You are on page 1of 65

https://t.

me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
విభజన పర్వంలో అపూర్వ ఘట్టాలు
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
జైరాం రమేశ్
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
అనువాదం
ఎ. కృష్ణారావు
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
myÓTk˛ÿ
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
విషయసూచిక
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన (2001-14)కు
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
సంబంధించి ముఖ్య ఘట్టాలు xi
I. గడచిన చరిత్ర
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
1. సుదీర్ఘ నేపథ్యం 3
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
2. ఆంధ్రప్రదేశ్‌ను కుదిపేసిన ఆ పదిరోజులు.. ఆతర్వాత 44
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
3. తెలంగాణతో నా తొలి పరిచయం 60
II. తెరచిన అధ్యాయం
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
4. జిఓఎం పిలుపు 67
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
5. జిఓఎం సమావేశాలు సాగిన తీరు 73
6. తెలంగాణ ఏర్పాటు దిశగా 77
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
7. హైదరాబాద్ కోసం పోరు 80
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
8. కొత్త ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు కొత్త రాజధాని 85
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
9. రెండు రాష్ర్టాలు- ఒక గవర్నర్ 88
10. అంతర్గత భద్రతకు సంబంధించిన ఆందోళనలు 93
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
11. జల వనరుల నిర్వహణ 96
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
12. పోలవరం ఘట్టం 103
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
13. విద్యా రంగం- 371-డి అధికరణ 112

https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
14. ఆర్థిక, విత్త పరమైన అంశాలు 116
15. పూర్తయిన ప్రధాన కర్తవ్యం 120
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
III. ఉత్కంఠ భరిత నాటకం, ఆ తర్వాత
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
16. లోక్‌సభ నాటకం- తొలి సన్నివేశం 127
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
17. లోక్‌సభ నాటకం- మలి సన్నివేశం 130
18. రాజ్యసభ నాటకం 136
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
19. తుదిమెరుగులు 146
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
IV. జ్ఞాపకాల్లోంచి..
20. జిఓఎం సమావేశాల్లో వింతలూ విశేషాలు 157
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
21. చివరి మాట 171
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
అనుబంధాలు 195
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
References 251
Acknowledgements 255
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన (2001-14)కు
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
సంబంధించి ముఖ్య ఘట్టాలు
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
27 ఏప్రిల్ 2001 - కె. చంద్రశేఖర్ రావు(కెసిఆర్) తెలంగాణ రాష్ట్ర
సమితిని స్థాపించారు.
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
30 అక్టోబర్ 2001 - తెలంగాణపై, రెండవ రాష్ర్టాల పునర్వ్యవస్థీకరణ
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
కమిషన్‌పై కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ కమిటీ (సిడబ్ల్యుసి)
తీర్మానాన్ని ఆమోదించింది.
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
4 మార్చి 2004 - 2001 అక్టోబర్ 2001 లో తీసుకున్న కాంగ్రెస్
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
వర్కింగ్ కమిటీ తీర్మానం ఆధారంగా 2004
లోక్‌సభ, అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో కలిసి పోటీ చేయాలని
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
కాంగ్రెస్, టీఆర్‌ఎస్ పార్టీల నిర్ణయం
27 మే 2004 - తెలంగాణపై తన వైఖరిని ప్రకటిస్తూ యుపిఏ
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
(యునైటెడ్ ప్రోగ్రెసివ్ అలయెన్స్) జాతీయ కనీస
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
ఉమ్మడి కార్యక్రమం (ఎన్‌సిఎంపి) నిర్ణయం
7 జూన్ 2004 - తెలంగాణపై ఎన్‌సిఎంపి లో పేర్కొన్న
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
అంశాన్ని రాష్ట్రపతి అబ్దుల్ కలామ్ పార్లమెంట్
ఉభయ సభలనుద్దేశించి చేసిన ప్రసంగంలో
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
పునరుద్ఘాటించారు.
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
12 సెప్టెంబర్ 2006 - కేంద్ర కేబినెట్ నుంచి కేసిఆర్ రాజీనామా
12 ఫిబ్రవరి 2009 - ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీలో తెలంగాణపై ఆంధ్రప్రదేశ్
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
ముఖ్యమంత్రి వై. ఎస్. రాజశేఖర్ రెడ్డి ప్రకటన
చేశారు.
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
2 సెప్టెంబర్ 2009 - హెలికాప్టర్ ప్రమాదంలో వైఎస్‌ఆర్ మృతి
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
xii జైరాం రమేశ్

https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
3 సెప్టెంబర్ 2009 - ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా కె. రోశయ్య ప్రమాణ
స్వీకారం
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
29 నవంబర్ 2009 - తెలంగాణ ఏర్పాటును డిమాండ్ చేస్తూ కెసిఆర్
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
ఆమరణ నిరహార దీక్ష ప్రారంభం.
7 డిసెంబర్ 2009 - కేసిఆర్ నిరాహార దీక్ష వల్ల తలెత్తే పరిణామాలు,
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
తెలంగాణపై తీసుకోవాల్సిన తదుపరి చర్యల గురించి
చర్చించేందుకు అఖిలపక్ష సమావేశం ఏర్పాటు
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
చేసిన ముఖ్యమంత్రి
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
9 డిసెంబర్ 2009 - తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పాటు చేస్తారన్న అభిప్రాయం
కలిగించే విధంగా హోంమంత్రి చిదంబరం రాత్రి
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
11. 30 గంటలకు ప్రకటన జారీ చేశారు. ఆ వెంటనే
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
కేసిఆర్ నిరాహార దీక్ష విరమణ.
10 డిసెంబర్ 2009 - డిసెంబర్ 9 ప్రకటనపై పార్లమెంట్ సభ్యులు
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
లేవనెత్తిన ప్రశ్నలకు రాజ్యసభలో పి. చిదంబరం,
లోక్‌సభలో ఆర్థిక మంత్రి ప్రణబ్ ముఖర్జీ స్పందన
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
23 డిసెంబర్ 2009 - డిసెంబర్ 9 ప్రకటనపై చిదంబరం మరిన్ని వివరణలు
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
ఇస్తూ మరో ప్రకటన, ముందుకు వెళ్లే మార్గ నిర్దేశం.
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
5 జనవరి 2010 - ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు చెందిన 8 గుర్తింపు పొందిన
రాజకీయ పార్టీలతో న్యూఢిల్లీలో కేంద్ర హోంమంత్రి
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
చిదంబరం సమావేశం.
3 ఫిబ్రవరి 2010 - ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ అంశాన్ని
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
పరిశీలించేందుకు శ్రీకృష్ణ కమిటీని ఏర్పాటు చేస్తూ
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
ప్రభుత్వ ప్రకటన
24 నవంబర్ 2010 - ముఖ్యమంత్రి పదవికి కె. రోశయ్య రాజీనామా.
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
మరుసటి రోజు కిరణ్ కుమార్ రెడ్డి ప్రమాణ స్వీకారం
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
30 డిసెంబర్ 2010 - నివేదిక సమర్పించిన శ్రీకృష్ణ కమిటీ

https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
గడచిన చరిత్ర, తెరచిన అధ్యాయం xiii 

https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
6 జనవరి 2011 - న్యూఢిల్లీలో చిదంబరం ఆధ్వర్యంలో అఖిలపక్ష
సమావేశం, శ్రీకృష్ణ కమిటీ నివేదిక విడుదల
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
5 ఆగస్టు 2011 - లోక్‌సభలో వాయిదా తీర్మానం. తెలంగాణ అంశంపై
విస్తారంగా మాట్లాడిన పి. చిదంబరం
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
2 మే 2012 - హోంశాఖ గ్రాంట్ల పద్దుపై లోక్‌సభలో చర్చ.
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
చిదంబరం తెలంగాణపై మాట్లాడాడు.
1 ఆగస్టు 2012 - ఆర్థిక మంత్రిగా పి. చిదంబరం, హోంమంత్రిగా
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
సుశీల్ కుమార్ షిండే బాధ్యతల స్వీకరణ
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
28 డిసెంబర్ 2012 - న్యూఢిల్లీలో అఖిలపక్ష సమావేశం నిర్వహించిన
హోంమంత్రి సుశీల్ కుమార్ షిండే . నెలరోజులలోపు
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
అంతిమ నిర్ణయం తీసుకుంటామని ప్రకటన
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
30 జులై 2013 - ఆంధ్రప్రదేశ్‌ను పునర్వ్యవస్థీకరించి తెలంగాణను
ఏర్పాటు చేయాలంటూ కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ కమిటీ
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
తీర్మానం
3 అక్టోబర్ 2013 - ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ, మంత్రులబృందం
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
ఏర్పాటుకు సిఫారసు చేస్తూ హోంమంత్రి
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
రూపొందించిన నోట్‌ను ఆమోదించిన కేబినెట్
సమావేశం
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
8 అక్టోబర్ 2013 - అక్టోబర్ 3న కేబినెట్ తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని అమలు
చేసే చట్టాన్ని రూపొందించేందుకు జిఓఎం ఏర్పాటు
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
11 అక్టోబర్ 2013 - జిఓఎం తొలి ఆధికారిక సమావేశం
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
19 అక్టోబర్, 2013 - జిఓఎం రెండవ ఆధికారిక సమావేశం.
7 నవంబర్ 2013 - జిఓఎం మూడవ ఆధికారిక సమావేశం.
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
12, 13 నవంబర్ 2013 - ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని రాజకీయ పార్టీలతో
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
జిఓఎం సమావేశం
18 నవంబర్ 2013 - సీమాంధ్రకు చెందిన కేంద్రమంత్రులు,
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
ముఖ్యమంత్రితో జిఓఎం సమావేశం
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
xiv జైరాం రమేశ్

https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
21 నవంబర్ 2013 - జిఓఎం నాల్గవ ఆధికారిక సమావేశం.
27 నవంబర్ 2013 - జిఓఎం ఐదవ, చివరి ఆధికారిక సమావేశం
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
3 డిసెంబర్ 2013 - నివేదికతో పాటు పునర్వ్యవస్థీకరణ బిల్లును ఖరారు
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
చేసిన జిఓఎం
5 డిసెంబర్ 2013 - జిఓఎం నివేదిక, ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
బిల్లును ఆమోదించిన కేంద్ర కేబినెట్
12 డిసెంబర్ 2013 - ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ బిల్లు, 2013ను
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసన సభకు నివేదించిన రాష్ట్రపతి
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
16 డిసెంబర్ 2013 - ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ బిల్లును ఆంధ్రప్రదేశ్
అసెంబ్లీ, శాసన మండలిలో ప్రవేశపెట్టారు.
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
30 జనవరి 2014 - ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ బిల్లు, 2013ను
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
తిరస్కరిస్తూ ముఖ్యమంత్రి 2014 జనవరి 26న
ప్రవేశపెట్టిన తీర్మానాన్ని మూజువాణీ ఓటుతో
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
ఆమోదించిన ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ, మండలి. ఈ
మేరకు 2014 ఫిబ్రవరి 3న జిఓఎంకు సమాచారం
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
అందింది.
4, 5, 6 ఫిబ్రవరి 2014 - లోక్‌సభలో ప్రవేశపెట్టాల్సిన బిల్లును ఖరారు
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
చేసేందుకు అనధికారికంగా సమావేశమైన జిఓఎం
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
7 ఫిబ్రవరి 2014 - ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ బిల్లు, 2014ను
ఆమోదించిన కేబినెట్.
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
12 ఫిబ్రవరి 2014 - పోలవరం ప్రాజెక్టుకు సంబంధించి ఆంధ్రప్రదేశ్
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
పునర్వ్యవస్థీకరణ బిల్లులో మార్పులను పరిశీలించి,
ఆమోదించిన కేబినెట్. భారతీయ జనతా పార్టీ
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
నేతలకు ప్రధానమంత్రి మన్మోహన్ సింగ్ మధ్యాహ్న
విందు ఏర్పాటు
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
13 ఫిబ్రవరి 2014 - లోక్‌సభలో ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ బిల్లును
ప్రవేశపెట్టిన ప్రభుత్వం. గందరగోళం చెలరేగడంతో
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
జరగని చర్చ.
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
గడచిన చరిత్ర, తెరచిన అధ్యాయం xv 

https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
17 ఫిబ్రవరి 2014 - బిజెపి నేతలతో హోంమంత్రి, ఈ పుస్తక రచయిత
సమావేశం.
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
18 ఫిబ్రవరి 2014 - ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ బిల్లుకు లోక్‌సభ
ఆమోదం
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
19 ఫిబ్రవరి 2014 - బిజెపి నేతలతో హోంమంత్రి, ఈ రచయిత
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
సమావేశం, ఆ తర్వాత వారితో ప్రధానమంత్రి భేటీ.
ముఖ్యమంత్రి పదవికి కిరణ్ కుమార్ రెడ్డి రాజీనామా
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
20 ఫిబ్రవరి 2014 - ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ బిల్లును ఆమోదించిన
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
రాజ్యసభ
1 మార్చి 2014 - ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ బిల్లును నోటిఫై చేస్తూ
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
భారత గెజిట్ విడుదల
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
1 మార్చి 2014 - ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో రాష్ట్రపతి పాలన విధింపు. అసెంబ్లీ
సస్పెన్షన్.
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
1 మార్చి 2014 - కొత్తగా ఏర్పడే ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ప్రత్యేక హోదా
మంజూరు చేయడంతో పాటు 2014 ఫిబ్రవరి 20న
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
ప్రధానమంత్రి రాజ్యసభలో చేసిన పలు వాగ్దానాలను
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
ఆధికారికంగా ఆమోదించిన కేబినెట్.
4 మార్చి 2014 - తెలంగాణ ఏర్పాటుకు 2 జూన్ 2014ను నియామక
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
తేదీగా నోటిఫికేషన్ తేదీ గా నిర్ణయం
10 ఏప్రిల్ 2014 - ఆంధ్రప్రదేశ్
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం,
2014 అమలుపై రాష్ట్ర గవర్నర్, సీనియర్
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
ప్రభుత్వాధికారులతో హైదరాబాద్‌లో ఈ రచయిత
సమగ్ర సమీక్ష
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
29 మే 2014 - భారత గెజిట్‌లో పోలవరం ఆర్డినెన్స్‌పై నోటిఫికేషన్
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
2 జూన్ 2014 - బాధ్యతలు చేపట్టిన తెలంగాణ ప్రభుత్వం
8 జూన్ 2014 - కొత్తగా ఏర్పడిన ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో బాధ్యతలు
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
స్వీకరించిన కొత్త ప్రభుత్వం
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
xvi జైరాం రమేశ్

https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
8 జులై 2014 - 2014 మే 29న జారీ చేసిన ఆర్డినెన్స్ ను అదే
తేదీనుంచి అమలులోకి తీసుకువచ్చేందుకు ఈ
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
ఆర్డినెన్స్ స్థానంలో లోక్‌సభలో ఆంధ్రప్రదేశ్
పునర్వ్యవస్థీకరణ (సవరణ) బిల్లును ప్రవేశపెట్టిన
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
ప్రభుత్వం.
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
11 జులై 2014 - లోక్‌సభలో ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ (సవరణ)
బిల్లు, 2014 ఆమోదం
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
14 జులై 2014 - రాజ్యసభలో ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ
(సవరణ) బిల్లు ఆమోదం
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
17 జులై 2014 - ఆర్డినెన్స్ జారీ చేసిన తేదీ నుంచి ఆంధ్రప్రదేశ్
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
పునర్వ్యవస్థీకరణ (సవరణ) బిల్లును నోటిఫై చేశారు.
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
1
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
సుదీర్ఘ నేపథ్యం
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
1953 అక్టోబర్‌లో భారత దేశంలో తొలి భాషా ప్రయుక్త రాష్ట్రం ఆంధ్ర జన్మించింది.
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
1956 నవంబర్‌లో పార్లమెంట్ ఆంధ్రప్రాంతాన్ని నిజాం అంతకుముందు
పాలించిన హైదరాబాద్‌లోని తెలుగు మాట్లాడే ప్రాంతాలతో విలీనం చేసి తెలుగు
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
భాష మాట్లాడే సమైక్య ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ర్టాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. హైదరాబాద్‌లోని ఈ
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
ప్రాంతాలను తెలంగాణ అనేవారు.
2014 ఫిబ్రవరిలో పార్లమెంట్ ఆంధ్రప్రదేశ్‌ను విభజించి ప్రత్యేక తెలంగాణ
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
రాష్ర్టాన్ని ఏర్పాటు చేసింది.
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
58సంవత్సరాల్లో చక్రం మళ్లీ పూర్తిగా వెనక్కి తిరిగింది.
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
ఎందుకిలా జరిగింది?
ఎలా జరిగింది?
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
అసలేమి జరిగింది?
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
ఈ పుస్తకం ఈ ప్రశ్నలపై వెలుగు సారించింది. - ఈ ప్రశ్నలు రెండు పక్షాల్లో
ఉద్వేగాలను రేకెత్తించాయి. 2013 అక్టోబర్ ప్రారంభం నుంచి దాదాపు ఏడు నెలల
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
నోట్: జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ నుంచి సి. రాజగోపాలాచారికి వచ్చిన లేఖలన్నీ న్యూఢిల్లీలోని
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
నెహ్రూ మెమోరియల్ మ్యూజియం అండ్ లైబ్రరీలో రాజాజీ కలెక్షన్స్ నుంచి
తీసుకున్నవి. నెహ్రూ నుంచి రాజాజీకి వచ్చిన లేఖలన్నీ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ కలెక్టెడ్
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
వర్క్స్‌కు చెందిన వేర్వేరు సంపుటిలనుంచి తీసుకున్నవి.
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
4 జైరాం రమేశ్

https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
పాటు విభజన కార్యక్రమంలో నేను సన్నిహితంగా పాల్కొన్నాను. ఆ సంక్షుభిత కాలం
గురించి నా కథనం ఇది. నా స్వానుభవ సంరచితమిది.
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
కాని ఈ కథనం వెనుక పలు మలుపులతో కూడిన ఒక చారిత్రక సందర్భం
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
1
ఉంది. ఒక సుదీర్ఘమైన రాజకీయ నేపథ్యం కూడా ఉంది.
అందువల్ల భారత దేశంలో 29వ రాష్ట్రం ఎలా ఏర్పడిందో నా కథనాన్ని
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
ప్రారంభించే ముందు నేను కాలంతో వెనక్కి పయనించి ఫిబ్రవరి 2014లో జరిగిన
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
ఘట్టానికి రంగస్థలాన్ని రూపొందిస్తాను.
*
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
బ్రిటిష్ వారి కాలంలో మద్రాస్ ప్రావిన్స్‌లో తమిళ- తెలుగు ప్రాంతాలు రెండూ
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
ఉండేవి. ఈ ప్రావిన్స్‌లో కొన్ని కన్నడ, మళయాళం మాట్లాడే జిల్లాలు కూడా
ఉన్నాయి. ఆంధ్రను ఒక ప్రత్యేక భాషా ప్రయుక్త ప్రాంతంగా గుర్తించాలన్న డిమాండ్
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
1913నుండే ఉండేది. భాషా ప్రయుక్త ప్రాంతాలను గుర్తిస్తామని 1920లో జరిగిన
నాగపూర్ సదస్సులో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ ఆధికారికంగా ఒక వాగ్దానాన్ని కూడా
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
ప్రకటించింది. మరుసటి ఏడాదే 21 ప్రాంతీయ విభాగాల్ని భాషా ప్రాతిపదికన
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా కాంగ్రెస్ తన వాగ్దానం అమలును ప్రారంభించింది. ప్రత్యేక
ఆంధ్ర, కర్ణాటక, సింధ్ ప్రాంతాలను ఏర్పాటు చేయాలని 1927 మే లో జరిగిన
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
మద్రాస్ సదస్సులో కాంగ్రెస్ డిమాండ్ చేసింది. 1928లో భాష ప్రాతిపదికగా
ప్రాంతాలను ఏర్పాటు చేయాల్సిన ఆవశ్యకత ఉన్నదని మోతీలాల్ నెహ్రూ నివేదిక
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
స్పష్టీకరించింది. తమిళ, తెలుగు, కన్నడ, కేరళ ప్రాంతాలకు ప్రత్యేక ప్రావిన్స్‌లను
ఏర్పాటు చేయాలని డిమాండ్ చేస్తూ మద్రాస్ అసెంబ్లీ తీర్మానం ఆమోదించింది. కాని
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం సానుకూలంగా స్పందించలేదు2.
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
1939 జూన్ 24, 27 తేదీల మధ్య జరిగిన భారత జాతీయ కాంగ్రెస్
సమావేశంలో కూడా ఈ మేరకు ఒక తీర్మానాన్ని ఆమోదించారు. అది ఇలా
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
పేర్కొంది- ప్రత్యేక ఆంధ్రా ప్రావిన్స్‌ను ఏర్పాటు చేసేందుకు సత్వర చర్యలు
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
తీసుకోవాలని అఖిల భారత కాంగ్రెస్ కమిటీ బలంగా అభిప్రాయపడుతోంది. ఈ
తీర్మానాన్ని లిఖించింది ఎవరో కాదు సాక్షాత్తు మహాత్మాగాంధీయే3. అంతకుముందు
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
(1938 డిసెంబర్ 23న) ఆయన ప్రత్యేక ఆంధ్రా ప్రావిన్స్ ఏర్పాటును సమర్థిస్తూ
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
https://t.me/joinchat/HhniB0iAKw2GDa6b_A2V7w
ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ పునర్విభజన చట్
ట ం -2014
ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ విభజన-సవాళ్ల

