You are on page 1of 3

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α΄ ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:

1 Ο Κ. Θεοτόκης θεωρείται ο βασικός εκπρόσωπος του
ηθογραφικού, «κοινωνικού» διηγήματος στην Ελλάδα. Ποια
στοιχεία για την κοινωνία της Κέρκυρας των αρχών του 20ου
αιώνα αντλείτε από το κείμενο;
(25 μονάδες)

2 α) Ο τίτλος του διηγήματος είναι «Η Τιμή και το Χρήμα». Ποιες
σημασίες παίρνει η έννοια της «Τιμής» μέσα στο κείμενο;

β) Ποια χαρακτηριστική φράση του κειμένου επανέρχεται
περιοδικά και χρησιμοποιείται από όλους τους ήρωες; Να
σχολιάσετε τη σημασία που έχει στα λεγόμενα του κάθε ήρωα.
(25 μονάδες)

3 Σύμφωνα με τις αρχές του νατουραλισμού «οι εξωτερικές
δυνάμεις, φυσικές και κοινωνικές, περιορίζουν την ελευθερία
των προσώπων κι επηρεάζουν την ηθική τους συμπεριφορά».
Εφαρμόζεται η παραπάνω αρχή στη σχέση Ανδρέα και Ρήνης;
Να δικαιολογήσετε την άποψή σας.
(25 μονάδες)

4 Να εντοπίσετε κοινά στοιχεία ανάμεσα στο περιεχόμενο του
διηγήματος «Η Τιμή και το Χρήμα» και στο απόσπασμα από τη
«Στέλλα Βιολάντη» του Γρ. Ξενόπουλου που ακολουθεί.
(25 μονάδες)

Στέλλα Βιολάντη

Η Στέλλα. να κατεβεί και η Στέλλα. Μην έχοντας πώς να της εκμυστηρευτεί τον έρωτά του της έστειλε ένα γράμμα και με τον ίδιο τρόπο τού απάντησε θετικά κι εκείνη. της είπε η Βιολάνταινα χαρούμενη. Δεν ήταν συνηθισμένη σε τέτοιο ύφος. με το ίδιο ύφος που έπαιρνε και όταν την εκτυπούσαν. να τη δεχθεί στην αγκαλιά του. κοίταξε τη μητέρα της κατάματα. την κόρη του πλούσιου μεγαλέμπορου Παναγή Βιολάντη. ενώ η ανυποψίαστη Στέλλα μαράζωνε από τον καημό της. Μεθαύριο το σπίτι είχε διπλογιόρτι —Μαρία έλεγαν τη Βιολάνταινα— και τι καλά αν μπορούσε να έλθει η συμφιλίωση. όπως της πρέπει. επρόφερε: — Όχι! .. και με όλη την ηρεμία. Έπειτα κατέβασε τα χέρια από το κεφάλι. — Τι είναι. καθώς κρατούσε το μέτωπο με τα δύο χέρια. Με λίγα λόγια η Βιολάνταινα διατύπωσε την πρότασή της: Να πέσει στα πόδια του πατέρα της και να του γυρέψει συχώρεση· να του πει πως μετανόησε για το κίνημά της· να του υποσχεθεί πως στο εξής δε θα έκανε τίποτα χωρίς το θέλημά του· να τον βεβαιώσει πως έπαυσε πια να συλλογίζεται το Χρηστάκη. — Ακούς. την έδειρε και την έριξε στη σοφίτα του αρχοντικού του. Παίρνοντας το ανέλπιστο γράμμα ο καυχησιάρης νέος δεν κρατήθηκε και έσπευσε να ανακοινώσει το περιεχόμενό του· η είδηση όμως έφτασε κι ως τ' αυτιά του πατέρα της. Η Στέλλα την άκουσε χωρίς να την διακόψει. ψιθύρισε η Στέλλα. μ' ένα καλό και άξιο... και γρήγορα να φροντίσει να την παντρέψει. να φανεί στον κόσμο. (απόσπασμα) (Ο Χρηστάκης Ζαμάνος υπηρετούσε ως υπάλληλος στο αγγλικό τυπογραφείο της Ζακύνθου. ο οποίος θεώρησε προσβολή τη σύνδεση του ονόματος της κόρης του με το όνομα ενός κατώτερού του. όπου και γνώρισε τη Στέλλα.) Ήταν παραμονές της Παναγίας. κι εκείνος ήταν πρόθυμος να τη συχωρέσει. εσήκωσε τα μάτια κι εκοίταξε τη μητέρα της έκπληκτη.. αφού της έκανε αυστηρότατες παρατηρήσεις. Πλημμυρισμένος από οργή. να καθίσει στο τραπέζι. και μέρα που ξημέρωνε μεθαύριο. όπου και την εγκατέλειψε· στο μεταξύ ο Χρηστάκης Ζαμάνος είχε παντρευτεί άλλη. — Ήλθα να σου πω δυο λόγια. με όλη τη γαλήνη της σταθερότητας.

Κι εμίλησε: — Όχι. Ναι. Ακούστηκα μαζί του. — Μα. Του έγραψα «είμαι δική σου». έτσι χωρίς να θέλω. επρόλαβε να ρωτήσει η Βιολάνταινα. συλλογίζεσαι τι λες.. . τον ορίζω!.. Εγώ. και με φωνή υπόκωφη. Εγώ θα είμαι ευτυχισμένη.. Μα να με συχωρέσει κι εκείνος και να μου δώσει το Χρηστάκη. — Όχι! είπε η Στέλλα· και τη φορά αυτή ένα κύμα ετάραξε την πρώτη γαλήνη. σε τόνο μομφής υπέρτατης. τον ορίζω!. το ξαναείπε: — Όχι. και να του φιλήσω τα χέρια. Καλός. Πως είναι φτωχός.τι έκαμα ήταν κακό.. και να του γυρέψω συχώρεση γι' αυτό που έκαμα.. Επιτέλους αλλιώτικα δε γίνεται· άλλον εγώ δεν παίρνω! — Μα ορίζεις εσύ τον εαυτό σου. και η άρνηση εβγήκε από τα χείλη της με πείσμα μαζί και περιφρόνηση. χίλιες φορές όχι! Ό. εγώ ορίζω τον εαυτό μου· να. σε μια στιγμή τρέλας.Η Βιολάνταινα εσκίρτησε τρομαγμένη· έπλεξε τα χέρια. και αυτό μου φθάνει. το ξέρω· μα το έκαμα τώρα.. μα εμένα δε με ορίζει. αδυναμίας. κακός. συλλογίζεσαι τι κάνεις. παιδί μου. ερώτησε η Βιολάνταινα· κι εγύρισε πίσω της. Έπειτα. — Όχι! είπε η Στέλλα. και θα είμαι για πάντα. να πέσω στα πόδια του πατέρα μου.. κι εκλείδωσε από φόβο τη θύρα. εμένα μ' αρέσει. Πφ! βλέπω τι ευτυχία που έχετε οι πλούσιοι στα σπίτια σας. κοίταξε.. τι σας μέλει εσάς. και όλους. — Τον ορίζω! — Όχι· ο πατέρας σου σε ορίζει· ο πατέρας σου ορίζει και μένα και το Νταντή.. αυτός είναι τώρα για μένα. — Δεν ξέρω για σας..