Tư duy thiết kế (Design Thinkinkg là gì?

Tư duy thiết kế là một quá trình lặp đi lặp lại, phi tuyến tính mà các nhóm sử
dụng để hiểu người dùng, thách thức các giả định, xác định lại vấn đề và tạo
ra các giải pháp sáng tạo để tạo mẫu và thử nghiệm. Nó hữu ích nhất để giải
quyết các vấn đề chưa được xác định rõ ràng hoặc chưa biết và bao gồm
năm giai đoạn: Thấu hiểu , Xác định, Lên ý tưởng, Tạo mẫu và Kiểm tra.

Tại sao tư duy thiết kế lại quan trọng đến vậy?

“Tư duy thiết kế là phương pháp tiếp cận đổi mới lấy con người làm trung
tâm , khai thác bộ công cụ của nhà thiết kế để tích hợp nhu cầu của con
người, khả năng của công nghệ và các yêu cầu để kinh doanh thành công.”

— Tim Brown, Tổng giám đốc điều hành của IDEO

Tư duy thiết kế thúc đẩy sự đổi mới . Các công ty phải đổi mới để tồn tại và
duy trì khả năng cạnh tranh trong một môi trường thay đổi nhanh chóng.
Trong tư duy thiết kế, các nhóm chức năng chéo làm việc cùng nhau để
hiểu nhu cầu của người dùng và tạo ra các giải pháp đáp ứng những nhu cầu
đó. Hơn nữa, quá trình tư duy thiết kế giúp khám phá ra các giải pháp sáng
tạo.

Các nhóm thiết kế sử dụng tư duy thiết kế để giải quyết các vấn đề chưa
được xác định rõ ràng/chưa biết (hay còn gọi là vấn đề nan giải ). Alan
Dix, Giáo sư về Tương tác giữa Người và Máy tính , giải thích vấn đề nan giải
là gì trong video này.

Các vấn đề hóc búa đòi hỏi các nhóm phải suy nghĩ vượt ra ngoài khuôn khổ,
hành động ngay lập tức và liên tục lặp lại - tất cả đều là đặc điểm của tư duy
thiết kế.

Don Norman , người tiên phong trong thiết kế trải nghiệm người dùng , giải
thích lý do tại sao cách suy nghĩ của nhà thiết kế lại có sức mạnh đến vậy khi
giải quyết những vấn đề phức tạp như vậy.

Tư duy thiết kế cung cấp các phương pháp và công cụ thực tế mà các
công ty lớn như Google, Apple và Airbnb sử dụng để thúc đẩy đổi mới. Từ
kiến trúc và kỹ thuật đến công nghệ và dịch vụ, các công ty trong nhiều
ngành đã áp dụng phương pháp này để thúc đẩy đổi mới và giải quyết các
vấn đề phức tạp.

Mục tiêu cuối cùng của tư duy thiết kế: đáng mong muốn, khả thi và
khả thi
Quy trình tư duy thiết kế nhằm đáp ứng ba tiêu chí: tính mong muốn (mọi
người mong muốn điều gì?), tính khả thi (về mặt kỹ thuật có thể xây dựng
giải pháp không?) và tính khả thi (công ty có thể hưởng lợi từ giải pháp
không?). Các nhóm bắt đầu với tính mong muốn và sau đó đưa ra hai góc
nhìn khác.

© Quỹ Thiết kế Tương tác, CC BY-SA 4.0

Sự mong muốn: Đáp ứng nhu cầu của mọi người

Quá trình tư duy thiết kế bắt đầu bằng việc xem xét nhu cầu, ước mơ và
hành vi của mọi người—người dùng cuối. Nhóm lắng nghe với sự đồng
cảm để hiểu những gì mọi người muốn, chứ không phải những gì tổ chức nghĩ
rằng họ muốn hoặc cần. Sau đó, nhóm nghĩ về các giải pháp để đáp ứng
những nhu cầu này theo quan điểm của người dùng cuối.

Khả thi: Có thể thực hiện được về mặt công nghệ

Khi nhóm xác định được một hoặc nhiều giải pháp, họ sẽ xác định xem tổ
chức có thể triển khai chúng hay không. Về lý thuyết, bất kỳ giải pháp nào
cũng khả thi nếu tổ chức có nguồn lực và thời gian vô hạn để phát triển giải
pháp. Tuy nhiên, với nguồn lực hiện tại (hoặc tương lai) của nhóm, nhóm sẽ
đánh giá xem giải pháp đó có đáng theo đuổi hay không. Nhóm có thể lặp lại
giải pháp để làm cho nó khả thi hơn hoặc lên kế hoạch tăng nguồn lực (ví dụ,
thuê thêm người hoặc mua máy móc chuyên dụng).