ఎపీపీఎస్సీ నిర్వహంచే గ్ర
ూ ప్ 1, గ్ర
ూ ప్ 2 ప్రీక్షలలో ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ విభజన -
సవాళ్ల
ు అనేదీ అత్యంత్ కీలకమ
ై న అంశం. ఇటు ప్ర ర లిమ్సీ, అటు మయిన్ీ
రండంటిలోనూ ఈ విభాగం నంచి ప్ ర త్యక్షంగా, ప్రోక్షంగా ప్
ర శనలు అడగే
అవకాశం ఉంది. ఉమ్మడ ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ విభజన త్రువాత్ నవాయంధ్
ర ప్
ర దేశ్
ఎదుర్కంటునన సవాళ్ల ు నన తీరు, రాజధాని నిరామణం,
ు , పురోగమిస్త
నదీజలాల వివాదాలు, ప్
ర త్యయక హోదా ఉద్యమ్ం, పోలవర్ం నిరామణం,ై హ కోరు

విభజన...త్దిత్ర్ అంశాలు ఈ విభాగంలో ముఖ్యమ
ై న ప్ర
ర ధానయతంశాలు.
ప్స్
గ్ర
వీటి గురంచి అధ్యయనం చేసే ముందు ప్
ర తీ అభయర
ి కి ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ ూ
రం

w
vG
చా

m
fd

పునరవభజన చట్
ు ం - 2014 మీద్ సమ్గ
ర ై మ న అవగాహన ఉండాలి.
సమా

p5u
Jh
r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA

ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ పునరవభజన చట్
ు ం - 2014 ముఖ్యంశాలు
AA
న-

/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/
విద్య

.m

ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ పునరవభజన బిలు
ు - 2013న లోకసభలో ప్
ర వేశపెటి
ు న
/t
s:/


tp
ht

రోజు - ఫిబ్
ర వర 13, 2014
• ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ పునరవభజన బిలు
ు - 2013న లోకసభ ఆమోదించిన
రోజు : ఫిబ్
ర వర 18, 2014
• ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ పునరవభజన బిలు
ు - 2013న రాజయసభలో ప్
ర వేశపెటి
ు న
రోజు : ఫిబ్
ర వర 20, 2014
• ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ పునరవభజన బిలు
ు - 2013న రాజయసభ ఆమోదించిన
రోజు : ఫిబ్
ర వర 20, 2014
• ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ పునరవభజన బిలు
ు - 2013న అప్పటి రాష్ట
ు రప్తి,
భార్త్ర్త్న ప్
ర ణబ్ ముఖ్రీ
ీ ఆమోదించిన రోజు : మారి 1, 2014
• ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ పునరవభజన చట్
ు ం - 2014న ప్
ర భుత్వ
రాజముద్
ర (గెజిట్)లో ప్
ర చురంచిన రోజు : మారి 4, 2014
గమ్నిక: 2014, జూన్ 2న ఉమ్మడ ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ తెలంగాణ,
ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ రాష్ట్
ు రలుగా విడపోయింది
• ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ పునరవభజన చట్ ు ం భాగాలు : 12
ు ం - 2014లోని మొత్
• ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ పునరవభజన చట్ ు ం షెడ్యయళ్ల
ు ం - 2014లోని మొత్ ు : 13
• ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ పునరవభజన చట్ ు ం సెక్షన
ు ం - 2014లోని మొత్ ు : 108

ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ పునరవభజన చట్
ు ం - 2014:
భాగాలు - సంబ్ంధిత్ సెక్షన

ప్స్
ప్రర్ట
ు I - ప్ర
ర థమికం(ప్ర
ర లిమినరీ)/ ప్
ర వేశిక: సెక్షన
ు 1-2 గ్ర

రం

w
vG
చా

ప్రర్ట
ు II - ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ పునర్వవస్స
ి కర్ణ: సెక్షన
ు 3-11
m
fd
సమా

p5u
Jh
r7
Qr
ార్త

ప్రర్ట
ు III - చట్
ు సభలలో ప్ర
ర తినిధ్యం: సెక్షన
ు 12-29
Ed
వా

AA
AA
న-

/A
at
జ్ఞ

ప్రర్ట
ు IV -ై హ కోరు
ు : సెక్షన
ు 30-43
ch
in

ా-వి

jo
e/
విద్య

.m
/t
s:/

ప్రర్ట
ు V - వయయానికి అనమ్తి, రాబ్డుల ప్ంప్రణీ : సెక్షన
ు 44-46
tp
ht

ప్రర్ట ు లు మ్రయు అప్పుల ప్ంప్రణీ : సెక్షన


ు VI - ఆస్త ు 47-67
ప్రర్ట
ు VII - నిర
ి ష్ట
ు కారోపరేష్టన
ు కు నిబ్ంధ్నలు : సెక్షన
ు 68-75
ప్రర్ట
ు VII - సరీవస్తలకు సంబ్ంధించిన నిబ్ంధ్నలు : సెక్షన
ు 76-83
ప్రర్ట
ు IX - జలవనరుల నిర్వహణ మ్రయు అభివృది
ి : సెక్షన
ు 84-91
ప్రర్ట
ు X - మౌలికసదుప్రయాలు - ఆర
ి క చర్యలు : సెక్షన
ు 92-94
ప్రర్ట
ు XI - ఉననత్ విదాయవకాశాలు : సెక్షన్ 95
ప్రర్ట
ు XII - న్యయయ మ్రయు ఇత్ర్ సంబ్ంధిత్ నిబ్ంధ్నలు : సెక్షన
ు 96-
108
ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ పునరవభజన చట్
ు ం - 2014 షెడ్యయళ్ల

షెడ్యయల్ 1 (సెక్షన్ 13):
ఉమ్మడ ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్లోని 18 రాజయసభ స్సట్
ు లో 7 స్థ
ి న్యలన తెలంగాణకు
కేటాయించే విధానం
షెడ్యయల్ 2 (సెక్షన్ 15):
ప్రర్
ు మంట్రీ, అసెంబ్ల
ు నియోజకవరా ు రువ - 2008కు
ా ల పునరవభజన ఉత్
సవర్ణ
షెడ్యయల్ 3 (సెక్షన్ 24):
శాసనమ్ండలి నియోజకవరా ు రువ - 2006కు సవర్ణ
ా ల పునరవభజన ఉత్
షెడ్యయల్ 4 (సెక్షన్ 22(2)):
రండు తెలుగు రాష్ట్
ు రలలోని శాసనమ్ండలి సభుయల జాబిత
ప్స్
గ్ర

షెడ్యయల్ 5 (సెక్షన్ 28):
రం

w
vG
చా

m
fd
సమా

p5u

తెలంగాణ రాష్ట
ు రంలోని షెడ్యయల్
్ కులాల జాబిత
Jh
r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA
AA
న-

షెడ్యయల్ 6 (సెక్షన్ 29):


/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/

తెలంగాణ రాష్ట
ు రంలోని షెడ్యయల్
్ తెగల జాబిత
విద్య

.m
/t
s:/
tp
ht

షెడ్యయల్ 7 (సెక్షన్ 52):


నిధుల జాబిత(ప్ర
ర విడంట్ ఫండస, పెన
ష న్ ఫండస, ఇనూీరన్ీ ఫండస......)
షెడ్యయల్ 8 (సెక్షన్ 59):
ఫించన
ు బాధ్యత్
షెడ్యయల్ 9 ( సెక్షన్ీ 68-71):
ప్
ర భుత్వ కంపెనీలు - కారోపరేష్టన
ు జాబిత
షెడ్యయల్ 10 (సెక్షన్75):
కొనిన నిర
ి ష్ట
ు రాష్ట
ు ర ప్
ర భుత్వ శిక్షణ సంస
ి ులో ప్ ు త్ వసతుల కొనస్థగంపు -
ర స్త
శిక్షణ సంస
ి లు/కేందా
ర ల పేర్
ు జాబిత
షెడ్యయల్ 11 (సెక్షన్ 85(8)(ఇ)):
నదీ నిర్వహణా మ్ండళ్
ు విధి విధాన్యలు
షెడ్యయల్ 12 (సెక్షన్ 92):
బొగు
ా , చమురు - సహజ వాయువు, విదుయత్
షెడ్యయల్ 13 (సెక్షన్ 93):
ఉననత్ విద్య మ్రయు మౌలిక సదుప్రయాల కలపన
ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ పునర్వవీస్స
ి కర్ణ చట్
ు ం- 2014 సెక్షన
ు వారీ వివర్ణ
ప్రర్ట
ు I - ప్
ర వేశిక (సెక్షన్ీ 1,2)

• సెక్షన్ 1 : చట్
ు ం పేరు: ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ పునర్వవస్స
ి కర్ణ చట్
ు ం - 2014

ప్స్
• సెక్షన్ 2 : నిర్వచన్యలు గ్ర

రం

w
vG
చా

అప్రయింటెడ డే(నియమిత్ త్యదీ) - జూన్ 2, 2014


m
fd


సమా

p5u
Jh
r7
Qr
ార్త

అధికర్ణ - రాజాయంగంలోని అధికర్ణ


Ed


వా

AA
AA
న-

/A
at
జ్ఞ

శాసనసభ నియోజక వర్


ా ం, శాసనమ్ండలి నియోజక వర్
ా ం,
ch
in

ా-వి


jo
e/
విద్య

.m
/t
s:/

ప్రర్
ు మంట్రీ నియోజక వర్
ా ం : ప్
ర జాప్ర
ర తినిధ్య చట్
ు ం - 1950 ప్
ర కార్ం
tp
ht

ఉనన నిర్వచనం
• ఎనినకల కమిష్టన్ - ఆర
ు కల్ 324 ప్
ర కార్ం రాష్ట
ు రప్తి ఏరాపటుచేస్థ
ు రు
• ఉమ్మడ ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ - నియమిత్ త్యదీకి ముందునన ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్
రాష్ట
ు రం

చట్
ు ం: శాసనం, ఆర
్ నెన్ీ, రగుయలేష్టన్, చట్
ు బ్ద్ ు రువ, నిబ్ంధ్న,
ి ై మ న ఉత్
ఉప్నిబ్ంధ్న, నియమ్ం, ఉప్నియమ్ం, ప్థకం, నోటిఫికేష్టన్...

• ై డ ఆర్
నోటిఫ ్ ర్ట: అధికార్క గెజిట్ల
ు ప్ర చురత్మ ు రువ
ై న ఉత్
• ు : 58.32 : 41.68 (ఏపీ: తెలంగాణ)
జన్యభా నిష్టపతి
• ప్ ు త్ సభుయలు : నియమిత్ త్యదీకి ఆయా సభలలో ఉనన సభుయలు
ర స్త
• ఏర్పడే రాష్ట
ు రం : ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ లేదా తెలంగాణ
• బ్ద్లాయించిన భూభాగం : నియమిత్ త్యదీనంచి ఉమ్మడ
ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ నంచి తెలంగాణ రాష్ట్
ు రనికి బ్ద్లాయించబ్డన
భూభాగం
• టె
ర జరీ
• జిలా
ు , మ్ండలం, త్హసిల్, తలూకా లేదా ఇత్ర్ భూభాగం

ప్రర్ట
ు II - ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ పునర్వవస్స
ి కర్ణ (సెక్షన్ీ 3-11)
సెక్షన్ 3: తెలంగాణ రాష్ట
ు రం ఏరాపటు

ప్స్
సెక్షన్4: ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ రాష్ట
ు రం - దాని భూభాగాలు గ్ర

రం

w
vG
చా

నోట్: విభజన త్రువాత్ పోలవర్ం ముంపు గా


ర మాల బ్ద్లాయింపులో
m
fd
సమా

p5u
Jh
r7
Qr
ార్త

ు గా, 2
భాగంగా తెలంగాణ నంచి 7 మ్ండలాలన(5 మ్ండలాలు పూర
Ed
వా

AA
AA
న-

/A
at
జ్ఞ

మ్ండలాలు ప్రక్షికంగా) ఆంధ్


ర ప్
ర దేశ్లో కలప్డం జరగంది.
ch
in

ా-వి

jo
e/
విద్య

.m
/t
s:/
tp
ht

• ు గా కలిప్రన మ్ండలాలు:
ఏపీలో పూర
కుకునూరు, వెలేరుప్రడు, వర్ రామ్చందా
ర పుర్ం, చింతూరు మ్రయు
కూనవర్ం
• ఏపీలో ప్రక్షికంగా కలిప్రన మ్ండలాలు: భదా
ర చలం(భదా
ర చలం రవినూయ
గా
ర మ్ం మినహాయించి), బూర్
ా ంప్రడు(ప్రనప్రక, మోర్ంప్లి
ు , బ్ంజర్,
బూర్
ా ంప్రడు, న్యగనేనిపో
ర లు, కృష్ట్
ా స్థగర్ట, టేకులప్లి
ు , స్థర్ప్రక,
ఇర్వెండ, మోతెప్టి
ు నగర్ట, ఉప్పస్థక, నకిరపేట్, సంప్లి
ు గా
ర మాలన
మినహాయించి)
• ై పె మ్ండలాలలో బూర్
ా ంప్రడు, కుకనూరు, వేలేరుప్రడులన
ప్శిిమ్గోదావర జిలా
ు లో కలిప్రరు.
• వర్రామ్చందా
ర పుర్ం, చింతూరు, కూనవర్ం, భదా
ర చలం
మ్ండలాలన తూరుప గోదావర జిలా
ు లో కలిప్రరు

సెక్షన్ 5: తెలంగాణ మ్రయు ఆంధ్


ర ప్
ర దేశ్ రాష్ట్
ు రలకు ఉమ్మడ రాజధానిగా
ై హ ద్రాబాద్
5(1): నియమిత్ త్యదీ నంచి ‘‘10 సంవత్ీరాలకు మించని
కాలానికి’’రండు తెలుగు రాష్ట్
ు రలకు ఉమ్మడ రాజధానిగాై హ ద్రాబాద్
ఉంటుంది

ప్స్
5(2): ఆ కాల గడువు ముగసిన త్రువాత్ై హ ద్రాబాద్ తెలంగాణ గ్ర

రం

w
vG
చా

రాజధానిగా ఉంటుంది. ఆంధ్


ర ప్
ర దేశ్ రాష్ట్ ు రాజధాని ఏరాపటు
ు రనికి కొత్
m
fd
సమా

p5u
Jh
r7
Qr
ార్త

అవుతుంది.
Ed
వా

AA
AA
న-

/A
at
జ్ఞ

నోట్: ప్ ు త్ ఉమ్మడ రాజధాని ప్ర


ర స్త ర ంత్ం అనగా...‘‘హ
ై ద్రాబాద్ పుర్ప్రలక
ch
in

ా-వి

jo
e/
విద్య

.m
/t
s:/

చట్
ు ం - 1955 ప్ ై చేయబ్డన గే
ర కార్ం నోటిఫ ర ట్ర్టై హ ద్రాబాద్ మునిీప్ల్
tp
ht

కారోపరేష్టన్(GHMC)’’
సెక్షన్ 6: నూత్న రాజధాని కోసం నిపుణుల కమిటీ ఏరాపటు
నోట్: ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ పునరవభజన చట్
ు ం - 2014 ఆమోదించిన త్యదీ నంచి
‘‘6 నెలలు మించకుండా ‘‘ ఏపీ నూత్న రాజధాని విష్టయమ
ై ఈ కమిటీ
ు ంది
త్గన సిఫారుీలు చేస్త
సెక్షన్ 7: రండు తెలుగు రాష్ట్
ు రలకు ఉమ్మడ గవర్నర్టగా ‘‘ఉమ్మడ
ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ గవర్నరే రాష్ట
ు రప్తి నిర్
ా యించిన కాలం వర్కు ‘‘ కొనస్థగుతరు
సెక్షన్ 8:ై హ ద్రాబాద్ ఉమ్మడ రాజధాని ప్ర
ర ంత్ంలో పౌరుల ర్క్షణ బాధ్యత్
గవర్నర్టదే.!!
8(1): నియమిత్ త్యదీ నంచి ఉమ్మడ రాజధాని ప్ర
ర ంత్ంలో ప్రలన్య
నిర్వహణ, నివసించే ప్
ర జలంద్ర ప్ర ు , సేవచఛ, భద్
ర ణ, ఆసి ర త్లన కాప్రడే
బాధ్యత్ గవర్నర్టదే.
8(2): ఉమ్మడ రాజధాని ప్ర
ర ంత్ంలో శాంతిభద్
ర త్లు, అంత్ర్
ా త్ భద్
ర త్లు,
కీలక సంస
ి ల భద్
ర త్, ప్
ర భుత్వ భవన్యల కేటాయింపు నిర్వహణల బాధ్యత్
గవర్నర్టదే
8(3): గవర్నర్ట త్న విధినిర్వహణలో ‘‘తెలంగాణ మ్ంతి
ర మ్ండలిని
సంప్
ర దించిన ప్రద్ప్’’ త్న విచక్షణ ప్
ర కార్ం నిర్
ా యం తీస్తకోగలరు. గవర్నర్ట
నిర్
ా యం అంతిమ్ం. దానిన ప్
ర శినంచటానికి వీలులేదు
8(4): గవర్నర్టకు సహాయసహకారాలు అందించడానికి కేంద్
ర ప్
ర భుత్వం
ప్స్
గ్ర

‘‘ఇద్ ు ంది.
ి రు సలహాదారులన ‘‘ నియమిస్త
రం

w
vG
చా

m
fd
సమా

p5u

ు గా ఏరాపట్య్యయ రాష్ట్
సెక్షన్ 9: కొత్ ు రలకు కేంద్
ర ప్
ర భుత్వం నంచి పోలీస్త
Jh
r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA
AA
న-

ద్ళాల సహకార్ం
/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/

ు గా ఏరాపట్య్యయ రండు తెలుగు రాష్ట్


9(1): కొత్ ు రలకు అద్నపు పోలీస్త
విద్య

.m
/t
s:/
tp
ht

బ్లగాలన ఏరాపటు చేయడంలో కేంద్ ు ంది.


ర ం సహాయం చేస్త
9(2):ై హ ద్రాబాద్లో ఉనన గే
ర హాండస శిక్షణా కేంద్
ర ం నియమిత్
త్యదీనంచి మూడేళ్ళ ప్రటు కేంద్
ర ప్ ు ంది. ఆ మూడు
ర భుత్వం నిర్వహస్త
సంవత్ీరాల ప్రటు ఈ శిక్షణాకేంద్
ర ం రండు తెలుగు రాష్ట్
ు రలకు ఉమ్మడ
శిక్షణా కేంద్ ు ంది. త్రువాత్ ఈ సంస
ర ంగా ప్నిచేస్త ి తెలంగాణ రాష్ట్
ు రనికి
చందుతుంది.
9(3): మూడేళ్
ు త్రావత్ అవశేష్ట ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ ప్
ర భుత్వం నిర్
ా యించుకునన
చోట్ అతయధునిక వసతులతో కూడన శిక్షణా కేందా
ర నిన ఏరాపటు
చేస్తకోవడంలో కేంద్
ర ప్ ు ంది
ర భుత్వం సహాయం చేస్త
ు గా ఏరాపట్య్యయ రండు తెలుగు రాష్ట్
9(4): కొత్ ు రలు తము
నిర్
ా యించుకుననచోట్ గే
ర హాండస కేందా
ర లు ఏరాపటు చేస్తకోవడానికి
కేంద్
ర ప్
ర భుత్వం ఆర ు ంది
ి క సహాయం చేస్త
9(5): ఉమ్మడ ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్లో ఉనన గే
ర హాండస ఆకో
ు ప్స్ ద్ళాలన ఆయా
సిబ్బంది అభిప్ర
ర యాలన తీస్తకునన త్రువాత్ రండు రాష్ట్
ు రలకు ప్ంప్రణీ
చేస్థ
ు రు. త్రువాత్ వీరు ఆయా రాష్ట్
ు రల డీజీపీల ఆధీనంలో ప్నిచేస్థ
ు రు
సెక్షన్ 10: రాజాయంగంలోని మొద్టి షెడ్యయల్కు సవర్ణ
సెక్షన్ 11: రాష్ట
ు ర ప్ ు గా ఏరాపట్య్యయ
ర భుత్వ అధికారాలన ప్రర్క్షించడం, కొత్
రండు రాష్ట్
ు రలు త్మ్ రాష్ట
ు రంలోని ఏదేని జిలా
ు లేదా ఇత్ర్ ప్ర
ర దేశిక భూభాగం
ు ర్
యొకక పేరు, విస్స ా ం లేదా సరహదు
ి లన మారుికోవడంలో సంత్
ప్స్
గ్ర

అధికారాలన కలిగ ఉంటాయి.
రం

w
vG
చా

m
fd
సమా

p5u

ప్రర్ట
ు III- చట్
ు సభలలో ప్ర
ర తినిథయం(సెక్షన్ీ 12-29):
Jh
r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA
AA
న-

రాజయసభ:
/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/

సెక్షన్ 12: రాజాయంగంలోని న్యల


ా వ షెడ్యయల్కు సవర్ణ
విద్య

.m
/t
s:/
tp
ht

వివర్ణ: ఉమ్మడ ఆంధ్


ర ప్
ర దేశ్లో రాజయసభ స్థ
ి న్యలు - 18
విభజన త్రావత్:

• ఏపీకి- 11 రాజయసభ స్థ


ి న్యలు
• తెలంగాణకు - 7 రాజయసభ స్థ
ి న్యలు

సెక్షన్ 13: ప్ ు త్ సభుయల కేటాయింపు


ర స్త
వివర్ణ: ఉమ్మడ ఏపీలోని 18 మ్ంది రాజయసభ సభుయలన నియమిత్ త్యదీ
నంచి రండు తెలుగు రాష్ట్
ు రలకు కేటాయించిన స్సట్ ు చేయుట్కు
ు కు భరీ
ై న వారగా భావించాలి. వీర ప్ద్వీకాలంలో ఎలాంటి మారుప ఉండదు
ఎనినక
లోకసభ :
సెక్షన్ 14: లోకసభలో ప్ర
ర తినిధ్యం
వివర్ణ: ప్
ర జాప్ర
ర తినిథయ చట్
ు ం - 1950కు సవర్ణ
ఉమ్మడ ఏపీలోని లోక సభ సభుయల సంఖ్య - 42
విభజన త్రువాత్:

• ఏపీకి - 25 తెలంగాణకు - 17

సెక్షన్ 15: ప్రర్


ు మంట్ మ్రయు అసెంబ్ల
ు నియోజక వరా
ా ల పునరవభజన
వివర్ణ: ప్రర్
ు మంట్ మ్రయు అసెంబ్ల
ు నియోజక వరా
ా ల పునరవభజన ఆర్
్ ర్ట
- 2008కు సవర్ణ.
ప్స్
గ్ర
ఈ సవర్ణ ప్
ర కార్ం నూత్న రాష్ట్
ు రల లోకసభ మ్రయు శాసనసభలకు

రం

w
vG
చా

m
fd
సమా

p5

ఎనినకల సంఘం ఎనినకలన నిర్వహంచవచుి


u
Jh
r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA

సెక్షన్ 16: ప్ ు త్ సభుయలకు సంబ్ంధించిన నిబ్ంధ్న


ర స్త
AA
న-

/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/

వివర్ణ: ఉమ్మడ ఏపీలోని 42 మ్ంది లోకసభ సభుయలన నియమిత్ త్యదీ


విద్య

.m
/t
s:/
tp
ht

నంచి రండు తెలుగు రాష్ట్


ు రలకు కేటాయించిన స్సట్ ు చేయుట్కు
ు కు భరీ
ై న వారగా భావించాలి. వీర ప్ద్వీకాలంలో ఎలాంటి మారుప ఉండదు
ఎనినక
శాసనసభ :
సెక్షన్ 17: శాసనసభకు సంబ్ంధించిన నిబ్ంధ్నలు
వివర్ణ: ఉమ్మడ ఏపీలోని శాసనసభ సభుయలు - 294

• రజర్టవడ స్థ
ి న్యలు : ఎస్సీ - 39, ఎస్స
ు - 15

విభజన త్రావత్ :

• ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ శాసనసభ సభుయలు - 175
• ఎస్సీ రజర్టవడ - 29
• ఎస్స
ు రజర్టవడ - 7
• తెలంగాణ శాసనసభ సభుయలు - 119
• ఎస్సీ రజర్టవడ - 19; ఎస్స
ు రజర్టవడ - 12

సెక్షన్ 18: ఆంగో


ు ఇండయన్ కమూయనిటీ ప్ర
ర తినిధ్యం
వివర్ణ: రాజాయంగంలోని ఆర
ు కల్ 333 ప్
ర కార్ం త్గనంత్ ప్ర
ర తినిధ్యం లేద్ని
ు గవర్నర్ట రండు తెలుగు శాసనసభలకు ఒకొకకక ఆంగో
భావిసే ు ఇండయన్ని
న్యమినేట్ చేయవచుి.
నోట్: ప్ ు త్ ఏపీ శాసనసభలోని ఆంగో
ర స్త ు ఇండయన్ - ఫిలిప్ సి థోచర్ట

ప్స్
సెక్షన్ 19: ప్ ు త్ సభుయల కేటాయింపు
ర స్త గ్ర

రం

w
vG
చా

వివర్ణ: ఉమ్మడ ఏిపీలోని 294 మ్ంది శాసనసభ సభుయలన నియమిత్


m
fd
సమా

p5u
Jh
r7
Qr
ార్త

త్యదీ నంచి రండు తెలుగు రాష్ట్


ు రలకు కేటాయించిన స్సట్ ు
ు కు భరీ
Ed
వా

AA
AA
న-

/A
at
జ్ఞ

ై నవారగా భావించాలి. వీర ప్ద్వీకాలంలో ఎలాంటి మారుప


చేయుట్కు ఎనినక
ch
in

ా-వి

jo
e/
విద్య

.m
/t
s:/

ఉండదు.
tp
ht

సెక్షన్ 20: శాసనసభల కాలవయవధి


వివర్ణ: రండు తెలుగు రాష్ట్
ు రల శాసనసభల ఐదేళ్
ు కాలవయవధి ‘‘ఉమ్మడ
ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ రాష్ట
ు ర శాసనసభ ప్ర
ర ర్ంభమ
ై న త్యదీ నంచి’’ప్ర
ర ర్ంభమ
ై నటు

భావించాలి.
సెక్షన్ 21: సభాప్తి, ఉప్సభాప్తి ప్
ర కిరయ నియమాలు
21(1): నియమిత్ త్యదీకి ముందునన ఉమ్మడ ఏపీ శాసనసభ స్సపకర్ట
ు గా ఏర్పడే ఆంధ్
నియమిత్ త్యదీ త్రావత్ కొత్ ర ప్
ర దేశ్ నూత్న స్సపకర్టగా
కొనస్థగుతరు. త్రావత్ ఆ శాసనసభ సభుయలు త్మ్లో ఒకరని డపూయటీ
స్సపకర్టగా ఎననకుంటారు.
21(2): నియమిత్ త్యదీ త్రావత్ ఉమ్మడ ఏపీ శాసనసభ డపూయటీ స్సపకర్ట
ు గా ఏర్పడే తెలంగాణ రాష్ట
కొత్ ు ర శాసనసభకు నూత్న స్సపకర్టన
ఎననకునేంత్వర్కూ ఆ రాష్ట
ు ర అసెంబ్ల
ు డపూయటీ స్సపకర్టగా, స్సపకర్ట కారాయలయ
విధులన నిర్వహస్థ
ు రు.
21(3): నియమిత్ త్యదీకి ముందు అమ్లులో ఉనన ఉమ్మడ ఏిపీ శాసనసభ
ు గా ఏర్పడే
‘‘కార్య విధాన కార్యకరమ్ నిర్వహణా నియమావళి’’, కొత్
తెలంగాణ రాష్ట ు గా నియమావళి
ు ర శాసనసభ కొత్
రూపందించుకునేంత్వర్కు, ఆ రాష్ట
ు ర అసెంబ్ల
ు స్సపకర్ట చేసే సవర్ణలకు
లోబ్డ ఆ రాష్ట
ు ర అసెంబ్ల
ు నియమావళిగా కొనస్థగుతుంది.
సెక్షన్ 22: రండు రాష్ట్ ు లు
ు రలకు శాసనప్రష్టతు
ప్స్
గ్ర

వివర్ణ: రాజాయంగంలోని అధికర్ణ 169 ప్
ర కార్ం...
రం

w
vG
చా

m
fd
సమా

p5u
Jh
r7
Qr
ార్త

ప్ ు త్ం ఏపీ విధానప్రష్టత్ స్థ


ర స్త ి న్యలు - 58
Ed


వా

AA
AA
న-

/A
at
జ్ఞ

ప్ ు త్ం తెలంగాణ విధానప్రష్టత్ స్థ


ర స్త ి న్యలు - 40
ch
in

ా-వి


jo
e/
విద్య

.m
/t
s:/
tp
ht

సెక్షన్ 23: విధానప్రష్టత్ విధివిధాన్యలు


వివర్ణ: ఆంధ్
ర ప్ ు ం స్థ
ర దేశ్ : మొత్ ి న్యలు - 58

• స్థ
ి నిక ప్
ర జాప్ ై న ఎమమలీీలు - 20
ర తినిధులచే ఎనినక
• ై న ఎమమలీీలు - 20
శాసనసభ సభుయలచే ఎనినక
• టీచర్ట ఎమమలీీలు - 5
• గా
ర డుయయ్యట్ ఎమమలీీలు - 5
• న్యమినేటెడ ఎమమలీీలు - 8
• ు ం స్థ
తెలంగాణ : మొత్ ి న్యలు - 40
• స్థ
ి నిక ప్
ర జాప్ ై న ఎమమలీీలు - 14
ర తినిధులచే ఎనినక
• ై న ఎమమలీీలు - 14
శాసనసభ సభుయలచే ఎనినక
• టీచర్ట ఎమమలీీలు - 3
• గా
ర డుయయ్యట్ ఎమమలీీలు - 3
• న్యమినేటెడ ఎమమలీీలు - 6

నోట్: సెక్షన్ 23(ii) ప్


ర కార్ం న్యల
ా వ షెడ్యయల్లో త్మిళ్న్యడు త్రావత్
తెలంగాణ అనే శీర
ష కలో కింది ఎంటీ
ర లన చేరాిలి

1. మునిీప్ల్ కారోపరేష్టన

2. మునిీప్రలిటీలు
3. నగర్ప్ంచాయతీలు
ప్స్
గ్ర
4. కంట్లనెమంట్ బోరు
్ లు

రం

w
vG
చా

m
fd
సమా

p5

5. జిలా
ు ప్
ర జా ప్రష్టత్లు
u
Jh
r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA

6. మ్ండల ప్
ర జా ప్రష్టత్లు
AA
న-

/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/
విద్య

.m
/t

సెక్షన్ 24: శాసనమ్ండలి నియోజకవరా


ా ల పునరవభజన - 2014కు
s:/
tp
ht

సవర్ణ
సెక్షన్ 25: శాసనమ్ండలి ైచ ర్మన్,డపూయటీ ైచ ర్మన్ ఎనినక ప్
ర కిరయ
నియమాలు
25(1): నియమిత్ త్యదీకి ముందునన ఉమ్మడ ఏపీ శాసనమ్ండలి ైచ ర్మన్
ు గా ఏర్పడే ఆంధ్
నియమిత్ త్యదీ త్రావత్ కొత్ ర ప్
ర దేశ్ నూత్న శాసనమ్ండలి
ైచ ర్మన్గా కొనస్థగుతరు. త్రావత్ ఆ శాసనమ్ండలి సభుయలు త్మ్లో
ఒకరని డపూయటీ ైచ ర్మన్గా ఎననకుంటారు.
సెక్షన్ 26: నియోజకవరా
ా ల పునరవభజన
వివర్ణ: రాజాయంగంలోని ఆర
ు కల్ 170కు లోబ్డ నూత్నంగా ఏర్పడే రండు
తెలుగు రాష్ట్
ు రల అసెంబ్ల
ు స్సట్
ు పెంపు ఈ విధ్ంగా ఉంటుంది

• ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్: 175 నంచి 225కు
• తెలంగాణ: 119 నంచి 153కు

నోట్: 2026 వర్ నియోజకవరా


ా ల పునరవభజన (స్సట్
ు పెంపు) ఉండద్ని
ఇటీవలే కేంద్
ర ం సపష్ట
ు ం చేసింది.
సెక్షన్ 27: నియోజకవరా ు రువలన ఎప్పటికప్పుడు
ా ల పునరవభజన ఉత్
నిర్వహంచడానికి ఎనినకల సంఘానికి గల అధికారాలు
సెక్షన్ 28: షెడ్యయల్ ు రువ - 1950కు సవర్ణ (చట్
్ కులాల ఉత్ ు ంలోని 5వ
ప్స్
గ్ర
షెడ్యయల్ పేర్కనన విధ్ంగా)

రం

w
vG
చా

m
fd
సమా

p5

సెక్షన్ 29: షెడ్యయల్ ు రువ - 1950కు సవర్ణ(చట్


్ తెగల ఉత్ ు ంలోని 6వ
u
Jh
r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA

షెడ్యయల్ పేర్కనన విధ్ంగా)


AA
న-

/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/

ప్రర్ట
ు IV -ై హ కోరు
ు (సెక్షన్ీ 30-43)
విద్య

.m
/t
s:/
tp
ht

సెక్షన్ 30: ఆంధ్


ర ప్
ర దేశ్లో నూత్నై హ కోరు
ు ఏరాపట్య్యయంత్వర్కు
ై హ ద్రాబాద్ై హ కోరు
ు రండు రాష్ట్
ు రలకు ఉమ్మడై హ కోరు
ు గా ఉంటుంది
30(1): నియమిత్ త్యదీ నంచి...
ఎ)ై హ ద్రాబాద్లోనిై హ కోరు
ు రాజాయంగంలోని ఆర
ు కల్ 214 ప్
ర కార్ం,
విభజన చట్
ు ంలోని సెక్షన్ 31 కింద్ ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్కు ప్
ర త్యయకై హ కోరు
ు ఏరాపటు
చేసేంత్వర్కు రండు రాష్ట్
ు రలకు ఉమ్మడై హ కోరు
ు గా ఉండాలి.
బి) నియమిత్ త్యదీ నంచి ఉమ్మడ ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ై హ కోరు ు లు
ు న్యయయమూరు
ఆ త్రావత్ ఉమ్మడై హ కోరు ు లవుతరు
ు న్యయయమూరు
30(2): ఉమ్మడై హ కోరు ు ల జీత్భతయలు జన్యభా ప్ర
ు న్యయయమూరు ర తిప్దికన
రండు రాష్ట్
ు రల మ్ధ్య కేటాయించాలి
సెక్షన్ 31: ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ై హ కోరు

నోట్: 31(2): ప్
ర కార్ం ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ నూత్నై హ కోరు
ు కేంద్
ర స్థ
ి నం రాష్ట
ు రప్తి
నిర్
ా యించిన ప్
ర దేశంలో ఉంటుంది
సెక్షన్ 32: ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ై హ కోరు ు లు
ు న్యయయమూరు
సెక్షన్ 33: ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ై హ కోరు
ు ప్రధి
సెక్షన్ 34: బార్ట కౌనిీల్లు, అడవకేట్
ు కు సంబ్ంధించిన ప్
ర త్యయక నిబ్ంధ్న
సెక్షన్ 35: ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ై హ కోరు ు నిర్వహణ కార్య విధానం
ు లో వృతి
సెక్షన్ 36: ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ై హ కోరు
ు ముద్
ర (స్సల్) అధీనత్
ప్స్
గ్ర

సెక్షన్ 37: రట్లు,ఇత్ర్ ప్
ర కిరయల సవరూప్ం
రం

w
vG
చా

m
fd
సమా

p5u

ు ల అధికారాలు
సెక్షన్ 38: న్యయయమూరు
Jh
r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA
AA
న-

సెక్షన్ 39: స్తపీ


ర ంకోరు
ు కు అపీపలు చేస్తకునేట్ కార్యవిధానం
/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/

సెక్షన్ 40:ై హ ద్రాబాద్ై హ కోరు


ు నంచి ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ై హ కోరు
ు కు
విద్య

.m
/t
s:/
tp
ht


ర స్సడంగుల బ్దిలీ
సెక్షన్ 41: ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ై హ కోరు
ు కు బ్దిలీ చేసిన పో
ర స్సడంగస విష్టయంలో
అపీపలు చేస్తకోవడానికి లేదా చర్య తీస్తకోవడానికి అధికార్ం
సెక్షన్ 42: వాయఖ్యనం
సెక్షన్ 43: మినహాయింపులు
ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ నూత్నై హ కోరు
ు :

• ఉమ్మడై హ కోరు ై న త్యదీ : 26 డసెంబ్ర్ట,


ు విభజన నోటిఫికేష్టన్ విడుద్ల
2018
• ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ తతకలికై హ కోరు
ు ప్ర ై ై మ న రోజు : జనవర 1, 2019
ర ర్ంభ
(రాష్ట ు రువ దావరా)
ు రప్తి ఉత్
• ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ై హ కోరు
ు న ప్ర
ర ర్ంభించినవారు : స్తపీ
ర ంకోరు ు
ు న్యయయమూర
జసి
ు స్ ఎన్ వి ర్మ్ణ
• ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ై హ కోరు
ు తతకలిక భవనం ప్ర
ర ర్ంభించిన రోజు : ఫిబ్
ర వర
3, 2019
• ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ తతకలికై హ కోరు
ు భవన్యనిన ప్ర
ర ర్ంభించినవారు :
స్తపీ
ర ంకోరు
ు ప్ ు జసి
ర ధాన న్యయయమూర ు స్ ర్ంజన్ గగోయ్
• ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ శాశవత్ై హ కోరు
ు భవన్యనిన ప్ర
ర ర్ంభించిన వారు : జసి
ు స్
ర్ంజన్ గగోయ్
ప్స్
గ్ర

ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ తతకలికై హ కోరు
ు భవన్యనిన ఎకకడ నిరమంచారు :
రం

w
• vG
చా

m
fd
సమా

p5u

నేలప్రడు (గుంటూరు)
Jh
r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA
AA

ు : జసి
న-

ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ై హ కోరు
ు తొలి తతకలిక ప్
ర ధాన న్యయయమూర ు స్
/A


at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/

చాగర ప్
ర వీణ్ కుమార్ట
విద్య

.m
/t
s:/
tp
ht

• ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ై హ కోరు ు ల సంఖ్య
ు లో నూత్న తొలి న్యయయమూరు
(ప్ ు త్ం):1+13=14
ర స్త

ు వంగా విభజన ప్
నోట్: వాస ర కార్ం ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ై హ కోరు ు ం
ు కు ద్కికన మొత్
ు ల సంఖ్య : 37
న్యయయమూరు

• ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ై హ కోరు ు ల చేత్ ప్
ు న్యయయమూరు ర మాణ స్సవకార్ం
చేయించినవారు : ఏపీ గవర్నర్ట నర్సింహన్
• ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ై హ కోరు
ు ఏర్పడన త్రువాత్ ప్రశీలనకు వచిిన మొద్టి
కేస్త : విశాఖ్ మ్హానగర్ప్రలక సంస
ి V/S గాజుల శోభారాణి
ప్ ు త్ం ఆంధ్
ర స్త ర ప్
ర దేశ్ై హ కోరు ు లు :
ు లోని న్యయయమూరు

1. జసి
ు స్ చాగర ప్
ర వీణ్ కుమార్ట(తతకలిక ప్ ు )
ర ధాన న్యయయమూర
2. జసి
ు స్ ఎ వి శేష్టస్థయి
3. జసి ు
ు స్ ఎం. స్సతరామ్మూర
4. జసి
ు స్ సర్స వెంకట్న్యరాయణ భటి

5. జసి
ు స్ దురా
ా ప్
ర స్థద్ రావు
6. జసి
ు స్ స్తనీల్ చౌద్ర
7. జసి ు
ు స్ ఎం. సత్యన్యరాయణమూర
8. జసి
ు స్ జి. శాయమ్స ప్
ర స్థద్

ప్స్
9. జసి
ు స్ క. ఉమాదేవి గ్ర

రం

w
vG
చా

10. జసి
ు స్ యన్. బాలయోగ
m
fd
సమా

p5u
Jh
r7
Qr
ార్త

11. జసి
ు స్ టి. ర్జని
Ed
వా

AA
AA
న-

/A
at
జ్ఞ

12. జసి
ు స్ డ.వి.ఎస్.ఎస్ సమ్యాజులు
ch
in

ా-వి

jo
e/
విద్య

.m
/t
s:/

13. జసి
ు స్ కొంగర్పు జయలక్షిమ
tp
ht

14. జసి
ు స్ ఎం. గంగారావు

ప్రర్ట
ు V- వయయానికి అనమ్తి, రాబ్డుల ప్ంప్రణీ (సెక్షన్ీ 44-46)
సెక్షన్ 44: తెలంగాణ రాష్ట
ు రంలో వయయానికి అనమ్తి ఇవవడం
సెక్షన్ 45: ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ రాష్ట
ు రపు లకకలకు సంబ్ంధించిన నివేదికలు
సెక్షన్ 46: రాబ్డని ప్ంప్రణీ చేయుట్
వివర్ణ: 46(1): రండు రాష్ట్
ు రల మ్ధ్య కేంద్
ర ం నంచి వచేి ప్నన ప్ంప్కం
13 వ ఆర
ి కసంఘం ఆదేశాలకు అనగుణంగా చేయాలి
ప్ర
ర తిప్దిక: జన్యభా దామాష్ట్
46(2): నూత్నంగా ఏరాపట్య్యయ ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ రాష్ట్
ు రనికి లభయమ్య్యయ
వనరులన ద్ృష్ట
ు లో ఉంచుకొని కేంద్
ర ం సముచిత్ గా
ర ంట్
ు న ఇవవవచుి.
46(3): అవశేష్ట ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్లోని వెనకబ్డన ప్ర ై న రాయలస్సమ్,
ర ంతల
ు ర్ కోస్థ
ఉత్ ు ప్ర
ర ంతల అభివృది
ి కి కేంద్
ర ం ప్
ర త్యయక అభివృది
ి ప్రయకేజీని, త్గన
పో
ర తీహాకాలన కలిపంచాలి
ప్రర్ట ు లు,అప్పుల ప్ంప్కం(సెక్షన్ీ 47-67)
ు VI - ఆస్త
ు ంపు
సెక్షన్ 47: ఈ భాగం వర
47(1): ఈ భాగంలోని నిబ్ంధ్నలు నియమిత్ త్యదీకి ముందు ఉమ్మడ
ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ రాష్ట్ ు లు, అప్పుల ప్ంప్కానికి సంబ్ంధించి
ు రనికి చందిన ఆస్త
ు ు స్థ యి
వర
ప్స్
గ్ర

