KEMENTERIAN PELAJARAN MALAYSIA

Terbitan

Kementerian Pelajaran Malaysia
Bahagian Pembangunan Kurikulum

2010

Cetakan Pertama 2010 © Kementerian Pelajaran Malaysia Hak Cipta Terpelihara. Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian artikel, ilustrasi dan isi kandungan buku ini dalam apa juga bentuk dan dengan cara apa jua sama ada secara elektronik, fotokopi, mekanik, rakaman atau cara lain sebelum mendapat kebenaran bertulis daripada Pengarah, Bahagian Pembangunan Kurikulum, Kementerian Pelajaran Malaysia, Aras 4-8, Blok E9, Parcel E, Kompleks Pentadbiran Kerajaan Persekutuan, 62604 Putrajaya.

KANDUNGAN

KANDUNGAN KATA PENGANTAR Pengenalan dan Nombor • Apa itu Program Abakus dan Aritmetik Mental • Sasaran Program Abakus dan Aritmetik Mental KPM • Enam Sebab Utama Penggunaan Abakus dan Aritmetik Mental dalam Pengajaran dan Pembelajaran Matematik • Perkembangan Program Abakus Di Malaysia • Isi Kandungan Abakus dan Aritmetik Mental • Strategi Pelaksanaan • Kelebihan Abakus dan Aritmetik Mental • Bahagian-bahagian Abakus • Penggunaan Jari • Pergerakan Manik • Menggerakkan Manik • Menentukan Nilai Tempat dan Nilai Nombor • Latihan Penambahan • Tambah Terus • Kombinasi 5 • Kombinasi 10 • Gabungan Kombinasi Penolakan • Tolak Terus • Kombinasi 5 • Kombinasi 10 • Gabungan Kombinasi

iii v

1 1 2

2 3 3 3 4 4 5 6 7 8

1 7 19 29

1 7 15 27

iii

.

PENGENALAN & NOMBOR .

Setiap ko mponen mempunyai program ters endiri. Model pengiraan abakus adalah as as kepada perkembangan pengiraan secara mental. 1 . Program Latihan Abakus Dan Aritmetik Mental untuk jurulatih utama Program Latihan Abakus Dan Aritmetik Mental untuk guru matematik sekolah rendah Pelaksanaan kurikulum Abakus Dan Aritmetik Mental di sekolah Sasaran Progra m Abakus Dan Aritmetik Mental KPM Membolehkan murid s ekolah rendah menguas ai pengiraan s ec ara mental.Abakus Dan Aritmetik Mental Program Abakus Dan Aritmetik Mental B agi Sekolah-Sekolah Di Malaysia Apa itu Progra m Abakus Dan Aritme tik Mental? • Penggunaan sistem pengiraan abakus merupakan salah satu model matematik me mbolehkan murid menguasai aritmetik mental. • Program Abakus dan Aritmetik Mental Ke men terian Pelajaran Malaysia mengandungi tiga ko mponen.

Hanya pada tahun 2004 program Abakus dan Aritmetik Mental dila ks anakan di sekolah rendah Malays ia secara formal. Ingatan Kedua-dua otak kiri dan otak kanan aktif apabila menggunakan abakus. ia akan meningkatkan penumpuan murid. Pada peringkat awal. Sis tem perwakilan no mbor pada sempoa jenis 5:2 adalah kurang berkesan dan penggunaan s empoa sebagai alat pengiraan tidak s elaras dengan perkembangan terkini. Membaca Dan Mendengar Kebolehan membac a secara kuat. Dalam masa yang s ama idea Aritmeti k Mental juga diintegrasikan dalam program abakus.Abakus Dan Aritmetik Mental Enam Sebab U tama Penggunaan Ab akus D an Aritmetik Mental D alam Pengajaran & Pembelajaran Matematik Penumpuan Semua deria utama digunakan apabila mengendalikan abakus . kurikulum abakus tidak dilaks anakan secara formal di s ekolah tetapi program latihan abakus untuk guru dijalankan. Kementerian Pelajaran Malaysia bersetuju untuk menggunakan abakus 4:1. Oleh itu. Pada tahun 1996. Otak kanan mengingati corak dan imej manakala otak kiri mengira secara mental. mempros es kan Perkembangan Program Abakus D i Malaysia Abakus pertama kali diperkenalkan dalam s istem pendidikan Mala ys ia pada tahun 1994. Gambaran Dan Inspirasi Pengiraan s ecara pantas dan dapat menyeles aikan banyak masalah. abakus jenis 5:2 yang dikenali s ebagai sempoa digunakan. Pemerhatian Latihan s ecara pemerhatian dan me mbuat latihan tanpa kes ilapan. memaha mi dan ma klu mat untuk menyeles aikan masalah dengan pantas . 2 . Dari tahun 1996 hingga 2010. Kepantasan Me mbina kebolehan mengira secara pantas dan pada masa yang s ama mengelakkan daripada kes ilapan.

Menggunakan abakus sebagai model konsep untuk menguasai pemahaman tentang konsep nombor bulat. tambah dan tolak. Menggambarkan pros es operas i dan hasilnya dalam minda B) C) Sikap Dis iplin diri Kepantasan Ketepatan Strategi Pelaksanaan Dinyatakan di dalam kurikulum Matematik sekolah rendah. Abakus menyediakan model visual yang paling baik untuk menguasai aritmetik mental. Menggunakan abakus dalam aktiviti pengiraan.Abakus Dan Aritmetik Mental Isi Kandungan K urikulum Aba kus Dan Aritmetik Mental A) Pengetahuan Perwakilan No mbor Tambah dan Tolak Darab Bahagi Kebolehan Mengaplikasikan ilmu abakus dalam pengiraan aritmetik. 3 . lima tambah 5+3=8 lapan tiga Sama dengan … Model Lisan Model Visual Model lisan adalah sesuai bagi sebahagian murid. Manakala sebahagian murid yang lain lebih memahami melalui model visual. Kelebihan Abakus Dan Aritmetik Mental? Pengajaran Matematik konvensional biasanya menggunakan model lisan. Abakus merupakan satu alat untuk menguasai kemahiran mengira.

manik bawah Jari hantu Jari manis Jari telunjuk Jari kelengking Ibu jari 4 .Abakus Dan Aritmetik Mental Bahagian-bahagian Abakus palang pemisah bingkai manik atas tiang Penggunaan Jari Na ma jari-jari tangan.

