Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
6Activity
P. 1
Türk Sineması Notları - 3

Türk Sineması Notları - 3

Ratings: (0)|Views: 443 |Likes:
Published by soyluu

90'lı Yıllarda Sinemamıza Genel Bir Bakış - Rıza Kıraç
Şiddet, Oryantalizm Ve Minimalizm
1990'lı Yıllarda Türk Sinemasına Genel Bir Bakış - Rıza Kıraç
Yeni Yapım Olanakları
Şiddet, Oryantalizm Minimalizm,
Post-modernizm ve 1990'lara Yansıması - Rıza Kıraç
Popüler Sinemamızın Sahte Kahramanları;
Prime Time Sinemacıları Ağır Roman ve Hoşçakal Yarın
C Blok'tan İtiraf'a Zeki Demirkubuz Sineması - Rıza Kıraç
Jameson Ulusal Sinema Ve Küreselleşme Kavramları Üzerine Düşünceler - Necla Algan
Böyle Olduğu İçin Kendinden Nefret Etti(rildi):
Popüler Sinemada Eşcinsellik Temsilleri
Üzerine Bir Giriş Denemesi Ve (Film Noir) Kara Filmde Eşcinsellik - Murat İri
Yeşilçam Bitiyor mu Değişiyor mu? - Burçak Evren
Zeki Demirkubuz Sineması - S. Ruken ÖztürkTürk
Sinemasında Yeni Bir Dönem Bağımsız Sinemacılar - Burçak Evren
Yeşilçam Sonrası - Engin Ayça
Bağımsız Olunca Ne oluyor? - Burak Göral
Sinemamızda Bir Bağımsız Yaratıcı, Nuri Bilge Ceylan - Necla Algan
Kısa Bir Zeki Demirkubuz - Zahit Atam
Koza'dan Uzak'a Bir Yönetmen: Nuri Bilge Ceylan - Hasan Akbulut
Avrupa Merkezli Görsel-İşitsel Kuruluşlar ve Türk Sineması - Nejat Ulusay
Önemli Bir Belge: Ayastefanos'taki Rus Abidesinin Yıkılışı Filmini Gören Bir Tanık - Burçak Evren
Sinema Tarihimizin Bilinmeyen İlk Filmleri (1905-1914) - Burçak Evren
Sponek Birahanesi - Mustafa Gökmen
Türkiyede İlk Kez Manaki Kardeşlerin Çektiği Filmler ve Fotoğraflar - Özgür Şeyben
Fuat Uzkınay - Nijat Özön
Türk Sineması Çalışmalarında 1950 Öncesinin Dışlanması - İ Altuğ Işığan
İletişim Tarihi ve İletişim Araştırmaları Üzerine - Korkmaz Alemdar

90'lı Yıllarda Sinemamıza Genel Bir Bakış - Rıza Kıraç
Şiddet, Oryantalizm Ve Minimalizm
1990'lı Yıllarda Türk Sinemasına Genel Bir Bakış - Rıza Kıraç
Yeni Yapım Olanakları
Şiddet, Oryantalizm Minimalizm,
Post-modernizm ve 1990'lara Yansıması - Rıza Kıraç
Popüler Sinemamızın Sahte Kahramanları;
Prime Time Sinemacıları Ağır Roman ve Hoşçakal Yarın
C Blok'tan İtiraf'a Zeki Demirkubuz Sineması - Rıza Kıraç
Jameson Ulusal Sinema Ve Küreselleşme Kavramları Üzerine Düşünceler - Necla Algan
Böyle Olduğu İçin Kendinden Nefret Etti(rildi):
Popüler Sinemada Eşcinsellik Temsilleri
Üzerine Bir Giriş Denemesi Ve (Film Noir) Kara Filmde Eşcinsellik - Murat İri
Yeşilçam Bitiyor mu Değişiyor mu? - Burçak Evren
Zeki Demirkubuz Sineması - S. Ruken ÖztürkTürk
Sinemasında Yeni Bir Dönem Bağımsız Sinemacılar - Burçak Evren
Yeşilçam Sonrası - Engin Ayça
Bağımsız Olunca Ne oluyor? - Burak Göral
Sinemamızda Bir Bağımsız Yaratıcı, Nuri Bilge Ceylan - Necla Algan
Kısa Bir Zeki Demirkubuz - Zahit Atam
Koza'dan Uzak'a Bir Yönetmen: Nuri Bilge Ceylan - Hasan Akbulut
Avrupa Merkezli Görsel-İşitsel Kuruluşlar ve Türk Sineması - Nejat Ulusay
Önemli Bir Belge: Ayastefanos'taki Rus Abidesinin Yıkılışı Filmini Gören Bir Tanık - Burçak Evren
Sinema Tarihimizin Bilinmeyen İlk Filmleri (1905-1914) - Burçak Evren
Sponek Birahanesi - Mustafa Gökmen
Türkiyede İlk Kez Manaki Kardeşlerin Çektiği Filmler ve Fotoğraflar - Özgür Şeyben
Fuat Uzkınay - Nijat Özön
Türk Sineması Çalışmalarında 1950 Öncesinin Dışlanması - İ Altuğ Işığan
İletişim Tarihi ve İletişim Araştırmaları Üzerine - Korkmaz Alemdar

