Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Medsos 60

Medsos 60

Ratings: (0)|Views: 84|Likes:

More info:

Published by: Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS on Sep 14, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

09/14/2011

pdf

text

original

 
1
ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
 
µεσόγειος
 Έκδοση του Δικτύου Μεσόγειος S.O.S. για τον πολιτισµό και το περιβάλλον της Μεσογείου
   Ε   ι    δ   ι   κ    ό   τ   ε    ύ   χ   ο   ς   •   Ι   ο    ύ    λ   ι   ο   ς  -   Σ   ε   π   τ    έ   µ    β   ρ   ι   ο   ς   2   0   0   8
   Θ   α    λ    ά   σ   σ   ι   ε   ς   Η    λ   ε   κ   τ   ρ   ο   ν   ι   κ    έ   ς   Ο    δ   ο    ί   τ   η   ς   Μ   ε   σ   ο   γ   ε    ί   ο   υ
   Π   ρ    ό   γ   ρ   α   µ   µ   α   A   E   M  -   M   E   D   Δ    ί   κ   τ   υ   ο   S   A   F   E  -   S   E   A   N   E   T   Ε   υ   ρ   ω   π   α    ϊ   κ    ή    Έ   ν   ω   σ   η   κ   α   ι   α   σ   φ    ά    λ   ε   ι   α   π    λ   ο    ί   ω   ν
60
 
