18.03.

2024

DOĞRU KEŞİF VE KONTROL

ISI YÜKÜ HESABI VE KAPASİTE TAYİNİ

Isı yükü, soğutulacak mekânda istenen şartları sağlamak için

ortamdan atılması gereken enerji miktarıdır. İklimlendirme
sistem ve elamanları seçilirken öncelikle ısı yükü göz önünde
bulundurulmalıdır. Bu hesaplamanın kesin bir sonucu
bulunamadığından sonuç, en yakın tahmin yapılarak elde
edilir. Bu tahmin, ilk yatırım giderlerinin ve işletme maliyetinin
düşmesinde etkili olacaktır.

İstenen konfor şartlarının sağlanabilmesi için ortamın ani ısı

yükü hesaplaması genel olarak şu kısımlara bağlıdır:

Duvar ve çatılardan gelen periyodik ısı kazancı

• Camdan gelen ısı kazancı
• İç bölmeler, tavan ve döşemeden gelen ısı kazancı
• Havalandırma için alınan, havadan gelen ısı kazancı
• İnsanlardan gelen ısı kazancı
• Aydınlatma ve diğer elektrikli cihazlardan gelen ısı kazancı

Konfor; insanın bulunduğu koşullar içinde fiziksel olarak en üst düzeyde duyduğu memnuniyettir.
Yaşanan ortamdaki konfor şartları, insanların yaşamlarını hem fiziksel hem de psikolojik olarak
rahat ve sağlıklı bir biçimde devam ettirmelerinde önemli rol oynar.

Çevresel Etmenler: Ortamın sıcaklığı, nemi, hava hareketleri ve insanı çevreleyen yüzeylerin ortalama ışınım
sıcaklığıdır.

Kişisel Etmenler: Kişinin hareketlilik düzeyi (aktivitesi) ve giysi durumudur.

1
 18.03.2024

İnsanlar, terleme ve titreme olmadan vücudun ısıl dengesini sürdürebildiği çevre sıcaklığında konforludur.
Dolayısıyla vücudun ürettiği ısı ile kaybettiği ısının birbirine yakın olması konfor için önemlidir.
İnsan vücudunun sıcak veya soğuk ortam koşullarına karşı tepkisi kaçınılmaz bir durumdur. Sıcak ortam koşulları,
özellikle aşırı uyku hâli ve yorgunluğa sebep olurken soğuk ortam koşulları ise dikkat dağınıklığına, bedensel ve
zihinsel verimin düşmesine neden olur. Konfor, göreceli bir kavramdır. Aynı konfor koşulları altındaki kişiler, farklı
memnuniyet özellikleri göstermektedir. Ancak herkesi memnun edecek ortam şartları yaratmak mümkün
olamayacağı için istenen şartlar, çoğunluğun kabul ettiği konfor koşulları olarak belirlenebilir. Genel olarak
insanların kendilerini rahat hissettiği konforlu ortamların sıcaklığı 18 °C-24 °C, bağıl nem ise %50-%60 arasındadır.
Oda içi sıcaklığı ile duvar sıcaklıkları arasında 2 °C’den fazla fark olmamalıdır.
Sistemin seçiminde ve tasarımında belki de en önemli faktör konfordur. Dolayısıyla seçilecek sistem, iç ortamda
beklenen şartları bütün değişen dış hava koşulları dahilinde hep belirli bir değerde tutabilmelidir. Bu konfor şartları
arasında sıcaklık, taze hava miktarı, ses kirliliği, nem, temizlik(hijyen) gibi değerler bulunmaktadır. Özellikle son
yıllarda ısıl konforun yanı sıra iç hava kalitesinin sağlanması da gerekli temel faktörlerden olmuştur.

2
 18.03.2024

Konfor Şartlarına Göre Pratik Kapasite Hesabı

Pratik kapasite hesaplanırken yalnızca kullanım alanı ile orantılı hesapların yapılması yeterli değildir. Alanın
metrekaresi ve ortama ısı yayan maddeler de hesaba katılmalıdır. Örneğin cam, insan sayısı, elektronik eşya,
aydınlatma, yalıtım, mekânın cephesi gibi önemli unsurlar işin içine girmektedir.
Belirlenen bir yerin soğutulması için gereken soğutucunun seçimi, bazı hazır bilgisayar yazılımlarından
yararlanılarak yapılabileceği gibi aşağıda verilen iki yöntemle de yapılabilir.

