You are on page 1of 740

% ,%/,$ 6 $&5$

-8;7$

98/*$7$0&/(0(17,1$0

3/85,0,6&2168/7,6(',7,21,%86',/,*(17(5353$5$7$
$

0 ,&+$(/( 7 99(('$/(

&8,%(1,*1,66,0($8;,/,$7,6817
0,/$%2=29,&0$5*$5,7$%85*+$57521$/'86&217(
0,&+$(/'8%,$*$53-2$11(6),11(*$1$/81',6,16(16$7(
('8$5'86.276.,%(575$1'0,&+(/(70,&+$(/025%$&+
5,&$5'868548+$57$1'5(-$9$6,/-(9,&(7('*$5'8695(8/6

/21',1,ă009
The Bishops’ Conference of England and Wales gives
its approval to the publication of Biblia Sacra juxta Vul-
gatam Clementinam.

Published with approbation.


CBCEW, 9th January 2006.
iii

I NDEX G ENERALIS N OVUM T ESTAMENTUM

pag. Matthæus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 602


Præfatio hujus editionis . . . . . . . . . . . . iv Marcus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 619
Decreta Concilii Tridentini . . . . . . . . . . . v Lucas . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 629
Constitutio Clementis VIII . . . . . . . . . . . vi Joannes . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 647
Præfatio ad lectorem officialis . . . . . . . . . vii Actus Apostolorum . . . . . . . . . . . . . . . 660
Ad Romanos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 678
Ad Corinthios I . . . . . . . . . . . . . . . . . 685
A NTIQUUM T ESTAMENTUM Ad Corinthios II . . . . . . . . . . . . . . . . . 692
Ad Galatas . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 697
Genesis . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 Ad Ephesios . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 700
Exodus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 Ad Philippenses . . . . . . . . . . . . . . . . . 703
Leviticus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47 Ad Colossenses . . . . . . . . . . . . . . . . . 705
Numeri . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61 Ad Thessalonicenses I . . . . . . . . . . . . . 707
Deuteronomium . . . . . . . . . . . . . . . . . 82 Ad Thessalonicenses II . . . . . . . . . . . . . 709
Josue . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 101 Ad Timotheum I . . . . . . . . . . . . . . . . . 710
Judicum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114 Ad Timotheum II . . . . . . . . . . . . . . . . 712
Ruth . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127 Ad Titum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 714
Regum I . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 129 Ad Philemonem . . . . . . . . . . . . . . . . . 715
Regum II . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147 Ad Hebræos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 716
Regum III . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162 Jacobi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 721
Regum IV . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179 Petri I . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 723
Paralipomenon I . . . . . . . . . . . . . . . . . 195 Petri II . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 725
Paralipomenon II . . . . . . . . . . . . . . . . 210 Joannis I . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 727
Esdræ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 228 Joannis II . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 729
Nehemiæ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 233 Joannis III . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 729
Tobiæ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 240 Judæ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 730
Judith . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 246 Apocalypsis . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 731
Esther . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 253
Job . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 259
Psalmi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 279
Proverbia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 330
Ecclesiastes . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 347
Canticum Canticorum . . . . . . . . . . . . . 354
Sapientia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 358
Ecclesiasticus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 371
Isaias . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 404
Jeremias . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 444
Lamentationes . . . . . . . . . . . . . . . . . . 485
Baruch . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 490
Ezechiel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 495
Daniel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 528
Osee . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 539
Joel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 545
Amos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 548
Abdias . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 553
Jonas . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 554
Michæa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 555
Nahum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 559
Habacuc . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 561
Sophonias . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 563
Aggæus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 565
Zacharias . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 567
Malachias . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 573
Machabæorum I . . . . . . . . . . . . . . . . . 575
Machabæorum II . . . . . . . . . . . . . . . . 591
iv

P RÆFATIO HUJUS EDITIONIS


Clementis Papæ VIII nomen casu Vulgatæ adhæret.
Hæc enim sanctarum Scripturarum editio, cum Six-
to V regnante patrata fuisset, illo mortuo tandem sub
Clementis pontificatu publicata est. Attamen vere de-
cet ut iste Clemens, cum sit institutorum Concilii Tri-
dentini æmuli exemplar, hoc bonum ejusdem Synodus
fructum perficiat.
Sapientissimo fretus consilio S. Philippi Nerii, Sancti
Spiritus caritate exæstuantis, ad ecclesiasticam discipli-
nam reparandam, et errores corruptelasque exstirpan-
das, indefesse laboravit ; et pro Ecclesiæ libertate acri-
ter pugnavit. Tantus autem Clemens fidem catholicam
tutus est opere et sermone, quantus et ipsius Vulgata
revelationem Dei ab imminentibus periculis custodivit.
Hieronymi enim Doctoris maximi ex lingua hebræa
translatione, ita per nongentos annos fruiti sunt doc-
tissimi Ecclesiæ filii, ut ceteræ translationes latinæ pe-
ne evanuissent : illius autem innumerabilibus vici-
bus descriptæ,  tot fuisse exemplaria, quot codices .
Quando ergo Lutherus flagitiosa rebellione ab Ecclesia
descivit, hac confusione abusus est ut verba Evange-
lii corrumperet, et suam falsam doctrinam defenderet.
Quam ob causam opus erat ut authentica divinarum
Scripturarum editio, diligenter emendata atque casti-
gata, imprimeretur cum plena Apostolicæ Sedis auc-
toritate ; sacrosancta itaque Tridentina Synodus, Spi-
ritu Sancto gubernante, hoc jussit, et ab ea jussum, a
Clemente VIII est consummatum.
Porro XX sæculo incipiente, antiquissimis jam alte-
ris manuscriptis aliunde inventis, ut Bibliæ editionem
puram accuratamque Ecclesia semper haberet sollici-
tus, Sanctus Pius X Commissioni Pontificiæ de re bibli-
ca mandavit ut pristinam Hieronymi versionem, quan-
tum fieri potuit, componeret. Primo Card. Gasquet,
deinde D. Henrico Quentin, hoc onus delegatum est.
Novissime, defunctis illis, Abbatia Pontificia S. Hiero-
nymi a Pio XI Romæ fundata est, ut monachi Benedic-
tini artis criticæ peritissimi ibi opus emolirentur. Sin-
gulis deinceps annuentibus Papis, minutim sancti li-
bri emittebantur, et postremo anno salutis MCMXCVIII
Biblia tota perfecta est.
Interim, eheu, interveniebant eventus infelices apud
Ecclesiam. S. Pius X voluerat constabiliri translationem
pristinam S. Hieronymi ut exinde confectura esset Vul-
gata ad usum Ecclesiæ quam accuratissime repurgata ;
sed illius voluntatem parvipendentes, malebant viri tu-
midi translationem novam secundum gustus proprios
facere, interpretationem vero Hieronymi negligere om-
nino. Quin etiam ætate nostra, errores illi pessimi,
quos idem Pius vehementissime condemnavit, Eccle-
siam Dei aperte infestant, et Lutherus dimidium erro-
rum coæqualum nostrorum non cogitavit. Oportet nos
igitur Vulgatam Clementinam fideliter amplexari do-
nec, omnibus instauratis in Christo, Pii X propositum
demum efficiatur.
Scribebam Londini, in festo D. N. J. C. Regis,
31 Octobris 2004.
v

E X C ONCILIO T RIDENTINO , SESS . 4 D ECRETUM DE EDITIONE ET USU SACRORUM


8 aprilis 1546 LIBRORUM

D ECRETUM DE CANONICIS S CRIPTURIS Insuper eadem sacrosancta Synodus, considerans non


parum utilitatis accedere posse Ecclesiæ Dei, si ex om-
Sacrosancta œcumenica et generalis Tridentina Syno- nibus latinis editionibus, quæ circumferuntur sacro-
dus, in Spiritu Sancto legitime congregata, præsiden- rum librorum, quæ nam pro authentica habenda sit,
tibus in ea eisdem tribus Apostolicæ Sedis legatis, hoc innotescat : statuit et declarat, ut hæc ipsa vetus et Vul-
sibi perpetuo ante oculos proponens, ut, sublatis erro- gata editio, quæ longo tot sæculorum usu in ipsa Eccle-
ribus, puritas ipsa Evangelii in Ecclesia conservetur : sia probata est, in publicis lectionibus, disputationibus,
quod promissum ante per prophetas in Scripturis sanc- prædicationibus et expositionibus pro authentica ha-
tis, Dominus noster Jesus Christus, Dei Filius, proprio beatur, ut nemo illam rejicere quovis prætextu audeat
ore primum promulgavit, deinde per suos apostolos, vel præsumat.
tamquam fontem omnis et salutaris veritatis et mo- Præterea ad coërcenda petulantia ingenia decernit,
rum disciplinæ, omni creaturæ prædicari jussit : per- ut nemo, suæ prudentiæ innixus, in rebus fidei et mo-
spiciensque hanc veritatem et disciplinam contineri in rum ad ædificationem doctrinæ christianæ pertinen-
libris scriptis et sine scripto traditionibus, quæ ab ip- tium, sacram Scripturam ad suos sensus contorquens,
sius Christi ore ab apostolis acceptæ, aut ab ipsis apo- contra eum sensum, quem tenuit et tenet sancta mater
stolis Spiritu Sancto dictante, quasi per manus traditæ, Ecclesia, cujus est judicare de vero sensu et interpre-
ad nos usque pervenerunt : orthodoxorum Patrum ex- tatione Scripturarum sanctarum, aut etiam contra una-
empla secuta, omnes libros tam Veteris quam Novi Te- nimen consensum Patrum, ipsam Scripturam sacram
stamenti, cum utriusque unus Deus sit auctor, nec non interpretari audeat, etiamsi hujusmodi interpretationes
traditiones ipsas, tum ad fidem, tum ad mores perti- nullo umquam tempore in lucem edendæ forent. Qui
nentes, tamquam vel oretenus a Christo, vel a Spiritu contravenerint, per Ordinarios declarentur, et pœnis a
Sancto dictatas, et continua successione in Ecclesia ca- jure statutis puniantur.
tholica conservatas, pari pietatis affectu ac reverentia Sed et impressoribus modum in hac parte, ut par est,
suscipit ac veneratur. imponere volens, qui jam sine modo, hoc est putan-
Sacrorum vero librorum indicem huic decreto ascri- tes sibi licere, quidquid libet, sine licentia superiorum
bendum censuit, ne cui dubitatio suboriri possit, qui- ecclesiasticorum, ipsos sacræ Scripturæ libros, et su-
nam sint, qui ab ipsa Synodo suscipiuntur. Sunt vero per illis annotationes et expositiones quorumlibet in-
infrascripti : differenter, sæpe tacito, sæpe etiam ementito prelo, et
Testamenti Veteris : quinque Moysi, id est Genesis, quod gravius est, sine nomine auctoris imprimunt, ali-
Exodus, Leviticus, Numeri, Deuteronomium ; Josue, bi etiam impressos libros hujusmodi temere venales
Judicum, Ruth, quatuor Regum, duo Paralipomenon, habent : decernit et statuit, ut posthac sacra Scriptu-
Esdræ primus et secundus, qui dicitur Nehemias, To- ra, potissimum vero hæc ipsa vetus et Vulgata editio,
bias, Judith, Esther, Job, Psalterium Davidicum centum quam emendatissime imprimatur, nullique liceat im-
quinquaginta psalmorum, Parabolæ, Ecclesiastes, Can- primere, vel imprimi facere, quosvis libros de rebus sa-
ticum Canticorum, Sapientia, Ecclesiasticus, Isaias, Je- cris sine nomine auctoris, neque illos in futurum ven-
remias cum Baruch, Ezechiel, Daniel, duodecim pro- dere, aut etiam apud se retinere, nisi primum exami-
phetæ minores, id est : Osee, Joël, Amos, Abdias, Jo- nati probatique fuerint ab Ordinario, sub pœna ana-
nas, Michæas, Nahum, Habacuc, Sophonias, Aggæus, thematis et pecuniæ in canone Concilii novissimi La-
Zacharias, Malachias ; duo Machabæorum, primus et teranensis apposita. Et si regulares fuerint, ultra exa-
secundus. minationem et probationem hujusmodi, licentiam quo-
Testamenti Novi : quatuor Evangelia, secundum que a suis superioribus impetrare teneantur, recogni-
Matthæum, Marcum, Lucam, Joannem ; Actus Apo- tis per eos libris, juxta formam suarum ordinationum.
stolorum a Luca Evangelista conscripti ; quatuordecim Qui autem scripto eos communicant, vel evulgant, ni-
epistolæ Pauli Apostoli : ad Romanos, duæ ad Co- si antea examinati probatique fuerint, eisdem pœnis
rinthios, ad Galatas, ad Ephesios, ad Philippenses, ad subjaceant, quibus impressores. Et qui eos habuerint
Colossenses, duæ ad Thessalonicenses, duæ ad Timo- vel legerint, nisi prodiderint auctorem, pro auctoribus
theum, ad Titum, ad Philemonem, ad Hebræos ; Pe- habeantur. Ipsa vero hujusmodi librorum probatio in
tri Apostoli duæ ; Joannis Apostoli tres ; Jacobi Apo- scriptis detur, atque ideo in fronte libri vel scripti vel
stoli una ; Judæ Apostoli una et Apocalypsis Joannis impressi authentice appareat ; idque totum, hoc est, et
Apostoli. probatio et examen, gratis fiat, ut probanda probentur
Si quis autem libros ipsos integros cum omnibus suis et reprobentur improbanda.
partibus, prout in Ecclesia catholica legi consueverunt, Post hæc temeritatem illam reprimere volens, qua
et in veteri Vulgata latina editione habentur, pro sacris ad profana quæque convertuntur et torquentur verba
et canonicis non susceperit, et traditiones prædictas et sententiæ sacræ Scripturæ, ad scurrilia scilicet, fa-
sciens et prudens contempserit, anathema sit. bulosa, vana, adulationes, detractiones, superstitiones,
impias et diabolicas incantationes, divinationes, sortes,
libellos etiam famosos, mandat et præcipit, ad tollen-
dam hujusmodi irreverentiam et contemptum, et ne de
cetero quisquam quomodolibet verba Scripturæ sacræ
ad hæc et similia audeat usurpare, ut omnes hujus ge-
neris homines, temeratores et violatores verbi Dei, juris
et arbitrii pœnis per Episcopos coërceantur.
vi

C LEMENS PAPA VIII AD PERPETUAM


REI MEMORIAM
Cum sacrorum Bibliorum Vulgatæ editionis textus
summis laboribus ac vigiliis restitutus, et quam accu-
ratissime mendis expurgatus, benedicente Domino, ex
nostra typographia Vaticana in lucem prodeat ; Nos, ut
in posterum idem textus incorruptus, ut decet, conser-
vetur, opportune providere volentes, auctoritate apo-
stolica, tenore præsentium districtius inhibemus, ne in-
tra decem annos a data præsentium numerandos, tam
citra quam ultra montes, alibi quam in nostra Vatica-
na typographia, a quoquam imprimatur. Elapso au-
tem præfato decennio, eam cautionem adhiberi præci-
pimus, ut nemo hanc sanctarum Scripturarum editio-
nem typis mandare præsumat, nisi habito prius exem-
plari in typographia Vaticana excuso : cujus exempla-
ris forma, ne minima quidem particula de textu mu-
tata, addita, vel ab eo detracta, nisi aliquid occurrat,
quod typographicæ incuriæ manifeste ascribendum
sit, inviolabiliter observetur.
Si quis vero typographus in quibuscumque regnis,
civitatibus, provinciis, et locis tam nostræ et S. R. E.
ditioni in temporalibus subjectis, quam non subjectis,
hanc eamdem sacrarum Scripturarum editionem in-
tra decennium prædictum quoquo modo, elapso au-
tem decennio, aliter quam juxta hujusmodi exemplar,
ut præfertur, imprimere, vendere, venales habere, aut
alias edere vel evulgare : aut si quis bibliopola a se vel
ab aliis quibusvis, post datam præsentium, hujus edi-
tionis impressos libros, seu imprimendos a præfato re-
stituto et correcto textu in aliquo discrepantes, seu ab
alio, quam a typographo Vaticano, intra decennium ex-
cusos, pariter vendere, venales proponere, vel evulga-
re præsumpserit, ultra amissionem omnium librorum,
et alias arbitrio nostro infligendas pœnas temporales,
etiam majoris excommunicationis sententiam eo ipso
incurrat : a qua nisi a Romano Pontifice, præterquam
in mortis articulo constitutus, absolvi non possit.
Mandamus itaque universis et singulis, Patriarchis,
Archiepiscopis, Episcopis, ceterisque Ecclesiarum et
locorum, etiam regularium Prælatis, ut præsentes litte-
ras in suis quisque Ecclesiis et jurisdictionibus ab om-
nibus inviolate perpetuo observari curent ac faciant.
Contradictores per censuras ecclesiasticas, aliaque op-
portuna juris et facti remedia, appellatione postposi-
ta, compescendo, invocato etiam ad hoc, si opus fue-
rit, auxilio brachii sæcularis ; non obstantibus consti-
tutionibus, et ordinationibus apostolicis, ac in genera-
libus, provincialibus, vel synodalibus Conciliis editis
generalibus, vel specialibus, ac quarumcumque Eccle-
siarum, Ordinum, Congregationum, Collegiorum at-
que Universitatum, etiam studiorum generalium jura-
mento, confirmatione apostolica, vel quavis firmitate
alia roboratis, statutis, et consuetudinibus, ac privile-
giis, indultis, ac litteris apostolicis in contrarium quo-
modocumque emanatis, et emanandis : quibus omni-
bus ad hunc effectum latissime derogamus, ac deroga-
tum esse decernimus. Volumus autem, ut præsentium
trans sumptis etiam in ipsis voluminibus impressis ea-
dem, in judicio et extra, fides ubique adhibeatur, quæ
ipsis præsentibus adhiberetur, si forent exhibitæ, vel
ostensæ.
Datum Romæ, apud Sanctum Petrum sub Annu-
lo Piscatoris, die IX novembris MDXCII, Pont. Nostri
anno I.
M. V ESTRIUS B ARBIANUS
vii

P RÆFATIO AD LECTOREM Ceterum ne tam fidelis translatio, tamque in om-


nes partes Ecclesiæ utilis, vel injuria temporum, vel
ex editione vaticana anni 1592
impressorum incuria, vel temere emendantium auda-
cia, ulla ex parte corrumperetur, eadem sacrosancta
In multis magnisque beneficiis, quæ per sacram Tri- Synodus Tridentina illud Decreto suo sapienter adje-
dentinam Synodum Ecclesiæ suæ Deus contulit, id in cit, ut hæc ipsa vetus ac Vulgata editio emendatissi-
primis numerandum videtur, quod inter tot latinas edi- me, quoad fieri posset, imprimeretur : neque ulli liceret
tiones divinarum Scripturarum, solam veterem ac Vul- eam sine facultate et approbatione superiorum excude-
gatam, quæ longo tot sæculorum usu in Ecclesia proba- re. Quo Decreto simul typographorum temeritati ac li-
ta fuerat, gravissimo Decreto authenticam declaravit. centiæ modum imposuit, et pastorum Ecclesiæ in tanto
Nam, ut illud omittamus, quod ex recentibus editioni- bono quam diligentissime retinendo, et conservando,
bus non paucæ ad hæreses hujus temporis confirman- vigilantiam, atque industriam excitavit.
das licenter detortæ videbantur : ipsa certe tanta ver- Et quamvis insignium Academiarum Theologi in
sionum varietas, atque diversitas magnam in Ecclesia editione Vulgata pristino suo nitori restituenda magna
Dei confusionem parere potuisset. Jam enim hac no- cum laude laboraverint ; quia tamen in tanta re nul-
stra ætate illud fere evenisse constat, quod sanctus Hie- la potest esse nimia diligentia, et codices manuscripti
ronymus tempore suo accidisse testatus est, tot scilicet complures et vetustiores Summi Pontificis jussu con-
fuisse exemplaria, quot codices ; cum unusquisque pro quisiti, atque in Urbem advecti erant ; et demum, quo-
arbitrio suo adderet, vel detraheret. niam executio generalium Conciliorum, et ipsa Scrip-
Hujus autem veteris ac Vulgatæ editionis tanta sem- turarum integritas ac puritas ad curam Apostolicæ Se-
per fuit auctoritas, tamque excellens præstantia, ut eam dis potissimum pertinere cognoscitur ; ideo Pius IV
ceteris omnibus latinis editionibus longe anteferendam Pontifex Maximus pro sua in omnes Ecclesiæ partes in-
esse, apud æquos judices in dubium revocari non pos- credibili vigilantia, lectissimis aliquot sanctæ romanæ
set. Qui namque in ea libri continentur (ut a majori- Ecclesiæ Cardinalibus, aliisque tum Sacrarum littera-
bus nostris quasi per manus traditum nobis est) par- rum, tum variarum linguarum peritissimis viris, eam
tim ex sancti Hieronymi translatione, vel emendatione provinciam demandavit, ut Vulgatam editionem lati-
suscepti sunt ; partim retenti ex antiquissima quadam nam, adhibitis antiquissimis codicibus manuscriptis,
editione latina, quam sanctus Hieronymus commu- inspectis quoque hebraicis, græcisque bibliorum fon-
nem et Vulgatam, sanctus Augustinus Italam, sanctus tibus ; consultis denique veterum Patrum commenta-
Gregorius Veterem translationem appellat. riis, accuratissime castigarent. Quod itidem institu-
Ac de Veteris quidem hujus, sive Italæ editionis sin- tum Pius V prosecutus est. Verum conventum illum ob
ceritate atque præstantia præclarum sancti Augustini varias, gravissimasque Sedis Apostolicæ occupationes
testimonium exstat in secundo libro De doctrina christia- jamdudum intermissum, Sixtus V divina providentia
na, ubi latinis omnibus editionibus, quæ tunc plurimæ ad summum Sacerdotium evocatus, ardentissimo stu-
circumferebantur, Italam præferendam censuit, quod dio revocavit, et opus tandem confectum typis man-
esset, ut ipse loquitur, verborum tenacior cum perspi- dari jussit. Quod cum jam esset excusum, et ut in lu-
cuitate sententiæ. De sancto vero Hieronymo multa ex- cem emitteretur, idem Pontifex operam daret, animad-
stant veterum Patrum egregia testimonia : eum enim vertens non pauca in sacra Biblia præli vitio irrepsis-
sanctus Augustinus hominem doctissimum, ac trium se, quæ iterata diligentia indigere viderentur, totum
linguarum peritissimum vocat, atque ejus translatio- opus sub incudem revocandum censuit atque decre-
nem ipsorum quoque hebræorum testimonio veracem vit. Id vero cum morte præventus præstare non po-
esse confirmat. Eumdem sanctus Gregorius ita præ- tuisset, Gregorius XIV qui, post Urbani VII duodecim
dicat, ut ejus translationem, quam novam appellat, ex dierum Pontificatum, Sixto successerat, ejus animi in-
hebræo eloquio cuncta verius transfudisse dicat : at- tentionem executus perficere aggressus est, amplissi-
que idcirco dignissimam esse, cui fides in omnibus ha- mis aliquot Cardinalibus, aliisque doctissimis viris ad
beatur. Sanctus autem Isidorus non uno in loco Hiero- hoc iterum deputatis. Sed eo quoque, et qui illi suc-
nymianam versionem ceteris omnibus anteponit, eam- cessit, Innocentio IX brevissimo tempore de hac luce
que ab ecclesiis christianis communiter recipi ac proba- subtractis ; tandem sub initium Pontificatus Clemen-
ri affirmat, quod sit in verbis clarior, et veracior in sen- tis VIII qui nunc Ecclesiæ universæ gubernacula tenet,
tentiis. Sophronius quoque, vir eruditissimus, sancti opus, in quod Sixtus V intenderat, Deo bene juvante
Hieronymi translationem non latinis modo, sed etiam perfectum est.
græcis valde probari animadvertens, tanti eam fecit, Accipe igitur, christiane lector, eodem Clemen-
ut psalterium et prophetas ex Hieronymi versione in te Summo Pontifice annuente, ex Vaticana typogra-
græcum eleganti sermone transtulerit. Porro qui secuti phia veterem ac Vulgatam sacræ Scripturæ editionem,
sunt, viri doctissimi, Remigius, Beda, Rabanus, Hay- quanta fieri potuit diligentia castigatam : quam qui-
mo, Anselmus, Petrus Damiani, Richardus, Hugo, Ber- dem sicut omnibus numeris absolutam, pro humana
nardus, Rupertus, Petrus Lombardus, Alexander, Al- imbecillitate affirmare difficile est, ita ceteris omni-
bertus, Thomas, Bonaventura, ceterique omnes, qui his bus, quæ ad hanc usque diem prodierunt, emendatio-
nongentis annis in Ecclesia floruerunt, sancti Hierony- rem, purioremque esse, minime dubitandum. Et ve-
mi versione ita sunt usi, ut ceteræ, quæ pene innumera- ro quamvis in hac Bibliorum recognitione in codicibus
biles erant, quasi lapsæ de manibus theologorum, pe- manuscriptis, hebræis, græcisque fontibus, et ipsis ve-
nitus obsoleverint. Quare non immerito catholica Ec- terum Patrum commentariis conferendis non mediocre
clesia sanctum Hieronymum doctorem maximum, at- studium adhibitum fuerit ; in hac tamen pervulgata
que ad Scripturas sacras interpretandas divinitus exci- lectione sicut nonnulla consulto mutata, ita etiam alia,
tatum ita celebrat, ut jam difficile non sit illorum om- quæ mutanda videbantur, consulto immutata relicta
nium damnare judicium, qui vel tam eximii doctoris sunt ; tum quod ita faciendum esse ad offensionem po-
lucubrationibus non acquiescunt, vel etiam meliora, pulorum vitandam sanctus Hieronymus non semel ad-
aut certe paria præstare se posse confidunt. monuit : tum quod facile fieri posse credendum est, ut
viii

majores nostri, qui ex hebræis, et græcis latina fecerunt,


copiam meliorum, et emendatiorum librorum habue-
rint, quam ii, qui post illorum ætatem ad nos pervene-
runt, qui fortasse tam longo tempore identidem descri-
bendo minus puri, atque integri evaserunt ; tum deni-
que quia sacræ Congregationi amplissimorum Cardi-
nalium, aliisque eruditissimis viris ad hoc opus a Se-
de Apostolica delectis propositum non fuit, novam ali-
quam editionem cudere, vel antiquum interpretem ulla
ex parte corrigere, vel emendare ; sed ipsam veterem,
ac Vulgatam editionem latinam a mendis veterum li-
brariorum, necnon pravarum emendationum erroribus
repurgatam, suæ pristinæ integritati, ac puritati, quoad
ejus fieri potuit, restituere ; eaque restituta, ut quam
emendatissime imprimeretur juxta Concilii œcumenici
Decretum pro viribus operam dare.
Porro in hac editione nihil non canonicum, nihil asci-
titium, nihil extraneum apponere visum est : atque ea
causa fuit, cur liber tertius et quartus Esdræ inscrip-
ti, quos inter canonicos libros sacra Tridentina Syno-
dus non annumeravit, ipsa etiam Manassæ regis Ora-
tio, quæ neque hebraice, neque græce quidem exstat,
neque in manuscriptis antiquioribus invenitur, neque
pars est ullius canonici libri, extra canonicæ Scriptu-
ræ seriem posita sint : et nullæ ad marginem con-
cordantiæ (quæ posthac inibi apponi non prohiben-
tur), nullæ notæ, nullæ variæ lectiones, nullæ deni-
que præfationes, nulla argumenta ad librorum initia
conspiciantur.
Sed sicut Apostolica Sedes industriam eorum non
damnat, qui concordantias locorum, varias lectiones,
præfationes sancti Hieronymi, et alia id genus in aliis
editionibus inseruerunt ; ita quoque non prohibet,
quin alio genere caracteris in hac ipsa Vaticana editio-
ne ejusmodi adjumenta pro studiosorum commodita-
te, atque utilitate in posterum adjiciantur ; ita tamen,
ut lectiones variæ ad marginem ipsius textus minime
annotentur.
L IBER G ENESIS erant valde bona. Et factum est vespere et mane, dies
sextus.

Igitur perfecti sunt cæli et terra, et omnis ornatus


1 In principio creavit Deus cælum et terram. 2 Terra
autem erat inanis et vacua, et tenebræ erant super
2 eorum. 2 Complevitque Deus die septimo opus
suum quod fecerat : et requievit die septimo ab uni-
faciem abyssi : et spiritus Dei ferebatur super aquas.
3 verso opere quod patrarat. 3 Et benedixit diei septimo,
Dixitque Deus : Fiat lux. Et facta est lux. 4 Et vi-
et sanctificavit illum, quia in ipso cessaverat ab omni
dit Deus lucem quod esset bona : et divisit lucem a te-
opere suo quod creavit Deus ut faceret.
nebris. 5 Appellavitque lucem Diem, et tenebras Noc- 4
tem : factumque est vespere et mane, dies unus. 6 Di- Istæ sunt generationes cæli et terræ, quando creata
xit quoque Deus : Fiat firmamentum in medio aqua- sunt, in die quo fecit Dominus Deus cælum et terram,
5
rum : et dividat aquas ab aquis. 7 Et fecit Deus firma- et omne virgultum agri antequam oriretur in terra,
mentum, divisitque aquas, quæ erant sub firmamento, omnemque herbam regionis priusquam germinaret :
ab his, quæ erant super firmamentum. Et factum est non enim pluerat Dominus Deus super terram, et ho-
ita. 8 Vocavitque Deus firmamentum, Cælum : et fac- mo non erat qui operaretur terram : 6 sed fons ascende-
tum est vespere et mane, dies secundus. 9 Dixit vero bat e terra, irrigans universam superficiem terræ. 7 For-
Deus : Congregentur aquæ, quæ sub cælo sunt, in lo- mavit igitur Dominus Deus hominem de limo terræ, et
cum unum : et appareat arida. Et factum est ita. 10 Et inspiravit in faciem ejus spiraculum vitæ, et factus est
vocavit Deus aridam Terram, congregationesque aqua- homo in animam viventem. 8 Plantaverat autem Do-
rum appellavit Maria. Et vidit Deus quod esset bonum. minus Deus paradisum voluptatis a principio, in quo
11
Et ait : Germinet terra herbam virentem, et facientem posuit hominem quem formaverat. 9 Produxitque Do-
semen, et lignum pomiferum faciens fructum juxta ge- minus Deus de humo omne lignum pulchrum visu, et
nus suum, cujus semen in semetipso sit super terram. ad vescendum suave lignum etiam vitæ in medio para-
Et factum est ita. 12 Et protulit terra herbam virentem, disi, lignumque scientiæ boni et mali. 10 Et fluvius egre-
et facientem semen juxta genus suum, lignumque fa- diebatur de loco voluptatis ad irrigandum paradisum,
ciens fructum, et habens unumquodque sementem se- qui inde dividitur in quatuor capita. 11 Nomen uni Phi-
cundum speciem suam. Et vidit Deus quod esset bo- son : ipse est qui circuit omnem terram Hevilath, ubi
num. 13 Et factum est vespere et mane, dies tertius. nascitur aurum : 12 et aurum terræ illius optimum est ;
14
Dixit autem Deus : Fiant luminaria in firmamento ibi invenitur bdellium, et lapis onychinus. 13 Et nomen
cæli, et dividant diem ac noctem, et sint in signa et tem- fluvii secundi Gehon ; ipse est qui circumit omnem ter-
pora, et dies et annos : 15 ut luceant in firmamento cæli, ram Æthiopiæ. 14 Nomen vero fluminis tertii, Tigris :
et illuminent terram. Et factum est ita. 16 Fecitque Deus ipse vadit contra Assyrios. Fluvius autem quartus, ip-
duo luminaria magna : luminare majus, ut præesset se est Euphrates. 15 Tulit ergo Dominus Deus hominem,
diei : et luminare minus, ut præesset nocti : et stellas. et posuit eum in paradiso voluptatis, ut operaretur, et
17
Et posuit eas in firmamento cæli, ut lucerent super custodiret illum : 16 præcepitque ei, dicens : Ex omni
terram, 18 et præessent diei ac nocti, et dividerent lu- ligno paradisi comede ; 17 de ligno autem scientiæ boni
cem ac tenebras. Et vidit Deus quod esset bonum. 19 Et et mali ne comedas : in quocumque enim die come-
factum est vespere et mane, dies quartus. 20 Dixit etiam deris ex eo, morte morieris. 18 Dixit quoque Dominus
Deus : Producant aquæ reptile animæ viventis, et vo- Deus : Non est bonum esse hominem solum : faciamus
latile super terram sub firmamento cæli. 21 Creavitque ei adjutorium simile sibi. 19 Formatis igitur Dominus
Deus cete grandia, et omnem animam viventem atque Deus de humo cunctis animantibus terræ, et universis
motabilem, quam produxerant aquæ in species suas, volatilibus cæli, adduxit ea ad Adam, ut videret quid
et omne volatile secundum genus suum. Et vidit Deus vocaret ea : omne enim quod vocavit Adam animæ vi-
quod esset bonum. 22 Benedixitque eis, dicens : Cresci- ventis, ipsum est nomen ejus. 20 Appellavitque Adam
te, et multiplicamini, et replete aquas maris : avesque nominibus suis cuncta animantia, et universa volatilia
multiplicentur super terram. 23 Et factum est vespere cæli, et omnes bestias terræ : Adæ vero non invenieba-
et mane, dies quintus. 24 Dixit quoque Deus : Producat tur adjutor similis ejus. 21 Immisit ergo Dominus Deus
terra animam viventem in genere suo, jumenta, et rep- soporem in Adam : cumque obdormisset, tulit unam
tilia, et bestias terræ secundum species suas. Factum- de costis ejus, et replevit carnem pro ea. 22 Et ædifi-
que est ita. 25 Et fecit Deus bestias terræ juxta species cavit Dominus Deus costam, quam tulerat de Adam,
suas, et jumenta, et omne reptile terræ in genere suo. in mulierem : et adduxit eam ad Adam. 23 Dixitque
Adam : Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne
Et vidit Deus quod esset bonum, 26 et ait : Faciamus mea : hæc vocabitur Virago, quoniam de viro sumpta
hominem ad imaginem et similitudinem nostram : et est. 24 Quam ob rem relinquet homo patrem suum, et
præsit piscibus maris, et volatilibus cæli, et bestiis, uni- matrem, et adhærebit uxori suæ : et erunt duo in car-
versæque terræ, omnique reptili, quod movetur in ter- ne una. 25 Erat autem uterque nudus, Adam scilicet et
ra. 27 Et creavit Deus hominem ad imaginem suam : uxor ejus : et non erubescebant.
ad imaginem Dei creavit illum, masculum et feminam
creavit eos. 28 Benedixitque illis Deus, et ait : Crescite Sed et serpens erat callidior cunctis animantibus
et multiplicamini, et replete terram, et subjicite eam,
et dominamini piscibus maris, et volatilibus cæli, et
3 terræ quæ fecerat Dominus Deus. Qui dixit ad mu-
lierem : Cur præcepit vobis Deus ut non comederetis
universis animantibus, quæ moventur super terram. de omni ligno paradisi ? 2 Cui respondit mulier : De
29
Dixitque Deus : Ecce dedi vobis omnem herbam af- fructu lignorum, quæ sunt in paradiso, vescimur : 3 de
ferentem semen super terram, et universa ligna quæ fructu vero ligni quod est in medio paradisi, præcepit
habent in semetipsis sementem generis sui, ut sint vo- nobis Deus ne comederemus, et ne tangeremus illud,
bis in escam : 30 et cunctis animantibus terræ, omnique ne forte moriamur. 4 Dixit autem serpens ad mulie-
volucri cæli, et universis quæ moventur in terra, et in rem : Nequaquam morte moriemini. 5 Scit enim Deus
quibus est anima vivens, ut habeant ad vescendum. Et quod in quocumque die comederitis ex eo, aperientur
factum est ita. 31 Viditque Deus cuncta quæ fecerat, et oculi vestri, et eritis sicut dii, scientes bonum et ma-
2 G ENESIS

lum. 6 Vidit igitur mulier quod bonum esset lignum stos fratris mei sum ego ? 10 Dixitque ad eum : Quid
ad vescendum, et pulchrum oculis, aspectuque delec- fecisti ? vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra.
11
tabile : et tulit de fructu illius, et comedit : deditque Nunc igitur maledictus eris super terram, quæ aper-
viro suo, qui comedit. 7 Et aperti sunt oculi amborum ; uit os suum, et suscepit sanguinem fratris tui de manu
cumque cognovissent se esse nudos, consuerunt folia tua. 12 Cum operatus fueris eam, non dabit tibi fructus
ficus, et fecerunt sibi perizomata. 8 Et cum audissent suos : vagus et profugus eris super terram. 13 Dixitque
vocem Domini Dei deambulantis in paradiso ad auram Cain ad Dominum : Major est iniquitas mea, quam ut
post meridiem, abscondit se Adam et uxor ejus a facie veniam merear. 14 Ecce ejicis me hodie a facie terræ,
Domini Dei in medio ligni paradisi. 9 Vocavitque Do- et a facie tua abscondar, et ero vagus et profugus in
minus Deus Adam, et dixit ei : Ubi es ? 10 Qui ait : Vo- terra : omnis igitur qui invenerit me, occidet me. 15 Di-
cem tuam audivi in paradiso, et timui, eo quod nudus xitque ei Dominus : Nequaquam ita fiet : sed omnis
essem, et abscondi me. 11 Cui dixit : Quis enim indi- qui occiderit Cain, septuplum punietur. Posuitque Do-
cavit tibi quod nudus esses, nisi quod ex ligno de quo minus Cain signum, ut non interficeret eum omnis qui
præceperam tibi ne comederes, comedisti ? 12 Dixitque invenisset eum. 16 Egressusque Cain a facie Domini,
Adam : Mulier, quam dedisti mihi sociam, dedit mihi habitavit profugus in terra ad orientalem plagam Eden.
de ligno, et comedi. 13 Et dixit Dominus Deus ad mu- 17
Cognovit autem Cain uxorem suam, quæ conce-
lierem : Quare hoc fecisti ? Quæ respondit : Serpens pit, et peperit Henoch : et ædificavit civitatem, voca-
decepit me, et comedi. vitque nomen ejus ex nomine filii sui, Henoch. 18 Porro
14
Et ait Dominus Deus ad serpentem : Henoch genuit Irad, et Irad genuit Maviaël, et Maviaël
Quia fecisti hoc, genuit Mathusaël, et Mathusaël genuit Lamech. 19 Qui
maledictus es inter omnia animantia, et accepit duas uxores, nomen uni Ada, et nomen alteri
bestias terræ : Sella. 20 Genuitque Ada Jabel, qui fuit pater habitan-
super pectus tuum gradieris, et terram tium in tentoriis, atque pastorum. 21 Et nomen fratris
comedes cunctis diebus vitæ tuæ. ejus Jubal : ipse fuit pater canentium cithara et organo.
22
15
Inimicitias ponam inter te et mulierem, Sella quoque genuit Tubalcain, qui fuit malleator et
et semen tuum et semen illius : faber in cuncta opera æris et ferri. Soror vero Tubal-
ipsa conteret caput tuum, cain, Noëma. 23 Dixitque Lamech uxoribus suis Adæ et
et tu insidiaberis calcaneo ejus. Sellæ :
16 Audite vocem meam, uxores Lamech ;
Mulieri quoque dixit : Multiplicabo ærumnas tuas,
auscultate sermonem meum :
et conceptus tuos : in dolore paries filios, et sub viri po-
quoniam occidi virum in vulnus meum,
testate eris, et ipse dominabitur tui. 17 Adæ vero dixit :
et adolescentulum in livorem meum.
Quia audisti vocem uxoris tuæ, et comedisti de ligno, 24
Septuplum ultio dabitur de Cain :
ex quo præceperam tibi ne comederes, maledicta terra
de Lamech vero septuagies septies.
in opere tuo : in laboribus comedes ex ea cunctis die-
bus vitæ tuæ. 18 Spinas et tribulos germinabit tibi, et 25
Cognovit quoque adhuc Adam uxorem suam : et
comedes herbam terræ. 19 In sudore vultus tui vesce- peperit filium, vocavitque nomen ejus Seth, dicens :
ris pane, donec revertaris in terram de qua sumptus Posuit mihi Deus semen aliud pro Abel, quem occidit
es : quia pulvis es et in pulverem reverteris. 20 Et vo- Cain. 26 Sed et Seth natus est filius, quem vocavit Enos :
cavit Adam nomen uxoris suæ, Heva : eo quod mater iste cœpit invocare nomen Domini.
esset cunctorum viventium. 21 Fecit quoque Dominus
Hic est liber generationis Adam. In die qua creavit
Deus Adæ et uxori ejus tunicas pelliceas, et induit eos :
22
et ait : Ecce Adam quasi unus ex nobis factus est,
5
2
Deus hominem, ad similitudinem Dei fecit illum.
Masculum et feminam creavit eos, et benedixit illis :
sciens bonum et malum : nunc ergo ne forte mittat ma-
et vocavit nomen eorum Adam, in die quo creati sunt.
num suam, et sumat etiam de ligno vitæ, et comedat, 3
Vixit autem Adam centum triginta annis : et genuit
et vivat in æternum. 23 Et emisit eum Dominus Deus
ad imaginem et similitudinem suam, vocavitque no-
de paradiso voluptatis, ut operaretur terram de qua
men ejus Seth. 4 Et facti sunt dies Adam, postquam
sumptus est. 24 Ejecitque Adam : et collocavit ante pa-
genuit Seth, octingenti anni : genuitque filios et filias.
radisum voluptatis cherubim, et flammeum gladium, 5
Et factum est omne tempus quod vixit Adam, anni
atque versatilem, ad custodiendam viam ligni vitæ.
nongenti triginta, et mortuus est. 6 Vixit quoque Se-
Adam vero cognovit uxorem suam Hevam, quæ th centum quinque annis, et genuit Enos. 7 Vixitque
4 concepit et peperit Cain, dicens : Possedi hominem
per Deum. 2 Rursumque peperit fratrem ejus Abel.
Seth, postquam genuit Enos, octingentis septem annis,
genuitque filios et filias. 8 Et facti sunt omnes dies Se-
Fuit autem Abel pastor ovium, et Cain agricola. 3 Fac- th nongentorum duodecim annorum, et mortuus est.
9
tum est autem post multos dies ut offerret Cain de fruc- Vixit vero Enos nonaginta annis, et genuit Cainan.
tibus terræ munera Domino. 4 Abel quoque obtulit de 10
Post cujus ortum vixit octingentis quindecim annis,
primogenitis gregis sui, et de adipibus eorum : et re- et genuit filios et filias. 11 Factique sunt omnes dies
spexit Dominus ad Abel, et ad munera ejus. 5 Ad Cain Enos nongenti quinque anni, et mortuus est. 12 Vixit
vero, et ad munera illius non respexit : iratusque est quoque Cainan septuaginta annis, et genuit Malaleel.
Cain vehementer, et concidit vultus ejus. 6 Dixitque 13
Et vixit Cainan, postquam genuit Malaleel, octingen-
Dominus ad eum : Quare iratus es ? et cur concidit tis quadraginta annis, genuitque filios et filias. 14 Et
facies tua ? 7 nonne si bene egeris, recipies : sin autem facti sunt omnes dies Cainan nongenti decem anni, et
male, statim in foribus peccatum aderit ? sed sub te erit mortuus est. 15 Vixit autem Malaleel sexaginta quinque
appetitus ejus, et tu dominaberis illius. 8 Dixitque Cain annis, et genuit Jared. 16 Et vixit Malaleel, postquam
ad Abel fratrem suum : Egrediamur foras. Cumque es- genuit Jared, octingentis triginta annis, et genuit filios
sent in agro, consurrexit Cain adversus fratrem suum et filias. 17 Et facti sunt omnes dies Malaleel octingenti
Abel, et interfecit eum. 9 Et ait Dominus ad Cain : Ubi nonaginta quinque anni, et mortuus est. 18 Vixitque Ja-
est Abel frater tuus ? Qui respondit : Nescio : num cu- red centum sexaginta duobus annis, et genuit Henoch.
G ENESIS 3

19 22
Et vixit Jared, postquam genuit Henoch, octingentis te : et erunt tam tibi, quam illis in cibum. Fecit igitur
annis, et genuit filios et filias. 20 Et facti sunt omnes Noë omnia quæ præceperat illi Deus.
dies Jared nongenti sexaginta duo anni, et mortuus est.
Dixitque Dominus ad eum : Ingredere tu et om-
21
Porro Henoch vixit sexaginta quinque annis, et gen-
uit Mathusalam. 22 Et ambulavit Henoch cum Deo : et 7 nis domus tua in arcam : te enim vidi justum co-
ram me in generatione hac. 2 Ex omnibus animanti-
vixit, postquam genuit Mathusalam, trecentis annis, et
genuit filios et filias. 23 Et facti sunt omnes dies Henoch bus mundis tolle septena et septena, masculum et fe-
trecenti sexaginta quinque anni. 24 Ambulavitque cum minam : de animantibus vero immundis duo et duo,
Deo, et non apparuit : quia tulit eum Deus. 25 Vixit masculum et feminam. 3 Sed et de volatilibus cæli sep-
quoque Mathusala centum octoginta septem annis, et tena et septena, masculum et feminam : ut salvetur se-
genuit Lamech. 26 Et vixit Mathusala, postquam genuit men super faciem universæ terræ. 4 Adhuc enim, et
Lamech, septingentis octoginta duobus annis, et gen- post dies septem ego pluam super terram quadragin-
uit filios et filias. 27 Et facti sunt omnes dies Mathusala ta diebus et quadraginta noctibus : et delebo omnem
nongenti sexaginta novem anni, et mortuus est. 28 Vi- substantiam, quam feci, de superficie terræ. 5 Fecit er-
xit autem Lamech centum octoginta duobus annis, et go Noë omnia quæ mandaverat ei Dominus. 6 Eratque
genuit filium : 29 vocavitque nomen ejus Noë, dicens : sexcentorum annorum quando diluvii aquæ inundave-
Iste consolabitur nos ab operibus et laboribus manuum runt super terram. 7 Et ingressus est Noë et filii ejus,
nostrarum in terra, cui maledixit Dominus. 30 Vixit- uxor ejus et uxores filiorum ejus cum eo in arcam prop-
que Lamech, postquam genuit Noë, quingentis nona- ter aquas diluvii. 8 De animantibus quoque mundis et
ginta quinque annis, et genuit filios et filias. 31 Et facti immundis, et de volucribus, et ex omni quod move-
sunt omnes dies Lamech septingenti septuaginta sep- tur super terram, 9 duo et duo ingressa sunt ad Noë in
tem anni, et mortuus est. Noë vero cum quingentorum arcam, masculus et femina, sicut præceperat Dominus
esset annorum, genuit Sem, Cham et Japheth. Noë. 10 Cumque transissent septem dies, aquæ diluvii
inundaverunt super terram. 11 Anno sexcentesimo vitæ
Cumque cœpissent homines multiplicari super ter-
6 ram, et filias procreassent, 2 videntes filii Dei filias
hominum quod essent pulchræ, acceperunt sibi uxo-
Noë, mense secundo, septimodecimo die mensis, rup-
ti sunt omnes fontes abyssi magnæ, et cataractæ cæli
apertæ sunt : 12 et facta est pluvia super terram quadra-
res ex omnibus, quas elegerant. 3 Dixitque Deus : Non ginta diebus et quadraginta noctibus. 13 In articulo diei
permanebit spiritus meus in homine in æternum, quia illius ingressus est Noë, et Sem, et Cham, et Japheth filii
caro est : eruntque dies illius centum viginti annorum. ejus ; uxor illius, et tres uxores filiorum ejus cum eis in
4
Gigantes autem erant super terram in diebus illis : arcam : 14 ipsi et omne animal secundum genus suum,
postquam enim ingressi sunt filii Dei ad filias homi- universaque jumenta in genere suo, et omne quod mo-
num, illæque genuerunt, isti sunt potentes a sæculo vetur super terram in genere suo, cunctumque volatile
viri famosi. 5 Videns autem Deus quod multa malitia secundum genus suum, universæ aves, omnesque vo-
hominum esset in terra, et cuncta cogitatio cordis in- lucres, 15 ingressæ sunt ad Noë in arcam, bina et bina ex
tenta esset ad malum omni tempore, 6 pœnituit eum omni carne, in qua erat spiritus vitæ. 16 Et quæ ingres-
quod hominum fecisset in terra. Et tactus dolore cordis sa sunt, masculus et femina ex omni carne introierunt,
intrinsecus, 7 Delebo, inquit, hominem, quem creavi, sicut præceperat ei Deus : et inclusit eum Dominus
a facie terræ, ab homine usque ad animantia, a reptili deforis.
usque ad volucres cæli : pœnitet enim me fecisse eos. 17
Factumque est diluvium quadraginta diebus su-
8
Noë vero invenit gratiam coram Domino. 9 Hæ sunt per terram : et multiplicatæ sunt aquæ, et elevaverunt
generationes Noë : Noë vir justus atque perfectus fuit arcam in sublime a terra. 18 Vehementer enim inunda-
in generationibus suis ; cum Deo ambulavit. 10 Et gen- verunt, et omnia repleverunt in superficie terræ : por-
uit tres filios, Sem, Cham et Japheth. 11 Corrupta est au- ro arca ferebatur super aquas. 19 Et aquæ prævalue-
tem terra coram Deo, et repleta est iniquitate. 12 Cum- runt nimis super terram : opertique sunt omnes mon-
que vidisset Deus terram esse corruptam (omnis quip- tes excelsi sub universo cælo. 20 Quindecim cubitis al-
pe caro corruperat viam suam super terram), 13 dixit ad tior fuit aqua super montes, quos operuerat. 21 Con-
Noë : Finis universæ carnis venit coram me : repleta sumptaque est omnis caro quæ movebatur super ter-
est terra iniquitate a facie eorum, et ego disperdam eos ram, volucrum, animantium, bestiarum, omniumque
cum terra. 14 Fac tibi arcam de lignis lævigatis ; man- reptilium, quæ reptant super terram : universi homi-
siunculas in arca facies, et bitumine linies intrinsecus nes, 22 et cuncta, in quibus spiraculum vitæ est in ter-
et extrinsecus. 15 Et sic facies eam : trecentorum cubito- ra, mortua sunt. 23 Et delevit omnem substantiam quæ
rum erit longitudo arcæ, quinquaginta cubitorum lati- erat super terram, ab homine usque ad pecus, tam rep-
tudo, et triginta cubitorum altitudo illius. 16 Fenestram tile quam volucres cæli : et deleta sunt de terra. Re-
in arca facies, et in cubito consummabis summitatem mansit autem solus Noë, et qui cum eo erant in arca.
ejus : ostium autem arcæ pones ex latere ; deorsum, 24
Obtinueruntque aquæ terram centum quinquaginta
cœnacula et tristega facies in ea. diebus.
17
Ecce ego adducam aquas diluvii super terram, ut in-
terficiam omnem carnem, in qua spiritus vitæ est sub- Recordatus autem Deus Noë, cunctorumque ani-
ter cælum : universa quæ in terra sunt, consumentur.
18
Ponamque fœdus meum tecum : et ingredieris ar-
8 mantium, et omnium jumentorum, quæ erant cum
eo in arca, adduxit spiritum super terram, et imminu-
cam tu et filii tui, uxor tua, et uxores filiorum tuorum tæ sunt aquæ. 2 Et clausi sunt fontes abyssi, et cata-
tecum. 19 Et ex cunctis animantibus universæ carnis ractæ cæli : et prohibitæ sunt pluviæ de cælo. 3 Re-
bina induces in arcam, ut vivant tecum : masculini se- versæque sunt aquæ de terra euntes et redeuntes : et
xus et feminini. 20 De volucribus juxta genus suum, et cœperunt minui post centum quinquaginta dies. 4 Re-
de jumentis in genere suo, et ex omni reptili terræ se- quievitque arca mense septimo, vigesimo septimo die
cundum genus suum : bina de omnibus ingredientur mensis, super montes Armeniæ. 5 At vero aquæ ibant
tecum, ut possint vivere. 21 Tolles igitur tecum ex om- et decrescebant usque ad decimum mensem : decimo
nibus escis, quæ mandi possunt, et comportabis apud enim mense, primo die mensis, apparuerunt cacumina
4 G ENESIS

montium. 6 Cumque transissent quadraginta dies, ape- nubibus cælum, apparebit arcus meus in nubibus : 15 et
riens Noë fenestram arcæ, quam fecerat, dimisit cor- recordabor fœderis mei vobiscum, et cum omni anima
vum, 7 qui egrediebatur, et non revertebatur, donec sic- vivente quæ carnem vegetat : et non erunt ultra aquæ
carentur aquæ super terram. 8 Emisit quoque colum- diluvii ad delendum universam carnem. 16 Eritque ar-
bam post eum, ut videret si jam cessassent aquæ super cus in nubibus, et videbo illum, et recordabor fœde-
faciem terræ. 9 Quæ cum non invenisset ubi requiesce- ris sempiterni quod pactum est inter Deum et omnem
ret pes ejus, reversa est ad eum in arcam : aquæ enim animam viventem universæ carnis quæ est super ter-
erant super universam terram : extenditque manum, ram. 17 Dixitque Deus ad Noë : Hoc erit signum fœ-
et apprehensam intulit in arcam. 10 Expectatis autem deris, quod constitui inter me et omnem carnem super
ultra septem diebus aliis, rursum dimisit columbam terram.
ex arca. 11 At illa venit ad eum ad vesperam, portans 18
Erant ergo filii Noë, qui egressi sunt de arca, Sem,
ramum olivæ virentibus foliis in ore suo : intellexit Cham et Japheth : porro Cham ipse est pater Chanaan.
ergo Noë quod cessassent aquæ super terram. 12 Ex- 19
Tres isti filii sunt Noë : et ab his disseminatum est
pectavitque nihilominus septem alios dies : et emisit omne genus hominum super universam terram. 20 Cœ-
columbam, quæ non est reversa ultra ad eum. 13 Igi- pitque Noë vir agricola exercere terram, et plantavit
tur sexcentesimo primo anno, primo mense, prima die vineam. 21 Bibensque vinum inebriatus est, et nuda-
mensis, imminutæ sunt aquæ super terram : et ape- tus in tabernaculo suo. 22 Quod cum vidisset Cham,
riens Noë tectum arcæ, aspexit, viditque quod exsicca- pater Chanaan, verenda scilicet patris sui esse nudata,
ta esset superficies terræ. 14 Mense secundo, septimo et nuntiavit duobus fratribus suis foras. 23 At vero Sem
vigesimo die mensis arefacta est terra. et Japheth pallium imposuerunt humeris suis, et ince-
15
Locutus est autem Deus ad Noë, dicens : 16 Egre- dentes retrorsum, operuerunt verenda patris sui : fa-
dere de arca, tu et uxor tua, filii tui et uxores filiorum ciesque eorum aversæ erant, et patris virilia non vide-
tuorum tecum. 17 Cuncta animantia, quæ sunt apud runt. 24 Evigilans autem Noë ex vino, cum didicisset
te, ex omni carne, tam in volatilibus quam in bestiis quæ fecerat ei filius suus minor, 25 ait :
et universis reptilibus, quæ reptant super terram, educ
tecum, et ingredimini super terram : crescite et multi- Maledictus Chanaan,
plicamini super eam. 18 Egressus est ergo Noë, et filii servus servorum erit fratribus suis.
ejus : uxor illius, et uxores filiorum ejus cum eo. 19 Sed 26
Dixitque :
et omnia animantia, jumenta, et reptilia quæ reptant
super terram, secundum genus suum, egressa sunt de Benedictus Dominus Deus Sem,
arca. 20 Ædificavit autem Noë altare Domino : et tol- sit Chanaan servus ejus.
lens de cunctis pecoribus et volucribus mundis, obtulit 27
Dilatet Deus Japheth, et habitet in
holocausta super altare. 21 Odoratusque est Dominus tabernaculis Sem,
odorem suavitatis, et ait : Nequaquam ultra maledi- sitque Chanaan servus ejus.
cam terræ propter homines : sensus enim et cogitatio
28
humani cordis in malum prona sunt ab adolescentia Vixit autem Noë post diluvium trecentis quin-
sua : non igitur ultra percutiam omnem animam vi- quaginta annis. 29 Et impleti sunt omnes dies ejus
ventem sicut feci. 22 Cunctis diebus terræ, sementis et nongentorum quinquaginta annorum : et mortuus est.
messis, frigus et æstus, æstas et hiems, nox et dies non
Hæ sunt generationes filiorum Noë, Sem, Cham
requiescent.
Benedixitque Deus Noë et filiis ejus. Et dixit ad eos :
10
2
et Japheth : natique sunt eis filii post diluvium.
Filii Japheth : Gomer, et Magog, et Madai, et Javan,
9 Crescite, et multiplicamini, et replete terram. 2 Et
terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terræ,
et Thubal, et Mosoch, et Thiras. 3 Porro filii Gomer :
Ascenez et Riphath et Thogorma. 4 Filii autem Javan :
et super omnes volucres cæli, cum universis quæ mo- Elisa et Tharsis, Cetthim et Dodanim. 5 Ab his divisæ
ventur super terram : omnes pisces maris manui ve- sunt insulæ gentium in regionibus suis, unusquisque
stræ traditi sunt. 3 Et omne, quod movetur et vivit, erit secundum linguam suam et familias suas in nationibus
vobis in cibum : quasi olera virentia tradidi vobis om- suis.
nia. 4 Excepto, quod carnem cum sanguine non come- 6
Filii autem Cham : Chus, et Mesraim, et Phuth, et
detis. 5 Sanguinem enim animarum vestrarum requi- Chanaan. 7 Filii Chus : Saba, et Hevila, et Sabatha,
ram de manu cunctarum bestiarum : et de manu homi- et Regma, et Sabatacha. Filii Regma : Saba et Dadan.
8
nis, de manu viri, et fratris ejus requiram animam ho- Porro Chus genuit Nemrod : ipse cœpit esse potens
minis. 6 Quicumque effuderit humanum sanguinem, in terra, 9 et erat robustus venator coram Domino. Ob
fundetur sanguis illius : ad imaginem quippe Dei fac- hoc exivit proverbium : Quasi Nemrod robustus vena-
tus est homo. 7 Vos autem crescite et multiplicamini, et tor coram Domino. 10 Fuit autem principium regni ejus
ingredimini super terram, et implete eam. Babylon, et Arach et Achad, et Chalanne, in terra Sen-
8
Hæc quoque dixit Deus ad Noë, et ad filios ejus naar. 11 De terra illa egressus est Assur, et ædificavit
cum eo : 9 Ecce ego statuam pactum meum vobiscum, Niniven, et plateas civitatis, et Chale. 12 Resen quoque
et cum semine vestro post vos : 10 et ad omnem animam inter Niniven et Chale : hæc est civitas magna. 13 At
viventem, quæ est vobiscum, tam in volucribus quam vero Mesraim genuit Ludim, et Anamim et Laabim,
in jumentis et pecudibus terræ cunctis, quæ egressa Nephthuim, 14 et Phetrusim, et Chasluim : de quibus
sunt de arca, et universis bestiis terræ. 11 Statuam pac- egressi sunt Philisthiim et Caphtorim. 15 Chanaan au-
tum meum vobiscum, et nequaquam ultra interficietur tem genuit Sidonem primogenitum suum. Hethæum,
16
omnis caro aquis diluvii, neque erit deinceps diluvium et Jebusæum, et Amorrhæum, Gergesæum, 17 Hevæ-
dissipans terram. 12 Dixitque Deus : Hoc signum fœ- um, et Aracæum : Sinæum, 18 et Aradium, Samaræum,
deris quod do inter me et vos, et ad omnem animam et Amathæum : et post hæc disseminati sunt populi
viventem, quæ est vobiscum in generationes sempiter- Chananæorum. 19 Factique sunt termini Chanaan ve-
nas : 13 arcum meum ponam in nubibus, et erit signum nientibus a Sidone Geraram usque Gazam, donec in-
fœderis inter me et inter terram. 14 Cumque obduxero grediaris Sodomam et Gomorrham, et Adamam, et Se-
G ENESIS 5

boim usque Lesa. 20 Hi sunt filii Cham in cognationi- Abram et Nachor uxores : nomen uxoris Abram, Sa-
bus, et linguis, et generationibus, terrisque et gentibus rai : et nomen uxoris Nachor, Melcha filia Aran, patris
suis. Melchæ, et patris Jeschæ. 30 Erat autem Sarai sterilis,
21
De Sem quoque nati sunt, patre omnium filiorum nec habebat liberos. 31 Tulit itaque Thare Abram filium
Heber, fratre Japheth majore. 22 Filii Sem : Ælam, et suum, et Lot filium Aran, filium filii sui, et Sarai nu-
Assur, et Arphaxad, et Lud, et Aram. 23 Filii Aram : rum suam, uxorem Abram filii sui, et eduxit eos de Ur
Us, et Hul, et Gether, et Mes. 24 At vero Arphaxad gen- Chaldæorum, ut irent in terram Chanaan : venerunt-
uit Sale, de quo ortus est Heber. 25 Natique sunt Heber que usque Haran, et habitaverunt ibi. 32 Et facti sunt
filii duo : nomen uni Phaleg, eo quod in diebus ejus dies Thare ducentorum quinque annorum, et mortuus
divisa sit terra : et nomen fratris ejus Jectan. 26 Qui est in Haran.
Jectan genuit Elmodad, et Saleph, et Asarmoth, Jare,
Dixit autem Dominus ad Abram : Egredere de
27
et Aduram, et Uzal, et Decla, 28 et Ebal, et Abimaël,
Saba, 29 et Ophir, et Hevila, et Jobab : omnes isti, filii 12 terra tua, et de cognatione tua, et de domo pa-
tris tui, et veni in terram quam monstrabo tibi. 2 Fa-
Jectan. 30 Et facta est habitatio eorum de Messa pergen-
tibus usque Sephar montem orientalem. 31 Isti filii Sem ciamque te in gentem magnam, et benedicam tibi, et
secundum cognationes, et linguas, et regiones in genti- magnificabo nomen tuum, erisque benedictus. 3 Bene-
bus suis. 32 Hæ familiæ Noë juxta populos et nationes dicam benedicentibus tibi, et maledicam maledicenti-
suas. Ab his divisæ sunt gentes in terra post diluvium. bus tibi, atque in te benedicentur universæ cognatio-
nes terræ. 4 Egressus est itaque Abram sicut præcepe-
Erat autem terra labii unius, et sermonum eo-
11 rumdem. 2 Cumque proficiscerentur de oriente,
invenerunt campum in terra Senaar, et habitaverunt in
rat ei Dominus, et ivit cum eo Lot : septuaginta quin-
que annorum erat Abram cum egrederetur de Haran.
5
Tulitque Sarai uxorem suam, et Lot filium fratris sui,
eo. 3 Dixitque alter ad proximum suum : Venite, fa- universamque substantiam quam possederant, et ani-
ciamus lateres, et coquamus eos igni. Habueruntque mas quas fecerant in Haran : et egressi sunt ut irent in
lateres pro saxis, et bitumen pro cæmento : 4 et dixe- terram Chanaan. Cumque venissent in eam, 6 pertran-
runt : Venite, faciamus nobis civitatem et turrim, cujus sivit Abram terram usque ad locum Sichem, usque ad
culmen pertingat ad cælum : et celebremus nomen no- convallem illustrem : Chananæus autem tunc erat in
strum antequam dividamur in universas terras. 5 De- terra. 7 Apparuit autem Dominus Abram, et dixit ei :
scendit autem Dominus ut videret civitatem et turrim, Semini tuo dabo terram hanc. Qui ædificavit ibi altare
quam ædificabant filii Adam, 6 et dixit : Ecce, unus est Domino, qui apparuerat ei. 8 Et inde transgrediens ad
populus, et unum labium omnibus : cœperuntque hoc montem, qui erat contra orientem Bethel, tetendit ibi
facere, nec desistent a cogitationibus suis, donec eas tabernaculum suum, ab occidente habens Bethel, et ab
opere compleant. 7 Venite igitur, descendamus, et con- oriente Hai : ædificavit quoque ibi altare Domino, et
fundamus ibi linguam eorum, ut non audiat unusquis- invocavit nomen ejus. 9 Perrexitque Abram vadens, et
que vocem proximi sui. 8 Atque ita divisit eos Domi- ultra progrediens ad meridiem.
nus ex illo loco in universas terras, et cessaverunt ædi- 10
Facta est autem fames in terra : descenditque
ficare civitatem. 9 Et idcirco vocatum est nomen ejus Abram in Ægyptum, ut peregrinaretur ibi : prævalue-
Babel, quia ibi confusum est labium universæ terræ : rat enim fames in terra. 11 Cumque prope esset ut ingre-
et inde dispersit eos Dominus super faciem cunctarum deretur Ægyptum, dixit Sarai uxori suæ : Novi quod
regionum. pulchra sis mulier : 12 et quod cum viderint te Ægyp-
10
Hæ sunt generationes Sem : Sem erat centum an- tii, dicturi sunt : Uxor ipsius est : et interficient me, et
norum quando genuit Arphaxad, biennio post dilu- te reservabunt. 13 Dic ergo, obsecro te, quod soror mea
vium. 11 Vixitque Sem, postquam genuit Arphaxad, sis : ut bene sit mihi propter te, et vivat anima mea
quingentis annis : et genuit filios et filias. 12 Porro ob gratiam tui. 14 Cum itaque ingressus esset Abram
Arphaxad vixit triginta quinque annis, et genuit Sale. Ægyptum, viderunt Ægyptii mulierem quod esset pul-
13
Vixitque Arphaxad, postquam genuit Sale, trecentis chra nimis. 15 Et nuntiaverunt principes Pharaoni, et
tribus annis : et genuit filios et filias. 14 Sale quoque laudaverunt eam apud illum : et sublata est mulier in
vixit triginta annis, et genuit Heber. 15 Vixitque Sale, domum Pharaonis. 16 Abram vero bene usi sunt prop-
postquam genuit Heber, quadringentis tribus annis : et ter illam : fueruntque ei oves et boves et asini, et ser-
genuit filios et filias. 16 Vixit autem Heber triginta qua- vi et famulæ, et asinæ et cameli. 17 Flagellavit autem
tuor annis, et genuit Phaleg. 17 Et vixit Heber postquam Dominus Pharaonem plagis maximis, et domum ejus,
genuit Phaleg, quadringentis triginta annis : et genuit propter Sarai uxorem Abram. 18 Vocavitque Pharao
filios et filias. 18 Vixit quoque Phaleg triginta annis, et Abram, et dixit ei : Quidnam est hoc quod fecisti mi-
genuit Reu. 19 Vixitque Phaleg, postquam genuit Reu, hi ? quare non indicasti quod uxor tua esset ? 19 quam
ducentis novem annis : et genuit filios et filias. 20 Vi- ob causam dixisti esse sororem tuam, ut tollerem eam
xit autem Reu triginta duobus annis, et genuit Sarug. mihi in uxorem ? Nunc igitur ecce conjux tua, accipe
21
Vixit quoque Reu, postquam genuit Sarug, ducentis eam, et vade. 20 Præcepitque Pharao super Abram vi-
septem annis : et genuit filios et filias. 22 Vixit vero Sa- ris : et deduxerunt eum, et uxorem illius, et omnia quæ
rug triginta annis, et genuit Nachor. 23 Vixitque Sarug, habebat.
postquam genuit Nachor, ducentis annis : et genuit fi-
lios et filias. 24 Vixit autem Nachor viginti novem annis, Ascendit ergo Abram de Ægypto, ipse et uxor
et genuit Thare. 25 Vixitque Nachor, postquam genuit
Thare, centum decem et novem annis : et genuit filios
13 ejus, et omnia quæ habebat, et Lot cum eo, ad
australem plagam. 2 Erat autem dives valde in posses-
et filias. 26 Vixitque Thare septuaginta annis, et genuit sione auri et argenti. 3 Reversusque est per iter, quo
Abram, et Nachor, et Aran. venerat, a meridie in Bethel, usque ad locum ubi prius
27
Hæ sunt autem generationes Thare : Thare genuit fixerat tabernaculum inter Bethel et Hai, 4 in loco alta-
Abram, Nachor et Aran. Porro Aran genuit Lot. 28 Mor- ris quod fecerat prius : et invocavit ibi nomen Domini.
5
tuusque est Aran ante Thare patrem suum, in terra na- Sed et Lot qui erat cum Abram, fuerunt greges ovium,
tivitatis suæ, in Ur Chaldæorum. 29 Duxerunt autem et armenta, et tabernacula. 6 Nec poterat eos capere ter-
6 G ENESIS

ra, ut habitarent simul : erat quippe substantia eorum vernaculos suos trecentos decem et octo : et persecutus
multa, et nequibant habitare communiter. 7 Unde et est usque Dan. 15 Et divisis sociis, irruit super eos noc-
facta est rixa inter pastores gregum Abram et Lot. Eo te : percussitque eos, et persecutus est eos usque Ho-
autem tempore Chananæus et Pherezæus habitabant in ba, quæ est ad lævam Damasci. 16 Reduxitque omnem
terra illa. 8 Dixit ergo Abram ad Lot : Ne quæso sit jur- substantiam, et Lot fratrem suum cum substantia illius,
gium inter me et te, et inter pastores meos et pastores mulieres quoque et populum. 17 Egressus est autem rex
tuos : fratres enim sumus. 9 Ecce universa terra co- Sodomorum in occursum ejus postquam reversus est a
ram te est : recede a me, obsecro : si ad sinistram ie- cæde Chodorlahomor, et regum qui cum eo erant in
ris, ego dexteram tenebo : si tu dexteram elegeris, ego valle Save, quæ est vallis regis.
ad sinistram pergam. 10 Elevatis itaque Lot oculis, vi- 18
At vero Melchisedech rex Salem, proferens panem
dit omnem circa regionem Jordanis, quæ universa irri- et vinum, erat enim sacerdos Dei altissimi, 19 benedixit
gabatur antequam subverteret Dominus Sodomam et ei, et ait : Benedictus Abram Deo excelso, qui creavit
Gomorrham, sicut paradisus Domini, et sicut Ægyptus cælum et terram : 20 et benedictus Deus excelsus, quo
venientibus in Segor. 11 Elegitque sibi Lot regionem cir- protegente, hostes in manibus tuis sunt. Et dedit ei de-
ca Jordanem, et recessit ab oriente : divisique sunt al- cimas ex omnibus. 21 Dixit autem rex Sodomorum ad
terutrum a fratre suo. 12 Abram habitavit in terra Cha- Abram : Da mihi animas, cetera tolle tibi. 22 Qui re-
naan ; Lot vero moratus est in oppidis, quæ erant circa spondit ei : Levo manum meam ad Dominum Deum
Jordanem, et habitavit in Sodomis. 13 Homines autem excelsum possessorem cæli et terræ, 23 quod a filo sub-
Sodomitæ pessimi erant, et peccatores coram Domino tegminis usque ad corigiam caligæ, non accipiam ex
nimis. omnibus quæ tua sunt, ne dicas : Ego ditavi Abram :
14
Dixitque Dominus ad Abram, postquam divisus 24
exceptis his, quæ comederunt juvenes, et partibus vi-
est ab eo Lot : Leva oculos tuos et vide a loco, in quo rorum, qui venerunt mecum, Aner, Escol et Mambre :
nunc es, ad aquilonem et meridiem, ad orientem et oc- isti accipient partes suas.
cidentem. 15 Omnem terram, quam conspicis, tibi dabo,
His itaque transactis, factus est sermo Domini
et semini tuo usque in sempiternum. 16 Faciamque se-
men tuum sicut pulverem terræ : si quis potest homi- 15 ad Abram per visionem dicens : Noli timere,
Abram : ego protector tuus sum, et merces tua magna
num numerare pulverem terræ, semen quoque tuum
numerare poterit. 17 Surge, et perambula terram in lon- nimis. 2 Dixitque Abram : Domine Deus, quid dabis
gitudine et in latitudine sua : quia tibi daturus sum mihi ? ego vadam absque liberis, et filius procurato-
eam. 18 Movens igitur tabernaculum suum Abram, ve- ris domus meæ iste Damascus Eliezer. 3 Addiditque
nit, et habitavit juxta convallem Mambre, quæ est in Abram : Mihi autem non dedisti semen, et ecce verna-
Hebron : ædificavitque ibi altare Domino. culus meus, hæres meus erit. 4 Statimque sermo Domi-
ni factus est ad eum, dicens : Non erit hic hæres tuus,
Factum est autem in illo tempore, ut Amraphel
14 rex Senaar, et Arioch rex Ponti, et Chodorlaho-
mor rex Elamitarum, et Thadal rex gentium 2 inirent
sed qui egredietur de utero tuo, ipsum habebis hære-
dem. 5 Eduxitque eum foras, et ait illi : Suscipe cælum,
et numera stellas, si potes. Et dixit ei : Sic erit semen
bellum contra Bara regem Sodomorum, et contra Bersa tuum. 6 Credidit Abram Deo, et reputatum est illi ad
regem Gomorrhæ, et contra Sennaab regem Adamæ, et justitiam. 7 Dixitque ad eum : Ego Dominus qui edu-
contra Semeber regem Seboim, contraque regem Balæ, xi te de Ur Chaldæorum ut darem tibi terram istam,
ipsa est Segor. 3 Omnes hi convenerunt in vallem Sil- et possideres eam. 8 At ille ait : Domine Deus, unde
vestrem, quæ nunc est mare salis. 4 Duodecim enim scire possum quod possessurus sim eam ? 9 Et respon-
annis servierunt Chodorlahomor, et tertiodecimo an- dens Dominus : Sume, inquit, mihi vaccam triennem,
no recesserunt ab eo. 5 Igitur quartodecimo anno ve- et capram trimam, et arietem annorum trium, turturem
nit Chodorlahomor, et reges qui erant cum eo : per- quoque et columbam. 10 Qui tollens universa hæc, di-
cusseruntque Raphaim in Astarothcarnaim, et Zuzim visit ea per medium, et utrasque partes contra se altrin-
cum eis, et Emim in Save Cariathaim, 6 et Chorræos in secus posuit ; aves autem non divisit. 11 Descenderunt-
montibus Seir, usque ad Campestria Pharan, quæ est que volucres super cadavera, et abigebat eas Abram.
in solitudine. 7 Reversique sunt, et venerunt ad fontem 12
Cumque sol occumberet, sopor irruit super Abram,
Misphat, ipsa est Cades : et percusserunt omnem re- et horror magnus et tenebrosus invasit eum. 13 Dictum-
gionem Amalecitarum, et Amorrhæum, qui habitabat que est ad eum : Scito prænoscens quod peregrinum
in Asasonthamar. 8 Et egressi sunt rex Sodomorum, et futurum sit semen tuum in terra non sua, et subjicient
rex Gomorrhæ, rexque Adamæ, et rex Seboim, necnon eos servituti, et affligent quadringentis annis. 14 Veru-
et rex Balæ, quæ est Segor : et direxerunt aciem contra mtamen gentem, cui servituri sunt, ego judicabo : et
eos in valle Silvestri : 9 scilicet adversus Chodorlaho- post hæc egredientur cum magna substantia. 15 Tu au-
mor regem Elamitarum, et Thadal regem Gentium, et tem ibis ad patres tuos in pace, sepultus in senectute
Amraphel regem Sennaar, et Arioch regem Ponti : qua- bona. 16 Generatione autem quarta revertentur huc :
tuor reges adversus quinque. 10 Vallis autem Silvestris necdum enim completæ sunt iniquitates Amorrhæo-
habebat puteos multos bituminis. Itaque rex Sodomo- rum usque ad præsens tempus. 17 Cum ergo occubuis-
rum, et Gomorrhæ, terga verterunt, cecideruntque ibi : set sol, facta est caligo tenebrosa, et apparuit clibanus
et qui remanserant, fugerunt ad montem. 11 Tulerunt fumans, et lampas ignis transiens inter divisiones illas.
autem omnem substantiam Sodomorum et Gomorrhæ, 18
In illo die pepigit Dominus fœdus cum Abram, di-
et universa quæ ad cibum pertinent, et abierunt : 12 nec- cens : Semini tuo dabo terram hanc a fluvio Ægypti
non et Lot, et substantiam ejus, filium fratris Abram, usque ad fluvium magnum Euphraten, 19 Cinæos, et
qui habitabat in Sodomis. Cenezæos, Cedmonæos, 20 et Hethæos, et Pherezæos,
13
Et ecce unus, qui evaserat, nuntiavit Abram He- Raphaim quoque, 21 et Amorrhæos, et Chananæos, et
bræo, qui habitabat in convalle Mambre Amorrhæi, Gergesæos, et Jebusæos.
fratris Escol, et fratris Aner : hi enim pepigerant fœ-
dus cum Abram. 14 Quod cum audisset Abram, cap- Igitur Sarai, uxor Abram, non genuerat liberos :
tum videlicet Lot fratrem suum, numeravit expeditos 16 sed habens ancillam ægyptiam nomine Agar,
G ENESIS 7

