You are on page 1of 6

Το σχολείο στον υπολογιστή σου – sciencephysics4all.weebly.

com

ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ
Απαντήσεις στα θέματα των πανελλαδικών εξετάσεων 2004

ΘΕΜΑ 1ο
1-γ
2-β
3-δ
4-γ
5. α-Λ
β-Σ
γ-Λ
δ-Σ
ε-Λ

ΘΕΜΑ 2ο
1. Ισχύουν οι εξής σχέσεις:

1 

m1  m2
2m1
1 (1) και  2 
1 (2)
m1  m2
m1  m2

Μετά την κρούση οι σφαίρες κινούνται με αντίθετες ταχύτητες ίσων μέτρων. Άρα θα ισχύει:

1   2
Επομένως εξισώνοντας τις σχέσεις (1) και (2) προκύπτει:

m1  m2
2m1
m
1
1  m1  m2  2m1  3m1  m2  1 
1  
m1  m2
m2 3
m1  m2
Επομένως, σωστή απάντηση είναι η β.
2. Η μονοχρωματική ακτινοβολία προσπίπτει από το μέσο α που είναι το γυαλί (με δείκτη
διάθλασης na  2 ) στο μέσο b που είναι ο αέρας (με δείκτη διάθλασης nb  1 )
Προσδιορίζουμε την κρίσιμη γωνία:

 crit 

nb
1
2


  crit  45
na
2
2

Βρίσκουμε τη γωνία υπό την οποία προσπίπτει η ακτινοβολία:

Επιμέλεια: sciencephysics4all.weebly.com

1

Το σχολείο στον υπολογιστή σου – sciencephysics4all.weebly.com

 a 

3
  a  60
2

Δηλαδή, η ακτινοβολία προσπίπτει υπό γωνία μεγαλύτερη της κρίσιμης. Αυτό σημαίνει ότι
θα ανακλαστεί ολικά.
Επομένως, σωστή απάντηση είναι η γ.
3. Έχουμε:

f 

 
fS

(1)

(πριν ο παρατηρητής διέλθει από την πηγή, δηλαδή όσο την πλησιάζει)
και

f  

  
f S (2)

(αφού ο παρατηρητής έχει διέλθει από την πηγή και απομακρύνεται από αυτήν)
Επιπλέον προκύπτει από τα δεδομένα της άσκησης:
f   f  

fS
10

(3)

Αντικαθιστώντας τις σχέσεις (1) και (2) στην (3) έχουμε:
f   f  

 
f
 
   
fS
1
fS 
fS  S 
fS 
fS 



10

10
10

    1
2

1
1

  
  
 20

10

10
Επομένως, σωστή απάντηση είναι η γ.
4. Τα σώματα ξεκινούν την ταλάντωσή τους από την ακραία θέση της ταλάντωσης, συνεπώς
θα περάσουν για πρώτη φορά από τη θέση ισορροπίας τους σε χρόνο Τ/4. Άρα, μένει να
προσδιορίσουμε την περίοδο για κάθε μια από τις δύο ταλαντώσεις:
m
T1  2
k1

T2  2

m
m
 T2  2
k2
2 k1

Διαιρώντας τις δύο σχέσεις κατά μέλη, προκύπτει:

T1

T2

2
2

m
k1
m
2k1

T1

T2

2k 1
 2  T1  2T2  T1  T2
k1

Επιμέλεια: sciencephysics4all.weebly.com

2

Το σχολείο στον υπολογιστή σου – sciencephysics4all.weebly.com

Άρα το πρώτο σώμα χρειάζεται χρόνο t1 

T1
για να διέλθει για πρώτη φορά από τη θέση
4

ισορροπίας του
και το δεύτερο, αντίστοιχα χρόνο t 2 
Επομένως: T1  T2 

T2
4

T1 T2

 t1  t 2
4
4

Αυτό σημαίνει ότι το σώμα Σ1 θα αργήσει περισσότερο να καλύψει το χρονικό διάστημα

T
.
4

Άρα πρώτα θα περάσει το Σ2.
Επομένως, σωστή απάντηση είναι η γ.

ΘΕΜΑ 3ο
α) Το σημείο στη θέση x=0 περνά 10 φορές το δευτερόλεπτο από τη θέση ισορροπίας της
ταλάντωσής του. Μέσα σε μια πλήρη περίοδο της ταλάντωσης θα περνά 2 φορές από τη θέση
ισορροπίας. Άρα, έχουμε:
Περνάει 10 φορές από τη θέση ισορροπίας σε 1sec
Περνάει 2 φορές από τη θέση ισορροπίας σε Τ sec
10T  2  1s  10T  2s  T  0,2 sec

β) Η απόσταση του σημείου x=0 που είναι κοιλία από τον πλησιέστερο δεσμό είναι 0,1m.
Επομένως,

 0,1m    0,4m .

4

2A

Α

Ο

0,1m

λ/2

2A
λ/4

λ/2

λ/2

λ/2

λ/2

λ

Έτσι, έχουμε:

L


4


2


2


2


2

9 9  0,4m

 0,9m
4
4

γ) Οι ακραίες θέσεις της ταλάντωσης (δηλαδή η απόσταση μεταξύ δύο κοιλιών) απέχουν
0,1m . Άρα,

4  0,1m  2 

0,1m
 2  0,05m
2

(όπου Α το πλάτος της ταλάντωσης των κυμάτων που συμβάλλουν και δημιουργούν το
στάσιμο κύμα). Έτσι:

Επιμέλεια: sciencephysics4all.weebly.com

3

Το σχολείο στον υπολογιστή σου – sciencephysics4all.weebly.com

y  2 2

x



2
x
2
t  0,05 2

t  y  0,05 5x10t (S.I.)
T
0,4
0,2

δ) Η διατήρηση της ενέργειας μάς δίνει:

1
1
1
m 2  Dy 2  D(2) 2  m 2  m 2 y 2  m 2 (2) 2 
2
2
2
m 2   2 y 2   m 2 (2) 2   2   2 y 2   2 (2) 2 

 2   2 (2) 2   2 y   2   2 (2) 2  y  
   (2) 2  y 2   

2
T

(2) 2  y 2 

 

2
2
(5  10 2 m) 2  (3  10 2 m) 2 
(0,05m) 2  (0,03m) 2   
0,2s
0,2s

 

2
2
25  10  4 m 2  9  10  4 m 2   
16  10 4 m 2 
0,2s
0,2s

  10  4  10 2

m
m
   0,4
s
s

Σημείωση: D  m 2 και  

2
T

ΘΕΜΑ 4ο
α) Η σφαίρα κυλίεται χωρίς να ολισθαίνει. Άρα:

 cm   0  R   

0
R

   8m / s    80rad / s
0,1m

β)

Οι δύο αυτές γωνίες είναι ίσες γιατί


έχουν τις πλευρές τους κάθετες.





wx



wy

( )


w

Επιμέλεια: sciencephysics4all.weebly.com

4

Το σχολείο στον υπολογιστή σου – sciencephysics4all.weebly.com
Η σφαίρα κυλίεται προς τα πάνω με αποτέλεσμα να επιβραδύνεται. Επομένως η γωνιακή της
ταχύτητα μειώνεται. Δηλαδή η τριβή τείνει να περιστρέψει τον κύλινδρο αντίθετα από τη
φορά κίνησης. Οπότε έχει την κατεύθυνση του σχήματος.
Αναλύουμε το βάρος της σφαίρας σε συνιστώσες:

 

wx
 w x  w    wx  m  g 
w

 

wy
w

 w y  w    w y  m  g  

Η σφαίρα επιβραδύνεται μεταφορικά. Επομένως, σύμφωνα με το 2ο νόμο του Νεύτωνα στη
διεύθυνση της κίνησης (και θεωρώντας σαν θετική αφορά αυτή προς την κάθοδο του
κεκλιμένου επιπέδου όπως φαίνεται στο σχήμα) ισχύει:

Fx  m  a cm  wx    m  a cm  mg    m  a cm (1)
Το επόμενο βήμα είναι να εφαρμόσουμε την θεμελιώδη νόμο της στροφικής κίνησης. Όπως
βλέπουμε από το σχήμα η μόνη δύναμη που δημιουργεί ροπή στη σφαίρα είναι η τριβή καθώς
το βάρος και η κάθετη δύναμη από το επίπεδο έχουν διευθύνσεις που διέρχονται από τον
άξονα περιστροφής της σφαίρας. Άρα η ροπή που δημιουργεί η τριβή στη σφαίρα έχει μέτρο:

   R.
Άρα,

  I         I        R 

2
mR 2     (2)
5

Η σφαίρα κυλίεται χωρίς να ολισθαίνει. Επομένως ισχύει η σχέση: a cm     R (3)
(Όπου a cm η μεταφορική επιτάχυνση (επιτάχυνση κέντρου μάζας) της σφαίρας,    , η
γωνιακή επιτάχυνση της σφαίρας και R η ακτίνα της σφαίρας.)
Αντικαθιστώντας τη σχέση (3) στη σχέση (2) προκύπτει:

R 

a
2
2
2
mR 2  cm    R  mRa cm    macm (4)
5
5
5
R

Αντικαθιστούμε τη σχέση (4) στη σχέση (1). Άρα,

2
2
5
2
mg  macm  m  a cm  mg  macm  macm  mg  macm  macm 
5
5
5
5
7a cm
7
5g
mg  macm  g 

 5g  7a cm  a cm 
5
7
5

a cm 

5  10

m
 0,56
m
s2
 a cm  4 2
7
s

Επιμέλεια: sciencephysics4all.weebly.com

5

Το σχολείο στον υπολογιστή σου – sciencephysics4all.weebly.com
γ) Θα είναι:

dL
  (O )    R (5)
dt
Από τη σχέση (4) προκύπτει:



2
2
m
macm     10kg  4 2    16N
5
5
s

Αντικαθιστώντας στην (5) προκύπτει:

dL
kgm2
   R  16 N  0,1m  1,6 Nm  1,6 2
dt
s
δ) Ο αριθμός των περιστροφών προκύπτει από το πηλίκο του διανυόμενου μήκους προς το
x
μήκος της περιμέτρου της σφαίρας: N 
. Επομένως, το μήκος που έχει διατρέξει η
2R
30
σφαίρα μετά από
περιστροφές είναι:

x  N  2R  x 

30

 2  0,1m  x  6m

Το κέντρο μάζας της σφαίρας εκτελεί ομαλά επιβραδυνόμενη κίνηση, επομένως:

  0  a  t  t 

0 
a

(1)

   1 ( 0   ) 2
1
(1)
x   0 t  at 2 
x  0 0
 a

2
a
2
a2
x  0
x

0 
a

 2   0  02  2 0   2
( 0   ) 2

x 0

a
2a
2a

2 2  2 0   02  2 0   2
2 02   0   02  2 0   2
 2  2

x 0
x 0

2a
2a
2a
2a
2

m
m
2ax   02   2   2   02  2ax   2   8   2  4 2  6m 
s
s

 2  64

m2
m2
m2
m
2


16

48
 4

2
2
2
s
s
s
s

Επιμέλεια: sciencephysics4all.weebly.com

6