More info:

Published by: soyluu on Jan 25, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

09/19/2013

pdf

text

original

 
Anoyurt Oteh, Yänetmen: Omer Kavur
Sinema hakkinda bugi:Ine kadar.
yazdiklarimiz, cizdiklerimiz bir killfiyat
oluOuramayacak kadar yetersiz, ortaya
attigimiz fikirler bir kuramln cercevesini
oiuturamayacak kadar sig ise, bunda ne
Amerikan emperyalizminin parmai
vardir, ne de, bu, televizyon kOltOrOniinaptalla§tirdCdi toplumsal yapinin bir
uzantisidir.
12
Yillardir sOylenilenleri, yazilanlan, her seyi unu-tup yarina bir cocuk gibi bakmak mijrnkUn olsaycli
her seyin cok gi.ize[ olacagini' soyleyebilirdim.
cevremizi kusatan sorunlara cahil cesare-
ttyle degil, bilginin, estetigin, edebiyatin, felsefenin
ve farkli disiplinlerin ortaya
attigi,
farkli kuramlann
denceresinden bakmaya baslacligimizda,
radar kolay olmadigini, her seyin cok da guzel ola-
mayacagini' anlamak zor olmasa gerek.
Politik, ekonomik, kulturel konionktUri3 tanimla-
mak, anlamak, ileriyi gOrebilmek icin yaptigimiz her
calisma bir bumerang gibi bize geri donuyorsa, da-
ha yapacak cok isimiz var dernektir. Hele bir de bu-merangi tutmayi bir turlu beceremiyorsak, kafarnizi
gOzi.imUzij yarmak isten degil.
Kuram
ye Sinemamiz
Sinema hakkinda bugiine kadar yazdiklarimiz,
cizdiklerimiz bir kulliyat olusturamayacak kadar ye-
tersiz, ortaya attigirniz fikirler bir kuramin cercevesiniolusturamayacak
,
kadar
sig
ise, bunda ne Amerikan
emperyalizminin parmagi.vardir, ne de, bu, televiz-yon kulturunun aptallastirdigi toplumsal yapinin biruzanhsidir; Bu, yasadig'imiz ulkenin bugune kadar
var olan 'geleneksel
.
film iiretme
ve. prank alanda aslinda cok Fazio degismecligineisarettir. Yine de 19901arla birlikte geleneksel filmiiretme bicimine direnen, kendi sinemasini
lustur-
mak icin 66h:in olumsuzluklan aleyhine cevirmeye ca-
lisan bir kusak var.
Sinemamizda Ureten. gi3clerle, di:isken
Ocler
arasinda bir is birligi yoksa, bir yenetmen piyasaya
yeni surdugu filmde Onceki filmlerindeki teknik ve te-
orik hatalan yeniliyorsa, hikaye'anlatmadan, kurgu-ya kadar bir dole aksakligi 'siradan
.
izleyiciye' yuttur-
maya calisiyorsa, degisen tek sey altina
utulup
aydinlatilan fiberglaslann rengi ve filmin ismi olacak-
hr.
Sinema urunleri sanildigi kadar kolay algilanip
yorumlanabilecek bir yapiya sahip degil maalesef!
On yasindaki bir cocukla, altrnis yasindaki bir yetis-
kin ayni filmi
stelik bu kisilerin
sinema
ku-
ram! bilgisi olmasi cart da degil. Ancak "sinema ku-
ram", filmlerimizin belli bir kaliteye ulasmasi icin,
film
breten,
bu konuda kafa yoran herkesin bir kase- .
II 144
90'11 Yillarda
Sinemamiza
Genel Bir
R1ZA
KIRA
C
25
S:3
 