2
dixit marito suo : Ecce, conclusit me Dominus, ne pa- suo : Putasne centenario nascetur filius ? et Sara nona-
rerem. Ingredere ad ancillam meam, si forte saltem ex genaria pariet ? 18 Dixitque ad Deum : Utinam Ismaël
illa suscipiam filios. Cumque ille acquiesceret depre- vivat coram te. 19 Et ait Deus ad Abraham : Sara uxor
canti, 3 tulit Agar ægyptiam ancillam suam post annos tua pariet tibi filium, vocabisque nomen ejus Isaac, et
decem quam habitare cœperant in terra Chanaan : et constituam pactum meum illi in fœdus sempiternum,
dedit eam viro suo uxorem. 4 Qui ingressus est ad eam. et semini ejus post eum. 20 Super Ismaël quoque exau-
At illa concepisse se videns, despexit dominam suam. divi te : ecce, benedicam ei, et augebo, et multiplicabo
5
Dixitque Sarai ad Abram : Inique agis contra me : ego eum valde : duodecim duces generabit, et faciam illum
dedi ancillam meam in sinum tuum, quæ videns quod in gentem magnam. 21 Pactum vero meum statuam ad
conceperit, despectui me habet : judicet Dominus inter Isaac, quem pariet tibi Sara tempore isto in anno alte-
me et te. 6 Cui respondens Abram : Ecce, ait, ancilla tua ro. 22 Cumque finitus esset sermo loquentis cum eo,
in manu tua est, utere ea ut libet. Affligente igitur eam ascendit Deus ab Abraham.
Sarai, fugam iniit. 7 Cumque invenisset eam angelus 23
Tulit autem Abraham Ismaël filium suum, et om-
Domini juxta fontem aquæ in solitudine, qui est in via nes vernaculos domus suæ, universosque quos eme-
Sur in deserto, 8 dixit ad illam : Agar ancilla Sarai, un- rat, cunctos mares ex omnibus viris domus suæ : et
de venis ? et quo vadis ? Quæ respondit : A facie Sarai circumcidit carnem præputii eorum statim in ipsa die,
dominæ meæ ego fugio. 9 Dixitque ei angelus Domini : sicut præceperat ei Deus. 24 Abraham nonaginta et no-
Revertere ad dominam tuam, et humiliare sub manu vem erat annorum quando circumcidit carnem præpu-
illius. 10 Et rursum : Multiplicans, inquit, multiplica- tii sui. 25 Et Ismaël filius tredecim annos impleverat
bo semen tuum, et non numerabitur præ multitudine. tempore circumcisionis suæ. 26 Eadem die circumcisus
11
Ac deinceps : Ecce, ait, concepisti, et paries filium : est Abraham et Ismaël filius ejus : 27 et omnes viri do-
vocabisque nomen ejus Ismaël, eo quod audierit Domi- mus illius, tam vernaculi, quam emptitii et alienigenæ
nus afflictionem tuam. 12 Hic erit ferus homo : manus pariter circumcisi sunt.
ejus contra omnes, et manus omnium contra eum : et
Apparuit autem ei Dominus in convalle Mam-
e regione universorum fratrum suorum figet taberna-
cula. 13 Vocavit autem nomen Domini qui loquebatur
18 bre sedenti in ostio tabernaculi sui in ipso fer-
vore diei. 2 Cumque elevasset oculos, apparuerunt ei
ad eam : Tu Deus qui vidisti me. Dixit enim : Profecto
tres viri stantes prope eum : quos cum vidisset, cucur-
hic vidi posteriora videntis me. 14 Propterea appella-
rit in occursum eorum de ostio tabernaculi, et adora-
vit puteum illum Puteum viventis et videntis me. Ip-
vit in terram. 3 Et dixit : Domine, si inveni gratiam in
se est inter Cades et Barad. 15 Peperitque Agar Abræ
oculis tuis, ne transeas servum tuum : 4 sed afferam
filium : qui vocavit nomen ejus Ismaël. 16 Octogin-
pauxillum aquæ, et lavate pedes vestros, et requiescite
ta et sex annorum erat Abram quando peperit ei Agar
sub arbore. 5 Ponamque buccellam panis, et confortate
Ismaëlem.
cor vestrum : postea transibitis : idcirco enim declina-
Postquam vero nonaginta et novem annorum es- stis ad servum vestrum. Qui dixerunt : Fac ut locutus
17 se cœperat, apparuit ei Dominus, dixitque ad
eum : Ego Deus omnipotens : ambula coram me, et
es. 6 Festinavit Abraham in tabernaculum ad Saram,
dixitque ei : Accelera, tria sata similæ commisce, et fac
esto perfectus. 2 Ponamque fœdus meum inter me subcinericios panes. 7 Ipse vero ad armentum cucurrit,
et te, et multiplicabo te vehementer nimis. 3 Cecidit et tulit inde vitulum tenerrimum et optimum, deditque
Abram pronus in faciem. 4 Dixitque ei Deus : Ego sum, puero : qui festinavit et coxit illum. 8 Tulit quoque bu-
et pactum meum tecum, erisque pater multarum gen- tyrum et lac, et vitulum quem coxerat, et posuit coram
tium. 5 Nec ultra vocabitur nomen tuum Abram, sed eis : ipse vero stabat juxta eos sub arbore.
9
appellaberis Abraham : quia patrem multarum gen- Cumque comedissent, dixerunt ad eum : Ubi est
tium constitui te. 6 Faciamque te crescere vehemen- Sara uxor tua ? Ille respondit : Ecce in tabernaculo est.
10
tissime, et ponam te in gentibus, regesque ex te egre- Cui dixit : Revertens veniam ad te tempore isto, vi-
dientur. 7 Et statuam pactum meum inter me et te, et ta comite, et habebit filium Sara uxor tua. Quo audito,
inter semen tuum post te in generationibus suis, fœ- Sara risit post ostium tabernaculi. 11 Erant autem ambo
dere sempiterno : ut sim Deus tuus, et seminis tui senes, provectæque ætatis, et desierant Saræ fieri mu-
post te. 8 Daboque tibi et semini tuo terram peregri- liebria. 12 Quæ risit occulte dicens : Postquam consen-
nationis tuæ, omnem terram Chanaan in possessionem ui, et dominus meus vetulus est, voluptati operam da-
æternam, eroque Deus eorum. bo ? 13 Dixit autem Dominus ad Abraham : Quare risit
9
Dixit iterum Deus ad Abraham : Et tu ergo custo- Sara, dicens : Num vere paritura sum anus ? 14 Num-
dies pactum meum, et semen tuum post te in genera- quid Deo quidquam est difficile ? juxta condictum re-
tionibus suis. 10 Hoc est pactum meum quod observa- vertar ad te hoc eodem tempore, vita comite, et habebit
bitis inter me et vos, et semen tuum post te : circumci- Sara filium. 15 Negabit Sara, dicens : Non risi, timore
detur ex vobis omne masculinum : 11 et circumcidetis perterrita. Dominus autem : Non est, inquit, ita : sed
carnem præputii vestri, ut sit in signum fœderis inter risisti.
me et vos. 12 Infans octo dierum circumcidetur in vobis, 16
Cum ergo surrexissent inde viri, direxerunt ocu-
omne masculinum in generationibus vestris : tam ver- los contra Sodomam : et Abraham simul gradiebatur,
naculus, quam emptitius circumcidetur, et quicumque deducens eos. 17 Dixitque Dominus : Num celare po-
non fuerit de stirpe vestra : 13 eritque pactum meum tero Abraham quæ gesturus sum : 18 cum futurus sit
in carne vestra in fœdus æternum. 14 Masculus, cujus in gentem magnam, ac robustissimam, et benedicendæ
præputii caro circumcisa non fuerit, delebitur anima sint in illo omnes nationes terræ ? 19 Scio enim quod
illa de populo suo : quia pactum meum irritum fecit. præcepturus sit filiis suis, et domui suæ post se ut cu-
15
Dixit quoque Deus ad Abraham : Sarai uxorem stodiant viam Domini, et faciant judicium et justitiam :
tuam non vocabis Sarai, sed Saram. 16 Et benedicam ei, ut adducat Dominus propter Abraham omnia quæ lo-
et ex illa dabo tibi filium cui benedicturus sum : eritque cutus est ad eum. 20 Dixit itaque Dominus : Clamor So-
in nationes, et reges populorum orientur ex eo. 17 Ce- domorum et Gomorrhæ multiplicatus est, et peccatum
cidit Abraham in faciem suam, et risit, dicens in corde eorum aggravatum est nimis. 21 Descendam, et videbo
8 G ENESIS

utrum clamorem qui venit ad me, opere compleverint ; uxoris, ac duarum filiarum ejus, eo quod parceret Do-
an non est ita, ut sciam. 22 Converteruntque se inde, minus illi. 17 Eduxeruntque eum, et posuerunt extra
et abierunt Sodomam : Abraham vero adhuc stabat co- civitatem : ibique locuti sunt ad eum, dicentes : Salva
ram Domino. 23 Et appropinquans ait : Numquid per- animam tuam : noli respicere post tergum, nec stes in
des justum cum impio ? 24 si fuerint quinquaginta justi omni circa regione : sed in monte salvum te fac, ne et tu
in civitate, peribunt simul ? et non parces loco illi prop- simul pereas. 18 Dixitque Lot ad eos : Quæso, domine
ter quinquaginta justos, si fuerint in eo ? 25 Absit a te mi, 19 quia invenit servus tuus gratiam coram te, et ma-
ut rem hanc facias, et occidas justum cum impio, fiat- gnificasti misericordiam tuam quam fecisti mecum, ut
que justus sicut impius, non est hoc tuum : qui judicas salvares animam meam, nec possum in monte salvari,
omnem terram, nequaquam facies judicium hoc. 26 Di- ne forte apprehendat me malum, et moriar : 20 est ci-
xitque Dominus ad eum : Si invenero Sodomis quin- vitas hæc juxta, ad quam possum fugere, parva, et sal-
quaginta justos in medio civitatis, dimittam omni loco vabor in ea : numquid non modica est, et vivet anima
propter eos. 27 Respondensque Abraham, ait : Quia se- mea ? 21 Dixitque ad eum : Ecce etiam in hoc suscepi
mel cœpi, loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis preces tuas, ut non subvertam urbem pro qua locutus
et cinis. 28 Quid si minus quinquaginta justis quinque es. 22 Festina, et salvare ibi : quia non potero facere
fuerint ? delebis, propter quadraginta quinque, univer- quidquam donec ingrediaris illuc. Idcirco vocatum est
sam urbem ? Et ait : Non delebo, si invenero ibi qua- nomen urbis illius Segor. 23 Sol egressus est super ter-
draginta quinque. 29 Rursumque locutus est ad eum : ram, et Lot ingressus est Segor. 24 Igitur Dominus pluit
Sin autem quadraginta ibi inventi fuerint, quid facies ? super Sodomam et Gomorrham sulphur et ignem a Do-
Ait : Non percutiam propter quadraginta. 30 Ne quæso, mino de cælo : 25 et subvertit civitates has, et omnem
inquit, indigneris, Domine, si loquar : quid si ibi inven- circa regionem, universos habitatores urbium, et cunc-
ti fuerint triginta ? Respondit : Non faciam, si invenero ta terræ virentia. 26 Respiciensque uxor ejus post se,
ibi triginta. 31 Quia semel, ait, cœpi loquar ad Domi- versa est in statuam salis. 27 Abraham autem consur-
num meum : quid si ibi inventi fuerint viginti ? Ait : gens mane, ubi steterat prius cum Domino, 28 intuitus
Non interficiam propter viginti. 32 Obsecro, inquit, ne est Sodomam et Gomorrham, et universam terram re-
irascaris, Domine, si loquar adhuc semel : quid si in- gionis illius : viditque ascendentem favillam de terra
venti fuerint ibi decem ? Et dixit : Non delebo propter quasi fornacis fumum. 29 Cum enim subverteret Deus
decem. 33 Abiitque Dominus, postquam cessavit loqui civitates regionis illius, recordatus Abrahæ, liberavit
ad Abraham : et ille reversus est in locum suum. Lot de subversione urbium in quibus habitaverat.
30
Ascenditque Lot de Segor, et mansit in monte, duæ
Veneruntque duo angeli Sodomam vespere, et
19 sedente Lot in foribus civitatis. Qui cum vidis-
set eos, surrexit, et ivit obviam eis : adoravitque pronus
quoque filiæ ejus cum eo (timuerat enim manere in Se-
gor) et mansit in spelunca ipse, et duæ filiæ ejus cum
eo. 31 Dixitque major ad minorem : Pater noster se-
in terram, 2 et dixit : Obsecro, domini, declinate in do-
nex est, et nullus virorum remansit in terra, qui possit
mum pueri vestri, et manete ibi : lavate pedes vestros,
ingredi ad nos juxta morem universæ terræ. 32 Veni,
et mane proficiscemini in viam vestram. Qui dixerunt :
inebriemus eum vino, dormiamusque cum eo, ut ser-
Minime, sed in platea manebimus. 3 Compulit illos
vare possimus ex patre nostro semen. 33 Dederunt ita-
oppido ut diverterent ad eum : ingressisque domum
que patri suo bibere vinum nocte illa. Et ingressa est
illius fecit convivium, et coxit azyma, et comederunt.
4 major, dormivitque cum patre ; at ille non sensit, nec
Prius autem quam irent cubitum, viri civitatis vallave-
quando accubuit filia, nec quando surrexit. 34 Altera
runt domum a puero usque ad senem, omnis populus
quoque die dixit major ad minorem : Ecce dormivi he-
simul. 5 Vocaveruntque Lot, et dixerunt ei : Ubi sunt
ri cum patre meo, demus ei bibere vinum etiam hac
viri qui introierunt ad te nocte ? educ illos huc, ut co-
nocte, et dormies cum eo, ut salvemus semen de patre
gnoscamus eos. 6 Egressus ad eos Lot, post tergum oc-
nostro. 35 Dederunt etiam et illa nocte patri suo bibere
cludens ostium, ait : 7 Nolite, quæso, fratres mei, nolite
vinum, ingressaque minor filia, dormivit cum eo : et
malum hoc facere. 8 Habeo duas filias, quæ necdum
ne tunc quidem sensit quando concubuerit, vel quan-
cognoverunt virum : educam eas ad vos, et abutimini
do illa surrexerit. 36 Conceperunt ergo duæ filiæ Lot
eis sicut vobis placuerit, dummodo viris istis nihil ma-
de patre suo. 37 Peperitque major filium, et vocavit no-
li faciatis, quia ingressi sunt sub umbra culminis mei.
9 men ejus Moab : ipse est pater Moabitarum usque in
At illi dixerunt : Recede illuc. Et rursus : Ingressus
præsentem diem. 38 Minor quoque peperit filium, et
es, inquiunt, ut advena ; numquid ut judices ? te ergo
vocavit nomen ejus Ammon, id est, Filius populi mei :
ipsum magis quam hos affligemus. Vimque faciebant
ipse est pater Ammonitarum usque hodie.
Lot vehementissime : jamque prope erat ut effringe-
rent fores. 10 Et ecce miserunt manum viri, et introdu- Profectus inde Abraham in terram australem, ha-
xerunt ad se Lot, clauseruntque ostium : 11 et eos, qui
foris erant, percusserunt cæcitate a minimo usque ad
20 bitavit inter Cades et Sur : et peregrinatus est in
Geraris. 2 Dixitque de Sara uxore suo : Soror mea est.
maximum, ita ut ostium invenire non possent. 12 Di- Misit ergo Abimelech rex Geraræ, et tulit eam. 3 Venit
xerunt autem ad Lot : Habes hic quempiam tuorum ? autem Deus ad Abimelech per somnium nocte, et ait
generum, aut filios, aut filias, omnes, qui tui sunt, educ illi : En morieris propter mulierem quam tulisti : ha-
de urbe hac : 13 delebimus enim locum istum, eo quod bet enim virum. 4 Abimelech vero non tetigerat eam,
increverit clamor eorum coram Domino, qui misit nos et ait : Domine, num gentem ignorantem et justam in-
ut perdamus illos. 14 Egressus itaque Lot, locutus est terficies ? 5 nonne ipse dixit mihi : Soror mea est : et
ad generos suos qui accepturi erant filias ejus, et dixit : ipsa ait : Frater meus est ? In simplicitate cordis mei,
Surgite, egredimini de loco isto : quia delebit Dominus et munditia manuum mearum feci hoc. 6 Dixitque ad
civitatem hanc. Et visus est eis quasi ludens loqui. eum Deus : Et ego scio quod simplici corde feceris :
15
Cumque esset mane, cogebant eum angeli, dicen- et ideo custodivi te ne peccares in me, et non dimisi ut
tes : Surge, tolle uxorem tuam, et duas filias quas ha- tangeres eam. 7 Nunc ergo redde viro suo uxorem, quia
bes : ne et tu pariter pereas in scelere civitatis. 16 Dissi- propheta est : et orabit pro te, et vives : si autem nolue-
mulante illo, apprehenderunt manum ejus, et manum ris reddere, scito quod morte morieris tu, et omnia quæ
G ENESIS 9

tua sunt. 8 Statimque de nocte consurgens Abimelech, universis quæ agis. 23 Jura ergo per Deum, ne noceas
vocavit omnes servos suos : et locutus est universa ver- mihi, et posteris meis, stirpique meæ : sed juxta mise-
ba hæc in auribus eorum, timueruntque omnes viri val- ricordiam, quam feci tibi, facies mihi, et terræ in qua
de. 9 Vocavit autem Abimelech etiam Abraham, et di- versatus es advena. 24 Dixitque Abraham : Ego jura-
xit ei : Quid fecisti nobis ? quid peccavimus in te, quia bo. 25 Et increpavit Abimelech propter puteum aquæ
induxisti super me et super regnum meum peccatum quem vi abstulerunt servi ejus. 26 Responditque Abi-
grande ? quæ non debuisti facere, fecisti nobis. 10 Rur- melech : Nescivi quis fecerit hanc rem : sed et tu non
sumque expostulans, ait : Quid vidisti, ut hoc faceres ? indicasti mihi, et ego non audivi præter hodie. 27 Tu-
11
Respondit Abraham : Cogitavi mecum, dicens : For- lit itaque Abraham oves et boves, et dedit Abimelech :
sitan non est timor Dei in loco isto : et interficient me percusseruntque ambo fœdus. 28 Et statuit Abraham
propter uxorem meam : 12 alias autem et vere soror mea septem agnas gregis seorsum. 29 Cui dixit Abimelech :
est, filia patris mei, et non filia matris meæ, et duxi eam Quid sibi volunt septem agnæ istæ, quas stare fecisti
in uxorem. 13 Postquam autem eduxit me Deus de do- seorsum ? 30 At ille : Septem, inquit, agnas accipies de
mo patris mei, dixi ad eam : Hanc misericordiam fa- manu mea : ut sint mihi in testimonium, quoniam ego
cies mecum : in omni loco, ad quem ingrediemur, dices fodi puteum istum. 31 Idcirco vocatus est locus ille Ber-
quod frater tuus sim. 14 Tulit igitur Abimelech oves et sabee : quia ibi uterque juravit. 32 Et inierunt fœdus pro
boves, et servos et ancillas, et dedit Abraham : reddi- puteo juramenti. 33 Surrexit autem Abimelech, et Phi-
ditque illi Saram uxorem suam, 15 et ait : Terra coram col princeps exercitus ejus, reversique sunt in terram
vobis est, ubicumque tibi placuerit habita. 16 Saræ au- Palæstinorum. Abraham vero plantavit nemus in Ber-
tem dixit : Ecce mille argenteos dedi fratri tuo, hoc erit sabee, et invocavit ibi nomen Domini Dei æterni. 34 Et
tibi in velamen oculorum ad omnes qui tecum sunt, et fuit colonus terræ Palæstinorum diebus multis.
quocumque perrexeris : mementoque te deprehensam.
Quæ postquam gesta sunt, tentavit Deus Abra-
17
Orante autem Abraham, sanavit Deus Abimelech et
uxorem, ancillasque ejus, et pepererunt : 18 concluse-
22 ham, et dixit ad eum : Abraham, Abraham. At
ille respondit : Adsum. 2 Ait illi : Tolle filium tuum uni-
rat enim Dominus omnem vulvam domus Abimelech
genitum, quem diligis, Isaac, et vade in terram visio-
propter Saram uxorem Abrahæ.
nis, atque ibi offeres eum in holocaustum super unum
Visitavit autem Dominus Saram, sicut promise- montium quem monstravero tibi. 3 Igitur Abraham de
21 rat : et implevit quæ locutus est. 2 Concepitque
et peperit filium in senectute sua, tempore quo præ-
nocte consurgens, stravit asinum suum, ducens secum
duos juvenes, et Isaac filium suum : cumque concidis-
dixerat ei Deus. 3 Vocavitque Abraham nomen filii sui, set ligna in holocaustum, abiit ad locum quem præce-
quem genuit ei Sara, Isaac : 4 et circumcidit eum octavo perat ei Deus. 4 Die autem tertio, elevatis oculis, vidit
die, sicut præceperat ei Deus, 5 cum centum esset anno- locum procul : 5 dixitque ad pueros suos : Expectate hic
rum : hac quippe ætate patris, natus est Isaac. 6 Dixit- cum asino : ego et puer illuc usque properantes, post-
que Sara : Risum fecit mihi Deus : quicumque audierit, quam adoraverimus, revertemur ad vos. 6 Tulit quoque
corridebit mihi. 7 Rursumque ait : Quis auditurus cre- ligna holocausti, et imposuit super Isaac filium suum :
deret Abraham quod Sara lactaret filium, quem peperit ipse vero portabat in manibus ignem et gladium. Cum-
et jam seni ? 8 Crevit igitur puer, et ablactatus est : fe- que duo pergerent simul, 7 dixit Isaac patri suo : Pater
citque Abraham grande convivium in die ablactationis mi. At ille respondit : Quid vis, fili ? Ecce, inquit, ignis
ejus. et ligna : ubi est victima holocausti ? 8 Dixit autem
9
Cumque vidisset Sara filium Agar Ægyptiæ luden- Abraham : Deus providebit sibi victimam holocausti,
tem cum Isaac filio suo, dixit ad Abraham : 10 Ejice an- fili mi. Pergebant ergo pariter. 9 Et venerunt ad lo-
cillam hanc, et filium ejus : non enim erit hæres filius cum quem ostenderat ei Deus, in quo ædificavit altare,
ancillæ cum filio meo Isaac. 11 Dure accepit hoc Abra- et desuper ligna composuit ; cumque alligasset Isaac
ham pro filio suo. 12 Cui dixit Deus : Non tibi videa- filium suum, posuit eum in altare super struem ligno-
tur asperum super puero, et super ancilla tua : omnia rum. 10 Extenditque manum, et arripuit gladium, ut
quæ dixerit tibi Sara, audi vocem ejus : quia in Isaac immolaret filium suum. 11 Et ecce angelus Domini de
vocabitur tibi semen. 13 Sed et filium ancillæ faciam in cælo clamavit, dicens : Abraham, Abraham. Qui re-
gentem magnam, quia semen tuum est. 14 Surrexit ita- spondit : Adsum. 12 Dixitque ei : Non extendas manum
que Abraham mane, et tollens panem et utrem aquæ, tuam super puerum, neque facias illi quidquam : nunc
imposuit scapulæ ejus, tradiditque puerum, et dimisit cognovi quod times Deum, et non pepercisti unigenito
eam. Quæ cum abiisset, errabat in solitudine Bersabee. filio tuo propter me. 13 Levavit Abraham oculos suos,
15
Cumque consumpta esset aqua in utre, abjecit pue- viditque post tergum arietem inter vepres hærentem
rum subter unam arborum, quæ ibi erant. 16 Et abiit, cornibus, quem assumens obtulit holocaustum pro fi-
seditque e regione procul quantum potest arcus jacere : lio. 14 Appellavitque nomen loci illius, Dominus videt.
dixit enim : Non videbo morientem puerum : et sedens Unde usque hodie dicitur : In monte Dominus videbit.
contra, levavit vocem suam et flevit. 17 Exaudivit au- 15
Vocavit autem angelus Domini Abraham secundo
tem Deus vocem pueri : vocavitque angelus Dei Agar de cælo, dicens : 16 Per memetipsum juravi, dicit Do-
de cælo, dicens : Quid agis Agar ? noli timere : exaudi- minus : quia fecisti hanc rem, et non pepercisti filio
vit enim Deus vocem pueri de loco in quo est. 18 Surge, tuo unigenito propter me : 17 benedicam tibi, et multi-
tolle puerum, et tene manum illius : quia in gentem plicabo semen tuum sicut stellas cæli, et velut arenam
magnam faciam eum. 19 Aperuitque oculos ejus Deus : quæ est in littore maris : possidebit semen tuum portas
quæ videns puteum aquæ, abiit, et implevit utrem, de- inimicorum suorum, 18 et benedicentur in semine tuo
ditque puero bibere. 20 Et fuit cum eo : qui crevit, et omnes gentes terræ, quia obedisti voci meæ. 19 Rever-
moratus est in solitudine, factusque est juvenis sagitta- sus est Abraham ad pueros suos, abieruntque Bersabee
rius. 21 Habitavitque in deserto Pharan, et accepit illi simul, et habitavit ibi.
20
mater sua uxorem de terra Ægypti. His ita gestis, nuntiatum est Abrahæ quod Mel-
22
Eodem tempore dixit Abimelech, et Phicol prin- cha quoque genuisset filios Nachor fratri suo : 21 Hus
ceps exercitus ejus, ad Abraham : Deus tecum est in primogenitum, et Buz fratrem ejus, et Camuel patrem
10 G ENESIS

Syrorum, 22 et Cased, et Azau, Pheldas quoque et Je- tum ne reducas illuc. 9 Posuit ergo servus manum sub
dlaph, 23 ac Bathuel, de quo nata est Rebecca : octo femore Abraham domini sui, et juravit illi super sermo-
istos genuit Melcha, Nachor fratri Abrahæ. 24 Concubi- ne hoc. 10 Tulitque decem camelos de grege domini sui,
na vero illius, nomine Roma, peperit Tabee, et Gaham, et abiit, ex omnibus bonis ejus portans secum, profec-
et Thahas, et Maacha. tusque perrexit in Mesopotamiam ad urbem Nachor.
11
Cumque camelos fecisset accumbere extra oppidum
Vixit autem Sara centum viginti septem annis.
23 2
Et mortua est in civitate Arbee, quæ est He-
bron, in terra Chanaan : venitque Abraham ut plange-
juxta puteum aquæ vespere, tempore quo solent mu-
lieres egredi ad hauriendam aquam, dixit : 12 Domine
Deus domini mei Abraham, occurre, obsecro, mihi ho-
ret et fleret eam. 3 Cumque surrexisset ab officio fune- die, et fac misericordiam cum domino meo Abraham.
ris, locutus est ad filios Heth, dicens : 4 Advena sum 13
Ecce ego sto prope fontem aquæ, et filiæ habitato-
et peregrinus apud vos : date mihi jus sepulchri vobi- rum hujus civitatis egredientur ad hauriendam aquam.
scum, ut sepeliam mortuum meum. 5 Responderunt 14
Igitur puella, cui ego dixero : Inclina hydriam tuam
filii Heth, dicentes : 6 Audi nos, domine : princeps ut bibam : et illa responderit : Bibe, quin et camelis
Dei es apud nos : in electis sepulchris nostris sepeli tuis dabo potum : ipsa est quam præparasti servo tuo
mortuum tuum, nullusque te prohibere poterit quin in Isaac : et per hoc intelligam quod feceris misericordiam
monumento ejus sepelias mortuum tuum. 7 Surrexit cum domino meo. 15 Necdum intra se verba compleve-
Abraham, et adoravit populum terræ, filios videlicet rat, et ecce Rebecca egrediebatur, filia Bathuel, filii Mel-
Heth : 8 dixitque ad eos : Si placet animæ vestræ ut se- chæ uxoris Nachor fratris Abraham, habens hydriam
peliam mortuum meum, audite me, et intercedite pro in scapula sua : 16 puella decora nimis, virgoque pul-
me apud Ephron filium Seor : 9 ut det mihi spelun- cherrima, et incognita viro : descenderat autem ad fon-
cam duplicem, quam habet in extrema parte agri sui : tem, et impleverat hydriam, ac revertebatur. 17 Occur-
pecunia digna tradat eam mihi coram vobis in posses- ritque ei servus, et ait : Pauxillum aquæ mihi ad biben-
sionem sepulchri. 10 Habitabat autem Ephron in me- dum præbe de hydria tua. 18 Quæ respondit : Bibe, do-
dio filiorum Heth. Responditque Ephron ad Abraham, mine mi : celeriterque deposuit hydriam super ulnam
cunctis audientibus qui ingrediebantur portam civita- suam, et dedit ei potum. 19 Cumque ille bibisset, adje-
tis illius, dicens : 11 Nequaquam ita fiat, domine mi, cit : Quin et camelis tuis hauriam aquam, donec cuncti
sed tu magis ausculta quod loquor. Agrum trado tibi, bibant. 20 Effundensque hydriam in canalibus, recurrit
et speluncam quæ in eo est, præsentibus filiis populi ad puteum ut hauriret aquam : et haustam omnibus
mei ; sepeli mortuum tuum. 12 Adoravit Abraham co- camelis dedit. 21 Ipse autem contemplabatur eam ta-
ram populo terræ. 13 Et locutus est ad Ephron circum- citus, scire volens utrum prosperum iter suum fecisset
stante plebe : Quæso ut audias me : dabo pecuniam Dominus, an non. 22 Postquam autem biberunt came-
pro agro : suscipe eam, et sic sepeliam mortuum meum li, protulit vir inaures aureas, appendentes siclos duos,
in eo. 14 Responditque Ephron : 15 Domine mi, audi et armillas totidem pondo siclorum decem. 23 Dixitque
me : terra, quam postulas, quadringentis siclis argenti ad eam : Cujus es filia ? indica mihi, est in domo pa-
valet : istud est pretium inter me et te : sed quantum tris tui locus ad manendum ? 24 Quæ respondit : Filia
est hoc ? sepeli mortuum tuum. 16 Quod cum audisset sum Bathuelis, filii Melchæ, quem peperit ipsi Nachor.
Abraham, appendit pecuniam, quam Ephron postula- 25
Et addidit, dicens : Palearum quoque et fœni pluri-
verat, audientibus filiis Heth, quadringentos siclos ar- mum est apud nos, et locus spatiosus ad manendum.
genti probatæ monetæ publicæ. 17 Confirmatusque est 26
Inclinavit se homo, et adoravit Dominum, 27 dicens :
ager quondam Ephronis, in quo erat spelunca duplex, Benedictus Dominus Deus domini mei Abraham, qui
respiciens Mambre, tam ipse, quam spelunca, et om- non abstulit misericordiam et veritatem suam a domi-
nes arbores ejus in cunctis terminis ejus per circuitum, no meo, et recto itinere me perduxit in domum fratris
18
Abrahæ in possessionem, videntibus filiis Heth, et domini mei.
cunctis qui intrabant portam civitatis illius. 19 Atque
28
ita sepelivit Abraham Saram uxorem suam in spelunca Cucurrit itaque puella, et nuntiavit in domum ma-
agri duplici, quæ respiciebat Mambre. Hæc est Hebron tris suæ omnia quæ audierat. 29 Habebat autem Rebec-
in terra Chanaan. 20 Et confirmatus est ager, et antrum ca fratrem nomine Laban, qui festinus egressus est ad
quod erat in eo, Abrahæ in possessionem monumenti hominem, ubi erat fons. 30 Cumque vidisset inaures
a filiis Heth. et armillas in manibus sororis suæ, et audisset cuncta
verba referentis : Hæc locutus est mihi homo : venit ad
Erat autem Abraham senex, dierumque multo- virum qui stabat juxta camelos, et prope fontem aquæ :
24 rum : et Dominus in cunctis benedixerat ei. 2 Di-
xitque ad servum seniorem domus suæ, qui præerat
31
dixitque ad eum : Ingredere, benedicte Domini : cur
foris stas ? præparavi domum, et locum camelis. 32 Et
omnibus quæ habebat : Pone manum tuam subter fe- introduxit eum in hospitium : ac destravit camelos, de-
mur meum, 3 ut adjurem te per Dominum Deum cæli ditque paleas et fœnum, et aquam ad lavandos pedes
et terræ, ut non accipias uxorem filio meo de filiabus ejus, et virorum qui venerant cum eo. 33 Et appositus
Chananæorum, inter quos habito : 4 sed ad terram et est in conspectu ejus panis. Qui ait : Non comedam,
cognationem meam proficiscaris et inde accipias uxo- donec loquar sermones meos. Respondit ei : Loquere.
rem filio meo Isaac. 5 Respondit servus : Si noluerit 34
At ille : Servus, inquit, Abraham sum : 35 et Dominus
mulier venire mecum in terram hanc, numquid redu- benedixit domino meo valde, magnificatusque est : et
cere debeo filium tuum ad locum, de quo egressus es ? dedit ei oves et boves, argentum et aurum, servos et
6
Dixitque Abraham : Cave nequando reducas filium ancillas, camelos et asinos. 36 Et peperit Sara uxor do-
meum illuc. 7 Dominus Deus cæli, qui tulit me de do- mini mei filium domino meo in senectute sua, deditque
mo patris mei, et de terra nativitatis meæ, qui locutus illi omnia quæ habuerat. 37 Et adjuravit me dominus
est mihi, et juravit mihi, dicens : Semini tuo dabo ter- meus, dicens : Non accipies uxorem filio meo de filia-
ram hanc : ipse mittet angelum suum coram te, et acci- bus Chananæorum, in quorum terra habito : 38 sed ad
pies inde uxorem filio meo : 8 sin autem mulier noluerit domum patris mei perges, et de cognatione mea acci-
sequi te, non teneberis juramento : filium meum tan- pies uxorem filio meo. 39 Ego vero respondi domino
G ENESIS 11

meo : Quid si noluerit venire mecum mulier ? 40 Do- Abraham vero aliam duxit uxorem nomine Ce-
minus, ait, in cujus conspectu ambulo, mittet angelum
suum tecum, et diriget viam tuam : accipiesque uxo-
25 turam : 2 quæ peperit ei Zamran et Jecsan, et
Madam, et Madian, et Jesboc, et Sue. 3 Jecsan quoque
rem filio meo de cognatione mea, et de domo patris genuit Saba et Dadan. Filii Dadan fuerunt Assurim,
mei. 41 Innocens eris a maledictione mea, cum veneris et Latusim, et Loomin. 4 At vero ex Madian ortus est
ad propinquos meos, et non dederint tibi. 42 Veni ergo Epha, et Opher, et Henoch, et Abida, et Eldaa : omnes
hodie ad fontem aquæ, et dixi : Domine Deus domi- hi filii Ceturæ. 5 Deditque Abraham cuncta quæ pos-
ni mei Abraham, si direxisti viam meam, in qua nunc sederat, Isaac : 6 filiis autem concubinarum largitus est
ambulo, 43 ecce sto juxta fontem aquæ, et virgo, quæ munera, et separavit eos ab Isaac filio suo, dum adhuc
egredietur ad hauriendam aquam, audierit a me : Da ipse viveret, ad plagam orientalem. 7 Fuerunt autem
mihi pauxillum aquæ ad bibendum ex hydria tua : 44 et dies vitæ Abrahæ, centum septuaginta quinque anni.
8
dixerit mihi : Et tu bibe, et camelis tuis hauriam : ip- Et deficiens mortuus est in senectute bona, provectæ-
sa est mulier, quam præparavit Dominus filio domini que ætatis et plenus dierum : congregatusque est ad
mei. 45 Dumque hæc tacitus mecum volverem, appar- populum suum. 9 Et sepelierunt eum Isaac et Ismaël
uit Rebecca veniens cum hydria, quam portabat in sca- filii sui in spelunca duplici, quæ sita est in agro Ephron
pula : descenditque ad fontem, et hausit aquam. Et filii Seor Hethæi, e regione Mambre, 10 quem emerat a
aio ad eam : Da mihi paululum bibere. 46 Quæ festi- filiis Heth : ibi sepultus est ipse, et Sara uxor ejus. 11 Et
nans deposuit hydriam de humero, et dixit mihi : Et post obitum illius benedixit Deus Isaac filio ejus, qui
tu bibe, et camelis tuis tribuam potum. Bibi, et ada- habitabat juxta puteum nomine Viventis et videntis.
quavit camelos. 47 Interrogavique eam, et dixi : Cujus 12
Hæ sunt generationes Ismaël filii Abrahæ, quem
es filia ? Quæ respondit : Filia Bathuelis sum, filii Na- peperit ei Agar Ægyptia, famula Saræ : et 13 hæc no-
chor, quem peperit ei Melcha. Suspendi itaque inaures mina filiorum ejus in vocabulis et generationibus suis.
ad ornandam faciem ejus, et armillas posui in manibus Primogenitus Ismaëlis Nabaioth, deinde Cedar, et Ad-
ejus. 48 Pronusque adoravi Dominum, benedicens Do- beel, et Mabsam, 14 Masma quoque, et Duma, et Mas-
mino Deo domini mei Abraham, qui perduxit me recto sa, 15 Hadar, et Thema, et Jethur, et Naphis, et Cedma.
16
itinere, ut sumerem filiam fratris domini mei filio ejus. Isti sunt filii Ismaëlis : et hæc nomina per castella et
49
Quam ob rem si facitis misericordiam et veritatem oppida eorum, duodecim principes tribuum suarum.
17
cum domino meo, indicate mihi : sin autem aliud pla- Et facti sunt anni vitæ Ismaëlis centum triginta sep-
cet, et hoc dicite mihi, ut vadam ad dextram, sive ad tem, deficiensque mortuus est, et appositus ad popu-
sinistram. lum suum. 18 Habitavit autem ab Hevila usque Sur,
50
Responderuntque Laban et Bathuel : A Domino quæ respicit Ægyptum introëuntibus Assyrios ; coram
egressus est sermo : non possumus extra placitum ejus cunctis fratribus suis obiit.
quidquam aliud loqui tecum. 51 En Rebecca coram te 19
Hæ quoque sunt generationes Isaac filii Abraham :
est, tolle eam, et proficiscere, et sit uxor filii domini Abraham genuit Isaac : 20 qui cum quadraginta esset
tui, sicut locutus est Dominus. 52 Quod cum audis- annorum, duxit uxorem Rebeccam filiam Bathuelis Sy-
set puer Abraham, procidens adoravit in terram Do- ri de Mesopotamia, sororem Laban. 21 Deprecatusque
minum. 53 Prolatisque vasis argenteis, et aureis, ac ve- est Isaac Dominum pro uxore sua, eo quod esset ste-
stibus, dedit ea Rebecca pro munere : fratribus quoque rilis : qui exaudivit eum, et dedit conceptum Rebec-
ejus et matri dona obtulit. 54 Inito convivio, vescentes cæ. 22 Sed collidebantur in utero ejus parvuli ; quæ
pariter et bibentes manserunt ibi. Surgens autem ma- ait : Si sic mihi futurum erat, quid necesse fuit con-
ne, locutus est puer : Dimitte me, ut vadam ad domi- cipere ? perrexitque ut consuleret Dominum. 23 Qui
num meum. 55 Responderuntque fratres ejus et mater : respondens ait :
Maneat puella saltem decem dies apud nos, et postea
proficiscetur. 56 Nolite, ait, me retinere, quia Dominus Duæ gentes sunt in utero tuo,
direxit viam meam : dimittite me ut pergam ad do- et duo populi ex ventre tuo dividentur,
minum meum. 57 Et dixerunt : Vocemus puellam, et populusque populum superabit,
quæramus ipsius voluntatem. 58 Cumque vocata ve- et major serviet minori.
nisset, sciscitati sunt : Vis ire cum homine isto ? Quæ 24
Jam tempus pariendi advenerat, et ecce gemini in
ait : Vadam. 59 Dimiserunt ergo eam, et nutricem illius, utero ejus reperti sunt. 25 Qui prior egressus est, rufus
servumque Abraham, et comites ejus, 60 imprecantes erat, et totus in morem pellis hispidus : vocatumque
prospera sorori suæ, atque dicentes : Soror nostra es, est nomen ejus Esau. Protinus alter egrediens, plantam
crescas in mille millia, et possideat semen tuum portas fratris tenebat manu : et idcirco appellavit eum Jacob.
inimicorum suorum. 61 Igitur Rebecca et puellæ illius, 26
Sexagenarius erat Isaac quando nati sunt ei parvuli.
ascensis camelis, secutæ sunt virum : qui festinus re- 27
Quibus adultis, factus est Esau vir gnarus venandi,
vertebatur ad dominum suum. 62 Eo autem tempore et homo agricola : Jacob autem vir simplex habitabat
deambulabat Isaac per viam quæ ducit ad puteum, cu- in tabernaculis. 28 Isaac amabat Esau, eo quod de vena-
jus nomen est Viventis et videntis : habitabat enim in tionibus illius vesceretur : et Rebecca diligebat Jacob.
terra australi : 63 et egressus fuerat ad meditandum in 29
Coxit autem Jacob pulmentum : ad quem cum ve-
agro, inclinata jam die : cumque elevasset oculos, vidit nisset Esau de agro lassus, 30 ait : Da mihi de coctione
camelos venientes procul. 64 Rebecca quoque, conspec- hac rufa, quia oppido lassus sum. Quam ob causam
to Isaac, descendit de camelo, 65 et ait ad puerum : Quis vocatum est nomen ejus Edom. 31 Cui dixit Jacob : Ven-
est ille homo qui venit per agrum in occursum nobis ? de mihi primogenita tua. 32 Ille respondit : En morior,
Dixitque ei : Ipse est dominus meus. At illa tollens quid mihi proderunt primogenita ? 33 Ait Jacob : Ju-
cito pallium, operuit se. 66 Servus autem cuncta, quæ ra ergo mihi. Juravit ei Esau et vendidit primogenita.
gesserat, narravit Isaac. 67 Qui introduxit eam in taber- 34
Et sic, accepto pane et lentis edulio, comedit et bibit,
naculum Saræ matris suæ, et accepit eam uxorem : et et abiit, parvipendens quod primogenita vendidisset.
in tantum dilexit eam, ut dolorem, qui ex morte matris
ejus acciderat, temperaret.
12 G ENESIS

Orta autem fame super terram post eam sterili- ni. 30 Fecit ergo eis convivium, et post cibum et po-
26 tatem, quæ acciderat in diebus Abraham, abiit
Isaac ad Abimelech regem Palæstinorum in Gerara.
tum 31 surgentes mane, juraverunt sibi mutuo : dimi-
sitque eos Isaac pacifice in locum suum. 32 Ecce autem
2
Apparuitque ei Dominus, et ait : Ne descendas in venerunt in ipso die servi Isaac annuntiantes ei de pu-
Ægyptum, sed quiesce in terra quam dixero tibi, 3 et teo, quem foderant, atque dicentes : Invenimus aquam.
33
peregrinare in ea : eroque tecum, et benedicam tibi : Unde appellavit eum Abundantiam : et nomen ur-
tibi enim et semini tuo dabo universas regiones has, bi impositum est Bersabee, usque in præsentem diem.
34
complens juramentum quod spopondi Abraham patri Esau vero quadragenarius duxit uxores, Judith filiam
tuo. 4 Et multiplicabo semen tuum sicut stellas cæli : Beeri Hethæi, et Basemath filiam Elon ejusdem loci :
35
daboque posteris tuis universas regiones has : et bene- quæ ambæ offenderant animum Isaac et Rebeccæ.
dicentur in semine tuo omnes gentes terræ, 5 eo quod
Senuit autem Isaac, et caligaverunt oculi ejus,
obedierit Abraham voci meæ, et custodierit præcepta
et mandata mea, et cæremonias legesque servaverit.
27 et videre non poterat : vocavitque Esau filium
suum majorem, et dixit ei : Fili mi ? Qui respondit :
6
Mansit itaque Isaac in Geraris.
7
Adsum. 2 Cui pater : Vides, inquit, quod senuerim,
Qui cum interrogaretur a viris loci illius super uxo- et ignorem diem mortis meæ. 3 Sume arma tua, pha-
re sua, respondit : Soror mea est : timuerat enim retram, et arcum, et egredere foras : cumque venatu
confiteri quod sibi esset sociata conjugio, reputans ne aliquid apprehenderis, 4 fac mihi inde pulmentum si-
forte interficerent eum propter illius pulchritudinem. cut velle me nosti, et affer ut comedam : et benedicat
8
Cumque pertransissent dies plurimi, et ibidem mo- tibi anima mea antequam moriar. 5 Quod cum audis-
raretur, prospiciens Abimelech rex Palæstinorum per set Rebecca, et ille abiisset in agrum ut jussionem patris
fenestram, vidit eum jocantem cum Rebecca uxore sua. impleret, 6 dixit filio suo Jacob : Audivi patrem tuum
9
Et accersito eo, ait : Perspicuum est quod uxor tua sit : loquentem cum Esau fratre tuo, et dicentem ei : 7 Affer
cur mentitus es eam sororem tuam esse ? Respondit : mihi de venatione tua, et fac cibos ut comedam, et be-
Timui ne morerer propter eam. 10 Dixitque Abimele- nedicam tibi coram Domino antequam moriar. 8 Nunc
ch : Quare imposuisti nobis ? potuit coire quispiam de ergo, fili mi, acquiesce consiliis meis : 9 et pergens ad
populo cum uxore tua, et induxeras super nos grande gregem, affer mihi duos hædos optimos, ut faciam ex
peccatum. Præcepitque omni populo, dicens : 11 Qui eis escas patri tuo, quibus libenter vescitur : 10 quas
tetigerit hominis hujus uxorem, morte morietur. cum intuleris, et comederit, benedicat tibi priusquam
12
Sevit autem Isaac in terra illa, et invenit in ipso an- moriatur. 11 Cui ille respondit : Nosti quod Esau frater
no centuplum : benedixitque ei Dominus. 13 Et locuple- meus homo pilosus sit, et ego lenis : 12 si attrectave-
tatus est homo, et ibat proficiens atque succrescens, do- rit me pater meus, et senserit, timeo ne putet me sibi
nec magnus vehementer effectus est : 14 habuit quoque voluisse illudere, et inducam super me maledictionem
possessiones ovium et armentorum, et familiæ pluri- pro benedictione. 13 Ad quem mater : In me sit, ait,
mum. Ob hoc invidentes ei Palæstini, 15 omnes puteos, ista maledictio, fili mi : tantum audi vocem meam, et
quos foderant servi patris illius Abraham, illo tempo- pergens, affer quæ dixi. 14 Abiit, et attulit, deditque ma-
re obstruxerunt, implentes humo : 16 in tantum, ut ipse tri. Paravit illa cibos, sicut velle noverat patrem illius.
Abimelech diceret ad Isaac : Recede a nobis, quoniam 15
Et vestibus Esau valde bonis, quas apud se habebat
potentior nobis factus es valde. 17 Et ille discedens, ut domi, induit eum : 16 pelliculasque hædorum circum-
veniret ad torrentem Geraræ, habitaretque ibi, 18 rur- dedit manibus, et colli nuda protexit : 17 deditque pul-
sum fodit alios puteos, quos foderant servi patris sui mentum, et panes, quos coxerat, tradidit. 18 Quibus il-
Abraham, et quos, illo mortuo, olim obstruxerant Phi- latis, dixit : Pater mi ? At ille respondit : Audio. Quis
listhiim : appellavitque eos eisdem nominibus quibus es tu, fili mi ? 19 Dixitque Jacob : Ego sum primogeni-
ante pater vocaverat. 19 Foderuntque in torrente, et re- tus tuus Esau : feci sicut præcepisti mihi : surge, sede,
pererunt aquam vivam. 20 Sed et ibi jurgium fuit pasto- et comede de venatione mea, ut benedicat mihi anima
rum Geraræ adversus pastores Isaac, dicentium : No- tua. 20 Rursumque Isaac ad filium suum : Quomodo,
stra est aqua, quam ob rem nomen putei ex eo, quod inquit, tam cito invenire potuisti, fili mi ? Qui respon-
acciderat, vocavit Calumniam. 21 Foderunt autem et dit : Voluntas Dei fuit ut cito occurreret mihi quod vo-
alium : et pro illo quoque rixati sunt, appellavitque lebam. 21 Dixitque Isaac : Accede huc, ut tangam te, fili
eum Inimicitias. 22 Profectus inde fodit alium puteum, mi, et probem utrum tu sis filius meus Esau, an non.
pro quo non contenderunt : itaque vocavit nomen ejus 22
Accessit ille ad patrem, et palpato eo, dixit Isaac :
Latitudo, dicens : Nunc dilatavit nos Dominus, et fecit Vox quidem, vox Jacob est : sed manus, manus sunt
crescere super terram. Esau. 23 Et non cognovit eum, quia pilosæ manus simi-
23
Ascendit autem ex illo loco in Bersabee, 24 ubi ap- litudinem majoris expresserant. Benedicens ergo illi,
paruit ei Dominus in ipsa nocte, dicens : Ego sum Deus 24
ait : Tu es filius meus Esau ? Respondit : Ego sum.
Abraham patris tui : noli timere, quia ego tecum sum : 25
At ille : Affer mihi, inquit, cibos de venatione tua, fili
benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum propter mi, ut benedicat tibi anima mea. Quos cum oblatos co-
servum meum Abraham. 25 Itaque ædificavit ibi al- medisset, obtulit ei etiam vinum. Quo hausto, 26 dixit
tare : et invocato nomine Domini, extendit taberna- ad eum : Accede ad me, et da mihi osculum, fili mi.
culum, præcepitque servis suis ut foderunt puteum. 27
Accessit, et osculatus est eum. Statimque ut sensit
26
Ad quem locum cum venissent de Geraris Abime- vestimentorum illius fragrantiam, benedicens illi, ait :
lech, et Ochozath amicus illius, et Phicol dux militum,
27
locutus est eis Isaac : Quid venistis ad me, hominem Ecce odor filii mei
quem odistis, et expulistis a vobis ? 28 Qui responde- sicut odor agri pleni,
runt : Vidimus tecum esse Dominum, et idcirco nos cui benedixit Dominus.
28
diximus : Sit juramentum inter nos, et ineamus fœdus, Det tibi Deus de rore cæli
29
ut non facias nobis quidquam mali, sicut et nos ni- et de pinguedine terræ
hil tuorum attigimus, nec fecimus quod te læderet : abundantiam frumenti et vini.
29
sed cum pace dimisimus auctum benedictione Domi- Et serviant tibi populi,
G ENESIS 13

et adorent te tribus : in Syriam : 8 probans quoque quod non libenter aspi-


esto dominus fratrum tuorum, ceret filias Chanaan pater suus : 9 ivit ad Ismaëlem, et
et incurventur ante te filii matris tuæ : duxit uxorem absque iis, quas prius habebat, Maheleth
qui maledixerit tibi, sit ille maledictus, filiam Ismaël filii Abraham, sororem Nabaioth.
10
et qui benedixerit tibi, benedictionibus Igitur egressus Jacob de Bersabee, pergebat Haran.
11
repleatur. Cumque venisset ad quemdam locum, et vellet in eo
30
Vix Isaac sermonem impleverat, et egresso Jacob requiescere post solis occubitum, tulit de lapidibus qui
foras, venit Esau, 31 coctosque de venatione cibos intu- jacebant, et supponens capiti suo, dormivit in eodem
lit patri, dicens : Surge, pater mi, et comede de vena- loco. 12 Viditque in somnis scalam stantem super ter-
tione filii tui, ut benedicat mihi anima tua. 32 Dixitque ram, et cacumen illius tangens cælum : angelos quoque
illi Isaac : Quis enim es tu ? Qui respondit : Ego sum Dei ascendentes et descendentes per eam, 13 et Domi-
filius tuus primogenitus Esau. 33 Expavit Isaac stupore num innixum scalæ dicentem sibi : Ego sum Dominus
vehementi : et ultra quam credi potest admirans, ait : Deus Abraham patris tui, et Deus Isaac : terram, in qua
Quis igitur ille est qui dudum captam venationem at- dormis, tibi dabo et semini tuo. 14 Eritque semen tuum
tulit mihi, et comedi ex omnibus priusquam tu veni- quasi pulvis terræ : dilataberis ad occidentem, et orien-
res ; benedixique ei, et erit benedictus ? 34 Auditis Esau tem, et septentrionem, et meridiem : et benedicentur in
sermonibus patris, irrugiit clamore magno : et conster- te et in semine tuo cunctæ tribus terræ. 15 Et ero custos
natus, ait : Benedic etiam et mihi, pater mi. 35 Qui ait : tuus quocumque perrexeris, et reducam te in terram
Venit germanus tuus fraudulenter, et accepit benedic- hanc : nec dimittam nisi complevero universa quæ di-
tionem tuam. 36 At ille subjunxit : Juste vocatum est xi. 16 Cumque evigilasset Jacob de somno, ait : Vere Do-
nomen ejus Jacob : supplantavit enim me en altera vi- minus est in loco isto, et ego nesciebam. 17 Pavensque,
ce : primogenita mea ante tulit, et nunc secundo sur- Quam terribilis est, inquit, locus iste ! non est hic aliud
ripuit benedictionem meam. Rursumque ad patrem : nisi domus Dei, et porta cæli. 18 Surgens ergo Jacob ma-
Numquid non reservasti, ait, et mihi benedictionem ? ne, tulit lapidem quem supposuerat capiti suo, et erexit
37
Respondit Isaac : Dominum tuum illum constitui, et in titulum, fundens oleum desuper. 19 Appellavitque
omnes fratres ejus servituti illius subjugavi ; frumento nomen urbis Bethel, quæ prius Luza vocabatur. 20 Vovit
et vino stabilivi eum : et tibi post hæc, fili mi, ultra quid etiam votum, dicens : Si fuerit Deus mecum, et custo-
faciam ? 38 Cui Esau : Num unam, inquit, tantum be- dierit me in via, per quam ego ambulo, et dederit mihi
nedictionem habes, pater ? mihi quoque obsecro ut be- panem ad vescendum, et vestimentum ad induendum,
21
nedicas. Cumque ejulatu magno fleret, 39 motus Isaac, reversusque fuero prospere ad domum patris mei :
dixit ad eum : erit mihi Dominus in Deum, 22 et lapis iste, quem erexi
in titulum, vocabitur Domus Dei : cunctorumque quæ
In pinguedine terræ, dederis mihi, decimas offeram tibi.
et in rore cæli desuper, 40 erit benedictio tua.
Profectus ergo Jacob venit in terram orientalem.
Vives in gladio, et fratri tuo servies :
tempusque veniet, cum excutias et solvas 29 2
Et vidit puteum in agro, tres quoque greges
ovium accubantes juxta eum : nam ex illo adaquaban-
jugum ejus de cervicibus tuis.
41 tur pecora, et os ejus grandi lapide claudebatur. 3 Mo-
Oderat ergo semper Esau Jacob pro benedictione
risque erat ut cunctis ovibus congregatis devolverent
qua benedixerat ei pater : dixitque in corde suo : Ve-
lapidem, et refectis gregibus rursum super os putei po-
nient dies luctus patris mei, et occidam Jacob fratrem
nerent. 4 Dixitque ad pastores : Fratres, unde estis ?
meum. 42 Nuntiata sunt hæc Rebeccæ : quæ mittens et
Qui responderunt : De Haran. 5 Quos interrogans,
vocans Jacob filium suum, dixit ad eum : Ecce Esau fra-
Numquid, ait, nostis Laban filium Nachor ? Dixerunt :
ter tuus minatur ut occidat te. 43 Nunc ergo, fili mi, au-
Novimus. 6 Sanusne est ? inquit. Valet, inquiunt : et
di vocem meam, et consurgens fuge ad Laban fratrem
ecce Rachel filia ejus venit cum grege suo. 7 Dixitque
meum in Haran : 44 habitabisque cum eo dies paucos,
Jacob : Adhuc multum diei superest, nec est tempus
donec requiescat furor fratris tui, 45 et cesset indignatio
ut reducantur ad caulas greges : date ante potum ovi-
ejus, obliviscaturque eorum quæ fecisti in eum : postea
bus, et sic eas ad pastum reducite. 8 Qui responderunt :
mittam, et adducam te inde huc : cur utroque orbabor
Non possumus, donec omnia pecora congregentur, et
filio in uno die ? 46 Dixitque Rebecca ad Isaac : Tæ-
amoveamus lapidem de ore putei, ut adaquemus gre-
det me vitæ meæ propter filias Heth : si acceperit Jacob
ges. 9 Adhuc loquebantur, et ecce Rachel veniebat cum
uxorem de stirpe hujus terræ, nolo vivere.
ovibus patris sui : nam gregem ipsa pascebat. 10 Quam
Vocavit itaque Isaac Jacob, et benedixit eum, cum vidisset Jacob, et sciret consobrinam suam, oves-
28 præcepitque ei dicens : Noli accipere conjugem
de genere Chanaan : 2 sed vade, et proficiscere in Me-
que Laban avunculi sui, amovit lapidem quo puteus
claudebatur. 11 Et adaquato grege, osculatus est eam :
sopotamiam Syriæ, ad domum Bathuel patris matris et elevata voce flevit, 12 et indicavit ei quod frater esset
tuæ, et accipe tibi inde uxorem de filiabus Laban avun- patris sui, et filius Rebeccæ : at illa festinans nuntiavit
culi tui. 3 Deus autem omnipotens benedicat tibi, et patri suo. 13 Qui cum audisset venisse Jacob filium so-
crescere te faciat, atque multiplicet, ut sis in turbas po- roris suæ, cucurrit obviam ei : complexusque eum, et
pulorum. 4 Et det tibi benedictiones Abrahæ, et semini in oscula ruens, duxit in domum suam. Auditis autem
tuo post te : ut possideas terram peregrinationis tuæ, causis itineris, 14 respondit : Os meum es, et caro mea.
quam pollicitus est avo tuo. 5 Cumque dimisisset eum Et postquam impleti sunt dies mensis unius, 15 dixit ei :
Isaac, profectus venit in Mesopotamiam Syriæ ad La- Num quia frater meus es, gratis servies mihi ? dic quid
ban filium Bathuel Syri, fratrem Rebeccæ matris suæ. mercedis accipias.
6 16
Videns autem Esau quod benedixisset pater suus Ja- Habebat vero duas filias : nomen majoris Lia, mi-
cob, et misisset eum in Mesopotamiam Syriæ, ut inde nor vero appellabatur Rachel. 17 Sed Lia lippis erat ocu-
uxorem duceret ; et quod post benedictionem præce- lis : Rachel decora facie, et venusto aspectu. 18 Quam
pisset ei, dicens : Non accipies uxorem de filiabus Cha- diligens Jacob, ait : Serviam tibi pro Rachel filia tua mi-
naan : 7 quodque obediens Jacob parentibus suis isset nore, septem annis. 19 Respondit Laban : Melius est ut
14 G ENESIS