47(2): ఉమ్మడ ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ రాష్ట
ు రం తీస్తకునన నిర్
ా యాల వల
ు కలిగే
రం

w
vG
చా

m
fd
సమా

p5u

ప్
ర యోజన్యలు, నష్ట్
ు లకు రండు రాష్ట్
ు రలు కటు
ు బ్డ ఉండాలి
Jh
r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA
AA
న-

47(3): రండు రాష్ట్


ు రల అవసరానిన బ్టి
ు ఆర
ి క సరు
ి బాటుకు లోబ్డ
/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/

ు లు, అప్పుల ప్ంప్కం జర్గాలి


ఆస్త
విద్య

.m
/t
s:/
tp
ht

47(4): రండు రాష్ట్ ు లు, అప్పుల ప్ంప్కం విష్టయంలో


ు రల మ్ధ్య ఆస్త
ు త్య ‘‘భార్త్ కంపో
సమ్సయలు త్లతి ై
ు రలర్ట అండ ఆడట్ర్ట జనర్ల్’’ సలహాపె
కేంద్
ర ం ప్రష్టకరంచాలి
ు వులు
సెక్షన్ 48: భూమి మ్రయు వస్త
వివర్ణ: ఉమ్మడ ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ రాష్ట్
ు రనికి చందిన అనిన భూములు, అనిన

ు ురు , స్థమాగ ు వులు...
ర , వస్త
ఎ) బ్దీలీ అయిన సరహదు
ి లోప్ల ఉంటే తెలంగాణ రాష్ట్
ు రనికి
ై న్య ఆంధ్
బి) ఇత్ర్ ఏ సంద్ర్భంలోనె ర ప్
ర దేశ్ రాష్ట్
ు రనికి చందుతయి.
నోట్: 48(1): ఉమ్మడ ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ రాష్ట్
ు రనికి చందిన అనిన భూములు,
అనిన స
ు ురు , స్థమాగ ు వులు ఉమ్మడ ఆంధ్
ర , వస్త ర ప్
ర దేశ్ వెలుప్ల నెలకొని
ఉంటే అటి ు లన రండు రాష్ట్
ు ఆస్త ు రల మ్ధ్య జన్యభా ప్ర
ర తిప్దికన ప్ంప్కం
చేయాలి.
48(2): ప్
ర త్యయక సంస
ి లు, వర్టకష్ట్ప్లు, స ై న వాటిని అవి ఏ
ు ర్ట లు... మొద్ల
రాష్ట
ు రంలో నెలకొలిప ఉంటే ఆ రాష్ట్
ు రనికి చందుతయి
48(3): ఉమ్మడ ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ రాష్ట
ు రమ్ంత అధికార్ ప్రధి కలిగన
సచివాలయ శాఖ్ధిప్తులన
సెక్షన్ 49: ఖ్జాన్య మ్రయు బాయంకు నిలవలు
ప్ంప్రణీ ప్ర
ర తిప్దిక - జన్యభా దామాష్ట్
ు కాలో
నోట్: ఈ ప్ంప్రణీ భార్త్ రజర్టవ బాయంకు పుస ు రండు రాష్ట్
ు రల ప్ర్ప్తి
ప్స్
గ్ర

నిలవలన సరు
ి బాటు చేయడం దావరా భాగ నిర్
ా యానిన అమ్లుప్ర్చాలి.
రం

w
vG
చా

m
fd
సమా

p5u

అంత్యకానీ టె
ర జరీల దావరా నగదు బ్దిలీ చేయకూడదు
Jh
r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA
AA
న-

సెక్షన్ 50: ప్నన బ్కాయిలు


/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/

ు ఏ రాష్ట
వివర్ణ: బ్కాయిలన వసూలు చేసే హకుక సంబ్ంధిత్ ఆసి ు రంలో
విద్య

.m
/t
s:/
tp
ht

ఉంటే ఆ రాష్ట
ు రం కలిగ ఉంటుంది
సెక్షన్ 51: రుణాలు,అడావనీలన తిరగ రాబ్టే
ు హకుక
51(1): రుణాలు, అడావనీలు పందిన సంస
ి లు ఏ రాష్ట
ు రంలో ఉంటే ఆ
రాష్ట
ు రం సంబ్ంధిత్ రుణాలు, అడావనీలన తిరగ రాబ్టే
ు హకుక కలిగ
ఉంటుంది
51(2): ఒకవేళ్ ఆ రుణాలు, అడావనీలు పందిన సంస
ి లు ఉమ్మడ
ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ వెలుప్ల ఉంటే వాటిని వసూలు చేసే హకుక ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ కలిగ
ఉంటుంది.
ఆ విధ్ంగా ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ వసూలు చేసిన రుణాలు, అడావనీలు ‘‘జన్యభా
ప్ర
ర తిప్దికన’’ రండు రాష్ట్
ు రల మ్ధ్య ప్ంచాలి.
సెక్షన్ 52: కొనిన నిధులలో పెటు
ు బ్డులు, ప్ర్ప్తులు
సెక్షన్ 53: రాష్ట
ు ర ప్
ర భుత్వ సంస ు లు, అప్పులు
ి ల ఆస్త
ప్ంప్రణీ ప్ర
ర తిప్దిక: స్థ
ి నిక సంస ు లు, అప్పులు - అవి ఉనన రాష్ట్
ి ల ఆస్త ు రనికి
అంత్రాష్ట
ు ర హోదా కలి
ా న సంస
ి ల ప్
ర ధాన కారాయలయాలన ‘‘జన్యభా
ప్ర
ర తిప్దికన ‘‘ ప్ంచాలి.
సెక్షన్ 54: ప్
ర జారుణం
వివర్ణ: జన్యభా దామాష్ట్ ప్
ర కార్ం రండు రాష్ట్
ు రల మ్ధ్య ప్ంప్కం జర్గాలి
సెక్షన్ 55: సవలపకాలిక రుణం
ప్స్
గ్ర

వివర్ణ: సవలపకాలిక రుణ ఉదే
ి శాయలు నియమిత్ త్యదీన లేదా ఆ రోజు
రం

w
vG
చా

m
fd
సమా

p5u

నంచి ఏరాపట్య్యయ రాష్ట్ ై న్య రాష్ట


ు రలలో ఏద ు ం అయినట్
ు రం నిమిత్ ు యిత్య
Jh
r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA
AA
న-

అప్పుడు ఆ రాష్ట్
ు రనికే ఉండాలి
/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/

ై న్య ఇత్ర్ సంద్రాభలలో దానిని జన్యభా ప్ర


ఏద ర తిప్దికన ప్ంచాలి
విద్య

.m
/t
s:/
tp
ht

సెక్షన్ 56: అధికంగా వసూలు చేసిన ప్ననలన వాప్స్తచేయుట్


వివర్ణ: నియమిత్ త్యదీ న్యటికి ఉమ్మడ ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ అధికంగా వసూలు
చేసిన ప్ననలన రండు రాష్ట్
ు రల మ్ధ్య జన్యభా ప్ర
ర తిప్దికన ప్ంచాలి
సెక్షన్ 57: డప్రజిటు

వివర్ణ: నియమిత్ త్యదీ న్యటికి ఉమ్మడ ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ దావరా నిర్వహంచిన
ై న్య పౌర్డప్రజిట్లు, రుణనిధులు లేదా దాత్ృత్వ లేదా ఎండోమంట్
ఏవె
సంస
ి ల నిధులన రండు రాష్ట్
ు రల మ్ధ్య జన్యభా ప్ర
ర తిప్దికన ప్ంచాలి
సెక్షన్ 58: భవిష్టయనిధి
వివర్ణ: నియమిత్ త్యదీ న్యటికి సరీవస్తలో ఉనన ఒక ప్
ర భుత్వ ఉద్యయగని
శాశివత్ంగా ఏ రాష్ట్
ు రనికి కేటాయిస్థ
ు రో భవిష్టయనిధి ఖ్త విష్టయంలో ఆ
ు రాధికార్ం పందిన రాష్ట
రోజు నంచి ఉత్ ు రం బాధ్యత్ వహంచాలి
సెక్షన్ 59: ఫించన

వివర్ణ: చట్
ు ంలోని 8వ షెడ్యయల్లోని నిబ్ంధ్నల ప్
ర కార్ం రండు రాష్ట్
ు రలు
ఫించన ు న బ్దిలీ చేయాలి
సెక్షన్ 60: ఒప్పందాలు
సెక్షన్ 61: చర్య తీస్తకోద్గన త్ప్పు చేసినట్
ు యిత్య బాధ్యత్
వివర్ణ: సంబ్ంధిత్ చర్య ఏ రాష్ట
ు ర ప్ర
ర దేశిక ప్ర
ర ంత్ంలో జరగ ఉంటే ఆ
రాష్ట
ు రమే బాధ్యత్ వహంచాలి.
ఇత్ర్ సంద్రాభలలో రండు రాష్ట్
ు రలు అంగీకరంచిన విధ్ంగా జన్యభా
ప్స్
గ్ర

ప్ర
ర తిప్దికన ప్ంప్కాలు జర్గాలి
రం

w
vG
చా

m
fd
సమా

p5u

సెక్షన్ 62: పూచీదారుని బాధ్యత్


Jh
r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA
AA

ు సంద్రాభలకు ఆంధ్
న-

వివర్ణ: రాష్ట
ు రం లోప్ల జరగన పూచీకతు ర ప్
ర దేశ్ రాష్ట
ు రమే
/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/

బాధ్యత్ వహంచాలి
విద్య

.m
/t
s:/
tp
ht

ై న్య సంద్రాభలలో రండు రాష్ట్


ఇత్ర్ ఏద ు రలు అంగీకరంచిన విధ్ంగా జన్యభా
ప్ర
ర తిప్దికన ప్ంప్కాలు జర్గాలి
సెక్షన్ 63: అనిశిిత్ సి
ి తిలో ఉనన అంశాలు
సెక్షన్ 64: అవశేష్ట నిబ్ంధ్న
ు లప్ంప్కం లేదా ఒప్పంద్ం వలన బాధ్యత్లు
సెక్షన్ 65: ఆస్త
సెక్షన్ 66: కొనిన సంద్రాభలలో కేటాయింపు లేదా సరు
ి బాటు చేయడంలో
కేంద్ర ప్
ర భుతవనికి గల అధికార్ం
సెక్షన్ 67: సంచిత్నిధిై పె ఛారీ
ీ చేసే కొనిన వయయాలు
ప్రర్ట
ు VII - కొనిన కారోపరేష్టన
ు కు సంబ్ంధించిన నియమాలు (సెక్షన్ీ68-
75):
సెక్షన్ 68: వివిధ్ కారోపరేష్టన
ు , కంపెనీలకు సంబ్ంధించిన నిబ్ంధ్నలు
వివర్ణ: ఉమ్మడ ఆంధ్
ర ప్ ై న కంపెనీలు,కారోపరేష్టన
ర దేశ్ కోసం ఏరాపటె ు
నియమిత్ త్యదీ నంచి కూడా అదే ప్ర
ర ంత్ంలో కొనస్థగాలి. కారోపరేష్టన

ు లు,హకుకలు, బాధ్యత్లు రండు రాష్ట్
ఆస్త ు రల మ్ధ్య ప్ంచాలి
ు ఉత్పతి
సెక్షన్ 69: విద్యచికి ు , విదుయత్ సర్ఫరాకు, నీటి సర్ఫరా
కొనస్థగంచడానికి నియమాలు
సెక్షన్ 70: ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ రాష్ట
ు ర ఆర
ి క సంస
ి
వివర్ణ: రాష్ట
ు ర ఆర
ి క సంస
ి ల చట్
ు ం - 1951లోని 63వ చట్
ు ం ప్
ర కార్ం
ై న ఆంధ్
ఏరాపటె ర ప్
ర దేశ్ రాష్ట
ు ర ఆర
ి క సంస
ి ప్ ు త్ం మాదిరగానే నియమిత్
ర స్త
ప్స్
గ్ర

త్యదీ త్రువాత్ కూడా కేంద్
ర ప్ ు
ర భుత్వం ఆదేశాలకు అనగుణంగా ప్ని చేసూ
రం

w
vG
చా

m
fd
సమా

p5u

ఉంటుంది
Jh
r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA
AA
న-

సెక్షన్ 71: కొనిన కంపెనీలకోసం నిబ్ంధ్నలు


/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/

సెక్షన్ 72: ప్ ు త్మునన రోడు


ర స్త ్ ర్వాణా ప్రమట్
ు న కొనస్థగంచడానికి
విద్య

.m
/t
s:/
tp
ht

తతకలిక నిబ్ంధ్నలు
సెక్షన్ 73: తొలగంపు నష్ట
ు ప్రహారానికి సంబ్ంధించిన ప్
ర త్యయక నిబ్ంధ్నలు
సెక్షన్ 74: ఆదాయపు ప్ననకు సంబ్ంధించిన ప్
ర త్యయక నిబ్ంధ్న
సెక్షన్ 75: కొనిన రాష్ట
ు ర సంస
ి లకు సౌకరాయల కొనస్థగంపు
ప్రర్ట
ు VIII - సరీవస్తలకు సంబ్ంధించిన నియమాలు(సెక్షన్ీ 76-83)
సెక్షన్ 76: అఖిలభార్త్ సరీవస్తలకు సంబ్ంధించిన నిబ్ంధ్నలు
వివర్ణ: రాష్ట
ు ర కాయడర్ట అంటే...

• ఇండయన్ అడమనిసే
ు రటివ్ సరీవస్ నియమావళి-1954 ప్
ర కార్ం ఐఎఎస్
• ఇండయన్ పోలీస్ సరీవస్ నియమావళి-1954 ప్
ర కార్ం ఐపీఎస్
• ఇండయన్ ఫారస్
ు సరీవస్ నియమావళి-1954 ప్
ర కార్ం ఐఎఫఎస్

సెక్షన్ 77: ఇత్ర్ సరీవస్తలకు సంబ్ంధించిన నిబ్ంధ్నలు


సెక్షన్ 78: సరీవస్త నియమాలు
వివర్ణ: సరీవస్త వయవహారాలు, విఙ్
ఞ పు
ు లు, వివాదాలు ప్రశీలించి త్గన
సిఫారుీలు చేయడానికి నియమిత్ త్యదీ నంచి 30 రోజులలోపు కేంద్
ర ం
ు ంది
సలహాసంఘాలన నియమిస్త
సెక్షన్ 79: అదే ప్ద్విలో అధికార్
ు కొనస్థగంపునకు నిబ్ంధ్న
సెక్షన్ 80: సలహాసంఘాలు
సెక్షన్ 81: ఆదేశాలు ఇవవడానికి కేంద్
ర ప్
ర భుతవనికి గల అధికార్ం

ప్స్
సెక్షన్ 82: ప్
ర భుత్వర్ంగ సంస
ి ల ఉద్యయగులకు నిబ్ంధ్న గ్ర

రం

w
vG
చా

వివర్ణ: నియమిత్ త్యదీ నంచి రాష్ట


ు రప్
ర భుత్వర్ంగ సంస
ి లలోని,
m
fd
సమా

p5u
Jh
r7
Qr
ార్త

కారోపరేష్టన
ు , సవయంప్ ు గల సంస
ర తిప్తి ి లలోని ఉద్యయగులు అటి

Ed
వా

AA
AA
న-

/A
at
జ్ఞ

ప్
ర భుత్వర్ంగ సంస ి లలోని ఉద్యయగాలలో ఒక సంవత్ీర్ం ప్రటు
ch
in

ా-వి

jo
e/
విద్య

.m
/t
s:/

ి ల యాజమాన్యయలుై పె
కొనస్థగుతరు. ఈ సమ్యంలో సంబ్ంధిత్ సంస
tp
ht

రండు రాష్ట్
ు రల మ్ధ్య ఉద్యయగుల ప్ంప్కానికి విధివిధాన్యలన
రూపందిస్థ
ు యి
సెక్షన్ 83: రాష్ట
ు ర ప్బి
ు క సరీవస్ కమీష్టన్ నిబ్ంధ్నలు
వివర్ణ: నియమిత్ త్యదీ నంచి ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్కు ఉమ్మడ ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ ప్బి
ు క
సరీవస్ కమిష్టనే కొనస్థగుతుంది.
తెలంగాణకు ప్
ర త్యయక ప్బి
ు క సరీవస్ కమిష్టన్ ఏరాపటు చేసేవర్కు రాష్ట
ు రప్తి
ు ంది.
అనమ్తితో యూపీఎస్సీ విధులు నిర్వహస్త
ప్రర్ట
ు IX- జలవనరుల నిర్వహణ,అభివృది
ి (సెక్షన్ీ 84-91)
సెక్షన్ 84: గోదావర,కృష్ట్
ా నదీజలాల వనరులు,వాటి నిర్వహణ మ్ండళ్ళకు
అపెకీ కౌనిీల్ (శిఖ్రాగ
ర మ్ండళి) ఏరాపటు
84(1): గోదావర,కృష్ట్
ా నదీజలాల వనర్నలు,వాటి నిర్వహణ మ్ండళ్ళ
ప్నితీరుని ప్ర్యవేక్షించడం కోసం కేంద్
ర ప్
ర భుత్వం అపెకీ కౌనిీల్ (శిఖ్రాగ

ు ంది
మ్ండళి) ఏరాపటు చేస్త
84(2): ఈ అపెకీ కౌనిీల్ కు
ై మన్: కేంద్
ఎ)ఛెర ర జలవనరుల మ్ంతి

బి)ఒక సభుయడు: ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ ముఖ్యమ్ంతి

సి)మ్ర్క సభుయడు: తెలంగాణ ముఖ్యమ్ంతి

84(3): అపెకీ కౌనిీల్ విధులు:
i)గోదావర,కృష్ట్
ా నదుల మ్ండళ్ళ నిర్వహణ బాధ్యత్లన చేప్ట్
ు డం
ప్స్
గ్ర

ii)అవసర్మ
ై న సంధ్రాభలలో కృష్ట్ ై కొత్
ా గోదావర నదులపె ు ప్ర
ర జెకు
ు ల
రం

w
vG
చా

m
fd
సమా

p5u

నిరామణం కోసం నదీ నిర్వహణ మ్ండళ్లళ,కేంద్


ర జలసంఘం చేసిన
Jh
r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA
AA

ై ప్
న-

ప్
ర తిప్రద్నలపె ర ణాళిక రూపందించడం,ఆమోదించడం
/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/

ు రల మ్ధ్య నదీ జలాల ప్ంప్రణీై పె ఏద


ు గా ఏర్పడే రాష్ట్
iii)కొత్ ై న్య వివాద్ం
విద్య

.m
/t
s:/
tp
ht

ు త్య సంప్
త్లతి ర దింపుల దావరా ఒప్పందాలు కుదురుికొని ప్రష్టకరంచడం
iv)కృష్ట్ ై ల ప్రష్ట్కర్ టి
ా నదీజలాల వివాద ర బ్యయనల్ ప్రధిలో లేని వివాదాలన
అంత్రాష్ట
ు ర నదీ
జలవివాదాల చట్
ు ం: 1956 ప్
ర కార్ం ఏరాపటు చేయబ్డే టి
ర బ్యయనల్ కు
రఫర్ట చేయడం
సెక్షన్ 85: జల నిర్వహణ మ్ండళి ఏరాపటు,విధులు
85(1).రాష్ట ై న 60 రోజులో
ు రం ఏరాపటె ు గా ప్ ు త్,భవిష్టయత్ లో వచేి ప్ర
ర స్త ర జెకు
ు ల
ప్రప్రలన,కరమ్బ్దీ
ి కర్ణ,నిర్వహణ,ప్నితీరు ప్ర్యవేక్షణకు కేంద్
ర ప్
ర భుత్వం
విడగా గోదావర జల నిర్వహణ మ్ండలి,కృష్ట్
ా జల నిర్వహణ మ్ండలిని
ు ంది.
ఏరాపటు చేస్త
85(2) గోదావర జల నిర్వహణ మ్ండలి ప్
ర ధాన కారాయలయం తెలంగాణలో,
కృష్ట్
ా జల నిర్వహణ మ్ండలి ప్
ర ధాన కారాయలయం ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ లో ఏరాపటు
చేస్థ
ు రు.
85(3) ఈ రండు బోరు
్ లు కేంద్
ర ప్
ర భుత్వ ప్రప్రలన్య నియంత్
ర ణలో
సవయంప్ ు గల సంస
ర తిప్తి ి లుగా ప్నిచేస్థ
ు యి
85(4) జల నిర్వహణ మ్ండలి బోరు ై మన్ మ్రయు సభుయలుం
్ ఛెర
ై మన్: భార్త్ ప్
ఎ)ఛెర ర భుత్వ కార్యద్రి లేదా అద్నపు కార్యద్రి హోదా గల
ు (కేంద్
వయకి ర నియామ్కం)
బి)ఇరు రాష్ట్
ు రలు ప్
ర తిప్రదించే ఇద్
ి రు సభుయలు.ఒకరు చీఫ ఇంజనీర్ట
ప్స్
గ్ర

హోదాకు త్కుకవ కాని స్థంకేతిక నిపుణుడు;మ్ర్కరు ప్రప్రలన్య ర్ంగ
రం

w
vG
చా

m
fd
సమా

p5u

నిపుణుడు
Jh
r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA
AA
న-

సి)కేంద్
ర ం నియమించే ఇంకొక నిపుణుడు
/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/