sinden tutup ayaga kaldirmasi gereken bir olgudur.Ulkemizin smirlennda uzun sUredir
uramin yerini
'popiilarite' aldi, yildiz sistemi cOkti3 ama onun yerini
en az yddiz sistemi kadar tehlikeli baska bir
l
ey dol-durdu; kisa sUreli giindemler olusturarak, rrnedyatikl
Ozellikleri on plana cikan yapimlarin pohpohlanma-
si. Ya da
rojeler" diyebiliriz bunlara.
1990'm ikinci yansindan itibaren bir akim ya da
kuramsal butuniuk olusturmasa da sinemamizda cokOnemli yapimlar Oretilmeye baslandi. Bu urunler yal-
nizca seyirciyi zorlamakia kalmayacak, ayni zaman-
da sinemamizda kuramsal calismalann derinlesmesi-
ne yOnelik teleplerle de karsinza clkacak. Filmlerle
tuketicileri
arasindaki popijler iliski her gecen
kendi "kUltUri.inO" olusturmaya dogru ilerliyor. Bu olgu
yeterince degerlendirilmeyip,
ilmier, Ovgaler ve sOv-
gder manzumesi chsincla, hak ettigi incelemelere ta-
bu tutulmazsa yasadiklannz,
arihin kisir tekerri.iffin-den Oteye gitmeyecek.
Son on yildir sinemamizin dOnem dOnem parla-
Y
I
P
sOnen popUlaritesi bu ritmini daha ne kadar de-
vam ettirir bilinmez; ancak acik olan bir
l
ey var: Da-
ha once de belirttigimiz gibi
agicla
dakmeyen, filmlerinin edebi altyapdanni olusturma-yan, bunun icin caba harcamayan, teorik ve teknik
birikimini aktarmaktan uzak 'cluran
bir yOnetmen
riihuyla karsi karsiyarz. Bir "sinema akim"ina ail ol-
dugunu belirttigimiz filmlerin en bi_iyijk Ozelligi;
bre-
tim sOreclerinin
e pratik acilimlanni
gOz
online
sererek, olgun bir tartisma surecinin baslama-sina neden olmasidir. Bu tartismalar sonucunda orta-
ya cikan briinlerin nitelikierinde belirgin bir farkhlas-
ma, olgunlasma bas
gOsterir,
teorik callsrnafar,
Oretim
asamasindaki olanakiar OlcUsLinde hayat
ileri surulen felsefi, edebi, sanatkd vs. kaygdar
pelikUlde cisimlesir. Kuskusuz bu
scree
her zaman
boyle dogrusal bir cizgi iziemek zorunda degil, bel-ki de daha en basInda bizi ikna edebilecek fikirlere
gonlumuzu aklimizi
kaphrabiliriz, ancak ancelikle
boylesi bir zihinsel
Uretim siirecinin yaanmast
gere-
kiyor.
Oysa bugOne kadar hep elmekte olan 'bir sesin'
hayata dendUrdmesinclen bahsedip durduk.
*leyi-Nasil
1970'lerin sonundan
iras kalan sinemamizin
olumu
hakkinda uzun tartismalar 1 990'lann basindadevam etti, seyircinin sinemayi
erkettigi
ne teoriler gelistirildi. Gelinen nokta; artik
Hollywo-
od
sinemasinin teknolojisine ulasmamiz gerektigiydi.
Popiiler_ sinema_OrneklerininAretilmesi
Listiine
/earlier
gelistirildi ve zamani geldiginde
.
bu Ornekler sinema
salonlailnda yerini aldi..
Roeder kiiltUr i_irOnlerinden sinemaya aktardan ya