Το περιοδικό αυτό εκδόθηκε στο πλαίσιοκαι µε την υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Προγράµµατος
INTERREG III B MEDOCC AEM-MED«Θαλάσσιες Ηλεκτρονικές Οδοί της Μεσογείου»AUTOROUTES ELECTRONIQUES MARITIMESDE LA MEDIDERRANEE AEM-MED
Ιδιοκτήτης:
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
Σωµατείο Μη Κερδοσκοπικό,ΑΦΜ: 090190776, ΔΟΥ: ΙΕ’ ΑθηνώνΕκδότης:
Νίκος Χρυσόγελος.
Διεύθυνση Σύνταξης:
Άννα Κοντολέων
Συντακτική Επιτροπή:
Ν. Χρυσόγελος, Β. Κουκιάσας,Αν. Μητροπούλου, X. Κωνσταντάτος.
Μόνιµοι συνεργάτες:
Αλ. Παναγιωτάκης, Κ. Πλασσαρά, Ε. Φρεζούλη
Σε αυτό το τεύχος συνεργάστηκαν:
Γ. Γαρύφαλος, Μ. Θεοδωρόπουλος, Ρ. Κυριαζή,Θ. Χαλδεάκης, Φ. Καραγιάννη
2
ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
3
ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
Κωδικός Περιοδικού: 4103.Τιµή κανονικού τεύχους: 5 Ευρώ. Ετήσια συνδροµή περιοδικού: 20 Ευρώ.Ετήσια συνδροµή µέλους-υποστηρικτή περιοδικού: 50 Ευρώ.Για συνδροµές, πληροφορίες και προηγούµενα τεύχη:Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS, Μαµάη 3, 10440 Αθήνα.Τηλ./Fax: 210 8253435 http://www.medsos.gre-mail: info@medsos.grΚαλλιτεχνική επιµέλεια - Σχεδιασµός περιοδικού:Αντώνης Καπίρης - Tangram Creations. Εκτύπωση: MastergraphΤο περιοδικό ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOSτυπώνεται σε ανακυκλωµένο χωρίς χλώριο χαρτί.
Τόσο στο παρελθόν, όσο και σήµερα, η ναυτιλία αποτελεί µία από τις κύριεςοικονοµικές δραστηριότητες στον πλανήτη. Ο ρόλος της όµως είναι σηµαντικόςκαι σε άλλους τοµείς, όπως για παράδειγµα στο εµπόριο, στην επικοινωνία, στηνανταλλαγή προϊόντων και στην επαφή των πολιτισµών.Στο παρελθόν, το κύριο περιβαλλοντικό πρόβληµα προερχόταν κυρίως από τα αν-θρώπινα λύµατα των επιβατών και του πληρώµατος, καθώς και από τη συγκέντρω-ση πλοίων και ανθρώπων στα λιµάνια της εποχής εκείνης. Τις τελευταίες δεκαετίες,όµως, η ναυτιλία επηρεάζει το περιβάλλον και µε πολλούς άλλους τρόπους. Τα πλοίαδιασχίζουν πια τις θάλασσες του πλανήτη µε τέτοια συχνότητα και πυκνότητα, πουτα ίχνη τους είναι εµφανή τόσο στον ουρανό, όσο και στη θάλασσα. Όπως ακριβώςσυµβαίνει µε τους αυτοκινητόδροµους που χαράσσουν τη γη, όπου οι αέριοι ρύποικαταγράφουν υψηλότερες τιµές λόγω των εκποµπών των χιλιάδων αυτοκινήτων πουτους διασχίζουν, έτσι συµβαίνει και µε τους θαλάσσιους δρόµους. Οι δορυφόροι κα-ταγράφουν πολύ υψηλότερες τιµές ρύπων και το «νέφος» της ρύπανσης µπορεί νααποτυπωθεί ακόµη και στις δορυφορικές φωτογραφίες. Βέβαια, περισσότερο γνω-στό στους θαλάσσιους δρόµους είναι το πρόβληµα της - κατά πολύ - µεγαλύτερηςσυγκέντρωσης πετρελαιοειδών, λόγω των λειτουργικών απορρίψεών τους, ή τωνσκόπιµων απορρίψεων, αλλά και των ατυχηµάτων στη θάλασσα.Τα τελευταία χρόνια, η εκποµπή “αερίων του θερµοκηπίου” (κυρίως διοξειδίουτου άνθρακα) τόσο από τα αεροπλάνα, όσο και από τα πλοία, απασχολεί όλο και πε-ρισσότερο, γιατί οι δύο αυτές σηµαντικές δραστηριότητες αυξάνουν σταθερά τη συ-νεισφορά τους στο παγκόσµιο πρόβληµα της κλιµατικής αλλαγής.Τα λιµάνια παίζουν, επίσης, το δικό τους κρίσιµο ρόλο στα προβλήµατα του πε-ριβάλλοντος, κάτι που δεν ήταν στο επίκεντρο της προσοχής παρά µόνο τις δύοτελευταίες δεκαετίες. Άλλο ένα ρίσκο για το περιβάλλον, αν δεν αντιµετωπιστεί µε υπεύθυνο τρόπο, αποτε-λεί η διαχείριση των πλοίων µετά το τέλος της ζωής τους, ενώ σοβαρό κίνδυνο αποτε-λούν και τα ναυάγια, όχι µόνο για τους ανθρώπους που είναι πάνω στο πλοίο (ναυτικούςκαι επιβάτες), αλλά και για το θαλάσσιο περιβάλλον.Δεν είναι, λοιπόν, περίεργο που το ζήτηµα της ναυτιλίας, της διαχείρισης τωνλιµανιών, καθώς και της µείωσης των ατυχηµάτων και των ναυαγίων αποκτά όλοκαι µεγαλύτερη σηµασία τόσο για την προστασία του περιβάλλοντος, όσο και για τηβελτίωση της βιωσιµότητας των οικονοµικών αυτών δραστηριοτήτων. Μια ναυτι-λιακή εταιρία µε βελτιωµένες περιβαλλοντικές επιδόσεις δεν είναι µόνο πιο υπεύ-θυνη απέναντι στο περιβάλλον, αλλά έχει και περισσότερες πιθανότητες αποφυγήςατυχηµάτων, καλό προφίλ και δεν έρχεται στη δηµοσιότητα µε αρνητικό τρόπο. Έναλιµάνι µε βελτιωµένες περιβαλλοντικές επιδόσεις είναι πιθανότατα πιο λειτουργικόκαι αποτελεσµατικό και περισσότερο ανεκτό σε µια – αστική συνήθως – περιοχή,όπου βρίσκεται αντιµέτωπο µε τις άλλες ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.Μεταξύ άλλων, η (περιβαλλοντική και άλλη) νοµοθεσία, οι (περιβαλλοντικές)πολιτικές, αλλά και η τεχνολογία παίζουν σήµερα αποφασιστικότερο ρόλο για τηµορφή της ναυτιλίας στα επόµενα χρόνια. Χαρακτηριστικό παράδειγµα, η εφαρµογήτεχνολογιών και Συστηµάτων Αυτόµατης Ταυτοποίησης των πλοίων, που δίνουνσε πραγµατικό χρόνο πληροφορίες για την ταυτότητα ενός πλοίου, αλλά και τη δυ-νατότητα βελτίωσης της ασφάλειας και των περιβαλλοντικών επιδόσεων τόσο σταλιµάνια, όσο και στους θαλάσσιους δρόµους.
 
