BÁO CÁO THIẾT KẾ MẠCH SỐ
TIÊU ĐỀ ĐỀ TÀI
THIẾT KẾ VÀ THI CÔNG MẠCH ĐẾM LÊN MODULE 3–7 SỬ
DỤNG JK FLIP-FLOP HIỂN THỊ TRÊN LED 7 ĐOẠN
1. GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
Trong kỹ thuật số, mạch đếm là một trong những ứng dụng cơ bản
và phổ biến. Đề tài này nhằm mục tiêu giúp sinh viên:
Nắm vững nguyên lý hoạt động của Flip-Flop loại JK.
Hiểu cách tạo bộ đếm module tùy chỉnh.
Thực hành thiết kế – mô phỏng – làm mạch in PCB.
Ứng dụng IC giải mã LED 7 đoạn để hiển thị kết quả.
Mạch đếm được yêu cầu đếm từ 3 đến 7, hiển thị bằng LED 7
đoạn, sử dụng nút nhấn để tạo xung đếm và nút reset để quay về
trạng thái ban đầu.
2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT
2.1. JK Flip-Flop (IC 74LS76)
Là một loại chốt logic có khả năng thay đổi trạng thái theo cạnh
xung đồng hồ. Nó có 2 đầu vào J và K:
J = K = 1: đảo trạng thái
J = 0, K = 1: reset
J = 1, K = 0: set
J = K = 0: giữ nguyên trạng thái
2.2. IC 74LS47
Là IC giải mã BCD sang LED 7 đoạn loại anode chung, điều khiển
trực tiếp LED 7 đoạn từ tín hiệu nhị phân đầu vào.
3. NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG
Sử dụng 3 Flip-Flop để tạo mạch đếm nhị phân từ 000 đến
111 (0 đến 7).
Thiết kế logic Reset để tự động quay lại giá trị 3 (011) khi
đến 7 (111).
Nút nhấn “Button” tạo xung đếm (Clock).
Nút “Reset” dùng để đưa mạch về trạng thái ban đầu (011).
Sơ đồ logic AND/OR được dùng để nhận diện khi mạch đạt giá trị
111 → từ đó Reset về giá trị 3.
4. THIẾT KẾ MẠCH
4.1. Sơ đồ nguyên lý
a.Bảng trạng thái
Chu kỳ đếm: 3, 4, 5, 6, 7 ⇒ tổng cộng 5 trạng thái.
Các trạng thái được biểu diễn nhị phân 3 bit:
ST Giá trị Nhị phân (Q2 Q1
T đếm Q0)
1 3 011
2 4 100
3 5 101
4 6 110
5 7 111
b. Dùng bảng chuyển trạng thái JK để tìm J và K cho từng Flip-
Flop
Q2 Q1 Q2’Q1’Q J2K J1K J0K
Q0 0’ 2 1 0
0 1 1 0 1 X X
1 0 X 1 1
1 0 1 0 X 0 1
0 1 0 X X
1 0 1 1 X 1 X
1 0 0 X 1
1 1 1 1 X X 1
0 0 0 0 X
1 1 0 1 X X X
1 1 1 0 0
Sử dụng karnaugh xác định J;K cho từng flip flop
=>J2=1
=> K2=Q0*Q1
=> J1=Q0
=> K1=Q’2
=>J0=1
=>K0=Q’2 +Q’1
Mạch đếm đồng bộ sử dụng:
3 JK Flip-Flop
1 cổng AND
1 cổng OR
IC giải mã LED 7 đoạn
Các nút nhấn và linh kiện phụ trợ
Hình 1:Sơ đồ nguyên lý
4.2. Thiết kế layout PCB (mặt đồng)
Hình 2:PCB layout
Các đường màu xanh: lớp dưới (bottom)
Các đường màu đỏ: dây jumper (kết nối phía trên)
4.3. Mô hình 3D mạch
Hình 3:Mô hình 3D mạch
5. THI CÔNG MẠCH
Mạch được in trên PCB cứng, hàn linh kiện DIP.
Sử dụng jack nguồn DC 5V hoặc pin 5V để cấp nguồn.
Có công tắc bật/tắt, đèn LED chỉ báo nguồn.
Các nút nhấn được gắn chắc chắn và thử độ nảy.
6. KẾT QUẢ THỬ NGHIỆM
Mạch hoạt động đúng theo thiết kế: đếm từ 3 → 4 → 5 → 6 →
7 → quay về 3.
LED 7 đoạn hiển thị rõ ràng, sáng đều.
Các nút nhấn phản hồi tốt, có thể nhấn nhiều lần không lỗi.
7. ĐÁNH GIÁ – NHẬN XÉT
Ưu điểm:
Thiết kế logic rõ ràng, tối ưu số lượng linh kiện.
Mạch nhỏ gọn, dễ lắp ráp và sửa chữa.
Ứng dụng thực tế cao, dễ mở rộng thành mạch đếm từ 0–9,
hoặc thiết kế mạch giờ, đếm sản phẩm, v.v.
Nhược điểm:
Nút nhấn có thể bị dội xung nếu nhấn nhanh → cần
debounce bằng phần cứng (RC) hoặc phần mềm (nếu dùng
vi điều khiển).
Dùng jumper do giới hạn lớp đồng (chưa dùng 2 mặt PCB).
8. KẾT LUẬN – HƯỚNG PHÁT TRIỂN
-Dự án đã hoàn thành mục tiêu:
-Thiết kế được mạch đếm module 3–7 bằng JKFF
-Thi công, mô phỏng, in mạch và test thực tế hoạt động tốt
-Nắm vững nguyên lý thiết kế mạch số tuần tự và giải mã LED
Hướng mở rộng:
Dùng IC đếm chuyên dụng như 74LS90, 74LS160 để giảm
linh kiện.
Kết hợp với vi điều khiển (PIC, Arduino) để điều khiển linh
hoạt.
Tạo mạch đếm 2 chữ số, ứng dụng đếm giờ, đếm sản phẩm
công nghiệp.
9. HÌNH ẢNH THỰC TẾ
Hình 4: Mạch thực tế