Abakus Dan Aritmetik Mental Pergerakan Manik Hanya ibu jari. jari telunjuk dan jari hantu sahaja digunakan untuk menggerakkan manik. Jari telunjuk digunakan untuk menggerakkan manik bawah jauh daripada palang pemisah. 5 . Jari hantu digunakan untuk menggerakkan manik atas mendekati dan juga jauh daripada palang pemisah. Ibu jari digunakan untuk menggerakkan manik bawah menghala ke palang pemisah.

Abakus Dan Aritmetik Mental Menggerakkan manik Contoh: Naik satu Turun satu Naik dua Turun dua Naik lima Turun lima Naik enam Turun enam Naik tujuh Turun tujuh 6 .

Abakus Dan Aritmetik Mental Menentukan nilai tempat dan nilai nombor Manik mempunyai nilai apabila mendekati palang pemisah. Ri Ra Pu Sa Nilai tempat Mewakili nilai 5 Mewakili nilai 1 Ri Ra Pu Sa 1 Ri Ra Pu Sa 8 Ri Ra Pu Sa 27 Ri Ra Pu Sa 50 Ri Ra Pu Sa 105 Ri Ra Pu Sa 7063 7 .

1 Th H T O 6 Th H T O 11 Th H T O 2 Th H T O 7 Th H T O 12 Th H T O 3 Th H T O 8 Th H T O 13 Th H T O 4 Th H T O 9 Th H T O 14 Th H T O 5 Th H T O 10 Th H T O 15 Th H T O 8 .Abakus Dan Aritmetik Mental Latihan: Tuliskan nombor yang diwakili oleh abakus.

1 Th H T O 6 Th H T O 11 Th H T O 4 81 717 12 T O Th H T O 2 Th H T O 7 Th H 8 56 1010 3 Th H T O 8 Th H T O 13 Th H T O 16 4 9 85 14 1616 Th H T O Th H T O Th H T O 20 101 5408 5 Th H T O 10 Th H T O 15 Th H T O 66 302 15 105 9 .Abakus Dan Aritmetik Mental Lukis gambar kedudukan manik.

.

naik 1 pada tiang sa Tambah 2. naik 2 pada tiang sa Jawapan 3 Aritmetik Mental 1+2= Mula. Contoh 1: Pengiraan Abakus 1+2= Mula. naik 2 pada tiang sa Jawapan 3 PENAMBAHAN: TAMBAH TERUS 1 . manik di setiap tiang mencukupi untuk digerakkan bagi mendapatkan jawapan. naik 1 pada tiang sa Tambah 2.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL TAMBAH TERUS Pengenalan: Tambah terus.

ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Contoh 2: Pengiraan Abakus 1+6= Mula. naik 6 pada tiang sa Jawapan 7 PENAMBAHAN: TAMBAH TERUS 2 . naik 1 pada tiang sa Kemudian. naik 1 pada tiang sa Kemudian. naik 6 pada tiang sa Jawapan 7 Aritmetik Mental 1+6= Mula.

naik 5 pada tiang sa Jawapan 27 PENAMBAHAN: TAMBAH TERUS 3 . naik 1 pada tiang puluh.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Contoh 3: Pengiraan Abakus 12 + 15 = Mula. naik 1 pada tiang puluh. naik 12 Tambah 15. naik 12 Tambah 15. naik 5 pada tiang sa Jawapan 27 Aritmetik Mental 12 + 15 = Mula.

ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Contoh 4: Pengiraan Abakus 136 + 62 = Mula. naik 136 Tambah 62. naik 136 Tambah 62. naik 2 pada tiang sa Jawapan 198 PENAMBAHAN: TAMBAH TERUS 4 . naik 2 pada tiang sa Jawapan 198 Aritmetik Mental 136 + 62 = Mula. naik 6 pada tiang puluh. naik 6 pada tiang puluh.

naik 6 pada tiang sa Aritmetik Mental 493 + 506 = Mula.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Contoh 5: Pengiraan Abakus 493 + 506 = Mula. naik 6 pada tiang sa PENAMBAHAN: TAMBAH TERUS 5 . Jawapan 999 naik 5 pada tiang ratus. naik 493 Tambah 506. Jawapan 999 naik 5 pada tiang ratus. naik 493 Tambah 506.

8. 5. 9. 324 145 672 125 133 289 721 641 815 720 + + + + + + + + + + 25 52 12 63 56 210 205 256 153 267 = = = = = = = = = = 96 42 85 32 45 61 72 24 43 51 + + + + + + + + + + 2 6 3 12 53 13 26 25 55 23 = = = = = = = = = = 1 2 2 4 3 4 6 7 8 6 + + + + + + + + + + 1 1 2 5 1 5 2 1 1 3 = = = = = = = = = = PENAMBAHAN: TAMBAH TERUS 6 . 7. 4. 10. 3.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Latihan 1: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) Latihan 2: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) Latihan 3: 1. 2. 6.