I. YÖNTEM
1. Soğutulacak yerin taban alanı metrekare olarak ölçülür. Tablo 1.1’de verilen bölge katsayı-
sının değeri, bulunulan yere göre seçilir. Bu değer, soğutulacak yerin taban alanı ile çarpılır.
Soğutma Gereksinimi (BTU / h) = Bölge Katsayısı · Soğutulacak Alan (m²)

2. Soğutucunun kullanılacağı ortamdaki kişi sayısı dördün üzerindeyse her fazla kişi için 600 Btu/h’lik
bir soğutma değeri, soğutma gereksinimine eklenir. İnsan sayısı dörtten az ise soğutma
gereksinimine bir değer eklenmesine gerek yoktur.

Ek Soğutma Gereksinimi (BTU / h) = (İnsan Sayısı – 4) · 600

3. Odadaki tüm ısı kaynaklarının gücü toplanır (Tablo 1.2’den yararlanılarak yapılabilir.). Toplam güç
500 Watt’tan büyükse 500 Watt’tan fazla her Watt için 3,4 BTU / h ek soğutma gereksinimi yukarıda
hesaplanan ek soğutma gereksinimi değerine eklenir. Toplam güç 500 Watt’tan küçükse bu durum
ihmal edilebilir.

Ek Soğutma Gereksinimi (BTU / h) = [Ek Isı Kaynaklarının Gücü (w) – 500] · 3,4

3
 18.03.2024

Örnek1:
Antalya’daki bir kuyumcu 3 m genişliğinde ve 5 m uzunluğundadır. Bu kuyumcunun 5 çalışanı
olup aydınlatma için 20 adet spot lamba kullanılmaktadır. Bu koşullarda kuyumcu dükkânı için ısıl
yük değeri kaçtır?
• Bölge: 445 (Akdeniz için bölge katsayısı) (Tablo 1.1)
• A = 3 · 5 =15 m²
• Çalışan sayısı: 5
• Aydınlatma: 20 adet spot (50 w)

I. YÖNTEM :
Soğutma Gereksinimi (BTU / h) = Bölge Katsayısı · Soğutulacak Alan (m²)
K1 = 445 · 15
K1 = 6.675 BTU / h

Ek Soğutma Gereksinimi (BTU / h) = (İnsan Sayısı – 4) · 600

K2 = (5-4) · 600
K2 = 600 BTU / h

Ek Soğutma Gereksinimi (BTU / h) = [Ek Isı Kaynaklarının Gücü (w) – 500] · 3,4
K3 = [(20 · 50) w-500 w] · 3,4
K3 = 1.700 BTU / h
KT = K1 + K2 + K3
KT = 6.675 + 600 + 1.700 BTU / h
Toplam Soğutma Gereksinimi = 8.975 BTU / h

II. YÖNTEM
Soğutulacak yerin taban alanı metrekare olarak ölçülür ve yükseklikle çarpılır (yükseklik farkı
çok olan yerler için).
Soğutma Gereksinimi (BTU / h) = Bölge Katsayısı · Soğutulacak Hacim (m³)
Önceki yöntemde yer alan 2. ve 3. maddeler aynen uygulanır.
Ek Soğutma Gereksinimi (BTU / h) = (İnsan sayısı – 4) · 600
Ek Soğutma Gereksinimi (BTU / h) = [Ek Isı Kaynaklarının Gücü (w) – 500] · 3,4

4
 18.03.2024

Örnek2:
Eskişehir’deki bir yemek salonu 15 m genişliğinde ve 30 m uzunluğunda olup salonun
4 m tavan yüksekliği bulunmaktadır. Salonun ortalama insan kapasitesi 100’dür. Aydınlatma için 200 adet
spot kullanılmakta olup iki adet yansıtmalı lamba bulunmaktadır.
Bu koşullarda yemek salonu için ısıl yük değeri kaçtır?
• Bölge: 346 (İç Anadolu için bölge katsayısı) (Tablo 1.1)
• İş yeri : Yemek salonu
• Hacim = 15 m x 30 m x 4 =1.800 m³
• Ortalama insan sayısı: 100
• Aydınlatma: 200 adet spot (50 w)
• A = 3 · 5 =15 m²
• Çalışan sayısı: 5
• Aydınlatma: 200 adet spot (50 w) + 2 adet yansıtmalı lamba (300 w)