4-5
Θαλάσσιες µεταφορέςστην Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Μεσόγειο
6-8
Ναυτιλία και περιβάλλον 
9
Δίκτυο SAFE-SEA NET για τη βελτίωσητης παρακολούθησης της κυκλοφορίας
10-12
Πρόγραµµα AEM-MEDΤι είναι η «Θαλάσσια Ηλεκτρονική Λεωφόρος της Μεσογείου»
13-17
Η σύγχρονη τεχνολογία για την προστασία της θάλασσαςκαι την ασφάλεια των πλοίων.Αυτόµατα Συστήµατα Αναγνώρισης Πλοίων- AIS
18-21
Συµφέρουσα και οικονοµικά η προστασία της Μεσογείου
22-23
Οι πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσηςγια ασφαλείς θάλασσες, ασφάλεια και ποιότητα της ναυτιλίας
24-29
Νοµοθεσία στην ΕΕ για την προστασία των θαλασσώνκαι την ασφάλεια των πλοίων
30-31
Σύγκρουση Ευρωκοινοβουλίου και κρατών-µελώνσχετικά µε το τρίτο πακέτο ρυθµίσεων για τη ναυτιλία
32-35
H HELCOM προωθεί ένα κοινό βαλτικό θαλάσσιο σύστηµαπαρακολούθησης κυκλοφορίας
editorialπεριεχόµενα
 
