You are on page 1of 12

MARMARA ÜNİVERSİTESİ

ENDÜSTRİYEL TASARIM BÖLÜMÜ


ENDÜSTRİ TASARIMI DERSİ
ARAŞTIRMA RAPORU

Onat Baran - o126720021

Endüstri tasarımı araştırma raporu 1


Kalemler

Kalem, şüphesiz günlük hayatta en çok kullandığımız araçlardan bir tanesidir. Evde, okulda,
işte vb. birçok alanda ihtiyaç duyduğumuz kalem aslında yazıdan daha önce icat edilmiştir,
çünkü yazı olmasa da iletişim devam ediyordu. Bu iletişim önce parmak ucuyla başlayıp sivri
uçlu sopalarla devam etmiş ve evrildikçe kaleme dönüşmüştür.

Kaynaklara göre 1565 yılında İngiltere’de kaleme dair ilk taslaklara rastlanmıştır. Koyun
işaretlemek için kullanıldığı düşünülen bu kalem taslakları, grafit kullanılarak elde edilmişti.
Bunların dışında Antik Mısır ve Roma’nın da kalem ya da kaleme benzer nesneler kullandığı
bilinmektedir.

Fakat modern kalem 1795 yılında icat edilmiştir. Fransız ressam Nicholas Jacques Conte ve
Avusturyalı mimar Josef Hardtmuth günümüzde bilinen kalemi icat etmişlerdir. Nicholas,
insanların yazı yazmak ya da çizim yapmak için çok zorluk çektiğini fark etmiş ardından
insan hayatını kolaylaştıracak bir ürün üretme girişimine başlamıştır. O dönem Napolyon’un
ordusunda subay olarak görev yapan Nicholas, kil ile toz grafiti karıştırıp fırına atmış bu
işlem sonucunda da kalemi keşfetmiştir.

Kalem Çeşitleri

•Versatil Kalem
•Kurşun Kalem
•Tükenme Kalem
•Dolma Kalem
•Keçe Uçlu Kalem
•Fosforlu Kalem
•Asetatlı Kalem
•Dereceli Kalem
•Çizim Kalemleri

Endüstri tasarımı araştırma raporu 2

Versatil Kalem ( Uçlu Kalem )

Uçlu kalem veya basmalı kalem olarak adlandırılan, iç mekanizması prinç, alüminyum ve
çelik gibi maddelerden imal edilen yazım gerecidir. Her biri belirli uç kalınlıklarına sahiptir.
Kalem arkasından kendisine özgü olarak konulan uçların, konulduğu yerden bas-çek tekniği
ile içerideki mekanizmasının çalışmasından dolayı basmalı kalem ismini almıştır.

En çok kullanılan uç çapları 0.5mm ve 0.7mm'dir. 0.3mm uçlar genellikle teknik çizimlerde
kullanılmaktadır. 0.9 ve 1.0mm'ler ise genel olarak uçlu versatil kalem ile yeni yazıma
başlayan ve alışma sürecinde olanlar tarafından tercih edilmektedir.

Tarihi

Conrad Gesner , 1565'te bir kurşun kalemi tanımladı, ancak onu keskinleştirmek için ucun
manuel olarak ayarlanması gerekiyordu. Mekanik kurşun kalemin en eski örneği, 1791'de
batan HMS Pandora'nın enkazında bulundu.
Ucu ileri iten ve ucun yerine yeni uç getirebilecek mekanizmaya sahip olan ilk mekanik
kurşun kalem 1822 yılında İngiltere'deki Sampson Mordan ve John Isaac Hawkins tarafından
patentlendirildi. Mordan 1837'de iş ortaklarını birkaç kez değiştirdi, "S.Mordan & Co." da
sadece mekanik kalemler üretmeye karar verdi. Şirket, fabrikasının bombalarla yıkıldığı
İkinci Dünya Savaşı'na kadar mekanik kalemler yapmaya devam etti.

Diğerleri bu kalemleri geliştirmeye devam ettiler ve 1822 ile 1874 arasında 160'ın üzerinde
patent tescil edildi. Yaylı mekanik kurşun kalem 1877'de ortaya çıkarken, 1895 de ilk büküm-
besleme mekanizması görüldü. 1915 yılında, yeni işe alınan bir metal işçisi olan Tokuji

Endüstri tasarımı araştırma raporu 3

Hayakawa, dönemine göre ileri bir mekanik kurşun kalem geliştirdi ve “Ever-Ready Sharp
Pencil” adını verdi.

Tokyo ve Osaka'dan şirketler bu kalem için çok sayıda sipariş verdiler ve onlara çok sayıda
satmaya başladı ve şirketine Sharp ismini verdi. Bu sırada, Amerika'da, Charles R. Keeran da
benzer bir kalem geliştiriyordu, Hayakawa'nın kalemi vida temelli olmasına karşın Charles R.
Keeran'ın kalemi mandal tabanlıydı.

Mekanizmaları

Çalkalama
Bu mekanizma, kalem kullanıcısının kalemi tutuş açısının bozulmadan ucu çıkarmasını
sağlayan bir mekanizmadır. Kalemi salladığınızda uç çıkaran bir mekanizmadır.