10

10

Soğutma Gereksinimi (BTU / h) = Bölge Katsayısı · Soğutulacak Hacim (m³)

K1 = 346 · 1800 m³
K1 = 622.800 BTU / h
Ek Soğutma Gereksinimi (BTU / h) = (İnsan Sayısı – 4) · 600
K2 = 96 · 600
K2 = 57.600 BTU / h
Ek Soğutma Gereksinimi (BTU / h) = [(Ek Isı Kaynaklarının Gücü (w) – 500] · 3,4
K3 = [(200 · 50) + (2 · 300) – 500] · 3,4
K3 = 36.040 BTU / h
KT = K1 + K2 + K3
KT= 622.800 + 57.600 + 36.040 BTU / h
Toplam Soğutma Gereksinimi = 716.440 BTU / h

11

11

5
 18.03.2024

İç ve Dış Ortam Sıcaklık ve Nem Oranlarına Göre Kapasite Değişim Durumu

Soğutucuların ne kadar iyi soğuttuğu dış ve iç havanın sıcaklığına bağlıdır. Dış hava sıcaklığı arttıkça
soğutucuların soğutma performansları önemli ölçüde azalır. Bu nedenle aynı büyüklüğe sahip mahaller için
ılıman ve soğuk iklimli bölgelerde soğutucu kapasiteleri küçük seçilebilirken aşırı sıcak
bölgelerde bu kapasite büyüyebilir.

İç ortamda kullanılan ve ısı kaynağı oluşturabilecek makine, cihaz ve ekipmanların sayısının artması ile
içeride bulunan insan sayısındaki artış, soğutucu kapasitesini artırır. Genel olarak soğutucuların çalışma
aralıkları -7 °C ile +43 °C’dir. Bu aralıklarda istenen performansa ulaşılabilmekte ve bu değerlerin ani
değişimi, sistemin verimini olumsuz etkileyebilmektedir.

12

12

Tablo 1.3’te dış ortam sıcaklığına bağlı kapasite değişimi verilmiştir.

13

13

6
 18.03.2024

Ortamdaki nem oranı, kapasitenin belirlenmesinde önemli rol oynamaktadır. Nem oranı ile kapasite doğru
orantılıdır. Yani ortamdaki nem arttıkça soğutucu kapasitesi de artmaktadır. Örneğin -7°C, %30 bağıl nemle
cihaz %98; –7 °C, %40 bağıl nemle %82 verimle çalışmaktadır.

Tablo 1.4’te nem oranına bağlı olarak kapasite değişim değerleri verilmiştir.

14

14

Hissedilen sıcaklık, termometrenin ölçtüğü aktüel fiziksel hava sıcaklığından farklı olarak insan
vücudunun hissettiği ve algıladığı sıcaklıktır. Bu sıcaklık; iklimsel çevre, giysilerin ısı direnci, vücut
yapısı ve kişisel durumdan olduğu kadar termometre sıcaklığı ve göreceli nem faktörlerinden de
etkilenir (Tablo 1.5).
Hissedilen sıcaklık değeri hesaplanırken hem nem değerinin hem de sıcaklık değerinin kullanılması
gerekmektedir. Bu iki değerden birisi bulunmadığında hissedilen sıcaklık hesaplanamaz. Sıcaklığın
27 °C veya nemin %40’ın altında olduğu durumlarda hissedilen sıcaklık değeri hesaplanamaz.