2. Tetapi manik bawah tidak mencukupi. 4. PENAMBAHAN: KOMBINASI 5 7 .ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Tambah Kombinasi 5 Pengenalan Kawan Kecil Kawan Kecil merupakan kombinasi 5. 5 5 5 1 4 3 2 2 3 Latihan 1 Tuliskan Kawan Kecil bagi nombor yang diberi 1. Oleh itu Kawan Kecil digunakan. Kawan Kecil bagi 3 ialah________ Kawan Kecil bagi 4 ialah________ Kawan Kecil bagi 1 ialah________ Kawan Kecil bagi 2 ialah_______ Tambah Kombinasi 5 Kombinasi 5 digunakan apabila manik bawah tidak mencukupi untuk digerakkan ke hala palang pemisah. Contoh 1: Pengiraan Abakus 2+3= Mula. naik 2 pada tiang sa Tambah 3. 3. naik 3 pada tiang sa.

naik 5 dan turun 2 Jawapan 5 Aritmetik Mental 2+3= Mula. naik 2 Tambah 3. naik 3 tetapi manik bawah tidak mencukupi Fikir! Kawan Kecil bagi 3 ialah 2. 5 3 2 Oleh itu. 5 3 2 Oleh itu. naik 5 turun 2 Jawapan 5 PENAMBAHAN: KOMBINASI 5 8 .ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Fikir! Kawan Kecil bagi 3 ialah 2.

ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL

Contoh 2: Pengiraan Abakus 12 + 53 = Mula, naik 12.

Tambah 53, naik 5 pada tiang puluh dan naik 3 pada tiang sa, tetapi manik bawah tidak mencukupi

Fikir! Kawan Kecil bagi 3 ialah 2. 5 3 2 Oleh itu, naik 5 turun 2

Jawapan 65

Aritmetik Mental 12 + 53 Mula, naik 12.

Tambah 53, naik 5 pada tiang puluh dan naik 3 pada tiang sa, tetapi manik bawah tidak mencukupi.
PENAMBAHAN: KOMBINASI 5 9

ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL

Fikir! Kawan Kecil bagi 3 ialah 2. 5 3 2 Oleh itu, naik 5 turun 2

Jawapan 65

Contoh 3: Pengiraan Abakus 25 + 44 = Mula, naik 25.

Tambah 44, naik 4 pada tiang puluh tetapi manik bawah tidak mencukupi. Fikir! Kawan Kecil bagi 4 ialah 1. 5 4 1

Oleh itu, naik 5 dan turun 1. Naik 4 pada tiang sa

PENAMBAHAN: KOMBINASI 5

10

ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL

Jawapan 69

Aritmetik Mental 25 + 44 =

Mula, naik 25.

Tambah 44, naik 4 pada tiang puluh tetapi manik bawah tidak mencukupi.

Fikir! Kawan Kecil bagi 4 ialah 1. 5 4 1

Oleh itu, naik 5 dan turun 1.

Naik 4 pada tiang sa

Jawapan 69

PENAMBAHAN: KOMBINASI 5

11

ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL

Contoh 4: Pengiraan Abakus 44 + 25 =

Mula, naik 44.

Tambah 25, naik 2 pada tiang puluh tetapi manik bawah tidak mencukupi. Fikir! Kawan Kecil bagi 2 ialah 3. 5 2 3

Oleh itu, naik 5 turun 3.

naik 5 pada tiang sa.

Jawapan 69

PENAMBAHAN: KOMBINASI 5

12

naik 44. naik 5 turun 3. Jawapan 69 PENAMBAHAN: KOMBINASI 5 13 . Tambah 25. Fikir! Kawan Kecil bagi 2 ialah 3. 5 2 3 Oleh itu. naik 5 pada tiang sa. naik 2 pada tiang puluh tetapi manik bawah tidak mencukupi.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Aritmetik Mental 44 + 25 = Mula.

Fikir! Kawan Kecil bagi 4 ialah 1. naik 132. Tambah 415.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Contoh 6: Pengiraan Abakus 132 + 415 = Mula. Naik 4 pada tiang ratus. 5 4 1 Naik 5 dan turun 1 Naik 1 pada tiang puluh Naik 5 pada tiang sa Jawapan 547 PENAMBAHAN: KOMBINASI 5 14 . tetapi manik bawah tidak mencukupi.

Fikir! Kawan Kecil bagi 4 ialah 1. naik 132. Naik 4 pada tiang ratus.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Aritmetik Mental 132 + 415 = Mula. tetapi manik bawah tidak mencukupi. Tambah 415. 5 4 1 Naik 5 dan turun 1 Naik 1 pada tiang puluh Naik 5 pada tiang sa Jawapan 547 PENAMBAHAN: KOMBINASI 5 15 .

5 3 2 Oleh itu. tetapi manik bawah tidak mencukupi. Naik 3 pada tiang ratus. Fikir! Kawan Kecil bagi 3 ialah 2. Fikir! Kawan Kecil bagi 2 ialah 3. tetapi manik bawah tidak mencukupi. Tambah 324. naik 5 dan turun 1 Jawapan 567 PENAMBAHAN: KOMBINASI 5 16 . naik 5 dan turun 2 Naik 2 pada tiang puluh. 5 2 3 Oleh itu. tetapi manik bawah tidak mencukupi . 5 4 1 Oleh itu. naik 243. naik 5 dan turun 3 Naik 4 pada tiang sa. Fikir! Kawan Kecil bagi 4 ialah 1.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Contoh 7: Pengiraan Abakus 243 + 324 = Mula.

Naik 3 pada tiang ratus. 5 2 3 Oleh itu. tetapi manik bawah tidak mencukupi. naik 5 dan turun 2 Naik 2 pada tiang puluh. Fikir! Kawan Kecil bagi 2 ialah 3.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Aritmetik Mental 243 + 324 = Mula. tetapi manik bawah tidak mencukupi. tetapi manik bawah tidak mencukupi. naik 5 dan turun 1 Jawapan 567 PENAMBAHAN: KOMBINASI 5 17 . naik 243. Tambah 324. 5 4 1 Oleh itu. naik 5 dan turun 3 Naik 4 pada tiang sa. Fikir! Kawan Kecil bagi 3 ialah 2. Fikir! Kawan Kecil bagi 4 ialah 1. 5 3 2 Oleh itu.

ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Latihan 1 1) 2) 3) 4) 5) 1+4 = 2+3 = 2+4 = 3+2 = 3+3 = 6) 7) 8) 9) 10) 3+4 = 4+1 = 4+2 = 4+3 = 4+4 = Latihan 2 1) 2) 3) 4) 5) 23 + 23 = 34 + 35 = 32 + 45 = 62 + 14 = 41 + 54 = 6) 7) 8) 9) 10) 32 + 24 = 43 + 54 = 32 + 44 = 42 + 33 = 82 + 14 = Latihan 3 1) 2) 3) 4) 5) 324 + 325 = 612 + 243 = 782 + 214 = 345 + 353 = 732 + 244 = 6) 7) 8) 9) 10) 892 + 104 = 453 + 534 = 621 + 144 = 342 + 524 = 452 + 523 = PENAMBAHAN: KOMBINASI 5 18 .

5. PENAMBAHAN: TAMBAH KOMBINASI 10 19 . 2. Oleh itu. 3. Apabila Kawan Besar digunakan. Kawan Besar digunakan. 9. turunkan Kawan Besar dan bawa 1 pada tiang di sebelah kiri.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Tambah Kombinasi 10 Pengenalan Kawan Besar Kawan Besar merupakan kombinasi dua nombor yang memberi jawapan 10 10 10 10 10 10 1 9 10 2 8 10 3 7 10 4 6 10 5 5 6 4 7 3 8 2 9 1 Latihan 1 Tuliskan Kawan Besar bagi nombor yang diberi 1. Kawan Besar bagi 1 ialah Kawan Besar bagi 2 ialah Kawan Besar bagi 3 ialah Kawan Besar bagi 4 ialah Kawan Besar bagi 5 ialah Kawan Besar bagi 6 ialah Kawan Besar bagi 7 ialah Kawan Besar bagi 8 ialah Kawan Besar bagi 9 ialah Tambah Kombinasi 10 Kombinasi 10 digunakan apabila manik atas dan manik bawah tidak mencukupi untuk digerakkan ke hala palang pemisah. 7. 4. 6. 8.

Naik 9. naik 1 Tambah 9. Jawapan 10 Aritmetik Mental 1+9= Mula. bawa 1 pada tiang puluh. Naik 9. turun 1. naik 1. tetapi manik tidak mencukupi. tetapi manik tidak mencukupi. Fikir! Kawan Besar bagi 9 ialah 1 10 9 1 PENAMBAHAN: TAMBAH KOMBINASI 10 20 . Tambah 9.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Contoh 1: Pengiraan Abakus 1+9= Mula. Fikir! Kawan Besar bagi 9 ialah 1 10 9 1 Oleh itu.

turun 2. Tambah 8. Jawapan 11 Aritmetik Mental 3+8= Mula. bawa 1 pada tiang puluh. Fikir! Kawan Besar bagi 8 ialah 2. Naik 8. naik 3. bawa 1 pada tiang puluh. tetapi manik tidak mencukupi.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Oleh itu. Jawapan 10 Contoh 2: Pengiraan Abakus 3+8= Mula. Tambah 8. PENAMBAHAN: TAMBAH KOMBINASI 10 21 . tetapi manik tidak mencukupi. 10 8 2 Oleh itu. naik 3. Naik 8. turun 1.

10 9 1 Oleh itu. 10 8 2 Oleh itu. bawa 1 pada tiang puluh. tetapi manik tidak mencukupi. naik 34 Tambah 95. bawa 1 pada tiang ratus PENAMBAHAN: TAMBAH KOMBINASI 10 22 . naik 9 pada tiang puluh. Fikir! Kawan Besar bagi 9 ialah 1. turun 1. turun 2.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Fikir! Kawan Besar bagi 8 ialah 2. Jawapan 11 Contoh 3: Pengiraan Abakus 34 + 95 = Mula.

Naik 5 pada tiang sa Jawapan 129 PENAMBAHAN: TAMBAH KOMBINASI 10 23 .ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Naik 5 pada tiang sa Jawapan 129 Aritmetik Mental 34 + 95 = Mula. turun 1. Fikir! Kawan Besar bagi 9 ialah 1. naik 34 Tambah 95. naik 9. 10 9 1 Oleh itu. tetapi manik tidak mencukupi. bawa 1 pada tiang ratus.

Tambah 283. tetapi manik tidak mencukupi. 10 8 2 Oleh itu. naik 145. Fikir! Kawan Besar bagi 8 ialah 2. bawa1 pada tiang ratus. Jawapan 428 PENAMBAHAN: TAMBAH KOMBINASI 10 24 . Naik 2 pada tiang ratus.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Contoh 4: Pengiraan Abakus 145 + 283 = Mula. turun 2. Naik 3 pada tiang sa. kemudian naik 8 pada tiang puluh.

ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Aritmetik Mental 145 + 283 = Mula. Naik 3 pada tiang sa Jawapan 428 PENAMBAHAN: TAMBAH KOMBINASI 10 25 . Fikir! Kawan Besar bagi 8 ialah 2. tetapi manik tidak mencukupi. 10 8 2 Oleh itu. turun 2. bawa 1 pada tiang ratus. naik 145. Tambah 283. Naik 2 pada tiang ratus. kemudian naik 8 pada tiang puluh.

ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Contoh 5: Pengiraan Abakus 227 + 184 = Mula. naik 227. Naik 4 pada tiang sa. tetapi manik tidak mencukupi. Fikir! Kawan Besar bagi 8 ialah 2. turun 2. 10 8 2 Oleh itu. naik 8 pada tiang puluh tetapi manik tidak mencukupi. 1 pada tiang ratus. Jawapan 411 PENAMBAHAN: TAMBAH KOMBINASI 10 26 . 10 4 6 Oleh itu. Fikir! Kawan Besar bagi 4 ialah 6. bawa 1 pada tiang ratus. bawa 1 pada tiang puluh. Tambah 184. turun 6.

ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Aritmetik Mental 227 + 184 = Mula. tetapi manik tidak mencukupi. kemudian naik 8 pada tiang puluh tetapi manik tidak mencukupi. naik 227. Jawapan 411 PENAMBAHAN: TAMBAH KOMBINASI 10 27 . Fikir! Kawan Besar bagi 4 ialah 6. 10 8 2 Oleh itu. Tambah 184. bawa 1 pada tiang ratus. Naik 1 pada tiang ratus. 10 4 6 Oleh itu. Naik 4 pada tiang sa. Fikir! Kawan Besar bagi 8 ialah 2. bawa 1 pada tiang puluh. turun 6. turun 2.

10. 8. 41 32 41 62 35 + + + + + 84 82 75 29 55 = = = = = Latihan 3 1) 2) 3) 4) 5) 131 435 625 738 217 + + + + + 586 555 284 182 594 = = = = = 6) 7) 8) 9) 10) 642 631 245 789 568 + + + + + 260 299 582 132 312 = = = = = PENAMBAHAN: TAMBAH KOMBINASI 10 28 . 7. 9.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Latihan 1 1) 2) 3) 4) 5) 3 4 5 6 7 + + + + + 8 7 5 9 4 = = = = = 6) 7) 8) 9) 10) 2 1 8 9 3 + + + + + 8 9 4 3 8 = = = = = Latihan 2 1) 2) 3) 4) 5) 13 24 42 45 62 + + + + + 28 17 49 62 29 = = = = = 6.

tetapi manik bawah tidak mencukupi. Jawapan 12 PENAMBAHAN: TAMBAHAN GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 29 . Fikir! Kawan Kecil bagi 4 ialah 1 . turun 5. bawa 1 pada tiang puluh. Oleh itu. Tambah 6. Kita gunakan Kawan Besar tetapi manik tidak mencukupi. Kawan Kecil dinaikkan. turun 5 dan bawa 1. naik 6. 5 4 1 Naik 1. Contoh 1: Pengiraan Abakus 6+6= Mula. Fikir! Kawan Besar bagi 6 ialah 4 10 6 4 Turun 4.ABAKUS AND ARITMETIK MENTAL Tambah Gabungan Kombinasi 5 dan Kombinasi 10 Tambah gabungan kombinasi 5 dan kombinasi 10 digunakan apabila manik tidak cukup untuk melaksanakan operasi. tetapi manik tidak mencukupi.

tetapi manik tidak mencukupi. 5 4 1 Naik 1. Jawapan 12 PENAMBAHAN: TAMBAHAN GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 30 . naik 6. Fikir! Kawan Kecil bagi 4 ialah 1 .ABAKUS AND ARITMETIK MENTAL Aritmetik Mental 6+6= Mula. Fikir! Kawan Besar bagi 6 ialah 4 10 6 4 Turun 4. Tambah 6. bawa 1 pada tiang puluh. tetapi manik tidak mencukupi. turun 5.

Naik 3. 10 8 2 Turun 2. Fikir! Kawan Kecil bagi 2 ialah 3. Tambah 8. Fikir! Kawan Besar bagi 8 ialah 2. bawa 1 pada tiang puluh. tetapi manik tidak mencukupi. tetapi manik bawah tidak mencukupi.ABAKUS AND ARITMETIK MENTAL Contoh 2: Pengiraan Abakus 16 + 8 = Mula. naik 16. turun 5. 5 2 3 Jawapan 24 PENAMBAHAN: TAMBAHAN GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 31 .

Fikir! Kawan Kecil bagi 2 ialah 3.ABAKUS AND ARITMETIK MENTAL Aritmetik Mental 16 + 8 = Mula. 5 2 3 Jawapan 24 PENAMBAHAN: TAMBAHAN GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 32 . Fikir! Kawan Besar bagi 8 ialah 2. naik 16. tetapi manik tidak mencukupi. 10 8 2 Turun 2. tetapi manik tidak mencukupi. bawa 1 pada tiang puluh. turun 5. Tambah 8. Naik 3.

ABAKUS AND ARITMETIK MENTAL Contoh 3: Pengiraan Abakus 50 + 80 = Mula. Naik 3. 5 2 3 Jawapan 130 PENAMBAHAN: TAMBAHAN GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 33 . naik 8 pada tiang puluh tetapi manik tidak mencukupi. Fikir! Kawan Kecil bagi 2 ialah 3. bawa 1 pada tiang ratus. turun 5. Fikir! Kawan Besar bagi 8 ialah 2 10 8 2 Turun 2 pada puluh. tetapi manik tidak mencukupi. naik 50 Tambah 80.

Fikir! Kawan Besar bagi 8 ialah 2 10 8 2 Turun 2 pada tiang puluh. naik 50 Tambah 80. bawa 1 pada tiang ratus. tetapi manik tidak mencukupi pada tiang puluh.ABAKUS AND ARITMETIK MENTAL Aritmetik Mental 50 + 80 = Mula. Fikir! Kawan Kecil bagi 2 ialah 3. Jawapan 130 PENAMBAHAN: TAMBAHAN GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 34 . 5 2 3 Naik 3. tetapi manik tidak mencukupi. turun 5. naik 8 pada tiang puluh.

turun 5. bawa 1 pada tiang puluh. 5 3 2 Naik 2. Jawapan 122 PENAMBAHAN: TAMBAHAN GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 35 . Fikir! Kawan Besar bagi 7 ialah 3.ABAKUS AND ARITMETIK MENTAL Contoh 4: Pengiraan Abakus 115 + 7 = Mula. naik 115 Tambah 7. Fikir! Kawan Kecil bagi 3 ialah 2. naik 7 tetapi manik tidak mencukupi. tetapi manik tidak mencukupi. 10 7 3 Turun 3 pada tiang sa.

tetapi manik tidak mencukupi. turun 5. Jawapan 122 PENAMBAHAN: TAMBAHAN GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 36 . naik 7 pada tiang sa tetapi manik tidak mencukupi. Fikir! Kawan Kecil bagi 3 ialah 2. Fikir! Kawan Besar bagi 7 ialah 3. 5 3 2 Naik 2. naik 115 Tambah 7. bawa 1 pada tiang puluh.ABAKUS AND ARITMETIK MENTAL Aritmetik Mental 115 + 7 = Mula. 10 7 3 Turun 3 pada tiang sa.

