Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
6Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
3_2 Performans ve Trimler

3_2 Performans ve Trimler

Ratings: (0)|Views: 484|Likes:
Published by Fuat TİMUR
BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ YELKEN TAKIMI
-1 Yıldız Yelkenci-
Temel Yelkencilik Kursu
Teorik Eğitim Kitapçığı
Boğaziçi Üniversitesi
2004
Hazırlayanlar:
Levent BAŞ
Okan AKDAĞ
Onuralp ARMAĞAN
Rıza DERVİŞOĞLU
Mine MEMEŞA
Esen DURMAZ
Sinan YÖRDEM
BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ YELKEN TAKIMI
-1 Yıldız Yelkenci-
Temel Yelkencilik Kursu
Teorik Eğitim Kitapçığı
Boğaziçi Üniversitesi
2004
Hazırlayanlar:
Levent BAŞ
Okan AKDAĞ
Onuralp ARMAĞAN
Rıza DERVİŞOĞLU
Mine MEMEŞA
Esen DURMAZ
Sinan YÖRDEM

More info:

Published by: Fuat TİMUR on Jun 18, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/11/2014

pdf

text

original

 
Bo
ğ
aziçi Üniversitesi Yelken Tak
ı
m
ı
 
 YELKEN TR
İ
M
İ
 
Bu zamana kadar ki bilgilerimiz nezninde, bir teknenin nas
ı
l ve ne mant
ı
kla ilerledi
ğ
ini, yelkenlerin
ş
ekillerini belirlemi
ş
faktörlerin neler oldu
ğ
unu, yineayn
ı
yelkenlerin ne ko
ş
ullarda, niye ve nas
ı
l trimedilmesi gerekti
ğ
ini, teknemizin sabit donan
ı
mlar 
ı
 olan direk, çarm
ı
klar vb. materyalin de trimle ne gibiba
ğ
lant
ı
lar 
ı
oldu
ğ
unu bilmekteyiz. Art
ı
k geriye kalan,denizdeki ko
ş
ullara ba
ğ
l
ı
olarak, karadan denizedo
ğ
ru trimle ç
ı
km
ı
ş
bir teknenin, denizde nas
ı
l trimedilmesi gerekti
ğ
ini bilmektir. Bu konuyu irdelerkenyine bölümlere ay
ı
rmak faydal
ı
olacakt
ı
r.Unutmamal
ı
ki;
Teknemizi daha h
ı
zl 
ı
götürmek için, elimizdeki enönemli koz,yelkenimizi en iyi 
ş
ekilde trim ediyor olu 
ş
umuzdur.
1. Sabit donan
ı
m üzerinde de
ğ
i
ş
iklik yapmak
Sabit donan
ı
ma dahil olan direk, bumba, çarm
ı
klar,istralya vb. karadan denize ç
ı
kmadan önce gerekliölçümler yap
ı
larak (direk bükümü, tel gerginlikleri(tansiyonlar), direk ölçüsü, gurcata ölçüleri vs. ) o ankihavaya ve ko
ş
ullara göre trim edilir. Fakat , bu
ş
ekildedenize ç
ı
kan tekne e
ğ
er ko
ş
ullar de
ğ
i
ş
ecek olursa,max. performans
ı
n
ı
kaybedecektir. Bu durumda önemliolan, hareketli donan
ı
mlar 
ı
de
ğ
i
ş
tirebildi
ğ
imiz gibi,denizin ortas
ı
nda bu sabit donan
ı
mlar 
ı
dade
ğ
i
ş
tirebilme yetenek ve kapasitesine sahipolabilmemizdir. Örne
ğ
in f 
ı
rt
ı
nal
ı
bir rüzgarda seri yar 
ı
ş
aç
ı
kt
ı
n
ı
z ve dire
ğ
iniz, yelkeninizdeki yük az olsun diyenispeten arkaya yat
ı
k ayarland
ı
. Fakat bir yar 
ı
ş
sonra
ı
rt
ı
na dindi ve de rüzgar hafif esmeye ba
ş
lad
ı
.
İş
te budurumda sizin iyi gitmenizi sa
ğ
lam
ı
ş
olan f 
ı
rt
ı
na trimisizin sonunuzu haz
ı
rlayacakt
ı
r. Öyle ki, yelkende max.yük elde etmek gereken hafif bir havada, teknemizdekitrim bilakis min. yük için ayarlanm
ı
ş
t
ı
r. Dolay
ı
s
ı
ylaböyle belirgin rüzgar de
ğ
i
ş
imlerinde, yelkenli tekneperformans
ı
göz ard
ı
edilmemeli, karadaki farkl
ı
hafif-orta-sert rüzgar trimleri mutlaka gözönüne al
ı
nmal
ı
d
ı
r.Bir yat üzerinde denize ç
ı
kmadan önce yapman
ı
zgereken ayarlar 
ı
bilmeniz için, seyir yapt
ı
ğ
ı
n
ı
zteknenin karakteristik özelliklerini çok iyi biliyor olmal
ı
s
ı
n
ı
z. Karakteristikleri ö
ğ
renmek içininternetten teknenizin özelliklerini ve trimayarlar 
ı
n
ı
bulabilir veya tekne üreticinizden budetaylar 
ı
isteyebilirsiniz.
Belirli bir rüzgar h
ı
ı
nda bir teknenin polar diyagram
ı
na örnek:
 Dairesel yöründeki rakamlar tekneningidi
ş
ı
s
ı
n
ı
belirtir.
İ
ç içe geçmi
ş
halkalar mil/saat olarakteknenin h
ı
z
ı
n
ı
belirtir.Bu diyagramdan teknenin rüzgar 
ı
100derece aç
ı
yla ald
ı
ğ
ı
ndan en h
ı
zl
ı
 gidebilece
ğ
ini anl
ı
yoruz.
B.U. Yelken- 2* Kitapç
ı
ğ
ı
 