tibi eam dem quam alteri viro : mane apud me. 20 Ser- ei sex filios : et idcirco appellavit nomen ejus Zabu-
vivit ergo Jacob pro Rachel septem annis : et videban- lon. 21 Post quem peperit filiam, nomine Dinam. 22 Re-
tur illi pauci dies præ amoris magnitudine. 21 Dixitque cordatus quoque Dominus Rachelis, exaudivit eam, et
ad Laban : Da mihi uxorem meam : quia jam tempus aperuit vulvam ejus. 23 Quæ concepit, et peperit filium,
impletum est, ut ingrediar ad illam. 22 Qui vocatis mul- dicens : Abstulit Deus opprobrium meum. 24 Et voca-
tis amicorum turbis ad convivium, fecit nuptias. 23 Et vit nomen ejus Joseph, dicens : Addat mihi Dominus
vespere Liam filiam suam introduxit ad eum, 24 dans filium alterum. 25 Nato autem Joseph, dixit Jacob soce-
ancillam filiæ, Zelpham nomine. Ad quam cum ex mo- ro suo : Dimitte me ut revertar in patriam, et ad terram
re Jacob fuisset ingressus, facto mane vidit Liam : 25 et meam. 26 Da mihi uxores, et liberos meos, pro quibus
dixit ad socerum suum : Quid est quod facere voluisti ? servivi tibi, ut abeam : tu nosti servitutem qua servivi
nonne pro Rachel servivi tibi ? quare imposuisti mihi ? tibi.
26 27
Respondit Laban : Non est in loco nostro consuetu- Ait illi Laban : Inveniam gratiam in conspectu tuo,
dinis, ut minores ante tradamus ad nuptias. 27 Imple experimento didici, quia benedixerit mihi Deus prop-
hebdomadam dierum hujus copulæ : et hanc quoque ter te : 28 constitue mercedem tuam quam dem tibi.
29
dabo tibi pro opere quo serviturus es mihi septem an- At ille respondit : Tu nosti quomodo servierim tibi,
nis aliis. 28 Acquievit placito : et hebdomada transacta, et quanta in manibus meis fuerit possessio tua. 30 Mo-
Rachel duxit uxorem : 29 cui pater servam Balam tra- dicum habuisti antequam venirem ad te, et nunc di-
diderat. 30 Tandemque potitus optatis nuptiis, amorem ves effectus es : benedixitque tibi Dominus ad introi-
sequentis priori prætulit, serviens apud eum septem tum meum. Justum est igitur ut aliquando provideam
annis aliis. etiam domui meæ. 31 Dixitque Laban : Quid tibi da-
31
Videns autem Dominus quod despiceret Liam, bo ? At ille ait : Nihil volo : sed si feceris quod postulo,
aperuit vulvam ejus, sorore sterili permanente. 32 Quæ iterum pascam, et custodiam pecora tua. 32 Gyra om-
conceptum genuit filium, vocavitque nomen ejus Ru- nes greges tuos, et separa cunctas oves varias, et sparso
ben, dicens : Vidit Dominus humilitatem meam : nunc vellere ; quodcumque furvum, et maculosum, varium-
amabit me vir meus. 33 Rursumque concepit et pepe- que fuerit, tam in ovibus quam in capris, erit merces
rit filium, et ait : Quoniam audivit me Dominus haberi mea. 33 Respondebitque mihi cras justitia mea, quan-
contemptui, dedit etiam istum mihi ; vocavitque no- do placiti tempus advenerit coram te : et omnia quæ
men ejus Simeon. 34 Concepitque tertio, et genuit alium non fuerint varia, et maculosa, et furva, tam in ovibus
filium : dixitque : Nunc quoque copulabitur mihi ma- quam in capris, furti me arguent. 34 Dixitque Laban :
ritus meus : eo quod pepererim ei tres filios : et idcirco Gratum habeo quod petis. 35 Et separavit in die illa ca-
appellavit nomen ejus Levi. 35 Quarto concepit, et pe- pras, et oves, et hircos, et arietes varios, atque maculo-
perit filium, et ait : Modo confitebor Domino, et ob hoc sos : cunctum autem gregem unicolorem, id est albi et
vocavit eum Judam : cessavitque parere. nigri velleris, tradidit in manu filiorum suorum. 36 Et
posuit spatium itineris trium dierum inter se et gene-
Cernens autem Rachel quod infecunda esset, in-
30 vidit sorori suæ, et ait marito suo : Da mihi li-
beros, alioquin moriar. 2 Cui iratus respondit Jacob :
rum, qui pascebat reliquos greges ejus. 37 Tollens er-
go Jacob virgas populeas virides, et amygdalinas, et ex
platanis, ex parte decorticavit eas : detractisque cortici-
Num pro Deo ego sum, qui privavit te fructu ventris
bus, in his, quæ spoliata fuerant, candor apparuit : illa
tui ? 3 At illa : Habeo, inquit, famulam Balam : ingre-
vero quæ integra fuerant, viridia permanserunt : atque
dere ad illam, ut pariat super genua mea, et habeam
in hunc modum color effectus est varius. 38 Posuitque
ex illa filios. 4 Deditque illi Balam in conjugium : quæ,
5 eas in canalibus, ubi effundebatur aqua : ut cum venis-
ingresso ad se viro, concepit, et peperit filium. 6 Di-
sent greges ad bibendum, ante oculos haberent virgas,
xitque Rachel : Judicavit mihi Dominus, et exaudivit
et in aspectu earum conciperent. 39 Factumque est ut in
vocem meam, dans mihi filium, et idcirco appellavit
ipso calore coitus, oves intuerentur virgas, et parerent
nomen ejus Dan. 7 Rursumque Bala concipiens, pepe-
maculosa, et varia, et diverso colore respersa. 40 Divi-
rit alterum, 8 pro quo ait Rachel : Comparavit me Deus
sitque gregem Jacob, et posuit virgas in canalibus an-
cum sorore mea, et invalui : vocavitque eum Nephtha-
te oculos arietum : erant autem alba et nigra quæque,
li. 9 Sentiens Lia quod parere desiisset, Zelpham an-
Laban ; cetera vero, Jacob, separatis inter se gregibus.
cillam suam marito tradidit. 10 Qua post conceptum 41
Igitur quando primo tempore ascendebantur oves,
edente filium, 11 dixit : Feliciter, et idcirco vocavit no-
ponebat Jacob virgas in canalibus aquarum ante ocu-
men ejus Gad. 12 Peperit quoque Zelpha alterum. 13 Di-
los arietum et ovium, ut in earum contemplatione con-
xitque Lia : Hoc pro beatitudine mea : beatam quippe
ciperent : 42 quando vero serotina admissura erat, et
me dicent mulieres : propterea appellavit eum Aser.
14 conceptus extremus, non ponebat eas. Factaque sunt
Egressus autem Ruben tempore messis triticeæ in
ea quæ erant serotina, Laban : et quæ primi temporis,
agrum, reperit mandragoras, quas matri Liæ detulit.
Jacob. 43 Ditatusque est homo ultra modum, et habuit
Dixitque Rachel : Da mihi partem de mandragoris fi-
greges multos, ancillas et servos, camelos et asinos.
lii tui. 15 Illa respondit : Parumne tibi videtur quod
præripueris maritum mihi, nisi etiam mandragoras filii Postquam autem audivit verba filiorum Laban
mei tuleris ? Ait Rachel : Dormiat tecum hac nocte pro
mandragoris filii tui. 16 Redeuntique ad vesperam Ja-
31 dicentium : Tulit Jacob omnia quæ fuerunt pa-
tris nostri, et de illius facultate ditatus, factus est incly-
2
cob de agro, egressa est in occursum ejus Lia, et Ad me, tus : animadvertit quoque faciem Laban, quod non es-
inquit, intrabis : quia mercede conduxi te pro mandra- set erga se sicut heri et nudiustertius, 3 maxime dicente
goris filii mei. Dormivitque cum ea nocte illa. 17 Et ex- sibi Domino : Revertere in terram patrum tuorum, et
audivit Deus preces ejus, concepitque et peperit filium ad generationem tuam, eroque tecum. 4 Misit, et voca-
quintum, 18 et ait : Dedit Deus mercedem mihi, quia vit Rachel et Liam in agrum, ubi pascebat greges, 5 di-
dedi ancillam meam viro meo : appellavitque nomen xitque eis : Video faciem patris vestri quod non sit erga
ejus Issachar. 19 Rursum Lia concipiens, peperit sex- me sicut heri et nudiustertius : Deus autem patris mei
tum filium, 20 et ait : Dotavit me Deus dote bona : etiam fuit mecum. 6 Et ipsæ nostis quod totis viribus meis
hac vice mecum erit maritus meus, eo quod genuerim servierim patri vestro. 7 Sed et pater vester circumve-
G ENESIS 15

nit me et mutavit mercedem meam decem vicibus : et tecum ? oves tuæ et capræ steriles non fuerunt, arietes
tamen non dimisit eum Deus ut noceret mihi. 8 Si quan- gregis tui non comedi : 39 nec captum a bestia osten-
do dixit : Variæ erunt mercedes tuæ : pariebant omnes di tibi, ego damnum omne reddebam : quidquid furto
oves varios fœtus ; quando vero e contrario, ait : Al- peribat, a me exigebas : 40 die noctuque æstu urebar,
ba quæque accipies pro mercede : omnes greges alba et gelu, fugiebatque somnus ab oculis meis. 41 Sicque
pepererunt. 9 Tulitque Deus substantiam patris vestri, per viginti annos in domo tua servivi tibi, quatuorde-
et dedit mihi. 10 Postquam enim conceptus ovium tem- cim pro filiabus, et sex pro gregibus tuis : immutasti
pus advenerat, levavi oculos meos, et vidi in somnis quoque mercedem meam decem vicibus. 42 Nisi Deus
ascendentes mares super feminas, varios et maculosos, patris mei Abraham, et timor Isaac affuisset mihi, for-
et diversorum colorum. 11 Dixitque angelus Dei ad me sitan modo nudum me dimisisses : afflictionem meam
in somnis : Jacob ? Et ego respondi : Adsum. 12 Qui ait : et laborem manuum mearum respexit Deus, et arguit
Leva oculos tuos, et vide universos masculos ascen- te heri.
43
dentes super feminas, varios, maculosos, atque resper- Respondit ei Laban : Filiæ meæ et filii, et greges
sos. Vidi enim omnia quæ fecit tibi Laban. 13 Ego sum tui, et omnia quæ cernis, mea sunt : quid possum face-
Deus Bethel, ubi unxisti lapidem, et votum vovisti mi- re filiis et nepotibus meis ? 44 Veni ergo, et ineamus fœ-
hi. Nunc ergo surge, et egredere de terra hac, revertens dus, ut sit in testimonium inter me et te. 45 Tulit itaque
in terram nativitatis tuæ. 14 Responderuntque Rachel et Jacob lapidem, et erexit illum in titulum : 46 dixitque
Lia : Numquid habemus residui quidquam in faculta- fratribus suis : Afferte lapides. Qui congregantes fe-
tibus et hæreditate domus patris nostri ? 15 nonne quasi cerunt tumulum, comederuntque super eum : 47 quem
alienas reputavit nos, et vendidit, comeditque pretium vocavit Laban Tumulum testis : et Jacob, Acervum te-
nostrum ? 16 Sed Deus tulit opes patris nostri, et eas stimonii, uterque juxta proprietatem linguæ suæ. 48 Di-
tradidit nobis, ac filiis nostris : unde omnia quæ præ- xitque Laban : Tumulus iste erit testis inter me et te
cepit tibi Deus, fac. 17 Surrexit itaque Jacob, et impositis hodie, et idcirco appellatum est nomen ejus Galaad, id
liberis ac conjugibus suis super camelos, abiit. 18 Tulit- est, Tumulus testis. 49 Intueatur et judicet Dominus in-
que omnem substantiam suam, et greges, et quidquid ter nos quando recesserimus a nobis, 50 si afflixeris filias
in Mesopotamia acquisierat, pergens ad Isaac patrem meas, et si introduxeris alias uxores super eas : nullus
suum in terram Chanaan. sermonis nostri testis est absque Deo, qui præsens re-
19 spicit. 51 Dixitque rursus ad Jacob : En tumulus hic,
Eo tempore ierat Laban ad tondendas oves, et Ra-
et lapis quem erexi inter me et te, 52 testis erit : tumu-
chel furata est idola patris sui. 20 Noluitque Jacob con-
lus, inquam, iste et lapis sint in testimonium, si aut ego
fiteri socero suo quod fugeret. 21 Cumque abiisset tam
transiero illum pergens ad te, aut tu præterieris, ma-
ipse quam omnia quæ juris sui erant, et amne transmis-
lum mihi cogitans. 53 Deus Abraham, et Deus Nachor,
so pergeret contra montem Galaad, 22 nuntiatum est
judicet inter nos, Deus patris eorum. Juravit ergo Ja-
Laban die tertio quod fugeret Jacob. 23 Qui, assump-
cob per timorem patris sui Isaac : 54 immolatisque vic-
tis fratribus suis, persecutus est eum diebus septem :
timis in monte, vocavit fratres suos ut ederent panem.
et comprehendit eum in monte Galaad. 24 Viditque in
Qui cum comedissent, manserunt ibi : 55 Laban vero de
somnis dicentem sibi Deum : Cave ne quidquam aspe-
nocte consurgens, osculatus est filios, et filias suas, et
re loquaris contra Jacob. 25 Jamque Jacob extenderat
benedixit illis : reversusque est in locum suum.
in monte tabernaculum : cumque ille consecutus fuis-
set eum cum fratribus suis, in eodem monte Galaad fi- Jacob quoque abiit itinere quo cœperat : fuerunt-
xit tentorium. 26 Et dixit ad Jacob : Quare ita egisti,
ut clam me abigeres filias meas quasi captivas gladio ?
32 que ei obviam angeli Dei. 2 Quos cum vidisset,
ait : Castra Dei sunt hæc : et appellavit nomen loci il-
27
cur ignorante me fugere voluisti, nec indicare mihi, lius Mahanaim, id est, Castra. 3 Misit autem et nun-
ut prosequerer te cum gaudio, et canticis, et tympanis, tios ante se ad Esau fratrem suum in terram Seir, in
et citharis ? 28 Non es passus ut oscularer filios meos et regionem Edom : 4 præcepitque eis, dicens : Sic loqui-
filias : stulte operatus es : et nunc quidem 29 valet ma- mini domino meo Esau : Hæc dicit frater tuus Jacob :
nus mea reddere tibi malum : sed Deus patris vestri he- Apud Laban peregrinatus sum, et fui usque in præsen-
ri dixit mihi : Cave ne loquaris contra Jacob quidquam tem diem. 5 Habeo boves, et asinos, et oves, et servos,
durius. 30 Esto, ad tuos ire cupiebas, et desiderio erat et ancillas : mittoque nunc legationem ad dominum
tibi domus patris tui : cur furatus es deos meos ? 31 Re- meum, ut inveniam gratiam in conspectu tuo. 6 Rever-
spondit Jacob : Quod inscio te profectus sum, timui ne sique sunt nuntii ad Jacob, dicentes : Venimus ad Esau
violenter auferres filias tuas. 32 Quod autem furti me fratrem tuum, et ecce properat tibi in occursum cum
arguis : apud quemcumque inveneris deos tuos, nece- quadringentis viris. 7 Timuit Jacob valde : et perterritus
tur coram fratribus nostris : scrutare, quidquid tuorum divisit populum qui secum erat, greges quoque et oves,
apud me inveneris, et aufer. Hæc dicens, ignorabat et boves, et camelos, in duas turmas, 8 dicens : Si vene-
quod Rachel furata esset idola. 33 Ingressus itaque La- rit Esau ad unam turmam, et percusserit eam, alia tur-
ban tabernaculum Jacob, et Liæ, et utriusque famulæ, ma, quæ relicta est, salvabitur. 9 Dixitque Jacob : Deus
non invenit. Cumque intrasset tentorium Rachelis, 34 il- patris mei Abraham, et Deus patris mei Isaac : Domine
la festinans abscondit idola subter stramenta cameli, et qui dixisti mihi : Revertere in terram tuam, et in locum
sedit desuper : scrutantique omne tentorium, et nihil nativitatis tuæ, et benefaciam tibi : 10 minor sum cunc-
invenienti, 35 ait : Ne irascatur dominus meus quod co- tis miserationibus tuis, et veritate tua quam explevisti
ram te assurgere nequeo : quia juxta consuetudinem servo tuo. In baculo meo transivi Jordanem istum : et
feminarum nunc accidit mihi : sic delusa sollicitudo nunc cum duabus turmis regredior. 11 Erue me de ma-
quærentis est. 36 Tumensque Jacob, cum jurgio ait : nu fratris mei Esau, quia valde eum timeo : ne forte
Quam ob culpam meam, et ob quod peccatum meum veniens percutiat matrem cum filiis. 12 Tu locutus es
sic exarsisti post me, 37 et scrutatus es omnem supellec- quod benefaceres mihi, et dilatares semen meum sicut
tilem meam ? quid invenisti de cuncta substantia do- arenam maris, quæ præ multitudine numerari non po-
mus tuæ ? pone hic coram fratribus meis, et fratribus test. 13 Cumque dormisset ibi nocte illa, separavit de
tuis, et judicent inter me et te. 38 Idcirco viginti annis fui his quæ habebat, munera Esau fratri suo, 14 capras du-
16 G ENESIS

centas, hircos viginti, oves ducentas, et arietes viginti, laborare, morientur una die cuncti greges. 14 Præcedat
15
camelos fœtas cum pullis suis triginta, vaccas qua- dominus meus ante servum suum : et ego sequar pau-
draginta, et tauros viginti, asinas viginti et pullos ea- latim vestigia ejus, sicut videro parvulos meos posse,
rum decem. 16 Et misit per manus servorum suorum donec veniam ad dominum meum in Seir. 15 Respon-
singulos seorsum greges, dixitque pueris suis : Ante- dit Esau : Oro te, ut de populo qui mecum est, saltem
cedite me, et sit spatium inter gregem et gregem. 17 Et socri remaneant viæ tuæ. Non est, inquit, necesse : hoc
præcepit priori, dicens : Si obvium habueris fratrem uno tantum indigeo, ut inveniam gratiam in conspec-
meum Esau, et interrogaverit te : Cujus es ? aut, Quo tu tuo, domine mi. 16 Reversus est itaque illo die Esau
vadis ? aut, Cujus sunt ista quæ sequeris ? 18 responde- itinere quo venerat in Seir. 17 Et Jacob venit in Socoth :
bis : Servi tui Jacob, munera misit domino meo Esau, ubi ædificata domo et fixis tentoriis appellavit nomen
ipse quoque post nos venit. 19 Similiter dedit manda- loci illius Socoth, id est, Tabernacula. 18 Transivitque in
ta secundo, et tertio, et cunctis qui sequebantur greges, Salem urbem Sichimorum, quæ est in terra Chanaan,
dicens : Iisdem verbis loquimini ad Esau cum invene- postquam reversus est de Mesopotamia Syriæ : et ha-
ritis eum. 20 Et addetis : Ipse quoque servus tuus Jacob bitavit juxta oppidum. 19 Emitque partem agri, in qua
iter nostrum insequitur. Dixit enim : Placabo illum mu- fixerat tabernacula, a filiis Hemor patris Sichem cen-
neribus quæ præcedunt, et postea videbo illum : forsi- tum agnis. 20 Et erecto ibi altari, invocavit super illud
tan propitiabitur mihi. 21 Præcesserunt itaque munera fortissimum Deum Israël.
ante eum, ipse vero mansit nocte illa in castris.
Egressa est autem Dina filia Liæ ut videret mu-
22
Cumque mature surrexisset, tulit duas uxores
suas, et totidem famulas cum undecim filiis, et tran-
34 lieres regionis illius. 2 Quam cum vidisset Si-
chem filius Hemor Hevæi, princeps terræ illius, ada-
sivit vadum Jaboc. 23 Traductisque omnibus quæ ad se
mavit eam : et rapuit, et dormivit cum illa, vi oppri-
pertinebant, 24 mansit solus : et ecce vir luctabatur cum
mens virginem. 3 Et conglutinata est anima ejus cum
eo usque mane. 25 Qui cum videret quod eum superare
ea, tristemque delinivit blanditiis. 4 Et pergens ad He-
non posset, tetigit nervum femoris ejus, et statim emar-
mor patrem suum : Accipe, inquit, mihi puellam hanc
cuit. 26 Dixitque ad eum : Dimitte me : jam enim ascen-
conjugem. 5 Quod cum audisset Jacob absentibus filiis,
dit aurora. Respondit : Non dimittam te, nisi benedixe-
et in pastu pecorum occupatis, siluit donec redirent.
ris mihi. 27 Ait ergo : Quod nomen est tibi ? Respondit : 6
Egresso autem Hemor patre Sichem ut loqueretur
Jacob. 28 At ille : Nequaquam, inquit, Jacob appellabi-
ad Jacob, 7 ecce filii ejus veniebant de agro : auditoque
tur nomen tuum, sed Israël : quoniam si contra Deum
quod acciderat, irati sunt valde, eo quod fœdam rem
fortis fuisti, quanto magis contra homines prævalebis ?
29 operatus esset in Israël et, violata filia Jacob, rem illici-
Interrogavit eum Jacob : Dic mihi, quo appellaris no-
tam perpetrasset. 8 Locutus est itaque Hemor ad eos :
mine ? Respondit : Cur quæris nomen meum ? Et be-
Sichem filii mei adhæsit anima filiæ vestræ : date eam
nedixit ei in eodem loco. 30 Vocavitque Jacob nomen lo-
illi uxorem : 9 et jungamus vicissim connubia : filias ve-
ci illius Phanuel, dicens : Vidi Deum facie ad faciem, et
stras tradite nobis, et filias nostras accipite, 10 et habita-
salva facta est anima mea. 31 Ortusque est ei statim sol,
te nobiscum : terra in potestate vestra est : exercete, ne-
postquam transgressus est Phanuel : ipse vero claudi-
gotiamini, et possidete eam. 11 Sed et Sichem ad patrem
cabat pede. 32 Quam ob causam non comedunt nervum
et ad fratres ejus ait : Inveniam gratiam coram vobis :
filii Israël, qui emarcuit in femore Jacob, usque in præ-
et quæcumque statueritis, dabo : 12 augete dotem, et
sentem diem : eo quod tetigerit nervum femoris ejus,
munera postulate, et libenter tribuam quod petieritis :
et obstupuerit.
tantum date mihi puellam hanc uxorem. 13 Responde-
Elevans autem Jacob oculos suos, vidit venien- runt filii Jacob Sichem et patri ejus in dolo, sævientes ob
33 tem Esau, et cum eo quadringentos viros : divi-
sitque filios Liæ et Rachel, ambarumque famularum :
stuprum sororis : 14 Non possumus facere quod petitis,
nec dare sororem nostram homini incircumciso : quod
2
et posuit utramque ancillam, et liberos earum, in prin- illicitum et nefarium est apud nos. 15 Sed in hoc vale-
cipio : Liam vero, et filios ejus, in secundo loco : Ra- bimus fœderari, si volueritis esse similes nostri, et cir-
chel autem et Joseph novissimos. 3 Et ipse progrediens cumcidatur in vobis omne masculini sexus ; 16 tunc da-
adoravit pronus in terram septies, donec appropinqua- bimus et accipiemus mutuo filias vestras ac nostras : et
ret frater ejus. 4 Currens itaque Esau obviam fratri habitabimus vobiscum, erimusque unus populus. 17 Si
suo, amplexatus est eum : stringensque collum ejus, autem circumcidi nolueritis, tollemus filiam nostram,
et osculans flevit. 5 Levatisque oculis, vidit mulieres et et recedemus. 18 Placuit oblatio eorum Hemor, et Si-
parvulos earum, et ait : Quid sibi volunt isti ? et si ad chem filio ejus, 19 nec distulit adolescens quin statim
te pertinent ? Respondit : Parvuli sunt quos donavit quod petebatur expleret : amabat enim puellam valde,
mihi Deus servo tuo. 6 Et appropinquantes ancillæ et et ipse erat inclytus in omni domo patris sui. 20 Ingres-
filii earum, incurvati sunt. 7 Accessit quoque Lia cum sique portam urbis, locuti sunt ad populum : 21 Viri isti
pueris suis : et cum similiter adorassent, extremi Jose- pacifici sunt, et volunt habitare nobiscum : negotientur
ph et Rachel adoraverunt. 8 Dixitque Esau : Quænam in terra, et exerceant eam, quæ spatiosa et lata cultori-
sunt istæ turmæ quas obviam habui ? Respondit : Ut bus indiget : filias eorum accipiemus uxores, et nostras
invenirem gratiam coram domino meo. 9 At ille ait : illis dabimus. 22 Unum est quo differtur tantum bo-
Habeo plurima, frater mi, sint tua tibi. 10 Dixitque Ja- num : si circumcidamus masculos nostros, ritum gentis
cob : Noli ita, obsecro : sed si inveni gratiam in oculis imitantes. 23 Et substantia eorum, et pecora, et cuncta
tuis, accipe munusculum de manibus meis. Sic enim quæ possident, nostra erunt : tantum in hoc acquiesca-
vidi faciem tuam, quasi viderim vultum Dei : esto mihi mus, et habitantes simul, unum efficiemus populum.
24
propitius, 11 et suscipe benedictionem quam attuli tibi, Assensique sunt omnes, circumcisis cunctis maribus.
25
et quam donavit mihi Deus tribuens omnia. Vix fratre Et ecce, die tertio, quando gravissimus vulnerum
compellente, suscipiens, 12 ait : Gradiamur simul, ero- dolor est : arreptis duo filii Jacob, Simeon et Levi fra-
que socius itineris tui. 13 Dixitque Jacob : Nosti, domi- tres Dinæ, gladiis, ingressi sunt urbem confidenter :
ne mi, quod parvulos habeam teneros, et oves, et bo- interfectisque omnibus masculis, 26 Hemor et Sichem
ves fœtas mecum : quas si plus in ambulando fecero pariter necaverunt, tollentes Dinam de domo Sichem
G ENESIS 17

sororem suam. 27 Quibus egressis, irruerunt super oc- tuus est : et appositus est populo suo senex et plenus
cisos ceteri filii Jacob : et depopulati sunt urbem in ul- dierum : et sepelierunt eum Esau et Jacob filii sui.
tionem stupri. 28 Oves eorum, et armenta, et asinos,
Hæ sunt autem generationes Esau, ipse est
cunctaque vastantes quæ in domibus et in agris erant,
29
parvulos quoque eorum et uxores duxerunt captivas.
36 Edom. 2 Esau accepit uxores de filiabus Cha-
naan : Ada filiam Elon Hethæi, et Oolibama filiam
30
Quibus patratis audacter, Jacob dixit ad Simeon et
Anæ filiæ Sebeon Hevæi : 3 Basemath quoque filiam
Levi : Turbastis me, et odiosum fecistis me Chananæ-
Ismaël sororem Nabaioth. 4 Peperit autem Ada Eli-
is, et Pherezæis habitatoribus terræ hujus : nos pauci
phaz : Basemath genuit Rahuel : 5 Oolibama genuit
sumus ; illi congregati percutient me, et delebor ego,
Jehus et Ihelon et Core. Hi filii Esau qui nati sunt ei
et domus mea. 31 Responderunt : Numquid ut scorto
in terra Chanaan. 6 Tulit autem Esau uxores suas et
abuti debuere sorore nostra ?
filios et filias, et omnem animam domus suæ, et sub-
Interea locutus est Deus ad Jacob : Surge, et stantiam, et pecora, et cuncta quæ habere poterat in
35 ascende Bethel, et habita ibi, facque altare Deo
qui apparuit tibi quando fugiebas Esau fratrem tuum.
terra Chanaan : et abiit in alteram regionem, recessit-
que a fratre suo Jacob. 7 Divites enim erant valde, et
2
Jacob vero convocata omni domo sua, ait : Abjicite simul habitare non poterant : nec sustinebat eos terra
deos alienos qui in medio vestri sunt, et mundamini, peregrinationis eorum præ multitudine gregum. 8 Ha-
ac mutate vestimenta vestra. 3 Surgite, et ascendamus bitavitque Esau in monte Seir, ipse est Edom. 9 Hæ au-
in Bethel, ut faciamus ibi altare Deo : qui exaudivit tem sunt generationes Esau patris Edom in monte Seir,
10
me in die tribulationis meæ, et socius fuit itineris mei. et hæc nomina filiorum ejus : Eliphaz filius Ada uxo-
4
Dederunt ergo ei omnes deos alienos quos habebant, ris Esau : Rahuel quoque filius Basemath uxoris ejus.
11
et inaures quæ erant in auribus eorum : at ille info- Fueruntque Eliphaz filii : Theman, Omar, Sepho, et
dit ea subter terebinthum, quæ est post urbem Sichem. Gatham, et Cenez. 12 Erat autem Thamna concubina
5
Cumque profecti essent, terror Dei invasit omnes per Eliphaz filii Esau : quæ peperit ei Amalech. Hi sunt
circuitum civitates, et non sunt ausi persequi receden- filii Ada uxoris Esau. 13 Filii autem Rahuel : Nahath et
tes. 6 Venit igitur Jacob Luzam, quæ est in terra Cha- Zara, Samma et Meza : hi filii Basemath uxoris Esau.
14
naan, cognomento Bethel : ipse et omnis populus cum Isti quoque erant filii Oolibama filiæ Anæ filiæ Se-
eo. 7 Ædificavitque ibi altare, et appellavit nomen loci beon, uxoris Esau, quos genuit ei, Jehus et Ihelon et
illius, Domus Dei : ibi enim apparuit ei Deus cum fuge- Core. 15 Hi duces filiorum Esau : filii Eliphaz primo-
ret fratrem suum. 8 Eodem tempore mortua est Debora geniti Esau : dux Theman, dux Omra, dux Sepho, dux
nutrix Rebeccæ, et sepulta est ad radices Bethel sub- Cenez, 16 dux Core, dux Gathan, dux Amalech. Hi fi-
ter quercum : vocatumque est nomen loci illius, Quer- lii Eliphaz in terra Edom, et hi filii Ada. 17 Hi quoque
cus fletus. 9 Apparuit autem iterum Deus Jacob post- filii Rahuel filii Esau : dux Nahath, dux Zara, dux Sam-
quam reversus est de Mespotamia Syriæ, benedixitque ma, dux Meza : hi autem duces Rahuel in terra Edom :
ei 10 dicens : Non vocaberis ultra Jacob, sed Israël erit isti filii Basemath uxoris Esau. 18 Hi autem filii Ooli-
nomen tuum. Et appellavit eum Israël, 11 dixitque ei : bama uxoris Esau : dux Jehus, dux Ihelon, dux Core :
Ego Deus omnipotens : cresce, et multiplicare : gen- hi duces Oolibama filiæ Anæ uxoris Esau. 19 Isti sunt
tes et populi nationum ex te erunt, reges de lumbis tuis filii Esau, et hi duces eorum : ipse est Edom. 20 Isti
egredientur, 12 terramque quam dedi Abraham et Isaac, sunt filii Seir Horræi, habitatores terræ : Lotan, et So-
dabo tibi et semini tuo post te. 13 Et recessit ab eo. 14 Ille bal, et Sebeon, et Ana, 21 et Dison, et Eser, et Disan :
vero erexit titulum lapideum in loco quo locutus fue- hi duces Horræi, filii Seir in terra Edom. 22 Facti sunt
rat ei Deus : libans super eum libamina, et effundens autem filii Lotan : Hori et Heman. Erat autem soror
oleum : 15 vocansque nomen loci illius Bethel. Lotan, Thamna. 23 Et isti filii Sobal : Alvan et Manahat
16
et Ebal, et Sepho et Onam. 24 Et hi filii Sebeon : Aja et
Egressus autem inde, venit verno tempore ad ter- Ana. Iste est Ana qui invenit aquas calidas in solitudi-
ram quæ ducit Ephratam : in qua cum parturiret Ra- ne, cum pasceret asinos Sebeon patris sui : 25 habuitque
chel, 17 ob difficultatem partus periclitari cœpit. Di- filium Dison, et filiam Oolibama. 26 Et isti filii Dison :
xitque ei obstetrix : Noli timere, quia et hunc habebis Hamdan, et Eseban, et Jethram, et Charan. 27 Hi quo-
filium. 18 Egrediente autem anima præ dolore, et im- que filii Eser : Balaan, et Zavan, et Acan. 28 Habuit
minente jam morte, vocavit nomen filii sui Benomi, id autem filios Disan : Hus et Aram. 29 Hi duces Horræ-
est, Filius doloris mei : pater vero appellavit eum Be- orum : dux Lotan, dux Sobal, dux Sebeon, dux Ana,
njamin, id est, Filius dextræ. 19 Mortua est ergo Ra- 30
dux Dison, dux Eser, dux Disan : isti duces Horræo-
chel, et sepulta est in via quæ ducit Ephratam, hæc rum qui imperaverunt in terra Seir. 31 Reges autem qui
est Bethlehem. 20 Erexitque Jacob titulum super sepul- regnaverunt in terra Edom antequam haberent regem
chrum ejus : hic est titulus monumenti Rachel, usque filii Israël, fuerunt hi : 32 Bela filius Beor, nomenque ur-
in præsentem diem. 21 Egressus inde, fixit tabernacu- bis ejus Denaba. 33 Mortuus est autem Bela, et regnavit
lum trans Turrem gregis. 22 Cumque habitaret in illa pro eo Jobab filius Zaræ de Bosra. 34 Cumque mortuus
regione, abiit Ruben, et dormivit cum Bala concubina esset Jobab, regnavit pro eo Husam de terra Thema-
patris sui : quod illum minime latuit. Erant autem filii norum. 35 Hoc quoque mortuo, regnavit pro eo Adad
Jacob duodecim. 23 Filii Liæ : primogenitus Ruben, et filius Badad, qui percussit Madian in regione Moab :
Simeon, et Levi, et Judas, et Issachar, et Zabulon. 24 Fi- et nomen urbis ejus Avith. 36 Cumque mortuus esset
lii Rachel : Joseph et Benjamin. 25 Filii Balæ ancillæ Adad, regnavit pro eo Semla de Masreca. 37 Hoc quo-
Rachelis : Dan et Nephthali. 26 Filii Zelphæ ancillæ que mortuo regnavit pro eo Saul de fluvio Rohoboth.
Liæ : Gad et Aser : hi sunt filii Jacob, qui nati sunt 38
Cumque et hic obiisset, successit in regnum Balanan
ei in Mesopotamia Syriæ. filius Achobor. 39 Isto quoque mortuo regnavit pro eo
27
Venit etiam ad Isaac patrem suum in Mambre, civi- Adar, nomenque urbis ejus Phau : et appellabatur uxor
tatem Arbee, hæc est Hebron, in qua peregrinatus est ejus Meetabel, filia Matred filiæ Mezaab. 40 Hæc er-
Abraham et Isaac. 28 Et completi sunt dies Isaac cen- go nomina ducum Esau in cognationibus, et locis, et
tum octoginta annorum. 29 Consumptusque ætate mor- vocabulis suis : dux Thamna, dux Alva, dux Jetheth,
18 G ENESIS

41
dux Oolibama, dux Ela, dux Phinon, 42 dux Cenez, in Ægyptum. 29 Reversusque Ruben ad cisternam, non
dux Theman, dux Mabsar, 43 dux Magdiel, dux Hiram : invenit puerum : 30 et scissis vestibus pergens ad fratres
hi duces Edom habitantes in terra imperii sui, ipse est suos, ait : Puer non comparet, et ego quo ibo ? 31 Tu-
Esau pater Idumæorum. lerunt autem tunicam ejus, et in sanguine hædi, quem
occiderant, tinxerunt : 32 mittentes qui ferrent ad pa-
Habitavit autem Jacob in terra Chanaan, in qua
37 pater suus peregrinatus est. 2 Et hæ sunt genera-
tiones ejus : Joseph cum sedecim esset annorum, pasce-
trem, et dicerent : Hanc invenimus : vide utrum tunica
filii tui sit, an non. 33 Quam cum agnovisset pater, ait :
Tunica filii mei est : fera pessima comedit eum, bestia
bat gregem cum fratribus suis adhuc puer : et erat cum
devoravit Joseph. 34 Scissisque vestibus, indutus est ci-
filiis Balæ et Zelphæ uxorum patris sui : accusavitque
licio, lugens filium suum multo tempore. 35 Congrega-
fratres suos apud patrem crimine pessimo. 3 Israël au-
tis autem cunctis liberis ejus ut lenirent dolorem patris,
tem diligebat Joseph super omnes filios suos, eo quod
noluit consolationem accipere, sed ait : Descendam ad
in senectute genuisset eum : fecitque ei tunicam po-
filium meum lugens in infernum. Et illo perseverante
lymitam. 4 Videntes autem fratres ejus quod a patre
in fletu, 36 Madianitæ vendiderunt Joseph in Ægypto
plus cunctis filiis amaretur, oderant eum, nec poterant
Putiphari eunucho Pharaonis, magistro militum.
ei quidquam pacifice loqui. 5 Accidit quoque ut visum
somnium referret fratribus suis : quæ causa majoris Eodem tempore, descendens Judas a fratribus
odii seminarium fuit. 6 Dixitque ad eos : Audite som-
nium meum quod vidi : 7 putabam nos ligare mani-
38 suis, divertit ad virum Odollamitem, nomine
Hiram. 2 Viditque ibi filiam hominis Chananæi, vo-
pulos in agro : et quasi consurgere manipulum meum, cabulo Sue : et accepta uxore, ingressus est ad eam.
3
et stare, vestrosque manipulos circumstantes adorare Quæ concepit, et peperit filium, et vocavit nomen ejus
manipulum meum. 8 Responderunt fratres ejus : Num- Her. 4 Rursumque concepto fœtu, natum filium voca-
quid rex noster eris ? aut subjiciemur ditioni tuæ ? vit Onan. 5 Tertium quoque peperit : quem appellavit
Hæc ergo causa somniorum atque sermonum, invidiæ Sela ; quo nato, parere ultra cessavit. 6 Dedit autem
et odii fomitem ministravit. 9 Aliud quoque vidit som- Judas uxorem primogenito suo Her, nomine Thamar.
7
nium, quod narrans fratribus, ait : Vidi per somnium, Fuit quoque Her primogenitus Judæ nequam in con-
quasi solem, et lunam, et stellas undecim adorare me. spectu Domini : et ab eo occisus est. 8 Dixit ergo Judas
10
Quod cum patri suo, et fratribus retulisset, increpavit ad Onan filium suum : Ingredere uxorem fratris tui,
eum pater suus, et dixit : Quid sibi vult hoc somnium et sociare illi, ut suscites semen fratri tuo. 9 Ille sciens
quod vidisti ? num ego et mater tua, et fratres tui ado- non sibi nasci filios, introiens ad uxorem fratris sui, se-
rabimus te super terram ? 11 Invidebant ei igitur fratres men fundebat in terram, ne liberi fratris nomine nasce-
sui : pater vero rem tacitus considerabat. rentur. 10 Et idcirco percussit eum Dominus, quod rem
12
Cumque fratres illius in pascendis gregibus patris detestabilem faceret. 11 Quam ob rem dixit Judas Tha-
morarentur in Sichem, 13 dixit ad eum Israël : Fratres mar nurui suæ : Esto vidua in domo patris tui, donec
tui pascunt oves in Sichimis : veni, mittam te ad eos. crescat Sela filius meus : timebat enim ne et ipse more-
Quo respondente, 14 Præsto sum, ait ei : Vade, et vi- retur, sicut fratres ejus. Quæ abiit, et habitavit in domo
de si cuncta prospera sint erga fratres tuos, et pecora : patris sui. 12 Evolutis autem multis diebus, mortua est
et renuntia mihi quid agatur. Missus de valle Hebron, filia Sue uxor Judæ : qui, post luctum consolatione su-
venit in Sichem : 15 invenitque eum vir errantem in scepta, ascendebat ad tonsores ovium suarum, ipse et
agro, et interrogavit quid quæreret. 16 At ille respon- Hiras opilio gregis Odollamites, in Thamnas. 13 Nun-
dit : Fratres meos quæro : indica mihi ubi pascant gre- tiatumque est Thamar quod socer illius ascenderet in
ges. 17 Dixitque ei vir : Recesserunt de loco isto : audivi Thamnas ad tondendas oves. 14 Quæ, depositis vidui-
autem eos dicentes : Eamus in Dothain. Perrexit er- tatis vestibus, assumpsit theristrum : et mutato habitu,
go Joseph post fratres suos, et invenit eos in Dothain. sedit in bivio itineris, quod ducit Thamnam : eo quod
18
Qui cum vidissent eum procul, antequam accederet crevisset Sela, et non eum accepisset maritum. 15 Quam
ad eos, cogitaverunt illum occidere : 19 et mutuo loque- cum vidisset Judas, suspicatus est esse meretricem :
bantur : Ecce somniator venit : 20 venite, occidamus operuerat enim vultum suum, ne agnosceretur. 16 In-
eum, et mittamus in cisternam veterem : dicemusque : grediensque ad eam, ait : Dimitte me ut coëam tecum :
Fera pessima devoravit eum : et tunc apparebit quid nesciebat enim quod nurus sua esset. Qua responden-
illi prosint somnia sua. 21 Audiens autem hoc Ruben, te : Quid dabis mihi ut fruaris concubitu meo ? 17 di-
nitebatur liberare eum de manibus eorum, et dicebat : xit : Mittam tibi hædum de gregibus. Rursumque illa
22
Non interficiatis animam ejus, nec effundatis sangui- dicente : Patiar quod vis, si dederis mihi arrhabonem,
nem : sed projicite eum in cisternam hanc, quæ est in donec mittas quod polliceris. 18 Ait Judas : Quid tibi
solitudine, manusque vestras servate innoxias : hoc au- vis pro arrhabone dari ? Respondit : Annulum tuum,
tem dicebat, volens eripere eum de manibus eorum, et et armillam, et baculum quem manu tenes. Ad unum
reddere patri suo. 23 Confestim igitur ut pervenit ad igitur coitum mulier concepit, 19 et surgens abiit : de-
fratres suos, nudaverunt eum tunica talari et polymi- positoque habitu quem sumpserat, induta est viduita-
ta : 24 miseruntque eum in cisternam veterem, quæ non tis vestibus. 20 Misit autem Judas hædum per pastorem
habebat aquam. 25 Et sedentes ut comederent panem, suum Odollamitem, ut reciperet pignus quod dederat
viderunt Ismaëlitas viatores venire de Galaad, et came- mulieri : qui cum non invenisset eam, 21 interrogavit
los eorum portantes aromata, et resinam, et stacten in homines loci illius : Ubi est mulier quæ sedebat in bi-
Ægyptum. 26 Dixit ergo Judas fratribus suis : Quid no- vio ? Respondentibus cunctis : Non fuit in loco ista
bis prodest si occiderimus fratrem nostrum, et celave- meretrix. 22 Reversus est ad Judam, et dixit ei : Non
rimus sanguinem ipsius ? 27 melius est ut venunde- inveni eam : sed et homines loci illius dixerunt mihi,
tur Ismaëlitis, et manus nostræ non polluantur : fra- numquam sedisse ibi scortum. 23 Ait Judas : Habeat
ter enim et caro nostra est. Acquieverunt fratres ser- sibi, certe mendacii arguere nos non potest, ego misi
monibus illius. 28 Et prætereuntibus Madianitis nego- hædum quem promiseram : et tu non invenisti eam.
24
tiatoribus, extrahentes eum de cisterna, vendiderunt Ecce autem post tres menses nuntiaverunt Judæ, di-
eum Ismaëlitis, viginti argenteis : qui duxerunt eum centes : Fornicata est Thamar nurus tua, et videtur ute-
G ENESIS 19

rus illius intumescere. Dixitque Judas : Producite eam ceris tradidit eos Joseph, qui et ministrabat eis : ali-
ut comburatur. 25 Quæ cum duceretur ad pœnam, mi- quantulum temporis fluxerat, et illi in custodia tene-
sit ad socerum suum, dicens : De viro, cujus hæc sunt, bantur. 5 Videruntque ambo somnium nocte una, jux-
concepi : cognosce cujus sit annulus, et armilla, et ba- ta interpretationem congruam sibi : 6 ad quos cum in-
culus. 26 Qui, agnitis muneribus, ait : Justior me est : troisset Joseph mane, et vidisset eos tristes, 7 sciscita-
quia non tradidi eam Sela filio meo. Attamen ultra non tus est eos, dicens : Cur tristior est hodie solito facies
cognovit eam. 27 Instante autem partu, apparuerunt ge- vestra ? 8 Qui responderunt : Somnium vidimus, et
mini in utero : atque in ipsa effusione infantium unus non est qui interpretetur nobis. Dixitque ad eos Jose-
protulit manum, in qua obstetrix ligavit coccinum, di- ph : Numquid non Dei est interpretatio ? referte mihi
cens : 28 Iste egredietur prior. 29 Illo vero retrahente quid videritis. 9 Narravit prior, præpositus pincerna-
manum, egressus est alter : dixitque mulier : Quare di- rum, somnium suum : Videbam coram me vitem, 10 in
visa est propter te maceria ? et ob hanc causam, vocavit qua erant tres propagines, crescere paulatim in gem-
nomen ejus Phares. 30 Postea egressus est frater ejus, in mas, et post flores uvas maturescere : 11 calicemque
cujus manu erat coccinum : quem appellavit Zara. Pharaonis in manu mea : tuli ergo uvas, et expressi in
calicem quem tenebam, et tradidi poculum Pharaoni.
Igitur Joseph ductus est in Ægyptum, emitque
39 eum Putiphar eunuchus Pharaonis, princeps ex-
ercitus, vir ægyptius, de manu Ismaëlitarum, a quibus
12
Respondit Joseph : Hæc est interpretatio somnii : tres
propagines, tres adhuc dies sunt : 13 post quos recor-
dabitur Pharao ministerii tui, et restituet te in gradum
perductus erat. 2 Fuitque Dominus cum eo, et erat vir pristinum : dabisque ei calicem juxta officium tuum,
in cunctis prospere agens : habitavitque in domo do- sicut ante facere consueveras. 14 Tantum memento mei,
mini sui, 3 qui optime noverat Dominum esse cum eo, cum bene tibi fuerit, et facias mecum misericordiam :
et omnia, quæ gerebat, ab eo dirigi in manu illius. 4 In- ut suggeras Pharaoni ut educat me de isto carcere :
venitque Joseph gratiam coram domino suo, et mini- 15
quia furto sublatus sum de terra Hebræorum, et hic
strabat ei : a quo præpositus omnibus gubernabat cre- innocens in lacum missus sum. 16 Videns pistorum ma-
ditam sibi domum, et universa quæ ei tradita fuerant : gister quod prudenter somnium dissolvisset, ait : Et
5
benedixitque Dominus domui Ægyptii propter Jose- ego vidi somnium : quod tria canistra farinæ haberem
ph, et multiplicavit tam in ædibus quam in agris cunc- super caput meum : 17 et in uno canistro quod erat ex-
tam ejus substantiam : 6 nec quidquam aliud noverat, celsius, portare me omnes cibos qui fiunt arte pistoria,
nisi panem quo vescebatur. Erat autem Joseph pulchra avesque comedere ex eo. 18 Respondit Joseph : Hæc
facie, et decorus aspectu. 7 Post multos itaque dies inje- est interpretatio somnii : tria canistra, tres adhuc dies
cit domina sua oculos suos in Joseph, et ait : Dormi me- sunt : 19 post quos auferet Pharao caput tuum, ac su-
cum. 8 Qui nequaquam acquiescens operi nefario, dixit spendet te in cruce, et lacerabunt volucres carnes tuas.
ad eam : Ecce dominus meus, omnibus mihi traditis, 20
Exinde dies tertius natalitius Pharaonis erat : qui fa-
ignorat quid habeat in domo sua : 9 nec quidquam est ciens grande convivium pueris suis, recordatus est in-
quod non in mea sit potestate, vel non tradiderit mihi, ter epulas magistri pincernarum, et pistorum principis.
præter te, quæ uxor ejus es : quomodo ergo possum 21
Restituitque alterum in locum suum, ut porrigeret ei
hoc malum facere, et peccare in Deum meum ? 10 Hu- poculum : 22 alterum suspendit in patibulo, ut conjec-
juscemodi verbis per singulos dies, et mulier molesta toris veritas probaretur. 23 Et tamen succedentibus pro-
erat adolescenti : et ille recusabat stuprum. 11 Accidit speris, præpositus pincernarum oblitus est interpretis
autem quadam die ut intraret Joseph domum, et operis sui.
quippiam absque arbitris faceret : 12 et illa, apprehen-
Post duos annos vidit Pharao somnium. Puta-
sa lacinia vestimenti ejus, diceret : Dormi mecum. Qui
relicto in manu ejus pallio fugit, et egressus est foras.
13
41 bat se stare super fluvium, 2 de quo ascendebant
septem boves, pulchræ et crassæ nimis : et pasceban-
Cumque vidisset mulier vestem in manibus suis, et
se esse contemptam, 14 vocavit ad se homines domus tur in locis palustribus. 3 Aliæ quoque septem emerge-
suæ, et ait ad eos : En introduxit virum hebræum, ut bant de flumine, fœdæ confectæque macie : et pasce-
illuderet nobis : ingressus est ad me, ut coiret mecum : bantur in ipsa amnis ripa in locis virentibus : 4 devo-
cumque ego succlamassem, 15 et audisset vocem meam, raveruntque eas, quarum mira species et habitudo cor-
reliquit pallium quod tenebam, et fugit foras. 16 In ar- porum erat. Expergefactus Pharao, 5 rursum dormivit,
gumentum ergo fidei retentum pallium ostendit marito et vidit alterum somnium : septem spicæ pullulabant
revertenti domum, 17 et ait : Ingressus est ad me servus in culmo uno plenæ atque formosæ : 6 aliæ quoque
hebræus quem adduxisti, ut illuderet mihi : 18 cumque totidem spicæ tenues, et percussæ uredine oriebantur,
7
audisset me clamare, reliquit pallium quod tenebam, et devorantes omnium priorum pulchritudinem. Evigi-
fugit foras. 19 His auditis dominus, et nimium credulus lans Pharao post quietem, 8 et facto mane, pavore per-
verbis conjugis, iratus est valde : 20 tradiditque Joseph territus, misit ad omnes conjectores Ægypti, cunctos-
in carcerem, ubi vincti regis custodiebantur, et erat ibi que sapientes, et accersitis narravit somnium, nec erat
clausus. qui interpretaretur. 9 Tunc demum reminiscens pincer-
21
Fuit autem Dominus cum Joseph, et misertus illius narum magister, ait : Confiteor peccatum meum : 10 ira-
dedit ei gratiam in conspectu principis carceris. 22 Qui tus rex servis suis, me et magistrum pistorum retrudi
tradidit in manu illius universos vinctos qui in custodia jussit in carcerem principis militum : 11 ubi una noc-
tenebantur : et quidquid fiebat, sub ipso erat. 23 Nec te uterque vidimus somnium præsagum futurorum.
12
noverat aliquid, cunctis ei creditis : Dominus enim erat Erat ibi puer hebræus, ejusdem ducis militum fa-
cum illo, et omnia opera ejus dirigebat. mulus : cui narrantes somnia, 13 audivimus quidquid
postea rei probavit eventus ; ego enim redditus sum
His ita gestis, accidit ut peccarent duo eunuchi, officio meo, et ille suspensus est in cruce. 14 Protinus
40
2
pincerna regis Ægypti, et pistor, domino suo.
Iratusque contra eos Pharao (nam alter pincernis præ-
ad regis imperium eductum de carcere Joseph toton-
derunt : ac veste mutata obtulerunt ei. 15 Cui ille ait :
erat, alter pistoribus), 3 misit eos in carcerem principis Vidi somnia, nec est qui edisserat : quæ audivi te sa-
militum, in quo erat vinctus et Joseph. 4 At custos car- pientissime conjicere. 16 Respondit Joseph : Absque
20 G ENESIS

me Deus respondebit prospera Pharaoni. 17 Narravit quos peperit ei Aseneth filia Putiphare sacerdotis He-
ergo Pharao quod viderat : Putabam me stare super liopoleos. 51 Vocavitque nomen primogeniti Manasses,
ripam fluminis, 18 et septem boves de amne conscen- dicens : Oblivisci me fecit Deus omnium laborum meo-
dere, pulchras nimis, et obesis carnibus : quæ in pastu rum, et domus patris mei. 52 Nomen quoque secundi
paludis virecta carpebant. 19 Et ecce, has sequebantur appellavit Ephraim, dicens : Crescere me fecit Deus in
aliæ septem boves, in tantum deformes et macilentæ, terra paupertatis meæ. 53 Igitur transactis septem uber-
ut numquam tales in terra Ægypti viderim : 20 quæ, tatis annis, qui fuerant in Ægypto, 54 cœperunt veni-
devoratis et consumptis prioribus, 21 nullum saturitatis re septem anni inopiæ, quos prædixerat Joseph : et in
dedere vestigium : sed simili macie et squalore torpe- universo orbe fames prævaluit, in cuncta autem terra
bant. Evigilans, rursus sopore depressus, 22 vidi som- Ægypti panis erat. 55 Qua esuriente, clamavit populus
nium. Septem spicæ pullulabant in culmo uno plenæ ad Pharaonem, alimenta petens. Quibus ille respondit :
atque pulcherrimæ. 23 Aliæ quoque septem tenues et Ite ad Joseph : et quidquid ipse vobis dixerit, facite.
percussæ uredine, oriebantur e stipula : 24 quæ prio- 56
Crescebat autem quotidie fames in omni terra : aper-
rum pulchritudinem devoraverunt. Narravi conjecto- uitque Joseph universa horrea, et vendebat Ægyptiis :
ribus somnium, et nemo est qui edisserat. 25 Respondit nam et illos oppresserat fames. 57 Omnesque provin-
Joseph : Somnium regis unum est : quæ facturus est ciæ veniebant in Ægyptum, ut emerent escas, et malum
Deus, ostendit Pharaoni. 26 Septem boves pulchræ, et inopiæ temperarent.
septem spicæ plenæ, septem ubertatis anni sunt : ea-
Audiens autem Jacob quod alimenta venderen-
mdemque vim somnii comprehendunt. 27 Septem quo-
que boves tenues atque macilentæ, quæ ascenderunt
42
2
tur in Ægypto, dixit filiis suis : Quare negligitis ?
audivi quod triticum venundetur in Ægypto : descen-
post eas, et septem spicæ tenues, et vento urente per-
dite, et emite nobis necessaria, ut possimus vivere, et
cussæ, septem anni venturæ sunt famis. 28 Qui hoc or-
non consumamur inopia. 3 Descendentes igitur fratres
dine complebuntur : 29 ecce septem anni venient fer-
Joseph decem, ut emerent frumenta in Ægypto, 4 Ben-
tilitatis magnæ in universa terra Ægypti, 30 quos se-
jamin domi retento a Jacob, qui dixerat fratribus ejus :
quentur septem anni alii tantæ sterilitatis, ut oblivio-
Ne forte in itinere quidquam patiatur mali : 5 ingressi
ni tradatur cuncta retro abundantia : consumptura est
sunt terram Ægypti cum aliis qui pergebant ad emen-
enim fames omnem terram, 31 et ubertatis magnitudi-
dum. Erat autem fames in terra Chanaan. 6 Et Joseph
nem perditura est inopiæ magnitudo. 32 Quod autem
erat princeps in terra Ægypti, atque ad ejus nutum fru-
vidisti secundo ad eamdem rem pertinens somnium :
menta populis vendebantur. Cumque adorassent eum
firmitatis indicium est, eo quod fiat sermo Dei, et ve-
fratres sui, 7 et agnovisset eos, quasi ad alienos durius
locius impleatur. 33 Nunc ergo provideat rex virum sa-
loquebatur, interrogans eos : Unde venistis ? Qui re-
pientem et industrium, et præficiat eum terræ Ægypti :
34 sponderunt : De terra Chanaan, ut emamus victui ne-
qui constituat præpositos per cunctas regiones : et
cessaria. 8 Et tamen fratres ipse cognoscens, non est
quintam partem fructuum per septem annos fertilita-
cognitus ab eis. 9 Recordatusque somniorum, quæ ali-
tis, 35 qui jam nunc futuri sunt, congreget in horrea :
quando viderat, ait ad eos : Exploratores estis : ut vi-
et omne frumentum sub Pharaonis potestate condatur,
deatis infirmiora terræ venistis. 10 Qui dixerunt : Non
serveturque in urbibus. 36 Et præparetur futuræ sep-
est ita, domine, sed servi tui venerunt ut emerent cibos.
tem annorum fami, quæ oppressura est Ægyptum, et 11
Omnes filii unius viri sumus : pacifici venimus, nec
non consumetur terra inopia. 37 Placuit Pharaoni consi-
quidquam famuli tui machinantur mali. 12 Quibus ille
lium et cunctis ministris ejus : 38 locutusque est ad eos :
respondit : Aliter est : immunita terræ hujus considera-
Num invenire poterimus talem virum, qui spiritu Dei
re venistis. 13 At illi : Duodecim, inquiunt, servi tui, fra-
plenus sit ? 39 Dixit ergo ad Joseph : Quia ostendit tibi
tres sumus, filii viri unius in terra Chanaan : minimus
Deus omnia quæ locutus es, numquid sapientiorem et
cum patre nostro est, alius non est super. 14 Hoc est, ait,
consimilem tui invenire potero ?
quod locutus sum : exploratores estis. 15 Jam nunc ex-
40
Tu eris super domum meam, et ad tui oris impe- perimentum vestri capiam : per salutem Pharaonis non
rium cunctus populus obediet : uno tantum regni solio egrediemini hinc, donec veniat frater vester minimus.
16
te præcedam. 41 Dixitque rursus Pharao ad Joseph : Ec- Mittite ex vobis unum, et adducat eum : vos autem
ce, constitui te super universam terram Ægypti. 42 Tu- eritis in vinculis, donec probentur quæ dixistis utrum
litque annulum de manu sua, et dedit eum in manu vera an falsa sint : alioquin per salutem Pharaonis ex-
ejus : vestivitque eum stola byssina, et collo torquem ploratores estis. 17 Tradidit ergo illos custodiæ tribus
auream circumposuit. 43 Fecitque eum ascendere super diebus. 18 Die autem tertio eductis de carcere, ait : Faci-
currum suum secundum, clamante præcone, ut omnes te quæ dixi, et vivetis : Deum enim timeo. 19 Si pacifici
coram eo genu flecterent, et præpositum esse scirent estis, frater vester unus ligetur in carcere : vos autem
universæ terræ Ægypti. 44 Dixit quoque rex ad Jose- abite, et ferte frumenta quæ emistis, in domos vestras,
20
ph : Ego sum Pharao : absque tuo imperio non move- et fratrem vestrum minimum ad me adducite, ut pos-
bit quisquam manum aut pedem in omni terra Ægypti. sim vestros probare sermones, et non moriamini. Fece-
45
Vertitque nomen ejus, et vocavit eum, lingua ægyp- runt ut dixerat, 21 et locuti sunt ad invicem : Merito
tiaca, Salvatorem mundi. Deditque illi uxorem Asene- hæc patimur, quia peccavimus in fratrem nostrum, vi-
th filiam Putiphare sacerdotis Heliopoleos. Egressus dentes angustiam animæ illius, dum deprecaretur nos,
est itaque Joseph ad terram Ægypti 46 (triginta autem et non audivimus : idcirco venit super nos ista tribu-
annorum erat quando stetit in conspectu regis Pharao- latio. 22 E quibus unus Ruben, ait : Numquid non dixi
nis), et circuivit omnes regiones Ægypti. 47 Venitque vobis : Nolite peccare in puerum : et non audistis me ?
fertilitas septem annorum : et in manipulos redactæ en sanguis ejus exquiritur. 23 Nesciebant autem quod
segetes congregatæ sunt in horrea Ægypti. 48 Omnis intelligeret Joseph, eo quod per interpretem loqueretur
etiam frugum abundantia in singulis urbibus condita ad eos. 24 Avertitque se parumper, et flevit : et reversus
est. 49 Tantaque fuit abundantia tritici, ut arenæ ma- locutus est ad eos.
ris coæquaretur, et copia mensuram excederet. 50 Nati 25
Tollensque Simeon, et ligans illis præsentibus, jus-
sunt autem Joseph filii duo antequam veniret fames : sit ministris ut implerent eorum saccos tritico, et repo-
G ENESIS 21