Çevirme
Bazı kalemler gövde bölgesindeki parçayı çevirerek ucu çıkarmanızı sağlar. Daha gelişmiş
mekanizmalara sahip kalemler ise çevirdiğinizde ne kadar uç çıkacağını ayarlamanıza izin
verebilir.

Otomatik
Bu mekanizma ise çıkmış uç miktarı azaldığında otomatik olarak uç çıkmasını sağlar.
Genelde teknik çizim kalemlerinde bulunur.

Endüstri tasarımı araştırma raporu 4

Piyasadaki Örnekleri

Endüstri tasarımı araştırma raporu 5



Tükenmez Kalem

İçinde yer alan borudaki mürekkebi, ucundaki bilye aracılığıyla yazı yazılmak istenen yüzeye
aktaran kalemlere tükenmez kalem denir. Tükenmez kalem halk arasında kısaca tükenmez
olarak da adlandırılır. Genelde resmi işlerde, proje ödevlerinde ve not tutma amacıyla
kullanılır.

Tükenmez Kaleme Neden Tükenmez Denir?

Tükenmez kalem deyince akla mürekkebi hiç bitmeyen, bir kere alındı mı ömür boyu yazı
yazılabilecek olan kalemler gelmektedir. Oysa sanılanın aksine her kalem gibi tükenmezin de
belirli bir ömrü vardır. Tükenmez kalemle yaklaşık 2-3 km uzunluğunda çizgi çizilebileceği
için bu isim verilmiştir.

Tükenmez Kalem Ne Zaman İcat Edildi?

Tükenmez kalemin seri üretimine her ne kadar 1938 yılında başlanmış olsa da ilk tükenmez
kalem resmi olarak 1888 yılında icat edildi. Tükenmez kalemin mucidi ABD’li denizci John
Loud olarak kabul edilmektedir.
Tükenmez kalemin tarihçesi hakkında yeterince bilgi verdiğimi düşünüyorum. Biraz da hızlı
soru cevap şeklinde tükenmez kalem hakkında merak edilenlere tek tek cevap vermek
istiyorum.

Endüstri tasarımı araştırma raporu 6

Tükenmez Kalemi Kim Buldu?

Ucundaki bilye aracılığıyla boru içerisinde bulunan koyu kıvamlı mürekkebi kağıda
aktarabilen tükenmez kalem, ilk olarak takvimler 30 Ekim 1888’i gösterdiğinde ABD’li John
Loud tarafından, hayvan derilerini işaretlemek için icat edildi. Loud, ürünün ilk patentini aldı.
Ancak işi hiç ticarete dökmeyi düşünmedi.

Tükenmez kalem, Loud’un ölümünden yıllar sonra,1938 yılında, bir gazetede editör olarak
çalışan Macar Ladislao Biro ve kimyager kardeşi George Biro ile birlikte geliştirilerek, seri
üretime döküldü. Kalemin mürekkebini sürekli değiştirmek zorunda olmaktan ve mürekkebin
sayfalara bulaşmasından şikayetçi olan Ladislao Biro, bir gün çalıştığı derginin matbaasına
gittiği sırada, basımda kullanılan mürekkebin çabuk kuruma özelliğine sahip olduğunu ve
bunu bir kalemde de kullanabileceğini buldu. Böylece bugünkü anlamda tükenmez kalem
fikri doğmuş oldu. Biro kardeşler ucuna minik bir top koyduğu kalem ucunu mürekkebi
alacak şekilde tasarladı. Kağıt üzerinde hareket ettikçe bu top dönerek, mürekkebin kontrollü
şekilde kağıda ulaşması sağlanıyordu.

BIC Corp ile Yeni Bir Dönem Başlıyor

Biro Kardeşler, yağmur altında ilk 5000 kişiye yaptıkları tanıtımdan birkaç yıl sonra
şirketlerini, bugün dünyanın en büyük kalem üreticisi olan BIC Corporation’a sattılar. Bugün
BIC Corp dışında; Avansas, Parker, Caran D’ache, Montblanc, Cross, Copic, Artline, Lamy,
Faber Castell gibi sektörün öncü şirketleri, tükenmez kalemin bayrağını taşıyarak, günde
milyonlarca tükenmez kalem üretiyorlar.

Mavi, siyah ve kırmızı renkli mürekkebe sahip olanların en yaygın kullanıldığı tükenmez
kalemin “tükenmez” unvanını almasının nedeni, neredeyse 2-3 km uzunluğunda bir çizgi
çizilebiliyor olmasıdır. Okul ve iş hayatında sıklıkla tercih edilen tükenmez kalemler, çalışan
kişiler tarafından yoğun şekilde kullanılır.