Khi bắt đầu quá trình tư duy thiết kế, các nhóm không nên quá sa đà vào
việc triển khai kỹ thuật. Nếu các nhóm bắt đầu với những hạn chế về kỹ
thuật, họ có thể hạn chế sự đổi mới.

Khả thi: Tạo ra lợi nhuận

Một sản phẩm khả thi về mặt kỹ thuật và mong muốn là chưa đủ. Tổ chức
phải có khả năng tạo ra doanh thu và lợi nhuận từ giải pháp. Góc nhìn khả thi
không chỉ cần thiết đối với các tổ chức thương mại mà còn đối với các tổ
chức phi lợi nhuận.

Theo truyền thống, các công ty bắt đầu với tính khả thi hoặc khả năng tồn tại
và sau đó cố gắng tìm ra vấn đề phù hợp với giải pháp và đưa ra thị trường.
Tư duy thiết kế đảo ngược quá trình này và ủng hộ rằng các nhóm bắt đầu
với tính mong muốn và đưa vào hai góc nhìn khác sau.

Năm giai đoạn của tư duy thiết kế ( design thinking)

Viện Thiết kế Hasso Plattner của Đại học Stanford, thường được gọi là
d.school, nổi tiếng với cách tiếp cận tiên phong trong tư duy thiết kế. Quy
trình thiết kế của họ có năm giai đoạn: Thấu hiểu, Xác định, Lên ý tưởng,
Nguyên mẫu và Kiểm tra. Các giai đoạn này không phải lúc nào cũng tuần tự.
Các nhóm thường chạy chúng song song, không theo thứ tự và lặp lại khi
cần.

Chơi

Giai đoạn 1: Thấu hiểu — Nghiên cứu nhu cầu của người dùng

Nhóm này hướng đến việc hiểu vấn đề, thường là thông qua nghiên cứu
người dùng . Sự đồng cảm rất quan trọng đối với tư duy thiết kế vì nó cho
phép các nhà thiết kế gạt bỏ các giả định của bạn về thế giới và hiểu sâu hơn
về người dùng và nhu cầu của họ.

Giai đoạn 2: Xác định—Nêu nhu cầu và vấn đề của người dùng

Sau khi nhóm tích lũy thông tin, họ sẽ phân tích các quan sát và tổng hợp
chúng để xác định các vấn đề cốt lõi. Các định nghĩa này được gọi là các
tuyên bố vấn đề . Nhóm có thể tạo ra các nhân vật để giúp duy trì các nỗ
lực tập trung vào con người.

Giai đoạn 3: Lên ý tưởng—Thách thức các giả định và tạo ra ý tưởng

Khi nền tảng đã sẵn sàng, các nhóm sẽ chuẩn bị “suy nghĩ vượt ra ngoài
khuôn khổ”. Họ cùng nhau đưa ra những cách khác nhau để xem xét vấn đề
và xác định các giải pháp sáng tạo cho vấn đề được nêu ra.

Giai đoạn 4: Nguyên mẫu—Bắt đầu tạo ra các giải pháp

Đây là giai đoạn thử nghiệm. Mục đích là xác định giải pháp khả thi tốt nhất
cho từng vấn đề. Nhóm sản xuất các phiên bản thu nhỏ, giá rẻ của sản phẩm
(hoặc các tính năng cụ thể có trong sản phẩm) để nghiên cứu các ý tưởng.
Điều này có thể đơn giản như các nguyên mẫu giấy .

Giai đoạn 5: Kiểm tra—Thử các giải pháp

Nhóm thử nghiệm các nguyên mẫu này với người dùng thực tế để đánh giá
xem chúng có giải quyết được vấn đề hay không. Bài kiểm tra có thể đưa ra
những hiểu biết mới, dựa trên đó nhóm có thể tinh chỉnh nguyên mẫu hoặc
thậm chí quay lại giai đoạn Xác định để xem xét lại vấn đề.

Các giai đoạn này là các chế độ khác nhau góp phần vào toàn bộ dự án
thiết kế thay vì các bước tuần tự. Mục tiêu là đạt được sự hiểu biết sâu sắc về
người dùng và giải pháp/sản phẩm lý tưởng của họ.

Khung tư duy thiết kế

Không có định nghĩa hay quy trình duy nhất nào cho tư duy thiết kế. Phương
pháp tư duy thiết kế năm giai đoạn được mô tả ở trên chỉ là một trong số
nhiều khuôn khổ.

Đổi mới không theo một con đường tuyến tính hoặc có một công thức rõ
ràng. Các nhà lãnh đạo và cố vấn thiết kế toàn cầu đã diễn giải quá trình
thiết kế trừu tượng theo nhiều cách khác nhau và đã đề xuất các khuôn khổ
khác nhau về tư duy thiết kế.