15
nerent pecunias singulorum in sacculis suis, datis su- Tulerunt ergo viri munera, et pecuniam duplicem,
pra cibariis in viam : qui fecerunt ita. 26 At illi portan- et Benjamin : descenderuntque in Ægyptum, et stete-
tes frumenta in asinis suis, profecti sunt. 27 Apertoque runt coram Joseph. 16 Quos cum ille vidisset et Be-
unus sacco, ut daret jumento pabulum in diversorio, njamin simul, præcepit dispensatori domus suæ, di-
contemplatus pecuniam in ore sacculi, 28 dixit fratribus cens : Introduc viros domum, et occide victimas, et
suis : Reddita est mihi pecunia, en habetur in sacco. Et instrue convivium : quoniam mecum sunt comesturi
obstupefacti, turbatique, mutuo dixerunt : Quidnam meridie. 17 Fecit ille quod sibi fuerat imperatum, et in-
est hoc quod fecit nobis Deus ? 29 Veneruntque ad Ja- troduxit viros domum. 18 Ibique exterriti, dixerunt mu-
cob patrem suum in terram Chanaan, et narraverunt tuo : Propter pecuniam, quam retulimus prius in saccis
ei omnia quæ accidissent sibi, dicentes : 30 Locutus est nostris, introducti sumus : ut devolvat in nos calum-
nobis dominus terræ dure, et putavit nos exploratores niam, et violenter subjiciat servituti et nos, et asinos
esse provinciæ. 31 Cui respondimus : Pacifici sumus, nostros. 19 Quam ob rem in ipsis foribus accedentes
nec ullas molimur insidias. 32 Duodecim fratres uno ad dispensatorem domus, 20 locuti sunt : Oramus, do-
patre geniti sumus : unus non est super, minimus cum mine, ut audias nos. Jam ante descendimus ut eme-
patre nostro est in terra Chanaan. 33 Qui ait nobis : Sic remus escas : 21 quibus emptis, cum venissemus ad
probabo quod pacifici sitis : fratrem vestrum unum di- diversorium, aperuimus saccos nostros, et invenimus
mittite apud me, et cibaria domibus vestris necessaria pecuniam in ore saccorum : quam nunc eodem ponde-
sumite, et abite, 34 fratremque vestrum minimum ad- re reportavimus. 22 Sed et aliud attulimus argentum,
ducite ad me, ut sciam quod non sitis exploratores : ut emamus quæ nobis necessaria sunt : non est in no-
et istum, qui tenetur in vinculis, recipere possitis : ac stra conscientia quis posuerit eam in marsupiis nostris.
deinceps quæ vultis, emendi habeatis licentiam. 35 His 23
At ille respondit : Pax vobiscum, nolite timere : Deus
dictis, cum frumenta effunderent, singuli repererunt in vester, et Deus patris vestri, dedit vobis thesauros in
ore saccorum ligatas pecunias, exterritisque simul om- saccis vestris : nam pecuniam, quam dedistis mihi, pro-
nibus, 36 dixit pater Jacob : Absque liberis me esse feci- batam ego habeo. Eduxitque ad eos Simeon. 24 Et intro-
stis : Joseph non est super, Simeon tenetur in vinculis, ductis domum, attulit aquam, et laverunt pedes suos,
et Benjamin auferetis : in me hæc omnia mala recide- deditque pabulum asinis eorum. 25 Illi vero parabant
runt. 37 Cui respondit Ruben : Duos filios meos inter- munera, donec ingrederetur Joseph meridie : audie-
fice, si non reduxero illum tibi : trade illum in manu rant enim quod ibi comesturi essent panem. 26 Igitur
mea, et ego eum tibi restituam. 38 At ille : Non descen- ingressus est Joseph domum suam, obtuleruntque ei
det, inquit, filius meus vobiscum : frater ejus mortuus munera, tenentes in manibus suis : et adoraverunt pro-
est, et ipse solus remansit : si quid ei adversi acciderit ni in terram. 27 At ille, clementer resalutatis eis, inter-
in terra ad quam pergitis, deducetis canos meos cum rogavit eos, dicens : Salvusne est pater vester senex, de
dolore ad inferos. quo dixeratis mihi ? adhuc vivit ? 28 Qui responderunt :
Sospes est servus tuus pater noster, adhuc vivit. Et in-
Interim fames omnem terram vehementer pre-
43 mebat. 2 Consumptisque cibis quos ex Ægypto
detulerant, dixit Jacob ad filios suos : Revertimini, et
curvati, adoraverunt eum. 29 Attollens autem Joseph
oculos, vidit Benjamin fratrem suum uterinum, et ait :
Iste est frater vester parvulus, de quo dixeratis mihi ?
emite nobis pauxillum escarum. 3 Respondit Judas :
Et rursum : Deus, inquit, misereatur tui, fili mi. 30 Fe-
Denuntiavit nobis vir ille sub attestatione jurisjurandi,
stinavitque, quia commota fuerant viscera ejus super
dicens : Non videbitis faciem meam, nisi fratrem ve-
fratre suo, et erumpebant lacrimæ : et introiens cubicu-
strum minimum adduxeritis vobiscum. 4 Si ergo vis
lum flevit. 31 Rursumque lota facie egressus, continuit
eum mittere nobiscum, pergemus pariter, et ememus
se, et ait : Ponite panes. 32 Quibus appositis, seorsum
tibi necessaria : 5 sin autem non vis, non ibimus : vir
Joseph, et seorsum fratribus, Ægyptiis quoque qui ve-
enim, ut sæpe diximus, denuntiavit nobis, dicens : Non
scebantur simul, seorsum (illicitum est enim Ægyptiis
videbitis faciem meam absque fratre vestro minimo.
6 comedere cum Hebræis, et profanum putant hujusce-
Dixit eis Israël : In meam hoc fecistis miseriam, ut in-
modi convivium) 33 sederunt coram eo, primogenitus
dicaretis ei et alium habere vos fratrem. 7 At illi respon-
juxta primogenita sua, et minimus juxta ætatem suam.
derunt : Interrogavit nos homo per ordinem nostram
Et mirabantur nimis, 34 sumptis partibus quas ab eo ac-
progeniem : si pater viveret : si haberemus fratrem : et
ceperant : majorque pars venit Benjamin, ita ut quin-
nos respondimus ei consequenter juxta id quod fuerat
que partibus excederet. Biberuntque et inebriati sunt
sciscitatus : numquid scire poteramus quod dicturus
cum eo.
esset : Adducite fratrem vestrum vobiscum ? 8 Judas
quoque dixit patri suo : Mitte puerum mecum, ut pro- Præcepit autem Joseph dispensatori domus suæ,
ficiscamur, et possimus vivere : ne moriamur nos et
parvuli nostri. 9 Ego suscipio puerum : de manu mea
44 dicens : Imple saccos eorum frumento, quantum
possunt capere : et pone pecuniam singulorum in sum-
require illum : nisi reduxero, et reddidero eum tibi, ero mitate sacci. 2 Scyphum autem meum argenteum, et
peccati reus in te omni tempore. 10 Si non intercessisset pretium quod dedit tritici, pone in ore sacci junioris.
dilatio, jam vice alter venissemus. 11 Igitur Israël pa- Factumque est ita. 3 Et orto mane, dimissi sunt cum
ter eorum dixit ad eos : Si sic necesse est, facite quod asinis suis. 4 Jamque urbem exierant, et processerant
vultis : sumite de optimis terræ fructibus in vasis ve- paululum : tunc Joseph accersito dispensatore domus,
stris, et deferte viro munera, modicum resinæ, et mel- Surge, inquit, et persequere viros : et apprehensis di-
lis, et storacis, stactes, et terebinthi, et amygdalarum. cito : Quare reddidistis malum pro bono ? 5 scyphus,
12
Pecuniam quoque duplicem ferte vobiscum : et il- quem furati estis, ipse est in quo bibit dominus meus,
lam, quam invenistis in sacculis, reportate, ne forte er- et in quo augurari solet : pessimam rem fecistis. 6 Fe-
rore factum sit : 13 sed et fratrem vestrum tollite, et ite cit ille ut jusserat : et apprehensis per ordinem locutus
ad virum. 14 Deus autem meus omnipotens faciat vo- est. 7 Qui responderunt : Quare sic loquitur dominus
bis eum placabilem : et remittat vobiscum fratrem ve- noster, ut servi tui tantum flagitii commiserint ? 8 pe-
strum quem tenet, et hunc Benjamin : ego autem quasi cuniam, quam invenimus in summitate saccorum, re-
orbatus absque liberis ero. portavimus ad te de terra Chanaan : et quomodo con-
22 G ENESIS

sequens est ut furati simus de domo domini tui aurum re, neque vobis durum esse videatur quod vendidistis
vel argentum ? 9 apud quemcumque fuerit inventum me in his regionibus : pro salute enim vestra misit me
servorum tuorum quod quæris, moriatur, et nos eri- Deus ante vos in Ægyptum. 6 Biennium est enim quod
mus servi domini nostri. 10 Qui dixit eis : Fiat juxta ve- cœpit fames esse in terra : et adhuc quinque anni re-
stram sententiam : apud quemcumque fuerit inventus, stant, quibus nec arari poterit, nec meti. 7 Præmisit-
ipse sit servus meus, vos autem eritis innoxii. 11 Itaque que me Deus ut reservemini super terram, et escas ad
festinato deponentes in terram saccos, aperuerunt sin- vivendum habere possitis. 8 Non vestro consilio, sed
guli. 12 Quos scrutatus, incipiens a majore usque ad mi- Dei voluntate huc missum sum : qui fecit me quasi pa-
nimum, invenit scyphum in sacco Benjamin. 13 At illi, trem Pharaonis, et dominum universæ domus ejus, ac
scissis vestibus, oneratisque rursum asinis, reversi sunt principem in omni terra Ægypti. 9 Festinate, et ascen-
in oppidum. 14 Primusque Judas cum fratribus ingres- dite ad patrem meum, et dicetis ei : Hæc mandat filius
sus est ad Joseph (necdum enim de loco abierat) om- tuus Joseph : Deus fecit me dominum universæ terræ
nesque ante eum pariter in terram corruerunt. 15 Qui- Ægypti : descende ad me, ne moreris, 10 et habitabis in
bus ille ait : Cur sic agere voluistis ? an ignoratis quod terra Gessen : erisque juxta me tu, et filii tui, et filii filio-
non sit similis mei in augurandi scientia ? 16 Cui Ju- rum tuorum, oves tuæ, et armenta tua, et universa quæ
das : Quid respondebimus, inquit, domino meo ? vel possides : 11 ibique te pascam (adhuc enim quinque an-
quid loquemur, aut juste poterimus obtendere ? Deus ni residui sunt famis) ne et tu pereas, et domus tua,
invenit iniquitatem servorum tuorum : en omnes servi et omnia quæ possides. 12 En oculi vestri, et oculi fra-
sumus domini mei, et nos, et apud quem inventus est tris mei Benjamin, vident quod os meum loquatur ad
scyphus. 17 Respondit Joseph : Absit a me ut sic agam : vos. 13 Nuntiate patri meo universam gloriam meam,
qui furatus est scyphum, ipse sit servus meus : vos au- et cuncta quæ vidistis in Ægypto : festinate, et adducite
tem abite liberi ad patrem vestrum. 18 Accedens autem eum ad me. 14 Cumque amplexatus recidisset in collum
propius Judas, confidenter ait : Oro, domini mi, loqua- Benjamin fratris sui, flevit : illo quoque similiter flente
tur servus tuus verbum in auribus tuis, et ne irascaris super collum ejus. 15 Osculatusque est Joseph omnes
famulo tuo : tu es enim post Pharaonem 19 dominus fratres suos, et ploravit super singulos : post quæ ausi
meus. Interrogasti prius servos tuos : Habetis patrem sunt loqui ad eum. 16 Auditumque est, et celebri sermo-
aut fratrem ? 20 et nos respondimus tibi domino meo : ne vulgatum in aula regis : Venerunt fratres Joseph : et
Est nobis pater senex, et puer parvulus, qui in senectu- gavisus est Pharao, atque omnis familia ejus. 17 Dixit-
te illius natus est : cujus uterinus frater mortuus est : et que ad Joseph ut imperaret fratribus suis, dicens : One-
ipsum solum habet mater sua, pater vero tenere diliget rantes jumenta, ite in terram Chanaan, 18 et tollite inde
eum. 21 Dixistique servis tuis : Adducite eum ad me, patrem vestrum et cognationem, et venite ad me : et
et ponam oculos meos super illum. 22 Suggessimus do- ego dabo vobis omnia bona Ægypti, ut comedatis me-
mino meo : Non potest puer relinquere patrem suum : dullam terræ. 19 Præcipe etiam ut tollant plaustra de
si enim illum dimiserit, morietur. 23 Et dixisti servis terra Ægypti, ad subvectionem parvulorum suorum ac
tuis : Nisi venerit frater vester minimus vobiscum, non conjugum : et dicito : Tollite patrem vestrum, et prope-
videbitis amplius faciem meam. 24 Cum ergo ascendis- rate quantocius venientes. 20 Nec dimittatis quidquam
semus ad famulum tuum patrem nostrum, narravimus de supellectili vestra : quia omnes opes Ægypti vestræ
ei omnia quæ locutus est dominus meus. 25 Et dixit erunt.
21
pater noster : Revertimini, et emite nobis parum triti- Feceruntque filii Israël ut eis mandatum fuerat.
ci. 26 Cui diximus : Ire non possumus : si frater noster Quibus dedit Joseph plaustra, secundum Pharaonis
minimus descenderit nobiscum, proficiscemur simul : imperium, et cibaria in itinere. 22 Singulis quoque pro-
alioquin illo absente, non audemus videre faciem viri. ferri jussit binas stolas : Benjamin vero dedit trecentos
27
Ad quæ ille respondit : Vos scitis quod duos genuerit argenteos cum quinque stolis optimis : 23 tantumdem
mihi uxor mea. 28 Egressus est unus, et dixistis : Bestia pecuniæ et vestium mittens patri suo, addens et asinos
devoravit eum : et hucusque non comparet. 29 Si tule- decem, qui subveherent ex omnibus divitiis Ægypti, et
ritis et istum, et aliquid ei in via contigerit, deducetis totidem asinas, triticum in itinere, panesque portantes.
canos meos cum mœrore ad inferos. 30 Igitur si intra- 24
Dimisit ergo fratres suos, et proficiscentibus ait : Ne
vero ad servum tuum patrem nostrum, et puer defue- irascamini in via. 25 Qui ascendentes ex Ægypto, vene-
rit (cum anima illius ex hujus anima pendeat), 31 vide- runt in terram Chanaan ad patrem suum Jacob. 26 Et
ritque eum non esse nobiscum, morietur, et deducent nuntiaverunt ei, dicentes : Joseph filius tuus vivit : et
famuli tui canos ejus cum dolore ad inferos. 32 Ego pro- ipse dominatur in omni terra Ægypti. Quo audito Ja-
prie servus tuus sim qui in meam hunc recepi fidem, et cob, quasi de gravi somno evigilans, tamen non crede-
spopondi dicens : Nisi reduxero eum, peccati reus ero bat eis. 27 Illi e contra referebant omnem ordinem rei.
in patrem meum omni tempore. 33 Manebo itaque ser- Cumque vidisset plaustra et universa quæ miserat, re-
vus tuus pro puero in ministerio domini mei, et puer vixit spiritus ejus, 28 et ait : Sufficit mihi si adhuc Jose-
ascendat cum fratribus suis. 34 Non enim possum re- ph filius meus vivit : vadam, et videbo illum antequam
dire ad patrem meum, absente puero : ne calamitatis, moriar.
quæ oppressura est patrem meum, testis assistam.
Profectusque Israël cum omnibus quæ habebat,

45 Non se poterat ultra cohibere Joseph multis co-


ram astantibus : unde præcepit ut egrederentur
46 venit ad Puteum juramenti : et mactatis ibi vic-
timis Deo patris sui Isaac, 2 audivit eum per visionem
cuncti foras, et nullus interesset alienus agnitioni mu- noctis vocantem se, et dicentem sibi : Jacob, Jacob. Cui
tuæ. 2 Elevavitque vocem cum fletu, quam audierunt respondit : Ecce adsum. 3 Ait illi Deus : Ego sum fortis-
Ægyptii, omnisque domus Pharaonis. 3 Et dixit fratri- simus Deus patris tui : noli timere, descende in Ægyp-
bus suis : Ego sum Joseph : adhuc pater meus vivit ? tum, quia in gentem magnam faciam te ibi. 4 Ego de-
Non poterant respondere fratres nimio terrore perter- scendam tecum illuc, et ego inde adducam te reverten-
riti. 4 Ad quos ille clementer : Accedite, inquit, ad me. tem : Joseph quoque ponet manus suas super oculos
Et cum accessissent prope : Ego sum, ait, Joseph, frater tuos. 5 Surrexit autem Jacob a Puteo juramenti : tule-
vester, quem vendidistis in Ægyptum. 5 Nolite pave- runtque eum filii cum parvulis et uxoribus suis in plau-
G ENESIS 23

stris quæ miserat Pharao ad portandum senem, 6 et Quod si nosti in eis esse viros industrios, constitue illos
omnia quæ possederat in terra Chanaan : venitque in magistros pecorum meorum. 7 Post hæc introduxit Jo-
Ægyptum cum omni semine suo, 7 filii ejus, et nepo- seph patrem suum ad regem, et statuit eum coram eo :
tes, filiæ, et cuncta simul progenies. 8 Hæc sunt autem qui benedicens illi, 8 et interrogatus ab eo : Quot sunt
nomina filiorum Israël, qui ingressi sunt in Ægyptum, dies annorum vitæ tuæ ? 9 respondit : Dies peregrina-
ipse cum liberis suis. Primogenitus Ruben. 9 Filii Ru- tionis meæ centum triginta annorum sunt, parvi et ma-
ben : Henoch et Phallu et Hesron et Charmi. 10 Filii li, et non pervenerunt usque ad dies patrum meorum
Simeon : Jamuel et Jamin et Ahod, et Jachin et Sohar, et quibus peregrinati sunt. 10 Et benedicto rege, egressus
Saul filius Chanaanitidis. 11 Filii Levi : Gerson et Caath est foras. 11 Joseph vero patri et fratribus suis dedit
et Merari. 12 Filii Juda : Her et Onan et Sela et Pha- possessionem in Ægypto in optimo terræ loco, Rames-
res et Zara ; mortui sunt autem Her et Onan in terra ses, ut præceperat Pharao. 12 Et alebat eos, omnemque
Chanaan. Natique sunt filii Phares : Hesron et Hamul. domum patris sui, præbens cibaria singulis.
13
Filii Issachar : Thola et Phua et Job et Semron. 14 Filii 13
In toto enim orbe panis deerat, et oppresserat fa-
Zabulon : Sared et Elon et Jahelel. 15 Hi filii Liæ quos mes terram, maxime Ægypti et Chanaan. 14 E quibus
genuit in Mesopotamia Syriæ cum Dina filia sua : om- omnem pecuniam congregavit pro venditione frumen-
nes animæ filiorum ejus et filiarum, triginta tres. 16 Filii ti, et intulit eam in ærarium regis. 15 Cumque defecis-
Gad : Sephion et Haggi et Suni et Esebon et Heri et set emptoribus pretium, venit cuncta Ægyptus ad Jo-
Arodi et Areli. 17 Filii Aser : Jamne et Jesua et Jessui seph, dicens : Da nobis panes : quare morimur coram
et Beria, Sara quoque soror eorum. Filii Beria : Heber te, deficiente pecunia ? 16 Quibus ille respondit : Ad-
et Melchiel. 18 Hi filii Zelphæ, quam dedit Laban Liæ ducite pecora vestra, et dabo vobis pro eis cibos, si pre-
filiæ suæ : et hos genuit Jacob sedecim animas. 19 Filii tium non habetis. 17 Quæ cum adduxissent, dedit eis
Rachel uxoris Jacob : Joseph et Benjamin. 20 Natique alimenta pro equis, et ovibus, et bobus, et asinis : su-
sunt Joseph filii in terra Ægypti, quos genuit ei Asene- stentavitque eos illo anno pro commutatione pecorum.
18
th filia Putiphare sacerdotis Heliopoleos : Manasses et Venerunt quoque anno secundo, et dixerunt ei : Non
Ephraim. 21 Filii Benjamin : Bela et Bechor et Asbel et celabimus dominum nostrum quod deficiente pecunia,
Gera et Naaman et Echi et Ros et Mophim et Ophim et pecora simul defecerunt : nec clam te est, quod absque
Ared. 22 Hi filii Rachel quos genuit Jacob : omnes ani- corporibus et terra nihil habeamus. 19 Cur ergo morie-
mæ, quatuordecim. 23 Filii Dan : Husim. 24 Filii Neph- mur te vidente ? et nos et terra nostra tui erimus : eme
thali : Jasiel et Guni et Jeser et Sallem. 25 Hi filii Balæ, nos in servitutem regiam, et præbe semina, ne pereun-
quam dedit Laban Racheli filiæ suæ : et hos genuit Ja- te cultore redigatur terra in solitudinem. 20 Emit igitur
cob : omnes animæ, septem. 26 Cunctæ animæ, quæ Joseph omnem terram Ægypti, vendentibus singulis
ingressæ sunt cum Jacob in Ægyptum, et egressæ sunt possessiones suas præ magnitudine famis. Subjecitque
de femore illius, absque uxoribus filiorum ejus, sexa- eam Pharaoni, 21 et cunctos populos ejus a novissimis
ginta sex. 27 Filii autem Joseph, qui nati sunt ei in terra terminis Ægypti usque ad extremos fines ejus, 22 præ-
Ægypti, animæ duæ. Omnes animæ domus Jacob, quæ ter terram sacerdotum, quæ a rege tradita fuerat eis :
ingressæ sunt in Ægyptum, fuere septuaginta. quibus et statuta cibaria ex horreis publicis præbeban-
28
Misit autem Judam ante se ad Joseph, ut nuntia- tur, et idcirco non sunt compulsi vendere possessiones
ret ei, et occurreret in Gessen. 29 Quo cum pervenisset, suas. 23 Dixit ergo Joseph ad populos : En ut cernitis, et
juncto Joseph curro suo, ascendit obviam patri suo ad vos et terram vestram Pharao possidet : accipite semi-
eumdem locum : vidensque eum, irruit super collum na, et serite agros, 24 ut fruges habere possitis. Quintam
ejus, et inter amplexus flevit. 30 Dixitque pater ad Jose- partem regi dabitis : quatuor reliquas permitto vobis in
ph : Jam lætus moriar, quia vidi faciem tuam, et super- sementem, et in cibum familiis et liberis vestris. 25 Qui
stitem te relinquo. 31 At ille locutus est ad fratres suos, responderunt : Salus nostra in manu tua est : respi-
et ad omnem domum patris sui : Ascendam, et nuntia- ciat nos tantum dominus noster, et læti serviemus regi.
26
bo Pharaoni, dicamque ei : Fratres mei, et domus pa- Ex eo tempore usque in præsentem diem, in universa
tris mei, qui erant in terra Chanaan, venerunt ad me : terra Ægypti regibus quinta pars solvitur, et factum est
32
et sunt viri pastores ovium, curamque habent alen- quasi in legem, absque terra sacerdotali, quæ libera ab
dorum gregum : pecora sua, et armenta, et omnia quæ hac conditione fuit.
habere potuerunt, adduxerunt secum. 33 Cumque vo- 27
Habitavit ergo Israël in Ægypto, id est, in terra
caverit vos, et dixerit : Quod est opus vestrum ? 34 re- Gessen, et possedit eam : auctusque est, et multipli-
spondebitis : Viri pastores sumus servi tui, ab infantia catus nimis. 28 Et vixit in ea decem et septem annis :
nostra usque in præsens, et nos et patres nostri. Hæc factique sunt omnes dies vitæ illius, centum quadra-
autem dicetis, ut habitare possitis in terra Gessen : quia ginta septem annorum. 29 Cumque appropinquare cer-
detestantur Ægyptii omnes pastores ovium. neret diem mortis suæ, vocavit filium suum Joseph, et
dixit ad eum : Si inveni gratiam in conspectu tuo, pone
Ingressus ergo Joseph nuntiavit Pharaoni, di-
47 cens : Pater meus et fratres, oves eorum et ar-
menta, et cuncta quæ possident, venerunt de terra Cha-
manum tuam sub femore meo : et facies mihi miseri-
cordiam et veritatem, ut non sepelias me in Ægypto :
30
sed dormiam cum patribus meis, et auferas me de
naan : et ecce consistunt in terra Gessen. 2 Extremos
terra hac, condasque in sepulchro majorum meorum.
quoque fratrum suorum quinque viros constituit co-
Cui respondit Joseph : Ego faciam quod jussisti. 31 Et il-
ram rege : 3 quos ille interrogavit : Quid habetis ope-
le : Jura ergo, inquit, mihi. Quo jurante, adoravit Israël
ris ? Responderunt : Pastores ovium sumus servi tui,
Deum, conversus ad lectuli caput.
et nos et patres nostri. 4 Ad peregrinandum in terra tua
venimus : quoniam non est herba gregibus servorum His ita transactis, nuntiatum est Joseph quod
tuorum, ingravescente fame in terra Chanaan : peti-
musque ut esse nos jubeas servos tuos in terra Gessen.
48 ægrotaret pater suus : qui, assumptis duobus fi-
liis Manasse et Ephraim, ire perrexit. 2 Dictumque est
5
Dixit itaque rex ad Joseph : Pater tuus et fratres tui seni : Ecce filius tuus Joseph venit ad te. Qui conforta-
venerunt ad te. 6 Terra Ægypti in conspectu tuo est : in tus sedit in lectulo. 3 Et ingresso ad se ait : Deus om-
optimo loco fac eos habitare, et trade eis terram Gessen. nipotens apparuit mihi in Luza, quæ est in terra Cha-
24 G ENESIS

naan : benedixitque mihi, 4 et ait : Ego te augebo et et in voluntate sua suffoderunt murum.
7
multiplicabo, et faciam te in turbas populorum : dabo- Maledictus furor eorum, quia pertinax :
que tibi terram hanc, et semini tuo post te in posses- et indignatio eorum, quia dura :
sionem sempiternam. 5 Duo ergo filii tui, qui nati sunt dividam eos in Jacob,
tibi in terra Ægypti antequam huc venirem ad te, mei et dispergam eos in Israël.
8
erunt : Ephraim et Manasses, sicut Ruben et Simeon re- Juda, te laudabunt fratres tui :
putabuntur mihi. 6 Reliquos autem quos genueris post manus tua in cervicibus inimicorum tuorum,
eos, tui erunt, et nomine fratrum suorum vocabuntur adorabunt te filii patris tui.
in possessionibus suis. 7 Mihi enim, quando veniebam 9
Catulus leonis Juda :
de Mesopotamia, mortua est Rachel in terra Chanaan ad prædam, fili mi, ascendisti :
in ipso itinere, eratque vernum tempus : et ingrediebar requiescens accubuisti ut leo,
Ephratam, et sepelivi eam juxta viam Ephratæ, quæ et quasi leæna : quis suscitabit eum ?
alio nomine appellatur Bethlehem. 8 Videns autem fi- 10
Non auferetur sceptrum de Juda,
lios ejus dixit ad eum : Qui sunt isti ? 9 Respondit : et dux de femore ejus,
Filii mei sunt, quos donavit mihi Deus in hoc loco. Ad- donec veniat qui mittendus est,
duc, inquit, eos ad me, ut benedicam illis. 10 Oculi enim et ipse erit expectatio gentium.
11
Israël caligabant præ nimia senectute, et clare videre Ligans ad vineam pullum suum,
non poterat. Applicitosque ad se, deosculatus et cir- et ad vitem, o fili mi, asinam suam,
cumplexus eos, 11 dixit ad filium suum : Non sum frau- lavabit in vino stolam suam
datus aspectu tuo : insuper ostendit mihi Deus semen et in sanguine uvæ pallium suum.
tuum. 12 Cumque tulisset eos Joseph de gremio patris, 12
Pulchriores sunt oculi ejus vino,
adoravit pronus in terram. 13 Et posuit Ephraim ad dex- et dentes ejus lacte candidiores.
13
teram suam, id est, ad sinistram Israël : Manassen vero Zabulon in littore maris habitabit,
in sinistra sua, ad dexteram scilicet patris, applicuitque et in statione navium
ambos ad eum. 14 Qui extendens manum dexteram, pertingens usque ad Sidonem.
14
posuit super caput Ephraim minoris fratris : sinistram Issachar asinus fortis
autem super caput Manasse qui major natu erat, com- accubans inter terminos.
mutans manus. 15 Benedixitque Jacob filiis Joseph, et 15
Vidit requiem, quod esset bona
ait : Deus, in cujus conspectu ambulaverunt patres mei et terram, quod optima :
Abraham, et Isaac ; Deus qui pascit me ab adolescentia et supposuit humerum suum ad portandum,
mea usque in præsentem diem : 16 angelus, qui eruit factusque est tributis serviens.
16
me de cunctis malis, benedicat pueris istis : et invo- Dan judicabit populum suum
cetur super eos nomen meum, nomina quoque patrum sicut et alia tribus in Israël.
17
meorum Abraham et Isaac, et crescant in multitudinem Fiat Dan coluber in via,
super terram. 17 Videns autem Joseph quod posuis- cerastes in semita,
set pater suus dexteram manum super caput Ephraim, mordens ungulas equi,
graviter accepit : et apprehensam manum patris levare ut cadat ascensor ejus retro.
18
conatus est de capite Ephraim, et transferre super ca- Salutare tuum expectabo, Domine.
put Manasse. 18 Dixitque ad patrem : Non ita convenit, 19
Gad, accinctus præliabatur ante eum :
pater : quia hic est primogenitus, pone dexteram tuam et ipse accingetur retrorsum.
super caput ejus. 19 Qui renuens, ait : Scio, fili mi, scio : 20
Aser, pinguis panis ejus,
et iste quidem erit in populos, et multiplicabitur : sed et præbebit delicias regibus.
21
frater ejus minor, major erit illo : et semen illius crescet Nephthali, cervus emissus,
in gentes. 20 Benedixitque eis in tempore illo, dicens : In et dans eloquia pulchritudinis.
22
te benedicetur Israël, atque dicetur : Faciat tibi Deus si- Filius accrescens Joseph, filius accrescens et
cut Ephraim, et sicut Manasse. Constituitque Ephraim decorus aspectu :
ante Manassen. 21 Et ait ad Joseph filium suum : En ego filiæ discurrerunt super murum.
23
morior, et erit Deus vobiscum, reducetque vos ad ter- Sed exasperaverunt eum et jurgati sunt,
ram patrum vestrorum. 22 Do tibi partem unam extra invideruntque illi habentes jacula.
24
fratres tuos, quam tuli de manu Amorrhæi in gladio et Sedit in forti arcus ejus,
arcu meo. et dissoluta sunt vincula brachiorum et
manuum illius
Vocavit autem Jacob filios suos, et ait eis :
49 Congregamini, ut annuntiem quæ ventura sunt
vobis in diebus novissimis.
per manus potentis Jacob :
inde pastor egressus est, lapis Israël.
25
Deus patris tui erit adjutor tuus,
2 et omnipotens benedicet tibi
Congregamini, et audite, filii Jacob,
benedictionibus cæli desuper,
audite Israël patrem vestrum :
3 benedictionibus abyssi jacentis deorsum,
Ruben, primogenitus meus,
benedictionibus uberum et vulvæ.
tu fortitudo mea, et principium doloris mei ; 26
Benedictiones patris tui confortatæ sunt
prior in donis, major in imperio.
4 benedictionibus patrum ejus,
Effusus es sicut aqua, non crescas : quia
donec veniret desiderium collium
ascendisti cubile patris tui,
æternorum :
et maculasti stratum ejus.
5 fiant in capite Joseph,
Simeon et Levi fratres
et in vertice Nazaræi inter fratres suos.
vasa iniquitatis bellantia. 27
6 Benjamin lupus rapax,
In consilium eorum non veniat anima mea,
mane comedat prædam,
et in cœtu illorum non sit gloria mea :
et vespere dividet spolia.
quia in furore suo occiderunt virum,
G ENESIS 25

28
Omnes hi in tribubus Israël duodecim : hæc atque dixisset : Deus visitabit vos, asportate ossa mea
locutus est eis pater suus, benedixitque singulis vobiscum de loco isto : 25 mortuus est, expletis cen-
benedictionibus propriis. tum decem vitæ suæ annis. Et conditus aromatibus,
29
Et præcepit eis, dicens : Ego congregor ad popu- repositus est in loculo in Ægypto.
lum meum : sepelite me cum patribus meis in spelunca
duplici quæ est in agro Ephron Hethæi, 30 contra Mam-
bre in terra Chanaan, quam emit Abraham cum agro
ab Ephron Hethæo in possessionem sepulchri. 31 Ibi se-
pelierunt eum, et Saram uxorem ejus : ibi sepultus est
Isaac cum Rebecca conjuge sua : ibi et Lia condita jacet.
32
Finitisque mandatis quibus filios instruebat, collegit
pedes suos super lectulum, et obiit : appositusque est
ad populum suum.
Quod cernens Joseph, ruit super faciem patris,
50 flens et deosculans eum. 2 Præcepitque servis
suis medicis ut aromatibus condirent patrem. 3 Qui-
bus jussa explentibus, transierunt quadraginta dies :
iste quippe mos erat cadaverum conditorum : flevitque
eum Ægyptus septuaginta diebus. 4 Et expleto planc-
tus tempore, locutus est Joseph ad familiam Pharaonis :
Si inveni gratiam in conspectu vestro, loquimini in au-
ribus Pharaonis : 5 eo quod pater meus adjuraverit me
dicens : En morior : in sepulchro meo, quod fodi mi-
hi in terra Chanaan, sepelies me. Ascendam igitur, et
sepeliam patrem meum, ac revertar. 6 Dixitque ei Pha-
rao : Ascende, et sepeli patrem tuum sicut adjuratus
es. 7 Quo ascendente, ierunt cum eo omnes senes do-
mus Pharaonis, cunctique majores natu terræ Ægyp-
ti : 8 domus Joseph cum fratribus suis, absque parvu-
lis, et gregibus atque armentis, quæ dereliquerant in
terra Gessen. 9 Habuit quoque in comitatu currus et
equites : et facta est turba non modica. 10 Venerunt-
que ad Aream Atad, quæ sita est trans Jordanem : ubi
celebrantes exequias planctu magno atque vehementi
impleverunt septem dies. 11 Quod cum vidissent habi-
tatores terræ Chanaan, dixerunt : Planctus magnus est
iste Ægyptiis. Et idcirco vocatum est nomen loci illius,
Planctus Ægypti. 12 Fecerunt ergo filii Jacob sicut præ-
ceperat eis : 13 et portantes eum in terram Chanaan, se-
pelierunt eum in spelunca duplici, quam emerat Abra-
ham cum agro in possessionem sepulchri ab Ephron
Hethæo, contra faciem Mambre. 14 Reversusque est Jo-
seph in Ægyptum cum fratribus suis, et omni comitatu,
sepulto patre.
15
Quo mortuo, timentes fratres ejus, et mutuo col-
loquentes : Ne forte memor sit injuriæ quam passus
est, et reddat nobis omne malum quod fecimus, 16 man-
daverunt ei dicentes : Pater tuus præcepit nobis ante-
quam moreretur, 17 ut hæc tibi verbis illius diceremus :
Obsecro ut obliviscaris sceleris fratrum tuorum, et pec-
cati atque malitiæ quam exercuerunt in te : nos quo-
que oramus ut servis Dei patris tui dimittas iniquita-
tem hanc. Quibus auditis flevit Joseph. 18 Veneruntque
ad eum fratres sui : et proni adorantes in terram, dixe-
runt : Servi tui sumus. 19 Quibus ille respondit : Nolite
timere : num Dei possumus resistere voluntati ? 20 Vos
cogitastis de me malum : sed Deus vertit illud in bo-
num, ut exaltaret me, sicut in præsentiarum cernitis,
et salvos faceret multos populos. 21 Nolite timere : ego
pascam vos et parvulos vestros : consolatusque est eos,
et blande ac leniter est locutus. 22 Et habitavit in Ægyp-
to cum omni domo patris sui : vixitque centum decem
annis. Et vidit Ephraim filios usque ad tertiam gene-
rationem. Filii quoque Machir filii Manasse nati sunt
in genibus Joseph. 23 Quibus transactis, locutus est fra-
tribus suis : Post mortem meam Deus visitabit vos, et
ascendere vos faciet de terra ista ad terram quam jura-
vit Abraham, Isaac et Jacob. 24 Cumque adjurasset eos
L IBER E XODUS virum ægyptium percutientem quemdam de Hebræis
fratribus suis. 12 Cumque circumspexisset huc atque il-
luc, et nullum adesse vidisset, percussum Ægyptium
Hæc sunt nomina filiorum Israël qui ingressi sunt
1 in Ægyptum cum Jacob : singuli cum domibus
suis introierunt : 2 Ruben, Simeon, Levi, Judas, 3 Is-
abscondit sabulo. 13 Et egressus die altero conspexit
duos Hebræos rixantes : dixitque ei qui faciebat inju-
riam : Quare percutis proximum tuum ? 14 Qui re-
sachar, Zabulon et Benjamin, 4 Dan et Nephthali, Gad spondit : Quis te constituit principem et judicem su-
et Aser. 5 Erant igitur omnes animæ eorum qui egres- per nos ? num occidere me tu vis, sicut heri occidisti
si sunt de femore Jacob, septuaginta : Joseph autem Ægyptium ? Timuit Moyses, et ait : Quomodo palam
in Ægypto erat. 6 Quo mortuo, et universis fratribus factum est verbum istud ?
ejus, omnique cognatione illa, 7 filii Israël creverunt, et 15
Audivitque Pharao sermonem hunc, et quærebat
quasi germinantes multiplicati sunt : ac roborati nimis, occidere Moysen : qui fugiens de conspectu ejus, mo-
impleverunt terram. ratus est in terra Madian, et sedit juxta puteum. 16 Erant
8
Surrexit interea rex novus super Ægyptum, qui autem sacerdoti Madian septem filiæ, quæ venerunt ad
ignorabat Joseph. 9 Et ait ad populum suum : Ec- hauriendam aquam : et impletis canalibus adaquare
ce, populus filiorum Israël multus, et fortior nobis est. cupiebant greges patris sui. 17 Supervenere pastores, et
10
Venite, sapienter opprimamus eum, ne forte multi- ejecerunt eas : surrexitque Moyses, et defensis puellis,
plicetur : et si ingruerit contra nos bellum, addatur ini- adaquavit oves earum. 18 Quæ cum revertissent ad Ra-
micis nostris, expugnatisque nobis egrediatur de terra. guel patrem suum, dixit ad eas : Cur velocius venistis
11
Præposuit itaque eis magistros operum, ut afflige- solito ? 19 Responderunt : Vir ægyptius liberavit nos de
rent eos oneribus : ædificaveruntque urbes tabernacu- manu pastorum : insuper et hausit aquam nobiscum,
lorum Pharaoni, Phithom et Ramesses. 12 Quantoque potumque dedit ovibus. 20 At ille : Ubi est ? inquit :
opprimebant eos, tanto magis multiplicabantur, et cre- quare dimisistis hominem ? vocate eum ut comedat
scebant : 13 oderantque filios Israël Ægyptii, et afflige- panem. 21 Juravit ergo Moyses quod habitaret cum eo.
bant illudentes eis, 14 atque ad amaritudinem perdu- Accepitque Sephoram filiam ejus uxorem : 22 quæ pe-
cebant vitam eorum operibus duris luti et lateris, om- perit ei filium, quem vocavit Gersam, dicens : Advena
nique famulatu, quo in terræ operibus premebantur. fui in terra aliena. Alterum vero peperit, quem voca-
15
Dixit autem rex Ægypti obstetricibus Hebræorum, vit Eliezer, dicens : Deus enim patris mei adjutor meus
quarum una vocabatur Sephora, altera Phua, 16 præ- eripuit me de manu Pharaonis.
cipiens eis : Quando obstetricabitis Hebræas, et partus 23
Post multum vero tempore mortuus est rex Ægyp-
tempus advenerit : si masculus fuerit, interficite eum : ti : et ingemiscentes filii Israël, propter opera vociferati
si femina, reservate. 17 Timuerunt autem obstetrices sunt : ascenditque clamor eorum ad Deum ab operi-
Deum, et non fecerunt juxta præceptum regis Ægyp- bus. 24 Et audivit gemitum eorum, ac recordatus est fœ-
ti, sed conservabant mares. 18 Quibus ad se accersitis, deris quod pepigit cum Abraham, Isaac et Jacob. 25 Et
rex ait : Quidnam est hoc quod facere voluistis, ut pue- respexit Dominus filios Israël et cognovit eos.
ros servaretis ? 19 Quæ responderunt : Non sunt He-
Moyses autem pascebat oves Jethro soceri sui sa-
breæ sicut ægyptiæ mulieres : ipsæ enim obstetricandi
habent scientiam, et priusquam veniamus ad eas, pa- 3 cerdotis Madian : cumque minasset gregem ad in-
teriora deserti, venit ad montem Dei Horeb. 2 Appar-
riunt. 20 Bene ergo fecit Deus obstetricibus : et crevit
populus, confortatusque est nimis. 21 Et quia timuerunt uitque ei Dominus in flamma ignis de medio rubi : et
obstetrices Deum, ædificavit eis domos. 22 Præcepit er- videbat quod rubus arderet, et non combureretur. 3 Di-
go Pharao omni populo suo, dicens : Quidquid mascu- xit ergo Moyses : Vadam, et videbo visionem hanc ma-
lini sexus natum fuerit, in flumen projicite : quidquid gnam, quare non comburatur rubus. 4 Cernens autem
feminini, reservate. Dominus quod pergeret ad videndum, vocavit eum de
medio rubi, et ait : Moyses, Moyses. Qui respondit :
Egressus est post hæc vir de domo Levi : et acce-
2 pit uxorem stirpis suæ. 2 Quæ concepit, et pepe-
rit filium : et videns eum elegantem, abscondit tribus
Adsum. 5 At ille : Ne appropies, inquit, huc : solve cal-
ceamentum de pedibus tuis : locus enim, in quo stas,
terra sancta est. 6 Et ait : Ego sum Deus patris tui, Deus
mensibus. 3 Cumque jam celare non posset, sumpsit Abraham, Deus Isaac et Deus Jacob. Abscondit Moy-
fiscellam scirpeam, et linivit eam bitumine ac pice : po- ses faciem suam : non enim audebat aspicere contra
suitque intus infantulum, et exposuit eum in carecto ri- Deum. 7 Cui ait Dominus : Vidi afflictionem populi mei
pæ fluminis, 4 stante procul sorore ejus, et considerante in Ægypto, et clamorem ejus audivi propter duritiam
eventum rei. 5 Ecce autem descendebat filia Pharao- eorum qui præsunt operibus : 8 et sciens dolorem ejus,
nis ut lavaretur in flumine : et puellæ ejus gradieban- descendi ut liberem eum de manibus Ægyptiorum, et
tur per crepidinem alvei. Quæ cum vidisset fiscellam educam de terra illa in terram bonam, et spatiosam, in
in papyrione, misit unam e famulabus suis : et alla- terram quæ fluit lacte et melle, ad loca Chananæi et He-
tam 6 aperiens, cernensque in ea parvulum vagientem, thæi, et Amorrhæi, et Pherezæi, et Hevæi, et Jebusæi.
miserta ejus, ait : De infantibus Hebræorum est hic. 9
Clamor ergo filiorum Israël venit ad me : vidique af-
7
Cui soror pueri : Vis, inquit, ut vadam, et vocem ti- flictionem eorum, qua ab Ægyptiis opprimuntur. 10 Sed
bi mulierem hebræam, quæ nutrire possit infantulum ? veni, et mittam te ad Pharaonem, ut educas populum
8
Respondit : Vade. Perrexit puella et vocavit matrem meum, filios Israël, de Ægypto.
suam. 9 Ad quam locuta filia Pharaonis : Accipe, ait, 11
Dixitque Moyses ad Deum : Quis sum ego ut va-
puerum istum, et nutri mihi : ego dabo tibi mercedem dam ad Pharaonem, et educam filios Israël de Ægyp-
tuam. Suscepit mulier, et nutrivit puerum : adultum- to ? 12 Qui dixit ei : Ego ero tecum : et hoc habe-
que tradidit filiæ Pharaonis. 10 Quem illa adoptavit bis signum, quod miserim te : cum eduxeris popu-
in locum filii, vocavitque nomen ejus Moyses, dicens : lum meum de Ægypto, immolabis Deo super montem
Quia de aqua tuli eum. istum. 13 Ait Moyses ad Deum : Ecce ego vadam ad fi-
11
In diebus illis postquam creverat Moyses, egres- lios Israël, et dicam eis : Deus patrum vestrorum misit
sus est ad fratres suos : viditque afflictionem eorum, et me ad vos. Si dixerint mihi : Quod est nomen ejus ?
E XODUS 27

quid dicam eis ? 14 Dixit Deus ad Moysen : Ego sum et revertere in Ægyptum, mortui sunt enim omnes qui
qui sum. Ait : Sic dices filiis Israël : Qui est, misit quærebant animam tuam. 20 Tulit ergo Moyses uxorem
me ad vos. 15 Dixitque iterum Deus ad Moysen : Hæc suam, et filios suos, et imposuit eos super asinum : re-
dices filiis Israël : Dominus Deus patrum vestrorum, versusque est in Ægyptum, portans virgam Dei in ma-
Deus Abraham, Deus Isaac et Deus Jacob, misit me ad nu sua. 21 Dixitque ei Dominus revertenti in Ægyp-
vos : hoc nomen mihi est in æternum, et hoc memo- tum : Vide ut omnia ostenta quæ posui in manu tua,
riale meum in generationem et generationem. 16 Va- facias coram Pharaone : ego indurabo cor ejus, et non
de, et congrega seniores Israël, et dices ad eos : Domi- dimittet populum. 22 Dicesque ad eum : Hæc dicit Do-
nus Deus patrum vestrorum apparuit mihi, Deus Abra- minus : Filius meus primogenitus Israël. 23 Dixi tibi :
ham, Deus Isaac et Deus Jacob, dicens : Visitans visita- Dimitte filium meum ut serviat mihi ; et noluisti dimit-
vi vos : et vidi omnia quæ acciderunt vobis in Ægyp- tere eum : ecce ego interficiam filium tuum primogeni-
to. 17 Et dixi ut educam vos de afflictione Ægypti in tum. 24 Cumque esset in itinere, in diversorio occurrit
terram Chananæi, et Hethæi, et Amorrhæi, et Phere- ei Dominus, et volebat occidere eum. 25 Tulit idcirco Se-
zæi, et Hevæi, et Jebusæi, ad terram fluentem lacte et phora acutissimam petram, et circumcidit præputium
melle. 18 Et audient vocem tuam : ingredierisque tu, filii sui, tetigitque pedes ejus, et ait : Sponsus sangui-
et seniores Israël, ad regem Ægypti, et dices ad eum : num tu mihi es. 26 Et dimisit eum postquam dixerat :
Dominus Deus Hebræorum vocavit nos : ibimus viam Sponsus sanguinum ob circumcisionem. 27 Dixit autem
trium dierum in solitudinem, ut immolemus Domino Dominus ad Aaron : Vade in occursum Moysi in deser-
Deo nostro. 19 Sed ego scio quod non dimittet vos rex tum. Qui perrexit obviam ei in montem Dei, et oscula-
Ægypti ut eatis nisi per manum validam. 20 Extendam tus est eum. 28 Narravitque Moyses Aaron omnia verba
enim manum meam, et percutiam Ægyptum in cunctis Domini quibus miserat eum, et signa quæ mandave-
mirabilibus meis, quæ facturus sum in medio eorum : rat. 29 Veneruntque simul, et congregaverunt cunctos
post hæc dimittet vos. 21 Daboque gratiam populo huic seniores filiorum Israël. 30 Locutusque est Aaron om-
coram Ægyptiis : et cum egrediemini, non exibitis va- nia verba quæ dixerat Dominus ad Moysen : et fecit
cui : 22 sed postulabit mulier a vicina sua et ab hospita signa coram populo, 31 et credidit populus. Audierunt-
sua, vasa argentea et aurea, ac vestes : ponetisque eas que quod visitasset Dominus filios Israël, et respexisset
super filios et filias vestras, et spoliabitis Ægyptum. afflictionem illorum : et proni adoraverunt.
Respondens Moyses ait : Non credent mihi, neque Post hæc ingressi sunt Moyses et Aaron, et dixerunt
4 audient vocem meam, sed dicent : Non apparuit
tibi Dominus. 2 Dixit ergo ad eum : Quid est quod te-
5 Pharaoni : Hæc dicit Dominus Deus Israël : Dimit-
te populum meum ut sacrificet mihi in deserto. 2 At ille
nes in manu tua ? Respondit : Virga. 3 Dixitque Do- respondit : Quis est Dominus, ut audiam vocem ejus, et
minus : Projice eam in terram. Projecit, et versa est dimittam Israël ? nescio Dominum, et Israël non dimit-
in colubrum, ita ut fugeret Moyses. 4 Dixitque Domi- tam. 3 Dixeruntque : Deus Hebræorum vocavit nos, ut
nus : Extende manum tuam, et apprehende caudam eamus viam trium dierum in solitudinem, et sacrifice-
ejus. Extendit, et tenuit, versaque est in virgam. 5 Ut mus Domino Deo nostro : ne forte accidat nobis pestis
credant, inquit, quod apparuerit tibi Dominus Deus aut gladius. 4 Ait ad eos rex Ægypti : Quare Moyses
patrum suorum, Deus Abraham, Deus Isaac et Deus Ja- et Aaron sollicitatis populum ab operibus suis ? ite ad
cob. 6 Dixitque Dominus rursum : Mitte manum tuam onera vestra.
5
in sinum tuum. Quam cum misisset in sinum, protu- Dixitque Pharao : Multus est populus terræ : vi-
lit leprosam instar nivis. 7 Retrahe, ait, manum tuam detis quod turba succreverit : quanto magis si dede-
in sinum tuum. Retraxit, et protulit iterum, et erat si- ritis eis requiem ab operibus ? 6 Præcepit ergo in die
milis carni reliquæ. 8 Si non crediderint, inquit, tibi, illo præfectis operum et exactoribus populi, dicens :
7
neque audierint sermonem signi prioris, credent ver- Nequaquam ultra dabitis paleas populo ad conficien-
bo signi sequentis. 9 Quod si nec duobus quidem his dos lateres, sicut prius : sed ipsi vadant, et colligant
signis crediderint, neque audierint vocem tuam : su- stipulas. 8 Et mensuram laterum, quam prius facie-
me aquam fluminis, et effunde eam super aridam, et bant, imponetis super eos, nec minuetis quidquam :
quidquid hauseris de fluvio, vertetur in sanguinem. vacant enim, et idcirco vociferantur, dicentes : Eamus,
10
Ait Moyses : Obsecro, Domine, non sum eloquens et sacrificemus Deo nostro. 9 Opprimantur operibus,
ab heri et nudiustertius : et ex quo locutus es ad ser- et expleant ea : ut non acquiescant verbis mendacibus.
vum tuum, impeditioris et tardioris linguæ sum. 11 Di- 10
Igitur egressi præfecti operum et exactores ad popu-
xit Dominus ad eum : Quis fecit os hominis ? aut quis lum, dixerunt : Sic dicit Pharao : Non do vobis paleas :
11
fabricatus est mutum et surdum, videntem et cæcum ? ite, et colligite sicubi invenire poteritis, nec minuetur
nonne ego ? 12 Perge, igitur, et ego ero in ore tuo : do- quidquam de opere vestro. 12 Dispersusque est popu-
ceboque te quid loquaris. 13 At ille : Obsecro, inquit, lus per omnem terram Ægypti ad colligendas paleas.
Domine, mitte quem missurus es. 14 Iratus Dominus in 13
Præfecti quoque operum instabant, dicentes : Com-
Moysen, ait : Aaron frater tuus Levites, scio quod elo- plete opus vestrum quotidie, ut prius facere solebatis
quens sit : ecce ipse egreditur in occursum tuum, vi- quando dabantur vobis paleæ. 14 Flagellatique sunt qui
densque te lætabitur corde. 15 Loquere ad eum, et pone præerant operibus filiorum Israël, ab exactoribus Pha-
verba mea in ore ejus : et ego ero in ore tuo, et in ore raonis, dicentibus : Quare non impletis mensuram la-
illius, et ostendam vobis quid agere debeatis. 16 Ipse terum sicut prius, nec heri, nec hodie ? 15 Veneruntque
loquetur pro te ad populum, et erit os tuum : tu au- præpositi filiorum Israël, et vociferati sunt ad Pharao-
tem eris ei in his quæ ad Deum pertinent. 17 Virgam nem dicentes : Cur ita agis contra servos tuos ? 16 paleæ
quoque hanc sume in manu tua, in qua facturus es si- non dantur nobis, et lateres similiter imperantur : en
gna. 18 Abiit Moyses, et reversus est ad Jethro socerum famuli tui flagellis cædimur, et injuste agitur contra po-
suum, dixitque ei : Vadam et revertar ad fratres meos pulum tuum. 17 Qui ait : Vacatis otio, et idcirco dicitis :
in Ægyptum, ut videam si adhuc vivant. Cui ait Jethro : Eamus, et sacrificemus Domino. 18 Ite ergo, et operami-
Vade in pace. ni : paleæ non dabuntur vobis, et reddetis consuetum
19
Dixit ergo Dominus ad Moysen in Madian : Vade, numerum laterum. 19 Videbantque se præpositi filio-
28 E XODUS

rum Israël in malo, eo quod diceretur eis : Non min- est Moyses et Aaron, 28 in die qua locutus est Dominus
uetur quidquam de lateribus per singulos dies. 20 Oc- ad Moysen, in terra Ægypti.
29
curreruntque Moysi et Aaron, qui stabant ex adverso, Et locutus est Dominus ad Moysen, dicens : Ego
egredientibus a Pharaone : 21 et dixerunt ad eos : Vi- Dominus : loquere ad Pharaonem regem Ægypti, om-
deat Dominus et judicet, quoniam fœtere fecistis odo- nia quæ ego loquor tibi. 30 Et ait Moyses coram Domi-
rem nostrum coram Pharaone et servis ejus, et præbui- no : En incircumcisus labiis sum, quomodo audiet me
stis ei gladium, ut occideret nos. 22 Reversusque est Pharao ?
Moyses ad Dominum, et ait : Domine, cur afflixisti po-
Dixitque Dominus ad Moysen : Ecce constitui te
pulum istum ? quare misisti me ? 23 ex eo enim quo in-
gressus sum ad Pharaonem ut loquerer in nomine tuo,
7 Deum Pharaonis : et Aaron frater tuus erit prophe-
ta tuus. 2 Tu loqueris ei omnia quæ mando tibi : et
afflixit populum tuum : et non liberasti eos.
ille loquetur ad Pharaonem, ut dimittat filios Israël de
Dixitque Dominus ad Moysen : Nunc videbis quæ terra sua. 3 Sed ego indurabo cor ejus, et multiplicabo
6 facturus sim Pharaoni : per manum enim fortem
dimittet eos, et in manu robusta ejiciet illos de terra
signa et ostenta mea in terra Ægypti, 4 et non audiet
vos : immittamque manum meam super Ægyptum, et
sua. 2 Locutusque est Dominus ad Moysen dicens : educam exercitum et populum meum filios Israël de
Ego Dominus 3 qui apparui Abraham, Isaac et Jacob terra Ægypti per judicia maxima. 5 Et scient Ægyptii
in Deo omnipotente : et nomen meum Adonai non in- quia ego sum Dominus qui extenderim manum meam
dicavi eis. 4 Pepigique fœdus cum eis, ut darem eis super Ægyptum, et eduxerim filios Israël de medio eo-
terram Chanaan, terram peregrinationis eorum, in qua rum. 6 Fecit itaque Moyses et Aaron sicut præceperat
fuerunt advenæ. 5 Ego audivi gemitum filiorum Israël, Dominus : ita egerunt. 7 Erat autem Moyses octoginta
quo Ægyptii oppresserunt eos : et recordatus sum pac- annorum, et Aaron octoginta trium, quando locuti sunt
ti mei. 6 Ideo dic filiis Israël : Ego Dominus qui edu- ad Pharaonem.
8
cam vos de ergastulo Ægyptiorum, et eruam de ser- Dixitque Dominus ad Moysen et Aaron : 9 Cum di-
vitute, ac redimam in brachio excelso et judiciis ma- xerit vobis Pharao, Ostendite signa : dices ad Aaron :
gnis. 7 Et assumam vos mihi in populum, et ero vester Tolle virgam tuam, et projice eam coram Pharaone, ac
Deus : et scietis quod ego sum Dominus Deus vester vertetur in colubrum. 10 Ingressi itaque Moyses et Aa-
qui eduxerim vos de ergastulo Ægyptiorum, 8 et indu- ron ad Pharaonem, fecerunt sicut præceperat Domi-
xerim in terram, super quam levavi manum meam ut nus : tulitque Aaron virgam coram Pharaone et servis
darem eam Abraham, Isaac et Jacob : daboque illam ejus, quæ versa est in colubrum. 11 Vocavit autem Pha-
vobis possidendam. Ego Dominus. rao sapientes et maleficos : et fecerunt etiam ipsi per
9
Narravit ergo Moyses omnia filiis Israël : qui non incantationes ægyptiacas et arcana quædam similiter.
12
acquieverunt ei propter angustiam spiritus, et opus du- Projeceruntque singuli virgas suas, quæ versæ sunt
rissimum. 10 Locutusque est Dominus ad Moysen, di- in dracones : sed devoravit virga Aaron virgas eorum.
13
cens : 11 Ingredere, et loquere ad Pharaonem regem Induratumque est cor Pharaonis, et non audivit eos,
Ægypti, ut dimittat filios Israël de terra sua. 12 Re- sicut præceperat Dominus.
14
spondit Moyses coram Domino : Ecce filii Israël non Dixit autem Dominus ad Moysen : Ingravatum est
audiunt me : et quomodo audiet Pharao, præsertim cor Pharaonis : non vult dimittere populum. 15 Vade
cum incircumcisus sim labiis ? 13 Locutusque est Domi- ad eum mane, ecce egredietur ad aquas : et stabis in
nus ad Moysen et Aaron, et dedit mandatum ad filios occursum ejus super ripam fluminis : et virgam quæ
Israël, et ad Pharaonem regem Ægypti ut educerent conversa est in draconem, tolles in manu tua. 16 Dices-
filios Israël de terra Ægypti. que ad eum : Dominus Deus Hebræorum misit me ad
14
Isti sunt principes domorum per familias suas. Filii te, dicens : Dimitte populum meum ut sacrificet mihi
Ruben primogeniti Israëlis : Henoch et Phallu, Hesron in deserto : et usque ad præsens audire noluisti. 17 Hæc
et Charmi : 15 hæ cognationes Ruben. Filii Simeon : igitur dicit Dominus : In hoc scies quod sim Dominus :
Jamuel, et Jamin, et Ahod, et Jachin, et Soar, et Saul ecce percutiam virga, quæ in manu mea est, aquam
filius Chananitidis : hæ progenies Simeon. 16 Et hæc fluminis, et vertetur in sanguinem. 18 Pisces quoque,
nomina filiorum Levi per cognationes suas : Gerson, et qui sunt in fluvio, morientur, et computrescent aquæ,
Caath, et Merari. Anni autem vitæ Levi fuerunt cen- et affligentur Ægyptii bibentes aquam fluminis. 19 Di-
tum triginta septem. 17 Filii Gerson : Lobni et Semei, xit quoque Dominus ad Moysen : Dic ad Aaron : Tol-
per cognationes suas. 18 Filii Caath : Amram, et Isaar, le virgam tuam, et extende manum tuam super aquas
et Hebron, et Oziel ; anni quoque vitæ Caath, centum Ægypti, et super fluvios eorum, et rivos ac paludes,
triginta tres. 19 Filii Merari : Moholi et Musi : hæ cogna- et omnes lacus aquarum, ut vertantur in sanguinem :
tiones Levi per familias suas. 20 Accepit autem Amram et sit cruor in omni terra Ægypti, tam in ligneis vasis
uxorem Jochabed patruelem suam : quæ peperit ei Aa- quam in saxeis. 20 Feceruntque Moyses et Aaron si-
ron et Moysen. Fueruntque anni vitæ Amram, centum cut præceperat Dominus : et elevans virgam percussit
triginta septem. 21 Filii quoque Isaar : Core, et Nepheg, aquam fluminis coram Pharaone et servis ejus : quæ
et Zechri. 22 Filii quoque Oziel : Misaël, et Elisaphan, versa est in sanguinem. 21 Et pisces, qui erant in flu-
et Sethri. 23 Accepit autem Aaron uxorem Elisabeth fi- mine, mortui sunt : computruitque fluvius, et non po-
liam Aminadab, sororem Nahason, quæ peperit ei Na- terant Ægyptii bibere aquam fluminis, et fuit sanguis
dab, et Abiu, et Eleazar, et Ithamar. 24 Filii quoque Co- in tota terra Ægypti. 22 Feceruntque similiter malefi-
re : Aser, et Elcana, et Abiasaph : hæ sunt cognationes ci Ægyptiorum incantationibus suis : et induratum est
Coritarum. 25 At vero Eleazar filius Aaron accepit uxo- cor Pharaonis, nec audivit eos, sicut præceperat Domi-
rem de filiabus Phutiel : quæ peperit ei Phinees. Hi nus. 23 Avertitque se, et ingressus est domum suam,
sunt principes familiarum Leviticarum per cognatio- nec apposuit cor etiam hac vice. 24 Foderunt autem om-
nes suas. 26 Iste est Aaron et Moyses, quibus præcepit nes Ægyptii per circuitum fluminis aquam ut biberent :
Dominus ut educerent filios Israël de terra Ægypti per non enim poterant bibere de aqua fluminis. 25 Imple-
turmas suas. 27 Hi sunt, qui loquuntur ad Pharaonem tique sunt septem dies, postquam percussit Dominus
regem Ægypti, ut educant filios Israël de Ægypto : iste fluvium.
E XODUS 29

Dixit quoque Dominus ad Moysen : Ingredere ad Domino Deo nostro : quod si mactaverimus ea quæ co-
8 Pharaonem, et dices ad eum : Hæc dicit Dominus :
Dimitte populum meum, ut sacrificet mihi : 2 sin autem
lunt Ægyptii coram eis, lapidibus nos obruent. 27 Viam
trium dierum pergemus in solitudinem : et sacrificabi-
nolueris dimittere, ecce ego percutiam omnes terminos mus Domino Deo nostro, sicut præcepit nobis. 28 Dixit-
tuos ranis, 3 et ebulliet fluvius ranas : quæ ascendent, que Pharao : Ego dimittam vos ut sacrificetis Domino
et ingredientur domum tuam, et cubiculum lectuli tui, Deo vestro in deserto : verumtamen longius ne abeatis,
et super stratum tuum, et in domos servorum tuorum, rogate pro me. 29 At ait Moyses : Egressus a te, ora-
et in populum tuum, et in furnos tuos, et in reliquias bo Dominum : et recedet musca a Pharaone, et a ser-
ciborum tuorum : 4 et ad te, et ad populum tuum, et ad vis suis, et a populo ejus cras : verumtamen noli ultra
omnes servos tuos intrabunt ranæ. 5 Dixitque Domi- fallere, ut non dimittas populum sacrificare Domino.
30
nus ad Moysen : Dic ad Aaron : Extende manum tuam Egressusque Moyses a Pharaone, oravit Dominum.
31
super fluvios ac super rivos et paludes, et educ ranas Qui fecit juxta verbum illius, et abstulit muscas a
super terram Ægypti. 6 Et extendit Aaron manum su- Pharaone, et a servis suis, et a populo ejus : non super-
per aquas Ægypti, et ascenderunt ranæ, operuerunt- fuit ne una quidem. 32 Et ingravatum est cor Pharaonis,
que terram Ægypti. 7 Fecerunt autem et malefici per ita ut nec hac quidem vice dimitteret populum.
incantationes suas similiter, eduxeruntque ranas super
Dixit autem Dominus ad Moysen : Ingredere ad
terram Ægypti. 8 Vocavit autem Pharao Moysen et Aa-
ron, et dixit eis : Orate Dominum ut auferat ranas a
9 Pharaonem, et loquere ad eum : Hæc dicit Domi-
nus Deus Hebræorum : Dimitte populum meum ut sa-
me et a populo meo, et dimittam populum ut sacrificet
crificet mihi. 2 Quod si adhuc renuis, et retines eos,
Domino. 9 Dixitque Moyses ad Pharaonem : Constitue 3
ecce manus mea erit super agros tuos, et super equos,
mihi quando deprecer pro te, et pro servis tuis, et pro
et asinos, et camelos, et boves, et oves, pestis valde
populo tuo, ut abigantur ranæ a te, et a domo tua, et a
gravis. 4 Et faciet Dominus mirabile inter possessio-
servis tuis, et a populo tuo : et tantum in flumine re-
nes Israël et possessiones Ægyptiorum, ut nihil omni-
maneant. 10 Qui respondit : Cras. At ille : Juxta, inquit,
no pereat ex eis quæ pertinent ad filios Israël. 5 Con-
verbum tuum faciam : ut scias quoniam non est sicut
stituitque Dominus tempus, dicens : Cras faciet Domi-
Dominus Deus noster. 11 Et recedent ranæ a te, et a do-
nus verbum istud in terra. 6 Fecit ergo Dominus ver-
mo tua, et a servis tuis, et a populo tuo : et tantum in
bum hoc altera die : mortuaque sunt omnia animan-
flumine remanebunt. 12 Egressique sunt Moyses et Aa-
tia Ægyptiorum ; de animalibus vero filiorum Israël,
ron a Pharaone : et clamavit Moyses ad Dominum pro
nihil omnino periit. 7 Et misit Pharao ad videndum :
sponsione ranarum quam condixerat Pharaoni. 13 Fe-
nec erat quidquam mortuum de his quæ possidebat
citque Dominus juxta verbum Moysi : et mortuæ sunt
Israël. Ingravatumque est cor Pharaonis, et non dimisit
ranæ de domibus, et de villis, et de agris. 14 Congrega-
populum.
veruntque eas in immensos aggeres, et computruit ter- 8
Et dixit Dominus ad Moysen et Aaron : Tollite ple-
ra. 15 Videns autem Pharao quod data esset requies, in-
nas manus cineris de camino, et spargat illum Moy-
gravavit cor suum, et non audivit eos, sicut præceperat
ses in cælum coram Pharaone. 9 Sitque pulvis super
Dominus.
omnem terram Ægypti : erunt enim in hominibus et
16
Dixitque Dominus ad Moysen : Loquere ad Aa- jumentis ulcera, et vesicæ turgentes in universa terra
ron : Extende virgam tuam, et percute pulverem terræ : Ægypti. 10 Tuleruntque cinerem de camino, et steterunt
et sint sciniphes in universa terra Ægypti. 17 Fecerunt- coram Pharaone, et sparsit illum Moyses in cælum :
que ita. Et extendit Aaron manum, virgam tenens : per- factaque sunt ulcera vesicarum turgentium in homini-
cussitque pulverem terræ, et facti sunt sciniphes in ho- bus et jumentis : 11 nec poterant malefici stare coram
minibus, et in jumentis : omnis pulvis terræ versus est Moyse propter ulcera quæ in illis erant, et in omni ter-
in sciniphes per totam terram Ægypti. 18 Feceruntque ra Ægypti. 12 Induravitque Dominus cor Pharaonis, et
similiter malefici incantationibus suis, ut educerent sci- non audivit eos, sicut locutus est Dominus ad Moysen.
niphes, et non potuerunt : erantque sciniphes tam in 13
Dixitque Dominus ad Moysen : Mane consurge, et
hominibus quam in jumentis. 19 Et dixerunt malefici sta coram Pharaone, et dices ad eum : Hæc dicit Do-
ad Pharaonem : Digitus Dei est hic ; induratumque minus Deus Hebræorum : Dimitte populum meum ut
est cor Pharaonis, et non audivit eos sicut præceperat sacrificet mihi. 14 Quia in hac vice mittam omnes pla-
Dominus. gas meas super cor tuum, et super servos tuos, et super
20
Dixit quoque Dominus ad Moysen : Consurge di- populum tuum : ut scias quod non sit similis mei in
luculo, et sta coram Pharaone : egredietur enim ad omni terra. 15 Nunc enim extendens manum percutiam
aquas : et dices ad eum : Hæc dicit Dominus : Dimit- te, et populum tuum peste, peribisque de terra. 16 Id-
te populum meum ut sacrificet mihi. 21 Quod si non circo autem posui te, ut ostendam in te fortitudinem
dimiseris eum, ecce ego immittam in te, et in servos meam, et narretur nomen meum in omni terra. 17 Ad-
tuos, et in populum tuum, et in domos tuas, omne ge- huc retines populum meum, et non vis dimittere eum ?
18
nus muscarum : et implebuntur domus Ægyptiorum En pluam cras hac ipsa hora grandinem multam ni-
muscis diversi generis, et universa terra in qua fuerint. mis, qualis non fuit in Ægypto a die qua fundata est,
22
Faciamque mirabilem in die illa terram Gessen, in usque in præsens tempus. 19 Mitte ergo jam nunc, et
qua populus meus est, ut non sint ibi muscæ : et scias congrega jumenta tua, et omnia quæ habes in agro : ho-
quoniam ego Dominus in medio terræ. 23 Ponamque mines enim, et jumenta, et universa quæ inventa fue-
divisionem inter populum meum et populum tuum : rint foris, nec congregata de agris, cecideritque super
cras erit signum istud. 24 Fecitque Dominus ita. Et ea grando, morientur. 20 Qui timuit verbum Domini de
venit musca gravissima in domos Pharaonis et servo- servis Pharaonis, facit confugere servos suos et jumen-
rum ejus, et in omnem terram Ægypti : corruptaque ta in domos : 21 qui autem neglexit sermonem Domini,
est terra ab hujuscemodi muscis. 25 Vocavitque Pha- dimisit servos suos et jumenta in agris. 22 Et dixit Do-
rao Moysen et Aaron, et ait eis : Ite et sacrificate Deo minus ad Moysen : Extende manum tuam in cælum,
vestro in terra hac. 26 Et ait Moyses : Non potest ita ut fiat grando in universa terra Ægypti super homines,
fieri : abominationes enim Ægyptiorum immolabimus et super jumenta, et super omnem herbam agri in ter-
30 E XODUS