15

15

7
 18.03.2024

Klimanın çalışma verimi, kullanım şartları ve çevresel şartlarla doğrudan ilgilidir. Tablo 1.6’da verilen ortam
sıcaklıklarında cihazın çalıştırılması, klimanın daha verimli çalışmasına ve elektrik sarfiyatının daha az
olmasına neden olacaktır

16

16

Kapasite Hesabı Yapılırken Göz Önünde Bulundurulması Gereken Unsurlar

Soğutucunun kapasitesini belirlemek ve çalışacağı ortamı doğru iklimlendirmek için bazı detayların
bilinmesi gerekir. Yalnızca kullanım alanı ile orantılı hesapların yapılması yeterli değildir. Alanın
metrekaresi ile birlikte ortama ısı yayan maddeler de hesaba katılmalıdır. Cam, insan sayısı, elektronik eşya,
aydınlatma, yalıtım ve mekânın cephesi çok önemlidir.
Klima cihazının seçimi için esas alınacak soğutma yükü aşağıdaki bileşenlerden oluşur.
a) Soğutulacak mahaldeki yapı bileşenlerinden gelen soğutma yükü
• Sıcaklık farkından kaynaklanan soğutma yükü
• Güneş ışınımından kaynaklanan soğutma yükü
• Hava sızıntısından kaynaklanan soğutma yükü
b) Mahallin içindeki kaynaklardan gelen soğutma yükü
• İnsanlardan gelen soğutma yükü
• Cihazlardan gelen soğutma yükü
c) Taze hava gereksiniminden kaynaklanan soğutma yükü

17

17

8
 18.03.2024

ç) Kanallardan gelen soğutma yükü

Soğutma yükünün hesaplanabilmesi için mahalle ait aşağıda verilen bilgilerin detaylandırılması
gerekir.
• Mahallin mimari projesi temin edilmelidir.
• Mahallin bulunduğu şehir, bölgesel şartlar ve kutup yönü belirlenmelidir.
• Mahallin ve komşu mahallerin kullanım amaçları bilinmelidir.
• Mahaldeki insan sayısı, cihaz sayısı ve cihazın türü yaklaşık olarak belirlenmelidir.
• Mahalli oluşturan yapı bileşenlerinin türü, yönü, uzunluğu, yüksekliği, adedi ve özellikleri
belirlenmelidir.
• Hesaba alınacak, dış ve iç ortam havalarının kuru termometre sıcaklıkları (KT), yaş termometre sıcaklıkları
(YT) veya bağıl nemleri, entalpileri ve özgül nem değerleri psikometri diyagramdan bulunmalıdır.
• Komşu mahallerin sıcaklıkları (veya komşu mahal ile olan sıcaklık farkları) ilgili tablolardan
bulunmalı ya da öngörülmelidir.
• Mahalli oluşturan duvarların, döşeme ve tavanın türleri ve ölçüleri biliniyorsa ısı geçiş katsayıları
hesaplanmalıdır.
• İçeriden ve dışarıdan kazanılan ve kaybedilen ısı belirlenmelidir.
Seçilecek cihazla ilgili olarak aşağıdaki kriterlerin bilinmesi gerekir:
• Cihaz tipi ve vakum yapılması
• Soğutucunun çatı, zemin veya teras katta olması
• Soğutucu sisteminin tipinin (T1, T2, T3) bilinmesi

18

18

YANLIŞ KAPASİTE TERCİHİNDEN KAYNAKLANABİLECEK ARIZALAR VE ARIZALARIN ÇÖZÜMLERİ

Kullanılacak klimanın ısıtma ve soğutma kapasitesi;

binanın yapısı,
iç ve dış ortam şartları,
montaj koşulları gibi birçok parametreye bağlıdır.
Bu parametreler, mutlaka profesyonel biri tarafından hesaplanmalıdır. Teknik etüt yapılmadan kullanılan
cihazlardan tam verim ve arzu edilen konfor alınamayacağı gibi maliyet ve işletme bedelleri de daima
yüksek olacaktır.
Kapasitenin, modelin ve montaj yerinin yanlış seçilmesinin ileride klimada ciddi arızaya neden olacağı gibi
enerji sarfiyatı ve konfor şartlarını sağlama konusunda da yetersiz kalacağı unutulmamalıdır.
Bunun için ürün gruplarını iyi tanımak, kapasite hesabını sağlıklı yapmak ve montaj yerine doğru karar
vermek önemlidir.