 
Bo
ğ
aziçi Üniversitesi Yelken Tak
ı
m
ı
 
Dikkat edilmesi gereken tekne detaylar 
ı
 
ş
unlard 
ı
r:
-
Direk ön
ı
stralya, k 
ı
ç 
ı
stralya ayarlar 
ı
ve nas
ı
l kullan
ı
laca
ğ 
ı
 
-
(varsa) Runner ayarlar 
ı
, nas
ı
l kullan
ı
laca
ğ 
ı
 
-
 Ana yelkene camadan vurulabilme özelli 
ğ 
-
 Alt-orta-üst çarm
ı
k telleri gerilimleri (sancak ve iskele)
-
Teknenin polar diyagram
ı
n
ı
n bilinmesi 
-
Tekneye al 
ı
nacak yelkenler (cinsleri, tipleri, büyüklükleri; Birçok teknede farkl 
ı
 ebatlarda cenovalar vard 
ı
r)
-
Teknenin sabit a
ğ 
ı
rl 
ı
ğ 
ı
, max. A
ğ 
ı
rl 
ı
ğ 
ı
 
-
Teknenin salma a
ğ 
ı
rl 
ı
ğ 
ı
, uzunlu 
ğ 
u, yap
ı
s
ı
 
-
(Yar 
ı
ş
ta kullan
ı
lmasa da...) Motor özellikleri, kullan
ı
lmas
ı
, bak 
ı
m, onar 
ı
m
ı
 