5 3 2 Naik 2. tetapi manik bawah tidak mencukupi. Jawapan 693 PENAMBAHAN: TAMBAHAN GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 37 . naik 666. Fikir! Kawan Besar bagi 7 ialah 3. turun 5. 10 7 3 Naik 3 pada tiang sa. tetapi manik tidak mencukupi. Fikir! Kawan Kecil bagi 3 ialah 2. bawa 1 pada tiang puluh. naik 2 pada tiang puluh Naik 7 pada tiang sa.ABAKUS AND ARITMETIK MENTAL Contoh 5: Pengiraan Abakus 666 + 27 = Mula. Tambah 27.

tetapi manik bawah tidak mencukupi. naik 666. Fikir! Kawan Kecil bagi 3 ialah 2. Jawapan 693 PENAMBAHAN: TAMBAHAN GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 38 . 5 3 2 Naik 2. Fikir! Kawan Besar bagi 7 ialah 3.ABAKUS AND ARITMETIK MENTAL Aritmetik Mental 666 + 27 = Mula. Tambah 27. bawa 1 pada puluh. tetapi manik tidak mencukupi. naik 2 pada tiang puluh Naik 7 pada tiang sa. turun 5. 10 7 3 Naik 3 pada tiang sa.

ABAKUS AND ARITMETIK MENTAL Latihan 1 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) Latihan 2 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) Latihan 3 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 612 + 748 675 + 879 787 + 667 555 + 967 856 + 686 795 + 226 135 + 788 154 + 974 547 + 557 365 + 865 = = = = = = = = = = 115 + 6 125 + 7 225 + 8 146 + 6 626 + 7 328 + 6 525 + 8 757 + 7 885 + 9 776 + 7 = = = = = = = = = = 5+6 = 6+8 = 7+7 = 8+6 = 25 + 7 = 6 + 36 = 17 + 17 = 56 + 86 = 78 + 75 = 79 + 71 = PENAMBAHAN: TAMBAHAN GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 39 .

.

Contoh 1: Pengiraan abakus 2–1= Mula. Naik 2 pada tiang sa Tolak 1. turun 1 Jawapan 1 PENOLAKAN: TOLAK TERUS 1 .ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL TOLAK TERUS Pengenalan: Bagi menolak terus. manik di setiap tiang mencukupi untuk digerakkan bagi mendapatkan jawapan. turun 1 Jawapan 1 Aritmetik Mental 2–1= Mula. naik 2 Tolak 1.

naik 6 Tolak 1. naik 6 pada tiang sa Tolak 1.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL CONTOH 2: Pengiraan abakus 6–1= Mula. turun 1 Jawapan 5 Aritmetik Mental 6–1= Mula. turun 1 Jawapan 5 PENOLAKAN: TOLAK TERUS 2 .

Naik 1 pada tiang puluh. 6 pada tiang sa Tolak 5. turun 5 Jawapan 11 PENOLAKAN: TOLAK TERUS 3 .ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Contoh 3: Pengiraan Abakus 16 – 5 = Mula. naik 16. turun 5 Jawapan 11 Aritmetik Mental 16 – 5 = Mula. naik 16 Tolak 5.

naik 8 pada tiang sa Tolak 13. naik 2 pada tiang puluh. naik 28.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Contoh 4: Pengiraan abakus 28 – 13 = Mula. turun 1 pada tiang puluh Turun 3 pada tiang sa Jawapan 15 PENOLAKAN: TOLAK TERUS 4 . naik 28. Tolak 13. turun 1 pada tiang puluh Turun 3 pada tiang sa Jawapan 15 Aritmetik Mental 28 – 13 = Mula. Naik 2 pada tiang puluh dan 8 pada tiang sa.

turun 3 pada tiang puluh Turun 6 pada tiang sa Jawapan 113 Aritmetik Mental 149 – 36 = Mula.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Contoh 5: Pengiraan Abakus 149 – 36 = Mula. naik 1 pada tiang ratus. naik 149. naik 149 Tolak 36. naik 4 pada tiang puluh dan naik 9 pada tiang sa Tolak 36. Turun 3 pada tiang puluh Turun 6 pada tiang sa Jawapan 113 PENOLAKAN: TOLAK TERUS 5 .

ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Latihan 1: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) Latihan 2: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) Latihan 3: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 146 247 924 752 398 879 337 449 999 915 – – – – – – – – – – 25 31 22 51 75 655 126 138 875 215 = = = = = = = = = = 19 58 79 54 98 19 65 48 99 87 – – – – – – – – – – 6 5 3 2 5 14 55 33 75 52 = = = = = = = = = = 2 3 4 4 3 4 9 8 9 7 – – – – – – – – – – 1 2 3 4 1 2 6 7 5 2 = = = = = = = = = = PENOLAKAN: TOLAK TERUS 6 .

ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL TOLAK KOMBINASI 5 Pengenalan Kawan Kecil “Kawan Kecil” ialah kombinasi 5 5 4 Latihan 1: 1 3 5 2 2 5 3 1 5 4 Tuliskan “Kawan Kecil” bagi nombor yang diberi 1. Oleh itu kita menggunakan Kawan Kecil di mana kita naikkan Kawan Kecil dan turunkan 5. naikkan 7 Tolak 3. Kawan Kecil bagi 2 Kawan Kecil bagi 3 Kawan Kecil bagi 1 Kawan Kecil bagi 4 ialah ialah ialah ialah ________ ________ ________ ________ Tolak kombinasi 5 Tolak kombinasi 5 digunakan apabila manik bawah tidak mencukupi untuk ditolak tetapi manik atas cukup ditolak. 4. TOLAK: KOMBINASI 5 7 . 2. 3. turun 3 tetapi manik bawah tidak mencukupi. Contoh 1: Pengiraan Abakus 7–3 = Mula.