da popiiler kUltUr UrUnlerine Ozenilerek ortaya cikanfilmier bu kiiltOri3n bugune kadar kahplasmis hikaye
anlatma ve saylem bicimleri, sinema teknikleri ve ste-
rotipleriyle gerceklestirildi. Bu, ortaya cikan
gibe ba;artst icin
kacinilmazdir. Seyircinin bekientisi-ne cevap vermek, modasi gecmesi zor bir olgu.Sinemamizin
Onemli
bir sorunu da kendilerini 'ou-
ter' olarak kabul ettirmek isteyen yOnetmenlerin, biryandan bu popUler yOntemleri kullanmaya
yandan da ortaya cikan filmin
Ozgiin
bir yap-
ya sahip oldugunu savunarek icinde bulunduklan sis-
ternin isleyisine ters clOsmelenycli.
Oysa
cicihd Oykiilemede bas
gästeren
sorunlann
iistesinden gelinemiyordu.
Oncelikle su sorulan soralim: Neyin
Oykijsi3
.
,
han-
gi olay(lar)in ya da hangi
isi(ler)nin
6-
nunla biriikte, *olay anlatan" Oykiilerin icindeki karak-
ter ve tipierin olayla ne denli bUtiinlestigi sorusununcevabi...
Olaylann ve insanlann toplumsal, kultiirel, eko--
nomik ve butun bunlara bagh olarak ideolojik temsil-
leri...Sikca sOylenen "anlatilmayan eykij kalmach" repli-
gini dikkate ahrsak,
asil
okta-
sina gelecegiz ki; bu, filmlerin basansinda,
Oykijni3n
vuruculugundan daha cok Onemlidir.
Olaylann ya da insanlann
Oykiisbnii
anlatirken,
senaryonun, kameranin, kurgunun,
engin,
rnLizigin,
sesin, efektin, kostiimUn, mekanm, aksiyo-
nun kullanim bicimi, oykunun ideolojik olarak bicim-lenmesinde en az
Oyki3ni
.
in
uruculugu
kadar Onemlidir-ve yukarda saydrklarimiz, inandinc-
Ilk ve vuruculuk Ozelligine hizmet eder. Kacindmaz
olarak clbsijnmemiz gereken
5ey,
neyi degil, nasil
sorusunun cevabidir.
1980'lerde de devam
den 'iyi Oyki_i'den
iyi
olacagi yandgisina, geieneksel film
Cretme yön-
temleri eklenince sinema bir anlamda kendini tekrar-
larriaya basladi, hatta gecmisine baktigimada da-
ha
Once Oretilen
filmlerin gerisine
u yantlgt
-1990'lann
ortasina kadar devam eft'. Yavuz Oz-
kan, Sinan Cetin, Irian
TOziim,Ersin Pertan, Orhan
Oguz, Tunc Basaran, Mahinur Ergun, Erden
All OzgentUrk gibi yakin terihimizin yenetmenleri
(teknik olarak gecmise
gOre daha
iyi olanaklara sa-
hip olsalar dal bu hatalannt devam ettirdiler. Sonuc
olarak 1990'11 ydlar boyunca bu
yOnetmenlerin
yukumutlarla gittigimiz filmlerinden yainizca
ayal
,inkliglyla degil bir cenaze
tOreninin
ruh haliyie
y-
nldik. Yukarda saycligima deneyimli
yOnetmenlerin
hatalanni 1990'dan sonra film .cekmeye baslayan
yenetmenler de devam ettirdi.
Simdi bir kac filmle ilgiii dergilerde, gazetelerde
cikan elestirilerden bir kacini siralayacag:rn,
unla-
nn bir kismini 'art
niyetli' ya
a awl bulabilirsiniz,
ancak bu filmleri izlediyseniz elestirinin hakhlik, hak-
1 3
 
