Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
9Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Uhaw Ang Tigang Na Lupa

Uhaw Ang Tigang Na Lupa

Ratings:

1.0

(1)
|Views: 2,531 |Likes:
Published by corny13joker
by Liwayway Arceo
by Liwayway Arceo

More info:

Published by: corny13joker on Jul 25, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/17/2013

pdf

text

original

 
UHAW ANG TIGANG NA LUPA
ni Liwayway Arceo1Ilang gabi nang ako ang kapiling niya sa higaan. Tila musmosakong dumarama sa init ng kanyang dibdib at nikikinig sa pintig ngkanyang puso. Ngunit, patuloy akong nagtataka sa malalim napaghinga niya, sa kanyang malungkot na pagtitig sa lahat ngbagay, paghikbi...2Ilang araw ko nang hindi nadadalaw ang aklatan: ilang araw konang hindi nasasalamin ang isang larawang mahal sa akin:bilugang mukha, malapad na noo, hati-sa-kaliawang buhok, singkitna mga mata, hindi katangusang ilong, mga labing duyan ng isangngiting puspos-kasiyahan...Sa kanya ang aking noo at mga mata.Ang aking hawas na mukha, ilong na kawangki ng tuka ng isangloro, at maninipis na labi, ay kay Ina...3Sa Ina ay hindi palakibo: siya ay babaing abilang at sukat angpangungusap. Hindi niya ako inuutusan. Bihira siyang magalit saakin at kung nagkakagayon ay maikli ang kanyang pananalita:
Lumigkit ka!...
At kailangang ‘di ako makita. Kailangang ‘do komasaksihan ang kikislap na poot sa kanyang mga mata. Kailangang‘di ko namamalas ang pagkagat niya sa kanyang labi. Kailangang‘do ko na makita ang panginginig ng kanyang mga daliri. Ito rin angkatumbas ng kanyang mariing huwang kung mayroon siyangipinagbabawal.Ang ngiti ni Ina ay patak ng ulan kung tag-araw: ang bata kongpuso ay tigang na lupang uhaw na uhaw...4Minsan man ay hindi ko narinig na may pinagkagalitan sila ni Amabagama’t hindi ko mapaniwalaang may magkabiyak ng pusonghindi nagkakahinampuhan. Marahil ay sapagkat kapwa sila mayhawak na kainawaan: ang pagbibigayan sa isa’t isa ay hindinalilimot kailanman.5Kung gabi ay hinahanap ko ang kaaliwang idinudulat ng isangamang nagsasalaysay tungkol sa mga kapre at nuno at tungkol samagagandang ada at prinsesa; ng isang nagmamasid atnakangiting ina; ng isang pulutong ng nakikinig na magaganda atmasasayang bata.Ngunit, sa halip niyon ay minalas ko si Ama sa kanyang pagsusulat;sa kanyang pagmamakinilya; sa kanyang pagbabasa. Minamasdanko kung paano niya pinapangunot ang kanyang noo; kung paanoniya ibinubuga ang asong nagbubuhat sa kanyang tabako; kungpaano siya titingin sa akin na tila may hinahanap; kung paano niyaipipikit ang kanyang mga mata; kung paano siya magpapatuloy sapagsulat...Si Ina ay isang magandang tanawin kung nanunulsi ng mga punitna damit; kung nag-aayos ng mga uhales at nagkakabit ng mgabutones sa mga damit ni Ama. Sa kanyang pagbuburda ng akingmga kamison at panyolito – sa galaw ng kanyang mga daliri – aynatutunghan ko ang isang kapana-panabik na kuwento. Ngunti, angpananabik na ito’y napapawi.Kabagu-tbagot ang aking pag-iisa at ako ay naghahanap ngkasama sa bahay: isang batang marahil ay nasa kanyangkasinungalingang gulang o isang saggol na kalugud-lugod, mayngiti ng kawalang-malay, mabango ang hininga, may maliit na paaat kamay na nakatutuwang pisilin, may mga pisngi at labingwalang bahid-kasalanan at kasiya-siyang hagkan, o isang kapatidba kahulihan ng gulang, isang maaaring maging katapatan...6Sakali mang hindi nagkagalit si Ina at Ama, o kung nagkakagalitman ay sadyang hindi ipinamamalay sa akin, ay hinahanap ko rinang magiliw na palitan ng mga titig, ng mga ngiti, ng mga biruan.
1
 