Endüstri tasarımı araştırma raporu 7


Piyasadaki Örnekleri

Endüstri tasarımı araştırma raporu 8

Dolma Kalem

Tüm bu bilgilerden sonra artık dolmakalemin ne olduğunu öğrenmeye hazırsınız. Bir


dolmakalemin dahili bir sıvı mürekkep haznesi bulunur, mürekkep kılcal hareket yoluyla uca
doğu akarak kâğıda aktarılır. Bugün piyasada bulunulan tüm kalem türleri, dolmakalemle
benzer özellikler taşıyabilir, ancak dolmakalemler birçok yönden benzersizdir. Bence en
benzersiz özelliği, dolmakalemlerin mürekkep haznesini istenilen mürekkep ile doldurarak,
kalemlerimizi sayısız renk seçeneği ile kullanma özgürlüğümüz. Bir diğer önemli fark ise uç
çeşitliliği, düz bir çizgi için sıradan bir orta uçtan, farklı çizgi varyasyonları için esnek bir uca
veya keskin bir çizgi için italik bir uca kadar çeşitli metal uçlar var.

Tarihi
• Waterman, 1883'te New York'ta bir sigorta brokeriydi
• Bilinen en eski dolmakalem 1702'de Fransız olan M. Bion tarafından
tasarlandı.
• Baltimore'lı bir ayakkabı üreticisi Peregrin Williamson, 1809'da böyle bir
kalem için ilk Amerikan patentini aldı.
• Poenaru'nun dolma kalemi: 1826'da Fransa'ya gitti ve Paris'teki École
Polytechnique'e katıldı; burada jeodezi ve araştırma eğitimi aldı. O kadar
not alıyor ve dersleri kopyalamakla meşguldü ki, bir kuğu kalemini
mürekkep deposu olarak kullanan bir dolma kalem icat etti. 25 Mayıs
1827'de Fransız İçişleri Bakanlığı Üretim Departmanı Poenaru'nun icadını
3208 koduyla ve “taşınabilir portatif sans fin fin, qui s'alimente elle-meme
avec de l'ancre” ("hiç bitmeyen" açıklamasıyla tescil etti. mürekkeple
kendini şarj eden taşınabilir kalem ").
• Paris’te bir öğrenci iken, Petrache Poenaru, Fransız Hükümetinin 25 Mayıs
1827’de patenti aldığı bir buluş olan dünyanın ilk dolma kalemini icat etti.
• Romen bir mucid.

Endüstri tasarımı araştırma raporu 9

Dolma Kalemlerin Altın Çağı

1890’lardan 1950’lerin sonlarına kadar olan dönem dolmakalemlerin altın çağı olarak kabul
edilir. Teknolojideki ilerlemelerin kalem tasarımlarına ve mekanizmalarına yansıması,
kalitenin her geçen gün artması dolmakalemleri muazzam satış rakamlarına ulaştırdı. Modern
bir kalemde bulabileceğiniz neredeyse her şey bu çağda icat edildi. Bu süre zarfında yaşanan
iki Dünya Savaşı, kalem üreticilerini kalem tasarımları ve malzemeleriyle, daha yaratıcı ve
becerikli olmaya zorladı. Dolmakalemler bu dönemde sadece değerli metallerden ve sert
kauçuktan yapılmaktan çıkıp, plastikten yapılmış basit, günlük, ulaşılabilir nesnelere dönüştü.
Buna rağmen, bu plastik kalemler, öncekilerin birçoğundan çok daha iyiydi üstelik zaman
testini de geçtiler, neredeyse yapıldığı günkü kadar iyi görünen ve tüm mekanizmaları
sorunsuz çalışan 80 yaşında bir kalem bulmak zor değil. Bu dönemde üretilmiş kalemler
vintage dolmakalem koleksiyonerleri için çok değerlidir, koleksiyonlarının önemli bir kısmı
bu döneme ait kalemlerden oluşur. Dönemin en popüler markaları; Waterman, Parker,
Sheaffer, Eversharp ve Esterbrook’tur.

Endüstri tasarımı araştırma raporu 10


Piyasadaki Örnekleri

Endüstri tasarımı araştırma raporu 11



Kaynakça

https://galenleather.com.tr/blogs/news/dolmakalem-nedir
https://www.academia.edu/42924973/DOLMA_KALEM_TARİHİ_BİLGİLER
https://tr.wikipedia.org/wiki/Uçlu_kalem
https://www.avansas.com/blog/tarih-sahnesinin-bas-aktoru-dolma-kalem
https://www.urunsec.com/blog/icerik/kalem-ne-zaman-icat-edildi-kalemin-tarihcesi
https://metaforya.com/surekli-kullandigimiz-tukenmez-kalemin-tarihcesi/
https://www.avansas.com/blog/tukenmez-kalemin-az-bilinen-tarihcesi
https://www.urunsec.com/blog/icerik/tukenmez-kalemi-kim-buldu-tukenmez-kalemin-
tarihcesi
https://tr.wikipedia.org/wiki/Tükenmez_kalem
https://stringfixer.com/tr/Clutch_pencil
http://bayrak-sancak.blogspot.com/2018/09/basmal-kalemlerin-tarihi.html
https://bulvarmanisa.com/2019/01/21/kalemin-tarihi/
https://tr.wikipedia.org/wiki/Uçlu_kalem
https://blog.akalkurumsal.com.tr/uclu-kalem-tarihi/

Endüstri tasarımı araştırma raporu 12

You might also like