Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
11Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
NCKH Khoa SPTA 22.04.2010 (Bao Cao Gui Len Cap Truong)

NCKH Khoa SPTA 22.04.2010 (Bao Cao Gui Len Cap Truong)

Ratings: (0)|Views: 1,163 |Likes:
Published by Kavic

More info:

Published by: Kavic on Apr 24, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/26/2010

pdf

text

original

 
DANH MỤC CÁC BÁO NCKH CẤP KHOAKHOA SƯ PHẠM TIẾNG ANH, ĐHNN-ĐHQGHN 2009-2010
DICH
ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỐI TƯỢNG ĐỘC GIẢ TỚI BẢN DỊCHVIỆT – ANH, ANH – VIỆT
Thông tin tác giả
 Nguyễn Ninh Bắc (MA)
Giảng viên – tổ bộ môn Dịch, Khoa Sư Phạm Tiếng Anh, ĐHNN- ĐHQGHN. Nguyễn Ninh Bác tốt nghiệp Cử Nhân tiếng Anh (Đại Học Ngoại Ngữ-ĐHQGHN) m 2005 tốt nghiệp ThạcSỹ Chuyên ngành Ngôn ngữ năm 2008 (Đại Học Darlana, Thụy Điển). Từ năm 2005, Nguyễn Ninh Bắc tham gia giảng dạy, vànghiên cứu dịch thuật tại khoa Phạm Tiếng Anh HNN- ĐHQGHN).
TÓM TẮT BÁO CÁO
 Để tiến hành dịch thành công 1 văn bản, người dịch cần tìm hiểu kỹ các yếu tố có thể ảnh hướng tới việc xử lý ngôn ngữ trong quá trình dịch. Một trong những yếu tố quantrọng cần tìm hiểu là đối tượng độc giả (readership). Nghiên cứu này nhằm tìm hiểunhững tác động của sự khác nhau về đối tượng độc giả tới bản dịch Việt – Anh, Anh – Việt. Phần đầu của nghiên cứu trình bày các lý thuyết đã có về đối tượng độc giả nhằmtạo cơ sở lý luận. Dữ liệu của nghiên cứu lấy từ các tình huống thực tế mà tác giả - làmột người làm biên dịch chuyên nghiệp – đã gặp phải trong quá trình dịch thuật các tàiliệu thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau ở cả 2 chiều Việt – Anh và Anh – Việt. Kết quảnghiên cứu cho thấy đối tượng độc giả trong đại đa số các trường hợp dịch là khácnhau. Sự khác nhau này tác động rất lớn tới việc xử lý ngôn ngữ trong quá trình dịch. Nếu không có kinh nghiệm và làm việc cẩn thận, người dịch sẽ dễ dàng mắc lỗi vàkhông truyền đạt được 1 cách tối ưu ý nghĩa của văn bản gốc tới người đọc văn bảndịch.
TOÀN VĂN 1. Giới thiệu
 Biên dịch từ lâu đã được xem là một công việc không dễ dàng. Người dịch cần có cảkhả năng cao về ngôn ngữ lẫn hiểu biết sâu rộng về văn hóa ngôn ngữ gốc và ngôn ngữ đích. Để có bản dịch tốt, người dịch cần tiến hành cẩn thận bước phân tích văn bản(text analysis) trước khi tiến hành dịch. Theo Newmark (1995), một số yếu tố để phântích gồm ý định của văn bản (text intention), loại văn bản (text styles), phong cách vănbản (text stylistic scale), bối cảnh của văn bản (text setting), và đối tượng độc giả củavăn bản (text readership). Trong các yếu tố này, đối tượng độc giả đóng một vai tròquan trọng và có tác động lớn tới việc người dịch xử lý ngôn ngữ như thế nào. Điều nàyđặc biệt đúng trong khi dịch các văn bản thuộc các ngôn ngữ và văn hóa có sự khác biệt lớn như giữa tiếng Anh và tiếng Việt.
1
 