Tabutta ROve§ata, sinemamada yeni bir§ey sOyleyen ender filmlerden biri oldu.
sizlik derecesinin siz de farktna varabilirsiniz;"Iki Kadin" YOnetmen: Yavuz Ozkan
"Iki Kadin' ismine gOnderme yapmak icin olsa
gerek, iki ayn Oyki3 anlatiliyor. Ilk yan bir fahisenin
dramina tanik oluyoruz. lkinci yarida ise iki kadin
arasindaki- cOzmekte zorlandigtmez- iliskiler y.umagi-
na. Dogrusu kisisel olarak Beni ne ilk oyku, ne deikincisi pek ilgilendirmiyor. Ama Ozkan'm filmi ge-
net toplamda "Dos Gezginleri'nden bir gOmlek daha
iyi. Oyunculuk acisindan "Dos Gezginlen'yle ayni
kapyt caltyor: Berbat."
ardan, Free, Ocak 1993)
"Film politikanin en tepelerinde yer alanlarinsacma sapan dijnyasina, bir telekizm ya da fahise-
nin
.
aslinda "garUndiigij kadar" olmadigina, erkek
egemenligine ve kadin dayantsmasina gOz atmayi
deneyen, daha dogrusu yalnizca gOz atan nitelikte.Ust Uste binen Oykijler, ne, 'ne
Onemsettiriyor, ne de 'flasil anlatildigi'm.
(Tunca Arslan 2000'e Do§ru 29 Kamm 1992)
*Diis Gezginleri" YOnetmen: Atli Yilmaz
"Fikir iyi. Cikts noktalan saglam. Yani, belle ki si-nopsis dramatUriik olarak omit vadediyormus. Ama
sonuc. gersekten hazin. (..) Ne var ki, filmin genel
alust, diyaloglan ve tek tek sahneler lezbiyen i iskiyi
muhalif bir marginal sOylem icersinde de it de,
ahlaken meseleye karsi okanlart da yanina a an biriyaratrms. Saninz Atif Bey, 'sinema ticarettir' ilkesini
filminde fazla Onemsemis.
(Mehrnet Acar, Nokia,
Ne
Nerede 6-12
Aralik 1992)
"Istanbul Kanatlanmin Altincla" YOnetmen: Mus-
tafa Altioklar
14
"Belli bir yere dek, k5t6oyunculugu ve ondan da
kOtii bir seslendirmenin de katkisiyla insane inandir-mayan bir filme, son iicte birinin gOrece bosons] ne-
deniyle olumlu not verme olanagi var mi? Sanmiyo-
rum."
(Atilla Dorsay, Yeni
Yi.ixyd,
22 Mart 1996)
5- "Bay E": YOnetmen: Sinan Cetin
"Filmin bir de konusu ve bu konunun Ozerinde
Aseldigi bir fon var ki, asil zavallilik burada.
c
e-
tin, temayt takmiyorum diye konusuyor ama filminin
Onemli bir temasi oldugu kesin. Bu da bastan sona,
"Bay E"yi scrip sarmalayan yeni sago lekeler. Film,
pos biyikli Turk kOyliilertyle birksiz, eli yUzU clUzgUn
bir medya kahramani arasinda geciyor. Deli sacma-
si bir clUzlemde ilerleyen filmde, sirasi gelen sahne-ye cikip tirachnt atiyor ve kinini kusuyor."
(Utku Caney, Saz, 18 Mart 1995)
Saninm bu bolumu daha fazla uzatmaya gerek
yok.
Yapim
y
e Yeni Olanaklar
199011 yillarda Orettlen filmlerin
.
niteligini belirle-yen faktOrlerden bin de yapim sirketleri ve yapim or-
ganizasyonundaki cesitlilik. Yesilcam'in sinema sa-Ionian sahipleriyle ittifakinin ekonomik nedenlerden
,dotayi cOzOlmesi ve
1980'lerin
ortalarma dogru to-
ken film Uretme ve oiyasaya sunum biciminin yerini,Amerikan menseli cagittm ve..yapim firmalanrarak, sinema salonlannin konlroluno eline gecirdi..Bu yillarda sinemanin iki temel sorunu uzun sure
tartisildi: Birincisi, filmlere para yatiran yapimolarin
her gun biraz daha azalmasi. Ikincisi de;-olanaksiz-

Activity (6)

You've already reviewed this. Edit your review.
Aalfaa Beta liked this
1 thousand reads
1 hundred reads
1 thousand reads
Evrenuc liked this
ali liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->