooyen: Ik woon aan de rand van het gebied en vind het een goed idee om Binckhorst te upgraden. Vanaf de zijkant kan het verkeer er nu echter niet in. Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 77

Qua architectuur maak ik mij zorgen over de grote variëteit van gebouwen. Het zou mooi zijn als er meer eenheid in zou komen. De heer Van Ooyen: Het plan zal verkeersluw worden, maar dit lijkt mij een illusie en ik ben benieuwd hoe dat gaat worden opgelost. De heer Rietdijk: Ik heb een bedrijfspand op de Binckhorst, maar ik maak mij zorgen over de toestroom en het verlaten van het project. Mevrouw Bouwman: Ik woon aan de Vliet en heb daardoor te maken met de plannen. De Binckhorst is mijn dagelijks woon-werktraject, waar ik dagelijks fiets. Ik ben positief over de plannen in totaal en weet goed hoe dicht het gebied tegen het centrum van Den Haag ligt. Mevrouw Horstman: Ik maak mij zorgen over de bereikbaarheid, want de Maanweg wordt nu al drukker. Mevrouw Bouwman: Waarom wordt er gekeken naar een grote nieuwe toegangsroute naar Den Haag voor de A12, dwars door en centraal in het gebied. Mevrouw Stempher: Met de komst van het Trekvliettracé dat op de Binckhorstlaan gaat aansluiten, krijgt de Binckhorst juist een totaal andere positie voor Den Haag. Het wordt de voordeur van Den Haag en krijgt daardoor ontwikkelpotentie. Deze keus is gemaakt en daarmee wordt de kwaliteit van het gebied nog bijzonderder. Mevrouw Bouwman: Voor ontsluiting van de Binckhorst kunnen andere verkeerskundige oplossingen worden gekozen, die niet een grote doorgaande route door het gebied vormen. Dat zou ik graag willen bespreken. Mevrouw Stempher: Het Trekvliettracé is voor het centrum van Den Haag van groot belang. Het stadscentrum heeft nog een toegangsweg nodig naar de A4 en de A13. De ontwikkeling van de Binckhorst kan niet zonder het Trekvliettracé. Of deze weg ondergronds kan blijven, is een kwestie van geld. Mevrouw Bouwman: In de context van de ontwikkeling, kijkend naar de ontsluiting van 78

Den Haag, is het merkwaardig om een tweede route zo dicht op de eerste te leggen. De heer Geels: Je legt een nieuwe doodlopende weg aan. Mevrouw Bouwman: Ja, je komt op hetzelfde punt uit, bij de Koninginneweg. Mevrouw Stempher: Het is de bedoeling dat het Trekvliettracé aansluit op het verkeersplein Ypenburg, wat het voedingspunt is van deze weg. Er is een aantal varianten bestudeerd en er is nu een voorkeursvariant in het kader van de MER. Deze komt ondergronds aan en komt dan op de Binckhorstlaan. Er kan dan worden gekeken of dit met een tunnel kan. Mevrouw Bouwman: Als het gaat om 6.000 auto’s per uur in de spits, dan praat je over een snelweg. De heer Geels: Waar komt nu het park? Moeten er 6.000 auto’s per uur door het park? En komen er parkeerplaatsen onder het park? Wil je een nieuwe hoofdingang naar Den Haag centrum, die parallel, doodlopend, aan de Utrechtse Baan loopt of wil je alleen maar de Binckhorst ontsluiten en neem je het park desnoods als een soort natuurlijke buffer, omdat daar maar een beperkt aantal auto’s doorheen kan. Daarmee help je het centrum niet. Mevrouw Stempher: Het weefvlak in de A12 is een probleem en dat wordt ontlast door het verkeer via de A4/A13 de stad binnen te laten komen. Mevrouw Bouwman: Het beeld dat dit bij mij opwekt is dat er niet echt is gekozen. Maak een nieuwe ontsluiting naar de Binckhorst of ontsluit de binnenstad op een andere manier. Dan is het logischer om die minder dicht op de A12 te hebben en niet die bocht dwars door de Binckhorst te leggen en het park te doorsnijden, maar meer aan de zuidkant en dichter bij Holland Spoor. Waarom is er een keuze gemaakt die voor beide gebieden niet optimaal is? De heer Van de Wiel: Het zou logisch zijn om te voorkomen dat er 6.000 auto’s in het gebied komen die daar niets te zoeken hebben, door het niet kenbaar te maken. Daardoor breng je meer barrières aan waardoor de kwaliteit nooit wordt gehaald.