85(5).బోరు ు స్థ
్ యొకక పూర ి యి సభయకార్యద్రి: కేంద్
ర జలవనరుల
విద్య

.m
/t
s:/
tp
ht

ు (కేంద్
సంఘం ఛీఫ ఇంజనీర్ట హోదాకు త్కుకవ కాని వయకి ర నియామ్కం)
85(6). కేంద్
ర జలసంఘంలో అవసర్మ
ై ననిన ఛీఫ ఇంజనీర్ట స్థ
ి యి
పోస్త
ు లన కేంద్
ర ప్
ర భుత్వం ఏరాపటు చేయాలి
85(7).రజరావయర్
ు రోజువార నిర్వహణ కోసం బోరు
్ లు కేంద్
ర ప్రరశా
ర మిక
భద్
ర తద్ళ్ం సహాయం చేస్తకుంటాయి.ఆ విధివిధాన్యలన కేంద్
ర ం
నిరే ు ంది.
ి శిస్త
85(8)బోరు
్ ల విధులు:
ు గా ఏర్పడే రాష్ట్
ఎ)కొత్ ు రలోు ని ప్ర
ర జెకు
ు లకు నీటిసర్ఫరా నియంత్
ర ణ
i) అంత్రాష్ట
ు ర నదీ జలవివాదాల చట్
ు ం: 1956 కింద్ ఏర్పడన టి
ర బ్యయనల్
ఇచిిన తీరుపనకు అనగుణంగా..
ii)ప్ ు త్మునన ఆంధ్
ర స్త ర ప్
ర దేశ్ రాష్ట
ు రప్
ర భుత్వంతో ఏదేనీ రాష్ట
ు రం లేదా
కేంద్
ర పేరాంత్ప్రలిత్ ప్ర
ర ంత్ం తో జరగన ఒప్పందాలు,ఏరాపట్
ు కు
అనగుణంగాం.
బి)ఆయా సంస
ి లకు విదుయత్ సర్ఫరాన నియంతి
ర ంచడం
ు గా ఏర్పడే రాష్ట్
సి) కొత్ ై ప్
ు రల నదులు,వాటి ఉప్నదులపె ు త్ం నిరామణంలో
ర స్త
ు గా చేప్టే
ఉనన కొత్ ు నీటి వనరుల అభివృది
ి ప్ర
ర జెకు
ు లకు సంబ్ంధించిన
నిరామణాలన మ్దింపు చేయడం
డ)గోదావర,కృష్ట్ ై ఇప్పటికే నిరమంచిన, నియమిత్ త్యదీన్యటికి
ా నదులపె
చేప్టి
ు న ప్ర
ర జెకు
ు లకు నీటి కేటాయింపులకు నష్ట
ు ం కలగద్ని, జలవివాద్
ప్స్
గ్ర

టి
ర బ్యయనల్ కేటాయింపులకు భంగం కలగద్ని నిరా
ి రంచుకున్యనక,నూత్న
రం

w
vG
చా

m
fd
సమా

p5u

ప్ర
ర జెకు
ు ల నిరామణానికి సంబ్ంధించిన ప్
ర తిప్రద్నలకు స్థంకేతిక ఆమోద్ం
Jh
r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA
AA
న-

తెలప్డం
/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/

ఇ)11 వ షెడ్యయల్ లో పేర్కనన అంశాల ప్ర


ర తిప్దికన కేంద్
ర ం అప్పగంచే
విద్య

.m
/t
s:/
tp
ht

ు వాయలు
ఇత్ర్ కర్
సెక్షన్ 86: బోరు
్ సిబ్బంది
నోట్: బోరు ు ని కేంద్
్ సిబ్బంది యొకక జీత్భతయల నిష్టపతి ర ం నిర్
ా యించిన
మేర్ రండు రాష్ట్
ు రలు భరంచాలి
సెక్షన్ 87: మ్ండలి ప్రధి
నోట్: గోదావర,కృష్ట్
ా బోరు ు రంచి
్ ల ప్రధి ఆ రండు నదులకు విస
ఉంటుంది.
ై న్య సమ్సయ ఉంటే దాని నివృతి
ఇందులో ఏద ు కి కేందా
ర నికి ప్ంప్రస్థ
ు రు
సెక్షన్ 88: మ్ండలి అధికార్ం
ఎ)సమావేశ సమ్యం,స
ి లం,నిర్వహణా ప్ద్
ి తిని నిర్
ా యించుకోవడం
బి)బోరు ై మన్ లేదా అధికార అధికారాలన ద్ఖ్లు ప్ర్చడం
్ ఛెర
సి)అధికారులు, సిబ్బంది నియామ్కాలు, విధి విధాన్యలన నిర్
ా యించడం
డ)అవసర్మ
ై న ఇత్ర్ నిబ్ంధ్నలన రూపందించుకోవడం
సెక్షన్ 89: నీటి వనరుల కేటాయింపు
నోట్: కృష్ట్
ా జల వివాద్ టి
ర బ్యయనల్ గడువు కింది విధివిధాన్యలతో
పడగంచబ్డుతుంది.
ఎ)ఇప్పటి వర్కు ఏ టి
ర బ్యయనల్ కూడా కేటాయింపులు చేయని ప్ర
ర జెకు
ు లకు
నీటి కేటాయింపులు చేయడం
బి)నీటి ప్
ర వాహం త్గ
ా న సంద్రాభలలో ఆయా ప్ర
ర జెకు
ు ల వారీగా నీటి
ప్స్
గ్ర

విడుద్లకు విధివిధాన్యలన నిర్
ా యించడం.
రం

w
vG
చా

m
fd
సమా

p5u

సెక్షన్ 90: జాతీయ ప్ర


ర జెకు
ు గా పోలవర్ం నీటిప్రరుద్ల ప్ర
ర జెకు

Jh
r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA
AA
న-

90(1). పోలవర్ం నీటిప్రరుద్ల ప్ర


ర జెకు
ు న జాతీయ ప్ర
ర జెకు
ు గా
/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/

ప్
ర కటించడమ
ై నది
విద్య

.m
/t
s:/
tp
ht

90(2). పోలవర్ం నీటిప్రరుద్ల ప్ర


ర జెకు
ు అభివృది
ి ,నియంత్
ర ణన కేంద్
ర ం
చేప్డుతుంది
90(3). పోలవర్ం నీటిప్రరుద్ల ప్ర
ర జెకు ు గా ఏర్పడే తెలంగాణ రాష్ట
ు కు కొత్ ు రం
త్న ఆమోదానిన తెలియచేసినటే
ు భావించాలి
90(4). పోలవర్ం నీటిప్రరుద్ల ప్ర
ర జెకు ు చేయడానికి కావలసిన
ు న పూర
అనిన ర్కాల ప్రాయవర్ణ,అట్వీ,పునరావాస,పునరనరామణ నిబ్ంధ్నలకు
సంబ్ంధించిన అనిన ర్కాల అనమ్తులన పంది కేంద్
ర ప్
ర భుత్వమే ఈ
ప్ర
ర జెకు ు చేయాలి.
ు న పూర
సెక్షన్ 91: తుంగభద్
ర బోరు
్ ఏరాపటు
వివర్ణ: ఈ బోరు
్ లో తెలంగాణ మ్రయు ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ రాష్ట్
ు రలు ఉంటాయి.
ఈ బోరు
్ ప్ర్యవేక్షించే ప్థకాలు:ై హ లవల్ కన్యల్,లో లవల్ కన్యల్,రాజోలి
బ్ండ మ్ళిళంపు ప్థకాలు
పోలవర్ం ప్ర
ర జెకు
ు : ముఖ్యమ
ై న సమాచార్ం

• పోలవర్ం కొనిన ద్శాబా


ి లుగా కొనస్థగుతునన స్తదీర్
ఘ గాథ!
• గోదావర మాదిరగానే దీని ప్
ర యాణంలోనూ ఎనోన మ్లుపులు.
• ు
ఎనోన అభయంత్రాలన, అవరోధాలన అధిగమిసూ చివర్కు జాతీయ
హోదాన పందింది. అయిన్య కథ స్థఫీగా నడవడం లేదు. అనేక

ప్స్
ఒడుదొడుకుల మ్ధ్య ప్యనిస
ు ంది. గ్ర

రం

w
vG
చా

సకాలంలో నిధులు ఇవవడం లేద్ంట్లంది రాష్ట


ు రం. ఇచిినవాటికి లకకలు
m
fd


సమా

p5u
Jh
r7
Qr
ార్త

అడుగుతోంది కేంద్
ర ం. తన కోరుకునన ప్ద్
ి తిలో ప్నలు
Ed
వా

AA
AA
న-

/A
at
జ్ఞ

స్థగాలంట్లంది.
ch
in

ా-వి

jo
e/
విద్య

.m
/t
s:/

ఇంత్కు పోలవర్ం ఆవశయకత్ ఏమిటి? ఆంధ్


ర ప్
ర దేశ్ జీవన్యడగా
tp


ht

అభివర ు నన పోలవర్ం సవరూప్ం ఏమిటి?


ా స్త

ఇలా ప్ర
ర ర్ంభం..

• పోలవర్ం ప్ర
ర జెక
ు ఆలోచనకు పున్యది కొనిన ద్శాబా
ి ల కింద్ట్ ప్డంది.
• 1941లో న్యటి నీటిప్రరుద్ల ముఖ్య ఇంజినీరు ఎల్.వెంకట్కృష్ట

ై రజరావయర్ట నిరామణానికి
అయయర్ట, పోలవర్ం సమీప్ంలో గోదావరపె
సంబ్ంధించి ప్
ర తిప్రద్నలు సిద్
ి ం చేశారు.
• ఈ ప్
ర తిప్రద్నలన క్షుణనంగా ప్రశీలించాక ఒక నివేదికన
రూపందించారు. ఈ ప్ర
ర జెక
ు కు రామ్ప్రద్స్థగర్ట అని పేరు పెటా
ు రు.
• దీని అంచన్య వయయం రూ.129 కోటు
ు .
• విశాఖ్ప్ట్నం, తూరుప గోదావర జిలా
ు ల అవసరాలకు నీటి త్ర్లింపు.
• ప్శిిమ్ గోదావర, కృష్ట్
ా జిలా
ు ల స్థగు, తగు నీటి అవసరాలన తీర్ిడం.
• విజయవాడ నంచి గుండ
ు కమ్మ నది వర్కు మ్రో 143 కిలోమీట్ర్

కాలువ నిరమంచడం దీని ప్
ర ధాన లక్ష్యయలు.

వెనకడుగు :

• రామ్ప్రద్స్థగర్ట ప్ర
ర జెక ై న్ పూర
ు డజె ు అయినప్పటికీ నిరామణప్ర్ంగా
అడుగు ముందుకు ప్డలేదు.
• ఇందుకు ప్
ర ధానంగా రండు కార్ణాలున్యనయి.
ప్స్
గ్ర
ఒకటి వయయం.. రండు నిరామణంలో ఉనన సంకిుష్ట
ు త్.

రం

w
vG
చా

m
fd
సమా

p5

పోలవర్ం నిరమంచాలనన ప్ర


ర ంత్ంలో భౌగోళిక ప్రసి
ి తులు అనకూలంగా
u
Jh


r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA

లేవు.
AA
న-

/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo

ు కానీ భూమిలో గటి


e/

డాయం కటా
ు లిీన చోట్ ఎంతో లోతుకు వెళ్త ు త్నం
విద్య

.m


/t
s:/
tp
ht

ై పు కొండలు, గుట్
ఉండట్ం లేదు. మ్రోవె ు లు ఖ్రుిన త్టు
ు కునే
ప్రసి
ి తి లేక ఆన్యడు ప్ ై ముంద్డుగు వేయలేదు.
ర భుతవలు దీనిపె

1953 వర్ద్లు :

• 1953లో గోదావరకి వర్ద్లు వచాియి. ఎంతో నీరు వృథాగా


సముద్
ర ంలోకి పోయింది.
• ై పు విశాఖ్ స్స
మ్రోవె ు ల్ ుప్రంటుకు నీటి అవసరాలు అంత్కంత్కూ
పెరగాయి.
• ై రజరావయర్ట కటా
దీంతో గోదావరపె ు లనన ప్
ర తిప్రద్నకు మ్ళ్ల
ు కద్లిక
వచిింది.
• ఇందులో భాగంగా ఇత్ర్ రాష్ట్
ు రలతో కొనిన ఒప్పందాలు జరగాయి.

ఇత్ర్ రాష్ట్
ు రలతో ఒప్పందాలు :

• బ్చావత్ ై టె రబ్యయనల్ అవారు


్ లో భాగంగా పోలవర్ం ప్ర
ర జెక
ు కు
సంబ్ంధించి కొనిన ఒప్పందాలు జరగాయి.
• ఉమ్మడ ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్, మ్ధ్యప్
ర దేశ్, ఒడశాలు 1980 ఏప్ర
ర ల్ 2న ఒక
ఒప్పంద్ం చేస్తకున్యనయి.

ప్స్
ఈ ఒప్పంద్ం ప్
ర కార్ం..
రం
గ్ర

w
vG
చా

m
fd
సమా

p5

ు నీటి మ్ట్
పూర ు ం (ఎఫఆర్టఎల్) 150 అడుగులు ఉండేలా
u


Jh
r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA

రజరావయర్ట నిరామణం
AA
న-

/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo

సిపల్వే స్థమ్ర్
ి యం 36 లక్షల కూయసెకుకలు
e/


విద్య

.m
/t
s:/
tp
ht

• పోలవర్ం రజరావయర్ట కార్ణంగా ఒడశా, మ్ధ్యప్


ర దేశ్ (ఇప్పుడు
ు స్గఢ్) రాష్ట్
ఛతీ ు రలలో కొనిన ప్ర
ర ంతలు ముంపుకు గుర్వుతు న్యనయి.
వీటికి ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ త్గన ప్రహార్ం చలి
ు ంచాలి.
• 1976లో పోలవర్ం ప్ర
ర జెక ు ప్
ు కు సంబ్ంధించి కొత్ ర తిప్రద్నలు సిద్
ి ం
చేశారు.
• 1981లో న్యటి ముఖ్యమ్ంతి
ర టి.అంజయయ పోలవర్ం ప్ర
ర జెక
ు కు
శంకుస్థ
ి ప్న చేశారు.
• అనేక ర్కాల ప్రశీలనల త్రావత్ 1986లో తుది నివేదికన
రూపందించారు.
• 1985-86 ధ్ర్ల ప్
ర కార్ం న్యడు ఈ ప్ర
ర జెకు
ు వయయం రూ.2,665
కోటు
ు గా అంచన్య వేశారు.
• ఆ త్రువాత్ మ్రుగున ప్డన ఈ ప్ర
ర జెకు
ు లో తిరగ 2004లో కద్లిక
వచిింది.
• ర ై వె ఎస్ రాజశేఖ్ర్రడ
న్యటి ముఖ్యమ్ంతి ్ దీని నిరామణానిన
ప్ర
ర ర్ంభించారు.

పోలవర్ం మౌలిక సవరూప్ం :


పోలవర్ం ప్ర
ర జెకు
ు నిరామణంలో ప్
ర ధానంగా మూడు భాగాలున్యనయి.

1. రజరావయర్ట
ప్స్
గ్ర
2. సిపల్వే

రం

w
vG
చా

m
fd
సమా

p5

ు కేంద్
3. విదుయత్ ఉత్పతి ర ం
u
Jh
r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA
AA
న-

/A
at
జ్ఞ

రజరావయర్ట: ఇందులో నీటిని నిలవ చేస్థ


ు రు.
ch
in

ా-వి

jo
e/
విద్య

.m
/t

సిపల్వే: రజరావయర్ట నంచి నీటిని విడుద్ల చేసేందుకు సిపల్వే


s:/
tp
ht

ు న్యనరు. మొత్
ఉప్యోగడుతుంది. రండు కొండల నడుమ్ దీనిన నిరమస్త ు ం 48
గేటు
ు ఏరాపటు చేయనన్యనరు.
కాలువలు: రజరావయర్టకు రండు కాలువలు ఉంటాయి. ఒకటి కుడై వె పు.
రండోది ఎడమ్ై వె పు. వీటి దావరా నీటిని త్ర్లిస్థ
ు రు.
ఆనకట్
ు : ఇది రజరావయర్ట ఆనకట్
ు . ఇందులో అనేక భాగాలున్యనయి.
డయాఫ
ర ం వాల్.. నది మ్ధ్యలో దాదాపు 300 అడుగుల లోతులో కడుతునన
కాంకీరటు గోడ. నీరు లీకేజీ కాకుండా ఇది కాప్రడు తుంది. దీని పడవు
2.454 కిలోమీట్రు
ు .
రాతి, మ్టి
ు కట్
ు డం.. డయాఫ ై పులా రాతి, మ్టి
ర ం వాల్కు ఇరువె ు కట్
్ డం
ు -కం-రాక ఫిల్ డాయం) నిరమస్థ
(ఎర్ట ు రు.
కాఫర్ట డాయం: ప్
ర ధాన డాయంన నిరమంచేట్ప్పుడు నీరు అడు
్ త్గలకుండా
ఉండేందుకు తతకలికంగా నిరమంచే కట్
ు డానిన కాఫర్ట డాయం అంటారు.

• పోలవర్ం విష్టయంలో రండు కాఫర్ట డాయమ్సలు ప్


ర తిప్రదించారు.
• నది ప్
ర వాహం అడు
్ త్గలకుండా ఎగువన ఒకటి, ధ్వళ్తశవర్ం బాయరేజీ
బాయక వాట్ర్ట అవరోధ్ం కలిగంచకుండా దిగువున ఒక డాయం
నిరమంచాలని నిర్
ా యించారు.

ప్ ు త్ం ఇలా..
ర స్త

ప్స్
• రామ్ప్రద్స్థగర్ట నిరమంచాలని ప్
ర తిప్రదించిన ప్ర
ర ంతనికి 2 కిలోమీట్ర్
రం
గ్ర
ూ ు
w
vG
ఎగువున పోలవర్ం ప్ర
ర జెక ు న్యనరు.
ు న నిరమస్త
చా

m
fd
సమా

p5u
Jh
r7

2,454 మీట్ర్ ై న ఎర్ట


ు పడవె ు -కమ్స-రాక ఫిల్ డాయం, 1,128 మీట్ర్
Qr


ార్త

Ed


వా

AA
AA
న-

/A
at
జ్ఞ

ై న సిపల్ వేన నిరమంచేందుకు నిర్


పడవె ా యించారు.
ch
in

ా-వి

jo
e/
విద్య

.m
/t
s:/
tp
ht

ఎడమ్ కాలువ: 181.50 కిలోమీట్ర్


ు పడవు. తూరుప గోదావర,
విశాఖ్ప్ట్నం జిలా
ు లలో దాదాపు 4 లక్షల ఎకరాలకు స్థగు నీరు
అందిస్థ
ు మ్ని చబ్యతున్యనరు. అలాగే విశాఖ్ప్ట్నం నగరానికి తగు నీరు
ఇవవనన్యనరు. ఈ కాలువన జలర్వాణాకు కూడా ఉప్యోగంచనన్యనరు.
కుడ కాలువ: 174 కిలోమీట్ర్
ు పడవు. ప్శిిమ్ గోదావర, కృష్ట్
ా జిలా
ు లలో
దాదాపు 3 లక్షల ఎకరాలకు స్థగు నీరు అందించనన్యనరు.

• అలాగే 80 టీఎంస్సల గోదావర జలాలన కృష్ట్


ా బేసిన్కు
త్ర్లించనన్యనరు.
జలవిదుయత్: 960 మగావాట్
ు స్థమ్ర్
ి యం గల జలవిదుయత్ ప్ర
ర జెకు
ు న
నిరమంచనన్యనరు.
ప్
ర యోజన్యలు..

• విశాఖ్ప్ట్నం, తూరుప గోదావర, ప్శిిమ్ గోదావర, కృష్ట్


ా జిలా
ు లలో
స్తమారు 7 లక్షల ఎకరాలకు స్థగునీరు అందిం చనన్యనరు.
• విశాఖ్ప్ట్నంలో కరామగారాల నీటి అవసరాలన తీర్ినన్యనరు.
• విశాఖ్ప్ట్నం నగరానికి తగు నీరు అందించనన్యనరు.
• కృష్ట్
ా బేసిన్లో నీటి లభయత్ త్గు
ా తుననందున బాయలనిీంగ
రజరావయర్టగా పోలవర్ం ఉప్యోగప్డుతుంది.

ప్స్
గ్ర
నిధులు-వయయం :

రం

w
vG
చా

m
fd
సమా

p5u
Jh
r7

2017 ఆగస్త ు అంచన్యలన


ు లో పోలవరానికి సంబ్ంధించి కొత్
Qr
ార్త

Ed


వా

AA
AA
న-

/A
at
జ్ఞ

సెంట్
ర ల్ వాట్ర్ట కమిష్టన్ (స్సడబూ
ు యస్స)కి ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ ప్
ర భుత్వం
ch
in

ా-వి

jo
e/
విద్య

.m
/t

సమ్రపంచింది.
s:/
tp
ht

• 2013-14 ధ్ర్ల ప్
ర కార్ం ప్ర
ర జెక
ు బ్డ
ీ ట్ రూ.58,319 కోట్
ు కు
చేరనటు
ు కేందా
ర నికి ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ ప్
ర భుత్వం తెలిప్రంది. ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్
ు అంచన్య వయయానికి స్సడబూ
సమ్రపంచిన కొత్ ు యస్స ఆమోద్ం లభించాలిీ
ు ం వయయంలో పునరావాస్థనికి రూ.32,000 కోటు
ఉంది. మొత్ ు
అవుతయని అంచన్య.