2. Yelkenleri kontrol eden donan
ı
mlarda de
ğ
i
ş
iklikler yapmak
Denizde, seyir esnas
ı
nda, içinde bulundu
ğ
umuz ko
ş
ullara göre, sabit donan
ı
mtrimimiz do
ğ
ru iken, di
ğ
er hareketli ekipman ayarlar 
ı
ile teknemizi trim etmektir.K
ı
sacas
ı
pupa
 palangas
ı
, arabalar, arka yaka, kaningamlar 
kullan
ı
larak yap
ı
lantrimlerdir.
2.1. GENEL TR
İ
M ÖZELL
İ
KLER
İ
 YLE TANIMLAR
2.1.1. YELKENLERDE TR
İ
MLER
2.1.1. Ç
ı
talar 
ı
n gerginli
ğ
i: Baz
ı
yelkenlilerde ç
ı
talar 
ı
n yelkendeki tansiyonu ayarlanabilir. Buyolla yelken üzerinde rüzgar etkisinin haricinde yapay bir kavis (tor) elde edilir, bu tor farkl
ı
 amaçlarda kullan
ı
lacakt
ı
r.2.1.2. Güngörmez ipi: Ç
ı
talar 
ı
n görevi yelkenin arkas
ı
ndan rüzgar ç
ı
k
ı
ş
ı
gerçekle
ş
irken buk
ı
sm
ı
n yani güngörmezin yapraklamas
ı
n
ı
engellemektir. Fakat yelken alan
ı
büyük olanteknelerde ç
ı
talar aras
ı
mesafe de uzun olaca
ğ
ı
için, kuvvetli rüzgarlarda bu aramesafelerdeki p
ı
rp
ı
rlamay
ı
da önlemek için yelkenin arka k
ı
sm
ı
na dikine bir ip geçirilmi
ş
tir.Rüzgar 
ş
iddeti gerekli k
ı
ld
ı
kça bu ip gerginle
ş
tirilmelidir.2.1.3. Kaningam: Kaningam yelkenin ön yakas
ı
dedi
ğ
imiz k
ı
sm
ı
n tansiyonunu, (direktepesinden, direk bumba birle
ş
imine kadarki k
ı
s
ı
m) ayarlamaya yarayan sistemdir.Tansiyonu artt
ı
ı
ld
ı
kça yelkendeki toru ön tarafa, dire
ğ
e do
ğ
ru ta
ş
ı
r ve böylece yelkendekirüzgar 
ı
n ç
ı
k
ı
ş
ı
kolayla
ş
t
ı
ı
lm
ı
ş
olaca
ğ
ı
ndan, esen rüzgarlarda da tekne daha kolaydo
ğ
rultulur.2.1.4. Arka yaka: Yelkenimizin alt yakas
ı
n
ı
n gerginli
ğ
ini ayarlayan bu sistem, ana yelkenimizidüzle
ş
tirmek amac
ı
yla kulland
ı
ğ
ı
m
ı
z en etkili sistemdir. Görevi ise Güngörmez’in kapal
ı
l
ı
ğ
ı
n
ı
 azaltmak yani yelkendeki toru direkt azalt
ı
p ço
ğ
altmakt
ı
r.2.1.5. Araba: Araba dedi
ğ
imiz sistem, her teknede farkl
ı
l
ı
k gösterebilirken, ana mant
ı
kayn
ı
d
ı
r; araba bir yelkenin rüzgar ile yapt
ı
ğ
ı
ı
y
ı
ayarlayarak (
ı
skotadan farkl
ı
), tekneninorsac
ı
l
ı
ğ
ı
n
ı
n, ya da di
ğ
er bir anlamda ana yelkendeki gücün ayarland
ı
ğ
ı
sistemdir.2.1.6. Pupa Palangas
ı
: Palanga al
ı
nd
ı
kça yelkenin esnekli
ğ
i ve üzerindeki tor azal
ı
rkendüzlü
ğ
ü de artar. Bu arada güngörmez de aç
ı
l
ı
r.
B.U. Yelken- 2* Kitapç
ı
ğ
ı
 
 
Bo
ğ
aziçi Üniversitesi Yelken Tak
ı
m
ı
 
2.1.7. Flok arabas
ı
(öne-arkaya): Flok arabas
ı
flo
ğ
umuzun düzlü
ğ
ünün ve torlulu
ğ
unun,güngörmezinin kapal
ı
ı
k olu
ş
unun ayarland
ı
ğ
ı
sistemdir. Öne al
ı
nd
ı
kça floktaki tansiyon vetor artarken, güngörmez kapan
ı
r,ana yelkenle olan koridor daral
ı
r.2.1.8. Balon gönderi yüksekli
ğ
i: Gönder yüksekli
ğ
i, esen rüzgar 
ı
n
ş
iddetine görede
ğ
i
ş
tirilmekle birlikte, birçok istisnai faktör de içerir. Örne
ğ
in Balonun dolmas
ı
n
ı
n zorla
ş
t
ı
ğ
ı
 kadar hafif havalarda balonun a
ğ
ı
rl
ı
ğ
ı
n
ı
n sönmesine sebebiyet vermesinin engellenmesi içinbalon gönderi nispeten yukar 
ı
da kullan
ı
l
ı
r. Çok esen rüzgarlarda üzerinde az kuvvet olu
ş
sundiye balonun sath
ı
n
ı
azaltmak amac
ı
ile gönder yukar 
ı
da kullan
ı
l
ı
r. Ya da daha orsac
ı
gitmekistendi
ğ
inde yelkendeki a
ğ
ı
rl
ı
k merkezi öne ta
ş
ı
nd
ı
kça tekne daha orsac
ı
gidece
ğ
inden,apazlarda yukar 
ı
kald
ı
ı
l
ı
r.2.1.9. Barbuholer ayar 
ı
: Barbuholer balon
ı
skotalar 
ı
n
ı
kontrol eden bir ip olup, çok esendalgal
ı
 