Θαλάσσιες µεταφορέςστην Ευρωπαϊκή Ένωσηκαι τη Μεσόγειο
Περίπου 50.000 εµπορικά πλοία ταξιδεύουν σε όλες τις θάλασσες µεταφέροντας από τρόφιµακαι καύσιµα, µέχρι είδη οικιακής χρήσης, χηµικά και πρώτες ύλες για την παραγωγή. Σε ορισµέ-νες περιπτώσεις και επικίνδυνα υλικά. Το 2003, περίπου 6,1 δισεκατοµµύρια τόνοι φορτίωνµεταφέρονται δια θαλάσσης, καλύπτοντας συνολικά αποστάσεις που ξεπερνούν τα 6 εκατοµ-µύρια χιλιόµετρα (150 περίπου φορές την περίµετρο της Γης).Το 25% του παγκόσµιου στόλου ταξιδεύει µε σηµαία κρατών-µελών της ΕΕ και το 40% ελέγ-χεται από ευρωπαϊκές χώρες.Σχεδόν 90% του εξωτερικού εµπορίου της ΕΕ σε αγαθά και πάνω από το 40% του εσωτερικού εµπο-ρίου της µεταφέρεται µέσω θαλάσσης.• Περίπου 1 δισεκατοµµύριο τόνοι πετρελαίου εισέρχονται κάθε χρόνο στα λιµάνια της ΕΕ, ή διασχί-ζουν τα νερά που περιβάλλουν την επικράτειά της.• Πάνω από το 45% του ευρωπαϊκού στόλου έχει ηλικία µεγαλύτερη των 20 χρόνων.350.000.000 επιβάτες µετακινούνται κάθε χρόνο µε πλοία σε ευρωπαϊκά ταξίδια.• Συνολικά, 724.000 ναυτικοί απασχολούνται παγκοσµίως σε εµπορικά πλοία (92.000 σε κρου-αζιερόπλοια). Δεν υπάρχουν ακόµα διαθέσιµα στοιχεία για τους ναυτικούς που απασχολούνταισε πλοία µε σηµαία ΕΕ.Τα 25 κράτη-µέλη της ΕΕ διαθέτουν περισσότερα από 600 µείζονα λιµάνια στις - χιλιάδωνχιλιοµέτρων - ακτογραµµές τους. Κάθε δεδοµένη στιγµή, στα ευρωπαϊκά ύδατα πλέουν περισ-σότερα από 20.000 εµπορικά πλοία. Περισσότεροι από 2.000.000.000 τόνοι προϊόντωνφορτώνονται και ξεφορτώνονται στους λιµένες της ΕΕ κάθε χρόνο.Είναι, λοιπόν, γεγονός, ότι η ναυτιλία και οι σχετικές δραστηριότητες παίζουν σηµαντικό ρόλογια την οικονοµία της ΕΕ. Επιπροσθέτως, αυξάνεται ολοένα ο αριθµός των δεξαµενόπλοιων πουµεταφέρουν όλο και µεγαλύτερες ποσότητες πετρελαίου και άλλων επικίνδυνων ουσιών µέσωευαίσθητων περιοχών, όπως η Μεσόγειος και η Βαλτική.
Γεωγραφικά & γεωπολιτικά χαρακτηριστικάτης θαλάσσιας περιοχής της Μεσογείου
Η Μεσόγειος είναι µία σηµαντική εµπορική οδός, που συνδέει τον Ατλαντικό Ωκεανό µε τη ΜαύρηΘάλασσα. Είναι, επίσης, πλούσια σε πόρους και υποστηρίζει ένα φάσµα δραστηριοτήτων που ωφελούντην οικονοµία 21 παράκτιων κρατών. Σ’ αυτήν τη σηµαντική υδάτινη οδό υπάρχει µεγάλη συµφόρησηαπό την κίνηση των πλοίων και οι αρχές των παράκτιων κρατών αναζητούν τρόπους κατοχύρωσης τηςασφάλειά τους και µείωσης των σχετικών κινδύνων (προσαράξεων, συγκρούσεων και ατυχηµάτων).Κάτι που θα βοηθήσει, επίσης, στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και από τις επιπτώσεις τηςρύπανσης και, ως εκ τούτου, στη µείωση του καταστρεπτικού αντίκτυπού της στις δραστηριότητες πουσχετίζονται µε την ακτογραµµή, π.χ. αλιεία και τουρισµό.Η Μεσόγειος έχει έκταση µεγαλύτερη από ένα εκατοµµύριο τετραγωνικά χιλιόµετρα, αλλά είναι σηµα-ντικά πιο ρηχή από τις περισσότερες ωκεάνιες περιοχές, µε αποτέλεσµα να έχει µειωµένη δραστικήαπορροφητική ικανότητα για ρύπους στεριάς και θάλασσας. Ο θαλάσσιος πυθµένας αποτελείται από έναπολυσύνθετο σύστηµα κορυφογραµµών, τάφρων και βαθιών λεκανών µε στενές ηπειρωτικές περιοχέςκοµµένες απότοµα από φαράγγια. Το γεγονός ότι αποτελεί λεκάνη σχεδόν ολικά περιβαλλόµενη από ξηρά,καθώς και ότι ενώνεται µε τον υπόλοιπο παγκόσµιο ωκεανό µόνο από το στενό του Γιβραλτάρ στη δυτικήπλευρά, δείχνουν πως το µοντέλο κυκλοφορίας και τα γενικά αποθέµατα νερού της είναι µοναδικά.