ra Ægypti. 23 Extenditque Moyses virgam in cælum, et Ægypti : et sederunt in cunctis finibus Ægyptiorum in-
Dominus dedit tonitrua, et grandinem, ac discurrentia numerabiles, quales ante illud tempus non fuerant, nec
fulgura super terram : pluitque Dominus grandinem postea futuræ sunt. 15 Operueruntque universam su-
super terram Ægypti. 24 Et grando et ignis mista pa- perficiem terræ, vastantes omnia. Devorata est igitur
riter ferebantur : tantæque fuit magnitudinis, quanta herba terræ, et quidquid pomorum in arboribus fuit,
ante numquam apparuit in universa terra Ægypti ex quæ grando dimiserat : nihilque omnino virens relic-
quo gens illa condita est. 25 Et percussit grando in om- tum est in lignis et in herbis terræ, in cuncta Ægypto.
16
ni terra Ægypti cuncta quæ fuerunt in agris, ab homine Quam ob rem festinus Pharao vocavit Moysen et Aa-
usque ad jumentum : cunctamque herbam agri percus- ron, et dixit eis : Peccavi in Dominum Deum vestrum,
sit grando, et omne lignum regionis confregit. 26 Tan- et in vos. 17 Sed nunc dimittite peccatum mihi etiam
tum in terra Gessen, ubi erant filii Israël, grando non hac vice, et rogate Dominum Deum vestrum, ut aufe-
cecidit. 27 Misitque Pharao, et vocavit Moysen et Aa- rat a me mortem istam. 18 Egressusque Moyses de con-
ron, dicens ad eos : Peccavi etiam nunc : Dominus ju- spectu Pharaonis, oravit Dominum. 19 Qui flare fecit
stus ; ego et populus meus, impii. 28 Orate Dominum ventum ab occidente vehementissimum, et arreptam
ut desinant tonitrua Dei, et grando : ut dimittam vos, locustam projecit in mare Rubrum : non remansit ne
et nequaquam hic ultra maneatis. 29 Ait Moyses : Cum una quidem in cunctis finibus Ægypti. 20 Et induravit
egressus fuero de urbe, extendam palmas meas ad Do- Dominus cor Pharaonis, nec dimisit filios Israël.
minum, et cessabunt tonitrua, et grando non erit, ut 21
Dixit autem Dominus ad Moysen : Extende ma-
scias quia Domini est terra : 30 novi autem quod et tu et num tuam in cælum : et sint tenebræ super terram
servi tui necdum timeatis Dominum Deum. 31 Linum Ægypti tam densæ, ut palpari queant. 22 Extenditque
ergo et hordeum læsum est, eo quod hordeum esset vi- Moyses manum in cælum : et factæ sunt tenebræ hor-
rens, et linum jam folliculos germinaret : 32 triticum au- ribiles in universa terra Ægypti tribus diebus. 23 Ne-
tem et far non sunt læsa, quia serotina erant. 33 Egres- mo vidit fratrem suum, nec movit se de loco in quo
susque Moyses a Pharaone ex urbe, tetendit manus ad erat : ubicumque autem habitabant filii Israël, lux erat.
Dominum : et cessaverunt tonitrua et grando, nec ul- 24
Vocavitque Pharao Moysen et Aaron, et dixit eis : Ite,
tra stillavit pluvia super terram. 34 Videns autem Pha- sacrificate Domino : oves tantum vestræ et armenta
rao quod cessasset pluvia, et grando, et tonitrua, auxit remaneant, parvuli vestri eant vobiscum. 25 Ait Moy-
peccatum : 35 et ingravatum est cor ejus, et servorum il- ses : Hostias quoque et holocausta dabis nobis, quæ
lius, et induratum nimis : nec dimisit filios Israël, sicut offeramus Domino Deo nostro. 26 Cuncti greges per-
præceperat Dominus per manum Moysi. gent nobiscum ; non remanebit ex eis ungula : quæ
Et dixit Dominus ad Moysen : Ingredere ad Pha- necessaria sunt in cultum Domini Dei nostri : præser-
10 raonem : ego enim induravi cor ejus, et servo-
rum illius, ut faciam signa mea hæc in eo : 2 et narres
tim cum ignoremus quid debeat immolari, donec ad
ipsum locum perveniamus. 27 Induravit autem Domi-
in auribus filii tui, et nepotum tuorum, quoties contri- nus cor Pharaonis, et noluit dimittere eos. 28 Dixitque
verim Ægyptios, et signa mea fecerim in eis : et sciatis Pharao ad Moysen : Recede a me, et cave ne ultra vi-
quia ego Dominus. 3 Introierunt ergo Moyses et Aa- deas faciem meam : quocumque die apparueris mihi,
ron ad Pharaonem, et dixerunt ei : Hæc dicit Dominus morieris. 29 Respondit Moyses : Ita fiet ut locutus es :
Deus Hebræorum : Usquequo non vis subjici mihi ? non videbo ultra faciem tuam.
dimitte populum meum, ut sacrificet mihi. 4 Sin au- Et dixit Dominus ad Moysen : Adhuc una pla-
tem resistis, et non vis dimittere eum : ecce ego indu-
cam cras locustam in fines tuos : 5 quæ operiat superfi-
11 ga tangam Pharaonem et Ægyptum, et post hæc
dimittet vos, et exire compellet. 2 Dices ergo omni plebi
ciem terræ, ne quidquam ejus appareat, sed comedatur ut postulet vir ab amico suo, et mulier a vicina sua, va-
quod residuum fuerit grandini : corrodet enim omnia sa argentea et aurea. 3 Dabit autem Dominus gratiam
ligna quæ germinant in agris. 6 Et implebunt domos populo suo coram Ægyptiis. Fuitque Moyses vir ma-
tuas, et servorum tuorum, et omnium Ægyptiorum, gnus valde in terra Ægypti coram servis Pharaonis et
quantam non viderunt patres tui, et avi, ex quo orti omni populo. 4 Et ait : Hæc dicit Dominus : Media noc-
sunt super terram, usque in præsentem diem. Aver- te egrediar in Ægyptum : 5 et morietur omne primoge-
titque se, et egressus est a Pharaone. 7 Dixerunt autem nitum in terra Ægyptiorum, a primogenito Pharaonis,
servi Pharaonis ad eum : Usquequo patiemur hoc scan- qui sedet in solio ejus, usque ad primogenitum ancil-
dalum ? dimitte homines, ut sacrificent Domino Deo læ quæ est ad molam, et omnia primogenita jumento-
suo ; nonne vides quod perierit Ægyptus ? 8 Revoca- rum. 6 Eritque clamor magnus in universa terra Ægyp-
veruntque Moysen et Aaron ad Pharaonem : qui dixit ti, qualis nec ante fuit, nec postea futurus est. 7 Apud
eis : Ite, sacrificate Domino Deo vestro : quinam sunt omnes autem filios Israël non mutiet canis ab homine
qui ituri sunt ? 9 Ait Moyses : Cum parvulis nostris, usque ad pecus : ut sciatis quanto miraculo dividat Do-
et senioribus pergemus, cum filiis et filiabus, cum ovi- minus Ægyptios et Israël. 8 Descendentque omnes ser-
bus et armentis : est enim solemnitas Domini Dei no- vi tui isti ad me, et adorabunt me, dicentes : Egredere
stri. 10 Et respondit Pharao : Sic Dominus sit vobiscum, tu, et omnis populus qui subjectus est tibi : post hæc
quomodo ego dimittam vos, et parvulos vestros, cui egrediemur. 9 Et exivit a Pharaone iratus nimis. Dixit
dubium est quod pessime cogitetis ? 11 non fiet ita, sed autem Dominus ad Moysen : Non audiet vos Pharao
ite tantum viri, et sacrificate Domino : hoc enim et ipsi ut multa signa fiant in terra Ægypti. 10 Moyses autem
petistis. Statimque ejecti sunt de conspectu Pharaonis. et Aaron fecerunt omnia ostenta, quæ scripta sunt, co-
12
Dixit autem Dominus ad Moysen : Extende manum ram Pharaone. Et induravit Dominus cor Pharaonis,
tuam super terram Ægypti ad locustam, ut ascendat nec dimisit filios Israël de terra sua.
super eam, et devoret omnem herbam quæ residua fue-
rit grandini. 13 Et extendit Moyses virgam super terram Dixit quoque Dominus ad Moysen et Aaron in
Ægypti : et Dominus induxit ventum urentem tota die
illa et nocte : et mane facto, ventus urens levavit lo-
12 terra Ægypti : 2 Mensis iste, vobis principium
mensium : primus erit in mensibus anni. 3 Loquimini
custas. 14 Quæ ascenderunt super universam terram ad universum cœtum filiorum Israël, et dicite eis : De-
E XODUS 31

cima die mensis hujus tollat unusquisque agnum per to Pharaonis, qui in solio ejus sedebat, usque ad pri-
familias et domos suas. 4 Sin autem minor est nume- mogenitum captivæ quæ erat in carcere, et omne pri-
rus ut sufficere possit ad vescendum agnum, assumet mogenitum jumentorum. 30 Surrexitque Pharao nocte,
vicinum suum qui junctus est domui suæ, juxta nume- et omnes servi ejus, cunctaque Ægyptus : et ortus est
rum animarum quæ sufficere possunt ad esum agni. clamor magnus in Ægypto : neque enim erat domus in
5
Erit autem agnus absque macula, masculus, annicu- qua non jaceret mortuus.
lus : juxta quem ritum tolletis et hædum. 6 Et servabitis 31
Vocatisque Pharao Moyse et Aaron nocte, ait : Sur-
eum usque ad quartamdecimam diem mensis hujus : gite et egredimini a populo meo, vos et filii Israël :
immolabitque eum universa multitudo filiorum Israël ite, immolate Domino sicut dicitis. 32 Oves vestras et
ad vesperam. 7 Et sument de sanguine ejus, ac ponent armenta assumite ut petieratis, et abeuntes benedicite
super utrumque postem, et in superliminaribus domo- mihi. 33 Urgebantque Ægyptii populum de terra exire
rum, in quibus comedent illum. 8 Et edent carnes nocte velociter, dicentes : Omnes moriemur. 34 Tulit igitur po-
illa assas igni, et azymos panes cum lactucis agrestibus. pulus conspersam farinam antequam fermentaretur :
9
Non comedetis ex eo crudum quid, nec coctum aqua, et ligans in palliis, posuit super humeros suos. 35 Fe-
sed tantum assum igni : caput cum pedibus ejus et in- ceruntque filii Israël sicut præceperat Moyses : et pe-
testinis vorabitis. 10 Nec remanebit quidquam ex eo us- tierunt ab Ægyptiis vasa argentea et aurea, vestemque
que mane ; si quid residuum fuerit, igne comburetis. plurimam. 36 Dominus autem dedit gratiam populo
11
Sic autem comedetis illum : renes vestros accingetis, coram Ægyptiis ut commodarent eis : et spoliaverunt
et calceamenta habebitis in pedibus, tenentes baculos Ægyptios.
37
in manibus, et comedetis festinanter : est enim Phase Profectique sunt filii Israël de Ramesse in Socoth,
(id est, transitus) Domini. sexcenta fere millia peditum virorum, absque parvu-
38
12
Et transibo per terram Ægypti nocte illa, percu- lis. Sed et vulgus promiscuum innumerabile ascen-
tiamque omne primogenitum in terra Ægypti ab ho- dit cum eis, oves et armenta et animantia diversi ge-
mine usque ad pecus : et in cunctis diis Ægypti faciam neris multa nimis. 39 Coxeruntque farinam, quam du-
judicia. Ego Dominus. 13 Erit autem sanguis vobis in dum de Ægypto conspersam tulerant : et fecerunt su-
signum in ædibus in quibus eritis : et videbo sangui- bcinericios panes azymos : neque enim poterant fer-
nem, et transibo vos : nec erit in vobis plaga disperdens mentari, cogentibus exire Ægyptiis, et nullam facere
quando percussero terram Ægypti. 14 Habebitis autem sinentibus moram : nec pulmenti quidquam occurre-
hunc diem in monimentum : et celebrabitis eam solem- rat præparare. 40 Habitatio autem filiorum Israël qua
nem Domino in generationibus vestris cultu sempiter- manserunt in Ægypto, fuit quadringentorum triginta
no. 15 Septem diebus azyma comedetis : in die primo annorum. 41 Quibus expletis, eadem die egressus est
non erit fermentum in domibus vestris : quicumque omnis exercitus Domini de terra Ægypti. 42 Nox ista
comederit fermentatum, peribit anima illa de Israël, a est observabilis Domini, quando eduxit eos de terra
primo die usque ad diem septimum. 16 Dies prima erit Ægypti : hanc observare debent omnes filii Israël in
sancta atque solemnis, et dies septima eadem festivi- generationibus suis.
43
tate venerabilis : nihil operis facietis in eis, exceptis Dixitque Dominus ad Moysen et Aaron : Hæc est
his, quæ ad vescendum pertinent. 17 Et observabitis religio Phase : omnis alienigena non comedet ex eo.
44
azyma : in eadem enim ipsa die educam exercitum ve- Omnis autem servus emptitius circumcidetur, et sic
strum de terra Ægypti, et custodietis diem istum in ge- comedet. 45 Advena et mercenarius non edent ex eo.
46
nerationes vestras ritu perpetuo. 18 Primo mense, quar- In una domo comedetur, nec efferetis de carnibus
tadecima die mensis ad vesperam, comedetis azyma ejus foras, nec os illius confringetis. 47 Omnis cœtus fi-
usque ad diem vigesimam primam ejusdem mensis ad liorum Israël faciet illud. 48 Quod si quis peregrinorum
vesperam. 19 Septem diebus fermentum non invenietur in vestram voluerit transire coloniam, et facere Phase
in domibus vestris : qui comederit fermentatum, peri- Domini, circumcidetur prius omne masculinum ejus,
bit anima ejus de cœtu Israël, tam de advenis quam de et tunc rite celebrabit : eritque sicut indigena terræ : si
indigenis terræ. 20 Omne fermentatum non comede- quis autem circumcisus non fuerit, non vescetur ex eo.
49
tis : in cunctis habitaculis vestris edetis azyma. 21 Vo- Eadem lex erit indigenæ et colono qui peregrinatur
cavit autem Moyses omnes seniores filiorum Israël, et apud vos. 50 Feceruntque omnes filii Israël sicut præce-
dixit ad eos : Ite tollentes animal per familias vestras, perat Dominus Moysi et Aaron. 51 Et eadem die eduxit
et immolate Phase. 22 Fasciculumque hyssopi tingite in Dominus filios Israël de terra Ægypti per turmas suas.
sanguine qui est in limine, et aspergite ex eo superlimi- Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens :
nare, et utrumque postem : nullus vestrum egrediatur
ostium domus suæ usque mane. 23 Transibit enim Do-
13
2
Sanctifica mihi omne primogenitum quod ape-
rit vulvam in filiis Israël, tam de hominibus quam de
minus percutiens Ægyptios : cumque viderit sangui- jumentis : mea sunt enim omnia. 3 Et ait Moyses ad
nem in superliminari, et in utroque poste, transcendet populum : Mementote diei hujus in qua egressi estis
ostium domus, et non sinet percussorem ingredi do- de Ægypto et de domo servitutis, quoniam in manu
mos vestras et lædere. 24 Custodi verbum istud legi- forti eduxit vos Dominus de loco isto : ut non come-
timum tibi et filiis tuis usque in æternum. 25 Cumque datis fermentatum panem. 4 Hodie egredimini mense
introieritis terram, quam Dominus daturus est vobis ut novarum frugum. 5 Cumque introduxerit te Dominus
pollicitus est, observabitis cæremonias istas. 26 Et cum
in terram Chananæi, et Hethæi, et Amorrhæi, et He-
dixerint vobis filii vestri : Quæ est ista religio ? 27 Di-
væi, et Jebusæi, quam juravit patribus tuis ut daret tibi,
cetis eis : Victima transitus Domini est, quando transi-
terram fluentem lacte et melle, celebrabis hunc morem
vit super domos filiorum Israël in Ægypto, percutiens sacrorum mense isto. 6 Septem diebus vesceris azymis :
Ægyptios, et domos nostras liberans. Incurvatusque et in die septimo erit solemnitas Domini. 7 Azyma co-
populus adoravit. 28 Et egressi filii Israël fecerunt sicut
medetis septem diebus : non apparebit apud te aliquid
præceperat Dominus Moysi et Aaron. fermentatum, nec in cunctis finibus tuis. 8 Narrabis-
29
Factum est autem in noctis medio, percussit Domi- que filio tuo in die illo, dicens : Hoc est quod fecit mihi
nus omne primogenitum in terra Ægypti, a primogeni- Dominus quando egressus sum de Ægypto. 9 Et erit
32 E XODUS

quasi signum in manu tua, et quasi monimentum ante servire eis, quam mori in solitudine. 13 Et ait Moyses
oculos tuos : et ut lex Domini semper sit in ore tuo, in ad populum : Nolite timere : state, et videte magnalia
manu enim forti eduxit te Dominus de Ægypto. 10 Cu- Domini quæ facturus est hodie : Ægyptios enim, quos
stodies hujuscemodi cultum statuto tempore a diebus nunc videtis, nequaquam ultra videbitis usque in sem-
in dies. 11 Cumque introduxerit te Dominus in terram piternum. 14 Dominus pugnabit pro vobis, et vos tace-
Chananæi, sicut juravit tibi et patribus tuis, et dederit bitis. 15 Dixitque Dominus ad Moysen : Quid clamas
tibi eam : 12 separabis omne quod aperit vulvam Domi- ad me ? loquere filiis Israël ut proficiscantur. 16 Tu au-
no, et quod primitivum est in pecoribus tuis : quidquid tem eleva virgam tuam, et extende manum tuam super
habueris masculini sexus, consecrabis Domino. 13 Pri- mare, et divide illud : ut gradiantur filii Israël in medio
mogenitum asini mutabis ove : quod si non redemeris, mari per siccum. 17 Ego autem indurabo cor Ægyptio-
interficies. Omne autem primogenitum hominis de fi- rum ut persequantur vos : et glorificabor in Pharaone,
liis tuis, pretio redimes. 14 Cumque interrogaverit te et in omni exercitu ejus, et in curribus et in equitibus
filius tuus cras, dicens : Quid est hoc ? respondebis ei : illius. 18 Et scient Ægyptii quia ego sum Dominus cum
In manu forti eduxit nos Dominus de terra Ægypti, de glorificatus fuero in Pharaone, et in curribus atque in
domo servitutis. 15 Nam cum induratus esset Pharao, equitibus ejus. 19 Tollensque se angelus Dei, qui præ-
et nollet nos dimittere, occidit Dominus omne primo- cedebat castra Israël, abiit post eos : et cum eo pariter
genitum in terra Ægypti, a primogenito hominis usque columna nubis, priora dimittens, post tergum 20 stetit,
ad primogenitum jumentorum : idcirco immolo Domi- inter castra Ægyptiorum et castra Israël : et erat nubes
no omne quod aperit vulvam masculini sexus, et om- tenebrosa, et illuminans noctem, ita ut ad se invicem
nia primogenita filiorum meorum redimo. 16 Erit igitur toto noctis tempore accedere non valerent. 21 Cumque
quasi signum in manu tua, et quasi appensum quid, extendisset Moyses manum super mare, abstulit illud
ob recordationem, inter oculos tuos : eo quod in manu Dominus flante vento vehementi et urente tota nocte,
forti eduxit nos Dominus de Ægypto. et vertit in siccum : divisaque est aqua. 22 Et ingres-
17
Igitur cum emisisset Pharao populum, non eos du- si sunt filii Israël per medium sicci maris : erat enim
xit Deus per viam terræ Philisthiim quæ vicina est : re- aqua quasi murus a dextra eorum et læva. 23 Perse-
putans ne forte pœniteret eum, si vidisset adversum se quentesque Ægyptii ingressi sunt post eos, et omnis
bella consurgere, et reverteretur in Ægyptum. 18 Sed equitatus Pharaonis, currus ejus et equites per medium
circumduxit per viam deserti, quæ est juxta mare Ru- maris. 24 Jamque advenerat vigilia matutina, et ecce
brum : et armati ascenderunt filii Israël de terra Ægyp- respiciens Dominus super castra Ægyptiorum per co-
ti. 19 Tulit quoque Moyses ossa Joseph secum : eo quod lumnam ignis et nubis, interfecit exercitum eorum, 25 et
adjurasset filios Israël, dicens : Visitabit vos Deus ; ef- subvertit rotas curruum, ferebanturque in profundum.
ferte ossa mea hinc vobiscum. 20 Profectique de Socoth Dixerunt ergo Ægyptii : Fugiamus Israëlem : Domi-
castrametati sunt in Etham, in extremis finibus solitu- nus enim pugnat pro eis contra nos. 26 Et ait Domi-
dinis. 21 Dominus autem præcedebat eos ad ostenden- nus ad Moysen : Extende manum tuam super mare, ut
dam viam per diem in columna nubis, et per noctem revertantur aquæ ad Ægyptios super currus et equites
in columna ignis : ut dux esset itineris utroque tempo- eorum. 27 Cumque extendisset Moyses manum contra
re. 22 Numquam defuit columna nubis per diem, nec mare, reversum est primo diluculo ad priorem locum :
columna ignis per noctem, coram populo. fugientibusque Ægyptiis occurrerunt aquæ, et invol-
vit eos Dominus in mediis fluctibus. 28 Reversæque
Locutus est autem Dominus ad Moysen, dicens :
14 2
Loquere filiis Israël : Reversi castrametentur e
regione Phihahiroth, quæ est inter Magdalum et mare
sunt aquæ, et operuerunt currus et equites cuncti exer-
citus Pharaonis, qui sequentes ingressi fuerant mare :
nec unus quidem superfuit ex eis. 29 Filii autem Israël
contra Beelsephon : in conspectu ejus castra ponetis su-
perrexerunt per medium sicci maris, et aquæ eis erant
per mare. 3 Dicturusque est Pharao super filiis Israël :
quasi pro muro a dextris et a sinistris : 30 liberavitque
Coarctati sunt in terra ; conclusit eos desertum. 4 Et in-
Dominus in die illa Israël de manu Ægyptiorum. 31 Et
durabo cor ejus, ac persequetur vos : et glorificabor in
viderunt Ægyptios mortuos super littus maris, et ma-
Pharaone, et in omni exercitu ejus ; scientque Ægyptii
num magnam quam exercuerat Dominus contra eos :
quia ego sum Dominus. Feceruntque ita.
5 timuitque populus Dominum, et crediderunt Domino,
Et nuntiatum est regi Ægyptiorum quod fugisset
et Moysi servo ejus.
populus : immutatumque est cor Pharaonis et servo-
rum ejus super populo, et dixerunt : Quid voluimus fa-
Tunc cecinit Moyses et filii Israël carmen hoc
cere ut dimitteremus Israël, ne serviret nobis ? 6 Junxit
ergo currum, et omnem populum suum assumpsit se- 15 Domino, et dixerunt :
cum. 7 Tulitque sexcentos currus electos, et quidquid in
Ægypto curruum fuit : et duces totius exercitus. 8 Indu- Cantemus Domino : gloriose enim
ravitque Dominus cor Pharaonis regis Ægypti, et per- magnificatus est,
secutus est filios Israël : at illi egressi sunt in manu ex- equum et ascensorem dejecit in mare.
celsa. 9 Cumque persequerentur Ægyptii vestigia præ- 2
Fortitudo mea, et laus mea Dominus,
cedentium, repererunt eos in castris super mare : om- et factus est mihi in salutem :
nis equitatus et currus Pharaonis, et universus exerci- iste Deus meus, et glorificabo eum :
tus, erant in Phihahiroth contra Beelsephon. 10 Cumque Deus patris mei, et exaltabo eum.
3
appropinquasset Pharao, levantes filii Israël oculos, vi- Dominus quasi vir pugnator,
derunt Ægyptios post se, et timuerunt valde : clamave- Omnipotens nomen ejus,
runtque ad Dominum, 11 et dixerunt ad Moysen : For- 4
currus Pharaonis et exercitum ejus projecit
sitan non erant sepulchra in Ægypto, ideo tulisti nos in mare :
ut moreremur in solitudine : quid hoc facere voluisti, electi principes ejus submersi sunt in mari
ut educeres nos ex Ægypto ? 12 nonne iste est sermo, Rubro.
5
quem loquebamur ad te in Ægypto, dicentes : Recede a Abyssi operuerunt eos ;
nobis, ut serviamus Ægyptiis ? multo enim melius erat descenderunt in profundum quasi lapis.
E XODUS 33

6
Dextera tua, Domine, magnificata est in qui ostendit ei lignum : quod cum misisset in aquas,
fortitudine : in dulcedinem versæ sunt : ibi constituit ei præcepta,
dextera tua, Domine, percussit inimicum. atque judicia, et ibi tentavit eum, 26 dicens : Si audie-
7
Et in multitudine gloriæ tuæ deposuisti ris vocem Domini Dei tui, et quod rectum est coram eo
adversarios tuos : feceris, et obedieris mandatis ejus, custodierisque om-
misisti iram tuam, quæ devoravit eos sicut nia præcepta illius, cunctum languorem, quem posui
stipulam. in Ægypto, non inducam super te : ego enim Domi-
8
Et in spiritu furoris tui congregatæ sunt nus sanator tuus. 27 Venerunt autem in Elim filii Israël,
aquæ : ubi erant duodecim fontes aquarum, et septuaginta
stetit unda fluens, congregata sunt abyssi in palmæ : et castrametati sunt juxta aquas.
medio mari.
Profectique sunt de Elim, et venit omnis multi-
9
Dixit inimicus : Persequar et
comprehendam,
16 tudo filiorum Israël in desertum Sin, quod est
inter Elim et Sinai, quintodecimo die mensis secundi,
dividam spolia, implebitur anima mea :
postquam egressi sunt de terra Ægypti. 2 Et murmura-
evaginabo gladium meum, interficiet eos
vit omnis congregatio filiorum Israël contra Moysen et
manus mea.
10 Aaron in solitudine. 3 Dixeruntque filii Israël ad eos :
Flavit spiritus tuus, et operuit eos mare :
Utinam mortui essemus per manum Domini in terra
submersi sunt quasi plumbum in aquis
Ægypti, quando sedebamus super ollas carnium, et co-
vehementibus.
11 medebamus panem in saturitate : cur eduxistis nos in
Quis similis tui in fortibus, Domine ?
desertum istud, ut occideretis omnem multitudinem
quis similis tui, magnificus in sanctitate,
fame ? 4 Dixit autem Dominus ad Moysen : Ecce ego
terribilis atque laudabilis, faciens mirabilia ?
12 pluam vobis panes de cælo : egrediatur populus, et col-
Extendisti manum tuam, et devoravit eos
ligat quæ sufficiunt per singulos dies : ut tentem eum
terra.
13 utrum ambulet in lege mea, an non. 5 Die autem sex-
Dux fuisti in misericordia tua populo quem
to parent quod inferant : et sit duplum quam collige-
redemisti :
re solebant per singulos dies. 6 Dixeruntque Moyses
et portasti eum in fortitudine tua, ad
et Aaron ad omnes filios Israël : Vespere scietis quod
habitaculum sanctum tuum.
14 Dominus eduxerit vos de terra Ægypti, 7 et mane vide-
Ascenderunt populi, et irati sunt :
bitis gloriam Domini : audivit enim murmur vestrum
dolores obtinuerunt habitatores Philisthiim.
15 contra Dominum : nos vero quid sumus, quia mussi-
Tunc conturbati sunt principes Edom,
tastis contra nos ? 8 Et ait Moyses : Dabit vobis Domi-
robustos Moab obtinuit tremor :
nus vespere carnes edere, et mane panes in saturitate :
obriguerunt omnes habitatores Chanaan.
16 eo quod audierit murmurationes vestras quibus mur-
Irruat super eos formido et pavor, in
murati estis contra eum : nos enim quid sumus ? nec
magnitudine brachii tui :
contra nos est murmur vestrum, sed contra Dominum.
fiant immobiles quasi lapis, 9
Dixit quoque Moyses ad Aaron : Dic universæ con-
donec pertranseat populus tuus, Domine,
gregationi filiorum Israël : Accedite coram Domino :
donec pertranseat populus tuus iste, quem
audivit enim murmur vestrum. 10 Cumque loqueretur
possedisti.
17 Aaron ad omnem cœtum filiorum Israël, respexerunt
Introduces eos, et plantabis in monte
ad solitudinem : et ecce gloria Domini apparuit in nu-
hæreditatis tuæ,
be. 11 Locutus est autem Dominus ad Moysen, dicens :
firmissimo habitaculo tuo quod operatus es, 12
Audivi murmurationes filiorum Israël. Loquere ad
Domine :
eos : Vespere comedetis carnes, et mane saturabimini
sanctuarium tuum, Domine, quod
panibus : scietisque quod ego sum Dominus Deus ve-
firmaverunt manus tuæ.
18 ster. 13 Factum est ergo vespere, et ascendens coturnix,
Dominus regnabit in æternum et ultra.
19 cooperuit castra : mane quoque ros jacuit per circui-
Ingressus est enim eques Pharao
tum castrorum. 14 Cumque operuisset superficiem ter-
cum curribus et equitibus ejus in mare :
ræ, apparuit in solitudine minutum, et quasi pilo tu-
et reduxit super eos Dominus
sum in similitudinem pruinæ super terram. 15 Quod
aquas maris :
cum vidissent filii Israël, dixerunt ad invicem : Man-
filii autem Israël ambulaverunt per siccum in
hu ? quod significat : Quid est hoc ? ignorabant enim
medio ejus.
quid esset. Quibus ait Moyses : Iste est panis quem
20
Sumpsit ergo Maria prophetissa, soror Aaron, tym- Dominus dedit vobis ad vescendum. 16 Hic est sermo,
panum in manu sua : egressæque sunt omnes mulieres quem præcepit Dominus : Colligat unusquisque ex eo
post eam cum tympanis et choris, 21 quibus præcinebat, quantum sufficit ad vescendum : gomor per singula
dicens : capita, juxta numerum animarum vestrarum quæ ha-
bitant in tabernaculo sic tolletis. 17 Feceruntque ita fi-
Cantemus Domino, gloriose enim
lii Israël : et collegerunt, alius plus, alius minus. 18 Et
magnificatus est :
mensi sunt ad mensuram gomor : nec qui plus college-
equum et ascensorem ejus dejecit in mare.
rat, habuit amplius : nec qui minus paraverat, reperit
22
Tulit autem Moyses Israël de mari Rubro, et egres- minus : sed singuli juxta id quod edere poterant, con-
si sunt in desertum Sur : ambulaveruntque tribus die- gregaverunt. 19 Dixitque Moyses ad eos : Nullus re-
bus per solitudinem, et non inveniebant aquam. 23 Et linquat ex eo in mane. 20 Qui non audierunt eum, sed
venerunt in Mara, nec poterant bibere aquas de Ma- dimiserunt quidam ex eis usque mane, et scatere cœpit
ra, eo quod essent amaræ : unde et congruum loco vermibus, atque computruit : et iratus est contra eos
nomen imposuit, vocans illum Mara, id est, amaritu- Moyses.
dinem. 24 Et murmuravit populus contra Moysen, di- 21
Colligebant autem mane singuli, quantum suffice-
cens : Quid bibemus ? 25 At ille clamavit ad Dominum, re poterat ad vescendum : cumque incaluisset sol, li-
34 E XODUS

quefiebat. 22 In die autem sexta collegerunt cibos du- usque ad occasum solis. 13 Fugavitque Josue Amalec, et
plices, id est, duo gomor per singulos homines : ve- populum ejus in ore gladii. 14 Dixit autem Dominus ad
nerunt autem omnes principes multitudinis, et narra- Moysen : Scribe hoc ob monimentum in libro, et tra-
verunt Moysi. 23 Qui ait eis : Hoc est quod locutus de auribus Josue : delebo enim memoriam Amalec sub
est Dominus : Requies sabbati sanctificata est Domino cælo. 15 Ædificavitque Moyses altare : et vocavit no-
cras : quodcumque operandum est, facite, et quæ co- men ejus, Dominus exaltatio mea, dicens : 16 Quia ma-
quenda sunt coquite : quidquid autem reliquum fuerit, nus solii Domini, et bellum Domini erit contra Amalec,
reponite usque in mane. 24 Feceruntque ita ut præce- a generatione in generationem.
perat Moyses, et non computruit, neque vermis inven-
Cumque audisset Jethro, sacerdos Madian, co-
tus est in eo. 25 Dixitque Moyses : Comedite illud ho-
die, quia sabbatum est Domini : non invenietur hodie
18 gnatus Moysi, omnia quæ fecerat Deus Moysi,
et Israëli populo suo, et quod eduxisset Dominus Israël
in agro. 26 Sex diebus colligite : in die autem septimo
de Ægypto, 2 tulit Sephoram uxorem Moysi quam re-
sabbatum est Domini, idcirco non invenietur. 27 Venit-
miserat, 3 et duos filios ejus : quorum unus vocaba-
que septima dies : et egressi de populo ut colligerent,
tur Gersam, dicente patre : Advena fui in terra aliena ;
non invenerunt. 28 Dixit autem Dominus ad Moysen : 4
alter vero Eliezer : Deus enim, ait, patris mei adju-
Usquequo non vultis custodire mandata mea et legem
tor meus, et eruit me de gladio Pharaonis. 5 Venit ergo
meam ? 29 videte quod Dominus dederit vobis sabba-
Jethro cognatus Moysi, et filii ejus, et uxor ejus ad Moy-
tum, et propter hoc die sexta tribuit vobis cibos dupli-
sen in desertum, ubi erat castrametatus juxta montem
ces : maneat unusquisque apud semetipsum ; nullus
Dei. 6 Et mandavit Moysi, dicens : Ego Jethro cognatus
egrediatur de loco suo die septimo. 30 Et sabbatizavit
tuus venio ad te, et uxor tua, et duo filii cum ea. 7 Qui
populus die septimo. 31 Appellavitque domus Israël
egressus in occursum cognati sui, adoravit, et oscula-
nomen ejus Man : quod erat quasi semen coriandri al-
tus est eum : salutaveruntque se mutuo verbis pacifi-
bum, gustusque ejus quasi similæ cum melle. 32 Dixit
cis. Cumque intrasset tabernaculum, 8 narravit Moyses
autem Moyses : Iste est sermo, quem præcepit Domi-
cognato suo cuncta quæ fecerat Dominus Pharaoni et
nus : Imple gomor ex eo, et custodiatur in futuras re-
Ægyptiis propter Israël : universumque laborem, qui
tro generationes : ut noverint panem, quo alui vos in
accidisset eis in itinere, et quod liberaverat eos Domi-
solitudine, quando educti estis de terra Ægypti. 33 Di-
nus. 9 Lætatusque est Jethro super omnibus bonis, quæ
xitque Moyses ad Aaron : Sume vas unum, et mitte ibi
fecerat Dominus Israëli, eo quod eruisset eum de manu
man, quantum potest capere gomor, et repone coram
Ægyptiorum. 10 Et ait : Benedictus Dominus, qui libe-
Domino ad servandum in generationes vestras, 34 sicut
ravit vos de manu Ægyptiorum, et de manu Pharaonis ;
præcepit Dominus Moysi. Posuitque illud Aaron in ta-
qui eruit populum suum de manu Ægypti. 11 Nunc co-
bernaculo reservandum. 35 Filii autem Israël comede-
gnovi, quia magnus Dominus super omnes deos : eo
runt man quadraginta annis, donec venirent in terram
quod superbe egerint contra illos. 12 Obtulit ergo Je-
habitabilem : hoc cibo aliti sunt, usquequo tangerent
thro cognatus Moysi holocausta et hostias Deo : vene-
fines terræ Chanaan. 36 Gomor autem decima pars est
runtque Aaron et omnes seniores Israël, ut comederent
ephi.
panem cum eo coram Deo.
13
Igitur profecta omnis multitudo filiorum Israël Altera autem die sedit Moyses ut judicaret popu-
17 de deserto Sin per mansiones suas, juxta sermo-
nem Domini, castrametati sunt in Raphidim, ubi non
lum, qui assistebat Moysi a mane usque ad vesperam.
14
Quod cum vidisset cognatus ejus, omnia scilicet quæ
erat aqua ad bibendum populo. 2 Qui jurgatus contra agebat in populo, ait : Quid est hoc quod facis in ple-
Moysen, ait : Da nobis aquam, ut bibamus. Quibus re- be ? cur solus sedes, et omnis populus præstolatur de
spondit Moyses : Quid jurgamini contra me ? cur ten- mane usque ad vesperam ? 15 Cui respondit Moyses :
tatis Dominum ? 3 Sitivit ergo ibi populus præ aquæ Venit ad me populus quærens sententiam Dei : 16 cum-
penuria, et murmuravit contra Moysen, dicens : Cur que acciderit eis aliqua disceptatio, veniunt ad me ut
fecisti nos exire de Ægypto, ut occideres nos, et liberos judicem inter eos, et ostendam præcepta Dei, et leges
nostros, ac jumenta siti ? 4 Clamavit autem Moyses ad ejus. 17 At ille : Non bonam, inquit, rem facis. 18 Stul-
Dominum, dicens : Quid faciam populo huic ? adhuc to labore consumeris et tu, et populus iste qui tecum
paululum, et lapidabit me. 5 Et ait Dominus ad Moy- est : ultra vires tuas est negotium ; solus illud non po-
sen : Antecede populum, et sume tecum de senioribus teris sustinere. 19 Sed audi verba mea atque consilia, et
Israël : et virgam qua percussisti fluvium, tolle in ma- erit Deus tecum. Esto tu populo in his quæ ad Deum
nu tua, et vade. 6 En ego stabo ibi coram te, supra pe- pertinent, ut referas quæ dicuntur ad eum : 20 ostendas-
tram Horeb : percutiesque petram, et exibit ex ea aqua, que populo cæremonias et ritum colendi, viamque per
ut bibat populus. Fecit Moyses ita coram senioribus quam ingredi debeant, et opus quod facere debeant.
Israël : 7 et vocavit nomen loci illius, Tentatio, propter 21
Provide autem de omni plebe viros potentes, et ti-
jurgium filiorum Israël, et quia tentaverunt Dominum, mentes Deum, in quibus sit veritas, et qui oderint ava-
dicentes : Estne Dominus in nobis, an non ? ritiam, et constitue ex eis tribunos, et centuriones, et
8
Venit autem Amalec, et pugnabat contra Israël in quinquagenarios, et decanos, 22 qui judicent populum
Raphidim. 9 Dixitque Moyses ad Josue : Elige viros : omni tempore : quidquid autem majus fuerit, referant
et egressus, pugna contra Amalec : cras ego stabo in ad te, et ipsi minora tantummodo judicent : leviusque
vertice collis, habens virgam Dei in manu mea. 10 Fecit sit tibi, partito in alios onere. 23 Si hoc feceris, imple-
Josue ut locutus erat Moyses, et pugnavit contra Ama- bis imperium Dei, et præcepta ejus poteris sustentare :
lec : Moyses autem et Aaron et Hur ascenderunt super et omnis hic populus revertetur ad loca sua cum pace.
verticem collis. 11 Cumque levaret Moyses manus, vin- 24
Quibus auditis, Moyses fecit omnia quæ ille sugges-
cebat Israël : sin autem paululum remisisset, superabat serat. 25 Et electis viris strenuis de cuncto Israël, con-
Amalec. 12 Manus autem Moysi erant graves : sumen- stituit eos principes populi, tribunos, et centuriones, et
tes igitur lapidem, posuerunt subter eum, in quo sedit : quinquagenarios, et decanos. 26 Qui judicabant plebem
Aaron autem et Hur sustentabant manus ejus ex utra- omni tempore : quidquid autem gravius erat, refere-
que parte. Et factum est ut manus illius non lassarentur bant ad eum, faciliora tantummodo judicantes. 27 Di-
E XODUS 35

misitque cognatum suum : qui reversus abiit in terram alienos coram me. 4 Non facies tibi sculptile, neque om-
suam. nem similitudinem quæ est in cælo desuper, et quæ in
terra deorsum, nec eorum quæ sunt in aquis sub ter-
Mense tertio egressionis Israël de terra Ægypti, ra. 5 Non adorabis ea, neque coles : ego sum Dominus
19 in die hac venerunt in solitudinem Sinai. 2 Nam Deus tuus fortis, zelotes, visitans iniquitatem patrum
profecti de Raphidim, et pervenientes usque in de- in filios, in tertiam et quartam generationem eorum qui
sertum Sinai, castrametati sunt in eodem loco, ibique oderunt me : 6 et faciens misericordiam in millia his
Israël fixit tentoria e regione montis. qui diligunt me, et custodiunt præcepta mea. 7 Non
3
Moyses autem ascendit ad Deum : vocavitque eum assumes nomen Domini Dei tui in vanum : nec enim
Dominus de monte, et ait : Hæc dices domui Jacob, et habebit insontem Dominus eum qui assumpserit no-
annuntiabis filiis Israël : 4 Vos ipsi vidistis quæ fecerim men Domini Dei sui frustra. 8 Memento ut diem sab-
Ægyptiis, quomodo portaverim vos super alas aquila- bati sanctifices. 9 Sex diebus operaberis, et facies om-
rum, et assumpserim mihi. 5 Si ergo audieritis vocem nia opera tua. 10 Septimo autem die sabbatum Domini
meam, et custodieritis pactum meum, eritis mihi in pe- Dei tui est : non facies omne opus in eo, tu, et filius
culium de cunctis populis : mea est enim omnis terra : tuus et filia tua, servus tuus et ancilla tua, jumentum
6
et vos eritis mihi in regnum sacerdotale, et gens sanc- tuum, et advena qui est intra portas tuas. 11 Sex enim
ta. Hæc sunt verba quæ loqueris ad filios Israël. 7 Venit diebus fecit Dominus cælum et terram, et mare, et om-
Moyses : et convocatis majoribus natu populi, expo- nia quæ in eis sunt, et requievit in die septimo : idcir-
suit omnes sermones quos mandaverat Dominus. 8 Re- co benedixit Dominus diei sabbati, et sanctificavit eum.
sponditque omnis populus simul : Cuncta quæ locutus 12 Honora patrem tuum et matrem tuam, ut sis longæ-
est Dominus, faciemus. Cumque retulisset Moyses ver- vus super terram, quam Dominus Deus tuus dabit ti-
ba populi ad Dominum, 9 ait ei Dominus : Jam nunc bi. 13 Non occides. 14 Non mœchaberis. 15 Non fur-
veniam ad te in caligine nubis, ut audiat me populus tum facies. 16 Non loqueris contra proximum tuum fal-
loquentem ad te, et credat tibi in perpetuum. Nuntiavit sum testimonium. 17 Non concupisces domum proximi
ergo Moyses verba populi ad Dominum. tui, nec desiderabis uxorem ejus, non servum, non an-
10
Qui dixit ei : Vade ad populum, et sanctifica illos cillam, non bovem, non asinum, nec omnia quæ illius
11
hodie, et cras, laventque vestimenta sua. Et sint pa- sunt.
rati in diem tertium : in die enim tertia descendet Do- 18
Cunctus autem populus videbat voces et lampa-
minus coram omni plebe super montem Sinai. 12 Con- des, et sonitum buccinæ, montemque fumantem : et
stituesque terminos populo per circuitum, et dices ad perterriti ac pavore concussi, steterunt procul, 19 dicen-
eos : Cavete ne ascendatis in montem, nec tangatis fi- tes Moysi : Loquere tu nobis, et audiemus : non loqua-
nes illius : omnis qui tetigerit montem, morte morie- tur nobis Dominus, ne forte moriamur. 20 Et ait Moy-
tur. 13 Manus non tanget eum, sed lapidibus oppri- ses ad populum : Nolite timere : ut enim probaret vos
metur, aut confodietur jaculis : sive jumentum fuerit, venit Deus, et ut terror illius esset in vobis, et non pec-
sive homo, non vivet : cum cœperit clangere buccina, caretis. 21 Stetitque populus de longe. Moyses autem
tunc ascendant in montem. 14 Descenditque Moyses de accessit ad caliginem in qua erat Deus.
monte ad populum, et sanctificavit eum. Cumque la- 22
Dixit præterea Dominus ad Moysen : Hæc dices
vissent vestimenta sua, 15 ait ad eos : Estote parati in filiis Israël : Vos vidistis quod de cælo locutus sim vo-
diem tertium, et ne appropinquetis uxoribus vestris. bis. 23 Non facietis deos argenteos, nec deos aureos fa-
16
Jamque advenerat tertius dies, et mane inclarue- cietis vobis. 24 Altare de terra facietis mihi, et offere-
rat : et ecce cœperunt audiri tonitrua, ac micare ful- tis super eo holocausta et pacifica vestra, oves vestras
gura, et nubes densissima operire montem, clangorque et boves in omni loco in quo memoria fuerit nominis
buccinæ vehementius perstrepebat : et timuit populus mei : veniam ad te, et benedicam tibi. 25 Quod si alta-
qui erat in castris. 17 Cumque eduxisset eos Moyses in re lapideum feceris mihi, non ædificabis illud de sectis
occursum Dei de loco castrorum, steterunt ad radices lapidibus : si enim levaveris cultrum super eo, pollue-
montis. 18 Totus autem mons Sinai fumabat, eo quod tur. 26 Non ascendes per gradus ad altare meum, ne
descendisset Dominus super eum in igne : et ascende- reveletur turpitudo tua.
ret fumus ex eo quasi de fornace, eratque omnis mons
Hæc sunt judicia quæ propones eis. 2 Si eme-
terribilis. 19 Et sonitus buccinæ paulatim crescebat in
majus, et prolixius tendebatur : Moyses loquebatur, et 21 ris servum hebræum, sex annis serviet tibi : in
3
Deus respondebat ei. 20 Descenditque Dominus super septimo egredietur liber gratis. Cum quali veste intra-
montem Sinai in ipso montis vertice, et vocavit Moy- verit, cum tali exeat : si habens uxorem, et uxor egre-
4
sen in cacumen ejus. Quo cum ascendisset, 21 dixit ad dietur simul. Sin autem dominus dederit illi uxorem,
eum : Descende, et contestare populum : ne forte ve- et pepererit filios et filias : mulier et liberi ejus 5
erunt
lit transcendere terminos ad videndum Dominum, et domini sui, ipse vero exibit cum vestitu suo. Quod
pereat ex eis plurima multitudo. 22 Sacerdotes quoque si dixerit servus : Diligo dominum 6
meum et uxorem
qui accedunt ad Dominum, sanctificentur, ne percutiat ac liberos ; non egrediar liber : offeret eum dominus
eos. 23 Dixitque Moyses ad Dominum : Non poterit diis, et applicabitur ad ostium et postes, perforabitque 7
vulgus ascendere in montem Sinai : tu enim testifica- aurem ejus subula : et erit ei servus in sæculum. Si
tus es, et jussisti, dicens : Pone terminos circa montem, quis vendiderit filiam suam in famulam, non egredie-
8
et sanctifica illum. 24 Cui ait Dominus : Vade, descen- tur sicut ancillæ exire consueverunt. Si displicuerit
de : ascendesque tu, et Aaron tecum : sacerdotes au- oculis domini sui cui tradita fuerat, dimittet eam : po-
tem et populus ne transeant terminos, nec ascendant pulo autem alieno 9
vendendi non habebit potestatem, si
ad Dominum, ne forte interficiat illos. 25 Descenditque spreverit eam. Sin autem filio suo desponderit eam,
Moyses ad populum, et omnia narravit eis. juxta morem filiarum faciet illi. 10 Quod si alteram ei
acceperit, providebit puellæ nuptias, et vestimenta, et
Locutusque est Dominus cunctos sermones hos : pretium pudicitiæ non negabit. 11 Si tria ista non fecerit,
20 2
Ego sum Dominus Deus tuus, qui eduxi te de egredietur gratis absque pecunia.
terra Ægypti, de domo servitutis. 3 Non habebis deos 12
Qui percusserit hominem volens occidere, morte
36 E XODUS

moriatur. 13 Qui autem non est insidiatus, sed Deus il- in custodiam, et ab eo, qui susceperat, furto ablata fue-
lum tradidit in manus ejus, constituam tibi locum in rint : si invenitur fur, duplum reddet : 8 si latet fur,
quem fugere debeat. 14 Si quis per industriam occiderit dominus domus applicabitur ad deos, et jurabit quod
proximum suum, et per insidias : ab altari meo evel- non extenderit manum in rem proximi sui, 9 ad perpe-
les eum, ut moriatur. 15 Qui percusserit patrem suum trandam fraudem, tam in bove quam in asino, et ove
aut matrem, morte moriatur. 16 Qui furatus fuerit ho- ac vestimento, et quidquid damnum inferre potest : ad
minem, et vendiderit eum, convictus noxæ, morte mo- deos utriusque causa perveniet, et si illi judicaverit, du-
riatur. 17 Qui maledixerit patri suo, vel matri, morte plum restituet proximo suo. 10 Si quis commendaverit
moriatur. proximo suo asinum, bovem, ovem, et omne jumen-
18
Si rixati fuerint viri, et percusserit alter proximum tum ad custodiam, et mortuum fuerit, aut debilitatum,
suum lapide vel pugno, et ille mortuus non fuerit, sed vel captum ab hostibus, nullusque hoc viderit : 11 ju-
jacuerit in lectulo : 19 si surrexerit, et ambulaverit fo- sjurandum erit in medio, quod non extenderit manum
ris super baculum suum, innocens erit qui percusserit, ad rem proximi sui : suscipietque dominus juramen-
ita tamen ut operas ejus et impensas in medicos resti- tum, et ille reddere non cogetur. 12 Quod si furto abla-
tuat. 20 Qui percusserit servum suum, vel ancillam vir- tum fuerit, restituet damnum domino ; 13 si comestum
ga, et mortui fuerint in manibus ejus, criminis reus erit. a bestia, deferat ad eum quod occisum est, et non re-
21
Sin autem uno die vel duobus supervixerit, non su- stituet. 14 Qui a proximo suo quidquam horum mutuo
bjacebit pœnæ, quia pecunia illius est. 22 Si rixati fue- postulaverit, et debilitatum aut mortuum fuerit domi-
rint viri, et percusserit quis mulierem prægnantem, et no non præsente, reddere compelletur. 15 Quod si im-
abortivum quidem fecerit, sed ipsa vixerit : subjacebit præsentiarum dominus fuerit, non restituet, maxime si
damno quantum maritus mulieris expetierit, et arbitri conductum venerat pro mercede operis sui.
judicaverint. 23 Sin autem mors ejus fuerit subsecuta, 16
Si seduxerit quis virginem necdum desponsatam,
reddet animam pro anima, 24 oculum pro oculo, den- dormieritque cum ea : dotabit eam, et habebit eam uxo-
tem pro dente, manum pro manu, pedem pro pede, rem. 17 Si pater virginis dare noluerit, reddet pecuniam
25
adustionem pro adustione, vulnus pro vulnere, livo- juxta modum dotis, quam virgines accipere consueve-
rem pro livore. 26 Si percusserit quispiam oculum servi runt. 18 Maleficos non patieris vivere. 19 Qui coierit
sui aut ancillæ, et luscos eos fecerit, dimittet eos liberos cum jumento, morte moriatur. 20 Qui immolat diis,
pro oculo quem eruit. 27 Dentem quoque si excusserit occidetur, præterquam Domino soli.
21
servo vel ancillæ suæ, similiter dimittet eos liberos. Advenam non contristabis, neque affliges eum :
28
Si bos cornu percusserit virum aut mulierem, et advenæ enim et ipsi fuistis in terra Ægypti. 22 Viduæ et
mortui fuerint, lapidibus obruetur : et non comeden- pupillo non nocebitis. 23 Si læseritis eos, vociferabun-
tur carnes ejus, dominus quoque bovis innocens erit. tur ad me, et ego audiam clamorem eorum : 24 et indi-
29
Quod si bos cornupeta fuerit ab heri et nudiustertius, gnabitur furor meus, percutiamque vos gladio, et erunt
et contestati sunt dominum ejus, nec recluserit eum, uxores vestræ viduæ, et filii vestri pupilli. 25 Si pecu-
occideritque virum aut mulierem : et bos lapidibus ob- niam mutuam dederis populo meo pauperi qui habi-
ruetur, et dominum ejus occident. 30 Quod si pretium tat tecum, non urgebis eum quasi exactor, nec usuris
fuerit ei impositum, dabit pro anima sua quidquid fue- opprimes. 26 Si pignus a proximo tuo acceperis vesti-
rit postulatus. 31 Filium quoque et filiam si cornu per- mentum, ante solis occasum reddes ei. 27 Ipsum enim
cusserit, simili sententiæ subjacebit. 32 Si servum an- est solum, quo operitur, indumentum carnis ejus, nec
cillamque invaserit, triginta siclos argenti domino da- habet aliud in quo dormiat : si clamaverit ad me, exau-
bit, bos vero lapidibus opprimetur. 33 Si quis aperuerit diam eum, quia misericors sum. 28 Diis non detrahes,
cisternam, et foderit, et non operuerit eam, ceciderit- et principi populi tui non maledices.
que bos aut asinus in eam, 34 reddet dominus cisternæ 29
Decimas tuas et primitias tuas non tardabis redde-
pretium jumentorum : quod autem mortuum est, ip- re : primogenitum filiorum tuorum dabis mihi. 30 De
sius erit. 35 Si bos alienus bovem alterius vulneraverit, bobus quoque, et ovibus similiter facies : septem die-
et ille mortuus fuerit : vendent bovem vivum, et di- bus sit cum matre sua, die octava reddes illum mihi.
31
vident pretium, cadaver autem mortui inter se disper- Viri sancti eritis mihi : carnem, quæ a bestiis fuerit
tient. 36 Sin autem sciebat quod bos cornupeta esset prægustata, non comedetis, sed projicietis canibus.
ab heri et nudiustertius, et non custodivit eum domi-
Non suscipies vocem mendacii, nec junges ma-
nus suus : reddet bovem pro bove, et cadaver integrum
accipiet.
23 num tuam ut pro impio dicas falsum testimo-
nium. 2 Non sequeris turbam ad faciendum malum :
Si quis furatus fuerit bovem aut ovem, et occide- nec in judicio, plurimorum acquiesces sententiæ, ut a
22 rit vel vendiderit : quinque boves pro uno bove
restituet, et quatuor oves pro una ove. 2 Si effringens
vero devies. 3 Pauperis quoque non misereberis in ju-
dicio. 4 Si occurreris bovi inimici tui, aut asino erranti,
fur domum sive suffodiens fuerit inventus, et accepto reduc ad eum. 5 Si videris asinum odientis te jacere sub
vulnere mortuus fuerit, percussor non erit reus sangui- onere, non pertransibis, sed sublevabis cum eo. 6 Non
nis. 3 Quod si orto sole hoc fecerit, homicidium perpe- declinabis in judicium pauperis. 7 Mendacium fugies.
travit, et ipse morietur. Si non habuerit quod pro furto Insontem et justum non occides : quia aversor impium.
reddat, ipse venundabitur. 4 Si inventum fuerit apud 8
Nec accipies munera, quæ etiam excæcant pruden-
eum quod furatus est, vivens : sive bos, sive asinus, tes, et subvertunt verba justorum. 9 Peregrino molestus
sive ovis, duplum restituet. non eris. Scitis enim advenarum animas : quia et ipsi
5
Si læserit quispiam agrum vel vineam, et dimise- peregrini fuistis in terra Ægypti.
10
rit jumentum suum ut depascatur aliena : quidquid Sex annis seminabis terram tuam, et congregabis
optimum habuerit in agro suo, vel in vinea, pro dam- fruges ejus : 11 anno autem septimo dimittes eam, et
ni æstimatione restituet. 6 Si egressus ignis invenerit requiescere facies, ut comedant pauperes populi tui : et
spinas, et comprehenderit acervos frugum, sive stantes quidquid reliquum fuerit, edant bestiæ agri : ita facies
segetes in agris, reddet damnum qui ignem succende- in vinea et in oliveto tuo. 12 Sex diebus operaberis :
rit. 7 Si quis commendaverit amico pecuniam aut vas septimo die cessabis, ut requiescat bos et asinus tuus,
E XODUS 37

et refrigeretur filius ancillæ tuæ, et advena. 13 Omnia 9


Ascenderuntque Moyses et Aaron, Nadab et Abiu,
quæ dixi vobis, custodite. Et per nomen externorum et septuaginta de senioribus Israël : 10 et viderunt
deorum non jurabitis, neque audietur ex ore vestro. Deum Israël : et sub pedibus ejus quasi opus lapidis
14
Tribus vicibus per singulos annos mihi festa cele- sapphirini, et quasi cælum, cum serenum est. 11 Nec
brabitis. 15 Solemnitatem azymorum custodies. Sep- super eos qui procul recesserant de filiis Israël, misit
tem diebus comedes azyma, sicut præcepi tibi, tempo- manum suam, videruntque Deum, et comederunt, ac
re mensis novorum, quando egressus es de Ægypto : biberunt. 12 Dixit autem Dominus ad Moysen : Ascen-
non apparebis in conspectu meo vacuus. 16 Et solemni- de ad me in montem, et esto ibi : daboque tibi tabu-
tatem messis primitivorum operis tui, quæcumque se- las lapideas, et legem, ac mandata quæ scripsi : ut do-
minaveris in agro : solemnitatem quoque in exitu an- ceas eos. 13 Surrexerunt Moyses et Josue minister ejus :
ni, quando congregaveris omnes fruges tuas de agro. ascendensque Moyses in montem Dei, 14 senioribus ait :
17
Ter in anno apparebit omne masculinum tuum co- Expectate hic donec revertamur ad vos. Habetis Aaron
ram Domino Deo tuo. 18 Non immolabis super fermen- et Hur vobiscum : si quid natum fuerit quæstionis, re-
to sanguinem victimæ meæ, nec remanebit adeps so- feretis ad eos. 15 Cumque ascendisset Moyses, operuit
lemnitatis meæ usque mane. 19 Primitias frugum terræ nubes montem, 16 et habitavit gloria Domini super Si-
tuæ deferes in domum Domini Dei tui. Non coques nai, tegens illum nube sex diebus : septimo autem die
hædum in lacte matris suæ. vocavit eum de medio caliginis. 17 Erat autem species
20
Ecce ego mittam angelum meum, qui præcedat te, gloriæ Domini quasi ignis ardens super verticem mon-
et custodiat in via, et introducat in locum quem paravi. tis in conspectu filiorum Israël. 18 Ingressusque Moy-
21
Observa eum, et audi vocem ejus, nec contemnen- ses medium nebulæ, ascendit in montem : et fuit ibi
dum putes : quia non dimittet cum peccaveris, et est quadraginta diebus, et quadraginta noctibus.
nomen meum in illo. 22 Quod si audieris vocem ejus, et
Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens :
feceris omnia quæ loquor, inimicus ero inimicis tuis, et
affligam affligentes te.
25 2
Loquere filiis Israël, ut tollant mihi primitias :
ab omni homine qui offeret ultroneus, accipietis eas.
23
Præcedetque te angelus meus, et introducet te ad 3
Hæc sunt autem quæ accipere debeatis : aurum, et
Amorrhæum, et Hethæum, et Pherezæum, Chananæ-
argentum, et æs, 4 hyacinthum et purpuram, coccum-
umque, et Hevæum, et Jebusæum, quos ego conteram.
24 que bis tinctum, et byssum, pilos caprarum, 5 et pel-
Non adorabis deos eorum, nec coles eos : non facies
les arietum rubricatas, pellesque janthinas, et ligna se-
opera eorum, sed destrues eos, et confringes statuas eo-
tim : 6 oleum ad luminaria concinnanda : aromata in
rum. 25 Servietisque Domino Deo vestro, ut benedicam
unguentum, et thymiamata boni odoris : 7 lapides ony-
panibus tuis et aquis, et auferam infirmitatem de me-
chinos, et gemmas ad ornandum ephod, ac rationale.
dio tui. 26 Non erit infœcunda, nec sterilis in terra tua : 8
Facientque mihi sanctuarium, et habitabo in medio
numerum dierum tuorum implebo. 27 Terrorem meum
eorum : 9 juxta omnem similitudinem tabernaculi quod
mittam in præcursum tuum, et occidam omnem popu-
ostendam tibi, et omnium vasorum in cultum ejus.
lum, ad quem ingredieris : cunctorumque inimicorum
Sicque facietis illud : 10 arcam de lignis setim com-
tuorum coram te terga vertam : 28 emittens crabrones
pingite, cujus longitudo habeat duos et semis cubitos :
prius, qui fugabunt Hevæum, et Chananæum, et He-
latitudo, cubitum et dimidium : altitudo, cubitum si-
thæum, antequam introëas. 29 Non ejiciam eos a facie
militer ac semissem. 11 Et deaurabis eam auro mundis-
tua anno uno : ne terra in solitudinem redigatur, et cre-
simo intus et foris : faciesque supra, coronam auream
scant contra te bestiæ. 30 Paulatim expellam eos de con-
per circuitum : 12 et quatuor circulos aureos, quos po-
spectu tuo, donec augearis, et possideas terram. 31 Po-
nes per quatuor arcæ angulos : duo circuli sint in latere
nam autem terminos tuos a mari Rubro usque ad mare
uno, et duo in altero. 13 Facies quoque vectes de lignis
Palæstinorum, et a deserto usque ad fluvium : tradam
setim, et operies eos auro. 14 Inducesque per circulos
in manibus vestris habitatores terræ, et ejiciam eos de
qui sunt in arcæ lateribus, ut portetur in eis : 15 qui
conspectu vestro. 32 Non inibis cum eis fœdus, nec cum
semper erunt in circulis, nec umquam extrahentur ab
diis eorum. 33 Non habitent in terra tua, ne forte pec-
eis. 16 Ponesque in arca testificationem quam dabo tibi.
care te faciant in me, si servieris diis eorum : quod tibi 17
Facies et propitiatorium de auro mundissimo : duos
certe erit in scandalum.
cubitos et dimidium tenebit longitudo ejus, et cubitum
Moysi quoque dixit : Ascende ad Dominum tu, ac semissem latitudo. 18 Duos quoque cherubim aureos
24 et Aaron, Nadab et Abiu, et septuaginta senes ex
Israël, et adorabitis procul. 2 Solusque Moyses ascen-
et productiles facies, ex utraque parte oraculi. 19 Che-
rub unus sit in latere uno, et alter in altero. 20 Utrum-
det ad Dominum, et illi non appropinquabunt : nec que latus propitiatorii tegant expandentes alas, et ope-
populus ascendet cum eo. 3 Venit ergo Moyses et nar- rientes oraculum, respiciantque se mutuo versis vul-
ravit plebi omnia verba Domini, atque judicia : respon- tibus in propitiatorium quo operienda est arca, 21 in
ditque omnis populus una voce : Omnia verba Domi- qua pones testimonium quod dabo tibi. 22 Inde præci-
ni, quæ locutus est, faciemus. 4 Scripsit autem Moy- piam, et loquar ad te supra propitiatorium, ac de medio
ses universos sermones Domini : et mane consurgens, duorum cherubim, qui erunt super arcam testimonii,
ædificavit altare ad radices montis, et duodecim titulos cuncta quæ mandabo per te filiis Israël.
per duodecim tribus Israël. 5 Misitque juvenes de filiis 23
Facies et mensam de lignis setim, habentem duos
Israël, et obtulerunt holocausta, immolaveruntque vic- cubitos longitudinis, et in latitudine cubitum, et in al-
timas pacificas Domino, vitulos. 6 Tulit itaque Moyses titudine cubitum et semissem. 24 Et inaurabis eam au-
dimidiam partem sanguinis, et misit in crateras : par- ro purissimo : faciesque illi labium aureum per circui-
tem autem residuam fudit super altare. 7 Assumensque tum, 25 et ipsi labio coronam interrasilem altam qua-
volumen fœderis, legit audiente populo : qui dixerunt : tuor digitis : et super illam, alteram coronam aureo-
Omnia quæ locutus est Dominus, faciemus, et erimus lam. 26 Quatuor quoque circulos aureos præparabis, et
obedientes. 8 Ille vero sumptum sanguinem respersit in pones eis in quatuor angulis ejusdem mensæ per sin-
populum, et ait : Hic est sanguis fœderis quod pepigit gulos pedes. 27 Subter coronam erunt circuli aurei, ut
Dominus vobiscum super cunctis sermonibus his. mittantur vectes per eos, et possit mensa portari. 28 Ip-
38 E XODUS

sos quoque vectes facies de lignis setim, et circumdabis gam tabernaculi facies sex tabulas, 23 et rursum alias
auro ad subvehendam mensam. 29 Parabis et acetabu- duas quæ in angulis erigantur post tergum tabernaculi.
24
la, ac phialas, thuribula, et cyathos, in quibus offeren- Eruntque conjunctæ a deorsum usque sursum, et una
da sunt libamina, ex auro purissimo. 30 Et pones super omnes compago retinebit. Duabus quoque tabulis quæ
mensam panes propositionis in conspectu meo semper. in angulis ponendæ sunt, similis junctura servabitur.
31 25
Facies et candelabrum ductile de auro mundissi- Et erunt simul tabulæ octo, bases earum argenteæ
mo, hastile ejus, et calamos, scyphos, et sphærulas, ac sedecim, duabus basibus per unam tabulam supputa-
lilia ex ipso procedentia. 32 Sex calami egredientur de tis. 26 Facies et vectes de lignis setim quinque ad con-
lateribus, tres ex uno latere, et tres ex altero. 33 Tres tinendas tabulas in uno latere tabernaculi, 27 et quin-
scyphi quasi in nucis modum per calamos singulos, que alios in altero, et ejusdem numeri ad occidentalem
sphærulaque simul, et lilium : et tres similiter scyphi plagam : 28 qui mittentur per medias tabulas a sum-
instar nucis in calamo altero, sphærulaque simul et li- mo usque ad summum. 29 Ipsas quoque tabulas deau-
lium. Hoc erit opus sex calamorum, qui producendi rabis, et fundes in eis annulos aureos per quos vectes
sunt de hastili : 34 in ipso autem candelabro erunt qua- tabulata contineant : quos operies laminis aureis. 30 Et
tuor scyphi in nucis modum, sphærulæque per singu- eriges tabernaculum juxta exemplar quod tibi in monte
los, et lilia. 35 Sphærulæ sub duobus calamis per tria lo- monstratum est.
31
ca, qui simul sex fiunt procedentes de hastili uno. 36 Et Facies et velum de hyacintho, et purpura, cocco-
sphærulæ igitur et calami ex ipso erunt, universa duc- que bis tincto, et bysso retorta, opere plumario et pul-
tilia de auro purissimo. 37 Facies et lucernas septem, et chra varietate contextum : 32 quod appendes ante qua-
pones eas super candelabrum, ut luceant ex adverso. tuor columnas de lignis setim, quæ ipsæ quidem deau-
38
Emunctoria quoque, et ubi quæ emuncta sunt extin- ratæ erunt, et habebunt capita aurea, sed bases argen-
guantur, fiant de auro purissimo. 39 Omne pondus can- teas. 33 Inseretur autem velum per circulos, intra quod
delabri cum universis vasis suis habebit talentum auri pones arcam testimonii, quo et sanctuarium, et sanc-
purissimi. 40 Inspice, et fac secundum exemplar quod tuarii sanctuaria dividentur. 34 Pones et propitiatorium
tibi in monte monstratum est. super arcam testimonii in Sancto sanctorum, 35 men-
samque extra velum, et contra mensam candelabrum
Tabernaculum vero ita facies : decem cortinas de
26 bysso retorta, et hyacintho, ac purpura, cocco-
que bis tincto, variatas opere plumario facies. 2 Longi-
in latere tabernaculi meridiano : mensa enim stabit in
parte aquilonis. 36 Facies et tentorium in introitu ta-
bernaculi de hyacintho, et purpura, coccoque bis tinc-
tudo cortinæ unius habebit viginti octo cubitos : latitu-
to, et bysso retorta, opere plumarii. 37 Et quinque co-
do, quatuor cubitorum erit. Unius mensuræ fient uni-
lumnas deaurabis lignorum setim, ante quas ducetur
versa tentoria. 3 Quinque cortinæ sibi jungentur mu-
tentorium : quarum erunt capita aurea, et bases æneæ.
tuo, et aliæ quinque nexu simili cohærebunt. 4 Ansulas
hyacinthinas in lateribus ac summitatibus facies corti- Facies et altare de lignis setim, quod habebit
narum, ut possint invicem copulari. 5 Quinquagenas
ansulas cortina habebit in utraque parte, ita insertas ut
27 quinque cubitus in longitudine, et totidem in la-
titudine, id est, quadrum, et tres cubitos in altitudine.
2
ansa contra ansam veniat, et altera alteri possit aptari. Cornua autem per quatuor angulos ex ipso erunt :
6
Facies et quinquaginta circulos aureos quibus cortina- et operies illud ære. 3 Faciesque in usus ejus lebetes
rum vela jungenda sunt, ut unum tabernaculum fiat. ad suscipiendos cineres, et forcipes atque fuscinulas,
7
Facies et saga cilicina undecim, ad operiendum tec- et ignium receptacula ; omnia vasa ex ære fabricabis.
4
tum tabernaculi. 8 Longitudo sagi unius habebit tri- Craticulamque in modum retis æneam : per cujus
ginta cubitos, et latitudo, quatuor : æqua erit mensu- quatuor angulos erunt quatuor annuli ænei. 5 Quos po-
ra sagorum omnium. 9 E quibus quinque junges seor- nes subter arulam altaris : eritque craticula usque ad
sum, et sex sibi mutuo copulabis, ita ut sextum sagum altaris medium. 6 Facies et vectes altaris de lignis se-
in fronte tecti duplices. 10 Facies et quinquaginta an- tim duos, quos operies laminis æneis : 7 et induces per
sas in ora sagi unius, ut conjungi cum altero queat, et circulos, eruntque ex utroque latere altaris ad portan-
quinquaginta ansas in ora sagi alterius, ut cum altero dum. 8 Non solidum, sed inane et cavum intrinsecus
copuletur. 11 Facies et quinquaginta fibulas æneas qui- facies illud, sicut tibi in monte monstratum est.
9
bus jungantur ansæ, ut unum ex omnibus operimen- Facies et atrium tabernaculi, in cujus australi plaga
tum fiat. 12 Quod autem superfuerit in sagis quæ pa- contra meridiem erunt tentoria de bysso retorta : cen-
rantur tecto, id est unum sagum quod amplius est, ex tum cubitos unum latus tenebit in longitudine. 10 Et co-
medietate ejus operies posteriora tabernaculi. 13 Et cu- lumnas viginti cum basibus totidem æneis, quæ capita
bitus ex una parte pendebit, et alter ex altera qui plus cum cælaturis suis habebunt argentea. 11 Similiter et in
est in sagorum longitudine, utrumque latus tabernacu- latere aquilonis per longum erunt tentoria centum cu-
li protegens. 14 Facies et operimentum aliud tecto de bitorum, columnæ viginti, et bases æneæ ejusdem nu-
pellibus arietum rubricatis : et super hoc rursum aliud meri, et capita earum cum cælaturis suis argentea. 12 In
operimentum de janthinis pellibus. 15 Facies et tabu- latitudine vero atrii, quod respicit ad occidentem, erunt
las stantes tabernaculi de lignis setim, 16 quæ singulæ tentoria per quinquaginta cubitos, et columnæ decem,
denos cubitos in longitudine habeant, et in latitudine basesque totidem. 13 In ea quoque atrii latitudine, quæ
singulos ac semissem. 17 In lateribus tabulæ, duæ in- respicit ad orientem, quinquaginta cubiti erunt. 14 In
castraturæ fient, quibus tabula alteri tabulæ connecta- quibus quindecim cubitorum tentoria lateri uno depu-
tur : atque in hunc modum cunctæ tabulæ parabuntur. tabuntur, columnæque tres et bases totidem : 15 et in
18
Quarum viginti erunt in latere meridiano quod ver- latere altero erunt tentoria cubitos obtinentia quinde-
git ad austrum. 19 Quibus quadraginta bases argenteas cim, columnæ tres, et bases totidem. 16 In introitu ve-
fundes, ut binæ bases singulis tabulis per duos angulos ro atrii fiet tentorium cubitorum viginti ex hyacintho
subjiciantur. 20 In latere quoque secundo tabernaculi et purpura, coccoque bis tincto, et bysso retorta, opere
quod vergit ad aquilonem, viginti tabulæ erunt, 21 qua- plumarii : columnas habebit quatuor, cum basibus to-
draginta habentes bases argenteas, binæ bases singu- tidem. 17 Omnes columnæ atrii per circuitum vestitæ
lis tabulis supponentur. 22 Ad occidentalem vero pla- erunt argenteis laminis, capitibus argenteis, et basibus
E XODUS 39