జాతీయ ప్ర
ర జెక
ు :

• పోలవరానిన 2014లో జాతీయ ప్ర


ర జెక
ు గా ప్
ర కటించారు.
• ై రూ.8,898 కోటు
2017 జనవర న్యటికి పోలవర్ంపె ు ఖ్రుి పెటా
ు రు.
• జాతీయ ప్ర
ర జెకు
ు గా ప్
ర కటించిన త్రువాత్ అంటే 2014 మారి నంచి
2017 జనవర వర్కు ఖ్రుి పెటి
ు న నిధులు రూ.3,349.70 కోటు
ు .
• 2014 మారి నంచి 2017 జనవర న్యటికి పోలవర్ం అథారటీ దావరా
కేంద్
ర ం ఇచిిన నిధులు రూ.2,916.54 కోటు
ు .
• పోలవర్ం నిరామణానికి అయ్యయ నిధులన న్యబారు
్ కేందా
ర నికి రుణంగా
ు ంది. వీటిని పోలవర్ం ప్ర
ఇస్త ర జెక ు న్యనరు.
ు అథారటీ దావరా ఖ్రుి చేస్త
• 2014 జనవర 1 న్యటి అంచన్యల ప్
ర కార్మే ప్ర
ర జెక ు గా
ు వయయానిన పూర
భరస్థ
ు మ్ని కేంద్
ర ం తెలిప్రంది.
• అంటే ఈ అంచన్యల కన్యన అద్నంగా ఖ్రుి అయిత్య దానిని రాష్ట
ు రమే
భరంచాలి.
ప్స్
గ్ర

రం

w
vG
చా

అనమ్తులు..
m
fd
సమా

p5u
Jh
r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA

పోలవర్ం ప్ర
ర జెక
ు నిరామణం 2004లో ప్ర
ర ర్ంభమ
ై ంది.
AA
న-


/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/

2005లో దీనికి ప్రాయవర్ణ అనమ్తులు వచాియి.


విద్య

.m


/t
s:/
tp
ht

• గరజన ప్ర
ర ంత్ ప్
ర జల త్ర్లింపు, వారకి పునరావాసం కలిపంచడానికి
సంబ్ంధించి కేంద్
ర గరజనశాఖ్ అనమ్తులు 2007లో
లభించాయి.
• అట్వీ ప్ర
ర ంత్ వినియోగానికి సంబ్ంధించిన తుది అనమ్తులు
2010లో వచాియి.

ముంపు ప్ర
ర ంత్ం :
• ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్లో 276 గా ు స్గఢ్లో 4, ఒడశాలో 8 గా
ర మాలు, ఛతీ ర మాలు
ముంపుకు గుర్వుతయి. 3427.52 ఎకరాల అట్వీ భూమి
మునిగపోతుంది.
• రాష్ట
ు ర విభజన సమ్యంలో తెలంగాణలో ముంపుకు గుర్వుతునన
మ్ండలాలన ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్లో కలిప్రరు.
• అవి భదా
ర చలం రవినూయ డవిజన్లోని కూనవర్ం, వర్
రామ్చందా
ర పుర్ం, చింతూరు, భదా
ర చలం మ్ండలాలు.. ప్రలవంచ
రవెనూయ డవిజన్లో వేలేరుప్రడు, కుకుకనూరు, బూర్
ా ంప్రడు
మ్ండలాలు.

ప్స్
ు పోత్ల ప్థకాలు :
ఎతి గ్ర

రం

w
vG
చా

m
fd
సమా

p5

పోలవర్ం భారీ ప్ర


ర జెకు ు కావడానికి చాలా సమ్యం
ు . ఇది పూర
u
Jh


r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA

ప్డుతుంది. ఈలోపు ప్
ర జలు ఇబ్బందులు ఎదురోకకుండా నీటిని
AA
న-

/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo

ు ననటు
e/

త్ర్లించేందుకు తతకలిక ఏరాపటు చేస్త ు ప్


ర భుత్వం
విద్య

.m
/t
s:/
tp
ht

వెల
ు డంచింది.
• ఇందులో భాగంగా ప్టి ు మ్ప్ట్నం ఎతి
ు స్సమ్, పురుషోత్ ు పోత్ల (లిఫ

ఇరగేష్టన్) ప్థకాలు చేప్టి
ు ంది.
• ఈ ఎతి ై న్లో భాగం కాద్ని కేంద్
ు పోత్ల ప్థకాలు పోలవర్ం మౌలిక డజె ర
ప్
ర భుత్వం తెలిప్రంది.
• వీటిని రాష్ట ు ననటు
ు రమే త్మ్ సంత్ నిధులతో నిరమస్త ు వెల
ు డంచింది.

ప్టి
ు స్సమ్: పోలవర్ం మ్ండలంలోని ప్టి
ు సం వద్ ు పోత్ల ప్థకానిన
ి ఈ ఎతి
ు యింది. 2015 డసెంబ్రు
నిరమంచారు. 2015లో దీని నిరామణం పూర్
ై ఆంధ్
న్యటికి దీనిపె ర ప్
ర దేశ్ ప్
ర భుత్వం రూ.1299 కోటు
ు ఖ్రుి చేసింది.
ు మ్ప్ట్నం: రూ.1,638 కోట్
పురుషోత్ ు అంచన్య వయయంతో దీనిన చేప్టా
ు రు.
2017 ఆగస్త ు అయింది. ఈ ఎతి
ు లో తొలి విడత్ పూర ు పోత్ల ప్థకం దావరా
ఎడమ్ కాలువ దావరా గోదావర జలాలన ఏలేరు జలాశయానికి త్ర్లిస్థ
ు రు.
(ఆధార్ం: లోకసభ, రాజయసభ, ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ శాసనసభ, ఆంధ్
ర ప్
ర దేశ్ నీటి
ప్రరుద్ల శాఖ్)
ప్రర్ట
ు X: మౌళిక సదుప్రయాలు,ప్
ర త్యయక ఆర
ి క చర్యలు(సెక్షన్ీ 92: 94)
సెక్షన్ 92: కేంద్
ర ప్
ర భుత్వం జారీ చేసిన మూలసూత
ర లు,మార్
ా ద్ర్ికాలు
ు గా ఏర్పడే రాష్ట్
మొద్లగు వాటిని కొత్ ు రలు అనసరంచాలి
ప్స్
గ్ర

రం

w
vG
ు గా ఏర్పడే రాష్ట్
సెక్షన్ 93: కొత్ ు రల ప్
ర గతి, అభివృది
ి కోసం చర్యలు
చా

m
fd
సమా

p5u
Jh
r7
Qr
ార్త

సెక్షన్ 94: ప్నన పో


ర తీహకాలతో సహా ఆర
ి క చర్యలు
Ed
వా

AA
AA
న-

/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

94(1).రండు రాష్ట్
ు రలలోనూ ప్రరశా
ర మికీకర్ణన ఆర
ి క వృది
ి ని
jo
e/
విద్య

.m
/t
s:/
tp
ht

పో
ర త్ీహంచడానికి ఏర్పడే రాష్ట్
ు రలకు ప్నన పో
ర తీహాకాలతో సహా త్గు
విధ్మ
ై న ఆర
ి క చర్యలన కేంద్
ర ప్
ర భుత్వం తీస్తకొనవలన
94(2).భౌతిక,స్థంఘిక ప్ర్మ ు ర్ణతో సహా ఏర్పడే
ై న మౌళిక వనరులు విస
రాష్ట్
ు రలలోని వెనకబ్డన ప్ర ి ై క చేప్టే
ర ంతల అభివృది ు కార్యకర మాలకు
కేంద్
ర ం సహాయం చేయాలి
94(3).రాజ్ భవన్,హ
ై కోరు
ు ,ప్
ర భుత్వ సచివాల
యం,శాసనసభ,శాసనమ్ండలి,అవసర్మ
ై న ఇత్ర్ మౌళిక సదుప్రయాలతో
ు గా ఏర్ప డే ఆంధ్
సహా కొత్ ర ప్
ర దేశ్ రాష్ట ు రాజధానిలో అవసర్ ై మ న
ు ర కొత్
సౌకరాయల ఏరాపటు కోసం కేంద్
ర ప్
ర భుత్వం ప్
ర త్యయక ఆర
ి క సహాయం
అందించాలి
ు గా ఏర్పడే ఆంధ్
94(4). కొత్ ర ప్
ర దేశ్ రాష్ట్ ు
ు రనికి అవసర్మ్ని భావిసే
శిథిలమ
ై న అట్వీ ప్ర ై చేయడం దావరా కేంద్
ర ంతనిన డీనోటిఫ ర ప్ ు
ర భుత్వం కొత్
రాజధాని ఏరాపటు చేయడానికి వీలు కలిపంచాలి
ప్రర్ట
ు XI: అందుబాటులో ఉననత్విద్య(సెక్షన్ 95)
సెక్షన్ 95: విదాయరు
ి లంద్రకీ న్యణయమ
ై న ఉననత్ విద్యలో సమాన అవకాశాలు
వివర్ణ: రాజాయంగంలోని ఆర
ు కల్ 371 డ ప్
ర కార్ం ప్ ు త్ం ఉనన అడమష్టన
ర స్త ు
కోటా ప్దేళ్ళకు మించకుండా కొనస్థగంచ వలన.ఆకాలంలో ప్ ు త్మునన
ర స్త
ప్స్
గ్ర

రం

w
vG
ఉమ్మడ అడమష్టన్ ప్
ర కిరయ కొనస్థగవలన
చా

m
fd
సమా

p5u
Jh
r7
Qr
ార్త

ప్రర్ట
ు XII: న్యయయ మ్రయు వివిధ్ సంబ్ంధ్ నిబ్ంధ్నలు(సెక్షన్ీ 96: 108)
Ed
వా

AA
AA
న-

/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

సెక్షన్ 96: రాజాయంగంలో ఆర


ు కల్ 168 కు సవర్ణ
jo
e/
విద్య

.m
/t
s:/
tp
ht

వివర్ణ: రాజాయంగంలోని ఆర
ు కల్ 168 యొకక ుకాజ్: (1)లోని ఉప్ ుకాజ్ -
(ఎ) లో ‘త్మిళ్న్యడు’ అనే ప్దానికి బ్దులు ‘‘త్మిళ్న్యడు, తెలంగాణ
‘‘అనే ప్దాలన చేరాిలి
సెక్షన్ 97: రాజాయంగంలో ఆర
ు కల్ 371 డ కు సవర్ణ
సెక్షన్ 98: 1951 సంవత్ీర్పు 43వ నెంబ్రు చట్
ు ంలోని సెక్షన్ 15కు
సవర్ణ
సెక్షన్ 99: 1956 సంవత్ీర్పు 37వ నెంబ్రు చట్
ు ం లోని సెక్షన్ 15ఎ కు
సవర్ణ
సెక్షన్ 100: చటా
ు లన ప్ర ు రంచుట్
ర దేశిక విభాగాలన విస
సెక్షన్ 101: చట్
ు ం అనసర్ణకు అధికార్ం
సెక్షన్ 102: చటా
ు లన అనవయించుకోవడానికి అధికార్ం
సెక్షన్ 103: చట్
ు బ్ద్
ి విధులన నిర్వర ై న
ు ంచడం కోసం అథారటీలు మొద్ల
వాటికోసం పేరు
ు పెటే
ు అధికార్ం
సెక్షన్ 104: న్యయయసంబ్ంధ్ ప
ర స్సడంగులు
సెక్షన్ 105: పెండంగ ప
ర స్సడంగుల బ్దిలీ
సెక్షన్ 106: కొనిన కేస్తలలో ప్ర
ర కీు స్త చేయడానికి న్యయయవాదులకు
హకుకలు
ప్స్
గ్ర

రం

w
vG
సెక్షన్ 107: ఇత్ర్ చటా
ు లకు అసంగత్ంగా ఉననప్పటికీ ఈ చట్
ు ంలోని
చా

m
fd
సమా

p5u
Jh
r7
Qr
ార్త

నిబ్ం ద్నల ప్
ర భావం
Ed
వా

AA
AA
న-

/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

సెక్షన్ 108: సంకటాలన తౌలగంచే అధికార్ం


jo
e/
విద్య

.m
/t
s:/
tp
ht
This is given to the student with TRACKING CODE: FREE05YR26F2T1G NC DAILY - 15 PRACTICE TESTS SERIES

--- ఆం భజన చటం - 2014 – ఉ ల భజన, నః పన మ కత సమస ---


---
1) అ ల రత స అ ల భజన 4.స ష న శ కరణ ఇవ బ . 3. 4. ఎ మ
ఏ నక 7) ఆం నర వ కరణ చటం-2014 12) ంగం ఈ బంధన అ స ం
1. 2014 కం ం ంపబ న 9 ంద గల సంసల భజన ఏ న మ భజన చటం 83 అ స ం
అ ల భజన ఏ యబ న క లం ణ ప స క ష ఏర వర
2. 2014 ఏ య కం ం ంపబ న 1.కమల థ క 2.నర ంహం క ప ఆ దం ఎ ఆ ధ తల
అ ల భజన ఏ యబ న 3. క 4.రంగ క క ం
3. 2014 కం ం ంపబ న 8) బంధన వలం మ ల 1. బంధన 312 2. బంధన 315
అ ల భజన ఏ యబ న వ యం ఇ న 3. బంధన 319 4. బంధన 308
4. 2014 వ కం ం ంపబ న సంవత రం 13) ఒక ళ ఒ ఎ వ మం అ ల రత
అ ల భజన ఏ యబ న . 1. 1970 2. 1971 స అ ంచబ ప
2) ఇప ఆం తర అభ ల 3. 1972 4. 1973 వ సమ ధన ఈ
ద,ఉ ల పరం కత క ం 9) ం జతల ప ంచం . ఎం ల క
అ ం త ం ఆం ఎ. 76 – డ ఉ ల ం ర ం ం
క ం ం . . 77 – ఇతర స ల సంబం ం న 1. స నం 2. నం
1. 2014, 2 2. 2015, 2 బంధన 3. కత చన 4.ఆప ఇవ డం
3. 2016, 2 4. 2017, 2 . 78 – స బంధన 14) ఆం నర వ కరణ చటం 82వ
3) ఆం నర వ కరణ చటం – 2014 స న ( ) ఎం ం ప దం రం ం ల మధ PSU
ఈ ఎ ఎ ఎం న ఉ ల 1. ఎ, స న ఉ ల పంప సంబం ం న
ం ం ం ? 2. , స న ల ఎవ ర ?
1. 64 2. 69 3. ఎ, స న 1. ం త
3. 76 4. 83 4. ఎ, మ స న 2.PSU ం లయం ఉన
4) తం 4417 ల ఆం 10) ఈ ం ల ప ంచం . త
స ల ం న తం ల ఎ. ద , ఉ వ ల 80% ల 3.సంబం త PSU
సంఖ . 4.జ ష న పంపక జ ం .
1. 1841 2. 1983 . ం లఉ ల భజన స 15) ఏ ట ం న వ ,
3. 2256 4. 2576 నర ంహ క ఏ యబ న . ఆయన అక డ ఇ వర ప యక ఉం నట
5) అ ల రత స ఉ ల భజన 1. ఎ, ం స న ఇ అం క ం న అ
సంబం ం న రదర ల య 2. ఎ, ం స ం ఆ ం ప య లభ ం
ఏ యబ న క 3. ఎ స న ఉం . ం తం ఇ న ఉత ల
1.కమల క 2. . .అగ క 4. స న స ం అ రం క ంద
3. క 4. హ ణ ం క 11) ం యత సంబంధం 1. 73 2. 74
6) ఆం నర వ కరణ చటం – 2014 ఉ ల ం ల ఈ ప కన 3. 76 4. 77
83వ అ స ం మక నం ం పం ల ర ంచడం జ ం . స
త ఆం ప స క ష ఎ. క అవస ల ఆ రం 1-1 2-4 3-4 4-4 5-3
1. లం ణ ం ం . .జ ష ప కన 6-2 7-2 8-4 9 - 4 10 - 2
2.ఆం ం ం . ర ష ప కన 11 - 1 12 - 2 13 - 1 14 - 3 15 - 4
3.ఇ ల వల అం ం . 1. ఎ 2. ఎ

ఈ ప ం ఉ తం అంద న
క క ల , ఇతర క ధ ల పంపవ .
నవ తన ం ష , ంతల ,ప మ వ , 9640717460 jobs.navachaitanya.net
గ్ర
ూ ప్స్ ప్
ర త్యేకం (శ్ర
ర కృష్
ణ కమిటీ నివేదిక)
ఆంధ
ర ఩ త ృతంగా్‌సం఩
ర దేశ్‌లో్‌విస ర దంపులు్‌జరిపిన్‌శీ
ర కృష
ణ ్‌
కమిటీ్‌తన నివేదకను్‌ 2010, డిసంబర్్‌ 30న్‌కౄంద
ర ్‌

ర భుత్వానికి్‌సమరి఩ంచంద. ఈ్‌కమిటీ కెసం్‌భారత్‌఩
ర భుతాం్‌
దాదాపు్‌ 20 కెటు
ు ్‌ఖరుు్‌చౄసంద. అయితే్‌శీ
ర కృషణ కమిటీ్‌
ై ్‌ 2011, జనవరి్‌ 6న్‌కౄంద
ఇచున్‌నివేదకపృ ర ్‌హంమంత్ర
ర ్‌
చదంబరం్‌మరోసారి అఖిల఩క్ష్‌సమావేశం్‌నిరాహంచాలని్‌

ప్స్
నిర
ణ యించారు. అయితే్‌కౄంద
ర ్‌఩
ర భుతాం గ్ర
ూ దాందా్‌నీత్ర్‌
రం

w
vG
చా

త ్‌తెలంగాణ్‌రాష
అవలంబిస్త ్ ర్‌ఏరా఩టులో్‌మరింత్‌జా఩యం
fd
సమా

p5u
Jh
r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA

త ందంటూ్‌టీఆర్్‌ఎస్ , బీజేపీలు్‌అఖిల఩క్ష్‌సమావేశానిన్‌
చౄస్
AA
న-

/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/

బహషకరించాయి. కంగ్ర
ర స్, సీపీఐ, సీపీఎం, ఩
ర జారాజయం,
విద్య

.m
/t
s:/
tp
ht

ఎంఐఎం్‌పారీ
్ లు్‌హాజరయ్యయయి. ఈ సమావేశంలో్‌సీపీఐ ,
తెలంగాణ్‌కంగ్ర
ర స్్‌఩ త మ్్‌కుమార్్‌రృడి
ర త్రనిధి్‌ఉత ి మాత
ర మౄ్‌
తెలంగాణ్‌వాదన్‌వినిపించారు. అయితే్‌ఈ్‌సమావేశంలోకూడా్‌
అధికర్‌కంగ్ర
ర స్ పారీ
్ ్‌కనీ , కౄంద
ర ్‌హంమంత్ర
ర కనీ్‌తమ్‌
అభిపా
ర యం్‌తెల఩కుండా్‌శీ
ర కృష
ణ కమిటీకి్‌సంబంధించన్‌
నివేదక్‌఩
ర త్రని , సీడీని్‌ఇచు్‌సమావేశం్‌ముగంచారు. కమిటీ్‌
నివేదకలో్‌668 పౄజీలత౉్‌కూడిన్‌తైమిిద్‌అధ్యయయ్యలున్ననయి.
కమిటీ్‌నివేదక్‌అనంతర్‌఩రిణామాలు

శీ
ర కృష
ణ కమిటీ చౄసన్‌ 6 స్తచనలో
ు ్‌ 4 ఆచరణ్‌సాధయంకదని్‌
కమిటీ్‌స఩ష
్ ం్‌చౄసంద. ఐదో్‌స్తచనను అమలు్‌చౄసనట్ ు యితే్‌
త ్‌చౄసన్‌ఈ్‌స్తచన్‌రృండో
ఎదురయ్యయ్‌఩రిణామాలను్‌వివరిస్త
పా ై న్న్‌
ర ధ్యనయత్‌గలదని్‌కమిటీ్‌తేల్ుంద. క౅నిన్‌ఇబబందులు్‌ఎదురృ
ఆరో్‌స్తచన్‌అమలు చౄయడమౄ్‌తమ్‌దృష్ట
్ లో్‌
త మమృ
అత్యయత ై నదని్‌స఩ష
్ ం్‌చౄసంద. కౄంద
ర ్‌఩
ర భుతా దాందా్‌
ై వ ఖరికి్‌త౉డు్‌కమిటీ్‌చౄసన్‌అస఩ష
్ ై మృ న్‌఩రిష్కకర్‌మారా
గ లత౉్‌
ప్స్
గ్ర