Η Μεσόγειος χάνει µέσω της εξάτµισης σχεδόν τρεις φορές περισσότερο νερό από αυτό που λαµβάνειµέσω βροχοπτώσεων και απορροών. Η δυσαναλογία αυτή αντισταθµίζεται από την εισροή νερού απότον Ατλαντικό κατά κύριο λόγο και λιγότερο από τη Μαύρη Θάλασσα, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτεραευαίσθητη σε οποιαδήποτε επιβλαβή περιστατικά συµβαίνουν είτε στην ίδια, είτε στα νερά απορροώνκαι ανεφοδιασµού της. Επιπλέον, λόγω της φυσικής της κατάστασης, κινδυνεύει πολύ περισσότερο απότα µακροπρόθεσµα αποτελέσµατα µιας οποιαδήποτε θαλάσσιας καταστροφής, η οποία θα επιβάρυνε γιαπολλά χρόνια µε επιβλαβείς ουσίες το θαλάσσιο περιβάλλον.Η Μεσόγειος υπόκειται σε υποβάθµιση εξαιτίας της µακρόχρονης εντατικής χρήσης της, της αυξανό-µενης ανάπτυξης της παράκτιας ζώνης, της χρόνιας ρύπανσης από γεωργικές και βιοµηχανικές απορ-ροές και παράνοµες θαλάσσιες εκροές. Μερικά παραδείγµατα γενικών προβληµάτων περιλαµβάνουντον ευτροφισµό, τις κόκκινες παλίρροιες, την εισαγωγή ξένων ειδών, την αστικοποίηση, τη θολότητα τουνερού και την αποτυχηµένη παραδοσιακή αλιεία.
Κοινωνικές & οικονοµικέςδραστηριότητες
Στο µέλλον, οι παράκτιες περιοχές είναι πιθανόνα υποστούν αυξανόµενες πιέσεις, ιδιαίτερα όσοναφορά τους βιότοπους, τους φυσικούς πόρους(έδαφος, φρέσκα/ θαλάσσια νερά και ενέργεια) καιτην αύξηση της απαίτησης για υποδοµές (λιµάνια/ µαρίνες, µεταφορές, εγκαταστάσεις επεξεργασίαςαπόβλητων, κ.λπ.). Η αστικοποίηση, ο τουρισµός,η γεωργία, η αλιεία, η µετακίνηση και η βιοµηχανίαείναι οι σηµαντικότερες δυνάµεις της αλλαγής.Η Μεσόγειος έχει πάνω από 300 λιµάνια, σηµα-ντικά αποθέµατα πετρελαίου και φυσικού αερίου καιµεγάλο αριθµό ειδών ψαριών που αλιεύονται εµπο-ρικά. Είναι, επίσης, µια σηµαντική τουριστική περιοχήµε πολλά κρουαζιερόπλοια και τουρίστες.Η συγκέντρωση πληθυσµών (κατοίκων και µη) καιανθρώπινων δραστηριοτήτων γύρω από τη λεκάνητης Μεσογείου αποτελεί αξιοσηµείωτη απειλή γιατα παράκτια οικοσυστήµατα και το φυσικό πλούτο.Συγκεκριµένα, βάλλονται τέσσερις βασικοί τοµείς:η δοµή και λειτουργία των φυσικών οικοσυστη-µάτων, λόγω της κατασκευής και της λειτουργίαςανθρωπογενών εγκαταστάσεων και της σχετικήςαστικοποίησης και ανάπτυξης δραστηριοτήτων,η ποιότητα και ποσότητα των φυσικών πόρων(δασών, εδαφών, νερού, αλιείας, παραλιών,κ.λπ.), λόγω των αυξανόµενων συγκεντρώσεωνανθρώπων και δραστηριοτήτων, της αυξηµένηςχρήσης και εκµετάλλευσής τους και των επακό-λουθων αποβλήτων,οι παράκτιες ζώνες, ως συνέπεια της ανάπτυξηςτων διαφόρων ανθρώπινων δραστηριοτήτων καιτων σχετικών µε αυτές εγκαταστάσεων, καθώςεπίσης και του ανταγωνισµού µεταξύ συγκρουό-µενων χρηστών,το φυσικό και ανθρωπογενές τοπίο, ως αποτέλε-σµα των αλλαγών δραστηριοτήτων, του µεγέθουςκαι της κλίµακας των ανάλογων εγκαταστάσεωνκαι της ανάλογης ανάπτυξης.
4
ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
5
ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->