æneis. 18 In longitudine occupabit atrium cubitos cen- ta hyacinthina, ut maneat junctura fabrefacta, et a se
tum, in latitudine quinquaginta, altitudo quinque cu- invicem rationale et superhumerale nequeant separa-
bitorum erit : fietque de bysso retorta, et habebit bases ri. 29 Portabitque Aaron nomina filiorum Israël in ra-
æneas. 19 Cuncta vasa tabernaculi in omnes usus et cæ- tionali judicii super pectus suum, quando ingredietur
remonias, tam paxillos ejus quam atrii, ex ære facies. Sanctuarium, memoriale coram Domino in æternum.
20 30
Præcipe filiis Israël ut afferant tibi oleum de arbo- Pones autem in rationali judicii Doctrinam et Verita-
ribus olivarum purissimum, piloque contusum, ut ar- tem, quæ erunt in pectore Aaron, quando ingredietur
deat lucerna semper 21 in tabernaculo testimonii, extra coram Domino : et gestabit judicium filiorum Israël in
velum quod oppansum est testimonio. Et collocabunt pectore suo, in conspectu Domini semper.
31
eam Aaron et filii ejus, ut usque mane luceat coram Do- Facies et tunicam superhumeralis totam hyacinthi-
mino. Perpetuus erit cultus per successiones eorum a nam, 32 in cujus medio supra erit capitium, et ora per
filiis Israël. gyrum ejus textilis, sicut fieri solet in extremis vestium
partibus, ne facile rumpatur. 33 Deorsum vero, ad pe-
Applica quoque ad te Aaron fratrem tuum cum
28 filiis suis de medio filiorum Israël, ut sacerdo-
tio fungantur mihi : Aaron, Nadab, et Abiu, Eleazar, et
des ejusdem tunicæ, per circuitum, quasi mala punica
facies, ex hyacintho, et purpura, et cocco bis tincto, mi-
stis in medio tintinnabulis, 34 ita ut tintinnabulum sit
Ithamar. 2 Faciesque vestem sanctam Aaron fratri tuo
aureum et malum punicum : rursumque tintinnabu-
in gloriam et decorem. 3 Et loqueris cunctis sapientibus
lum aliud aureum et malum punicum. 35 Et vestietur
corde quos replevi spiritu prudentiæ, ut faciant vestes
ea Aaron in officio ministerii, ut audiatur sonitus quan-
Aaron, in quibus sanctificatus ministret mihi. 4 Hæc
do ingreditur et egreditur sanctuarium in conspectu
autem erunt vestimenta quæ faciet : rationale et supe-
Domini, et non moriatur.
rhumerale, tunicam et lineam strictam, cidarim et bal- 36
Facies et laminam de auro purissimo, in qua scul-
teum. Facient vestimenta sancta fratri tuo Aaron et fi-
pes opere cælatoris, Sanctum Domino. 37 Ligabisque
liis ejus, ut sacerdotio fungantur mihi. 5 Accipientque
eam vitta hyacinthina, et erit super tiaram, 38 immi-
aurum, et hyacinthum, et purpuram, coccumque bis
nens fronti pontificis. Portabitque Aaron iniquitates
tinctum, et byssum.
6 eorum, quæ obtulerunt et sanctificaverunt filii Israël,
Facient autem superhumerale de auro et hyacintho
in cunctis muneribus et donariis suis. Erit autem la-
et purpura, coccoque bis tincto, et bysso retorta, opere
mina semper in fronte ejus, ut placatus sit eis Domi-
polymito. 7 Duas oras junctas habebit in utroque la-
nus. 39 Stringesque tunicam bysso, et tiaram byssinam
tere summitatum, ut in unum redeant. 8 Ipsa quoque
facies, et balteum opere plumarii.
textura et cuncta operis varietas erit ex auro et hyacin- 40
Porro filiis Aaron tunicas lineas parabis et balteos
tho, et purpura, coccoque bis tincto, et bysso retorta.
9 ac tiaras in gloriam et decorem : 41 vestiesque his omni-
Sumesque duos lapides onychinos, et sculpes in eis
bus Aaron fratrem tuum et filios ejus cum eo. Et cunc-
nomina filiorum Israël : 10 sex nomina in lapide uno, et
torum consecrabis manus, sanctificabisque illos, ut sa-
sex reliqua in altero, juxta ordinem nativitatis eorum.
11 cerdotio fungantur mihi. 42 Facies et feminalia linea,
Opere sculptoris et cælatura gemmarii, sculpes eos
ut operiant carnem turpitudinis suæ, a renibus usque
nominibus filiorum Israël, inclusos auro atque circum-
ad femora : 43 et utentur eis Aaron et filii ejus quando
datos : 12 et pones in utroque latere superhumeralis,
ingredientur tabernaculum testimonii, vel quando ap-
memoriale filiis Israël. Portabitque Aaron nomina eo-
propinquant ad altare ut ministrent in sanctuario, ne
rum coram Domino super utrumque humerum, ob re-
iniquitatis rei moriantur. Legitimum sempiternum erit
cordationem. 13 Facies et uncinos ex auro, 14 et duas
Aaron, et semini ejus post eum.
catenulas ex auro purissimo sibi invicem cohærentes,
quas inseres uncinis. Sed et hoc facies, ut mihi in sacerdotio consecren-
15
Rationale quoque judicii facies opere polymito jux-
ta texturam superhumeralis, ex auro, hyacintho, et pur-
29 tur. Tolle vitulum de armento, et arietes duos
immaculatos, 2 panesque azymos, et crustulam absque
pura, coccoque bis tincto, et bysso retorta. 16 Quadran- fermento, quæ conspersa sit oleo, lagana quoque azy-
gulum erit et duplex : mensuram palmi habebit tam in ma oleo lita : de simila triticea cuncta facies. 3 Et posita
longitudine quam in latitudine. 17 Ponesque in eo qua- in canistro offeres : vitulum autem et duos arietes. 4 Et
tuor ordines lapidum : in primo versu erit lapis sar- Aaron ac filios ejus applicabis ad ostium tabernaculi te-
dius, et topazius, et smaragdus : 18 in secundo carbun- stimonii. Cumque laveris patrem cum filiis suis aqua,
culus, sapphirus, et jaspis : 19 in tertio ligurius, achates, 5
indues Aaron vestimentis suis, id est, linea et tuni-
et amethystus : 20 in quarto chrysolithus, onychinus, et ca, et superhumerali et rationali, quod constringes bal-
beryllus. Inclusi auro erunt per ordines suos. 21 Ha- teo. 6 Et pones tiaram in capite ejus, et laminam sanc-
bebuntque nomina filiorum Israël : duodecim nomini- tam super tiaram, 7 et oleum unctionis fundes super
bus cælabuntur, singuli lapides nominibus singulorum caput ejus : atque hoc ritu consecrabitur. 8 Filios quo-
per duodecim tribus. 22 Facies in rationali catenas sibi que illius applicabis, et indues tunicis lineis, cingesque
invicem cohærentes ex auro purissimo, 23 et duos an- balteo, 9 Aaron scilicet et liberos ejus, et impones eis
nulos aureos, quos pones in utraque rationalis summi- mitras : eruntque sacerdotes mihi religione perpetua.
tate : 24 catenasque aureas junges annulis, qui sunt in Postquam initiaveris manus eorum, 10 applicabis et vi-
marginibus ejus, 25 et ipsarum catenarum extrema duo- tulum coram tabernaculo testimonii. Imponentque Aa-
bus copulabis uncinis in utroque latere superhumera- ron et filii ejus manus super caput illius, 11 et macta-
lis quod rationale respicit. 26 Facies et duos annulos bis eum in conspectu Domini, juxta ostium tabernaculi
aureos, quos pones in summitatibus rationalis, in oris, testimonii. 12 Sumptumque de sanguine vituli, pones
quæ e regione sunt superhumeralis, et posteriora ejus super cornua altaris digito tuo, reliquum autem san-
aspiciunt. 27 Necnon et alios duos annulos aureos, qui guinem fundes juxta basim ejus. 13 Sumes et adipem
ponendi sunt in utroque latere superhumeralis deor- totum qui operit intestina, et reticulum jecoris, ac duos
sum, quod respicit contra faciem juncturæ inferioris, renes, et adipem qui super eos est, et offeres incensum
ut aptari possit cum superhumerali, 28 et stringatur ra- super altare : 14 carnes vero vituli et corium et fimum
tionale annulis suis cum annulis superhumeralis vit- combures foris extra castra, eo quod pro peccato sit.
40 E XODUS

15
Unum quoque arietem sumes, super cujus caput naculi testimonii coram Domino, ubi constituam ut lo-
ponent Aaron et filii ejus manus. 16 Quem cum mac- quar ad te. 43 Ibique præcipiam filiis Israël, et sancti-
taveris, tolles de sanguine ejus, et fundes circa altare. ficabitur altare in gloria mea. 44 Sanctificabo et taber-
17
Ipsum autem arietem secabis in frustra : lotaque inte- naculum testimonii cum altari, et Aaron cum filiis suis,
stina ejus ac pedes, pones super concisas carnes, et su- ut sacerdotio fungantur mihi. 45 Et habitabo in medio
per caput illius. 18 Et offeres totum arietem in incensum filiorum Israël, eroque eis Deus, 46 et scient quia ego
super altare : oblatio est Domino, odor suavissimus Dominus Deus eorum, qui eduxi eos de terra Ægypti,
victimæ Domini. ut manerem inter illos, ego Dominus Deus ipsorum.
19
Tolles quoque arietem alterum, super cujus caput Facies quoque altare ad adolendum thymiama,
Aaron et filii ejus ponent manus. 20 Quem cum immo-
laveris, sumes de sanguine ejus, et pones super extre-
30 de lignis setim, 2 habens cubitum longitudinis,
et alterum latitudinis, id est, quadrangulum, et duos
mum auriculæ dextræ Aaron et filiorum ejus, et super cubitos in altitudine. Cornua ex ipso procedent. 3 Ve-
pollices manus eorum ac pedis dextri, fundesque san- stiesque illud auro purissimo, tam craticulam ejus,
guinem super altare per circuitum. 21 Cumque tuleris quam parietes per circuitum, et cornua. Faciesque ei
de sanguine qui est super altare, et de oleo unctionis, coronam aureolam per gyrum, 4 et duos annulos au-
asperges Aaron et vestes ejus, filios et vestimenta eo- reos sub corona per singula latera, ut mittantur in eos
rum. Consecratisque ipsis et vestibus, 22 tolles adipem vectes, et altare portetur. 5 Ipsos quoque vectes facies
de ariete, et caudam et arvinam, quæ operit vitalia, ac de lignis setim, et inaurabis. 6 Ponesque altare con-
reticulum jecoris, et duos renes, atque adipem, qui su- tra velum, quod ante arcum pendet testimonii coram
per eos est, armumque dextrum, eo quod sit aries con- propitiatorio quo tegitur testimonium, ubi loquar tibi.
secrationis : 23 tortamque panis unius, crustulam con- 7
Et adolebit incensum super eo Aaron, suave fragrans,
spersam oleo, laganum de canistro azymorum, quod mane. Quando componet lucernas, incendet illud :
positum est in conspectu Domini : 24 ponesque om- 8
et quando collocabit eas ad vesperum, uret thymiama
nia super manus Aaron et filiorum ejus, et sanctifica- sempiternum coram Domino in generationes vestras.
bis eos elevans coram Domino. 25 Suscipiesque uni- 9
Non offeretis super eo thymiama compositionis alte-
versa de manibus eorum : et incendes super altare in rius, nec oblationem, et victimam, nec libabitis libami-
holocaustum, odorem suavissimum in conspectu Do- na. 10 Et deprecabitur Aaron super cornua ejus semel
mini, quia oblatio ejus est. 26 Sumes quoque pectu- per annum, in sanguine quod oblatum est pro peccato,
sculum de ariete, quo initiatus est Aaron, sanctificabis- et placabit super eo in generationibus vestris. Sanctum
que illud elevatum coram Domino, et cedet in partem sanctorum erit Domino.
tuam. 27 Sanctificabisque et pectusculum consecratum, 11
Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens :
et armum quem de ariete separasti, 28 quo initiatus est 12
Quando tuleris summam filiorum Israël juxta nume-
Aaron et filii ejus, cedentque in partem Aaron et filio- rum, dabunt singuli pretium pro animabus suis Do-
rum ejus jure perpetuo a filiis Israël : quia primitiva mino, et non erit plaga in eis, cum fuerint recensiti.
sunt et initia de victimis eorum pacificis quæ offerunt 13
Hoc autem dabit omnis qui transit ad nomen, dimi-
Domino. dium sicli juxta mensuram templi (siclus viginti obo-
29
Vestem autem sanctam, qua utetur Aaron, habe- los habet) ; media pars sicli offeretur Domino. 14 Qui
bunt filii ejus post eum, ut ungantur in ea, et conse- habetur in numero, a viginti annis et supra, dabit pre-
crantur manus eorum. 30 Septem diebus utetur illa tium. 15 Dives non addet ad medium sicli, et pauper ni-
qui pontifex pro eo fuerit constitutus de filiis ejus, et hil minuet. 16 Susceptamque pecuniam, quæ collata est
qui ingredietur tabernaculum testimonii ut ministret in a filiis Israël, trades in usus tabernaculi testimonii, ut
sanctuario. sit monimentum eorum coram Domino, et propitietur
31
Arietem autem consecrationis tolles, et coques car- animabus eorum.
nes ejus in loco sancto : 32 quibus vescetur Aaron et 17
Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens : 18 Fa-
filii ejus. Panes quoque, qui sunt in canistro, in vesti- cies et labrum æneum cum basi sua ad lavandum : po-
bulo tabernaculi testimonii comedent, 33 ut sit placabile nesque illud inter tabernaculum testimonii et altare. Et
sacrificium, et sanctificentur offerentium manus. Alie- missa aqua, 19 lavabunt in ea Aaron et filii ejus ma-
nigena non vescetur ex eis, quia sancti sunt. 34 Quod si nus suas ac pedes, 20 quando ingressuri sunt taberna-
remanserit de carnibus consecratis, sive de panibus us- culum testimonii, et quando accessuri sunt ad altare,
que mane, combures reliquias igni : non comedentur, ut offerant in eo thymiama Domino, 21 ne forte morian-
quia sanctificata sunt. tur ; legitimum sempiternum erit ipsi, et semini ejus
35
Omnia, quæ præcepi tibi, facies super Aaron et per successiones.
filiis ejus. Septem diebus consecrabis manus eorum : 22
Locutusque est Dominus ad Moysen, 23 dicens :
36
et vitulum pro peccato offeres per singulos dies ad Sume tibi aromata, primæ myrrhæ et electæ quin-
expiandum. Mundabisque altare cum immolaveris ex- gentos siclos, et cinnamomi medium, id est, ducen-
piationis hostiam, et unges illud in sanctificationem. tos quinquaginta siclos, calami similiter ducentos quin-
37
Septem diebus expiabis altare, et sanctificabis, et quaginta, 24 casiæ autem quingentos siclos, in pondere
erit Sanctum sanctorum : omnis, qui tetigerit illud, sanctuarii, olei de olivetis mensuram hin : 25 facies-
sanctificabitur. que unctionis oleum sanctum, unguentum composi-
38
Hoc est quod facies in altari : agnos anniculos duos tum opere unguentarii, 26 et unges ex eo tabernaculum
per singulos dies jugiter, 39 unum agnum mane, et al- testimonii, et arcam testamenti, 27 mensamque cum va-
terum vespere, 40 decimam partem similæ conspersæ sis suis, et candelabrum, et utensilia ejus, altaria thy-
oleo tuso, quod habeat mensuram quartam partem hin, miamatis, 28 et holocausti, et universam supellectilem
et vinum ad libandum ejusdem mensuræ in agno uno. quæ ad cultum eorum pertinet. 29 Sanctificabisque om-
41
Alterum vero agnum offeres ad vesperam juxta ri- nia, et erunt Sancta sanctorum ; qui tetigerit ea, sanc-
tum matutinæ oblationis, et juxta ea quæ diximus, in tificabitur. 30 Aaron et filios ejus unges, sanctificabis-
odorem suavitatis : 42 sacrificium est Domino, oblatio- que eos, ut sacerdotio fungantur mihi. 31 Filiis quoque
ne perpetua in generationes vestras, ad ostium taber- Israël dices : Hoc oleum unctionis sanctum erit mihi
E XODUS 41

in generationes vestras. 32 Caro hominis non ungetur Vade, descende : peccavit populus tuus, quem eduxisti
ex eo, et juxta compositionem ejus non facietis aliud, de terra Ægypti. 8 Recesserunt cito de via, quam osten-
quia sanctificatum est, et sanctum erit vobis. 33 Ho- disti eis : feceruntque sibi vitulum conflatilem, et ado-
mo quicumque tale composuerit, et dederit ex eo alie- raverunt, atque immolantes ei hostias, dixerunt : Isti
no, exterminabitur de populo suo. 34 Dixitque Domi- sunt dii tui Israël, qui te eduxerunt de terra Ægypti.
9
nus ad Moysen : Sume tibi aromata, stacten et onycha, Rursumque ait Dominus ad Moysen : Cerno quod
galbanum boni odoris, et thus lucidissimum ; æqua- populus iste duræ cervicis sit : 10 dimitte me, ut irasca-
lis ponderis erunt omnia : 35 faciesque thymiama com- tur furor meus contra eos, et deleam eos, faciamque te
positum opere unguentarii, mistum diligenter, et pu- in gentem magnam. 11 Moyses autem orabat Dominum
rum, et sanctificatione dignissimum. 36 Cumque in ten- Deum suum, dicens : Cur, Domine, irascitur furor tuus
uissimum pulverem universa contuderis, pones ex eo contra populum tuum, quem eduxisti de terra Ægypti,
coram tabernaculo testimonii, in quo loco apparebo ti- in fortitudine magna, et in manu robusta ? 12 Ne quæ-
bi. Sanctum sanctorum erit vobis thymiama. 37 Talem so dicant Ægyptii : Callide eduxit eos, ut interficeret in
compositionem non facietis in usus vestros, quia sanc- montibus, et deleret e terra : quiescat ira tua, et esto
tum est Domino. 38 Homo quicumque fecerit simile, ut placabilis super nequitia populi tui. 13 Recordare Abra-
odore illius perfruatur, peribit de populis suis. ham, Isaac, et Israël servorum tuorum, quibus jurasti
per temetipsum, dicens : Multiplicabo semen vestrum
Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens :
31 2
Ecce, vocavi ex nomine Beseleel filium Uri filii
Hur de tribu Juda, 3 et implevi spiritu Dei, sapientia,
sicut stellas cæli ; et universam terram hanc, de qua
locutus sum, dabo semini vestro, et possidebitis eam
semper. 14 Placatusque est Dominus ne faceret malum
et intelligentia et scientia in omni opere, 4 ad excogi- quod locutus fuerat adversus populum suum.
tandum quidquid fabrefieri potest ex auro, et argento,
et ære, 5 marmore, et gemmis, et diversitate lignorum. 15
Et reversus est Moyses de monte, portans duas ta-
6
Dedique ei socium Ooliab filium Achisamech de tribu bulas testimonii in manu sua, scriptas ex utraque parte,
Dan. Et in corde omnis eruditi posui sapientiam : ut fa- 16
et factas opere Dei : scriptura quoque Dei erat sculp-
ciant cuncta quæ præcepi tibi, 7 tabernaculum fœderis, ta in tabulis. 17 Audiens autem Josue tumultum populi
et arcam testimonii, et propitiatorium, quod super eam vociferantis, dixit ad Moysen : Ululatus pugnæ audi-
est, et cuncta vasa tabernaculi, 8 mensamque et vasa tur in castris. 18 Qui respondit : Non est clamor adhor-
ejus, candelabrum purissimum cum vasis suis, et alta- tantium ad pugnam, neque vociferatio compellentium
ris thymiamatis, 9 et holocausti, et omnia vasa eorum, ad fugam : sed vocem cantantium ego audio. 19 Cum-
labrum cum basi sua, 10 vestes sanctas in ministerio Aa- que appropinquasset ad castra, vidit vitulum, et cho-
ron sacerdoti, et filiis ejus, ut fungantur officio suo in ros : iratusque valde, projecit de manu tabulas, et con-
sacris : 11 oleum unctionis, et thymiama aromatum in fregit eas ad radicem montis : 20 arripiensque vitulum
sanctuario, omnia quæ præcepi tibi, facient. quem fecerant, combussit, et contrivit usque ad pulve-
12
Et locutus est Dominus ad Moysen, dicens : 13 Lo- rem, quem sparsit in aquam, et dedit ex eo potum filiis
quere filiis Israël, et dices ad eos : Videte ut sabbatum Israël. 21 Dixitque ad Aaron : Quid tibi fecit hic po-
meum custodiatis : quia signum est inter me et vos pulus, ut induceres super eum peccatum maximum ?
22
in generationibus vestris : ut sciatis quia ego Domi- Cui ille respondit : Ne indignetur dominus meus : tu
nus, qui sanctifico vos. 14 Custodite sabbatum meum, enim nosti populum istum, quod pronus sit ad malum :
23
sanctum est enim vobis : qui polluerit illud, morte mo- dixerunt mihi : Fac nobis deos, qui nos præcedant :
rietur ; qui fecerit in eo opus, peribit anima illius de huic enim Moysi, qui nos eduxit de terra Ægypti, nesci-
medio populi sui. 15 Sex diebus facietis opus : in die mus quid acciderit. 24 Quibus ego dixi : Quis vestrum
septimo sabbatum est, requies sancta Domino ; omnis habet aurum ? Tulerunt, et dederunt mihi : et projeci
qui fecerit opus in hac die, morietur. 16 Custodiant fi- illud in ignem, egressusque est hic vitulus.
lii Israël sabbatum, et celebrent illud in generationibus
25
suis. Pactum est sempiternum 17 inter me et filios Israël, Videns ergo Moyses populum quod esset nudatus
signumque perpetuum ; sex enim diebus fecit Domi- (spoliaverat enim eum Aaron propter ignominiam sor-
nus cælum et terram, et in septimo ab opere cessa- dis, et inter hostes nudum constituerat), 26 et stans in
vit. 18 Deditque Dominus Moysi, completis hujuscemo- porta castrorum, ait : Si quis est Domini, jungatur mihi.
di sermonibus in monte Sinai, duas tabulas testimonii Congregatique sunt ad eum omnes filii Levi : 27 quibus
lapideas, scriptas digito Dei. ait : Hæc dicit Dominus Deus Israël : Ponat vir gladium
super femur suum : ite, et redite de porta usque ad
Videns autem populus quod moram faceret de-
32 scendendi de monte Moyses, congregatus ad-
versus Aaron, dixit : Surge, fac nobis deos, qui nos
portam per medium castrorum, et occidat unusquisque
fratrem, et amicum, et proximum suum. 28 Fecerunt-
que filii Levi juxta sermonem Moysi, cecideruntque in
præcedant : Moysi enim huic viro, qui nos eduxit de die illa quasi viginti tria millia hominum. 29 Et ait Moy-
terra Ægypti, ignoramus quid acciderit. 2 Dixitque ad ses : Consecrastis manus vestras hodie Domino, unus-
eos Aaron : Tollite inaures aureas de uxorum, filiorum- quisque in filio, et in fratre suo, ut detur vobis bene-
que et filiarum vestrarum auribus, et afferte ad me. dictio. 30 Facto autem altero die, locutus est Moyses ad
3
Fecitque populus quæ jusserat, deferens inaures ad populum : Peccastis peccatum maximum : ascendam
Aaron. 4 Quas cum ille accepisset, formavit opere fu- ad Dominum, si quomodo quivero eum deprecari pro
sorio, et fecit ex eis vitulum conflatilem : dixeruntque : scelere vestro. 31 Reversusque ad Dominum, ait : Ob-
Hi sunt dii tui Israël, qui te eduxerunt de terra Ægyp- secro, peccavit populus iste peccatum maximum, fece-
ti. 5 Quod cum vidisset Aaron, ædificavit altare coram runtque sibi deos aureos : aut dimitte eis hanc noxam,
eo, et præconis voce clamavit dicens : Cras solemnitas 32
aut si non facis, dele me de libro tuo quem scripsisti.
Domini est. 6 Surgentesque mane, obtulerunt holocau- 33
Cui respondit Dominus : Qui peccaverit mihi, delebo
sta, et hostias pacificas, et sedit populus manducare, et eum de libro meo : 34 tu autem vade, et duc populum
bibere, et surrexerunt ludere. istum quo locutus sum tibi : angelus meus præcedet
7
Locutus est autem Dominus ad Moysen, dicens : te. Ego autem in die ultionis visitabo et hoc peccatum
42 E XODUS

eorum. 35 Percussit ergo Dominus populum pro reatu cum, nec videatur quispiam per totum montem : bo-
vituli, quem fecerat Aaron. ves quoque et oves non pascantur e contra. 4 Excidit
ergo duas tabulas lapideas, quales antea fuerant : et de
Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens : nocte consurgens ascendit in montem Sinai, sicut præ-
33 Vade, ascende de loco isto tu, et populus tuus ceperat ei Dominus, portans secum tabulas. 5 Cum-
quem eduxisti de terra Ægypti, in terram quam jura- que descendisset Dominus per nubem, stetit Moyses
vi Abraham, Isaac et Jacob, dicens : Semini tuo dabo cum eo, invocans nomen Domini. 6 Quo transeunte co-
eam : 2 et mittam præcursorem tui angelum, ut ejiciam ram eo, ait : Dominator Domine Deus, misericors et
Chananæum, et Amorrhæum, et Hethæum, et Phere- clemens, patiens et multæ miserationis, ac verax, 7 qui
zæum, et Hevæum, et Jebusæum, 3 et intres in terram custodis misericordiam in millia ; qui aufers iniquita-
fluentem lacte et melle. Non enim ascendam tecum, tem, et scelera, atque peccata, nullusque apud te per se
quia populus duræ cervicis es : ne forte disperdam te innocens est ; qui reddis iniquitatem patrum filiis, ac
in via. 4 Audiensque populus sermonem hunc pessi- nepotibus in tertiam et quartam progeniem. 8 Festinus-
mum, luxit : et nullus ex more indutus est cultu suo. que Moyses, curvatus est pronus in terram, et adorans
5
Dixitque Dominus ad Moysen : Loquere filiis Israël : 9 ait : Si inveni gratiam in conspectu tuo, Domine, obse-
Populus duræ cervicis es : semel ascendam in medio cro ut gradiaris nobiscum (populus enim duræ cervicis
tui, et delebo te. Jam nunc depone ornatum tuum, ut est) et auferas iniquitates nostras atque peccata, nosque
sciam quid faciam tibi. 6 Deposuerunt ergo filii Israël possideas.
ornatum suum a monte Horeb. 10
7 Respondit Dominus : Ego inibo pactum videntibus
Moyses quoque tollens tabernaculum, tetendit ex-
cunctis : signa faciam quæ numquam visa sunt super
tra castra procul, vocavitque nomen ejus, Tabernacu-
terram, nec in ullis gentibus, ut cernat populus iste, in
lum fœderis. Et omnis populus, qui habebat aliquam
cujus es medio, opus Domini terribile quod facturus
quæstionem, egrediebatur ad tabernaculum fœderis,
sum. 11 Observa cuncta quæ hodie mando tibi : ego
extra castra. 8 Cumque egrederetur Moyses ad taberna-
ipse ejiciam ante faciem tuam Amorrhæum, et Chana-
culum, surgebat universa plebs, et stabat unusquisque
næum, et Hethæum, Pherezæum quoque, et Hevæum,
in ostio papilionis sui, aspiciebantque tergum Moysi,
et Jebusæum. 12 Cave ne umquam cum habitatoribus
donec ingrederetur tentorium. 9 Ingresso autem illo
terræ illius jungas amicitias, quæ sint tibi in ruinam :
tabernaculum fœderis, descendebat columna nubis, et 13
sed aras eorum destrue, confringe statuas, lucosque
stabat ad ostium, loquebaturque cum Moyse, 10 cernen-
succide : 14 noli adorare deum alienum. Dominus zelo-
tibus universis quod columna nubis staret ad ostium
tes nomen ejus ; Deus est æmulator. 15 Ne ineas pactum
tabernaculi. Stabantque ipsi, et adorabant per fores
cum hominibus illarum regionum : ne, cum fornicati
tabernaculorum suorum. 11 Loquebatur autem Domi-
fuerint cum diis suis, et adoraverint simulacra eorum,
nus ad Moysen facie ad faciem, sicut solet loqui homo
vocet te quispiam ut comedas de immolatis. 16 Nec
ad amicum suum. Cumque ille reverteretur in castra,
uxorem de filiabus eorum accipies filiis tuis : ne, post-
minister ejus Josue filius Nun, puer, non recedebat de
quam ipsæ fuerint fornicatæ, fornicari faciant et filios
tabernaculo.
12 tuos in deos suos. 17 Deos conflatiles non facies tibi.
Dixit autem Moyses ad Dominum : Præcipis ut 18
Solemnitatem azymorum custodies. Septem diebus
educam populum istum : et non indicas mihi quem
vesceris azymis, sicut præcepi tibi, in tempore mensis
missurus es mecum, præsertim cum dixeris : Novi te ex
novorum : mense enim verni temporis egressus es de
nomine, et invenisti gratiam coram me. 13 Si ergo inve-
Ægypto. 19 Omne quod aperit vulvam generis mascu-
ni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi faciem tuam,
lini, meum erit. De cunctis animantibus, tam de bobus,
ut sciam te, et inveniam gratiam ante oculos tuos : re-
quam de ovibus, meum erit. 20 Primogenitum asini re-
spice populum tuum gentem hanc. 14 Dixitque Domi-
15 dimes ove : sin autem nec pretium pro eo dederis, oc-
nus : Facies mea præcedet te, et requiem dabo tibi. Et
cidetur. Primogenitum filiorum tuorum redimes : nec
ait Moyses : Si non tu ipse præcedas, ne educas nos de
apparebis in conspectu meo vacuus. 21 Sex diebus ope-
loco isto. 16 In quo enim scire poterimus ego et populus
raberis ; die septimo cessabis arare et metere. 22 Solem-
tuus invenisse nos gratiam in conspectu tuo, nisi am-
nitatem hebdomadarum facies tibi in primitiis frugum
bulaveris nobiscum, ut glorificemur ab omnibus popu-
messis tuæ triticeæ, et solemnitatem, quando redeunte
lis qui habitant super terram ? 17 Dixit autem Dominus
anni tempore cuncta conduntur. 23 Tribus temporibus
ad Moysen : Et verbum istud, quod locutus es, faciam :
anni apparebit omne masculinum tuum in conspectu
invenisti enim gratiam coram me, et teipsum novi ex
omnipotentis Domini Dei Israël. 24 Cum enim tulero
nomine.
18 19
gentes a facie tua, et dilatavero terminos tuos, nullus
Qui ait : Ostende mihi gloriam tuam. Respondit : insidiabitur terræ tuæ, ascendente te, et apparente in
Ego ostendam omne bonum tibi, et vocabo in nomine conspectu Domini Dei tui ter in anno. 25 Non immo-
Domini coram te : et miserebor cui voluero, et clemens labis super fermento sanguinem hostiæ meæ : neque
ero in quem mihi placuerit. 20 Rursumque ait : Non residebit mane de victima solemnitatis Phase. 26 Primi-
poteris videre faciem meam : non enim videbit me ho- tias frugum terræ tuæ offeres in domo Domini Dei tui.
mo et vivet. 21 Et iterum : Ecce, inquit, est locus apud Non coques hædum in lacte matris suæ. 27 Dixitque
me, et stabis supra petram. 22 Cumque transibit gloria Dominus ad Moysen : Scribe tibi verba hæc, quibus et
mea, ponam te in foramine petræ, et protegam dexte- tecum et cum Israël pepigi fœdus.
ra mea, donec transeam : 23 tollamque manum meam, 28
et videbis posteriora mea : faciem autem meam videre Fuit ergo ibi cum Domino quadraginta dies et qua-
non poteris. draginta noctes : panem non comedit, et aquam non bi-
bit, et scripsit in tabulis verba fœderis decem. 29 Cum-
Ac deinceps : Præcide, ait, tibi duas tabulas la- que descenderet Moyses de monte Sinai, tenebat duas
34 pideas instar priorum, et scribam super eas ver- tabulas testimonii, et ignorabat quod cornuta esset fa-
ba, quæ habuerunt tabulæ quas fregisti. 2 Esto paratus cies sua ex consortio sermonis Domini. 30 Videntes au-
mane, ut ascendas statim in montem Sinai, stabisque tem Aaron et filii Israël cornutam Moysi faciem, tim-
mecum super verticem montis. 3 Nullus ascendat te- uerunt prope accedere. 31 Vocatique ab eo, reversi sunt
E XODUS 43

33
tam Aaron, quam principes synagogæ. Et postquam sculpendisque lapidibus, et opere carpentario, quid-
locutus est ad eos, 32 venerunt ad eum etiam omnes fi- quid fabre adinveniri potest, 34 dedit in corde ejus : Oo-
lii Israël : quibus præcepit cuncta quæ audierat a Do- liab quoque filium Achisamech de tribu Dan : 35 ambos
mino in monte Sinai. 33 Impletisque sermonibus, po- erudivit sapientia, ut faciant opera abietarii, polymi-
suit velamen super faciem suam. 34 Quod ingressus ad tarii, ac plumarii, de hyacintho ac purpura, coccoque
Dominum, et loquens cum eo, auferebat donec exiret, bis tincto, et bysso, et texant omnia, ac nova quæque
et tunc loquebatur ad filios Israël omnia quæ sibi fue- reperiant.
rant imperata. 35 Qui videbant faciem egredientis Moy-
Fecit ergo Beseleel, et Ooliab, et omnis vir sa-
si esse cornutam, sed operiebat ille rursus faciem suam,
siquando loquebatur ad eos.
36 piens, quibus dedit Dominus sapientiam et in-
tellectum, ut scirent fabre operari quæ in usus sanctua-
Igitur congregata omni turba filiorum Israël, di- rii necessaria sunt, et quæ præcepit Dominus. 2 Cum-
35 2
xit ad eos : Hæc sunt quæ jussit Dominus fie-
ri. Sex diebus facietis opus : septimus dies erit vobis
que vocasset eos Moyses et omnem eruditum virum,
cui dederat Dominus sapientiam, et qui sponte sua ob-
sanctus, sabbatum, et requies Domini : qui fecerit opus tulerant se ad faciendum opus, 3 tradidit eis universa
in eo, occidetur. 3 Non succendetis ignem in omnibus donaria filiorum Israël. Qui cum instarent operi, quo-
habitaculis vestris per diem sabbati. 4 Et ait Moyses ad tidie mane vota populus offerebat. 4 Unde artifices ve-
omnem catervam filiorum Israël : Iste est sermo quem nire compulsi, 5 dixerunt Moysi : Plus offert populus
præcepit Dominus, dicens : 5 Separate apud vos pri- quam necessarium est. 6 Jussit ergo Moyses præco-
mitias Domino. Omnis voluntarius et prono animo of- nis voce cantari : Nec vir, nec mulier quidquam of-
ferat eas Domino : aurum et argentum, et æs, 6 hya- ferat ultra in opere sanctuarii. Sicque cessatum est a
cinthum et purpuram, coccumque bis tinctum, et bys- muneribus offerendis, 7 eo quod oblata sufficerent et
sum, pilos caprarum, 7 pellesque arietum rubricatas, et superabundarent.
janthinas, ligna setim, 8 et oleum ad luminaria concin- 8
Feceruntque omnes corde sapientes ad explendum
nanda, et ut conficiatur unguentum, et thymiama sua- opus tabernaculi, cortinas decem de bysso retorta, et
vissimum, 9 lapides onychinos, et gemmas ad ornatum hyacintho, et purpura, coccoque bis tincto, opere va-
superhumeralis et rationalis. 10 Quisque vestrum sa- rio, et arte polymita : 9 quarum una habebat in lon-
piens est, veniat, et faciat quod Dominus imperavit : gitudine viginti octo cubitos, et in latitudine quatuor ;
11
tabernaculum scilicet, et tectum ejus, atque operi- una mensura erat omnium cortinarum. 10 Conjunxit-
mentum, annulos, et tabulata cum vectibus, paxillos, que cortinas quinque, alteram alteri, et alias quinque
et bases : 12 arcam et vectes, propitiatorium, et velum, sibi invicem copulavit. 11 Fecit et ansas hyacinthinas in
quod ante illud oppanditur : 13 mensam cum vectibus ora cortinæ unius ex utroque latere, et in ora cortinæ al-
et vasis, et propositionis panibus : 14 candelabrum ad terius similiter, 12 ut contra se invicem venirent ansæ, et
luminaria sustentanda, vasa illius et lucernas, et oleum mutuo jungerentur. 13 Unde et quinquaginta fudit cir-
ad nutrimenta ignium : 15 altare thymiamatis, et vectes, culos aureos, qui morderent cortinarum ansas, et fieret
et oleum unctionis et thymiama ex aromatibus : tento- unum tabernaculum. 14 Fecit et saga undecim de pilis
rium ad ostium tabernaculi : 16 altare holocausti, et cra- caprarum ad operiendum tectum tabernaculi : 15 unum
ticulam ejus æneam cum vectibus et vasis suis : labrum sagum in longitudine habebat cubitos triginta, et in la-
et basim ejus : 17 cortinas atrii cum columnis et basibus, titudine cubitos quatuor : unius mensuræ erant omnia
tentorium in foribus vestibuli, 18 paxillos tabernaculi et saga : 16 quorum quinque junxit seorsum, et sex alia
atrii cum funiculis suis : 19 vestimenta, quorum usus separatim. 17 Fecitque ansas quinquaginta in ora sagi
est in ministerio sanctuarii, vestes Aaron pontificis ac unius, et quinquaginta in ora sagi alterius, ut sibi invi-
filiorum ejus, ut sacerdotio fungantur mihi. 20 Egres- cem jungerentur. 18 Et fibulas æneas quinquaginta, qui-
saque omnis multitudo filiorum Israël de conspectu bus necteretur tectum, ut unum pallium ex omnibus
Moysi, 21 obtulerunt mente promptissima atque devo- sagis fieret. 19 Fecit et opertorium tabernaculi de pelli-
ta primitias Domino, ad faciendum opus tabernaculi bus arietum rubricatis : aliudque desuper velamentum
testimonii. Quidquid ad cultum et ad vestes sanctas de pellibus janthinis. 20 Fecit et tabulas tabernaculi de
necessarium erat, 22 viri cum mulieribus præbuerunt, lignis setim stantes. 21 Decem cubitorum erat longitu-
armillas et inaures, annulos et dextralia : omne vas au- do tabulæ unius : et unum ac semis cubitum latitudo
reum in donaria Domini separatum est. 23 Si quis habe- retinebat. 22 Binæ incastraturæ erant per singulas ta-
bat hyacinthum, et purpuram, coccumque bis tinctum, bulas, ut altera alteri jungeretur. Sic fecit in omnibus
byssum et pilos caprarum, pelles arietum rubricatas, et tabernaculi tabulis. 23 E quibus viginti ad plagam me-
janthinas, 24 argenti, ærisque metalla, obtulerunt Do- ridianam erant contra austrum, 24 cum quadraginta ba-
mino, lignaque setim in varios usus. 25 Sed et mulieres sibus argenteis. Duæ bases sub una tabula ponebantur
doctæ, quæ neverant, dederunt hyacinthum, purpu- ex utraque parte angulorum, ubi incastraturæ laterum
ram, et vermiculum, ac byssum, 26 et pilos caprarum, in angulis terminantur. 25 Ad plagam quoque taberna-
sponte propria cuncta tribuentes. 27 Principes vero ob- culi, quæ respicit ad aquilonem, fecit viginti tabulas,
26
tulerunt lapides onychinos, et gemmas ad superhume- cum quadraginta basibus argenteis, duas bases per
rale et rationale, 28 aromataque et oleum ad luminaria singulas tabulas. 27 Contra occidentem vero, id est, ad
concinnanda, et ad præparandum unguentum, ac thy- eam partem tabernaculi quæ mare respicit, fecit sex ta-
miama odoris suavissimi componendum. 29 Omnes vi- bulas, 28 et duas alias per singulos angulos tabernaculi
ri et mulieres mente devota obtulerunt donaria, ut fie- retro : 29 quæ junctæ erant a deorsum usque sursum,
rent opera, quæ jusserat Dominus per manum Moysi. et in unam compaginem pariter ferebantur. Ita fecit ex
Cuncti filii Israël voluntaria Domino dedicaverunt. utraque parte per angulos : 30 ut octo essent simul tabu-
30
Dixitque Moyses ad filios Israël : Ecce, vocavit Do- læ, et haberent bases argenteas sedecim, binas scilicet
minus ex nomine Beseleel filium Uri, filii Hur de tri- bases sub singulis tabulis. 31 Fecit et vectes de lignis
bu Juda, 31 implevitque eum spiritu Dei, sapientia et setim, quinque ad continendas tabulas unius lateris ta-
intelligentia, et scientia et omni doctrina, 32 ad excogi- bernaculi, 32 et quinque alios ad alterius lateris coap-
tandum, et faciendum opus in auro, et argento, et ære, tandas tabulas : et extra hos, quinque alios vectes ad
44 E XODUS

occidentalem plagam tabernaculi contra mare. 33 Fecit duos annulos aureos sub corona per singula latera, ut
quoque vectem alium, qui per medias tabulas ab angu- mittantur in eos vectes, et possit altare portari. 28 Ip-
lo usque ad angulum perveniret. 34 Ipsa autem tabu- sos autem vectes fecit de lignis setim, et operuit lami-
lata deauravit, fusis basibus earum argenteis. Et circu- nis aureis. 29 Composuit et oleum ad sanctificationis
los eorum fecit aureos, per quos vectes induci possent : unguentum, et thymiama de aromatibus mundissimis
quos et ipsos laminis aureis operuit. 35 Fecit et velum opere pigmentarii.
de hyacintho, et purpura, vermiculo, ac bysso retor-
Fecit et altare holocausti de lignis setim, quinque
ta, opere polymitario, varium atque distinctum : 36 et
quatuor columnas de lignis setim, quas cum capitibus
38
2
cubitorum per quadrum, et trium in altitudine :
cujus cornua de angulis procedebant, operuitque il-
deauravit, fusis basibus earum argenteis. 37 Fecit et ten-
lum laminis æneis. 3 Et in usus ejus paravit ex ære
torium in introitu tabernaculi ex hyacintho, purpura,
vasa diversa, lebetes, forcipes, fuscinulas, uncinos, et
vermiculo, byssoque retorta, opere plumarii : 38 et co-
ignium receptacula. 4 Craticulamque ejus in modum
lumnas quinque cum capitibus suis, quas operuit auro,
retis fecit æneam, et subter eam in altaris medio aru-
basesque earum fudit æneas.
lam, 5 fusis quatuor annulis per totidem retiaculi sum-
Fecit autem Beseleel et arcam de lignis setim, ha- mitates, ad immittendos vectes ad portandum : 6 quos
37 bentem duos semis cubitos in longitudine, et cu-
bitum ac semissem in latitudine, altitudo quoque unius
et ipsos fecit de lignis setim, et operuit laminis æneis :
7
induxitque in circulos, qui in lateribus altaris emine-
cubiti fuit et dimidii : vestivitque eam auro purissimo bant. Ipsum autem altare non erat solidum, sed cavum
intus ac foris. 2 Et fecit illi coronam auream per gyrum, ex tabulis, et intus vacuum.
3 8
conflans quatuor annulos aureos per quatuor angu- Fecit et labrum æneum cum basi sua de speculis
los ejus : duos annulos in latere uno, et duos in alte- mulierum, quæ excubabant in ostio tabernaculi. 9 Fe-
ro. 4 Vectes quoque fecit de lignis setim, quos vestivit cit et atrium, in cujus australi plaga erant tentoria de
auro, 5 et quos misit in annulos, qui erant in lateribus bysso retorta, cubitorum centum, 10 columnæ æneæ
arcæ ad portandum eam. 6 Fecit et propitiatorium, id viginti cum basibus suis, capita columnarum, et tota
est, oraculum, de auro mundissimo, duorum cubito- operis cælatura, argentea. 11 Æque ad septentrionalem
rum et dimidii in longitudine, et cubiti ac semis in la- plagam tentoria columnæ, basesque et capita columna-
titudine. 7 Duos etiam cherubim ex auro ductili, quos rum ejusdem mensuræ, et operis ac metalli, erant. 12 In
posuit ex utraque parte propitiatorii : 8 cherub unum ea vero plaga, quæ ad occidentem respicit, fuerunt ten-
in summitate unius partis, et cherub alterum in sum- toria cubitorum quinquaginta, columnæ decem cum
mitate partis alterius : duos cherubim in singulis sum- basibus suis æneæ, et capita columnarum, et tota ope-
mitatibus propitiatorii, 9 extendentes alas, et tegentes ris cælatura, argentea. 13 Porro contra orientem quin-
propitiatorium, seque mutuo et illud respicientes. quaginta cubitorum paravit tentoria : 14 e quibus, quin-
10
Fecit et mensam de lignis setim in longitudine duo- decim cubitos columnarum trium, cum basibus suis,
rum cubitorum, et in latitudine unius cubiti, quæ ha- unum tenebat latus : 15 et in parte altera (quia inter
bebat in altitudine cubitum ac semissem. 11 Circum- utraque introitum tabernaculi fecit) quindecim æque
deditque eam auro mundissimo, et fecit illi labium au- cubitorum erant tentoria, columnæque tres, et bases
reum per gyrum, 12 ipsique labio coronam auream in- totidem. 16 Cuncta atrii tentoria byssus retorta texue-
terrasilem quatuor digitorum, et super eamdem, alte- rat. 17 Bases columnarum fuere æneæ, capita autem
ram coronam auream. 13 Fudit et quatuor circulos au- earum cum cunctis cælaturis suis argentea : sed et ip-
reos, quos posuit in quatuor angulis per singulos pe- sas columnas atrii vestivit argento. 18 Et in introitu ejus
des mensæ 14 contra coronam : misitque in eos vectes, opere plumario fecit tentorium ex hyacintho, purpura,
ut possit mensa portari. 15 Ipsos quoque vectes fecit vermiculo, ac bysso retorta, quod habebat viginti cu-
de lignis setim, et circumdedit eos auro. 16 Et vasa ad bitos in longitudine, altitudo vero quinque cubitorum
diversos usus mensæ, acetabula, phialas, et cyathos, erat juxta mensuram, quam cuncta atrii tentoria habe-
et thuribula, ex auro puro, in quibus offerenda sunt bant. 19 Columnæ autem in ingressu fuere quatuor cum
libamina. basibus æneis, capitaque earum et cælaturæ argenteæ.
17 20
Fecit et candelabrum ductile de auro mundissimo, Paxillos quoque tabernaculi et atrii per gyrum fecit
de cujus vecte calami, scyphi, sphærulæque, ac lilia æneos.
procedebant : 18 sex in utroque latere, tres calami ex 21
Hæc sunt instrumenta tabernaculi testimonii, quæ
parte una, et tres ex altera : 19 tres scyphi in nucis mo- enumerata sunt juxta præceptum Moysi in cæremoniis
dum per calamos singulos, sphærulæque simul et li- Levitarum per manum Ithamar filii Aaron sacerdotis :
22
lia : et tres scyphi instar nucis in calamo altero, sphæ- quæ Beseleel filius Uri filii Hur de tribu Juda, Do-
rulæque simul et lilia. Æquum erat opus sex calamo- mino per Moysen jubente, compleverat, 23 juncto sibi
rum, qui procedebant de stipite candelabri. 20 In ip- socio Ooliab filio Achisamech de tribu Dan : qui et ip-
so autem vecte erant quatuor scyphi in nucis modum, se artifex lignorum egregius fuit, et polymitarius atque
sphærulæque per singulos simul et lilia : 21 et sphæru- plumarius ex hyacintho, purpura, vermiculo et bysso.
24
læ sub duobus calamis per loca tria, qui simul sex fiunt Omne aurum quod expensum est in opere sanctua-
calami procedentes de vecte uno. 22 Et sphærulæ igi- rii, et quod oblatum est in donariis, viginti novem ta-
tur, et calami ex ipso erant, universa ductilia ex auro lentorum fuit, et septingentorum triginta siclorum ad
purissimo. 23 Fecit et lucernas septem cum emuncto- mensuram sanctuarii. 25 Oblatum est autem ab his qui
riis suis, et vasa ubi ea, quæ emuncta sunt, extinguan- transierunt ad numerum a viginti annis et supra, de
tur, de auro mundissimo. 24 Talentum auri appendebat sexcentis tribus millibus et quingentis quinquaginta ar-
candelabrum cum omnibus vasis suis. matorum. 26 Fuerunt præterea centum talenta argen-
25
Fecit et altare thymiamatis de lignis setim, per qua- ti e quibus conflatæ sunt bases sanctuarii, et introitus,
drum singulos habens cubitos, et in altitudine duos : ubi velum pendet. 27 Centum bases factæ sunt de ta-
e cujus angulis procedebant cornua. 26 Vestivitque il- lentis centum, singulis talentis per bases singulas sup-
lud auro purissimo cum craticula ac parietibus et cor- putatis. 28 De mille autem septingentis et septuaginta
nibus. 27 Fecitque ei coronam aureolam per gyrum, et quinque, fecit capita columnarum, quas et ipsas vesti-
E XODUS 45

vit argento. 29 Æris quoque oblata sunt talenta septua- 35


mensam cum vasis suis et propositionis panibus ;
ginta duo millia, et quadringenti supra sicli, 30 ex qui- 36
candelabrum, lucernas, et utensilia earum cum oleo ;
37
bus fusæ sunt bases in introitu tabernaculi testimonii, altare aureum, et unguentum, et thymiama ex aro-
et altare æneum cum craticula sua, omniaque vasa quæ matibus, 38 et tentorium in introitu tabernaculi ; 39 altare
ad usum ejus pertinent, 31 et bases atrii tam in circuitu æneum, retiaculum, vectes, et vasa ejus omnia ; labrum
quam in ingressu ejus, et paxilli tabernaculi atque atrii cum basi sua ; tentoria atrii, et columnas cum basibus
per gyrum. suis ; 40 tentorium in introitu atrii, funiculosque illius
et paxillos. Nihil ex vasis defuit, quæ in ministerium
De hyacintho vero et purpura, vermiculo ac
39 bysso, fecit vestes, quibus indueretur Aaron
quando ministrabat in sanctis, sicut præcepit Dominus
tabernaculi, et in tectum fœderis jussa sunt fieri. 41 Ve-
stes quoque, quibus sacerdotes utuntur in sanctuario,
Aaron scilicet et filii ejus, 42 obtulerunt filii Israël, si-
Moysi. 2 Fecit igitur superhumerale de auro, hyacin-
cut præceperat Dominus. 43 Quæ postquam Moyses
tho, et purpura, coccoque bis tincto, et bysso retorta,
3 cuncta vidit completa, benedixit eis.
opere polymitario : inciditque bracteas aureas, et ex-
tenuavit in fila, ut possent torqueri cum priorum colo- Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens :
rum subtegmine, 4 duasque oras sibi invicem copula-
tas in utroque latere summitatum, 5 et balteum ex eis-
40 2
Mense primo, prima die mensis, eriges taber-
naculum testimonii, 3 et pones in eo arcam, dimittes-
dem coloribus, sicut præceperat Dominus Moysi. 6 Pa- que ante illam velum : 4 et illata mensa, pones super
ravit et duos lapides onychinos, astrictos et inclusos eam quæ rite præcepta sunt. Candelabrum stabit cum
auro, et sculptos arte gemmaria nominibus filiorum lucernis suis, 5 et altare aureum, in quo adoletur in-
Israël : 7 posuitque eos in lateribus superhumeralis in censum, coram arca testimonii. Tentorium in introi-
monimentum filiorum Israël, sicut præceperat Domi- tu tabernaculi pones, 6 et ante illud altare holocausti :
nus Moysi. 8 Fecit et rationale opere polymito jux- 7
labrum inter altare et tabernaculum, quod implebis
ta opus superhumeralis, ex auro, hyacintho, purpura, aqua. 8 Circumdabisque atrium tentoriis, et ingressum
coccoque bis tincto, et bysso retorta : 9 quadrangulum, ejus. 9 Et assumpto unctionis oleo unges tabernaculum
duplex, mensuræ palmi. 10 Et posuit in eo gemmarum cum vasis suis, ut sanctificentur : 10 altare holocausti et
ordines quatuor. In primo versu erat sardius, topazius, omnia vasa ejus, 11 labrum cum basi sua : omnia unc-
smaragdus. 11 In secundo, carbunculus, sapphirus, et tionis oleo consecrabis, ut sint Sancta sanctorum. 12 Ap-
jaspis. 12 In tertio, ligurius, achates, et amethystus. 13 In plicabisque Aaron et filios ejus ad fores tabernaculi te-
quarto, chrysolithus, onychinus, et beryllus, circumda- stimonii, et lotos aqua 13 indues sanctis vestibus, ut mi-
ti et inclusi auro per ordines suos. 14 Ipsique lapides nistrent mihi, et unctio eorum in sacerdotium sempi-
duodecim sculpti erant nominibus duodecim tribuum ternum proficiat. 14 Fecitque Moyses omnia quæ præ-
Israël, singuli per nomina singulorum. 15 Fecerunt in ceperat Dominus. 15 Igitur mense primo anni secundi,
rationali et catenulas sibi invicem cohærentes, de au- prima die mensis, collocatum est tabernaculum. 16 Ere-
ro purissimo : 16 et duos uncinos, totidemque annu- xitque Moyses illud, et posuit tabulas ac bases et vec-
los aureos. Porro annulos posuerunt in utroque late- tes, statuitque columnas, 17 et expandit tectum super
re rationalis, 17 e quibus penderent duæ catenæ aureæ, tabernaculum, imposito desuper operimento, sicut Do-
quas inseruerunt uncinis, qui in superhumeralis angu- minus imperaverat. 18 Posuit et testimonium in arca,
lis eminebant. 18 Hæc et ante et retro ita conveniebant subditis infra vectibus, et oraculum desuper. 19 Cum-
sibi, ut superhumerale et rationale mutuo necterentur, que intulisset arcam in tabernaculum, appendit ante
19
stricta ad balteum et annulis fortius copulata, quos eam velum ut expleret Domini jussionem. 20 Posuit et
jungebat vitta hyacinthina, ne laxa fluerent, et a se invi- mensam in tabernaculo testimonii ad plagam septen-
cem moverentur, sicut præcepit Dominus Moysi. 20 Fe- trionalem extra velum, 21 ordinatis coram propositio-
ceruntque quoque tunicam superhumeralis totam hya- nis panibus, sicut præceperat Dominus Moysi. 22 Po-
cinthinam, 21 et capitium in superiori parte contra me- suit et candelabrum in tabernaculo testimonii e regione
dium, oramque per gyrum capitii textilem : 22 deor- mensæ in parte australi, 23 locatis per ordinem lucernis,
sum autem ad pedes mala punica ex hyacintho, pur- juxta præceptum Domini. 24 Posuit et altare aureum
pura, vermiculo, ac bysso retorta : 23 et tintinnabula sub tecto testimonii contra velum, 25 et adolevit super
de auro purissimo, quæ posuerunt inter malogranata, eo incensum aromatum, sicut jusserat Dominus Moysi.
in extrema parte tunicæ per gyrum : 24 tintinnabulum 26
Posuit et tentorium in introitu tabernaculi testimonii,
27
autem aureum, et malum punicum, quibus ornatus in- et altare holocausti in vestibulo testimonii, offerens in
cedebat pontifex quando ministerio fungebatur, sicut eo holocaustum, et sacrificia, ut Dominus imperaverat.
præceperat Dominus Moysi. 25 Fecerunt et tunicas bys- 28
Labrum quoque statuit inter tabernaculum testimo-
sinas opere textili Aaron et filiis ejus : 26 et mitras cum nii et altare, implens illud aqua. 29 Laveruntque Moy-
coronulis suis ex bysso : 27 feminalia quoque linea, bys- ses et Aaron ac filii ejus manus suas et pedes, 30 cum
sina : 28 cingulum vero de bysso retorta, hyacintho, ingrederentur tectum fœderis, et accederent ad altare,
purpura, ac vermiculo bis tincto, arte plumaria, sicut sicut præceperat Dominus Moysi. 31 Erexit et atrium
præceperat Dominus Moysi. 29 Fecerunt et laminam per gyrum tabernaculi et altaris, ducto in introitu ejus
sacræ venerationis de auro purissimo, scripseruntque tentorio.
in ea opere gemmario, Sanctum Domini : 30 et strinxe- Postquam omnia perfecta sunt, 32 operuit nubes ta-
runt eam cum mitra vitta hyacinthina, sicut præceperat bernaculum testimonii, et gloria Domini implevit illud.
33
Dominus Moysi. Nec poterat Moyses ingredi tectum fœderis, nube
31
Perfectum est igitur omne opus tabernaculi et tecti operiente omnia, et majestate Domini coruscante, quia
testimonii : feceruntque filii Israël cuncta quæ præce- cuncta nubes operuerat. 34 Siquando nubes tabernacu-
perat Dominus Moysi. 32 Et obtulerunt tabernaculum lum deserebat, proficiscebantur filii Israël per turmas
et tectum et universam supellectilem, annulos, tabu- suas : 35 si pendebat desuper, manebant in eodem loco.
las, vectes, columnas ac bases, 33 opertorium de pelli- 36
Nubes quippe Domini incubabat per diem taberna-
bus arietum rubricatis, et aliud operimentum de janthi- culo, et ignis in nocte, videntibus cunctis populis Israël
nis pellibus, 34 velum ; arcam, vectes, propitiatorium, per cunctas mansiones suas.
L IBER L EVITICUS rum Domino de spicis adhuc virentibus, torrebis igni,
et confringes in morem farris, et sic offeres primitias
tuas Domino, 15 fundens supra oleum, et thus impo-
Vocavit autem Moysen, et locutus est ei Dominus nens, quia oblatio Domini est : 16 de qua adolebit sacer-
1 de tabernaculo testimonii, dicens : 2 Loquere filiis dos in memoriam muneris partem farris fracti, et olei,
Israël, et dices ad eos : Homo, qui obtulerit ex vobis ac totum thus.
hostiam Domino de pecoribus, id est, de bobus et ovi-
bus offerens victimas, 3 si holocaustum fuerit ejus obla-
Quod si hostia pacificorum fuerit ejus oblatio, et de
tio, ac de armento : masculum immaculatum offeret ad
ostium tabernaculi testimonii, ad placandum sibi Do-
3 bobus voluerit offerre, marem sive feminam, im-
maculata offeret coram Domino. 2 Ponetque manum
minum : 4 ponetque manum super caput hostiæ, et
super caput victimæ suæ, quæ immolabitur in introitu
acceptabilis erit, atque in expiationem ejus proficiens.
5 tabernaculi testimonii, fundentque filii Aaron sacerdo-
Immolabitque vitulum coram Domino, et offerent filii
tes sanguinem per altaris circuitum. 3 Et offerent de
Aaron sacerdotes sanguinem ejus, fundentes per alta-
6 hostia pacificorum in oblationem Domino, adipem qui
ris circuitum, quod est ante ostium tabernaculi : de-
7 operit vitalia, et quidquid pinguedinis est intrinsecus :
tractaque pelle hostiæ, artus in frusta concident. Et 4
duos renes cum adipe quo teguntur ilia, et reticulum
subjicient in altari ignem, strue lignorum ante compo-
jecoris cum renunculis. 5 Adolebuntque ea super altare
sita : 8 et membra quæ sunt cæsa, desuper ordinantes,
in holocaustum, lignis igne supposito, in oblationem
caput videlicet, et cuncta quæ adhærent jecori, 9 intesti-
suavissimi odoris Domino. 6 Si vero de ovibus fuerit
nis et pedibus lotis aqua : adolebitque ea sacerdos su-
ejus oblatio et pacificorum hostia, sive masculum ob-
per altare in holocaustum et suavem odorem Domino.
10 tulerit, sive feminam, immaculata erunt. 7 Si agnum
Quod si de pecoribus oblatio est, de ovibus sive de
obtulerit coram Domino, 8 ponet manum suam super
capris holocaustum, masculum absque macula offeret :
11 caput victimæ suæ : quæ immolabitur in vestibulo ta-
immolabitque ad latus altaris, quod respicit ad aqui-
bernaculi testimonii : fundentque filii Aaron sangui-
lonem, coram Domino : sanguinem vero illius fundent
nem ejus per circuitum altaris. 9 Et offerent de pacifi-
super altare filii Aaron per circuitum : 12 dividentque
corum hostia sacrificium Domino : adipem et caudam
membra, caput, et omnia quæ adhærent jecori, et po-
totam 10 cum renibus, et pinguedinem quæ operit ven-
nent super ligna, quibus subjiciendus est ignis : 13 in-
trem atque universa vitalia, et utrumque renunculum
testina vero et pedes lavabunt aqua. Et oblata omnia
cum adipe qui est juxta ilia, reticulumque jecoris cum
adolebit sacerdos super altare in holocaustum et odo-
renunculis. 11 Et adolebit ea sacerdos super altare in
rem suavissimum Domino. 14 Si autem de avibus, ho-
pabulum ignis et oblationis Domini. 12 Si capra fuerit
locausti oblatio fuerit Domino, de turturibus, aut pullis
15 ejus oblatio, et obtulerit eam Domino, 13 ponet manum
columbæ, offeret eam sacerdos ad altare : et retor-
suam super caput ejus : immolabitque eam in introi-
to ad collum capite, ac rupto vulneris loco, decurrere
16 tu tabernaculi testimonii, et fundent filii Aaron sangui-
faciet sanguinem super crepidinem altaris : vesicu-
nem ejus per altaris circuitum. 14 Tollentque ex ea in
lam vero gutturis, et plumas projiciet prope altare ad
pastum ignis dominici, adipem qui operit ventrem, et
orientalem plagam, in loco in quo cineres effundi so-
qui tegit universa vitalia : 15 duos renunculos cum re-
lent, 17 confringetque ascellas ejus, et non secabit, ne-
ticulo, quod est super eos juxta ilia, et arvinam jeco-
que ferro dividet eam, et adolebit super altare, lignis
ris cum renunculis : 16 adolebitque ea super altare sa-
igne supposito. Holocaustum est et oblatio suavissimi
cerdos in alimoniam ignis, et suavissimi odoris. Om-
odoris Domino.
nis adeps, Domini erit 17 jure perpetuo in generationi-
Anima cum obtulerit oblationem sacrificii Domi- bus, et cunctis habitaculis vestris : nec sanguinem nec
2 no, simila erit ejus oblatio ; fundetque super eam adipem omnino comedetis.
oleum, et ponet thus, 2 ac deferet ad filios Aaron sacer-
dotes : quorum unus tollet pugillum plenum similæ Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens : 2 Lo-
et olei, ac totum thus, et ponet memoriale super altare
in odorem suavissimum Domino. 3 Quod autem reli-
4 quere filiis Israël : Anima, quæ peccaverit per igno-
rantiam, et de universis mandatis Domini, quæ præ-
quum fuerit de sacrificio, erit Aaron et filiorum ejus, cepit ut non fierent, quippiam fecerit : 3 si sacerdos,
Sanctum sanctorum de oblationibus Domini. 4 Cum qui unctus est, peccaverit, delinquere faciens populum,
autem obtuleris sacrificium coctum in clibano : de si- offeret pro peccato suo vitulum immaculatum Domi-
mila, panes scilicet absque fermento, conspersos oleo, no : 4 et adducet illum ad ostium tabernaculi testimo-
et lagana azyma oleo lita. 5 Si oblatio tua fuerit de nii coram Domino, ponetque manum super caput ejus,
sartagine, similæ conspersæ oleo et absque fermento, et immolabit eum Domino. 5 Hauriet quoque de san-
6
divides eam minutatim, et fundes super eam oleum. guine vituli, inferens illum in tabernaculum testimonii.
7 6
Sin autem de craticula fuerit sacrificium, æque simi- Cumque intinxerit digitum in sanguine, asperget eo
la oleo conspergetur : 8 quam offerens Domino, trades septies coram Domino contra velum sanctuarii. 7 Po-
manibus sacerdotis. 9 Qui cum obtulerit eam, tollet me- netque de eodem sanguine super cornua altaris thy-
moriale de sacrificio, et adolebit super altare in odo- miamatis gratissimi Domino, quod est in tabernaculo
rem suavitatis Domino : 10 quidquid autem reliquum testimonii : omnem autem reliquum sanguinem fun-
est, erit Aaron, et filiorum ejus, Sanctum sanctorum de det in basim altaris holocausti in introitu tabernaculi.
oblationibus Domini. 11 Omnis oblatio quæ offeretur 8
Et adipem vituli auferet pro peccato, tam eum qui vi-
Domino, absque fermento fiet, nec quidquam fermenti talia operit quam omnia quæ intrinsecus sunt : 9 duos
ac mellis adolebitur in sacrificio Domino. 12 Primitias renunculos et reticulum quod est super eos juxta ilia,
tantum eorum offeretis ac munera : super altare vero et adipem jecoris cum renunculis, 10 sicut aufertur de
non imponentur in odorem suavitatis. 13 Quidquid ob- vitulo hostiæ pacificorum : et adolebit ea super altare
tuleris sacrificii, sale condies, nec auferes sal fœderis holocausti. 11 Pellem vero et omnes carnes, cum capi-
Dei tui de sacrificio tuo : in omni oblatione tua offeres te et pedibus et intestinis et fimo, 12 et reliquo corpore,
sal. 14 Si autem obtuleris munus primarum frugum tua- efferet extra castra in locum mundum, ubi cineres ef-
L EVITICUS 47

