FAKTOR GERAKAN NASIONALISME DI TANAH MELAYU Pengenalan
Secara umum, dalam konteks Tanah Melayu,
nasionalisme bermaksud perasaan cinta dan taat setia yang tidak berbelah bahagi kepada tanah air dan ingin membebaskan negara dan bangsa daripada penguasaan dancengkaman kuasa asing.
Nasionalisme juga ada kaitan dengan “negara” dan “bangsa”. Nasionalismepada umumnya bertujuan mewujudkan kebebasan individu dan negara daripadacengkaman dan kongkongan pemerintah dan kuasa asing. Intipati utamanasionalisme ialah mewujudkan kebebasan dan maruah seseorang sertamembentuk nasib dan masa depan sesebuah negara dan bangsa.Perkembangan nasionalisme di Tanah Melayu melalui tiga tahap perkembanganiaitu
tertegaknya kuasa penjajah, kebangkitan kegiatan anti-British danpermulaan gerakan nasionalisme yang lazim.
FAKTOR YANG MENDORONG KEPADA NASIONALISME
1. Gerakbalas Terhadap Pentadbiran Inggeris Menjelang akhir abad ke19
.
Pihak Inggeris telah berpuas hati dengan kaedah pengukuhan kuasa, pengaruhdan kedudukan ekonomi mereka di tanah Melayu. Pihak Inggeris kemudiantelah memulakan proses
menginstitusikan berbagai bidang kerajaan yangmerangkumi hampir semua aspek kehidupan politik, ekonomi dan sosial
.Usaha mencapai tujuan ini paling pesat dilakukan di negeri-negeri Melayubersekutu. Akibat daripada keadaan ini, institusi Melayu tradisional dan elitMelayu tradisional mendapati diri mereka terpaksa mengambil peranan yangsemakin kecil dan hal ehwal kerajaan dan pentadbiran.Langkah-langkah yang di ambil oleh pihak Inggeris ini telahmenimbulkan rasa tidak puas hati di kalangan orang Melayu, kerana merekasedar hak mereka sebagai rakyat peribumi sedikit demi sedikit diambil alih olehpihak pendatang dan kaum penjajah.
2. Perkembangan Ekonomi
•
Perhubungan
1
Sistem perhubungan yang telah dimajukan oleh pihak Inggeris adalah demikepentingan ekonomi mereka. Walau bagaimanapun ianya telah
membantumenyelesaikan halangan geografi di kalangan masyarakat Melayu.
Umpamanya, pada tahun
1910
, terdapat lebih daripada
2400km
jalanrayaterturap. Sistem perhubungan ini dapat membantu merentasi sikapkekampungan, kedaerahan dan kenegerian. Masyarakat Melayu tidak kiradari daerah atau negeri yang berlainan dapat berhubung di antara satu samalain.
•
Kemajuan Ekonomi
Orang Melayu berupaya untuk meningkatkan tahap pendidikan danmemiliki keupayaan untuk menerbitkan akhbar dan majalah untuk penyebaran kesedaran politik orang Melayu.
•
Pembukaan bandar-bandar baru.
Ia menyebabkan batas-batas geografi didekatkan dan seterusnyamembolehkan maklumat serta perhubungan menjadi lebih mudah.
3. Agama
Pada penghujung abad ke-19 dan awal abad ke-20, masyarakat Melayuterutamanya yang tinggal di bandar-bandar berasa tidak puas hati dengankeadaan ekonomi, sosial dan politik mereka. Kesedaran ini melahirkan 3golongan di bandar-bandar untuk memperjuangkan kepentingan masyarakatMelayu pada awal abad ke-20.Golongan ini menerima pelajaran dan inspirasi dari gerakan pemulihanIslam moden dan gerakan Pan-Islamisme yang diasaskan pada penghujungabad ke-19 dan awal abad ke-20 oleh Imam Syeikh Muhammad Abduh danSayid Jamaluddin al-Afghani. Di antara penuntut-penuntut Melayu yangmembawa pengaruh dari Timur Tengah ialah
Syeikh Muhammad Tahir binJalaluddin, Syed Syeikh Ahmad al-Hadi, Haji Abbass Muhammad Tahadan Syeikh Mohammad Salim al-Kalali.
4. Bahasa dan kesusasteraan
Akhbar-akhbar tempatan telah memuatkan puisi, cerpen dan novel untuk membangkitkan semangat kebangsaan.
2
Puisi Omar Mustaffa yang tersiar dalam Utusan Melayu keluaran 18Januari 1913 menggesa orang Melayu supaya rajin bekerja dan janganmembiarkan kekayaan diambil oleh bangsa lain.
5. Akhbar dan Kewartawanan
Akhbar dan majalah memainkan peranan penting menyedarkan penduduk diTanah Melayu. Akhbar berperanan menyalurkan pendapat tokoh-tokohperjuangan kepada masyarakat. Tulisan dalam akhbar dan majalahmemberikan kesedaran kepada penduduk Tanah Melayu mengenaikemajuan. Pengaruh dari akhbar dan majalah dapat menyebarkan semangatkebangsaan di kalangan pembacanya.a.
Al-Imam diterbitkan pada 23 Julai 1906 di Singapura. Akhbar ini diterbitkan oleh golongan kaum muda yang dipimpin oleh Syed Syeikh al-Hadi, Syeikh Tahir Jalaluddin, Syeikh Muhammad Salimal-Kalali dan Haji Abbass Mohammad Taha.
Walaupun al-Imam telah membangkitkan kesedaran masyarakat Melayutentang pentingnya kemajuan sosial dan ekonomi tetapi ia tidak dapatmencapai kemajuan yang cemerlang. Hal ini adalah disebabkan kegiatanmereka mendapat tentangan hebat daripada majalah keluaran kaum tuaseperti Pengasoh (1918-1937). Hasilnya, al-Imam telah menamatkanpenerbitannya pada bulan Disember 1908 selepas diterbitkan sebanyak 31 keluaran. Perjuangan al-Imam diteruskan oleh
Neracha (1910),Tunas Melayu (1913), al-Islam (1914), al-Ikhwan (1926) dan Saudara(1928).
e.
Utusan Melayu diterbitkan pada tahun 1939
. Pengarangnya yangpertama ialah Rahim Kajai.
6. Sistem pendidikan
Sistem pendidikan pada zaman ini juga mendorong kepada perkembangangerakan nasionalisme. Sekolah-sekolah agama telah didirikan
diSingapura, Melaka dan Pulau Pinang
. Di Negeri-negeri Melayu, sekolahagama didirikan di Teluk Intan (Perak), Kuala Terengganu dan Muar (Johor). Sekolah agama yang penting di Singapura ialah Madrasah al-Iqbalal-Islamiyah, di Melaka ialah Madrasah al-Hadi dan di Pulau Pinang ialahMadrasah al-Masyor. Sistem persekolahan sekolah ini mengikut sistemyang terdapat di Mesir dan di Barat seperti yang dijalankan di Madrasah al-
3
Search History:
Result 00 of 00
00 results for result for
p.
Recommended
More From This User
Notes
Load more