రం

w
vG
తెలంగాణ పా
ర ంతంలో్‌఑కకసారిగా్‌ఉదయమ్‌జాాలలు్‌
చా

m
fd
సమా

p5u
Jh
r7
Qr
ార్త

త్వరాసా
థ యిలో్‌ఎగస఩డా
ి యి. టీఆర్్‌ఎస్ , బీజేపీ, న్యయడెమెకరసీ,
Ed
వా

AA
AA
న-

/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి


ర జాసంఘాలు, ఉదోయగ్‌సంఘాలు్‌తెలంగాణ్‌ఐకస
jo
e/
విద్య

.m
/t
s:/
tp
ht

ఆధారయంలో్‌ఇందరాపారుక్‌వద
ద ్‌ 2010, జనవరి్‌ 6న్‌
భారీసా త ంగా్‌కమిటీ్‌
థ యిలో్‌ధరాన నిరాహంచాయి. తెలంగాణవాయ఩
త ్‌నిరసన
నివేదకను్‌దహనం్‌చౄస్త ఩
ర దరశనలు్‌నితయకృతయం్‌
అయ్యయయి. కౄంద
ర ్‌఩
ర భుతా్‌నిర ై ఖరి
ు క్షయ్‌వ , శీ
ర కృష
ణ ్‌కమిటీ్‌
త ్‌తెలంగాణ్‌ఐకస్‌ఇచున్‌బంద్్‌ 2010,
఩క్షపాత్వనిన్‌నిరసస్త
జనవరి్‌7న్‌విజయవంతమృ
ై ంద.
ఈ్‌఩రిణామాల్‌నే఩థయంలో్‌శీ
ర కృష
ణ ్‌కమిటీ్‌కుట్
ర లను తెలంగాణ్‌
ఉదోయగ, ఩
ర జాసంఘాలు్‌బట్
్ బయలు్‌చౄశాయి. కమిటీ్‌
సభుయల్‌఩నితీరు్‌మ౅దటి నుంచ్‌అనుమాన్నస఩దంగానే్‌ఉందని్‌
తెలంగాణవాదులు్‌ఆరోపించారు. సీమాంధ
ర ్‌ఎంపీలు ఇచున్‌
ై పృ రవేటు్‌విందుకు్‌కమిటీ్‌సభ్యకరయదరిశ్‌దుగ
గ ల్ సాయంగా
హాజరయ్యయరు. శీ
ర కృష
ణ ్‌కమిటీ్‌రూప౅ందంచన్‌నివేదకలోని్‌ 8వ్‌
అధ్యయయ్యనిన్‌భారత ఩
ర భుత్వానికి్‌సీల్
ి ్‌కవర్్‌లో్‌అందంచంద.
ఈ్‌నివేదకను్‌రహసయంగా్‌ఉంచాలని కమిటీ్‌స్తచంచంద.
ప్స్
గ్ర
నివేదకలోని్‌఩
ర త్ర్‌పౄజీమీద్‌సీకృ
ర ట్్‌అని్‌ముద
ర ంచంద. ఇలా్‌

రం

w
vG
చా

m
fd
సమా

p5u

కమిటీ్‌నివేదకలోని్‌ 8వ్‌అధ్యయయ్యనిన్‌రహసయంగా్‌ఉంచడం్‌
Jh
r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA
AA
న-

/A

రాజాయంగ్‌విరుద
ధ మని తెలంగాణవాదులు్‌తీవ
ర ్‌నిరసన్‌
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/
విద్య

.m
/t
s:/

త ంచౄశారు.
వయక
tp
ht

చీకటి్‌కెణం-8వ్‌అధ్యయయం

-జస
్ స్ శీ
ర కృష
ణ ్‌కమిటీ్‌నివేదకలోని్‌ఎనిమిదో్‌అధ్యయయ్యనిన్‌
బహర
గ తం్‌చౄయ్యలని నిజామాబాద్్‌మాజీ్‌ఎంపీ్‌఩ండిట్్‌
న్నరాయణరృడి
ి ై ్‌హ కెరు
్ లో్‌రిట్్‌పిటిషన్్‌వేశారు. ై ్‌
దీనిపృ
వాదో఩వాదాలు్‌వినన్‌అ఩఩టి్‌హ
ై కెరు త ్‌జస
్ ్‌న్నయయమూరి ్ స్్‌ఎల్
నరిసంహారృడి
ి .. ఈ్‌అధ్యయయ్యనిన్‌కౄంద
ర ్‌హంశాఖ్‌నుంచ్‌
తెపి఩ంచుకుని్‌చదవి , దానిన్‌రృండు్‌వారాలో
ు గా్‌బహర
గ తం్‌
చౄయ్యలని్‌ 2011, మారిు్‌ 23న్‌హంశాఖను ఆదేశిస్త త ్‌ 58
పౄజీల్‌త్యదతీరు఩్‌వలువరించారు.

తైమిిద్‌అధ్యయయ్యలు

1.పృద
ద మనుషుల్‌఑఩఩ందానిన్‌సంపూర
ణ ంగా్‌అమలు్‌
చౄయకపెవడంత౉్‌఩
ర తేయక్‌రాష
్ ర్‌డిమాండు
ు ్‌మళ్ల ై కి్‌
ు ్‌తెరపృ
వచాుయి.
ప్స్
2.రాష
్ రంలో అనినటికంటే్‌వనుకబడింద్‌రాయలసీమ. గ్ర

రం

w
vG
చా

m
fd

ై దరాబాద్్‌ై పృ ్‌మినహా్‌ఇతర
తెలంగాణలో్‌కూడా్‌హ పా ై ్‌
ర ంత్వలపృ
సమా

p5u
Jh
r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA

త స్్‌గఢ్, ఉత
త రాఖండ్్‌లత౉్‌
AA

దృష్ట
్ ్‌కౄందీ
ర కరించలేదు. జార
ఖ ండ్, ఛతీ
న-

/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/
విద్య

.m

త ్‌తెలంగాణ్‌జీడీపీ్‌ఎకుకవ.
పెల్స్త
/t
s:/
tp
ht

3.1971 తరాాత్‌తెలంగాణలో్‌మిగత్వ్‌పా
ర ంత్వలకంటే్‌ఎకుకవ్‌
ై ంద. విదాయసంస
అక్షరాసయత్‌నమెద థ ల్‌విషయంలోన్య్‌఩రిసథ త్ర్‌
బాగానే్‌మృరుగు఩డింద.

4.సాగునీటి్‌రంగంలో్‌ఏ్‌పా
ర ంతం్‌నిర
ు క్ష్యయనికి్‌గురికలేదు.
5.తెలంగాణ్‌ఉదోయగులకు్‌఩ త తం్‌ఉనన్‌రక్షణాతిక్‌చరయలు్‌
ర స్
సమర త ్‌చరయలేవీ్‌అవసరం్‌లేదు.
థ ంగా్‌అమలు్‌చౄయ్యల్. క౅త

6.తెలంగాణ య్యసను్‌సనిమాలో త న్ననరనే్‌భావన్‌


ు ్‌గేల్చౄస్
త రాంధ్ర
వారిలో్‌ఉంద. ఉత ు ులోన్య ఇదే్‌తరహా్‌భావన్‌ఉననద.
఑క్‌పా
ర ంతం్‌మరో్‌పా ై ్‌సాంసకృత్రకంగా్‌పృత
ర ంతంపృ త నం
త ్‌ఉపాధి఩రంగా, రాజకీయంగా్‌వారిని్‌అణగదొకౄక్‌
చృలాయిస్త

ర యతనం్‌చౄసనప్పుడు ఩
ర భుతాం్‌జోకయం్‌చౄస్కెవాల్సన్‌
అవసరం్‌ఉంద.
ప్స్
గ్ర

రం

w
vG
చా

7.హ
ై దరాబాద్్‌పా
ర ధ్యనయతను్‌వివరించంద.
fd
సమా

p5u
Jh
r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA
AA
న-

/A

8.శాంత్రభ్ద ై ్‌కీలక్‌స్తచనలు్‌చౄసంద.
ర తలు్‌తదతరాంశాలపృ
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/
విద్య

.m
/t
s:/

(ఈ్‌అధ్యయయ్యనిన్‌సీల్డ్్‌కవర్్‌లో్‌పృటి
్ ్‌నేరుగా్‌హంమంత్ర
ర కి్‌
tp
ht

అందంచంద)
ై ్‌ఎనిమిద్‌అధ్యయయ్యలను్‌఩రిశీల్ంచ్‌భ్విషయత్్‌
9.పృ
మార
గ నిరౄ
ద శనం్‌చౄస్త్‌ 6 స్తచనలను్‌శీ
ర కృష
ణ ్‌కమిటీ్‌చౄసంద.
అవి..

9వ్‌అధ్యయయంలోని్‌ఆరు్‌స్తచనలు
1. యథాతథ్‌స
థ త్ర్‌క౅నసాగంపు: ్‌తెలంగాణ్‌రాష
్ ర్‌ఏరా఩టు్‌
అంశానిన్‌ఎ఩఩టిలా రాజకీయ, శాంత్ర్‌భ్దర తల్‌సమసయగానే్‌
త ్‌రాష్క
఩రిగణిస్త ర్ నికౄ్‌వదలేయడంవల
ు ఩
ర యోజనం్‌శూనయం.
క౅ంత్‌కౄంద
ర ్‌఩
ర భుతాం్‌జోకయం్‌త఩఩నిసరి. తక్షణం కచుతమృ
ై న్‌
చరయలేవీ్‌లేకపెతే్‌తెలంగాణ్‌఩ త ్‌
ర జలు్‌మానసకంగా్‌సంతృపి
చృందే అవకశమౄలేదు. అయితే్‌యథాతథ్‌స
థ త్ర్‌఑క్‌఩
ర త్రపాదన్‌
మాత
ర మౄ. మౄం్‌దానికి చట్
్ చవరి్‌పా
ర ధ్యనయం్‌మాత
ర మౄ్‌
త న్ననమని్‌కమిటీ్‌అభిపా
ఇస్ ర య఩డింద.
ప్స్
గ్ర
2. సమాంధ
ర , తెలంగాణలుగా్‌విభ్జంచ్‌హ
ై దరాబాద్్‌ను్‌

రం

w
vG
చా

m
fd
సమా

p5u

కౄంద
ర పాల్త్‌పా
ర ంతం్‌చౄయడం: ఇలా్‌చౄయడంవల
ు ్‌
Jh
r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA
AA
న-

/A

ర్ లు్‌సంతంగా్‌తమ్‌రాజధ్యనులను
కలకరమంలో్‌రృండు్‌రాష్క
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/
విద్య

.m
/t
s:/

అభివృద
ధ ్‌చౄస్కెవాల్. ఇలా్‌చౄయడంవల
ు ్‌తమ్‌ఆరి
థ క్‌
tp
ht


ర యోజన్నలకు్‌నష
్ ముండదు. కబటి
్ ్‌ఇద్‌సీమాంధ
ర ్‌఩
ర జలకు్‌
క౅ంత్‌ఆమెదయోగయం్‌కవచుు. కనీ్‌తెలంగాణలో తీవ
ర ్‌
త మవుత్వయి. వారికి్‌తెలంగాణ్‌వచున్‌తృపౄ
నిరసనలు్‌వయక త ్‌
ఉండదు. కబటి
్ ఆచరణలో్‌ఇద్‌అసాధయం.
3. రాష్క
ర్ నిన్‌రాయల్‌తెలంగాణ , కెసా
త ంధ
ర లుగా విభ్జంచడం:
రాష్క
ర్ నిన్‌విభ్జంచ్‌హ
ై దరాబాద్్‌ను్‌రాయల్‌తెలంగాణ్‌
రాజధ్యనిగా చౄయ్యలని్‌కమిటీ్‌స్తచంచంద. క౅నిన్‌
రాయలసీమ్‌వరా
గ లు , ముస
ు ం్‌జన్నభా పా
ర బలయం్‌దృష్ట
్ త౉్‌
ఎంఐఎం్‌ఈ్‌఩ ర త్రపాదన్‌తెచాుయి. దీనిన్‌తెలంగాణ్‌వాదులు
఑ప్పుకెరు.ై పృ గా్‌ఇద్‌మతఛందస్‌శకు త లకు్‌ఊతమివాచుు.
అయితే్‌ఈ్‌఩
ర త్రపాదన ఆరి
థ కంగా్‌సమర
థ నీయంగా్‌ఉనన఩఩టికీ్‌
మూడు్‌పా త ఩రిచౄ
ర ంత్వలను్‌సంతృపి ఩రిష్కకరం్‌ఇవాలేదని్‌
కమిటీ్‌అభిపా త ం్‌చౄసంద.
ర యం్‌వయక
4. సీమాంధ
ర , తెలంగాణలుగా్‌విభ్జన-హ
ై దరాబాద్్‌కౄంద
ర పాల్త్‌
పా ర్ నిన్‌ఈ్‌విధంగా
ర ంతం:్‌రాష్క విభ్జంచ్‌హ
ై దరాబాద్్‌ను్‌
ప్స్
గ్ర
కౄంద
ర పాల్త్‌పా
ర ంతం్‌(యూటీ)గా్‌఩
ర కటించాల్. అంతేకకుండా్‌

రం

w
vG
చా

m
fd
సమా

p5u

నల
ు గండ-మహబూబ్‌నగర్్‌జలా
ు ల్‌సరిహదు
ద ులోని్‌ 20
Jh
r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA
AA
న-

/A

మండలాలను యూటీలో్‌భాగం్‌చౄయ్యల్. తదాారా్‌హ


ై దరాబాద్్‌
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/
విద్య

.m
/t
s:/

యూటీని్‌సీమాంధ
ర లోని్‌గుంటూరు , కరూనలు్‌జలా
ు ల్‌
tp
ht

సరిహదు
ద లత౉్‌భౌగోళికంగా్‌అనుసంధ్యనం్‌చౄయ్యల్.
ై హ దరాబాద్్‌ను ఉమిడి్‌రాజధ్యనిగా్‌చౄయడం. అయితే్‌దీనికి్‌
తెలంగాణవాదులు్‌఑ప్పుకునే్‌వీళ్ల
ు దు. అంతేకకుండా్‌రాష్ రంలో్‌
క౅ంతభాగానిన్‌కౄంద ై ్‌మూడు పా
ర పాలన్‌కిందకు్‌తేవడంపృ ర ంత్వల్‌
నుంచ్‌వయత్రరౄకత్‌రావచుు.
5. సీమాంధ
ర , తెలంగాణగా్‌విభ్జన: రాష్క
ర్ నిన్‌సీమాంధ
ర ,
తెలంగాణలుగా్‌విభ్జంచ్‌తెలంగాణకు్‌హ
ై దరాబాద్్‌ను ,
సీమాంధ త ్‌రాజధ్యని్‌ఏరా఩టు్‌చౄయడం. దీంత౉్‌
ర కు్‌మరో్‌క౅త
తెలంగాణ్‌఩ త
ర జల్‌పూరి ఆకంక్ష్‌నెరవేరుత్యంద. కనీ్‌
ై హ దరాబాద్, జల్‌వనరుల్‌విషయమృ
ై ్‌సీమాంధ
ర లో అల
ు ురు్‌
రౄగవచుు. రాయలసీమలోన్య , దేశమంత్వ్‌వేరా఩టు్‌డిమాండు
ు ్‌
రావొచుు. అయితే్‌఩
ర తేయక్‌తెలంగాణ్‌డిమాండ్్‌లో్‌క౅ంత్‌
త ్‌఩
న్నయయం్‌లేకపెలేదు. విభ్జస్త ర జల అవసరాలన్య్‌
఩టి
్ ంచుకెవాల్స్‌ఉంటుంద. కబటి
్ ్‌దీనికి్‌దాతీయ్‌పా
ర ధ్యనయం.
అనివారయమృ
ై తేనే్‌అందరికీ్‌ఆమెదయోగయమృ
ై తేనే్‌విభ్జంచాలని్‌
ప్స్
గ్ర
త న్ననం.
సఫారుస్‌చౄస్

రం

w
vG
చా

m
fd
సమా

p5u

ర్ నిన్‌సమృ
6. రాష్క ై కయంగా్‌ఉంచడం-తెలంగాణ్‌పా
ర ంతీయ్‌
Jh
r7
Qr
ార్త

Ed
వా

AA
AA
న-

/A

మండల్్‌ఏరా఩టు: తెలంగాణ్‌పా
ర ంత్‌సామాజక-ఆరి
థ క్‌అభివృద
ధ కి్‌
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/
విద్య

.m
/t
s:/

రాజకీయ్‌సాధికరతకూ , నిరి
ద ష్ ై మృ న్‌రాజాయంగబద
ధ ్‌చరయలు్‌
tp
ht

ర్ నిన్‌సమృ
తీస్కుంటూ్‌రాష్క ర్ నిన్‌ముకకలు్‌
ై కయంగా్‌ఉంచడం. రాష్క
చౄయడంవల
ు ్‌఩ త త్‌సమసయలకు్‌స్స
ర స్ థ ర్‌఩రిష్కకరాలు రావు.
సమృ
ై కయంగా్‌ఉండట్ం్‌రాష
్ రంలోని్‌అనిన్‌పా
ర ంత్వల్‌అభివృద
ధ కౄ్‌
కీలకం. అందుకౄ్‌రాష్క
ర్ నిన్‌సమృ
ై కయంగా్‌ఉంచుతూనే్‌తెలంగాణ్‌
పా
ర ంత్‌అభివృద
ధ కి రాజాయంగబద
ధ ై మృ న్‌పా
ర ంతీయ్‌మండల్్‌
త న్ననం. జాతీయ దృక఩థంత౉్‌చూసన్న్‌
ఏరా఩టును్‌సఫారస్్‌చౄస్
ఇదే్‌మౄలు. అందుకౄ్‌దీనికౄ్‌మా్‌తైల్్‌పా
ర ధ్యనయం.
తెలంగాణ ఉద్యమ చరిత్
ర (రాష్ర్
రా ల పునరిిభజన-
ఆంధ్
ర రాష్ట
ా రం)
జస్ట
ి స్ జగన్ మోహన్ రెడ్డ
ి నివేదికాంశాలు

- 1952, సెప్
ి ాంబర్ 3న పోలీసు కలుులు జరుపడానికి మాందు 30
నాంచి 40వేల మాంది జనాం ఆాందోళనలో పాల్గ
ొ నడాం, పోలీసు ఆదేశాలన
ధిక్కరాంచి ఊరేగాంపు ప
ర యత్నాంచడాం, హెచచరక్లన
లెక్కచేయక్పోవడాం, లాఠీచార ి , బాష్ువాయు ప ర యోగాం చేస్టనా ఫలితాం
లేక్పోవడాం, పోలీసుల ై ప్ కి ఆాందోళనకరులు రాళ ల వర్
ష ాం కురపాంచడాం,
ై వ ర్లెస్ వాానన తగులబెట్ ి డాం తదితర్ పరస్ట
ి తుల కర్ణాంగా పోలీసులు
ప్స్
గ్ర

కలుులు జర్పడాం సమర్


ధ నీయమే అని నివేదిక్ పేర్కకననది.

రం

w
vG
చా

dm
5f
సమా

up
Jh

-ప ై నా తమ సమసాలన రాతపూర్ాక్ాంగా ప
ర జాస్వామాాంలో ఎవరె ర భుత్వానికి
r7
r
dQ
ార్త

AE
వా

A
AA
న-

/A

సమరుాంచుకునే అవకశమననది. త్వమ చట్


ి సభలకు ఎననకునన
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/
విద్య

t.m


ర జాప
ర త్నిధుల ద్వారా కూడా ప
ర భుతాాం దృష్ట
ి కి తెచిచ ఆ సమసాలన
s ://
tp
ht

పరష్కరాంచుకోవచుచ. అాంతేకని చట్ి విరుద


ధ ాంగా యధేచచగా రోడల ై ప్ కి
ై నదికదు. పా
రావడాం సరె ర ణ నష్ట
ి నికి, పలువురు గాయపడడానికి
కర్ణమ
ై న సాంఘట్నలు దుర్దృష్
ి క్ర్ాం. వీరలో కాందరు అమాయకులు,
పాద్వచారులు కూడా పోలీసుల తుపాకీ తూటాల బారన పడ్డనవారలో
ఉనానరు. కలుులో
ల మర్ణాంచిన, గాయపడ్డన వారలో అమాయకులు
ఉనానర్నే కర్ణాంతో చట్
ి బద
ధ ాంగా జరగన పోలీసు కలుులన చట్
ి
విరుదధ ై మ నవిగా పరగణాంచలేమ. పోలీసు కలుులోల మర్ణాంచిన,
ై క్లాాం పాందిన అమాయకులకు ప
అాంగవ ర భుతాాం పరస్ట
ి త్ని దృష్ట
ి లో
ై నదని అనిపస్త
ఉాంచుకని నాాయమని సరె ే తగన విధాంగా పరహార్ాం
చెలి ే నానన అని రాస్టన నివేదిక్న జస్ట
ల ాంచగలదని భావిసు ి స్ జగన్మోహన్
రెడ్డ
ి క్మిష్న్ 1952, డ్డసెాంబర్ 28నప
ర భుత్వానికి సమరుాంచిాంది.