fundi solent : incendetque ea super lignorum struem, rit offerre pecus, offerat duos turtures, vel duos pullos
quæ in loco effusorum cinerum cremabuntur. columbarum Domino, unum pro peccato, et alterum in
13
Quod si omnis turba Israël ignoraverit, et per im- holocaustum, 8 dabitque eos sacerdoti : qui primum
peritiam fecerit quod contra mandatum Domini est, offerens pro peccato, retorquebit caput ejus ad pennu-
14
et postea intellexerit peccatum suum, offeret pro pec- las, ita ut collo hæreat, et non penitus abrumpatur. 9 Et
cato suo vitulum, adducetque eum ad ostium taberna- asperget de sanguine ejus parietem altaris ; quidquid
culi. 15 Et ponent seniores populi manus super caput autem reliquum fuerit, faciet distillare ad fundamen-
ejus coram Domino. Immolatoque vitulo in conspec- tum ejus, quia pro peccato est. 10 Alterum vero ado-
tu Domini, 16 inferet sacerdos, qui unctus est, de san- lebit in holocaustum, ut fieri solet : rogabitque pro eo
guine ejus in tabernaculum testimonii, 17 tincto digito sacerdos et pro peccato ejus, et dimittetur ei. 11 Quod
aspergens septies contra velum. 18 Ponetque de eodem si non quiverit manus ejus duos offerre turtures, aut
sanguine in cornibus altaris, quod est coram Domino duos pullos columbarum, offeret pro peccato suo simi-
in tabernaculo testimonii : reliquum autem sanguinem læ partem ephi decimam : non mittet in eam oleum,
fundet juxta basim altaris holocaustorum, quod est in nec thuris aliquid imponet, quia pro peccato est. 12 Tra-
ostio tabernaculi testimonii. 19 Omnemque ejus adi- detque eam sacerdoti : qui plenum ex ea pugillum hau-
pem tollet, et adolebit super altare : 20 sic faciens et riens, cremabit super altare in monimentum ejus qui
de hoc vitulo quomodo fecit et prius : et rogante pro obtulerit, 13 rogans pro illo et expians : reliquam vero
eis sacerdote, propitius erit eis Dominus. 21 Ipsum au- partem ipse habebit in munere.
14
tem vitulum efferet extra castra, atque comburet sicut Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens :
15
et priorem vitulum : quia est pro peccato multitudinis. Anima si prævaricans cæremonias, per errorem, in
22
Si peccaverit princeps, et fecerit unum e pluribus his quæ Domino sunt sanctificata, peccaverit, offeret
per ignorantiam, quod Domini lege prohibetur : 23 et pro delicto suo arietem immaculatum de gregibus, qui
postea intellexerit peccatum suum, offeret hostiam Do- emi potest duobus siclis, juxta pondus sanctuarii : 16 ip-
mino, hircum de capris immaculatum. 24 Ponetque sumque quod intulit damni restituet, et quintam par-
manum suam super caput ejus : cumque immolave- tem ponet supra, tradens sacerdoti, qui rogabit pro eo
rit eum loco ubi solet mactari holocaustum coram Do- offerens arietem, et dimittetur ei. 17 Anima si peccave-
mino, quia pro peccato est, 25 tinget sacerdos digitum rit per ignorantiam, feceritque unum ex his quæ Domi-
in sanguine hostiæ pro peccato, tangens cornua altaris ni lege prohibentur, et peccati rea intellexerit iniquita-
holocausti, et reliquum fundens ad basim ejus. 26 Adi- tem suam, 18 offeret arietem immaculatum de gregibus
pem vero adolebit supra, sicut in victimis pacificorum sacerdoti, juxta mensuram æstimationemque peccati :
fieri solet : rogabitque pro eo sacerdos, et pro peccato qui orabit pro eo, quia nesciens fecerit : et dimittetur
ejus, et dimittetur ei. ei, 19 quia per errorem deliquit in Dominum.
27
Quod si peccaverit anima per ignorantiam, de po-
Locutus est Dominus ad Moysen, dicens : 2 Ani-
pulo terræ, ut faciat quidquam de his, quæ Domini le-
ge prohibentur, atque delinquat, 28 et cognoverit pecca-
6 ma quæ peccaverit, et contempto Domino, nega-
verit proximo suo depositum quod fidei ejus creditum
tum suum, offeret capram immaculatam. 29 Ponetque
fuerat, vel vi aliquid extorserit, aut calumniam fecerit,
manum super caput hostiæ quæ pro peccato est, et im- 3
sive rem perditam invenerit, et inficians insuper pe-
molabit eam in loco holocausti. 30 Tolletque sacerdos
jeraverit, et quodlibet aliud ex pluribus fecerit, in qui-
de sanguine in digito suo : et tangens cornua altaris
bus solent peccare homines, 4 convicta delicti, 5 reddet
holocausti, reliquum fundet ad basim ejus. 31 Omnem
omnia, quæ per fraudem voluit obtinere, integra, et
autem adipem auferens, sicut auferri solet de victimis
quintam insuper partem domino cui damnum intule-
pacificorum, adolebit super altare in odorem suavitatis
rat. 6 Pro peccato autem suo offeret arietem immacula-
Domino : rogabitque pro eo, et dimittetur ei. 32 Sin au-
tum de grege, et dabit eum sacerdoti, juxta æstimatio-
tem de pecoribus obtulerit victimam pro peccato, ovem
nem mensuramque delicti : 7 qui rogabit pro eo coram
scilicet immaculatam : 33 ponet manum super caput
Domino, et dimittetur illi pro singulis quæ faciendo
ejus, et immolabit eam in loco ubi solent cædi holo-
peccavit.
caustorum hostiæ. 34 Sumetque sacerdos de sangui- 8
Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens :
ne ejus digito suo, et tangens cornua altaris holocau- 9
Præcipe Aaron et filiis ejus : Hæc est lex holocau-
sti, reliquum fundet ad basim ejus. 35 Omnem quoque
sti : cremabitur in altari tota nocte usque mane : ignis
adipem auferens, sicut auferri solet adeps arietis, qui
ex eodem altari erit. 10 Vestietur tunica sacerdos et fe-
immolatur pro pacificis, cremabit super altare in incen-
minalibus lineis : tolletque cineres, quos vorans ignis
sum Domini : rogabitque pro eo, et pro peccato ejus, et
exussit, et ponens juxta altare, 11 spoliabitur prioribus
dimittetur ei.
vestimentis, indutusque aliis, efferret eos extra castra,
Si peccaverit anima, et audierit vocem jurantis, te- et in loco mundissimo usque ad favillam consumi fa-
5 stisque fuerit quod aut ipse vidit, aut conscius est :
nisi indicaverit, portabit iniquitatem suam. 2 Anima
ciet. 12 Ignis autem in altari semper ardebit, quem nu-
triet sacerdos subjiciens ligna mane per singulos dies,
quæ tetigerit aliquid immundum, sive quod occisum a et imposito holocausto, desuper adolebit adipes pacifi-
bestia est, aut per se mortuum, aut quodlibet aliud rep- corum. 13 Ignis est iste perpetuus, qui numquam defi-
tile : et oblita fuerit immunditiæ suæ, rea est, et deli- ciet in altari. 14 Hæc est lex sacrificii et libamentorum,
quit : 3 et si tetigerit quidquam de immunditia hominis quæ offerent filii Aaron coram Domino, et coram alta-
juxta omnem impuritatem, qua pollui solet, oblitaque ri. 15 Tollet sacerdos pugillum similæ, quæ conspersa
cognoverit postea, subjacebit delicto. est oleo, et totum thus, quod super similam positum
4
Anima, quæ juraverit, et protulerit labiis suis, ut est : adolebitque illud in altari in monimentum odo-
vel male quid faceret, vel bene, et idipsum juramento ris suavissimi Domino : 16 reliquam autem partem si-
et sermone firmaverit, oblitaque postea intellexerit de- milæ comedet Aaron cum filiis suis, absque fermento :
lictum suum, 5 agat pœnitentiam pro peccato, 6 et of- et comedet in loco sancto atrii tabernaculi. 17 Ideo au-
ferat de gregibus agnam sive capram, orabitque pro ea tem non fermentabitur, quia pars ejus in Domini offer-
sacerdos et pro peccato ejus. 7 Sin autem non potue- tur incensum. Sanctum sanctorum erit, sicut pro pec-
48 L EVITICUS

cato atque delicto. 18 Mares tantum stirpis Aaron co- polluere potest, et comederit de hujuscemodi carnibus,
medent illud. Legitimum ac sempiternum erit in ge- interibit de populis suis.
22
nerationibus vestris de sacrificiis Domini : omnis qui Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens :
tetigerit illa, sanctificabitur. 19 Locutusque est Domi- 23
Loquere filiis Israël : Adipem ovis, et bovis, et capræ
nus ad Moysen, dicens : 20 Hæc est oblatio Aaron, et non comedetis. 24 Adipem cadaveris morticini, et ejus
filiorum ejus, quam offerre debent Domino in die unc- animalis, quod a bestia captum est, habebitis in varios
tionis suæ. Decimam partem ephi offerent similæ in usus. 25 Si quis adipem, qui offerri debet in incensum
sacrificio sempiterno, medium ejus mane, et medium Domini, comederit, peribit de populo suo. 26 Sangui-
ejus vespere : 21 quæ in sartagine oleo conspersa fri- nem quoque omnis animalis non sumetis in cibo, tam
getur. Offeret autem eam calidam in odorem suavissi- de avibus quam de pecoribus. 27 Omnis anima, quæ
mum Domino 22 sacerdos, qui jure patri successerit, et ederit sanguinem, peribit de populis suis.
tota cremabitur in altari. 23 Omne enim sacrificium sa- 28
Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens :
29
cerdotum igne consumetur, nec quisquam comedet ex Loquere filiis Israël, dicens : Qui offert victimam pa-
eo. cificorum Domino, offerat simul et sacrificium, id est,
24
Locutus est autem Dominus ad Moysen, dicens : libamenta ejus. 30 Tenebit manibus adipem hostiæ, et
25
Loquere Aaron et filiis ejus : Ista est lex hostiæ pro pectusculum : cumque ambo oblata Domino consecra-
peccato : in loco ubi offertur holocaustum, immolabi- verit, tradet sacerdoti, 31 qui adolebit adipem super al-
tur coram Domino. Sanctum sanctorum est. 26 Sacer- tare, pectusculum autem erit Aaron et filiorum ejus.
32
dos, qui offert, comedet eam in loco sancto, in atrio ta- Armus quoque dexter de pacificorum hostiis cedet in
bernaculi. 27 Quidquid tetigerit carnes ejus, sanctifica- primitias sacerdotis. 33 Qui obtulerit sanguinem et adi-
bitur. Si de sanguine illius vestis fuerit aspersa, lavabi- pem filiorum Aaron, ipse habebit et armum dextrum
tur in loco sancto. 28 Vas autem fictile, in quo cocta est, in portione sua. 34 Pectusculum enim elevationis, et ar-
confringetur ; quod si vas æneum fuerit, defricabitur, et mum separationis, tuli a filiis Israël de hostiis eorum
lavabitur aqua. 29 Omnis masculus de genere sacerdo- pacificis, et dedi Aaron sacerdoti, et filiis ejus, lege per-
tali vescetur de carnibus ejus, quia Sanctum sanctorum petua, ab omni populo Israël. 35 Hæc est unctio Aaron
est. 30 Hostia enim quæ cæditur pro peccato, cujus san- et filiorum ejus in cæremoniis Domini die qua obtulit
guis infertur in tabernaculum testimonii ad expiandum eos Moyses, ut sacerdotio fungerentur, 36 et quæ præ-
in sanctuario, non comedetur, sed comburetur igni. cepit eis dari Dominus a filiis Israël religione perpe-
tua in generationibus suis. 37 Ista est lex holocausti, et
Hæc quoque lex hostiæ pro delicto, Sancta sancto-
7 2
rum est : idcirco ubi immolabitur holocaustum,
mactabitur et victima pro delicto : sanguis ejus per gy-
sacrificii pro peccato atque delicto, et pro consecratio-
ne et pacificorum victimis, 38 quam constituit Dominus
3 Moysi in monte Sinai, quando mandabit filiis Israël ut
rum altaris fundetur. Offerent ex ea caudam et adi-
offerrent oblationes suas Domino in deserto Sinai.
pem qui operit vitalia : 4 duos renunculos, et pingue-
dinem quæ juxta ilia est, reticulumque jecoris cum re- Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens : 2 Tol-
nunculis. 5 Et adolebit ea sacerdos super altare : incen- 8 le Aaron cum filiis suis, vestes eorum, et unctio-
sum est Domini pro delicto. 6 Omnis masculus de sa- nis oleum, vitulum pro peccato, duos arietes, cani-
cerdotali genere, in loco sancto vescetur his carnibus, strum cum azymis : 3 et congregabis omnem cœtum
quia Sanctum sanctorum est. 7 Sicut pro peccato of- ad ostium tabernaculi. 4 Fecit Moyses ut Dominus im-
fertur hostia, ita et pro delicto : utriusque hostiæ lex peraverat. Congregataque omni turba ante fores taber-
una erit : ad sacerdotem, qui eam obtulerit, pertine- naculi, 5 ait : Iste est sermo, quem jussit Dominus fie-
bit. 8 Sacerdos qui offert holocausti victimam, habebit ri. 6 Statimque obtulit Aaron et filios ejus. Cumque
pellem ejus. 9 Et omne sacrificium similæ, quod coqui- lavisset eos, 7 vestivit pontificem subucula linea, accin-
tur in clibano, et quidquid in craticula, vel in sartagine gens eum balteo, et induens eum tunica hyacinthina,
præparatur, ejus erit sacerdotis a quo offertur : 10 sive et desuper humerale imposuit, 8 quod astringens cin-
oleo conspersa, sive arida fuerint, cunctis filiis Aaron gulo aptavit rationali, in quo erat Doctrina et Veritas.
9
mensura æqua per singulos dividetur. Cidari quoque texit caput : et super eam, contra fron-
11
Hæc est lex hostiæ pacificorum quæ offertur Do- tem, posuit laminam auream consecratam in sanctifica-
mino. 12 Si pro gratiarum actione oblatio fuerit, offe- tione, sicut præceperat ei Dominus. 10 Tulit et unctionis
rent panes absque fermento conspersos oleo, et laga- oleum, quo linivit tabernaculum cum omni supellecti-
na azyma uncta oleo, coctamque similam, et collyridas li sua. 11 Cumque sanctificans aspersisset altare sep-
olei admistione conspersas : 13 panes quoque fermen- tem vicibus, unxit illud, et omnia vasa ejus, labrumque
tatos cum hostia gratiarum, quæ immolatur pro pacifi- cum basi sua sanctificavit oleo. 12 Quod fundens super
cis : 14 ex quibus unus pro primitiis offeretur Domino, caput Aaron, unxit eum, et consecravit : 13 filios quo-
et erit sacerdotis qui fundet hostiæ sanguinem, 15 cu- que ejus oblatos vestivit tunicis lineis, et cinxit balteis,
jus carnes eadem comedentur die, nec remanebit ex eis imposuitque mitras, ut jusserat Dominus.
quidquam usque mane. 16 Si voto, vel sponte quispiam 14
Obtulit et vitulum pro peccato : cumque super ca-
obtulerit hostiam, eadem similiter edetur die : sed et si put ejus posuisset Aaron et filii ejus manus suas, 15 im-
17
quid in crastinum remanserit, vesci licitum est : qui- molavit eum, hauriens sanguinem, et tincto digito, te-
dquid autem tertius invenerit dies, ignis absumet. 18 Si tigit cornua altaris per gyrum : quo expiato et sancti-
quis de carnibus victimæ pacificorum die tertio come- ficato, fudit reliquum sanguinem ad fundamenta ejus.
derit, irrita fiet oblatio, nec proderit offerenti : quin po- 16 Adipem vero qui erat super vitalia, et reticulum jeco-
tius quæcumque anima tali se edulio contaminaverit, ris, duosque renunculos, cum arvinulis suis, adolevit
prævaricationis rea erit. 19 Caro, quæ aliquid tetigerit super altare : 17 vitulum cum pelle, et carnibus, et fimo,
immundum, non comedetur, sed comburetur igni : qui cremans extra castra, sicut præceperat Dominus. 18 Ob-
fuerit mundus, vescetur ex ea. 20 Anima polluta quæ tulit et arietem in holocaustum : super cujus caput cum
ederit de carnibus hostiæ pacificorum, quæ oblata est imposuissent Aaron et filii ejus manus suas, 19 immola-
Domino, peribit de populis suis. 21 Et quæ tetigerit im- vit eum, et fudit sanguinem ejus per circuitum altaris.
munditiam hominis, vel jumenti, sive omnis rei quæ 20 Ipsumque arietem in frusta concidens, caput ejus, et
L EVITICUS 49

artus, et adipem adolevit igni, 21 lotis prius intestinis et que ei filii sui sanguinem ejus, quem fudit per altaris
pedibus : totumque simul arietem incendit super alta- circuitum. 13 Ipsam etiam hostiam in frusta concisam,
re, eo quod esset holocaustum suavissimi odoris Domi- cum capite et membris singulis obtulerunt ; quæ omnia
no, sicut præceperat ei. 22 Obtulit et arietem secundum super altare cremavit igni, 14 lotis aqua prius intestinis
in consecratione sacerdotum, posueruntque super ca- et pedibus.
put ejus Aaron et filii ejus manus suas : 23 quem cum 15
Et pro peccato populi offerens, mactavit hircum :
immolasset Moyses, sumens de sanguine ejus, tetigit expiatoque altari, 16 fecit holocaustum, 17 addens in sa-
extremum auriculæ dextræ Aaron, et pollicem manus crificio libamenta, quæ pariter offeruntur, et adolens ea
ejus dextræ, similiter et pedis. 24 Obtulit et filios Aaron : super altare, absque cæremoniis holocausti matutini.
18
cumque de sanguine arietis immolati tetigisset extre- Immolavit et bovem atque arietem, hostias pacificas
mum auriculæ singulorum dextræ, et pollices manus populi : obtuleruntque ei filii sui sanguinem, quem fu-
ac pedis dextri, reliquum fudit super altare per circui- dit super altare in circuitum. 19 Adipem autem bovis,
tum : 25 adipem vero, et caudam, omnemque pinguedi- et caudam arietis, renunculosque cum adipibus suis,
nem quæ operit intestina, reticulumque jecoris, et duos et reticulum jecoris, 20 posuerunt super pectora : cum-
renes cum adipibus suis et armo dextro separavit. que cremati essent adipes super altare, 21 pectora eo-
26
Tollens autem de canistro azymorum, quod erat rum, et armos dextros separavit Aaron, elevans coram
coram Domino, panem absque fermento, et collyridam Domino, sicut præceperat Moyses.
22
conspersam oleo, laganumque, posuit super adipes, et Et extendens manus ad populum, benedixit ei. Sic-
armum dextrum, 27 tradens simul omnia Aaron et fi- que completis hostiis pro peccato, et holocaustis, et pa-
liis ejus. Qui postquam levaverunt ea coram Domi- cificis, descendit. 23 Ingressi autem Moyses et Aaron in
no, 28 rursum suscepta de manibus eorum, adolevit su- tabernaculum testimonii, et deinceps egressi, benedi-
per altare holocausti, eo quod consecrationis esset ob- xerunt populo. Apparuitque gloria Domini omni mul-
latio, in odorem suavitatis, sacrificii Domino. 29 Tu- titudini : 24 et ecce egressus ignis a Domino, devoravit
litque pectusculum, elevans illud coram Domino, de holocaustum, et adipes qui erant super altare. Quod
ariete consecrationis in partem suam, sicut præceperat cum vidissent turbæ, laudaverunt Dominum, ruentes
ei Dominus. in facies suas.
30
Assumensque unguentum, et sanguinem qui erat
Arreptisque Nadab et Abiu filii Aaron thuribulis,
in altari, aspersit super Aaron et vestimenta ejus, et su-
per filios illius ac vestes eorum. 31 Cumque sanctifi-
10 posuerunt ignem, et incensum desuper, offeren-
tes coram Domino ignem alienum : quod eis præcep-
casset eos in vestitu suo, præcepit eis, dicens : Coqui-
tum non erat. 2 Egressusque ignis a Domino, devoravit
te carnes ante fores tabernaculi, et ibi comedite eas ;
eos, et mortui sunt coram Domino. 3 Dixitque Moyses
panes quoque consecrationis edite, qui positi sunt in
ad Aaron : Hoc est quod locutus est Dominus : Sanc-
canistro, sicut præcepit mihi Dominus, dicens : Aa-
tificabor in iis qui appropinquant mihi, et in conspec-
ron et filii ejus comedent eos : 32 quidquid autem re-
tu omnis populi glorificabor. Quod audiens tacuit Aa-
liquum fuerit de carne et panibus, ignis absumet. 33 De
ron. 4 Vocatis autem Moyses Misaële et Elisaphan filiis
ostio quoque tabernaculi non exibitis septem diebus,
Oziel, patrui Aaron, ait ad eos : Ite, et tollite fratres ve-
usque ad diem quo complebitur tempus consecratio-
stros de conspectu sanctuarii, et asportate extra castra.
nis vestræ ; septem enim diebus finitur consecratio : 5
34 Confestimque pergentes, tulerunt eos sicut jacebant,
sicut et impræsentiarum factum est, ut ritus sacrificii
vestitos lineis tunicis, et ejecerunt foras, ut sibi fuerat
compleretur. 35 Die ac nocte manebitis in tabernaculo
imperatum. 6 Locutusque est Moyses ad Aaron, et ad
observantes custodias Domini, ne moriamini : sic enim
Eleazar, et Ithamar, filios ejus : Capita vestra nolite nu-
mihi præceptum est. 36 Feceruntque Aaron et filii ejus
dare, et vestimenta nolite scindere, ne forte moriamini,
cuncta quæ locutus est Dominus per manum Moysi.
et super omnem cœtum oriatur indignatio. Fratres ve-
Facto autem octavo die, vocavit Moyses Aaron, et stri, et omnis domus Israël, plangant incendium quod
9 filios ejus, ac majores natu Israël, dixitque ad Aa-
ron : 2 Tolle de armento vitulum pro peccato, et arietem
Dominus suscitavit : 7 vos autem non egrediemini fo-
res tabernaculi, alioquin peribitis : oleum quippe sanc-
in holocaustum, utrumque immaculatum, et offer illos tæ unctionis est super vos. Qui fecerunt omnia juxta
coram Domino. 3 Et ad filios Israël loqueris : Tollite præceptum Moysi. 8 Dixit quoque Dominus ad Aaron :
9
hircum pro peccato, et vitulum, atque agnum, annicu- Vinum, et omne quod inebriare potest, non bibetis tu
los, et sine macula in holocaustum, 4 bovem et arietem et filii tui, quando intratis in tabernaculum testimonii,
pro pacificis : et immolate eos coram Domino, in sacri- ne moriamini : quia præceptum sempiternum est in
ficio singulorum similam conspersam oleo offerentes : generationes vestras : 10 et ut habeatis scientiam di-
hodie enim Dominus apparebit vobis. 5 Tulerunt er- scernendi inter sanctum et profanum, inter pollutum
go cuncta quæ jusserat Moyses ad ostium tabernaculi : et mundum ; 11 doceatisque filios Israël omnia legiti-
ubi cum omnis multitudo astaret, 6 ait Moyses : Iste ma mea quæ locutus est Dominus ad eos per manum
est sermo, quem præcepit Dominus : facite, et appare- Moysi.
bit vobis gloria ejus. 7 Et dixit ad Aaron : Accede ad 12
Locutusque est Moyses ad Aaron, et ad Eleazar,
altare, et immola pro peccato tuo : offer holocaustum, et Ithamar, filios ejus, qui erant residui : Tollite sacrifi-
et deprecare pro te et pro populo : cumque mactaveris cium, quod remansit de oblatione Domini, et comedite
hostiam populi, ora pro eo, sicut præcepit Dominus. illud absque fermento juxta altare, quia Sanctum sanc-
8
Statimque Aaron accedens ad altare, immolavit vi- torum est. 13 Comedetis autem in loco sancto : quod
tulum pro peccato suo : 9 cujus sanguinem obtulerunt datum est tibi et filiis tuis de oblationibus Domini, si-
ei filii sui : in quo tingens digitum, tetigit cornua alta- cut præceptum est mihi. 14 Pectusculum quoque quod
ris, et fudit residuum ad basim ejus. 10 Adipemque, et oblatum est, et armum qui separatus est, edetis in lo-
renunculos, ac reticulum jecoris, quæ sunt pro peccato, co mundissimo tu et filii tui, et filiæ tuæ tecum : tibi
adolevit super altare, sicut præceperat Dominus Moy- enim ac liberis tuis reposita sunt de hostiis salutaribus
si : 11 carnes vero et pellem ejus extra castra combussit filiorum Israël : 15 eo quod armum et pectus, et adipes
igni. 12 Immolavit et holocausti victimam : obtulerunt- qui cremantur in altari, elevaverunt coram Domino, et
50 L EVITICUS

pertineant ad te, et ad filios tuos, lege perpetua, sicut ta genus suum, 30 mygale, et chamæleon, et stellio, et
præcepit Dominus. 16 Inter hæc, hircum, qui oblatus lacerta, et talpa.
fuerat pro peccato, cum quæreret Moyses, exustum re- 31
Omnia hæc immunda sunt. Qui tetigerit morticina
perit : iratusque contra Eleazar et Ithamar filios Aaron, eorum, immundus erit usque ad vesperum : 32 et super
qui remanserant, ait : 17 Cur non comedistis hostiam quod ceciderit quidquam de morticinis eorum, pollue-
pro peccato in loco sancto, quæ Sancta sanctorum est, tur, tam vas ligneum et vestimentum, quam pelles et
et data vobis ut portetis iniquitatem multitudinis, et ro- cilicia : et in quocumque fit opus, tingentur aqua, et
getis pro ea in conspectu Domini, 18 præsertim cum de polluta erunt usque ad vesperum, et sic postea mun-
sanguine illius non sit illatum intra sancta, et comedere dabuntur. 33 Vas autem fictile, in quod horum quid-
debueritis eam in Sanctuario, sicut præceptum est mi- quam intro cecidit, polluetur, et idcirco frangendum
hi ? 19 Respondit Aaron : Oblata est hodie victima pro est. 34 Omnis cibus, quem comedetis, si fusa fuerit su-
peccato, et holocaustum coram Domino : mihi autem per eum aqua, immundus erit : et omne liquens quod
accidit quod vides ; quomodo potui comedere eam, aut bibitur de universo vase, immundum erit. 35 Et quid-
placere Domino in cæremoniis mente lugubri ? 20 Quod quid de morticinis hujuscemodi ceciderit super illud,
cum audisset Moyses, recepit satisfactionem. immundum erit : sive clibani, sive chytropodes, de-
struentur, et immundi erunt. 36 Fontes vero et cisternæ,
Locutusque est Dominus ad Moysen et Aaron,
11 dicens : 2 Dicite filiis Israël : Hæc sunt anima-
lia quæ comedere debetis de cunctis animantibus ter-
et omnis aquarum congregatio munda erit. Qui mor-
ticinum eorum tetigerit, polluetur. 37 Si ceciderit super
sementem, non polluet eam. 38 Si autem quispiam aqua
ræ : 3 omne quod habet divisam ungulam, et ruminat
sementem perfuderit, et postea morticinis tacta fuerit,
in pecoribus, comedetis. 4 Quidquid autem ruminat
illico polluetur. 39 Si mortuum fuerit animal, quod li-
quidem, et habet ungulam, sed non dividit eam, si-
cet vobis comedere, qui cadaver ejus tetigerit, immun-
cut camelus et cetera, non comedetis illud, et inter im-
dus erit usque ad vesperum : 40 et qui comederit ex
munda reputabitis. 5 Chœrogryllus qui ruminat, ungu-
eo quippiam, sive portaverit, lavabit vestimenta sua,
lamque non dividit, immundus est. 6 Lepus quoque :
et immundus erit usque ad vesperum. 41 Omne quod
nam et ipse ruminat, sed ungulam non dividit. 7 Et
reptat super terram, abominabile erit, nec assumetur
sus : qui cum ungulam dividat, non ruminat. 8 Horum
in cibum. 42 Quidquid super pectus quadrupes gradi-
carnibus non vescemini, nec cadavera contingetis, quia
tur, et multos habet pedes, sive per humum trahitur,
immunda sunt vobis.
non comedetis, quia abominabile est. 43 Nolite conta-
9
Hæc sunt quæ gignuntur in aquis, et vesci licitum minare animas vestras, nec tangatis quidquam eorum,
est : omne quod habet pinnulas et squamas, tam in ma- ne immundi sitis. 44 Ego enim sum Dominus Deus ve-
ri quam in fluminibus et stagnis, comedetis. 10 Qui- ster : sancti estote, quia ego sanctus sum. Ne polluatis
dquid autem pinnulas et squamas non habet, eorum animas vestras in omni reptili quod movetur super ter-
quæ in aquis moventur et vivunt, abominabile vobis, ram. 45 Ego enim sum Dominus, qui eduxi vos de terra
11
execrandumque erit : carnes eorum non comede- Ægypti, ut essem vobis in Deum. Sancti eritis, quia ego
tis, et morticina vitabitis. 12 Cuncta quæ non habent sanctus sum. 46 Ista est lex animantium ac volucrum, et
pinnulas et squamas in aquis, polluta erunt. omnis animæ viventis, quæ movetur in aqua, et reptat
13
Hæc sunt quæ de avibus comedere non debetis, et in terra, 47 ut differentias noveritis mundi et immundi,
vitanda sunt vobis : aquilam, et gryphem, et haliæe- et sciatis quid comedere et quid respuere debeatis.
tum, 14 et milvum ac vulturem juxta genus suum, 15 et
Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens :
omne corvini generis in similitudinem suam, 16 stru-
thionem, et noctuam, et larum, et accipitrem juxta ge-
12 2
Loquere filiis Israël, et dices ad eos : Mulier,
si suscepto semine pepererit masculum, immunda erit
nus suum : 17 bubonem, et mergulum, et ibin, 18 et
septem diebus juxta dies separationis menstruæ. 3 Et
cygnum, et onocrotalum, et porphyrionem, 19 hero-
die octavo circumcidetur infantulus : 4 ipsa vero tri-
dionem, et charadrion juxta genus suum, upupam
ginta tribus diebus manebit in sanguine purificatio-
quoque, et vespertilionem.
20
nis suæ. Omne sanctum non tanget, nec ingredietur
Omne de volucribus quod graditur super quatuor in sanctuarium, donec impleantur dies purificationis
pedes, abominabile erit vobis. 21 Quidquid autem am- suæ. 5 Sin autem feminam pepererit, immunda erit
bulat quidem super quatuor pedes, sed habet longio- duabus hebdomadibus juxta ritum fluxus menstrui, et
ra retro crura, per quæ salit super terram, 22 comedere sexaginta sex diebus manebit in sanguine purificatio-
debetis, ut est bruchus in genere suo, et attacus atque nis suæ. 6 Cumque expleti fuerint dies purificationis
ophiomachus, ac locusta, singula juxta genus suum. suæ, pro filio sive pro filia, deferet agnum anniculum
23
Quidquid autem ex volucribus quatuor tantum ha- in holocaustum, et pullum columbæ sive turturem pro
bet pedes, execrabile erit vobis : 24 et quicumque mor- peccato, ad ostium tabernaculi testimonii, et tradet sa-
ticina eorum tetigerit, polluetur, et erit immundus us- cerdoti, 7 qui offeret illa coram Domino, et orabit pro
que ad vesperum : 25 et si necesse fuerit ut portet quip- ea, et sic mundabitur a profluvio sanguinis sui : ista est
piam horum mortuum, lavabit vestimenta sua, et im- lex parientis masculum aut feminam. 8 Quod si non in-
mundus erit usque ad occasum solis. 26 Omne animal venerit manus ejus, nec potuerit offerre agnum, sumet
quod habet quidem ungulam, sed non dividit eam, nec duos turtures vel duos pullos columbarum, unum in
ruminat, immundum erit : et qui tetigerit illud, con- holocaustum, et alterum pro peccato : orabitque pro ea
taminabitur. 27 Quod ambulat super manus ex cunctis sacerdos, et sic mundabitur.
animantibus, quæ incedunt quadrupedia, immundum
erit : qui tetigerit morticina eorum, polluetur usque ad Locutusque est Dominus ad Moysen, et Aaron,
vesperum. 28 Et qui portaverit hujuscemodi cadavera,
lavabit vestimenta sua, et immundus erit usque ad ve-
13 dicens : 2 Homo, in cujus cute et carne ortus fue-
rit diversus color, sive pustula, aut quasi lucens quip-
sperum : quia omnia hæc immunda sunt vobis. 29 Hæc piam, id est, plaga lepræ, adducetur ad Aaron sacer-
quoque inter polluta reputabuntur de his quæ moven- dotem, vel ad unum quemlibet filiorum ejus. 3 Qui
tur in terra, mustela et mus et crocodilus, singula jux- cum viderit lepram in cute, et pilos in album muta-
L EVITICUS 51

tos colorem, ipsamque speciem lepræ humiliorem cute mundus est. 37 Porro si steterit macula, et capilli nigri
et carne reliqua : plaga lepræ est, et ad arbitrium ejus fuerint, noverit hominem sanatum esse, et confidenter
separabitur. eum pronuntiet mundum.
38
4
Sin autem lucens candor fuerit in cute, nec humi- Vir, sive mulier, in cujus cute candor apparuerit,
39
lior carne reliqua, et pili coloris pristini, recludet eum intuebitur eos sacerdos. Si deprehenderit subobscu-
sacerdos septem diebus : 5 et considerabit die septi- rum alborem lucere in cute, sciat non esse lepram, sed
mo : et si quidem lepra ultra non creverit, nec transierit maculam coloris candidi, et hominem mundum.
40
in cute priores terminos, rursum recludet eum septem Vir, de cujus capite capilli fluunt, calvus et mun-
diebus aliis. 6 Et die septimo contemplabitur : si obscu- dus est : 41 et si a fronte ceciderint pili, recalvaster et
rior fuerit lepra, et non creverit in cute, mundabit eum, mundus est. 42 Sin autem in calvitio sive in recalvatio-
quia scabies est : lavabitque homo vestimenta sua, et ne albus vel rufus color fuerit exortus, 43 et hoc sacerdos
mundus erit. 7 Quod si postquam a sacerdote visus est, viderit, condemnabit eum haud dubiæ lepræ, quæ or-
et redditus munditiæ, iterum lepra creverit : adducetur ta est in calvitio. 44 Quicumque ergo maculatus fuerit
ad eum, 8 et immunditiæ condemnabitur. lepra, et separatus est ad arbitrium sacerdotis, 45 habe-
9
Plaga lepræ si fuerit in homine, adducetur ad sacer- bit vestimenta dissuta, caput nudum, os veste contec-
dotem, 10 et videbit eum. Cumque color albus in cute tum, contaminatum ac sordidum se clamabit. 46 Omni
fuerit, et capillorum mutaverit aspectum, ipsa quoque tempore quo leprosus est et immundus, solus habitabit
caro viva apparuerit : 11 lepra vetustissima judicabitur, extra castra.
47
atque inolita cuti. Contaminabit itaque eum sacerdos, Vestis lanea sive linea, quæ lepram habuerit, 48 in
et non recludet, quia perspicuæ immunditiæ est. 12 Sin stamine atque subtegmine, aut certe pellis, vel quid-
autem effloruerit discurrens lepra in cute, et operuerit quid ex pelle confectum est, 49 si alba vel rufa macula
omnem cutem a capite usque ad pedes, quidquid sub fuerit infecta, lepra reputabitur, ostendeturque sacer-
aspectum oculorum cadit, 13 considerabit eum sacer- doti : 50 qui consideratam recludet septem diebus : 51 et
dos, et teneri lepra mundissima judicabit : eo quod om- die septimo rursus aspiciens, si deprehenderit crevis-
nis in candorem versa sit, et idcirco homo mundus erit. se, lepra perseverans est : pollutum judicabit vestimen-
14
Quando vero caro vivens in eo apparuerit, 15 tunc tum, et omne in quo fuerit inventa : 52 et idcirco com-
sacerdotis judicio polluetur, et inter immundos repu- buretur flammis. 53 Quod si eam viderit non crevisse,
54
tabitur : caro enim viva, si lepra aspergitur, immunda præcipiet, et lavabunt id in quo lepra est, recludet-
est. 16 Quod si rursum versa fuerit in alborem, et to- que illud septem diebus aliis. 55 Et cum viderit faciem
tum hominem operuerit, 17 considerabit eum sacerdos, quidem pristinam non reversam, nec tamen crevisse le-
et mundum esse decernet. pram, immundum judicabit, et igne comburet, eo quod
18
Caro autem et cutis in qua ulcus natum est, et sa- infusa sit in superficie vestimenti, vel per totum, lepra.
56
natum, 19 et in loco ulceris cicatrix alba apparuerit, sive Sin autem obscurior fuerit locus lepræ, postquam ve-
subrufa, adducetur homo ad sacerdotem. 20 Qui cum stis est lota, abrumpet eum, et a solido dividet. 57 Quod
viderit locum lepræ humiliorem carne reliqua, et pilos si ultra apparuerit in his locis, quæ prius immacula-
versos in candorem, contaminabit eum : plaga enim ta erant, lepra volatilis et vaga, debet igne comburi.
58
lepræ orta est in ulcere. 21 Quod si pilus coloris est pri- Si cessaverit, lavabit aqua ea, quæ pura sunt, secun-
stini, et cicatrix subobscura, et vicina carne non est hu- do, et munda erunt. 59 Ista est lex lepræ vestimenti
milior, recludet eum septem diebus : 22 et si quidem lanei et linei, staminis, atque subtegminis, omnisque
creverit, adjudicabit eum lepræ ; 23 sin autem steterit in supellectilis pelliceæ, quomodo mundari debeat, vel
loco suo, ulceris est cicatrix, et homo mundus erit. contaminari.
24
Caro autem et cutis, quam ignis exusserit, et sana- Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens :
ta albam sive rufam habuerit cicatricem, 25 considera-
bit eam sacerdos : et ecce versa est in alborem, et locus
14 2
Hic est ritus leprosi, quando mundandus est.
Adducetur ad sacerdotem : 3 qui egressus de castris,
ejus reliqua cute est humilior, contaminabit eum, quia cum invenerit lepram esse mundatam, 4 præcipiet ei,
plaga lepræ in cicatrice orta est. 26 Quod si pilorum co- qui purificatur, ut offerat duos passeres vivos pro se,
lor non fuerit immutatus, nec humilior plaga carne re- quibus vesci licitum est, et lignum cedrinum, vermicu-
liqua, et ipsa lepræ species fuerit subobscura, recludet lumque et hyssopum. 5 Et unum ex passeribus immo-
eum septem diebus, 27 et die septimo contemplabitur : lari jubebit in vase fictili super aquas viventes : 6 alium
si creverit in cute lepra, contaminabit eum. 28 Sin au- autem vivum cum ligno cedrino, et cocco et hysso-
tem in loco suo candor steterit non satis clarus, plaga po, tinget in sanguine passeris immolati, 7 quo asper-
combustionis est, et idcirco mundabitur, quia cicatrix get illum, qui mundandus est, septies, ut jure purge-
est combusturæ. tur : et dimittet passerem vivum, ut in agrum avolet.
29 8
Vir, sive mulier, in cujus capite vel barba germina- Cumque laverit homo vestimenta sua, radet omnes
verit lepra, videbit eos sacerdos. 30 Et si quidem humi- pilos corporis, et lavabitur aqua : purificatusque in-
lior fuerit locus carne reliqua, et capillus flavus, soli- gredietur castra, ita dumtaxat ut maneat extra taber-
toque subtilior, contaminabit eos, quia lepra capitis ac naculum suum septem diebus, 9 et die septimo radet
barbæ est. 31 Sin autem viderit locum maculæ æqualem capillos capitis, barbamque et supercilia, ac totius cor-
vicinæ carni, et capillum nigrum : recludet eum sep- poris pilos. Et lotis rursum vestibus et corpore, 10 die
tem diebus, 32 et die septimo intuebitur. Si non creverit octavo assumet duos agnos immaculatos, et ovem an-
macula, et capillus sui coloris est, et locus plagæ carni niculam absque macula, et tres decimas similæ in sa-
reliquæ æqualis : 33 radetur homo absque loco maculæ, crificium, quæ conspersa sit oleo, et seorsum olei sex-
et includetur septem diebus aliis. 34 Si die septimo vi- tarium. 11 Cumque sacerdos purificans hominem, sta-
sa fuerit stetisse plaga in loco suo, nec humilior carne tuerit eum, et hæc omnia coram Domino in ostio ta-
reliqua, mundabit eum : lotisque vestibus suis, mun- bernaculi testimonii, 12 tollet agnum et offeret eum pro
dus erit. 35 Sin autem post emundationem rursus cre- delicto, oleique sextarium : et oblatis ante Dominum
verit macula in cute, 36 non quæret amplius utrum ca- omnibus, 13 immolabit agnum, ubi solet immolari ho-
pillus in flavum colorem sit immutatus, quia aperte im- stia pro peccato, et holocaustum, id est, in loco sancto.
52 L EVITICUS

Sicut enim pro peccato, ita et pro delicto ad sacerdotem eam reddita sanitate : 49 et in purificationem ejus sumet
pertinet hostia : Sancta sanctorum est. 14 Assumensque duos passeres, lignumque cedrinum, et vermiculum
sacerdos de sanguine hostiæ, quæ immolata est pro de- atque hyssopum : 50 et immolato uno passere in va-
licto, ponet super extremum auriculæ dextræ ejus qui se fictili super aquas vivas, 51 tollet lignum cedrinum,
mundatur, et super pollices manus dextræ et pedis : et hyssopum, et coccum, et passerem vivum, et tinget
15
et de olei sextario mittet in manum suam sinistram, omnia in sanguine passeris immolati, atque in aquis vi-
16
tingetque digitum dextrum in eo, et asperget coram ventibus, et asperget domum septies, 52 purificabitque
Domino septies. 17 Quod autem reliquum est olei in læ- eam tam in sanguine passeris quam in aquis viventi-
va manu, fundet super extremum auriculæ dextræ ejus bus, et in passere vivo, lignoque cedrino et hyssopo
qui mundatur, et super pollices manus ac pedis dextri, atque vermiculo. 53 Cumque dimiserit passerem avo-
et super sanguinem qui effusus est pro delicto, 18 et su- lare in agrum libere, orabit pro domo, et jure mundabi-
per caput ejus. 19 Rogabitque pro eo coram Domino, tur. 54 Ista est lex omnis lepræ et percussuræ, 55 lepræ
et faciet sacrificium pro peccato : tunc immolabit holo- vestium et domorum, 56 cicatricis et erumpentium pa-
caustum, 20 et ponet illud in altari cum libamentis suis, pularum, lucentis maculæ, et in varias species, colori-
et homo rite mundabitur. bus immutatis, 57 ut possit sciri quo tempore mundum
21
Quod si pauper est, et non potest manus ejus in- quid, vel immundum sit.
venire quæ dicta sunt pro delicto, assumet agnum ad Locutusque est Dominus ad Moysen et Aaron,
oblationem, ut roget pro eo sacerdos, decimamque par-
tem similæ conspersæ oleo in sacrificium, et olei sexta-
15 dicens : 2 Loquimini filiis Israël, et dicite eis :
Vir, qui patitur fluxum seminis, immundus erit. 3 Et
rium, 22 duosque turtures sive duos pullos columbæ, tunc judicabitur huic vitio subjacere, cum per singula
quorum unus sit pro peccato, et alter in holocaustum : momenta adhæserit carni ejus, atque concreverit fœ-
23
offeretque ea die octavo purificationis suæ sacerdoti, dus humor. 4 Omne stratum, in quo dormierit, immun-
ad ostium tabernaculi testimonii coram Domino. 24 Qui dum erit, et ubicumque sederit. 5 Si quis hominum te-
suscipiens agnum pro delicto et sextarium olei, levabit tigerit lectum ejus, lavabit vestimenta sua, et ipse lotus
simul : 25 immolatoque agno, de sanguine ejus ponet aqua, immundus erit usque ad vesperum. 6 Si sederit
super extremum auriculæ dextræ illius qui mundatur, ubi ille sederat, et ipse lavabit vestimenta sua : et lotus
et super pollices manus ejus ac pedis dextri : 26 olei ve- aqua, immundus erit usque ad vesperum. 7 Qui teti-
ro partem mittet in manum suam sinistram, 27 in quo gerit carnem ejus, lavabit vestimenta sua : et ipse lotus
tingens digitum dextræ manus asperget septies coram aqua, immundus erit usque ad vesperum. 8 Si salivam
Domino : 28 tangetque extremum dextræ auriculæ illius hujuscemodi homo jecerit super eum qui mundus est,
qui mundatur, et pollices manus ac pedis dextri, in loco lavabit vestimenta sua : et lotus aqua, immundus erit
sanguinis qui effusus est pro delicto : 29 reliquam au- usque ad vesperum. 9 Sagma, super quo sederit, im-
tem partem olei, quæ est in sinistra manu, mittet super mundum erit : 10 et quidquid sub eo fuerit, qui fluxum
caput purificati, ut placet pro eo Dominum : 30 et turtu- seminis patitur, pollutum erit usque ad vesperum. Qui
rem sive pullum columbæ offeret, 31 unum pro delicto, portaverit horum aliquid, lavabit vestimenta sua : et
et alterum in holocaustum cum libamentis suis. 32 Hoc ipse lotus aqua, immundus erit usque ad vesperum.
est sacrificium leprosi, qui habere non potest omnia in 11
Omnis, quem tetigerit qui talis est, non lotis ante ma-
emundationem sui. nibus, lavabit vestimenta sua, et lotus aqua, immun-
33
Locutusque est Dominus ad Moysen et Aaron, di- dus erit usque ad vesperum. 12 Vas fictile quod tetigerit
cens : 34 Cum ingressi fueritis terram Chanaan, quam confringetur : vas autem ligneum lavabitur aqua.
ego dabo vobis in possessionem, si fuerit plaga lepræ 13
Si sanatus fuerit qui hujuscemodi sustinet passio-
in ædibus, 35 ibit cujus est domus, nuntians sacerdoti, nem, numerabit septem dies post emundationem sui,
et dicet : Quasi plaga lepræ videtur mihi esse in do- et lotis vestibus et toto corpore in aquis viventibus, erit
mo mea. 36 At ille præcipiet ut efferant universa de mundus. 14 Die autem octavo sumet duos turtures, aut
domo, priusquam ingrediatur eam, et videat utrum le- duos pullos columbæ, et veniet in conspectum Domi-
prosa sit, ne immunda fiant omnia quæ in domo sunt. ni ad ostium tabernaculi testimonii, dabitque eos sa-
Intrabitque postea ut consideret lepram domus : 37 et cerdoti : 15 qui faciet unum pro peccato et alterum in
cum viderit in parietibus illius quasi valliculas pallo- holocaustum : rogabitque pro eo coram Domino, ut
re sive rubore deformes, et humiliores superficie reli- emundetur a fluxi seminis sui. 16 Vir de quo egreditur
qua, 38 egredietur ostium domus, et statim claudet il- semen coitus, lavabit aqua omne corpus suum : et im-
lam septem diebus. 39 Reversusque die septimo, con- mundus erit usque ad vesperum. 17 Vestem et pellem,
siderabit eam : si invenerit crevisse lepram, 40 jubebit quam habuerit, lavabit aqua, et immunda erit usque ad
erui lapides in quibus lepra est, et projici eos extra civi- vesperum. 18 Mulier, cum qua coierit, lavabitur aqua,
tatem in locum immundum : 41 domum autem ipsam et immunda erit usque ad vesperum.
radi intrinsecus per circuitum, et spargi pulverem ra- 19
Mulier, quæ redeunte mense patitur fluxum san-
suræ extra urbem in locum immundum, 42 lapidesque guinis, septem diebus separabitur. 20 Omnis qui tetige-
alios reponi pro his qui ablati fuerint, et luto alio lini- rit eam, immundus erit usque ad vesperum : 21 et in
ri domum. 43 Sin autem postquam eruti sunt lapides, quo dormierit vel sederit diebus separationis suæ, pol-
et pulvis erasus, et alia terra lita, 44 ingressus sacerdos luetur. 22 Qui tetigerit lectum ejus, lavabit vestimenta
viderit reversam lepram, et parietes respersos maculis, sua : et ipse lotus aqua, immundus erit usque ad vespe-
lepra est perseverans, et immunda domus : 45 quam rum. 23 Omne vas, super quo illa sederit, quisquis at-
statim destruent, et lapides ejus ac ligna, atque univer- tigerit, lavabit vestimenta sua : et ipse lotus aqua, pol-
sum pulverem projicient extra oppidum in locum im- lutus erit usque ad vesperum. 24 Si coierit cum ea vir
mundum. 46 Qui intraverit domum quando clausa est, tempore sanguinis menstrualis, immundus erit septem
immundus erit usque ad vesperum : 47 et qui dormierit diebus : et omne stratum, in quo dormierit, polluetur.
in ea, et comederit quippiam, lavabit vestimenta sua. 25
Mulier, quæ patitur multis diebus fluxum sanguinis
48
Quod si introiens sacerdos viderit lepram non cre- non in tempore menstruali, vel quæ post menstruum
visse in domo, postquam denuo lita fuerit, purificabit sanguinem fluere non cessat, quamdiu subjacet huic
L EVITICUS 53

passioni, immunda erit quasi sit in tempore menstruo. lum per hominem paratum, in desertum. 22 Cumque
26
Omne stratum, in quo dormierit, et vas in quo se- portaverit hircus omnes iniquitates eorum in terram
derit, pollutum erit. 27 Quicumque tetigerit ea, lavabit solitariam, et dimissus fuerit in deserto, 23 revertetur
vestimenta sua : et ipse lotus aqua, immundus erit us- Aaron in tabernaculum testimonii, et depositis vesti-
que ad vesperam. 28 Si steterit sanguis, et fluere cessa- bus, quibus prius indutus erat, cum intraret sanctua-
verit, numerabit septem dies purificationis suæ : 29 et rium, relictisque ibi, 24 lavabit carnem suam in loco
die octavo offeret pro se sacerdoti duos turtures, aut sancto, indueturque vestibus suis. Et postquam egres-
duos pullos columbarum, ad ostium tabernaculi testi- sus obtulerit holocaustum suum, ac plebis, rogabit tam
monii : 30 qui unum faciet pro peccato, et alterum in pro se quam pro populo : 25 et adipem, qui oblatus est
holocaustum, rogabitque pro ea coram Domino, et pro pro peccatis, adolebit super altare. 26 Ille vero, qui di-
fluxu immunditiæ ejus. 31 Docebitis ergo filios Israël miserit caprum emissarium, lavabit vestimenta sua, et
ut caveant immunditiam, et non moriantur in sordibus corpus aqua, et sic ingredietur in castra. 27 Vitulum au-
suis, cum polluerint tabernaculum meum quod est in- tem, et hircum, qui pro peccato fuerant immolati, et
ter eos. 32 Ista est lex ejus, qui patitur fluxum seminis, quorum sanguis illatus est in sanctuarium, ut expia-
et qui polluitur coitu, 33 et quæ menstruis temporibus tio compleretur, asportabunt foras castra, et comburent
separatur, vel quæ jugi fluit sanguine, et hominis qui igni tam pelles quam carnes eorum, ac fimum : 28 et
dormierit cum ea. quicumque combusserit ea, lavabit vestimenta sua et
carnem aqua, et sic ingredietur in castra.
Locutusque est Dominus ad Moysen post mor-
16 tem duorum filiorum Aaron, quando offerentes
ignem alienum interfecti sunt : 2 et præcepit ei, di-
29
Eritque vobis hoc legitimum sempiternum : mense
septimo, decima die mensis, affligetis animas vestras,
nullumque opus facietis, sive indigena, sive advena
cens : Loquere ad Aaron fratrem tuum, ne omni tem-
qui peregrinatur inter vos. 30 In hac die expiatio erit ve-
pore ingrediatur sanctuarium, quod est intra velum
stri, atque mundatio ab omnibus peccatis vestris : co-
coram propitiatorio quo tegitur arca, ut non moriatur
ram Domino mundabimini. 31 Sabbatum enim requie-
(quia in nube apparebo super oraculum), 3 nisi hæc an-
tionis est, et affligetis animas vestras religione perpe-
te fecerit : vitulum pro peccato offeret, et arietem in ho-
tua. 32 Expiabit autem sacerdos, qui unctus fuerit, et
locaustum. 4 Tunica linea vestietur, feminalibus lineis
cujus manus initiatæ sunt ut sacerdotio fungatur pro
verenda celabit : accingetur zona linea, cidarim lineam
patre suo : indueturque stola linea et vestibus sanc-
imponet capiti : hæc enim vestimenta sunt sancta : qui-
tis, 33 et expiabit sanctuarium et tabernaculum testimo-
bus cunctis, cum lotus fuerit, induetur. 5 Suscipietque
nii atque altare, sacerdotes quoque et universum po-
ab universa multitudine filiorum Israël duos hircos pro
pulum. 34 Eritque vobis hoc legitimum sempiternum,
peccato, et unum arietem in holocaustum. 6 Cumque
ut oretis pro filiis Israël, et pro cunctis peccatis eorum
obtulerit vitulum, et oraverit pro se et pro domo sua,
7 semel in anno. Fecit igitur sicut præceperat Dominus
duos hircos stare faciet coram Domino in ostio taber-
Moysi.
naculi testimonii : 8 mittensque super utrumque sor-
tem, unam Domino, alteram capro emissario : 9 cujus Et locutus est Dominus ad Moysen, dicens : 2 Lo-
exierit sors Domino, offeret illum pro peccato : 10 cujus
autem in caprum emissarium, statuet eum vivum co-
17 quere Aaron et filiis ejus, et cunctis filiis Israël,
dicens ad eos : Iste est sermo quem mandavit Domi-
ram Domino, ut fundat preces super eo, et emittat eum nus, dicens : 3 Homo quilibet de domo Israël, si occi-
in solitudinem. derit bovem aut ovem, sive capram, in castris vel extra
11
His rite celebratis, offeret vitulum, et rogans pro castra, 4 et non obtulerit ad ostium tabernaculi oblatio-
se, et pro domo sua, immolabit eum : 12 assumptoque nem Domino, sanguinis reus erit : quasi si sanguinem
thuribulo, quod de prunis altaris impleverit, et hau- fuderit, sic peribit de medio populi sui. 5 Ideo sacerdoti
riens manu compositum thymiama in incensum, ultra offerre debent filii Israël hostias suas, quas occident in
velum intrabit in sancta : 13 ut, positis super ignem agro, ut sanctificentur Domino ante ostium tabernaculi
aromatibus, nebula eorum et vapor operiat oraculum testimonii, et immolent eas hostias pacificas Domino.
quod est supra testimonium, et non moriatur. 14 Tollet 6
Fundetque sacerdos sanguinem super altare Domini
quoque de sanguine vituli, et asperget digito septies ad ostium tabernaculi testimonii, et adolebit adipem in
contra propitiatorium ad orientem. odorem suavitatis Domino : 7 et nequaquam ultra im-
15
Cumque mactaverit hircum pro peccato populi, in- molabunt hostias suas dæmonibus, cum quibus forni-
feret sanguinem ejus intra velum, sicut præceptum est cati sunt. Legitimum sempiternum erit illis et posteris
de sanguine vituli, ut aspergat e regione oraculi, 16 et eorum. 8 Et ad ipsos dices : Homo de domo Israël, et
expiet sanctuarium ab immunditiis filiorum Israël, et de advenis qui peregrinantur apud vos, qui obtulerit
a prævaricationibus eorum, cunctisque peccatis. Juxta holocaustum sive victimam, 9 et ad ostium tabernacu-
hunc ritum faciet tabernaculo testimonii, quod fixum li testimonii non adduxerit eam, ut offeratur Domino,
est inter eos, in medio sordium habitationis eorum. interibit de populo suo.
17 10
Nullus hominum sit in tabernaculo, quando ponti- Homo quilibet de domo Israël et de advenis qui
fex sanctuarium ingreditur, ut roget pro se, et pro do- peregrinantur inter eos, si comederit sanguinem, ob-
mo sua, et pro universo cœtu Israël, donec egrediatur. firmabo faciem meam contra animam illius, et disper-
18
Cum autem exierit ad altare quod coram Domino est, dam eam de populo suo, 11 quia anima carnis in san-
oret pro se, et sumptum sanguinem vituli atque hirci guine est : et ego dedi illum vobis, ut super altare in
fundat super cornua ejus per gyrum : 19 aspergensque eo expietis pro animabus vestris, et sanguis pro animæ
digito septies, expiet, et sanctificet illud ab immunditiis piaculo sit. 12 Idcirco dixi filiis Israël : Omnis anima
filiorum Israël. ex vobis non comedet sanguinem, nec ex advenis qui
20
Postquam emundaverit sanctuarium, et taberna- peregrinantur apud vos. 13 Homo quicumque de filiis
culum, et altare, tunc offerat hircum viventem : 21 et Israël, et de advenis qui peregrinantur apud vos, si ve-
posita utraque manu super caput ejus, confiteatur om- natione atque aucupio ceperit feram, vel avem, quibus
nes iniquitates filiorum Israël, et universa delicta atque vesci licitum est, fundat sanguinem ejus, et operiat il-
peccata eorum : quæ imprecans capiti ejus, emittet il- lum terra. 14 Anima enim omnis carnis in sanguine est :
54 L EVITICUS

unde dixi filiis Israël : Sanguinem universæ carnis non ad eos : Sancti estote, quia ego sanctus sum, Dominus
comedetis, quia anima carnis in sanguine est : et qui- Deus vester. 3 Unusquisque patrem suum, et matrem
cumque comederit illum, interibit. 15 Anima, quæ co- suam timeat. Sabbata mea custodite. Ego Dominus
mederit morticinum, vel captum a bestia, tam de indi- Deus vester. 4 Nolite converti ad idola, nec deos con-
genis, quam de advenis, lavabit vestimenta sua et se- flatiles faciatis vobis. Ego Dominus Deus vester. 5 Si
metipsum aqua, et contaminatus erit usque ad vespe- immolaveritis hostiam pacificorum Domino, ut sit pla-
rum : et hoc ordine mundus fiet. 16 Quod si non laverit cabilis, 6 eo die quo fuerit immolata, comedetis eam, et
vestimenta sua et corpus, portabit iniquitatem suam. die altero : quidquid autem residuum fuerit in diem
tertium, igne comburetis. 7 Si quis post biduum come-
Locutus est Dominus ad Moysen, dicens : 2 Lo-
18 quere filiis Israël, et dices ad eos : Ego Domi-
nus Deus vester : 3 juxta consuetudinem terræ Ægypti,
derit ex ea, profanus erit, et impietatis reus : 8 portabit-
que iniquitatem suam, quia sanctum Domini polluit, et
peribit anima illa de populo suo.
in qua habitastis, non facietis : et juxta morem regio- 9
Cumque messueris segetes terræ tuæ, non tonde-
nis Chanaan, ad quam ego introducturus sum vos, non
bis usque ad solum superficiem terræ, nec remanentes
agetis, nec in legitimis eorum ambulabitis. 4 Facietis ju-
spicas colliges, 10 neque in vinea tua racemos et grana
dicia mea, et præcepta mea servabitis, et ambulabitis in
decidentia congregabis : sed pauperibus et peregrinis
eis. Ego Dominus Deus vester. 5 Custodite leges meas
carpenda dimittes. Ego Dominus Deus vester. 11 Non
atque judicia, quæ faciens homo, vivet in eis. Ego Do-
facietis furtum. Non mentiemini, nec decipiet unus-
minus. 6 Omnis homo ad proximam sanguinis sui non
quisque proximum suum. 12 Non perjurabis in nomine
accedet, ut revelet turpitudinem ejus. Ego Dominus.
7 meo, nec pollues nomen Dei tui. Ego Dominus. 13 Non
Turpitudinem patris tui et turpitudinem matris tuæ
facies calumniam proximo tuo nec vi opprimes eum.
non discooperies : mater tua est : non revelabis tur-
Non morabitur opus mercenarii tui apud te usque ma-
pitudinem ejus. 8 Turpitudinem uxoris patris tui non
ne. 14 Non maledices surdo, nec coram cæco pones of-
discooperies : turpitudo enim patris tui est. 9 Turpitu-
fendiculum : sed timebis Dominum Deum tuum, quia
dinem sororis tuæ ex patre sive ex matre, quæ domi vel
ego sum Dominus. 15 Non facies quod iniquum est,
foris genita est, non revelabis. 10 Turpitudinem filiæ filii
nec injuste judicabis. Non consideres personam paupe-
tui vel neptis ex filia non revelabis : quia turpitudo tua
ris, nec honores vultum potentis. Juste judica proximo
est. 11 Turpitudinem filiæ uxoris patris tui, quam pe-
tuo. 16 Non eris criminator, nec susurro in populo. Non
perit patri tuo, et est soror tua, non revelabis. 12 Turpi-
stabis contra sanguinem proximi tui. Ego Dominus.
tudinem sororis patris tui non discooperies : quia caro 17
Non oderis fratrem tuum in corde tuo, sed publice
est patris tui. 13 Turpitudinem sororis matris tuæ non
argue eum, ne habeas super illo peccatum. 18 Non quæ-
revelabis, eo quod caro sit matris tuæ. 14 Turpitudi-
ras ultionem, nec memor eris injuriæ civium tuorum.
nem patrui tui non revelabis, nec accedes ad uxorem
Diliges amicum tuum sicut teipsum. Ego Dominus.
ejus, quæ tibi affinitate conjungitur. 15 Turpitudinem 19
nurus tuæ non revelabis, quia uxor filii tui est : nec Leges meas custodite. Jumentum tuum non facies
discooperies ignominiam ejus. 16 Turpitudinem uxo- coire cum alterius generis animantibus. Agrum tuum
ris fratris tui non revelabis : quia turpitudo fratris tui non seres diverso semine. Veste, quæ ex duobus texta
est. 17 Turpitudinem uxoris tuæ et filiæ ejus non reve- est, non indueris. 20 Homo, si dormierit cum muliere
labis. Filiam filii ejus, et filiam filiæ illius non sumes, coitu seminis, quæ sit ancilla etiam nubilis, et tamen
ut reveles ignominiam ejus : quia caro illius sunt, et pretio non redempta, nec libertate donata : vapulabunt
talis coitus incestus est. 18 Sororem uxoris tuæ in pel- ambo, et non morientur, quia non fuit libera. 21 Pro
licatum illius non accipies, nec revelabis turpitudinem delicto autem suo offeret Domino ad ostium taberna-
ejus adhuc illa vivente. culi testimonii arietem : 22 orabitque pro eo sacerdos,
19
et pro peccato ejus coram Domino, et repropitiabitur
Ad mulierem quæ patitur menstrua non accedes, ei, dimitteturque peccatum. 23 Quando ingressi fueri-
nec revelabis fœditatem ejus. 20 Cum uxore proximi tui tis terram, et plantaveritis in ea ligna pomifera, aufe-
non coibis, nec seminis commistione maculaberis. 21 De retis præputia eorum : poma, quæ germinant, immun-
semine tuo non dabis ut consecretur idolo Moloch, nec da erunt vobis, nec edetis ex eis. 24 Quarto autem an-
pollues nomen Dei tui. Ego Dominus. 22 Cum masculo no omnis fructus eorum sanctificabitur, laudabilis Do-
non commiscearis coitu femineo, quia abominatio est. mino. 25 Quinto autem anno comedetis fructus, con-
23
Cum omni pecore non coibis, nec maculaberis cum gregantes poma, quæ proferunt. Ego Dominus Deus
eo. Mulier non succumbet jumento, nec miscebitur ei, vester. 26 Non comedetis cum sanguine. Non augu-
quia scelus est. 24 Nec polluamini in omnibus his qui- rabimini, nec observabitis somnia. 27 Neque in rotun-
bus contaminatæ sunt universæ gentes, quas ego eji- dum attondebitis comam, nec radetis barbam. 28 Et su-
ciam ante conspectum vestrum, 25 et quibus polluta est per mortuo non incidetis carnem vestram, neque figu-
terra : cujus ego scelera visitabo, ut evomat habitatores ras aliquas aut stigmata facietis vobis. Ego Dominus.
suos. 26 Custodite legitima mea atque judicia, et non fa- 29
Ne prostituas filiam tuam, ne contaminetur terra et
ciatis ex omnibus abominationibus istis, tam indigena impleatur piaculo. 30 Sabbata mea custodite, et sanc-
quam colonus qui peregrinantur apud vos. 27 Omnes tuarium meum metuite. Ego Dominus. 31 Non decli-
enim execrationes istas fecerunt accolæ terræ qui fue- netis ad magos, nec ab ariolis aliquid sciscitemini, ut
runt ante vos, et polluerunt eam. 28 Cavete ergo ne et polluamini per eos. Ego Dominus Deus vester. 32 Co-
vos similiter evomat, cum paria feceritis, sicut evomuit ram cano capite consurge, et honora personam senis :
gentem, quæ fuit ante vos. 29 Omnis anima, quæ fece- et time Dominum Deum tuum. Ego sum Dominus.
rit de abominationibus his quippiam, peribit de medio 33
Si habitaverit advena in terra vestra, et moratus
populi sui. 30 Custodite mandata mea. Nolite facere
fuerit inter vos, non exprobretis ei : 34 sed sit inter
quæ fecerunt hi qui fuerunt ante vos, et ne polluamini
vos quasi indigena, et diligetis eum quasi vosmetip-
in eis. Ego Dominus Deus vester.
sos : fuistis enim et vos advenæ in terra Ægypti. Ego
Locutus est Dominus ad Moysen, dicens : 2 Lo- Dominus Deus vester.
19 quere ad omnem cœtum filiorum Israël, et dices 35
Nolite facere iniquum aliquid in judicio, in regu-
L EVITICUS 55

la, in pondere, in mensura. 36 Statera justa, et æqua pecore, et avibus, et cunctis quæ moventur in terra, et
sint pondera, justus modius, æquusque sextarius. Ego quæ vobis ostendi esse polluta. 26 Eritis mihi sancti,
Dominus Deus vester, qui eduxi vos de terra Ægypti. quia sanctus sum ego Dominus, et separavi vos a ce-
37
Custodite omnia præcepta mea, et universa judicia, teris populis, ut essetis mei. 27 Vir, sive mulier, in qui-
et facite ea. Ego Dominus. bus pythonicus, vel divinationis fuerit spiritus, morte
moriantur : lapidibus obruent eos : sanguis eorum sit
Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens :
20 2
Hæc loqueris filiis Israël : Homo de filiis Israël,
et de advenis qui habitant in Israël, si quis dederit de
super illos.