Sapat na ang isang tuyot na
aalis
 
na ako
sa pagpapaalam ni Ama.Sapat na ang
naningil na ang maniningil sa ilaw o sa tubig o satelepono
upang sakupin ang panahong itatagal ng isang hapunan.Sapat na panakaw sa sulyap ni Ama upang ipadamang maynaririnig siya.Mabibilang sa mga daliri ng aking dalawang kamay kung makailankaming nagpasyal: Si Ama, si Ina at ako. Malimit na ako angkasama ni Ina; hindi ko nakitang sinarili nila ang pag-aaliw.7Inuumaga man si Ama sa pag-uwi kung minsan ay hindi kokinapapansinan ng kakaibang kilos si Ina. Nahihiga rin siyapagdating ng mga sandali ng pamamahinga at kung nakatutulogsiya o hindi ay hindi ko matiyak.
Marahil ay ito ang tunay na madarama ng kataling-puso ng isangtaong inaangkin ng madla..
.Ngunit, walang pagsisisi sa kanyang tinig.8Ilang taon na ngayon ang nakaraan nang minsang may ibinalik naaklat ang aming tagapaglaba: yaon daw ay nakuha niya sa isanglukbutan ng amerikana ni Ama. Ibinigay ko yaon kay Ina: yaon daway talaarawan ni Ama.Kinabukasan ay may bakas ng luha ang mga mata ni Ina. Kapansin-pansin ang lalo niyang hindi pagkabo buhat noon. Lalo siyangnaging malungkot sa aking paningin.Ano ang nasa isang talaarawan?9Lasing na lasing si Ama. Karaniwan nang umuuwing lasing si Amangunit, kakaiba ang kalasingan niya nagyong gabi. Hinihilamusansiya ni Ina ng malahiningang tsaa, ngunit wala itong naibigay naginhawa.Hindi rin kumikino si Ina: nasa mga mata niya ang hindimaipahayag na pagtutol.
Sapagkat may isusulat ako...sapagkat ikamamatay ko ang pighating ito...sapagkat...sapagkat...sapagkat...
10Idinaraing ngayon ni Ama ang kanyang dibdib at ulo: hindi raw siyamakahingang mabuti.
Marahil ay may sipon ka, ani ina. Sinisinat ka nga.
Isang panyolitong basa ng malamig na tubig ang itinali ko sa ulo niAma. Wala siyang tutol sa aking ginagawa. Sinusundan niya ngtingin ang bawat kilos ko.Ang kanyang mga bisig, buhat sa siko hanggang sa palad, at angkanyang binti, buhat sa tuhod hanggang sa mga talampakan, aymakailan kong binuhusan ng tubig na mainit na inakala kongmatatagalan niya – tubig na pinaglagaan ng mga dahong ngalagaw. Kinulob ko siya ng makakapal na kumot matapos nainumin niya ang ibinigay kong mainit na tubig na pinigaan ngkalamansi.Nakangiti si Ama:
Manggagamot pala ang aking dalaga!
Sinuklian ko ng isang mahinang halakhak ang ngiti niyang yaon:hindi ako dating binibiro ni Ama.Sana’y ako si na sa mga sandaling yaon: sana’y lalo kong ituturingna mahalaga ang nadarama kong kasiyahan...11
2
 