మలీక ఉదామాం పా
ర మఖ్ాాం

- వర్ాంగలలో మూకుమమడ్డగా జరగన ఉపాధ్యాయ బదిలీలకు వాత్రేక్ాంగా


పా
ర ర్ాంభమ
ై న మలీక ఉదామాంై హె దరాబాద్ రాష్
ి రాంలోని అనిన పట్
ి ణాలకు
వాాపాంచడాం, మూడు వారాలకు ై ప్ గా విద్వారు
ి లు ఆాందోళన చేయడాం,
తర్గతులు బహిష్కరాంచి ప
ర దర్శనలు నిర్ాహిాంచడాం, నాన్ మలీకలకు
వాత్రేక్ాంగా ఇచిచన నినాద్వలు, అక్కడక్కడ (వర్ాంగల, నల
ల గాండ,
జాంట్నగరాలు) నాన్ మలీకలకు విద్వారు
ి లకు మధా జరగన ఘర్ ష ణలు,
ే గత ద్వడులు ై హె దరాబాద్లో సెప్
బెదిరాంపు చర్ాలు, వాకి ి ాంబర్ 3,4
ప్స్
గ్ర

రం

తేదిలో
ల స్టటీ కలేజీ, అప
ి లగాంజ్ పా
ర ాంత్వలలో ఎవరు పలవకునాన సుమారు
vG
చా

dm
5f
సమా

up
Jh

30 వేల నాంచి 40 వేల మాంది ప ర జలు, విద్వారు


ి లు పాల్గ
ొ నన
r7
r
dQ
ార్త

AE
వా

A
AA
న-

/A

మహోదామాం. తెలాంగాణ పా
ర ాంత ప
ర జలో
ల అాంధ
ర పా
ర ాంతాం నాంచి వచిచ ఇక్కడ్డ
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/
విద్య

t.m

ఉదోాగాలో ై వాత్రేక్త ఎాంత తీవ


ల చేరన నాన్-మలీకలప్ ర ాంగా ఉననదో
s ://
tp
ht

తెలుపుతుననది.
-ప ై పు మాంత్
ర భుతాాం ఒక్వ ర వర్
ొ ఉపసాంఘానిన నియమిాంచినట్ల
ల ప ర క్ట్న
చేస్టనా మలీక ఉదామాం ఇాంత తీవ
ర స్వ
ి యిలో జర్గడాం, ఎనిమిది మాంది
ర ణాలు కోలోువడాం, ఒక్ై వ పు కలుులో
పా ే లు చనిపోతునాన మరోవ
ల వాకు ై పు
ల ై ప్ కి రావడాం ఇక్కడ్డ
గాంట్ గాంట్కూ మరాంత ఎకుకవ సాంఖ్ాలో జనాం రోడ

ర జలకు భవిష్ాతుే పట్
ల గల అభద ే ననది. ఆాంధ
ర త్వభావానిన సూచిసు ర న
తెలాంగాణతో క్లిప ఒకే భాష్ రాష్
ి రాంగా ఏరాుట్ల చేయాలని కాందరు
ఆాంధ
ర పా
ర ాంత ప్ద
ద మనషులు ే నన
చేసు విశాలాాంధ
ర నినాద్వనికి
వాత్రేక్ాంగా...ప
ర తాక్షాంగా తెలాంగాణ ప
ర జలిచిచన జవాబు ఈ మలీక
ఉదామాం.
-ప
ర తేాక్ రాష్
ి రాంగా తెలాంగాణ ఉాండాలని, ఆాంధ
ర తో ఎట్ట
ి పరస్ట
ి త్లో
ల విలీనాం
చేయరాదనన తెలాంగాణ ప
ర జల నిశశబ
ధ అాంతర్
ొ త ఆకాంక్షకు ప
ర త్రూపమే
ఈ నాన్-మలీక గో బాాక్, ఇడ్డ ల , స్వాంబార్ గోాబాాక్ ై హె దరాబాద్
ై హె దరాబాదీయులదే నినాద్వలు.

ఆాంధ
ర రాష్
ి ర ఏరాుట్ల సమసాలు

- 1953 అకో
ి బర్ 1న క్రూనలు త్వత్వకలిక్ రాజధ్యనిగా ఆాంధ
ర రాష్
ి రాం
ఏర్ుడ్డాంది. మద్వ
ర సు లేని ఆాంధ
ర రాష్
ి రాం వద
ద ని విభజన సాంఘానికి డ్డసెాంట్
నోట్ ఇచిచ ఆాంధ
ర రాష్
ి ర ఏరాుట్లన 1950లోనే అడు
ి కునన ప
ర కశాం
పాంతులు కాంగ్ర
ర స్ పార్ట
ి లో లేక్పోయినా నెహ్ర
ర పలిచి మఖ్ామాంత్
ర పదవి
ప్స్
గ్ర

రం

ఇస్వ
ే ననగానే మద్వ
ర సు లేని ఆాంధ రి నికి తొలి సీఎాంగా బాధాతలు
ర రాష్ట
vG
చా

dm
5f
సమా

up
Jh

సీాక్రాంచారు. మఖ్ామాంత్
ర ఎవరు కవాలనే విష్యమ
ై వాదోపవాద్వలు
r7
r
dQ
ార్త

AE
వా

A
AA
న-

/A

జరగ రాష్
ి రాం వాయిద్వ పడ్డాందని పటా
ి భి గతాంలో చేస్టన వాాఖ్ా
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/
విద్య

t.m

ై నదేనని నిరూపాంచారు ప
సరె ర కశాం పాంతులు. అనాడే మద్వ
ర సు లేని
s ://
tp
ht

ఆాంధ
ర కు ప
ర కశాం ఒప్పుకుని ఉాండ్డ ఉాంటే పట్ట
ి శ్ర
ర రామలు వాంట్ట
త్వాగధననిన అాంతట్ట మహనీయునిన ఆాంధ
ర రాష్
ి రాం పోగట్ల
ి కునేది కదు.
ఆ విధాాంసకాండ జరగ ఉాండేదికదు.
- నీలాం సాంజీవరెడ్డ
ి ఉపమఖ్ామాంత్
ర గా, తేనెనటీ విశానాథాం, క్డప
కోట్టరెడ్డ
ి , ద్వమోదర్ాం సాంజీవయా మాంతు
ు లుగా ప
ర మాణ సీాకర్ాం చేశారు.
ఆాంధ
ర రాష్
ి ర తొలి గవర్నర్గా చాందులాల మాధవలాల త్
ర వేదిచే మద్వ
ర సు
ై హె కోరు
ి ప ే ప
ర ధ్యన నాాయమూర ర మాణ సీాకర్ాం చేయిాంచారు.

రాష్ట ల ై డ న ఆాంధు
రి వతర్ణ నాడే వల ు ల అాంతర్ాంగాం
- లోక్సభ డ్డపూాటీ సీుక్ర్ శ్ర
ర మాడభూష్ట అనాంతశయనాం అయాాంగారు
తన పర సాంగాంలో ఆాంధు
ు ల ర్థాం స్వగాంది. ఇదిై హె దరాబాద్ వళ్ల
ల వర్కు
నిలువదు. మధాలో క్ాందెన కోసాం క్రూనలులో ఆగాంది కనిై హె దరాబాద్కు
తార్లోనే వళ్ల
ల తీరుతుాందని అనానరు. ఆాంధ
ర రాష్
ి ర ఆవిరాానికి ఒక్క రోజు
మాందేై హె దరాబాద్ రాజధ్యనిగా విశాలాాంధర రాష్ ై నాంత్వ తార్లో
ి రాం వీలె
ఏరాుట్ల చేయమని కేాంద
ర ప
ర భుత్వానిన కోరుతూ సాంజీవరెడ్డ
ి అధాక్షతన
జరగన కాంగ్ర
ర స్ సర్ాసభా సమావేశాంలో తీరామనిాంచారు. విశాలాాంధ

అవసరానిన వివరాంచడానికి నీలాం సాంజీవరెడ్డ
ి , ఆయాదేవర్
కళ్లశార్రావు, బెజవాడ గోపాలరెడ్డ
ి , క్ళా వాంక్టా
ర వ్, క్డప కోట్టరెడ్డ
ి ,
ద్వమోదర్ సాంజీవయా, అట్ల
ల ర సతానారాయణరాజులతో ఒక్
ఉపసాంఘానిన నియమిాంచారు.
ప్స్
గ్ర

రం

- 1953 అకో ి బర్ 1న ఆాంధ


ర రాష్
ి ర ఆవిరాావ సభలో క్ళా వాంక్టా
ర వ్
vG
చా

dm
5f
సమా

up
Jh
r7

ప ే
ర సాంగసూ ై హె దరాబాద్ రాజధ్యనిగా విశాలాాంధర ఏర్ుడటానికి
r
dQ
ార్త

AE
వా

A
AA
న-

/A
at

ే నానాం.ై హె దరాబాద్కు సాంబాంధిాంచినాంత వర్కు


మనమాందర్ాం క్ృష్టచేసు
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/
విద్య

t.m
://

అభిపా
ర య భేద్వలు లేవనానరు. నీలాం సాంజీవరెడ్డ
ి కూడా ై హె దరాబాద్
s
tp
ht

రాజధ్యనిగా విశాలాాంధ
ర ఏర్ుడటానికి సభుాలాందరూ క్ృష్ట చేయాలని
ఉదోాదిాంచి, ఆ ఆశయాం నెర్వేరే వర్కు శాశాత రాజధ్యని సమసాలేనే
లేదనానరు.
- ఇక్ ఇక్కడ గమనిాంచవలస్టన విష్యమేమిట్ాంటే క్రూనలునత్వత్వకలిక్
రాజధ్యనిగా పేర్కకనానర్ాంటే ఆాంధు ి ై హె దరాబాద్ై ప్ ఉననదని
ు ల దృష్ట
సుష్
ి మౌవుతుాంది.

ఫజల అలీ (SRC) క్మిష్న్-1953


- భార్త ప
ర భుతా హోాంశాఖ్ తీరామణాం (నాం.53/69/53 పబ్ల ల క్
ే నన
29.12.1953) ద్వారా ఒరస్వా గవర్నర్గా బాధాతలు నిర్ాహిసు
సయాద్ ఫజల అలీ ైచె ర్మన్గా కౌనిాల ఆఫ్ స్త
ి ట్ాలో సభుానిగా ఉనన
హృదయనాధ్ కుాంజ్ర ర , ఈజిపు
ి లో భార్త రాయబారగా బాధాతలు
ే నన క్మలాం మాధవ ఫణక్కర్లతో స్త
నిర్ాహిసు ొ ై నె జేష్న్ క్మిష్న్న
ి ట్ా ర్టఆర్
1953 డ్డసెాంబర్ 29న ఏరాుట్ల చేస్టాంది.

తీరామనాంలో ప
ర ే స్వ విాంచిన అాంశాలు

- భార్తదేశాంలో రాష్ట
రి ల ఏరాుట్ల ప
ర కిరయ చారత
ర క్ పరణామ క్రమాంలో
యాదృచిచక్ాంగా, పరస్ట
ధ తుల కర్ణాంగా జరగాంది. వాంద సాంవతారాలు
అాంతకుమిాంచి ఈ రాష్ట
రి లు క్లిస్ట ఉాండట్ాం వల
ల రాజకీయాంగా,
ప్స్
గ్ర

రం

పరపాలనా పర్ాంగా స్వాంసకృత్క్ సాంబాంధ్యలతో తమకు త్వమ అభివృది



vG
చా

dm
5f
సమా

up
Jh

చెాందినవి. వాట్ట మధా సాంబాంధ్యలు కూడ అభివృది


ధ చెాందినవి.
r7
r
dQ
ార్త

AE
వా

A
AA
న-

/A
at
జ్ఞ

ch

ర జలలో రాజకీయ ైచె తనాాం బాగా అభివృది


- ప ధ చెాందడాం, పా
ర ాంతీయ
in

ా-వి

jo
e/
విద్య

t.m
s ://
tp

భాష్ల పా
ర మఖ్ాాం బాగా ప్ర్గడాం వలన క్రమాంగా భాష్ట పా
ర త్పదిక్న
ht

రాష్ట
రి ల ఏరాుట్ల కోసాం ఆకాంక్షలు ప
ర జలో
ల ప్రుగుతునానయి. అలాాంట్ట
ే రాష్
సమసాలే ఇతర్ సమసాలతో మడ్డపడ్డ ఉాంట్ల ఒక్ కత ి రమేరాుట్ల
అనేక్ రాష్ట ై ప
రి లప్ ర భావాం చూపసు ే ననది. అాందువల ల ఏ ఒక్క రాష్ి రాం
ై నా ఇతర్ రాష్ట
ఏరాుట రి లతో సాంబాంధాం లేకుాండా ఒాంట్రగా స్వధాపడదు.
- ఒక్ పా
ర ాంతాంలోని భాష్ట, సాంసకృతులు ఆ పా
ర ాంత ప
ర జల జీవన విధ్యనానిన

ర త్బ్లాంబ్లస్వ
ే యనడాంలో సాందేహాం లేదు. కనీ రాష్ట
రి ల పునరేకీక్ర్ణలో
ఇతర్ మఖ్ామ
ై న అాంశాలు కూడ పా
ర ధ్యనాాం క్లిగ ఉాంటాయని మన
మనసుాలో ఉాంచుకోవాలి. అనినాంట్టక్ాంటే మాందుగా భార్తదేశ ఐక్ాతన
భద
ర తన పరర్క్షాంచడాం, దృడపర్చడాం అనేవి మఖ్ామ
ై నవి. వీట్టతో
పాట్ల ఒకోక రాష్
ి ర కోణాంలో నాంచి కకుాండా దేశాం దృష్ట
ి నాంచి
చూస్టనపుడు ఆర
ి క్ పరపాలనాపర్మ
ై న అాంశాలన కూడా పరగణనలోకి
తీసుకోవడాం ఎాంతో పా
ర మఖ్ాతన సాంతరాంచుకాంట్లాంది. భార్తదేశాం
ి క్ాంగా, స్వాంసకృత్క్ాంగా, ై నె త్క్పర్ాంగా ఒక్ క్రమమ
ఆర ై నప
ర ణాళ్లక్ ప
ర కర్ాం
మాందుకు స్వగుతుననది. విజయవాంతాంగా మాందుకు స్వగుతునన
జాతీయ ప
ర ణాళ్లక్లో ఏర్క్మ
ై న మారుులు జోక్ాాం చేసుకునాన అవి
జాతీయ ప
ర యోజనాలకు హానిక్ర్ాంగా పరణమిస్వ
ే యి.

- భార్త యూనియన్లోని రాష్ట


రి ల పునరాభజన అాంశానిన ఎాంతో
ర ే త గా పరక్షాంచాలిా ఉననది. వాస
జాగ ే వ పరస్ట
ి తులన దృష్ట
ి లో ప్ట్ల
ి కని,
భావోదేాగాలకు అతీతాంగా దేశానిన రాజాాాంగాంలో పేర్కకనన వివిధ గ్ర
ప్స్

రి లలోని ప
రాష్ట ర జల సాంక్షేమానిన దృష్ట
ి లో ప్ట్ల
ి కని రాష్ట
రి ల పునరాభజన

రం

w
vG
చా

dm

జర్గాలిా ఉాంది. ఈ విధమ ై న పరశ్రలనక ై భార్త ప ర భుతాాం రాష్ట


రి ల
5f
సమా

up
Jh
r7
r
dQ
ార్త

AE

ే ననదని హోాంశాఖ్ తీరామనాం సుష్


పునరాభజన క్మిష్న్న నియమిసు ి ాం
వా

A
AA
న-

/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

చేస్టాంది.
jo
e/
విద్య

t.m
s ://
tp
ht

- ఈ క్మిష్న్ సమసా మూలాలో


ల కి వళ్ల ే ాంది. చారత
ల పరశ్రలిసు ర క్ నేపథ్యానికి,
ప ే త పరస్ట
ర సు ి త్ని ఇాంక మఖ్ామ
ై న, సాంబాంధిత కర్నాలన కూడా
ే ాంది. పునరాభజనకు సాంబాంధిాంచి ఏ విధమ
నిశితాంగా పరశ్రలిసు ై న
ప ై నా పరగణలోకి తీసుకునే స్తాచచ ఈ క్మిష్న్కు ఉాంది.
ర త్పాదనె
విశాలమ
ై న సూత్వ ై ఆధ్యర్పడ్డ మొదట్ట దశలో క్మిష్న్ రాష్ట
ర లప్ రి ల

పునరాభజన సమసాలకు పరష్టకరాలు సూచిసూ సూ
ి లమ
ై నప ర త్పాదనలు
ఇవావచుచ. మధాాంతర్ నివేదిక్లన కూడా ప
ర భుత్వానికి ఇవావచుచనని ఆ
తీరామనాంలో హోాంశాఖ్ తెలిపాంది. క్మిష్న్కు విధివిధ్యనాల రూపక్లునకు
సాంబాంధిాంచి స్తాచఛన ప
ర భుతాాం క్లిుాంచిాంది. క్మిష్న్ విచార్ణ
బహిర్ాంగాంగా కకుాండా ప
ర యివేట్లగా జర్పాలని పేర్కకననది. 1955,
జ్రన్ 30లోపు రాష్ట
రి ల పునరాభజన క్మిష్న్ తమ నివేదిక్న
సమరుాంచాలని ప
ర భుతాాం గడువు విధిాంచిాంది.

SRC సభుాల పర్ాట్న, విధివిధ్యనాల రూపక్లున

- 1954; పబ
ర వర 23న ప
ర జల నాంచి విజ
ఞ పు ే ఫజల అలీ
ే లన ఆహాానిసూ
పత్
ర కప
ర క్ట్న విడుదల చేశారు. విజ
ఞ పు
ే లు పాంపడానికి తుది గడువుగా
ఏప
ర ల 24న నిర్
ణ యిాంచారు. ఈ గడువులోపు 1,52, 250 విజ
ఞ పు
ే లు
క్మిష్న్కు చేర్గా వాట్టలో పరశ్రలిాంచదగనవి సుమారు రెాండు వేల లోపు
ఉననట్ల ే ాంచిాంది.
ల క్మిష్న్ గుర

- 1954 జ్రన్ 29నై హె దరాబాద్లో స్త ొ ై నె జేష్న్ క్మిష్న్ తన


ి ట్ా ర్ట ఆర్ ప్స్
విచార్ణ పా
ర ర్ాంభిాంచిాంది. నగర్ాంలోని గ్ర
ర న్లాాండ్సా భవనాంలో వివిధ
గ్ర

రం

w
vG
చా

dm

రాజకీయ సాంస
ి ల నాయకులు ఫజల అలీ, కుజ్ర
ర , ఫణక్ర్లన క్లిస్ట తమ
5f
సమా

up
Jh
r7
r
dQ
ార్త

వాదనలు వినిపాంచారు.
AE
వా

A
AA
న-

/A
at
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/
విద్య

t.m

విశాలాాంధ
ర నినాదాం వనక్ స్వమా
ు జావాదాం- నెహ్ర

s ://
tp
ht

- ఆాంధు
ు ల వాాంఛలన సరగా
ొ నే అర్
ి ాం చేసుకునన ప
ర ధ్యని నెహ్ర
ర క్రూనలులో
అకో
ి బర్ 1న కోలా మమోరయల సూకలలో ఆాంధ
ర రాష్
ి ర అవతర్ణని

ర క్ట్టాంచిన అనాంతర్ాం మీడ్డయా సమావేశాంలో పలు విష్యాలు చెపాురు.
విశాలాాంధ
ర రాష్
ి రాం అనే నినాద్వనిన ప ే త పరస్ట
ర సు ి తులో
ల నేనే అర్
ి ాం
చేసుకోలేకుాండా ఉనానన. విశాల శబ
ధ ాం దురాక్రమణ చిాంతగల
స్వమా ే ాంది. ఈ విశాలాాంధ
ు జావాద్వనిన సుురాంప చేసు ర నినాదాం వనక్
ే తాాం స్వమా
ద్వగఉనన మనస ు జావాద తతాాంతో కూడ్డనట్ట
ి ది అని చెపాురు
(ఆాంధ
ర పత్
ర క్, ఆాంధ
ర ప
ర భ 3-10-1953). నెహ్ర
ర ఎాంతో దూర్దృష్ట
ి తో
ఆాంధు
ు ల విశాలాాంధ
ర ఆకాంక్షన విశ్ల
ల ష్టాంచి సమాజాం మాందుాంచిన
స్వమా
ు జావాద మనసే తాాం ప
ర జలకు ఏనాడో అర్ ి ై మ ాంది.
- ఆాంధు
ు లకు తెలాంగాణ పా ై పే
ర ాంతాంప్ ర మ బయట్టకి చెపు
ే ననట్ల
ల కేవలాం
భాష్మీద మాత ై న పే
ర మే కదు ఈ భాష్ మీద స్టసలె ర మతో విశాలాాంధ
ర న
కోరాంది కేవలాం క్వులు, ర్చయితలు మాత ర మే. కని ై హె దరాబాద్
ై , తెలాంగాణలో వాందలాది ై మ లళ్ల ప
నగర్ాంప్ ర వహిాంచి ఆాంధర లో
అడుగడుతునన క్ృష్ట ై , ఇక్కడ్డ ఉదోాగాలప్
ణ , గోద్వవర నదులప్ ై , పత్
ే పాంట్
పాండే నల ై , బడ
ల రేగడ్డ భూమలప్ ై , రాజధ్యని
ి ట్లో మిగులుతునన నిధులప్
ై నప
నగర్ాంలోని విలువ ై ,
ర భుతా, కాందిశ్రకులు, నిజాాం వదిలిన భూమలప్

ర భుతా, ప ై ఉనన ఆకాంక్ష విశాలాాంధ
ర యివేట్ల ర్ాంగ ఉదోాగాలప్ ర
ే ననది.
నినాద్వనిన మాందుకు తెసు
ప్స్
గ్ర

రం

- క్రూనలులో ప
ర భుతా కరాాలయాల నిరామణానికి ప ే శుది
ర భుతాాం చిత ద తో
vG
చా

dm
5f
సమా

up
Jh
r7


ర యత్నాంచలేదు. ఎలాాంట్ట ప
ర యతనాం ప
ర భుతాాం చేయలేదు. పుణె నాంచి
r
dQ
ార్త

AE
వా

A
AA
న-

/A
at

రి ల
మిలట్ర్ట సహాయాంతో టాంట్లన తెపుాంచి వేయిాంచారు. రాష్ట
జ్ఞ

ch
in

ా-వి

jo
e/
విద్య

t.m
://

పునరాభజన సాంఘానిన సాంవతారాాంతాం (1953)లోగా నియమిాంచే


s
tp
ht

అవకశాం ఉననదని ప
ర ధ్యని నెహ్ర
ర క్రూనలులో మీడ్డయా సమావేశాంలో
వలల డ్డాంచారు.1953 డ్డసెాంబర్ 22న ప
ర ధ్యని పార్
ల మాంట్లో కూడ ఇదే
విష్యానిన ప ర క్ట్టాంచారు.

You might also like