You are on page 1of 2

Sönümsüz Dinamik Titreşim Yutucu

Tek serbestlik dereceli sönümsüz bir sistemin (Şekil 3.73 a) harmonik zorlama etkisindeki titreşim genlikleri bu sistem üzerine ana sisteme benzer ek bir sistem (Şekil 3.73 b) ilavesi ile yok edilebilir. Bu ek sistemlere dinamik titreşim yutucu adı verilir ve özellikle rezonans durumunda çalışan sistemlerin titreşim genliklerinin bastırılması için uygun çözümlerdir.

x2 m

k 𝑓
𝑡 = 𝐹0 sin 𝜔𝑡 𝑓 𝑡 = 𝐹0 sin 𝜔𝑡

M

x1

x1 M

K

K

Şekil 3.73b’deki sistemin yapısı ile Şekil 3.71deki sistemin yapısı aynıdır. Aralarındaki tek fark Şekil 3.73b’deki m kütlesine dışardan zorlayıcı bir kuvvet uygulanmasıdır. Dolayısıyla hareket denklemi Denklem 3.368 ve Denklem 3.369’dan yararlanılarak; 𝑚1 𝑥1 + 𝑘1 + 𝑘2 ∗ 𝑥1 − 𝑘2 𝑥2 = 0 𝑚2 𝑥2 + 𝑘2 𝑥2 − 𝑘2 𝑥1 = 0 (3.368) (3.368) 𝑀𝑥1 + 𝐾 + 𝑘 ∗ 𝑥1 − 𝑘𝑥2 = 𝐹0 sin 𝜔𝑡 𝑚𝑥2 + 𝑘2 𝑥2 − 𝑥1 = 0 (3.386) (3.387)

Denklem 3.386 ve Denklem 3.387 şeklinde yazılabilir.

395) Bu ifadeler ortak paydaya sahiptir.391) Ana sistem doğal frekansı (3. k yayının ana kütleye uyguladığı kuvvete eşit ve ter yönde olduğundan.389’dan =− =− elde edilir. = ise Denklem 3. Dolayısıyla. ( 2 2 ) −( 2 2 2 )∗ + + =0 (3. . ve belirtilen şekilde tanımlanırsa.396) Bu denklemin kökleri olan.394) 2 1− 2 2 1+ − 2 − 2 (3.386) 𝑎1 𝑥𝑠 𝑎2 𝑥𝑠 = = 1− 2 𝜔 𝜔2 1− 2 𝜔𝑎 𝜔2 1− 2 𝜔𝑎 𝜔2 𝑘 −𝐾 𝑎 𝑘 𝜔2 1+𝐾+ 2 Ω (3.Aşağıda görülen 1 ve 2 gibi bir çözüm kabul edilir ve . 𝑥1 = 𝑎1 ∗ sin 𝜔𝑡 𝑥2 = 𝑎2 ∗ sin 𝜔𝑡 𝑥𝑠 = 𝜔𝑎 = Ω= 𝐹0 𝑘 𝑘 𝑚 𝐾 𝑀 (3. dış kuvvetin ana kütle üzerindeki etkisini yok etmekte ve böylelikle titreşimi ortadan kaldırmaktadır. yutucu kütlenin hareketi.390) 1 1+ + 2 − 𝐾 Ω 𝐾 𝑘 𝜔2 𝑘 (3. Titreşim yutucusu normal olarak rezonans halinde veya rezonansa yakın frekanslarda çalışan bir ana sistemin titreşimlerini ortadan kaldırmak için kullanılır.392) olarak 𝑎1 ve 𝑎2 çözülür. Bu payda açılarak sıfıra eşitlenirse aşağıdaki denklem elde edilir. Eğer yutucu kütlesinin ana kütleye oranı 1 = olarak tanımlanırsa. = = 1− 2 1− 2 2 2 2 1+ − 2 − 1 (3.388) Ana kütlenin statik esnemesi (3.397) Değerleri için 1 ve 2 sonsuza gider.389) Yutucu doğal frekansı (3.385) (3.397 ile verilen frekanslar. Denklem 3. söz konusu iki serbestlik dereceli sistemin doğal frekanslarıdır. ( ̅ ) = ( + 2) + 2 + 2 (3. Ana kütlenin yer değiştirme genliklerinin ( 1) sıfır olabilmesi için ek sistemin doğal frekansı ( ) sistemin çalışma frekansına ( ) ayarlanmalıdır.