Nabigo ako sa aking pag-asa: nakaratay nang may ilang araw siAma. Halos hindi siya hinihiwalayan ni Ina: si ilalim ng kanyangmga mata ay may mababakas na namang maiitim na guhit.Anang manggagamot ay gagawin niya ang lahat ng kanyangmakakaya. Ngunit, ayaw niyang ipagtapat sa akin angkaramdaman ni Ama.12Ipinaayos ngayon ni Ama ang kanyang hapag. Nililinis ko angkanyang makinilya. Idinikit ko ang kagugupit na kuwentongkalalathala pa lamang. Pinagsama-sama ko ang mga papel sakanyang mga kahon.Ang pang-ilalim na kahon ng kanyang hapag ay nagbigay sa akinng hindi gagaanong pagtataka: may isang kahitang pelus na rosasat isang salansan ng mga liham. Maliliit at mga bilugang titikbughaw na tinta sa pangalan ni Ama sa kanyang tanggapan angmga nasa sobre.13Ang larawan sa kahitang pelus ay hindi yaong hawas na mukha,may ilong na kawangki ng tuka ng isang loro, maninipis na labi. Salikod niyon ay nasusulat sa maliliit at bilugang mga titik sa bughawna tinta: Sapagkat ako’y hindi makalimot... Ang larawan ay walanglagda ngunit nadama ko ang biglang pagkapoot sa kanyang at samga sandaling yaon ay natutuhan ko ang maghinanakit kay Ama.14
Bakit sa panahong ito lamang tayo pinaglapit ng pangyayari? Higit marahil ang aking katiwasayan kung hindi ka dumating sa akingbuhay, bagamat hindi ko rin marahil matitiis na hindi maipagpalit ang aking kasiyahan sa isang pusong nagmamahal. Totoong angkalagayan ng tao sa buhay ang malimit maging sagwil sa kanyangkaligayahan...
15
Naiwan na natin ang gulang ng kapusukan; hindi na tayo maaaringdayain ng ating nadarama. Ngunit, nakapagitan sa atin ngayon angisang malawak na katotohanang pumupigil sa kaligayahan anghindi natin maisakatuparan ay buhayin na lamang natin sa alaala.Panatilihin na lamang natin sa diwa ang katamisan ng isang pangarap; sana’y huwag tayong magising sa katotohanan...
16
Nakita ko siya kagabi sa panaginip; sinusumbatan niya ako. Ngunit,hindi ko balak ang magwasak ng isang tahanan. Hindi ko maatimna mangnakaw ng kanyang kaligayahan; hindi ko mapababayaanglumuha siya dahil sa akin. Ang sino mang bahagi ng iyong buhay ay mahal sa akin; ang mahal sa akin ay hindi ko maaaring paluhain...
17
 Ang pag-ibig na ito’y isang dulang ako ang gumaganap ng pangunahing tauhan; sapagkat ako ang nagsimula ay ako angmagbibigay-wakas. Ipalagay mo nang ako’y nasimulang tugtugingnararapat tapusin. Gawin mo akong isang pangarap na naglalaho pagkagising. Tulungan mo akong pumawi sa kalungkutang itonghalos pumatay sa akin...
18
Ngunit, bakit napakahirap ang lumimot?
19Nadama ko ang kamay ni Ina sa aking kanang balikat: noon kolamang namalayan na may pumasok sa aklatan. Nakita niya anglarawang nasa kahitang pelus na rosas. Natunghan niya ang mgaliham na nagkalat sa hapag ni Ama.Si Ina ay dumating at lumisang walang binitiwang kataga. Ngunit,sa kanyang paglisan ay muling binati ng kanyang palad ang akingbalikat at nadarama ko pa ang salat ng kanyang mag daliri; ang initng mga iyo, ang bigat ng kanilang pagkakadantay...
3

Activity (9)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
Jayson Lucilo liked this
Mhertyl Guinomon liked this
Bill Ryan liked this
caranjo liked this
dimz30 liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->