De heer Vink: Concluderend, zorg dat door die kant de Binckhorst wordt ontsloten en zorg dat het centrum verder weg van de A12 extra voeding krijgt. De heer Van de Wiel: Verkeer dat niet in de Binckhorst moet zijn, moet daar dus ook niet gezien worden. Dit moet verderop. De heer Geels: Hebben wij het over de ontsluiting van de Binckhorst en zijn bereikbaarheid of de ontsluiting van het centrum van Den Haag. Dan kun je gewoon een zesbaansweg aanleggen waarbij iedereen maar zijn adem moet inhouden. Maar volgens mij gaat de discussie over de ontsluiting van de Binckhorst. De heer Vink: Als de zesbaansweg er wel doorheen komt, wat kun je dan doen om dat weer op te vangen. De heer Rietdijk: Een tunnel naar het centrum en die combineren met een aantal afritten voor Binckhorst. Mevrouw Bouwman: Er komt altijd congestie, maar het is de vraag waar je die wilt hebben. Waarom is er niet gesproken over ondertunneling van de A12 en het spoortracé. Er blijft ook in de nieuwe ontwikkeling met maar één ontsluiting, een volledige blokkade voor fietsers en wandelaars. Het moet niet worden gestimuleerd dat bedrijven veel parkeerplaatsen krijgen. Alleen bij woningen. Mevrouw Horstman: Den Haag is slecht voor fietsers. Nu komt er ook weer een grote autoweg die niet aantrekkelijk is om langs te fietsen. Mevrouw Stempher: Er ligt wel een plan voor een fijnmazig fietstracé. In het noorden voorziet het plan in een brede fiets- en voetgangersbrug, zodat de kop van Binckhorst direct met station Holland Spoor verbonden is. In het hele plan zit in het verlengde van de binnenstad ook een doorgaande fietsroute langs de Trekvliet richting Delft. Aan de oostkant ligt er een fietsverbinding over de Utrechtse Baan en aan de zuidkant is ook een plan voor een fietsverbinding. Mevrouw Bouwman: Ik heb het beeld dat juist in de zuidkant wordt gestreefd naar een gemengd woonmilieu met horecavoorzieningen en winkels.

Daarvoor moet ook voeding naar andere wijken zijn. Naar west is dit er wel, maar naar Rijswijk en verderop naar Den Haag is ontsluiting voor voetgangers en fietsers mager. Mevrouw Horstman: Het gevoel van veiligheid voor fietsers is niet voldoende. Daarvoor zou er minder groen langs de fietspaden moeten zijn en meer verlichting aan de Binckhorstlaan en in het tunneltje. De heer Van de Wiel: In de Binckhorst liggen ook rommelbedrijven en een zwaar extensief gebruikt stuk grond. Hoe wordt dit aan het plan gekoppeld? Als aan de zuidkant een kwaliteitsslag moet worden gemaakt, wat gebeurt er dan in de Rivierenbuurt. Hoe leg je de koppeling tussen de oorspronkelijke binnenstad en dit gebied? Als de Binckhorstlaan kan worden doorgetrokken met bebouwingsthema’s die ook in de Binckhorst terugkomen, is er een fysieke koppeling. De heer Geels: Je kunt hier niet veel verbeteren. Er is een weg die bij het stadhuis onderdoor gaat en een afslag bovengronds. Dat loopt nu soepel omdat deze weinig wordt gebruikt, maar het is lastig om hier meer capaciteit te krijgen. De heer Van de Wiel: Het gaat er juist om hoe je het ruimtelijk koppelt, zodat het erbij hoort en onderdeel uitmaakt van het gebied. Mevrouw Bouwman: Er worden forse kantoorvoorzieningen gepland, die een onaantrekkelijke wandeling bieden voor treinreizigers vanaf Centraal Station. Een goede wandelroute naar Centraal Station en Holland Spoor is belangrijk voor kantoorlocaties. De heer Rietdijk: Ik hoor weinig over parkeerproblemen. Kan er een ondergrondse parkeergarage komen, zoals onder het Malieveld? De heer Van de Wiel: Als je kiest voor een hoogstedelijk woonmilieu moet parkeren ondergronds. De heer Liu: Bij de uitgang van de snelweg zou een grote parkeergarage kunnen komen met goed openbaar vervoer naar het centrum, bijvoorbeeld een trambaan of buslijn.