Aritmetik Mental 7–3 = Mula. turun 3 tetapi manik bawah tidak mencukupi. naik 2.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Fikir! Kawan Kecil 3 ialah 2 5 3 2 Oleh itu. naik 7 Tolak 3. turun 5. Jawapan 4. Fikir! Kawan Kecil 3 ialah 2 5 3 2 Jawapan 4 TOLAK: KOMBINASI 5 8 .

turun 3 pada tiang puluh tetapi manik bawah tidak mencukupi . Jawapan: 35.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Contoh 2: Pengiraan Abakus 67 – 32 = Mula. naik 2 dan turunkan 5 Tolak 2. TOLAK: KOMBINASI 5 9 . turun 2 pada tiang sa. Fikir! Kawan Kecil 3 ialah 2 5 3 2 Oleh itu. naik 67 Tolak 32.

Jawapan 35. naik 2 dan turun 5 Tolak 2. turun 3 pada tiang puluh tetapi manik bawah tidak mencukupi. Fikir! Kawan Kecil 3 ialah 2 5 3 2 Oleh itu. turun 2 pada tiang sa. naikkan 67 Tolak 32. TOLAK: KOMBINASI 5 10 .ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Mental Aritmetik 67 – 32 = Mula.

turun 2 pada tiang sa. Jawapan 122. turunkan 1 pada tiang ratus Tolak 4. naik 1 dan turun 5 Tolak 2.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Contoh 3: Pengiraan Abakus 264 – 142 = Mula. naik 264 Tolak 142. Fikir! Kawan Kecil 4 ialah 1 5 4 1 Oleh itu. TOLAK: KOMBINASI 5 11 . turun 4 pada tiang puluh tetapi manik bawah tidak mencukupi.

turun 2 pada tiang sa. Jawapan 122. naik 264 Tolak 142.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Aritmetik Mental 264 – 142 = Mula. naik 1 dan turun 5 Tolak 2. turun 1 pada tiang ratus Turun 4 pada tiang puluh tetapi manik bawah tidak mencukupi. Fikir! Kawan Kecil bagi 4 ialah 1 5 4 1 Oleh itu. TOLAK: KOMBINASI 5 12 .

ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Latihan 1: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) Latihan 2: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) Latihan 3: 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 354 612 782 345 732 892 453 621 541 452 – – – – – – – – – – 242 302 482 224 422 452 233 220 321 322 = = = = = = = = = = 63 47 82 62 47 35 45 72 58 62 – – – – – – – – – – 31 24 41 30 23 12 14 42 13 42 = = = = = = = = = = 5 6 7 6 8 5 6 7 5 5 – – – – – – – – – – 1 3 4 2 4 2 4 3 3 4 = = = = = = = = = = TOLAK: KOMBINASI 5 13 .

TOLAK: KOMBINASI 10 15 . Oleh itu.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL TOLAK KOMBINASI 10 Kawan Besar (Kombinasi 10) Kawan Besar ialah kombinasi dua nombor apabila ditambah menjadi 10. Ia digunakan apabila kita ambil 1 dan naikkan Kawan Besar pada tiang disebelah kanan. 10 9 10 8 10 7 1 10 2 10 3 10 4 6 5 5 6 4 10 3 10 2 10 1 7 8 9 Tolak kombinasi 10: Tolak kombinasi 10 digunakan apabila manik bawah dan manik atas tidak mencukupi untuk ditolak. kita gunakan Kawan Besar.

Mula. naik 10 Tolak 1. 10 3. turun 1. 5. tetapi manik pada tiang sa tidak mencukupi. Fikir! Kawan Besar bagi 1 ialah 9. 2. Naik 9 pada tiang sa Jawapan 9 TOLAK: KOMBINASI 10 16 .ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Contoh 1: Pengiraan Abakus 10 – 1 = 1. 1 9 Ambil 1 pada tiang puluh 4.

1 9 Ambil 1 pada tiang puluh 4. Fikir! Kawan Besar 1 ialah 9. tetapi manik tidak mencukupi. naik 10 Tolak 1.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Aritmetik Mental 10 – 1 = 1. 10 3. Mula. Naik 9 pada tiang sa Jawapan 9 TOLAK: KOMBINASI 10 17 . turun 1. 5. 2.

Jawapan 5 TOLAK: KOMBINASI 10 18 . 4. Fikir! Kawan Besar 5 ialah 5. turun 1 pada tiang puluh 3.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Contoh 2: Pengiraan Abakus 20 – 15 = 2. 5 5 Ambil 1 pada tiang puluh Naik 5 pada tiang sa 6. tetapi manik tidak mencukupi. Mula. 10 Turun 5 pada tiang sa. 5. naik 20 Tolak 15.

naik 20 Tolak 15. Tetapi manik tidak mencukupi. Ambil 1 pada tiang puluh Naik 5 pada tiang sa 6. turun 1 pada tiang puluh Fikir! Kawan Besar bagi 5 ialah 5. Turun 5 pada tiang sa. 5. Jawapan 5 TOLAK: KOMBINASI 10 19 . 10 3.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Aritmetik Mental 1. 5 5 4. Mula. 20 – 15 = 2.

Ambil 1 pada tiang ratus 4. Fikir! Kawan Besar bagi 8 ialah 2. 10 8 2 5. Naik 2 pada tiang puluh Turun 3 pada tiang sa 6. Jawapan 85 TOLAK: KOMBINASI 10 20 . tetapi manik tidak mencukupi. turun 8 pada tiang puluh. 3. 2. Mula. naik 168 Tolak 83.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Contoh 3: Pengiraan abakus 168 – 83 = 1.

Jawapan 85 TOLAK: KOMBINASI 10 21 . tetapi manik tidak mencukupi. Naik 2 pada tiang puluh turun 3 pada tiang sa 6. naik 168 Tolak 83.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Aritmetik Mental 168– 83 = 1. turun 8 pada tiang puluh. Fikir! Kawan Besar 8 ialah 2. 5. 3. 10 8 2 Ambil 1 pada tiang ratus 4. Mula. 2.

ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Contoh 4: Pengiraan Abakus 1. naik 423 Tolak 291. Turun 9 pada tiang puluh. turun 2 pada tiang ratus. Turun 1 pada tiang sa Jawapan 132 TOLAK: KOMBINASI 10 22 . Ambil 1 pada tiang ratus Naik 1 pada tiang puluh 6. 3. Tetapi manik tidak mencukupi. Mula . Fikir! Kawan Besar bagi 9 ialah 1. 1 5. 10 9 4. 423 – 291 = 2.

Fikir! Kawan Besar 9 ialah 1 10 9 1 Ambil 1 pada tiang ratus 4. Naik 1 pada tiang puluh Turun 1 pada tiang sa 6. Mula. naik 423 Tolak 291. 2. Jawapan 132 TOLAK: KOMBINASI 10 23 .ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Aritmetik mental 423– 291 = 1. Turun 9 pada tiang puluh. 3. turun 2 pada tiang ratus. 5.

naik 1000 Tolak 800.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Contoh 5: Pengiraan Abakus 1000 – 800 = Mula. Naik 2 pada tiang ratus Jawapan 200 TOLAK: KOMBINASI 10 24 . turun 8 pada tiang ratus.Fikir! Kawan Besar 8 ialah 2 Ambil 1 pada tiang ribu. tetapi manik tidak mencukupi.

tetapi manik tidak mencukupi. turun 8 pada tiang ratus.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Aritmetik Mental 1000 – 800 = Mula. Fikir! Kawan Besar 8 ialah 2 Ambil 1 pada tiang ribu Naik 2 pada tiang ratus Jawapan 200 TOLAK: KOMBINASI 10 25 . naik 1000 Tolak 800.

ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL TOLAK KOMBINASI 10 Latihan 1: 1) 2) 3) 4) 5) 10 – 3 = 12 – 3 = 10 – 2 = 11 – 2 = 21 – 4 = 6) 7) 8) 9) 10) 41 – 4 = 70 – 4 = 61 – 3 = 90 – 3 = 81 – 2 = Latihan 2: 1) 2) 3) 4) 5) 70 – 11 = 80 – 52 = 45 – 27 = 62 – 55 = 32 – 18 = 6) 7) 8) 9) 10) 93 – 24 = 42 – 23 = 85 – 29 = 98 – 39 = 85 – 66 = Latihan 3: 1) 2) 3) 4) 5) 210 – 9 = 416 – 9 = 512 – 4 = 445 – 26 = 397 – 39 = 6) 7) 8) 9) 10) 341 – 29 = 228 – 19 = 720 – 585 = 826 – 189 = 942 – 558 = TOLAK: KOMBINASI 10 26 .

Turun 6. 10 6 4 Ambil 1 pada tiang puluh. Kita akan menggunakan Kawan Besar. Jawapan 6. tetapi manik tidak mencukupi.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL TOLAK GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 Tolak gabungan kombinasi 5 dan kombinasi 10 digunakan apabila manik pada tiang tidak mencukupi untuk menjalankan operasi tolak. tetapi manik bawah tidak mencukupi. Fikir! Kawan Kecil 4 ialah 1. Tolak 6. kita menggunakan Kawan Kecil. turun 1. 5 4 1 Naik 5. naik 12. Fikir! Kawan Besar 6 ialah 4. Oleh itu. tetapi manik tidak mencukupi. TOLAK: GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 27 . naik 4 pada tiang sa. Contoh 1: Pengiraan Abakus 12 – 6 = Mula.

naik 12. tetapi manik bawah tidak mencukupi.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Aritmetik Mental 12 – 6 = Mula. Jawapan 6 TOLAK: GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 28 . naik 4 pada tiang sa. Fikir! Kawan Besar 6 ialah 4. Tolak 6. Fikir! Kawan Kecil 4 ialah 1 . tetapi manik tidak mencukupi. Turun 6. turun 1. 5 4 1 Naik 5. 10 6 4 Ambil 1 pada tiang puluh.

Tolak 8 pada tiang sa. naik 2 pada tiang sa tetapi manik bawah pada tiang sa tidak mencukupi. 10 8 2 Ambil 1 pada tiang puluh. tetapi manik tidak mencukupi. naik 43 Tolak 18. Fikir! Kawan Kecil 2 ialah 3.ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Contoh 2: Pengiraan Abakus 43 – 18 = Mula. 5 2 3 Naik 5 dan turun 3 Jawapan 25 TOLAK: GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 29 . Tolak 1 pada tiang puluh. Fikir! Kawan Besar 8 ialah 2.

naik 43 Tolak 18. tetapi manik bawah pada tiang sa tidak mencukupi. Turun 1 pada tiang puluh. Tolak 8 pada tiang sa tetapi manik tidak mencukupi .ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Aritmetik Mental 43 – 18 = Mula. 2 TOLAK: GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 30 . 10 8 2 Oleh itu. Jawapan 25. ambil 1 pada tiang puluh dan naik 2 pada tiang sa. Kawan Besar 8 ialah 2. Fikir! Kawan Kecil 2 ialah 3. 5 3 Naik 5 dan turun 3. Fikir.

ABAKUS DAN ARITMETIK MENTAL Latihan 1 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11 12 13 12 14 14 21 32 43 54 – – – – – – – – – – 6 6 8 7 7 9 6 7 8 9 = = = = = = = = = = Latihan 2 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 41 53 62 73 52 83 64 84 72 54 – – – – – – – – – – 26 28 57 37 16 48 58 37 27 39 = = = = = = = = = = Latihan 3 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 211 544 314 212 146 342 123 328 624 923 – – – – – – – – – – 6 7 9 60 94 17 16 73 576 777 = = = = = = = = = = TOLAK: GABUNGAN KOMBINASI 5 DAN KOMBINASI 10 31 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful