1.0.

UVOD

Predmet građevinski materijali sa os- — osnovno poznavanje tehnoloških

novarna geologije obuhvata osnovne procesa izrade i obrade materijala;
pojmove i savremena saznanja iz ob- — poznavanje osnovnih karakteristika
lasti građevinskih materijala i iz obla- i osobina materijala;
sti primenjene geologije, s obzirom na
— poznavanje osnovnih potrebnih is-
to da je predviđen za učenike smera
niskogradnje, visokogradnje i hidro- pitivanja radi provere predviđenih,
gradnje. zahtevanih ili deklarisanih osobina;
— poznavanje uslova eksploatacije i
Problemi koji su obuhvaćeni inženje- sredine u kojoj će egzistirati kcm-
rijsko-geološkim proučavanjima isvrs- strukcija ili objekat.
tavaju se u dve osnovne grupe:
Pri ispitivanju materijala koristimo se pos-
— problemi vezani za odlike stena kao
tojećim Jugoslovenskim standardima (JUS),
sirovina za građevinski kamen;
normama, pravilnicima, preporukama, od-
— problemi vezani za fizičko-geološke
redbama i dr. U nedostatku odgovaraju
i geološko-inženjerske osobine tla
kao sredine u kojoj i na kojoj se ćih domaćih propisa za pojedine građevin-
gradi. ske materijale ili vrste ispitivanja, koriste
se inostrani standardi, norme, propisi. Na
Posmatrainjem bilo kog građevinskog
primer, za precizno definisanje oblika zrna
objekta, može se zapaziti da je sastav-
agregata — francuski propisi, a veličine kri-
Ijen od različitih konstruktivnih eleme-
nata i najrazličitijih materijala. stalnog zma kod metala ođređuju se po
američkim metodama (ASTM), vodopropu-
Građevinski materijali se biraju za stljivost po modifikovanom DIN-u, GOST-u i
određene konstrukcije objekta i bitno
dr. U pripremi su usklađeni standardi JUS-a sa
utiču na kvalitet i estetski efekat,
ISO (,,JUS ISO").
kao i na cenu objekta.
Građevinski materijali mogu faiti:
— prirodni (pesak, šljunak, ka-
men, drvo, itd.);
— v e š t a č k i (gvožđe, čelik, opeka,
cement, beton, itd.).
Po nameni, građevinski materijali mo-
gu biti:
— k o n s t r u k c i j s k i materij ali,
koji primaju opterećenja i dejstva spo-
ljašnjih sila (čelik, beton, kamen, drvo i
drugi);
— z aš t i t n i m a t e r i j a 1i, koji
imaju funkciju da zaštite konstruktivne
materijale i ceo objekat od uticaja vla-
ge, temperature i buke (malteri i izo-
lacioni materijali).
Da bi se omogućio pravilan i raciona-
lan izbor materijala, a objektu dugo-
trajna i bezbedna eksploataoija, po- Sl. 1.1. Mašina za uzimanje betonskih uzo-
trebno je: raka iz konstrukcije a) uzorak (kern)

11
13