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 79

De heer Geels: Dit zou ideaal zijn. Nu gaat alles over de Rijswijkseweg, ook het verkeer vanuit Ypenburg. Volgens mij gaat er vanuit Ypenburg geen tram naar het centrum. Mevrouw Bouwman: Er is over gesproken hoe je “KPN-ers” uit de auto krijgt. De intercity stopt sinds kort niet meer in Voorburg. Hier rijden alleen nog hele oude stoptreintjes. Dit zijn belangrijke elementen voor mensen die uit Utrecht komen. Er is een extra overstap nodig en dit is een behoorlijke impuls voor autogebruik. De heer Vink: Bewoners willen hun auto kwijt, er zijn mensen die er komen werken, maar er is ook kortstondig verblijvend verkeer. De heer Van de Wiel: Die kunnen toch ook ondergronds parkeren? Verondersteld wordt dat er overdekt wordt geparkeerd. Maar je kunt je afvragen of de norm zo hoog moet zijn. Het is de vraag of er een goed pakket van maatregelen is in het plan. Is er goed nagedacht over dubbel gebruik van parkeerplaatsen? Ook voor bewoners? De heer Vink: Willen bewoners parkeerplaatsen onder het eigen woongebouw of grote transferia op de hoekpunten. De heer Van de Wiel: Dit heeft uiteindelijk te maken met het woonmilieu en hoe het eruit komt te zien. Mevrouw Bouwman: Het plan hinkt op twee gedachten, van hoogstedelijke kwaliteit en daarbij behorende dichtheid. In de Residentie is parkeren veel duurder. Deze locatie ligt op te grote afstand van de stations. Er wordt wel voorzien in een goede auto-ontsluiting en dat geeft een dubbel beeld. Wordt het een wijk met een centrumgedachte van autoluwheid of een gebied dat bij uitstek ontsloten wordt voor auto’s. De heer Geels: Er zijn twee parkeerplekken per auto nodig. Een voor ’s avonds bij je huis en een voor overdag bij je werk. Zorg er dan voor dat de mensen die er wonen overdag niet parkeren. Bewoners kunnen vrij parkeren tussen 20.00 en 08.00 en kantoren van 08.00 tot 18.00 uur. In de overige uren moet men betalen, door middel van een licentie.

Mevrouw Horstman: Een parkeerplaats kost . 35.000. De heer Rietdijk: Betere aansluitpunten is het belangrijkste. Mevouw Bouwman: Meer afslagen naar de A12. Mevrouw Horstman: Niet alleen horizontaal, maar ook verticaal. De heer Geels: Niet alles door de Binckhorst en het zuiden wat vrijer houden. Autoluw met goede openbaar vervoervoorzieningen naar het centrum. Mevrouw Bouwman: De hele A12 ondertunnelen. De heer Vink sluit de bijeenkomst om 20.05 uur, met dank voor alle bijdragen.

80

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 81

Plenaire terugkoppeling, presentaties en resultaten van de vier thema-ateliers
Werken | Rapporteur: Paul Weststrate
Hoe met partijen en belanghebbenden omgaan: er wordt ingezien/ ingezet op maatwerk, per bedrijf, per gebied, per functiegebied enz. kijken naar oplossingen. Bedrijven weten niet zeker of ze mogen blijven. Zorgen voor breed en permanent communiceren. Kijken naar het cultureel erfgoed, monumentaal. Caballerofabriek is hier een voorbeeld van. Er is een boekje De straat waar dit soort gebouwen in genoemd wordt. Via binckhorst@dso.denhaag.nl andere panden melden. Zorgen voor business-to-business bedrijvigheid. Van meet af aan de rechten en plichten vastleggen zodat een volgende bewoner geen problemen kan maken waardoor het concept op de schop gaat. Goede kinderopvang voorwaarde functiemenging. Goed letten op behoud en verbetering bereikbaarheid. Nu en tijdens het bouwverkeer. Parkeren: voorwaarde bezoek aan bedrijvigheid. Beleid is parkeren op eigen terrein of gehuurde/ gekochte parkeergarage. Waarschuwing: let op leegstand van kantoren. Risico vooral bij grote partijen. Leer van grote intensieve grootstedelijke projecten. Zorg bij multifunctioneel gebouw voor heldere beheersstructuur. Vervuilde grond: is bij wet verplicht dat de grond geschikt moet zijn of wordt gemaakt voor de functie die daarbovenop wordt uitgevoerd.