19

19

9
 18.03.2024

Ürün Grubunun Belirlenmesi

Soğutma grupları, teknolojinin ilerlemesiyle günümüzde geniş bir ürün yelpazesine sahip olmuş-
tur. Bu durum, doğru grubun seçiminde yanlışlıklar yapılmasına neden olmaktadır. Ürün; kullanılacak
mekânın büyüklüğüne, kişi sayısına ve pencerelerin konumuna göre çeşitlenmektedir. Konfor
şartlarının sağlanacağı mekânın doğru soğutulabilmesi için seçilecek ürün grubunu iyi tanımak
önemlidir. Özellikle hangi mahalde hangi ürün grubunun kullanılacağı ile seçilen grubun avantaj
ve dezavantajlarının neler olacağı bilinmelidir.
Kapasitenin doğru seçilmesi kadar ürün grubunun da doğru olması gerekir.
a) Split Klima Soğutucuları
Split klimalar, iç ünite ve dış ünite arasındaki gaz akışı ve sinyal alışverişini sağlayan bakır boru
ve elektrik tesisatına sahiptir. Hem ısıtma hem soğutma yapabilmeleri, ekonomik ve çevre dostu
olmaları en büyük tercih sebebidir. Genellikle evlerde tercih edilen bu klimaların duvar, salon, yer
ve tavan tipleri bulunmaktadır.

20

20

Duvar Tipi Soğutucular

Duvar tipi soğutucuların çoğu split klimadır. Bir dış ünite ve bir de iç ünite olmak
üzere iki üniteden meydana gelen split klima modelleri, iç ünite sayısına göre
de mono split klima ve multi split klima olarak isimlendirilir. Görsel 1.1’de duvar
tipi klimaya ait bir iç ünite yer almaktadır.

Salon Tipi Soğutucular

Salon tipi soğutucular, hava dağılımını en homojen şekilde gerçekleştiren
soğutuculardandır. İnsan sirkülasyonunun fazla olduğu hastane, otel, yurt gibi
alanlarda tercih edilebilir. Salon tipi soğutucular, geniş mekânlar için idealdir.
Görsel 1.2’deki salon tipi soğutucunun farklı tip ve büyüklükte üretimi
yapılmaktadır.
Yer ve Tavan Tipi Soğutucular
Yer ve tavan tipi soğutucular, zemine yerleştirilerek ya da tavana asılarak monte
edilir. Yer ve tavan soğutucular da tıpkı salon tipi soğutucular gibi yüklü
iklimlendirme çözümü gerektiren geniş mekânlarda kullanılır. Bu klimalar cam
bulunmayan mağaza, ofis gibi mekânlar için ideal bir iklimlendirme çözümü
sunar. Görsel 1.3’te tavan tipi klimaya ait bir iç ünite yer almaktadır.

21

21

10
 18.03.2024

Paket Tip Soğutucular

Görsel 1.4’te görüldüğü gibi paket tip klimalar, dış ve iç ünitenin bir arada
toplanmış hâlidir. Paket tip klimaları kullanabilmek için birtakım alan özelliklerine
sahip olmak gerekir. Bu klimalarda ek olarak hiçbir ünite bulunmaz. Paket tip
klimalar hava dağıtımını tek merkezden gerçekleştirir.

22

22

Kaset Tipi Soğutucular

Kaset tipi soğutucuların iç üniteleri tavan boşluğuna, dış üniteleri ise tavana monte edilmiştir. Dört
yönlü ısıtma ve soğutma özelliğine sahiptir. Özellikle eşit hava salınımı istenen mekânlarda tercih
edilir. Bu soğutucular, yüksek konfor şartları ve kolay kurulumu nedeniyle duvar ve salon tipi
soğutuculardan sonra en çok tercih edilen soğutuculardır. Doğru projelendirilmiş bir kaset tipi soğutucuyla
her ortamda konfor yaratmak mümkündür (Görsel 1.8).

23

23

11
 18.03.2024

Multi Split Klimalar

Multi split klimalar, çoklu split anlamına gelmektedir. Mono split
klima ve multi split klima olarak ayrılan klimaların mono olanları tek
dış üniteyle birlikte tek iç üniteye sahip klimalardır. Multi split
klimalar ise tek bir dış üniteye bağlı, birden fazla split sistemdir
(Görsel 1.9).
Konfor açısından multi split klimanın avantajları şunlardır:
• Tek bir dış üniteye beş adede kadar iç ünite bağlanabilir.
• Her bir iç ünite ayrı olarak kontrol edilebilir.
• Özellikle küçük odalar için tasarlanan sadece bir multi split sisteme
bağlanabilecek düşük kapasiteli iç üniteler seçilebilir.
• Daha sonra ilave bir iç ünite monte edilebilir.