2. TÁC ĐỘNG CỦA ĐỐI TƯỢNG ĐỘC GIẢ TỚI BẢN DỊCH VIỆT – ANH, ANH  –VIỆT 
Trong biên dịch, việc xác định đúng đối tượng độc giả là một trong những yếu tố quyết định, giúp bản dịch chuyển tải được một cách tối ưu ý nghĩa của bản gốc. “Không ai cóthể dịch thành công nếu không biết rõ bản dịch của mình là cho ai (đối tượng của bảndịch) và để làm gì (mục đích bản dịch)” (Gouadec 2007:134).
2.1. ĐỐI TƯỢNG ĐỘC GIẢ TRONG DỊCH THUẬT 
Theo Newmark (1995), đối tượng độc giả của mối văn bản có các đặc điểm cần phântích gồm trình độ giáo dục, giai cấp, độ tuổi và giới tính (nếu các đặc điểm này có ýnghĩa quan trọng, quyết định mức độ hiểu văn bản của độc giả). Người dịch cần làm rõcác đặc điểm của đối tượng độc giả với bản gốc, với bản dịch, và quyết định sẽ chú ý ở mức độ nào tới đối tượng thứ hai. Trong tuyệt đại đa số các trường hợp của dịch thuật,đối tượng độc giả của bản dịch sẽ không trùng khớp hoàn toàn với của bản gốc do sự khác biệt về kinh tế, chính trị, lịch sử, và đặc biệt là về văn hóa và ngôn ngữ. Vì lý donày, người dịch có thể sẽ cần những điều chỉnh thích hợp để bản dịch được dễ hiểu nhất với đối tượng độc giả mà mình hướng tới.Đối tượng độc giả được chia thành ba nhóm lớn: Người có hiểu biết sâu (expert - những người có hiểu biết sâu về vấn đề được đề cập trong bản dịch; Người có hiểubiết thông thường (educated layman - những người thuộc tầng lớp trí thức nói chung, cóhiểu biết vấn đề được đề cập trong bản dịch nhưng không chuyên sâu); và Người chưabiết (the uninformed – những người hoàn toàn hoặc hầu như chưa biết gì về vấn đề được đề cập trong bản dịch). Một người có thể có hiểu biết sâu về một vấn đề nhất địnhnhưng sang vấn đề khác có thể chỉ là người có hiểu biết thông thường hoặc thậm chí chưa biết. Khi không có lưu ý gì đặc biệt, bản dịch sẽ hướng tới nhóm độc giả thứ hai – Người cóhiểu biết thông thường (Newmark 1995:13). Đối với đối tượng độc giả Việt Nam, có thể hiểu nhóm thứ hai này là những người có hiểu biết thông thường, đã tốt nghiệp từ bậctrung học phổ thông tới đại học.
2.2. TÁC ĐỘNG CỦA ĐỐI TƯỢNG ĐỘC GIẢ TỚI BẢN DỊCH VIỆT – ANH, ANH  – VIỆT 
Việt Nam và các nước nói tiếng Anh (trong nghiên cứu này chỉ nói tới Anh và Mỹ) cónhiều điểm khác biệt lớn về điều kiện kinh tế, xã hội, lịch sử, chính trị, đặc biệt là vănhóa và ngôn ngữ. Chính vì vậy, trong nhiều trường hợp dịch Việt – Anh, Anh – Việt,người dịch cần lưu ý điều chỉnh để làm bản dịch có tác động tới độc giả ngôn ngữ đích giống như tác động của bản gốc tới độc giả ngôn ngữ gốc.
2
 
Có một số trường hợp, một số ý nghĩa nhất định trong bản gốc là nghĩa hàm ẩn(implicit meaning) do người viết mặc định người đọc bản gốc đã hiểu nên không cầnnói rõ ra. Khi được chuyển sang ngôn ngữ đích, rất có thể độc giả, vì sự khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa, chính trị, không tự hiểu những ý nghĩa hàm ẩn này được. Do vậy,người dịch sẽ cần làm những ý nghĩa đó thành nghĩa tường minh (explicit meaning).Một ví dụ đơn giản là câu “Sáng 21/1, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đã đếnthăm cán bộ, phóng viên, kỹ thuật viên Đài Truyền hình Việt Nam.” Trong câu này,người đọc bản tiếng Việt mặc nhiên đã ngầm hiểu ông Nguyễn Minh Triết là chủ tịchnước Việt Nam nên thông tin này được ẩn đi nhằm làm câu văn ngắn gọn, súc tích. Tuynhiên, do không phải người nước ngoài nào cũng nắm được thông tin về Việt Nam,người dịch nên làm rõ thông tin "chủ tịch nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam" hoặc "Chủ tịch nước Việt Nam". Như vậy, bản dịch được đề xuất có thể là "In January21st morning, Vietnam president Nguyen Minh Triet visited Vietnam Television" Một ví dụ tương tự là câu "Dự kiến trong tháng tới Quốc Hội sẽ phê chuẩn luật về phòng chống lây nhiễm HIV/AIDS." Nghĩa hàm ẩn ở đây là "Quốc Hội Việt Nam". Nếu dịch câu này là "It is expected that next month, National Assembly will approve thelaw on HIV/AIDS control", người đọc bản tiếng Anh nếu không nắm rõ bối cảnh củavăn bản sẽ bối rối, không rõ quốc hội ở đây là của nước nào. Để loại trừ sự bất tiệnnày, người dịch nên làm rõ thông tin đã được hàm ẩn trong câu gốc: “It is expected that next month, Vietnam’s National Assembly will approve the law on HIV/AIDS control" "Du khách có thể tới thăm Dinh Bảo Đại - nơi nghỉ hè của vị Hoàng đế cuốicùng - nằm uy nghiêm trên một quả đồi." Bảo Đại không phải là nhân vật quá nổi tiếng với bạn bè quốc tế nên không nhiều người có thể tự biết việc nói đến tên ông là nói đếnvị vua cuối cùng của triều đình phong kiến Việt Nam. Nếu câu này được dịch sang tiếng  Anh mà không làm rõ ý nghĩa được hàm ẩn "Hoàng đế cuối cùng của Việt Nam", chắcchắn đa số độc giả của bản dịch sẽ không biết văn bản đang nói tới ai. Vì lý do này, bảndịch gợi ý nên ở dạng "Tourists can visit Bao Dai Palace - where the last emperor of Vietnam spent his holidays, which lies majestically on a hill." Cũng có trường hợp một thông tin là tường minh ở câu gốc nên được cho thànhhàm ẩn trong câu dịch. Ví dụ, câu "I have bought a new LCD TV" chỉ cần dịch cho độc giả tiếng Việt là "Tớ mới mua cái TV LCD mới" mà không cần quan tâm tới số lượng làmột chiếc. Nguyên nhân là trong tiếng Việt, danh từ không nhất thiết phải đi kèm với số từ như trong tiếng Anh.
3

Activity (11)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
xuxunguyen liked this
xuxunguyen liked this
aaronnguyen liked this
funnyguy1986 liked this
adrianna990 liked this
sao_khue liked this
ngoc le phan thi liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->