82

Wonen | Rapporteur: Gino Langer
Wonen vindt men mooi, park is mooi, schone industrie prettige gedachte, ambitieniveau goed. Vertrek van bedrijven met extensieve ruimte en stank bedrijven goed. Zorgpunt over hoe lang men daar nog mag wonen, m.n. Vestia blok en woonboten. Woonboten: termijn hangt af van de fasen, er is geen alternatief. Zorgpunt Voor hoelang kan je daar een tijdelijk bedrijf starten. Hoe realiseer je zoiets ambitieus als Nieuw Binkchorst. Hoe faseer je zo’n verplaatsingsoperatie. Hoe voorkom je verpaupering. Hoe ziet de sociale woningbouw er uit en wat is sociaal. 30% woningbouw, sociaal, 2000 woningen. Kerkelijke functie. Scholing, kinderopvang. Menging begraafplaats met park. Wat gebeurt er met het water. Projectontwikkeling: er wordt gestuurd op tijdelijke functies, periode is lastig te zeggen. Tijdelijkheid is ook belangrijk om verpaupering tegen te gaan. Verkrijgen vergunningen voor 10 jaar terwijl je er maar 5 jaar mag zitten. Wat voor soort woningen, voornamelijk appartementen. Wellicht gemeenschappelijk tuinen. Imago: schoon en wonen op je werk. Aandachtspunten: evenementen naar het park halen, werken aan het imago, huidige bewoners ambassadeurs, werk aan vertrouwen. Er heerste enige scepsis, gemeente komt niet altijd haar afspraken na. Schone grond, woonboten, binding met het gebied. Verplaatsing: andere niet opzadelen met overlast die de gemeente heeft. Park openbaar of afgesloten, openbaar omdat het er veilig is. Hoogbouw kan voor veel schaduw in het park zorgen. Geef duidelijkheid in het hele proces, vertel wat je niet weet. Houdt rekening met reële kosten van uitplaatsing.

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 83

Plenaire terugkoppeling, presentaties en resultaten van de vier thema-ateliers
Bereikbaarheid en mobiliteit | Rapporteur: Mirjan Morsman
Ontsluiting. Jammer dat de Binckhorstlaan door het park gaat. Is het nieuwe Trekvliettracé ook bedoelt voor ontsluiting van het centrum. Idee is om het centrum verder van de A12 te ontsluiten. Wellicht een stuk ondergronds. Het doel van het Trekvliettracé is zorgen voor een goede bereikbaarheid van de Centrale Zone van Den Haag door het verbeteren van de verkeersafwikkeling op de autoverbinding tussen de rijkswegen A4/A12/ A13 en de Centrale Zone / Centrum Ring. Daarbij wordt gestreefd naar verbetering van de leefbaarheid langs de stedelijke doorgangsroutes, vermindering van het sluipverkeer door de woonwijken in Voorburg, Rijswijk en Den Haag en verbetering van de doorstroming tussen het knooppunt Ypenburg en het Prins Clausplein. Door de ontwikkeling van Nieuw Binckhorst maar ook door de ontwikkeling van de andere kansenzones uit de Haagse Structuurvisie, neemt het verkeersaanbod fors toe. Op de A12/Utrechtsebaan ontstaat daardoor - naast het bestaande weefprobleem tussen de aansluiting Voorburg en het Prins Clausplein een capaciteitsprobleem. Dat bedreigt al ruim vóór 2020 de bereikbaarheid van de Centrale Zone en die van het Binckhorstgebied in het bijzonder. In de MER Trekvliettracé is daarom gezocht naar oplossingen, waaronder een nieuwe directe toegang voor het autoverkeer, uit zuidelijke en zuid-westelijke richting, via het Trekvliettracé, en een nieuwe aansluiting via het Mercuriustracé als gedeeltelijke vervanging voor de problematische aansluiting bij Voorburg. Uit de MER is gebleken dat het Trekvliettracé het meest bijdraagt aan het oplossen van de ontsluitingsproblemen van Centrale Zone en Binckhorst. Daarom is aanleg van het Trekvliettracé voor 2020 opgenomen als een noodzakelijke infrastructurele maatregel en als harde randvoorwaarde voor Nieuw Binckhorst. De geboorde tunnel ten noordoosten van de Trekvliet tussen knooppunt Ypenburg en de Binckhorst (het voorlopige voorkeurstracé) eindigt in de Binckhorst, naast de Binckhorstbrug. Voorbij de Binckhorsthaven komt het tracé in een open bak te liggen en sluit verdiept aan op de Neherkade. Het doorgaand verkeer rijdt dus verdiept, alleen het bestemmingsverkeer rijdt op maaiveld. Neherkade: moet al het verkeer aan kunnen, moet hier nog iets aan gebeuren. A12 ondertunnelen. Tunnel onder A12 door Het Trekvliettracé draagt het meest bij aan het oplossen van de ontsluitings-problemen van Centrale Zone en Binckhorst.