24

24

Gereğinden Büyük Kapasitede Seçilmiş Cihazın Sonuçlarının İncelenmesi

Gereğinden büyük seçilmiş bir soğutucu, ilk etapta kullanıcılara ekstra bir maliyet getirecektir.
Çünkü klimanın kapasitesi büyüdükçe maliyeti de o derecede artmaktadır. Yapılan BTU/h hesaplamalarında
arada bir değer çıkmışsa kritik durumlar da (mekânın pencere, kapı alanı ve yapısı, mekânın doğrudan
güneş alıp almaması, mekânın yalıtımı, ara kat/çatı katı olması vb. ) göz önüne alınarak tercih yapılmalı veya
hesap yukarı yuvarlanmalı ve bir üst kapasiteli ürün tercih edilmelidir.

• Klima, ortamı çok hızlı bir şekilde soğutacak bu nedenle de klima kompresörü sık sık açılıp kapanacaktır.
• Çok sık devreye girip çıkan klimada termik ve röle arızaları oluşma ihtimali artacaktır.
• Ortam istenenden hızlı soğuduğu ve klima fanı güçlü üflediği için insanlar bundan olumsuz etkilenecektir.
• Klima kompresörünün ilk çalışma anında çektiği elektrik yüksek olduğu için çok sık dur kalklar elektrik
faturasının yüksek gelmesine sebep olacaktır.
• Sık sık dur kalk yapan klima, ortamdan yeterince nem alamayacağından ortamda istenenden fazla nem
olacaktır.

25

25

12
 18.03.2024

Gereğinden Küçük Kapasitede Seçilmiş Cihazın Sonuçlarının İncelenmesi

Gereğinden küçük seçilmiş bir soğutucu, beklenen performansı gösteremez. Bu nedenle soğutulacak ortam istenen
sıcaklık değerine ulaşamaz ve konfor şartlarını sağlayamaz. Bu durum birtakım arıza ve dolayısıyla maliyetlere yol
açar. Çünkü sıcak odadaki fazla ısı, kondanserden atılması gereken ısı yükünü artırır ve kompresörü uzun süre
çalışmak zorunda bırakır. Kompresör uzun süre aralıksız olarak çalıştığı için basma hattı aşırı sıcak olur. Bu durumda
aşağıda verilenler gerçekleşebilir:

• Emme ve basma valflerinin bulunduğu bölgedeki yağ yanarak kirlilik oluşturacaktır. Bu kir nedeniyle gaz hâlindeki
soğutucu akışkan, yüksek basınç hattından alçak basınç hattına doğru kaçarak dönüş basıncını yükseltecektir.
• Kompresörlerde yüksek basınç emniyet ventilinin açılmasıyla sıcak gaz kartere boşalarak (Bu, kompresörün
tamamını etkiler anlamına gelir.) kompresör hararetini maksimum derecelere ulaşacaktır.
• Yağlama yağı basma hattı supap çıkışında çökelti yapacağından supap tam kapanmayacaktır. Bu durumda sistemin
hacimsel verimi düşmeye başlayacaktır.
• Kompresör yüksek sıcaklıkta çalışırken yağ filmi inceleceğinden hacimsel verim ayrıca azalacak ve verimsiz bir
soğutma işlemi gerçekleşecektir.
• Yağ filminin incelmesi mekanik hasarlara sebep olacaktır.
• Yüksek sıcaklıkta çalışma, kompresör sargılarında yalıtım hasarlarına yol açacaktır.
• Elektrik motorları, aşırı amper çekme sebebiyle arızalanacaktır.
• Tüm bunların hepsi kullanıcıya ek maliyet ve elektrik faturası açısından aşırı sarfiyat yükü getirecektir.

26

26

Yanlış Seçilen Cihaz Tipinin Kapasite ve Konfor Şartları Sağlama Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi

• Oda bir yatak odası ise ses seviyesi düşük olan klimalar tercih edilmelidir (Özellikle inverter klimalar).
• Tarihî bir yapıda oturuluyor ve dış görüntünün bozulması istenmiyorsa dış ünitesiz klimalar kullanılmalıdır.
• İnsan sirkülasyonunun fazla olduğu hastane ve otellerin bekleme salonunda hava dağılımını en homojen
şekilde gerçekleştirdiği için salon tipi klima tercih edilmelidir.
• Cam bulunmayan ve yüklü iklimlendirme çözümü gerektiren geniş mekânlarda yer ve tavan tipi klimalar
kullanılmalıdır.
• Dış ortamda kullanılabilecek, çok yönlü ve verimli bir klima isteniyorsa paket tipi ideal bir seçimdir.
• Kolaylıkla taşınabilen ve her mekâna uyum sağlayabilen bir soğutucuya ihtiyaç varsa mobil tip klima
seçilmelidir.
• Büyük hacimli ve yüksek konfor istenen hastane, okul, spor salonu, konut, site, fabrika, havaalanı, alışveriş
merkezi, otel, pansiyon gibi mekânlar için kanal tipi veya kaset tipi soğutucular tercih edilmelidir.

27

27

13
 18.03.2024

On-Off ve Inverter Cihazların Kapasitesinin Konfor Şartlarını Sağlama Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi

On-Off Klimalar (Split): On-Off klimalar dur kalk esasına göre çalışmaktadır. Klima istenen ısı değerine
ayarlanır. Cihaz, üzerindeki sensörler yardımıyla ortamdaki ısıyı algılar ve istenen dereceye ulaşıldığında
motor durur. Isı değiştiğinde ise tekrar devreye girer. Bir klimanın en fazla enerji harcadığı an ilk kalkış anıdır.
İlk kalkış anında bir klima birkaç saniye de olsa 5-6 kat daha fazla akım çeker. Klima bunu gün içerisinde
sayısız kere tekrar eder. Bu yüzden enerji sarfiyatını önemli ölçüde artırır.
Inverter Klimalar: Inverter klimalar istenen dereceye ulaştığında kendini kapatmak yerine düşük güçle
çalışmaya devam ettiğinden ortamda ısı dalgalanmaları daha az olur. Bu sayede klimanın ısıtma ve soğutma
performansının verimli olması sağlanır. Ayrıca klima sürekli dur kalk yapmayacağı için fazla zorlanmaya
maruz kalmayacak ve uzun yıllar aynı verimle çalışmaya devam edecektir.

Verilen tanımlamalara bakıldığında inverter klimalar, konfor ve kapasite karşılama konusunda

daha avantajlıdır. Bu klimaların tercih edilmelerinin nedenleri şunlardır:

28

28

• Inverter klimalar, büyük alanlar için idealdir. Daha uzun boru tesisatı ile çalışabilir. Bu durum
klimaların belirli alanlara takılabildiği site vb. yerleşim yerleri için de bir çözüm oluşturur.
• Stabil bir yapıda çalışır, sıcaklık dalgalanmalarına sebep olmaz.
• Yüksek performans gösterir, 4-5 saat ve üstü sürelerde çalıştırılmaya elverişlidir.
• Açılır açılmaz istenen sıcaklığa erişir.
• Sürekli açılıp kapanma söz konusu değildir. Bu yüzden güçten ve enerjiden tasarruf sağlar.
• Çevre dostudur, sadece gerektiği kadar ısıtma ve soğutma yapar.
• Sağlıklıdır, hava kalitesini artırır. Astım ve alerjik durumları azaltmaya yardımcı olur. Dehidrasyon ve ısı
çarpmalarına karşı korur.
• Daha uzun ömürlüdür. Çalışırken genellikle alternatiflerine oranla daha sessizdir. Operasyon ve bakım
ücreti daha düşüktür.

29

29

14
 18.03.2024

On / Off ve inverter klimalar enerji tüketimi bakımından karşılaştırıldığında inverter klimaların

daha çok enerji tasarrufu sağladığı çok net görülmektedir (Grafik 1.1).

30

30

Cihaz Montaj Yeri Seçiminin Kapasite ve Konfor Şartlarını Sağlama Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi

31

31

15
 18.03.2024

32

32

33

33

16