ş
artlarda balonun pupa seyrinde ani
ş
ekilde yer de
ğ
i
ş
tirip teknenin dengesinibozmas
ı
n
ı
engellemek, nitekim onu stabilize etmek amac
ı
ile kullan
ı
l
ı
r.
2.2. D
İ
REKTE TR
İ
MLER
2.2.1. Gurcata kapal
ı
l
ı
ğ
ı
: Gurcatalar 
ı
n bu ayar 
ı
dire
ğ
in bükümünü artt
ı
rmak için kullan
ı
l
ı
r.2.2.2. Gurcata uzunlu
ğ
u: Çarm
ı
hlar 
ı
n gurcatan
ı
n üstünde kalan k
ı
sm
ı
n
ı
n tansiyonunubelirler, dolay
ı
s
ı
yla ne kadar uzun olurlarsa, dire
ğ
in üst k
ı
sm
ı
ndaki esnemeler o kadar azolacakt
ı
r.2.2.3. Direk dibi: Teknenin ayarlar 
ı
n
ı
n tutmas
ı
için ve de her tekneye ve de kaptan
ı
na göreyap
ı
lan ayard
ı
r. Dire
ğ
in tekneye monte oldu
ğ
u k
ı
sm
ı
n
ı
n teknenin k
ı
ç-ba
ş
ölçüsüne göreyeridir.2.2.4. Yan tansiyonlar: Çarm
ı
klar 
ı
n ne kadar gergin oldu
ğ
unun ölçüsüdür.2.2.5. Ön tansiyon (istralya tansiyonu): Flo
ğ
un içinden geçen telin ne kadar gergin oldu
ğ
udur.Bu tel ne kadar gergin olursa o tekne o kadar orsac
ı
gidecektir.2.2.6. Direk ölçüsü: Dire
ğ
in ne kadar dikik ya da yat
ı
k oldu
ğ
unun ölçüsüdür.
2.3. TEKNEDE ÜZER
İ
NDEK
İ
TR
İ
MLER
2.3.1. Salma çekikli
ğ
i: Salman
ı
n ne kadar çekik oldu
ğ
unun ölçüsüdür. Salman
ı
n tekneninalt
ı
nda kalan k
ı
sm
ı
n
ı
n azalmas
ı
n
ı
istedi
ğ
imizde, e
ğ
er salma milli bir salma ise salmay
ı
 çekerken teknenin alt
ı
ndaki (salmada) a
ğ
ı
rl
ı
k merkezi geriye gidece
ğ
inden dolay
ı
, teknenindo
ğ
rultulmas
ı
daha kolay olaca
ğ
ı
n
ı
n yan
ı
s
ı
ra teknenin orsa gidi
ş
ı
s
ı
da dü
ş
ecek böyleceüzerindeki yük de azalacakt
ı
r.2.3.2. Ekibin da
ğ
ı
l
ı
m
ı
: Ekibin seyir esnas
ı
nda, tekne üzerindeki da
ğ
ı
l
ı
m
ı
önemlidir. Orsa veapazda tekne bir tarafa yatarken, ekibin di
ğ
er tarafta trapezde durmas
ı
; pupa seyrederkenekibin k
ı
ça do
ğ
ru kaymas
ı
; çok hafif havalarda, küçük teknede ekibin tekne üzerinde fazlahareket etmemesi ekibin tekne üzerindeki da
ğ
ı
l
ı
m
ı
n
ı
n ideal ölçüleridir.Bunlar 
ı
n her birinin hangi mant
ı
k ve sebeple, hangi ko
ş
ullarda nas
ı
l olmalar 
ı
 gerekti
ğ
ini görmü
ş
, dolay
ı
s
ı
yla ko
ş
ullar de
ğ
i
ş
ti
ğ
inde de, üzerlerinde nas
ı
l de
ğ
i
ş
iklikler yapmam
ı
z gerekti
ğ
ini pratik e
ğ
itimler s
ı
ras
ı
nda ö
ğ
renmi
ş
tik.
B.U. Yelken- 2* Kitapç
ı
ğ
ı
 

Activity (6)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads
gargoyle35 liked this
Halid Solmaz liked this
nggulanber liked this
armnkc liked this

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->