84

Verkeer KPN zorgt voor verkeersdrukte, hier moet iets mee gedaan worden. Van station Voorburg weer een intercity station maken, stimuleren OV. Voldoende parkeerplaatsen bij woningen. Fietsstad. Ontsluiting van Zuid naar Rijswijk d.m.v. veilig fietspad, verlichting, niet teveel bosjes. Wandelroutes: van station CS/ HS naar werkplek, aantrekkelijk maken. Is nu een vervelend stuk. Parkeren: vierlaagse parkeergarage onder de wijk. Match verkeerbehoefte: overdag voor werkverkeer, ’s avonds voor bewoners. Parkeren onder de woningen. Niet alleen horizontaal maar ook vertikaal verkeer ontsluiten. Maak het gebied autoluw, OV en fietstoegankelijk.

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 85

Plenaire terugkoppeling, presentaties en resultaten van de vier thema-ateliers
Vrije tijd en recreatie | Rapporteur: Peter van Eeten
Bruikbare openbare ruimte Bereikbaar over weg en water. Verbinding met de gebieden onderling Kijk naar de omgeving, ga niet iets in de Binckhorst doen wat b.v. in Rijswijk ook kan. Kades, grassen, wandelpad, grachten, meervoudig functioneel gebruik, kleur in de wijk. Kwaliteit van architectuur: Burger wil ergens wonen, eigen vertaling van woningen. Probeer terug te gaan naar de burger en bedrijven voor een hoogwaardige architectuur. Laat ze zelf bouwen en hoge kwaliteit. Bouw voor de toekomst. Sociale veiligheid: organiseren vanuit de samenleving. Camperparkeerplaats, verenigingen, wonen op de begane grond. Mensen betrekken om hun eigen podium te creëren. Theater, parkinvulling, ijsbaan, sportbeleving, sluit aan bij invulling openbare ruimte.

86

Eerste reactie wethouder Peter Smit De wethouder is blij met wat hij heeft gehoord. Aan een heleboel zorgen en adviezen is al een beetje gedacht. Mobiliteit is voor een groot deel al meegenomen in de planvorming b.v. parkeren. Het is een druk programma met veel bewoners en bedrijven. Het gebied is straks zo goed ontsloten met OV dat er streng op parkeren gecontroleerd kan worden. Aan de fiets is veel aandacht besteed in de stedenbouwkundige planvorming. Binnen de kaders van dit gebied wordt het leuk langs/ in te wandelen en fietsen. Er kunnen ook routes worden bedacht. Waar het Trekvliettracé boven komt is er splitsing van het centrumverkeer. De tunnel kan niet te lang worden. De Neherkade is ook onderwerp van gesprek bij het rijk, maar kan niet meegefinancierd worden. De Neherkade kan niet blijven zoals het is, dat loopt helemaal vast. Er moet een verdeling van verkeer gemaakt worden. Wat de gemeente betreft mag de Neherkade ongelijkvloers gemaakt worden. Voor het trekfietstrace is een route bedacht en hier is geld voor ter beschikking gesteld. Bijvoorbeeld een brug vanaf Ypenburg over de A4 naar de Rijswijkse kant. Wat betreft de bedrijven, hier komt maatwerk voor, maar dat kan niet te gek worden. Er moet een convenant worden afgesloten met de koepels van het bedrijfsleven. De concepten gaan nu heen en weer en de wethouder denkt dat men het goed eens gaat worden, tenzij de bedrijven zeggen: gemeente los jij het maar op en financier. De wethouder geeft aan dat de grote centrale zorg is de zorg van mengen van wonen en werken. Dit is vooral vanuit de bedrijven een zorg. Een heel legitieme zorg waar goed naar gekeken moet worden. Het type bedrijvigheid is door voortgang in de technologie anders dan in het verleden. Bijvoorbeeld de Caballerofabriek, daar zitten wonen en werken elkaar niet in de weg. Wonen op de begane grond. Als de openbare ruimte ’s avonds op plintniveau leeg is, zal men het prettiger vinden om elders te gaan wonen. Dan is het niet aantrekkelijk om in de Binckhorst te gaan wonen. Deze zorg moet maximale aandacht krijgen. Het moet een concurrerend grootwaardig gebied worden, ook op plintniveau. Kwaliteit openbare ruimte: het moet leuk zijn. Gelegenheid en aanleiding tot spel en ontspanning en bewegen. Het water wat weggestopt is naar voren halen en weer

gebruiken om te werken en te wonen. Voor de sociale woningbouw moet een goed convenant met de corporatie afgesloten worden om goede woningbouw te krijgen. Er moet en poging worden gedaan om verbindingen te brengen naar Voorburg. Dit is lastig en niet eenvoudig. De verplaatsing van het station is wellicht een optie. Wethouder Peter Smit is blij met de positieve insteek van de mensen en hij merkt op dat er veel kansen zijn als we het goed doen. Hij bedankt iedereen voor zijn/ haar komst. Vragen en reactie Mevrouw Erenstein, roeivereniging Laak, heeft nog een vraag over de openingspresentatie. Zij vraagt hoe de besluitvormingsprocedure rondom het bestemmingsplan gaat en waar ze zich kan melden voor de Klankbordgroep. De heer Van der Harst antwoordt dat er momenteel aan het bestemmingsplan wordt gewerkt. Dat plan heeft ook allerlei andere verplichtingen, bijvoorbeeld de MER (Milieu Effect Rapportage). Het college van B&W heeft hier al eerste besluit over genomen om die op te starten. Het concept bestemmingsplan is halverwege 2008 klaar voor besluitvorming. Aan het eind van het jaar wordt het plan in de raad behandeld. Mevrouw Stempher vult aan dat er een schema openbaar is geworden hoe de procedure zal verlopen. Begin zomer 2008 zal het bestemmingsplan ter inzage worden gelegd. Dan kan men twee weken tijdens de zomervakantie en vier weken na de zomervakantie op het plan reageren. Aan het eind van het jaar vindt de vaststelling in de Raad plaats. De heer Jansen merkt op dat de informatie en de beschikbaarheid hiervan minder verspreid zal moeten worden gegeven. Nu staat er informatie op 8 verschillende sites. Mevrouw Verwoest (DH) antwoordt dat informatie over de Binckhorst voorlopig te vinden is via www.wereldstadaanzee.nl Volgend jaar komt er een eigen site voor Nieuw Binckhorst. Afsluiting Mevrouw Blank meldt dat het verslag aan alle aanwezigen zal worden verstuurd. De gemeente biedt alle aanwezigen bij vertrek een kerstkrans aan. Verder dank zij iedereen voor zijn/ haar aanwezigheid en inbreng en sluit de bijeenkomst af.

Samenspraakrapportage Nieuw Binckhorst 87

Colofon
Opdrachtgever Gemeente Den Haag BPF Bouwinvest Rabo Vastgoed Awareness, Den Haag Projectteam Nieuw Binckhorst Awareness, Den Haag Wim Jansen Design, Den Haag Multimedia facilitaire dienst Projectteam Nieuw Binckhorst

Procesbegeleiding Redactie

Vormgeving | pre-press Digitaal printwerk © Copyright 2008