Dixit quoque Dominus ad Moysen : Loquere ad


semine suo idolo Moloch, morte moriatur : populus
terræ lapidabit eum. 3
21 sacerdotes filios Aaron, et dices ad eos : Ne con-
Et ego ponam faciem meam taminetur sacerdos in mortibus civium suorum, 2 nisi
contra illum : succidamque eum de medio populi sui, tantum in consanguineis, ac propinquis, id est, super
eo quod dederit de semine suo Moloch, et contami- patre et matre, et filio, et filia, fratre quoque, 3 et soro-
naverit sanctuarium meum, ac polluerit nomen sanc- re virgine quæ non est nupta viro : 4 sed nec in prin-
tum meum. 4 Quod si negligens populus terræ, et qua- cipe populi sui contaminabitur. 5 Non radent caput,
si parvipendens imperium meum, dimiserit hominem nec barbam, neque in carnibus suis facient incisuras.
qui dedit de semine suo Moloch, nec voluerit eum occi- 6 Sancti erunt Deo suo, et non polluent nomen ejus : in-
dere : 5 ponam faciem meam super hominem illum, et censum enim Domini, et panes Dei sui offerunt, et ideo
super cognationem ejus, succidamque et ipsum, et om- sancti erunt. 7 Scortum et vile prostibulum non ducent
nes qui consenserunt ei ut fornicarentur cum Moloch, uxorem, nec eam quæ repudiata est a marito : quia
de medio populi sui. 6 Anima, quæ declinaverit ad ma- consecrati sunt Deo suo, 8 et panes propositionis offe-
gos et ariolos, et fornicata fuerit cum eis, ponam faciem runt. Sint ergo sancti, quia et ego sanctus sum, Domi-
meam contra eam, et interficiam illam de medio populi nus qui sanctifico eos. 9 Sacerdotis filia si deprehensa
sui. 7 Sanctificamini et estote sancti, quia ego sum Do- fuerit in stupro, et violaverit nomen patris sui, flammis
minus Deus vester. 8 Custodite præcepta mea, et facite exuretur.
ea : ego Dominus qui sanctifico vos. 9 Qui maledixerit 10
Pontifex, id est, sacerdos maximus inter fratres
patri suo, aut matri, morte moriatur : patri matrique suos, super cujus caput fusum est unctionis oleum, et
maledixit : sanguis ejus sit super eum. cujus manus in sacerdotio consecratæ sunt, vestitusque
10
Si mœchatus quis fuerit cum uxore alterius, et est sanctis vestibus, caput suum non discooperiet, ve-
adulterium perpetraverit cum conjuge proximi sui, stimenta non scindet : 11 et ad omnem mortuum non
morte moriantur et mœchus et adultera. 11 Qui dormie- ingredietur omnino : super patre quoque suo et matre
rit cum noverca sua, et revelaverit ignominiam patris non contaminabitur. 12 Nec egredietur de sanctis, ne
sui, morte moriantur ambo : sanguis eorum sit super polluat sanctuarium Domini, quia oleum sanctæ unc-
eos. 12 Si quis dormierit cum nuru sua, uterque mo- tionis Dei sui super eum est. Ego Dominus. 13 Virginem
riatur, quia scelus operati sunt : sanguis eorum sit su- ducet uxorem : 14 viduam autem et repudiatam, et sor-
per eos. 13 Qui dormierit cum masculo coitu femineo, didam, atque meretricem non accipiet, sed puellam de
uterque operatus est nefas : morte moriantur : sit san- populo suo : 15 ne commisceat stirpem generis sui vul-
guis eorum super eos. 14 Qui supra uxorem filiam, du- go gentis suæ : quia ego Dominus, qui sanctifico eum.
xerit matrem ejus, scelus operatus est : vivus ardebit 16 Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens : 17 Lo-
cum eis, nec permanebit tantum nefas in medio vestri. quere ad Aaron : Homo de semine tuo per familias qui
15
Qui cum jumento et pecore coierit, morte moriatur : habuerit maculam, non offeret panes Deo suo, 18 nec ac-
pecus quoque occidite. 16 Mulier, quæ succubuerit cui- cedet ad ministerium ejus : si cæcus fuerit, si claudus,
libet jumento, simul interficietur cum eo : sanguis eo- si parvo vel grandi, vel torto naso, 19 si fracto pede, si
rum sit super eos. 17 Qui acceperit sororem suam filiam manu, 20 si gibbus, si lippus, si albuginem habens in
patris sui, vel filiam matris suæ, et viderit turpitudi- oculo, si jugem scabiem, si impetiginem in corpore, vel
nem ejus, illaque conspexerit fratris ignominiam, nefa- herniosus. 21 Omnis qui habuerit maculam de semine
riam rem operati sunt : occidentur in conspectu populi Aaron sacerdotis, non accedet offerre hostias Domino,
sui, eo quod turpitudinem suam mutuo revelaverint, et nec panes Deo suo : 22 vescetur tamen panibus qui of-
portabunt iniquitatem suam. 18 Qui coierit cum mulie- feruntur in sanctuario, 23 ita dumtaxat, ut intra velum
re in fluxu menstruo, et revelaverit turpitudinem ejus, non ingrediatur, nec accedat ad altare, quia maculam
ipsaque aperuerit fontem sanguinis sui, interficientur habet, et contaminare non debet sanctuarium meum.
ambo de medio populi sui. 19 Turpitudinem materteræ Ego Dominus qui sanctifico eos. 24 Locutus est ergo
et amitæ tuæ non discooperies : qui hoc fecerit, igno- Moyses ad Aaron, et ad filios ejus, et ad omnem Israël
miniam carnis suæ nudavit ; portabunt ambo iniquita- cuncta quæ fuerant sibi imperata.
tem suam. 20 Qui coierit cum uxore patrui vel avunculi
sui, et revelaverit ignominiam cognationis suæ, porta- Locutus quoque est Dominus ad Moysen, di-
bunt ambo peccatum suum : absque liberis morientur.
21
22 cens : 2 Loquere ad Aaron et ad filios ejus, ut
Qui duxerit uxorem fratris sui, rem facit illicitam : caveant ab his quæ consecrata sunt filiorum Israël, et
turpitudinem fratris sui revelavit : absque liberis erunt. non contaminent nomen sanctificatorum mihi, quæ ip-
22
Custodite leges meas, atque judicia, et facite ea : si offerunt. Ego Dominus. 3 Dic ad eos, et ad posteros
ne et vos evomat terra quam intraturi estis et habitatu- eorum : Omnis homo qui accesserit de stirpe vestra ad
ri. 23 Nolite ambulare in legitimis nationum, quas ego ea quæ consecrata sunt, et quæ obtulerunt filii Israël
expulsurus sum ante vos. Omnia enim hæc fecerunt, Domino, in quo est immunditia, peribit coram Domi-
et abominatus sum eas. 24 Vobis autem loquor. Possi- no. Ego sum Dominus. 4 Homo de semine Aaron, qui
dete terram eorum, quam dabo vobis in hæreditatem, fuerit leprosus, aut patiens fluxum seminis, non vesce-
terram fluentem lacte et melle. Ego Dominus Deus ve- tur de his quæ sanctificata sunt mihi, donec sanetur.
ster, qui separavi vos a ceteris populis. 25 Separate er- Qui tetigerit immundum super mortuo, et ex quo egre-
go et vos jumentum mundum ab immundo, et avem ditur semen quasi coitus, 5 et qui tangit reptile, et quo-
mundam ab immunda : ne polluatis animas vestras in dlibet immundum cujus tactus est sordidus, 6 immun-
56 L EVITICUS

dus erit usque ad vesperum, et non vescetur his quæ hujus, solemnitas azymorum Domini est. Septem die-
sanctificata sunt : sed cum laverit carnem suam aqua, bus azyma comedetis. 7 Dies primus erit vobis celeber-
7
et occubuerit sol, tunc mundatus vescetur de sancti- rimus, sanctusque : omne opus servile non facietis in
ficatis, quia cibus illius est. 8 Morticinum et captum a eo, 8 sed offeretis sacrificium in igne Domino septem
bestia non comedent, nec polluentur in eis. Ego sum diebus. Dies autem septimus erit celebrior et sanctior :
Dominus. 9 Custodiant præcepta mea, ut non subja- nullumque servile opus facietis in eo. 9 Locutusque est
ceant peccato, et moriantur in sanctuario, cum pollue- Dominus ad Moysen, dicens : 10 Loquere filiis Israël,
rint illud. Ego Dominus qui sanctifico eos. 10 Omnis et dices ad eos : Cum ingressi fueritis terram, quam
alienigena non comedet de sanctificatis ; inquilinus sa- ego dabo vobis, et messueritis segetem, feretis manipu-
cerdotis et mercenarius non vescentur ex eis. 11 Quem los spicarum, primitias messis vestræ, ad sacerdotem :
11
autem sacerdos emerit, et qui vernaculus domus ejus qui elevabit fasciculum coram Domino, ut accepta-
fuerit, his comedent ex eis. 12 Si filia sacerdotis cuilibet bile sit pro vobis, altero die sabbati, et sanctificabit il-
ex populo nupta fuerit, de his quæ sanctificata sunt, et lum. 12 Atque in eodem die quo manipulus consecra-
de primitiis non vescetur. 13 Sin autem vidua, vel repu- tur, cædetur agnus immaculatus anniculus in holocau-
diata, et absque liberis reversa fuerit ad domum patris stum Domini. 13 Et libamenta offerentur cum eo, duæ
sui : sicut puella consueverat, aletur cibis patris sui. decimæ similæ conspersæ oleo in incensum Domini,
Omnis alienigena comedendi ex eis non habet potesta- odoremque suavissimum : liba quoque vini, quarta
tem. 14 Qui comederit de sanctificatis per ignorantiam, pars hin. 14 Panem, et polentam, et pultes non come-
addet quintam partem cum eo quod comedit, et dabit detis ex segete, usque ad diem qua offeretis ex ea Deo
sacerdoti in sanctuarium. 15 Nec contaminabunt sanc- vestro. Præceptum est sempiternum in generationibus,
tificata filiorum Israël, quæ offerunt Domino : 16 ne for- cunctisque habitaculis vestris.
te sustineant iniquitatem delicti sui, cum sanctificata 15
Numerabitis ergo ab altero die sabbati, in quo ob-
comederint. Ego Dominus qui sanctifico eos. tulistis manipulum primitiarum, septem hebdomadas
17
Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens : plenas, 16 usque ad alteram diem expletionis hebdoma-
18
Loquere ad Aaron et filios ejus, et ad omnes filios dæ septimæ, id est, quinquaginta dies : et sic offeretis
Israël, dicesque ad eos : Homo de domo Israël, et de sacrificium novum Domino 17 ex omnibus habitaculis
advenis qui habitant apud vos, qui obtulerit oblatio- vestris, panes primitiarum duos de duabus decimis si-
nem suam, vel vota solvens, vel sponte offerens, quid- milæ fermentatæ, quos coquetis in primitias Domini.
quid illud obtulerit in holocaustum Domini, 19 ut offe- 18
Offeretisque cum panibus septem agnos immacula-
ratur per vos, masculus immaculatus erit ex bobus, et tos anniculos, et vitulum de armento unum, et arietes
ovibus, et ex capris : 20 si maculam habuerit, non offere- duos, et erunt in holocaustum cum libamentis suis, in
tis, neque erit acceptabile. 21 Homo qui obtulerit victi- odorem suavissimum Domini. 19 Facietis et hircum pro
mam pacificorum Domino, vel vota solvens, vel sponte peccato, duosque agnos anniculos hostias pacificorum.
offerens, tam de bobus quam de ovibus, immaculatum 20
Cumque elevaverit eos sacerdos cum panibus primi-
offeret ut acceptabile sit : omnis macula non erit in eo. tiarum coram Domino, cedent in usum ejus. 21 Et vo-
22
Si cæcum fuerit, si fractum, si cicatricem habens, si cabitis hunc diem celeberrimum, atque sanctissimum :
papulas, aut scabiem, aut impetiginem : non offeretis omne opus servile non facietis in eo. Legitimum sem-
ea Domino, nec adolebitis ex eis super altare Domini. piternum erit in cunctis habitaculis, et generationibus
23
Bovem et ovem, aure et cauda amputatis, volunta- vestris. 22 Postquam autem messueritis segetem terræ
rie offerre potes, votum autem ex eis solvi non potest. vestræ, nec secabitis eam usque ad solum, nec rema-
24
Omne animal, quod vel contritis, vel tusis, vel sec- nentes spicas colligetis : sed pauperibus et peregrinis
tis ablatisque testiculis est, non offeretis Domino, et in dimittetis eas. Ego sum Dominus Deus vester.
terra vestra hoc omnino ne faciatis. 25 De manu alieni- 23
Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens :
genæ non offeretis panes Deo vestro, et quidquid aliud 24
Loquere filiis Israël : Mense septimo, prima die men-
dare voluerit, quia corrupta, et maculata sunt omnia : sis, erit vobis sabbatum, memoriale, clangentibus tu-
non suscipietis ea. 26 Locutusque est Dominus ad Moy- bis, et vocabitur sanctum : 25 omne opus servile non
sen, dicens : 27 Bos, ovis et capra, cum genita fuerint, facietis in eo, et offeretis holocaustum Domino.
septem diebus erunt sub ubere matris suæ : die autem 26
Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens :
octavo, et deinceps, offerri poterunt Domino. 28 Sive 27
Decimo die mensis hujus septimi, dies expiationum
illa bos, sive ovis, non immolabuntur una die cum fœ- erit celeberrimus, et vocabitur sanctus : affligetisque
tibus suis. 29 Si immolaveritis hostiam pro gratiarum animas vestras in eo, et offeretis holocaustum Domi-
actione Domino, ut possit esse placabilis, 30 eodem die no. 28 Omne opus servile non facietis in tempore diei
comedetis eam : non remanebit quidquam in mane al- hujus : quia dies propitiationis est, ut propitietur vo-
terius diei. Ego Dominus. 31 Custodite mandata mea, et bis Dominus Deus vester. 29 Omnis anima, quæ afflicta
facite ea. Ego Dominus. 32 Ne polluatis nomen meum non fuerit die hac, peribit de populis suis : 30 et quæ
sanctum, ut sanctificer in medio filiorum Israël. Ego operis quippiam fecerit, delebo eam de populo suo.
Dominus qui sanctifico vos, 33 et eduxi de terra Ægypti, 31
Nihil ergo operis facietis in eo : legitimum sempiter-
ut essem vobis in Deum. Ego Dominus. num erit vobis in cunctis generationibus, et habitatio-
Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens : nibus vestris. 32 Sabbatum requietionis est, et affligetis
23 2
Loquere filiis Israël, et dices ad eos : Hæ sunt
feriæ Domini, quas vocabitis sanctas. 3 Sex diebus fa-
animas vestras die nono mensis : a vespera usque ad
vesperam celebrabitis sabbata vestra.
33
cietis opus : dies septimus, quia sabbati requies est, vo- Et locutus est Dominus ad Moysen, dicens : 34 Lo-
cabitur sanctus : omne opus non facietis in eo : sabba- quere filiis Israël : A quintodecimo die mensis hu-
tum Domini est in cunctis habitationibus vestris. 4 Hæ jus septimi, erunt feriæ tabernaculorum septem die-
sunt ergo feriæ Domini sanctæ, quas celebrare debetis bus Domino. 35 Dies primus vocabitur celeberrimus
temporibus suis. atque sanctissimus : omne opus servile non facietis in
5
Mense primo, quartadecima die mensis ad vespe- eo. 36 Et septem diebus offeretis holocausta Domino.
rum, Phase Domini est : 6 et quintadecima die mensis Dies quoque octavus erit celeberrimus, atque sanctissi-
L EVITICUS 57

mus, et offeretis holocaustum Domino : est enim cœtus runt. Feceruntque filii Israël sicut præceperat Dominus
atque collectæ : omne opus servile non facietis in eo. Moysi.
37
Hæ sunt feriæ Domini, quas vocabitis celeberrimas
Locutusque est Dominus ad Moysen in monte
atque sanctissimas, offeretisque in eis oblationes Do-
mino, holocausta et libamenta juxta ritum uniuscujus-
25 Sinai, dicens : 2 Loquere filiis Israël, et dices ad
eos : Quando ingressi fueritis terram quam ego dabo
que diei : 38 exceptis sabbatis Domini, donisque vestris,
vobis, sabbatizes sabbatum Domino. 3 Sex annis seres
et quæ offeretis ex voto, vel quæ sponte tribuetis Domi-
agrum tuum, et sex annis putabis vineam tuam, col-
no. 39 A quintodecimo ergo die mensis septimi, quando
ligesque fructus ejus : 4 septimo autem anno sabba-
congregaveritis omnes fructus terræ vestræ, celebrabi-
tum erit terræ, requietionis Domini : agrum non seres,
tis ferias Domini septem diebus : die primo et die oc-
et vineam non putabis. 5 Quæ sponte gignet humus,
tavo erit sabbatum, id est, requies. 40 Sumetisque vo-
non metes : et uvas primitiarum tuarum non colliges
bis die primo fructus arboris pulcherrimæ, spatulasque
quasi vindemiam : annus enim requietionis terræ est :
palmarum, et ramos ligni densarum frondium, et sali- 6
sed erunt vobis in cibum, tibi et servo tuo, ancillæ
ces de torrente, et lætabimini coram Domino Deo ve-
et mercenario tuo, et advenæ qui peregrinantur apud
stro. 41 Celebrabitisque solemnitatem ejus septem die-
te : 7 jumentis tuis et pecoribus, omnia quæ nascuntur
bus per annum : legitimum sempiternum erit in ge-
præbebunt cibum.
nerationibus vestris. Mense septimo festa celebrabitis, 8
42 Numerabis quoque tibi septem hebdomadas anno-
et habitabitis in umbraculis septem diebus : omnis,
rum, id est, septies septem, quæ simul faciunt annos
qui de genere est Israël, manebit in tabernaculis, 43 ut
quadraginta novem : 9 et clanges buccina mense septi-
discant posteri vestri quod in tabernaculis habitare fe-
mo, decima die mensis, propitiationis tempore, in uni-
cerim filios Israël, cum educerem eos de terra Ægypti.
versa terra vestra. 10 Sanctificabisque annum quinqua-
Ego Dominus Deus vester. 44 Locutusque est Moyses
gesimum, et vocabis remissionem cunctis habitatori-
super solemnitatibus Domini ad filios Israël.
bus terræ tuæ : ipse est enim jubilæus. Revertetur ho-
Et locutus est Dominus ad Moysen, dicens : mo ad possessionem suam, et unusquisque rediet ad
24 2
Præcipe filiis Israël, ut afferant tibi oleum de
olivis purissimum, ac lucidum, ad concinnandas lucer-
familiam pristinam : 11 quia jubilæus est, et quinquage-
simus annus. Non seretis neque metetis sponte in agro
nas jugiter, 3 extra velum testimonii in tabernaculo fœ- nascentia, et primitias vindemiæ non colligetis, 12 ob
deris. Ponetque eas Aaron a vespere usque ad mane sanctificationem jubilæi : sed statim oblata comedetis.
13
coram Domino, cultu rituque perpetuo in generationi- Anno jubilæi, redient omnes ad possessiones suas.
14
bus vestris. 4 Super candelabrum mundissimum po- Quando vendes quippiam civi tuo, vel emes ab eo, ne
nentur semper in conspectu Domini. 5 Accipies quo- contristes fratrem tuum, sed juxta numerum annorum
que similam, et coques ex ea duodecim panes, qui sin- jubilæi emes ab eo, 15 et juxta supputationem frugum
guli habebunt duas decimas : 6 quorum senos altrinse- vendet tibi. 16 Quanto plures anni remanserint post
cus super mensam purissimam coram Domino statues : jubilæum, tanto crescet et pretium : et quanto minus
7
et pones super eos thus lucidissimum, ut sit panis in temporis numeraveris, tanto minoris et emptio consta-
monimentum oblationis Domini. 8 Per singula sabbata bit : tempus enim frugum vendet tibi. 17 Nolite afflige-
mutabuntur coram Domino suscepti a filiis Israël fœ- re contribules vestros, sed timeat unusquisque Deum
dere sempiterno : 9 eruntque Aaron et filiorum ejus, ut suum, quia ego Dominus Deus vester. 18 Facite præ-
comedant eos in loco sancto : quia Sanctum sanctorum cepta mea, et judicia custodite, et implete ea : ut ha-
est de sacrificiis Domini jure perpetuo. bitare possitis in terra absque ullo pavore, 19 et gignat
10
vobis humus fructus suos, quibus vescamini usque ad
Ecce autem egressus filius mulieris Israëlitidis, saturitatem, nullius impetum formidantes. 20 Quod si
quem pepererat de viro ægyptio inter filios Israël, jur- dixeritis : Quid comedemus anno septimo, si non seve-
gatus est in castris cum viro Israëlita. 11 Cumque blas- rimus, neque collegerimus fruges nostras ? 21 dabo be-
phemasset nomen, et maledixisset ei, adductus est ad nedictionem meam vobis anno sexto, et faciet fructus
Moysen. (Vocabatur autem mater ejus Salumith, filia trium annorum : 22 seretisque anno octavo, et comede-
Dabri de tribu Dan.) 12 Miseruntque eum in carcerem, tis veteres fruges usque ad nonum annum : donec nova
donec nossent quid juberet Dominus. 13 Qui locutus est nascantur, edetis vetera. 23 Terra quoque non vende-
ad Moysen, 14 dicens : Educ blasphemum extra castra, tur in perpetuum, quia mea est, et vos advenæ et colo-
et ponant omnes qui audierunt, manus suas super ca- ni mei estis : 24 unde cuncta regio possessionis vestræ
put ejus, et lapidet eum populus universus. 15 Et ad sub redemptionis conditione vendetur. 25 Si attenuatus
filios Israël loqueris : Homo, qui maledixerit Deo suo, frater tuus vendiderit possessiunculam suam, et vol-
portabit peccatum suum ; 16 et qui blasphemaverit no- uerit propinquus ejus, potest redimere quod ille ven-
men Domini, morte moriatur : lapidibus opprimet eum diderat. 26 Sin autem non habuerit proximum, et ipse
omnis multitudo, sive ille civis, sive peregrinus fuerit. pretium ad redimendum potuerit invenire, 27 compu-
Qui blasphemaverit nomen Domini, morte moriatur. tabuntur fructus ex eo tempore quo vendidit : et quod
17
Qui percusserit, et occiderit hominem, morte mo- reliquum est, reddet emptori, sicque recipiet posses-
riatur. 18 Qui percusserit animal, reddet vicarium, id sionem suam. 28 Quod si non invenerit manus ejus ut
est, animam pro anima. 19 Qui irrogaverit maculam reddat pretium, habebit emptor quod emerat, usque ad
cuilibet civium suorum, sicut fecit, sic fiet ei : 20 fractu- annum jubilæum. In ipso enim omnis venditio redibit
ram pro fractura, oculum pro oculo, dentem pro den- ad dominum et ad possessorem pristinum. 29 Qui ven-
te restituet : qualem inflixerit maculam, talem sustine- diderit domum intra urbis muros, habebit licentiam re-
re cogetur. 21 Qui percusserit jumentum, reddet aliud. dimendi, donec unus impleatur annus. 30 Si non rede-
Qui percusserit hominem, punietur. 22 Æquum judi- merit, et anni circulus fuerit evolutus, emptor posside-
cium sit inter vos, sive peregrinus, sive civis peccave- bit eam, et posteri ejus in perpetuum, et redimi non po-
rit : quia ego sum Dominus Deus vester. 23 Locutus- terit, etiam in jubilæo. 31 Sin autem in villa domus, quæ
que est Moyses ad filios Israël : et eduxerunt eum, qui muros non habet, agrorum jure vendetur : si ante re-
blasphemaverat, extra castra, ac lapidibus oppresse- dempta non fuerit, in jubilæo revertetur ad dominum.
58 L EVITICUS

32
Ædes Levitarum quæ in urbibus sunt, semper pos- anima mea. 12 Ambulabo inter vos, et ero Deus vester,
sunt redimi : 33 si redemptæ non fuerint, in jubilæo re- vosque eritis populus meus. 13 Ego Dominus Deus ve-
vertentur ad dominos, quia domus urbium Levitarum ster, qui eduxi vos de terra Ægyptiorum, ne servire-
pro possessionibus sunt inter filios Israël. 34 Suburbana tis eis : et qui confregi catenas cervicum vestrarum, ut
autem eorum non veneant, quia possessio sempiterna incederetis erecti.
est. 14
Quod si non audieritis me, nec feceritis omnia
35
Si attenuatus fuerit frater tuus, et infirmus manu, mandata mea, 15 si spreveritis leges meas, et judicia
et susceperis eum quasi advenam et peregrinum, et vi- mea contempseritis, ut non faciatis ea quæ a me con-
xerit tecum, 36 ne accipias usuras ab eo, nec amplius stituta sunt, et ad irritum perducatis pactum meum :
quam dedisti : time Deum tuum, ut vivere possit frater 16
ego quoque hæc faciam vobis : visitabo vos veloci-
tuus apud te. 37 Pecuniam tuam non dabis ei ad usu- ter in egestate, et ardore, qui conficiat oculos vestros,
ram, et frugum superabundantiam non exiges. 38 Ego et consumat animas vestras. Frustra seretis sementem,
Dominus Deus vester, qui eduxi vos de terra Ægypti, quæ ab hostibus devorabitur. 17 Ponam faciem meam
ut darem vobis terram Chanaan, et essem vester Deus. contra vos, et corruetis coram hostibus vestris, et sub-
39
Si paupertate compulsus vendiderit se tibi frater jiciemini his qui oderunt vos : fugietis, nemine perse-
tuus, non eum opprimes servitute famulorum, 40 sed quente. 18 Sin autem nec sic obedieritis mihi, addam
quasi mercenarius et colonus erit : usque ad annum ju- correptiones vestras septuplum propter peccata vestra,
bilæum operabitur apud te, 41 et postea egredietur cum 19
et conteram superbiam duritiæ vestræ. Daboque
liberis suis, et revertetur ad cognationem, ad posses- vobis cælum desuper sicut ferrum, et terram æneam.
sionem patrum suorum. 42 Mei enim servi sunt, et ego 20
Consumetur incassum labor vester, non proferet ter-
eduxi eos de terra Ægypti : non veneant conditione ser- ra germen, nec arbores poma præbebunt. 21 Si ambu-
vorum : 43 ne affligas eum per potentiam, sed metuito laveritis ex adverso mihi, nec volueritis audire me, ad-
Deum tuum. 44 Servus et ancilla sint vobis de nationi- dam plagas vestras in septuplum propter peccata ve-
bus quæ in circuitu vestro sunt : 45 et de advenis qui stra : 22 immittamque in vos bestias agri, quæ con-
peregrinantur apud vos, vel qui ex his nati fuerint in sumant vos, et pecora vestra, et ad paucitatem cunc-
terra vestra, hos habebitis famulos : 46 et hæreditario ta redigant, desertæque fiant viæ vestræ. 23 Quod si
jure transmittetis ad posteros, ac possidebitis in æter- nec sic volueritis recipere disciplinam, sed ambulave-
num : fratres autem vestros filios Israël ne opprimatis ritis ex adverso mihi : 24 ego quoque contra vos adver-
per potentiam. 47 Si invaluerit apud vos manus adve- sus incedam, et percutiam vos septies propter pecca-
næ atque peregrini, et attenuatus frater tuus vendiderit ta vestra, 25 inducamque super vos gladium ultorem
se ei, aut cuiquam de stirpe ejus : 48 post venditionem fœderis mei. Cumque confugeritis in urbes, mittam
potest redimi. Qui voluerit ex fratribus suis, redimet pestilentiam in medio vestri, et trademini in manibus
eum, 49 et patruus, et patruelis, et consanguineus, et hostium, 26 postquam confregero baculum panis ve-
affinis. Sin autem et ipse potuerit, redimet se, 50 suppu- stri : ita ut decem mulieres in uno clibano coquant pa-
tatis dumtaxat annis a tempore venditionis suæ usque nes, et reddant eos ad pondus : et comedetis, et non
ad annum jubilæum : et pecunia, qua venditus fuerat, saturabimini.
juxta annorum numerum, et rationem mercenarii sup- 27
Sin autem nec per hæc audieritis me, sed ambula-
putata. 51 Si plures fuerint anni qui remanent usque ad
veritis contra me : 28 et ego incedam adversus vos in fu-
jubilæum, secundum hos reddet et pretium : 52 si pau-
rore contrario, et corripiam vos septem plagis propter
ci, ponet rationem cum eo juxta annorum numerum, et
peccata vestra : 29 ita ut comedatis carnes filiorum ve-
reddet emptori quod reliquum est annorum, 53 quibus
strorum et filiarum vestrarum. 30 Destruam excelsa ve-
ante servivit mercedibus imputatis : non affliget eum
stra, et simulacra confringam. Cadetis inter ruinas ido-
violenter in conspectu tuo. 54 Quod si per hæc redimi
lorum vestrorum, et abominabitur vos anima mea, 31 in
non potuerit, anno jubilæo egredietur cum liberis suis.
55 tantum ut urbes vestras redigam in solitudinem, et de-
Mei enim sunt servi filii Israël, quos eduxi de terra
serta faciam sanctuaria vestra, nec recipiam ultra odo-
Ægypti.
rem suavissimum. 32 Disperdamque terram vestram,
Ego Dominus Deus vester : non facietis vobis et stupebunt super ea inimici vestri, cum habitatores il-
26 idolum, et sculptile, nec titulos erigetis, nec insi-
gnem lapidem ponetis in terra vestra, ut adoretis eum.
lius fuerint. 33 Vos autem dispergam in gentes, et evagi-
nabo post vos gladium, eritque terra vestra deserta, et
Ego enim sum Dominus Deus vester. 2 Custodite sab- civitates vestræ dirutæ. 34 Tunc placebunt terræ sabba-
bata mea, et pavete ad sanctuarium meum. Ego Do- ta sua cunctis diebus solitudinis suæ : quando fueritis
minus. 3 Si in præceptis meis ambulaveritis, et manda- 35
in terra hostili, sabbatizabit, et requiescet in sabba-
ta mea custodieritis, et feceritis ea, dabo vobis pluvias tis solitudinis suæ, eo quod non requieverit in sabbatis
temporibus suis, 4 et terra gignet germen suum, et po- vestris quando habitabatis in ea. 36 Et qui de vobis re-
mis arbores replebuntur. 5 Apprehendet messium tri- manserint, dabo pavorem in cordibus eorum in regio-
tura vindemiam, et vindemia occupabit sementem : et nibus hostium, terrebit eos sonitus folii volantis, et ita
comedetis panem vestrum in saturitate, et absque pa- fugient quasi gladium : cadent, nullo persequente, 37 et
vore habitabitis in terra vestra. 6 Dabo pacem in finibus corruent singuli super fratres suos, quasi bella fugien-
vestris : dormietis, et non erit qui exterreat. Auferam tes, nemo vestrum inimicis audebit resistere. 38 Peribi-
malas bestias, et gladius non transibit terminos vestros. tis inter gentes, et hostilis vos terra consumet. 39 Quod
7
Persequemini inimicos vestros, et corruent coram vo- si et de iis aliqui remanserint, tabescent in iniquitatibus
bis. 8 Persequentur quinque de vestris centum alienos, suis, in terra inimicorum suorum, et propter peccata
et centum de vobis decem millia : cadent inimici vestri patrum suorum et sua affligentur : 40 donec confitean-
gladio in conspectu vestro. 9 Respiciam vos, et cresce- tur iniquitates suas, et majorum suorum, quibus præ-
re faciam : multiplicabimini, et firmabo pactum meum varicati sunt in me, et ambulaverunt ex adverso mihi.
vobiscum. 10 Comedetis vetustissima veterum, et ve- 41
Ambulabo igitur et ego contra eos, et inducam illos
tera novis supervenientibus projicietis. 11 Ponam ta- in terram hostilem, donec erubescat incircumcisa mens
bernaculum meum in medio vestri, et non abjiciet vos eorum : tunc orabunt pro impietatibus suis.
L EVITICUS 59

42 26
Et recordabor fœderis mei, quod pepigi cum Ja- Primogenita, quæ ad Dominum pertinent, nemo
cob, et Isaac, et Abraham. Terræ quoque memor ero : sanctificare poterit et vovere : sive bos, sive ovis fue-
43
quæ cum relicta fuerit ab eis, complacebit sibi in sab- rit, Domini sunt. 27 Quod si immundum est animal,
batis suis, patiens solitudinem propter illos. Ipsi vero redimet qui obtulit, juxta æstimationem tuam, et addet
rogabunt pro peccatis suis, eo quod abjecerint judicia quintam partem pretii : si redimere noluerit, vendetur
mea, et leges meas despexerint. 44 Et tamen etiam cum alteri quantocumque a te fuerit æstimatum. 28 Omne
essent in terra hostili, non penitus abjeci eos, neque sic quod Domino consecratur, sive homo fuerit, sive ani-
despexi ut consumerentur, et irritum facerent pactum mal, sive ager, non vendetur, nec redimi poterit. Qui-
meum cum eis. Ego enim sum Dominus Deus eorum, dquid semel fuerit consecratum, Sanctum sanctorum
45
et recordabor fœderis mei pristini, quando eduxi eos erit Domino : 29 et omnis consecratio, quæ offertur ab
de terra Ægypti in conspectu gentium, ut essem Deus homine, non redimetur, sed morte morietur.
30
eorum. Ego Dominus. Omnes decimæ terræ, sive de frugibus, sive de
Hæc sunt judicia atque præcepta et leges quas de- pomis arborum, Domini sunt, et illi sanctificantur.
31
dit Dominus inter se et filios Israël in monte Sinai per Si quis autem voluerit redimere decimas suas, ad-
manum Moysi. det quintam partem earum. 32 Omnium decimarum
bovis et ovis et capræ, quæ sub pastoris virga tran-
Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens :
27 2
Loquere filiis Israël, et dices ad eos : Homo
qui votum fecerit, et spoponderit Deo animam suam,
seunt, quidquid decimum venerit, sanctificabitur Do-
mino. 33 Non eligetur nec bonum nec malum, nec alte-
ro commutabitur, si quis mutaverit : et quod mutatum
sub æstimatione dabit pretium. 3 Si fuerit masculus a
est, et pro quo mutatum est, sanctificabitur Domino, et
vigesimo anno usque ad sexagesimum annum, dabit
non redimetur.
quinquaginta siclos argenti ad mensuram sanctuarii : 34
4 Hæc sunt præcepta, quæ mandavit Dominus
si mulier, triginta. 5 A quinto autem anno usque ad
Moysi ad filios Israël in monte Sinai.
vigesimum, masculus dabit viginti siclos : femina, de-
cem. 6 Ab uno mense usque ad annum quintum, pro
masculo dabuntur quinque sicli : pro femina, tres. 7 Se-
xagenarius et ultra masculus dabit quindecim siclos :
femina, decem. 8 Si pauper fuerit, et æstimationem red-
dere non valebit, stabit coram sacerdote : et quantum
ille æstimaverit, et viderit eum posse reddere, tantum
dabit.
9
Animal autem, quod immolari potest Domino, si
quis voverit, sanctum erit, 10 et mutari non poterit, id
est, nec melius malo, nec pejus bono : quod si mu-
taverit, et ipsum quod mutatum est, et illud pro quo
mutatum est, consecratum erit Domino. 11 Animal im-
mundum, quod immolari Domino non potest, si quis
voverit, adducetur ante sacerdotem : 12 qui judicans
utrum bonum an malum sit, statuet pretium. 13 Quod
si dare voluerit is qui offert, addet supra æstimationem
quintam partem.
14
Homo si voverit domum suam, et sanctificave-
rit Domino, considerabit eam sacerdos utrum bona an
mala sit, et juxta pretium, quod ab eo fuerit constitu-
tum, venundabitur : 15 sin autem ille qui voverat, vol-
uerit redimere eam, dabit quintam partem æstimatio-
nis supra, et habebit domum. 16 Quod si agrum pos-
sessionis suæ voverit, et consecraverit Domino, juxta
mensuram sementis æstimabitur pretium : si triginta
modiis hordei seritur terra, quinquaginta siclis venun-
detur argenti. 17 Si statim ab anno incipientis jubilæi
voverit agrum, quanto valere potest, tanto æstimabi-
tur. 18 Sin autem post aliquantum temporis, supputa-
bit sacerdos pecuniam juxta annorum, qui reliqui sunt,
numerum usque ad jubilæum, et detrahetur ex pretio.
19
Quod si voluerit redimere agrum ille qui voverat, ad-
det quintam partem æstimatæ pecuniæ, et possidebit
eum. 20 Sin autem noluerit redimere, sed alteri cuili-
bet fuerit venundatus, ultra eum qui voverat redimere
non poterit. 21 Quia cum jubilæi venerit dies, sanctifica-
tus erit Domino, et possessio consecrata ad jus pertinet
sacerdotum. 22 Si ager emptus est, et non de posses-
sione majorum sanctificatus fuerit Domino, 23 suppu-
tabit sacerdos juxta annorum numerum usque ad jubi-
læum, pretium : et dabit ille qui voverat eum, Domino.
24
In jubilæo autem revertetur ad priorem dominum,
qui vendiderat eum, et habuerat in sorte possessionis
suæ. 25 Omnis æstimatio siclo sanctuarii ponderabitur.
Siclus viginti obolos habet.
L IBER N UMERI lorum a vigesimo anno et supra, omnes qui poterant
ad bella procedere, 39 sexaginta duo millia septingenti.
40
De filiis Aser per generationes et familias ac domos
Locutusque est Dominus ad Moysen in deserto Si-
1 nai in tabernaculo fœderis, prima die mensis se-
cundi, anno altero egressionis eorum ex Ægypto, di-
cognationum suarum recensiti sunt per nomina singu-
lorum a vigesimo anno et supra, omnes qui poterant
ad bella procedere, 41 quadraginta millia et mille quin-
cens : 2 Tollite summam universæ congregationis filio-
genti. 42 De filiis Nephthali per generationes et familias
rum Israël per cognationes et domos suas, et nomina
ac domos cognationum suarum recensiti sunt nomini-
singulorum, quidquid sexus est masculini 3 a vigesimo
bus singulorum a vigesimo anno et supra, omnes qui
anno et supra, omnium virorum fortium ex Israël, et
poterant ad bella procedere, 43 quinquaginta tria millia
numerabitis eos per turmas suas, tu et Aaron. 4 Erunt-
quadringenti.
que vobiscum principes tribuum ac domorum in co-
44
gnationibus suis, 5 quorum ista sunt nomina : de Ru- Hi sunt, quos numeraverunt Moyses et Aaron, et
ben, Elisur, filius Sedeur ; 6 de Simeon, Salamiel filius duodecim principes Israël, singulos per domos cogna-
Surisaddai ; 7 de Juda, Nahasson filius Aminadab ; 8 de tionum suarum. 45 Fueruntque omnis numerus filio-
Issachar, Nathanaël filius Suar ; 9 de Zabulon, Eliab fi- rum Israël per domos et familias suas a vigesimo anno
lius Helon ; 10 filiorum autem Joseph, de Ephraim, Eli- et supra, qui poterant ad bella procedere, 46 sexcenta
sama filius Ammiud ; de Manasse, Gamaliel filius Pha- tria millia virorum quingenti quinquaginta.
dassur ; 11 de Benjamin, Abidan filius Gedeonis ; 12 de 47
Levitæ autem in tribu familiarum suarum non sunt
Dan, Ahiezer filius Ammisaddai ; 13 de Aser, Phegiel numerati cum eis. 48 Locutusque est Dominus ad Moy-
filius Ochran ; 14 de Gad, Eliasaph filius Duel ; 15 de sen, dicens : 49 Tribum Levi noli numerare, neque po-
Nephthali, Ahira filius Enan. 16 Hi nobilissimi princi- nes summam eorum cum filiis Israël : 50 sed consti-
pes multitudinis per tribus et cognationes suas, et ca- tue eos super tabernaculum testimonii et cuncta vasa
pita exercitus Israël, 17 quos tulerunt Moyses et Aaron ejus, et quidquid ad cæremonias pertinet. Ipsi porta-
cum omni vulgi multitudine : 18 et congregaverunt pri- bunt tabernaculum et omnia utensilia ejus : et erunt
mo die mensis secundi, recensentes eos per cognatio- in ministerio, ac per gyrum tabernaculi metabuntur.
51
nes, et domos, ac familias, et capita, et nomina singu- Cum proficiscendum fuerit, deponent Levitæ taber-
lorum a vigesimo anno et supra, 19 sicut præceperat naculum ; cum castrametandum, erigent. Quisquis ex-
Dominus Moysi. Numeratique sunt in deserto Sinai. ternorum accesserit, occidetur. 52 Metabuntur autem
20
De Ruben primogenito Israëlis per generationes et castra filii Israël unusquisque per turmas et cuneos at-
familias ac domos suas, et nomina capitum singulo- que exercitum suum. 53 Porro Levitæ per gyrum taber-
rum, omne quod sexus est masculini a vigesimo anno naculi figent tentoria, ne fiat indignatio super multi-
et supra, procedentium ad bellum, 21 quadraginta sex tudinem filiorum Israël, et excubabunt in custodiis ta-
millia quingenti. 22 De filiis Simeon per generationes et bernaculi testimonii. 54 Fecerunt ergo filii Israël juxta
familias ac domos cognationum suarum recensiti sunt omnia quæ præceperat Dominus Moysi.
per nomina et capita singulorum, omne quod sexus est
Locutusque est Dominus ad Moysen et Aaron, di-
masculini a vigesimo anno et supra, procedentium ad
bellum, 23 quinquaginta novem millia trecenti. 24 De 2 cens : 2 Singuli per turmas, signa, atque vexilla,
et domos cognationum suarum, castrametabuntur fi-
filiis Gad per generationes et familias ac domos cogna-
tionum suarum recensiti sunt per nomina singulorum lii Israël, per gyrum tabernaculi fœderis. 3 Ad orien-
a viginti annis et supra, omnes qui ad bella procede- tem Judas figet tentoria per turmas exercitus sui : erit-
rent, 25 quadraginta quinque millia sexcenti quinqua- que princeps filiorum ejus Nahasson filius Aminadab.
4
ginta. 26 De filiis Juda per generationes et familias ac Et omnis de stirpe ejus summa pugnantium, septua-
domos cognationum suarum, per nomina singulorum ginta quatuor millia sexcenti. 5 Juxta eum castrame-
a vigesimo anno et supra, omnes qui poterant ad bella tati sunt de tribu Issachar, quorum princeps fuit Na-
procedere, 27 recensiti sunt septuaginta quatuor millia thanaël filius Suar. 6 Et omnis numerus pugnatorum
sexcenti. 28 De filiis Issachar, per generationes et fami- ejus quinquaginta quatuor millia quadringenti. 7 In tri-
lias ac domos cognationum suarum, per nomina sin- bu Zabulon princeps fuit Eliab filius Helon. 8 Omnis
gulorum a vigesimo anno et supra, omnes qui ad bel- de stirpe ejus exercitus pugnatorum, quinquaginta sep-
la procederent, 29 recensiti sunt quinquaginta quatuor tem millia quadringenti. 9 Universi qui in castris Judæ
millia quadringenti. 30 De filiis Zabulon per generatio- enumerati sunt, fuerunt centum octoginta sex millia
nes et familias ac domos cognationum suarum recensiti quadringenti : et per turmas suas primi egredientur.
10
sunt per nomina singulorum a vigesimo anno et supra, In castris filiorum Ruben ad meridianam plagam
omnes qui poterant ad bella procedere, 31 quinquaginta erit princeps Elisur filius Sedeur. 11 Et cunctus exer-
septem millia quadringenti. 32 De filiis Joseph, filiorum citus pugnatorum ejus qui numerati sunt, quadragin-
Ephraim per generationes et familias ac domos cogna- ta sex millia quingenti. 12 Juxta eum castrametati sunt
tionum suarum recensiti sunt per nomina singulorum de tribu Simeon : quorum princeps fuit Salamiel filius
a vigesimo anno et supra, omnes qui poterant ad bella Surisaddai. 13 Et cunctus exercitus pugnatorum ejus
procedere, 33 quadraginta millia quingenti. 34 Porro fi- qui numerati sunt, quinquaginta novem millia trecen-
liorum Manasse per generationes et familias ac domos ti. 14 In tribu Gad princeps fuit Eliasaph filius Duel.
15
cognationum suarum recensiti sunt per nomina singu- Et cunctus exercitus pugnatorum ejus, qui numerati
lorum a viginti annis et supra, omnes qui poterant ad sunt, quadraginta quinque millia sexcenti quinquagin-
bella procedere, 35 triginta duo millia ducenti. 36 De fi- ta. 16 Omnes qui recensiti sunt in castris Ruben, cen-
liis Benjamin per generationes et familias ac domos co- tum quinquaginta millia et mille quadringenti quin-
gnationum suarum recensiti sunt nominibus singulo- quaginta per turmas suas : in secundo loco proficiscen-
rum a vigesimo anno et supra, omnes qui poterant ad tur. 17 Levabitur autem tabernaculum testimonii per
bella procedere, 37 triginta quinque millia quadringen- officia Levitarum, et turmas eorum : quomodo erige-
ti. 38 De filiis Dan per generationes et familias ac domos tur, ita et deponetur. Singuli per loca et ordines suos
cognationum suarum recensiti sunt nominibus singu- proficiscentur.
N UMERI 61

18
Ad occidentalem plagam erunt castra filiorum tus est populus sexus masculini ab uno mense et supra,
Ephraim, quorum princeps fuit Elisama filius Am- septem millia quingenti. 23 Hi post tabernaculum me-
miud. 19 Cunctus exercitus pugnatorum ejus, qui nu- tabuntur ad occidentem, 24 sub principe Eliasaph filio
merati sunt, quadraginta millia quingenti. 20 Et cum Laël. 25 Et habebunt excubias in tabernaculo fœderis,
26
eis tribus filiorum Manasse, quorum princeps fuit Ga- ipsum tabernaculum et operimentum ejus, tentorium
maliel filius Phadassur. 21 Cunctusque exercitus pu- quod trahitur ante fores tecti fœderis, et cortinas atrii :
gnatorum ejus, qui numerati sunt, triginta duo mil- tentorium quoque quod appenditur in introitu atrii ta-
lia ducenti. 22 In tribu filiorum Benjamin princeps fuit bernaculi, et quidquid ad ritum altaris pertinet, funes
Abidan filius Gedeonis. 23 Et cunctus exercitus pugna- tabernaculi et omnia utensilia ejus. 27 Cognatio Caath
torum ejus, qui recensiti sunt, triginta quinque millia habebit populos Amramitas et Jesaaritas et Hebronitas
quadringenti. 24 Omnes qui numerati sunt in castris et Ozielitas. Hæ sunt familiæ Caathitarum recensitæ
Ephraim, centum octo millia centum per turmas suas : per nomina sua. 28 Omnes generis masculini ab uno
tertii proficiscentur. mense et supra, octo millia sexcenti habebunt excubias
25
Ad aquilonis partem castrametati sunt filii Dan : sanctuarii, 29 et castrametabuntur ad meridianam pla-
quorum princeps fuit Ahiezer filius Ammisaddai. gam. 30 Princepsque eorum erit Elisaphan filius Oziel :
26 31
Cunctus exercitus pugnatorum ejus, qui numerati et custodient arcam, mensamque et candelabrum, al-
sunt, sexaginta duo millia septingenti. 27 Juxta eum taria et vasa sanctuarii, in quibus ministratur, et ve-
fixere tentoria de tribu Aser : quorum princeps fuit lum, cunctamque hujuscemodi supellectilem. 32 Prin-
Phegiel filius Ochran. 28 Cunctus exercitus pugna- ceps autem principum Levitarum Eleazar filius Aaron
torum ejus, qui numerati sunt, quadraginta millia et sacerdotis, erit super excubitores custodiæ sanctuarii.
33
mille quingenti. 29 De tribu filiorum Nephthali prin- At vero de Merari erunt populi Moholitæ et Musitæ
ceps fuit Ahira filius Enan. 30 Cunctus exercitus pu- recensiti per nomina sua : 34 omnes generis masculini
gnatorum ejus, quinquaginta tria millia quadringenti. ab uno mense et supra, sex millia ducenti. 35 Princeps
31
Omnes qui numerati sunt in castris Dan, fuerunt cen- eorum Suriel filius Abihaiel : in plaga septentrionali
tum quinquaginta septem millia sexcenti : et novissimi castrametabuntur. 36 Erunt sub custodia eorum tabu-
proficiscentur. læ tabernaculi et vectes, et columnæ ac bases earum,
32
Hic numerus filiorum Israël, per domos cognatio- et omnia quæ ad cultum hujuscemodi pertinent : 37 co-
num suarum et turmas divisi exercitus, sexcenta tria lumnæque atrii per circuitum cum basibus suis, et pa-
millia quingenti quinquaginta. 33 Levitæ autem non xilli cum funibus. 38 Castrametabuntur ante tabernacu-
sunt numerati inter filios Israël : sic enim præceperat lum fœderis, id est, ad orientalem plagam, Moyses et
Dominus Moysi. 34 Feceruntque filii Israël juxta om- Aaron cum filiis suis, habentes custodiam sanctuarii in
nia quæ mandaverat Dominus. Castrametati sunt per medio filiorum Israël. Quisquis alienus accesserit, mo-
turmas suas, et profecti per familias ac domos patrum rietur. 39 Omnes Levitæ, quos numeraverunt Moyses
suorum. et Aaron juxta præceptum Domini per familias suas in
genere masculino a mense uno et supra, fuerunt viginti
Hæ sunt generationes Aaron et Moysi in die qua lo-
3 cutus est Dominus ad Moysen in monte Sinai. 2 Et
hæc nomina filiorum Aaron : primogenitus ejus Na-
duo millia.
40
Et ait Dominus ad Moysen : Numera primogenitos
sexus masculini de filiis Israël ab uno mense et supra,
dab, deinde Abiu, et Eleazar, et Ithamar. 3 Hæc nomina
et habebis summam eorum. 41 Tollesque Levitas mihi
filiorum Aaron sacerdotum qui uncti sunt, et quorum
pro omni primogenito filiorum Israël : ego sum Domi-
repletæ et consecratæ manus ut sacerdotio fungeren-
nus : et pecora eorum pro universis primogenitis pe-
tur. 4 Mortui sunt enim Nadab et Abiu cum offerrent
corum filiorum Israël. 42 Recensuit Moyses, sicut præ-
ignem alienum in conspectu Domini in deserto Sinai,
ceperat Dominus, primogenitos filiorum Israël : 43 et
absque liberis : functique sunt sacerdotio Eleazar et
fuerunt masculi per nomina sua, a mense uno et supra,
Ithamar coram Aaron patre suo. 5 Locutusque est Do-
viginti duo millia ducenti septuaginta tres. 44 Locutus-
minus ad Moysen, dicens : 6 Applica tribum Levi, et
que est Dominus ad Moysen, dicens : 45 Tolle Levitas
fac stare in conspectu Aaron sacerdotis ut ministrent ei,
pro primogenitis filiorum Israël, et pecora Levitarum
et excubent, 7 et observent quidquid ad cultum perti-
pro pecoribus eorum, eruntque Levitæ mei. Ego sum
net multitudinis coram tabernaculo testimonii, 8 et cu-
Dominus. 46 In pretio autem ducentorum septuaginta
stodiant vasa tabernaculi, servientes in ministerio ejus.
9 trium, qui excedunt numerum Levitarum de primoge-
Dabisque dono Levitas 10 Aaron et filiis ejus, quibus
nitis filiorum Israël, 47 accipies quinque siclos per sin-
traditi sunt a filiis Israël. Aaron autem et filios ejus
gula capita ad mensuram sanctuarii (siclus habet vigin-
constitues super cultum sacerdotii. Externus, qui ad
ti obolos) : 48 dabisque pecuniam Aaron et filiis ejus
ministrandum accesserit, morietur. 11 Locutusque est
pretium eorum qui supra sunt. 49 Tulit igitur Moyses
Dominus ad Moysen, dicens : 12 Ego tuli Levitas a filiis
pecuniam eorum, qui fuerant amplius, et quos redeme-
Israël pro omni primogenito, qui aperit vulvam in filiis
rant a Levitis, 50 pro primogenitis filiorum Israël, mil-
Israël, eruntque Levitæ mei. 13 Meum est enim omne
le trecentorum sexaginta quinque siclorum juxta pon-
primogenitum : ex quo percussi primogenitos in terra
dus sanctuarii : 51 et dedit eam Aaron et filiis ejus juxta
Ægypti, sanctificavi mihi quidquid primum nascitur in
verbum quod præceperat sibi Dominus.
Israël : ab homine usque ad pecus, mei sunt. Ego Do-
minus. 14 Locutusque est Dominus ad Moysen in de- Locutusque est Dominus ad Moysen et Aaron, di-
serto Sinai, dicens : 15 Numera filios Levi per domos
patrum suorum et familias, omnem masculum ab uno
4 cens : 2 Tolle summam filiorum Caath de medio Le-
vitarum per domos et familias suas, 3 a trigesimo anno
mense et supra. 16 Numeravit Moyses, ut præceperat et supra, usque ad quinquagesimum annum, omnium
Dominus, 17 et inventi sunt filii Levi per nomina sua, qui ingrediuntur ut stent et ministrent in tabernaculo
Gerson et Caath et Merari. 18 Filii Gerson : Lebni et Se- fœderis. 4 Hic est cultus filiorum Caath : tabernaculum
mei. 19 Filii Caath : Amram et Jesaar, Hebron et Oziel. fœderis, et Sanctum sanctorum 5 ingredientur Aaron
20
Filii Merari : Moholi et Musi. 21 De Gerson fuere fa- et filii ejus, quando movenda sunt castra, et deponent
miliæ duæ, Lebnitica, et Semeitica : 22 quarum numera- velum quod pendet ante fores, involventque eo arcam
62 N UMERI

testimonii, 6 et operient rursum velamine janthinarum cipes synagogæ filios Caath per cognationes et domos
pellium, extendentque desuper pallium totum hyacin- patrum suorum, 35 a triginta annis et supra, usque ad
thinum, et inducent vectes. 7 Mensam quoque propo- annum quinquagesimum, omnes qui ingrediuntur ad
sitionis involvent hyacinthino pallio, et ponent cum ea ministerium tabernaculi fœderis : 36 et inventi sunt duo
thuribula et mortariola, cyathos et crateras ad liba fun- millia septingenti quinquaginta. 37 Hic est numerus po-
denda : panes semper in ea erunt : 8 extendentque de- puli Caath qui intrant tabernaculum fœderis : hos nu-
super pallium coccineum, quod rursum operient vela- meravit Moyses et Aaron juxta sermonem Domini per
mento janthinarum pellium, et inducent vectes. 9 Su- manum Moysi. 38 Numerati sunt et filii Gerson per co-
ment et pallium hyacinthinum, quo operient candela- gnationes et domos patrum suorum, 39 a triginta annos
brum cum lucernis et forcipibus suis et emunctoriis et et supra, usque ad quinquagesimum annum, omnes
cunctis vasis olei, quæ ad concinnandas lucernas ne- qui ingrediuntur ut ministrent in tabernaculo fœderis :
cessaria sunt : 10 et super omnia ponent operimentum 40
et inventi sunt duo millia sexcenti triginta. 41 Hic est
janthinarum pellium, et inducent vectes. 11 Necnon populus Gersonitarum, quos numeraverunt Moyses et
et altare aureum involvent hyacinthino vestimento, et Aaron juxta verbum Domini. 42 Numerati sunt et filii
extendent desuper operimentum janthinarum pellium, Merari per cognationes et domos patrum suorum, 43 a
inducentque vectes. 12 Omnia vasa, quibus ministratur triginta annis et supra, usque ad annum quinquagesi-
in sanctuario, involvent hyacinthino pallio, et exten- mum, omnes qui ingrediuntur ad explendos ritus ta-
dent desuper operimentum janthinarum pellium, in- bernaculi fœderis : 44 et inventi sunt tria millia ducenti.
ducentque vectes. 13 Sed et altare mundabunt cinere, 45
Hic est numerus filiorum Merari, quos recensuerunt
et involvent illud purpureo vestimento, 14 ponentque Moyses et Aaron juxta imperium Domini per manum
cum eo omnia vasa, quibus in ministerio ejus utuntur, Moysi. 46 Omnes qui recensiti sunt de Levitis, et quos
id est, ignium receptacula, fuscinulas ac tridentes, un- recenseri fecit ad nomen Moyses et Aaron, et princi-
cinos et batilla. Cuncta vasa altaris operient simul vela- pes Israël per cognationes et domos patrum suorum,
mine janthinarum pellium, et inducent vectes. 15 Cum- 47
a triginta annis et supra, usque ad annum quinqua-
que involverint Aaron et filii ejus sanctuarium et omnia gesimum, ingredientes ad ministerium tabernaculi, et
vasa ejus in commotione castrorum, tunc intrabunt filii onera portanda, 48 fuerunt simul octo millia quingenti
Caath ut portent involuta : et non tangent vasa sanc- octoginta. 49 Juxta verbum Domini recensuit eos Moy-
tuarii, ne moriantur. Ista sunt onera filiorum Caath in ses, unumquemque juxta officium et onera sua, sicut
tabernaculo fœderis : 16 super quos erit Eleazar filius præceperat ei Dominus.
Aaron sacerdotis, ad cujus curam pertinet oleum ad
Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens : 2 Præ-
concinnandas lucernas, et compositionis incensum, et
sacrificium, quod semper offertur, et oleum unctionis,
5 cipe filiis Israël, ut ejiciant de castris omnem lepro-
sum, et qui semine fluit, pollutusque est super mor-
et quidquid ad cultum tabernaculi pertinet, omnium-
tuo : 3 tam masculum quam feminam ejicite de castris,
que vasorum, quæ in sanctuario sunt. 17 Locutusque
ne contaminent ea cum habitaverint vobiscum. 4 Fece-
est Dominus ad Moysen et Aaron, dicens : 18 Nolite
runtque ita filii Israël, et ejecerunt eos extra castra, sicut
perdere populum Caath de medio Levitarum : 19 sed
locutus erat Dominus Moysi. 5 Locutusque est Domi-
hoc facite eis, ut vivant, et non moriantur, si tetigerint
nus ad Moysen, dicens : 6 Loquere ad filios Israël : Vir,
Sancta sanctorum. Aaron et filii ejus intrabunt, ipsique
sive mulier, cum fecerint ex omnibus peccatis, quæ so-
disponent opera singulorum, et divident quid portare
lent hominibus accidere, et per negligentiam transgres-
quis debeat. 20 Alii nulla curiositate videant quæ sunt
si fuerint mandatum Domini, atque deliquerint, 7 con-
in sanctuario priusquam involvantur, alioquin morien-
fitebuntur peccatum suum, et reddent ipsum caput,
tur. 21 Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens :
22 quintamque partem desuper, ei in quem peccaverint.
Tolle summam etiam filiorum Gerson per domos ac 8
Sin autem non fuerit qui recipiat, dabunt Domino, et
familias et cognationes suas, 23 a triginta annis et su-
erit sacerdotis, excepto ariete, qui offertur pro expiatio-
pra, usque ad annos quinquaginta. Numera omnes
ne, ut sit placabilis hostia. 9 Omnes quoque primitiæ,
qui ingrediuntur et ministrant in tabernaculo fœderis.
24 quas offerunt filii Israël, ad sacerdotem pertinent : 10 et
Hoc est officium familiæ Gersonitarum, 25 ut portent
quidquid in sanctuarium offertur a singulis, et traditur
cortinas tabernaculi et tectum fœderis, operimentum
manibus sacerdotis, ipsius erit.
aliud, et super omnia velamen janthinum tentorium- 11
Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens :
que quod pendet in introitu tabernaculi fœderis, 26 cor- 12
Loquere ad filios Israël, et dices ad eos : Vir cujus
tinas atrii, et velum in introitu quod est ante tabernacu-
uxor erraverit, maritumque contemnens 13 dormierit
lum. Omnia quæ ad altare pertinent, funiculos, et vasa
cum altero viro, et hoc maritus deprehendere non qui-
ministerii, 27 jubente Aaron et filiis ejus, portabunt filii
verit, sed latet adulterium, et testibus argui non potest,
Gerson : et scient singuli cui debeant oneri mancipari.
28 quia non est inventa in stupro : 14 si spiritus zelotypiæ
Hic est cultus familiæ Gersonitarum in tabernaculo
concitaverit virum contra uxorem suam, quæ vel pol-
fœderis, eruntque sub manu Ithamar filii Aaron sacer-
luta est, vel falsa suspicione appetitur : 15 adducet eam
dotis. 29 Filios quoque Merari per familias et domos
ad sacerdotem, et offeret oblationem pro illa, decimam
patrum suorum recensebis, 30 a triginta annis et supra,
partem sati farinæ hordeaceæ : non fundet super eam
usque ad annos quinquaginta, omnes qui ingrediuntur
oleum, nec imponet thus : quia sacrificium zelotypiæ
ad officium ministerii sui et cultum fœderis testimonii.
31 est, et oblatio investigans adulterium. 16 Offeret igitur
Hæc sunt onera eorum : portabunt tabulas taberna-
eam sacerdos, et statuet coram Domino, 17 assumetque
culi et vectes ejus, columnas ac bases earum, 32 colum-
aquam sanctam in vase fictili, et pauxillum terræ de pa-
nas quoque atrii per circuitum cum basibus et paxillis
vimento tabernaculi mittet in eam. 18 Cumque steterit
et funibus suis. Omnia vasa et supellectilem ad nume-
mulier in conspectu Domini, discooperiet caput ejus, et
rum accipient, sicque portabunt. 33 Hoc est officium fa-
ponet super manus illius sacrificium recordationis, et
miliæ Meraritarum et ministerium in tabernaculo fœ-
oblationem zelotypiæ : ipse autem tenebit aquas ama-
deris : eruntque sub manu Ithamar filii Aaron sacer-
rissimas, in quibus cum execratione maledicta conges-
dotis. 34 Recensuerunt igitur Moyses et Aaron et prin-
sit. 19 Adjurabitque eam, et dicet : Si non dormivit vir
N UMERI 63

alienus tecum, et si non polluta es deserto mariti thoro, more debentur. 18 Tunc radetur nazaræus ante ostium
non te nocebunt aquæ istæ amarissimæ, in quas ma- tabernaculi fœderis cæsarie consecrationis suæ : tollet-
ledicta congessi. 20 Sin autem declinasti a viro tuo, at- que capillos ejus, et ponet super ignem, qui est suppo-
que polluta es, et concubuisti cum altero viro : 21 his situs sacrificio pacificorum : 19 et armum coctum arie-
maledictionibus subjacebis : det te Dominus in male- tis, tortamque absque fermento unam de canistro, et
dictionem, exemplumque cunctorum in populo suo : laganum azymum unum, et tradet in manus nazaræi,
putrescere faciat femur tuum, et tumens uterus tuus di- postquam rasum fuerit caput ejus. 20 Susceptaque rur-
srumpatur. 22 Ingrediantur aquæ maledictæ in ventrem sum ab eo, elevabit in conspectu Domini : et sanctifi-
tuum, et utero tumescente putrescat femur. Et respon- cata sacerdotis erunt, sicut pectusculum, quod separa-
debit mulier : Amen, amen. 23 Scribetque sacerdos in ri jussum est, et femur. Post hæc, potest bibere naza-
libello ista maledicta, et delebit ea aquis amarissimis, ræus vinum. 21 Ista est lex nazaræi, cum voverit obla-
in quas maledicta congessit, 24 et dabit ei bibere. Quas tionem suam Domino tempore consecrationis suæ, ex-
cum exhauserit, 25 tollet sacerdos de manu ejus sacrifi- ceptis his, quæ invenerit manus ejus : juxta quod men-
cium zelotypiæ, et elevabit illud coram Domino, impo- te devoverat, ita faciet ad perfectionem sanctificationis
netque illud super altare, ita dumtaxat ut prius : 26 pu- suæ.
22
gillum sacrificii tollat de eo, quod offertur, et incendat Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens :
23
super altare : et sic potum det mulieri aquas amarissi- Loquere Aaron et filiis ejus : Sic benedicetis filiis
mas. 27 Quas cum biberit, si polluta est, et contempto Israël, et dicetis eis : 24 Benedicat tibi Dominus, et cu-
viro adulterii rea, pertransibunt eam aquæ maledictio- stodiat te. 25 Ostendat Dominus faciem suam tibi, et
nis, et inflato ventre, computrescet femur : eritque mu- misereatur tui. 26 Convertat Dominus vultum suum ad
lier in maledictionem, et in exemplum omni populo. te, et det tibi pacem. 27 Invocabuntque nomen meum
28
Quod si polluta non fuerit, erit innoxia, et faciet li- super filios Israël, et ego benedicam eis.
beros. 29 Ista est lex zelotypiæ. Si declinaverit mulier
Factum est autem in die qua complevit Moyses ta-
a viro suo, et si polluta fuerit, 30 maritusque zelotypiæ
spiritu concitatus adduxerit eam in conspectu Domi-
7 bernaculum, et erexit illud, unxitque et sanctifica-
vit cum omnibus vasis suis, altare similiter et omnia
ni, et fecerit ei sacerdos juxta omnia quæ scripta sunt :
31 vasa ejus : 2 obtulerunt principes Israël et capita fami-
maritus absque culpa erit, et illa recipiet iniquitatem
liarum, qui erant per singulas tribus, præfectique eo-
suam.
rum, qui numerati fuerant, 3 munera coram Domino
Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens : 2 Lo- sex plaustra tecta cum duodecim bobus. Unum plau-
6 quere ad filios Israël, et dices ad eos : Vir, sive mu-
lier, cum fecerint votum ut sanctificentur, et se volue-
strum obtulere duo duces, et unum bovem singuli, ob-
tuleruntque ea in conspectu tabernaculi. 4 Ait autem
rint Domino consecrare : 3 a vino, et omni quod ine- Dominus ad Moysen : 5 Suscipe ab eis ut serviant in
briare potest, abstinebunt. Acetum ex vino, et ex qua- ministerio tabernaculi, et trades ea Levitis juxta ordi-
libet alia potione, et quidquid de uva exprimitur, non nem ministerii sui. 6 Itaque cum suscepisset Moyses
bibent : uvas recentes siccasque non comedent 4 cunc- plaustra et boves, tradidit eos Levitis. 7 Duo plaustra et
tis diebus quibus ex voto Domino consecrantur : qui- quatuor boves dedit filiis Gerson, juxta id quod habe-
dquid ex vinea esse potest, ab uva passa usque ad aci- bant necessarium. 8 Quatuor alia plaustra et octo boves
num non comedent. 5 Omni tempore separationis suæ dedit filiis Merari secundum officia et cultum suum,
novacula non transibit per caput ejus usque ad comple- sub manu Ithamar filii Aaron sacerdotis. 9 Filiis autem
tum diem, quo Domino consecratur. Sanctus erit, cre- Caath non dedit plaustra et boves : quia in sanctuario
scente cæsarie capitis ejus. 6 Omni tempore consecra- serviunt, et onera propriis portant humeris.
tionis suæ, super mortuum non ingredietur, 7 nec super 10
Igitur obtulerunt duces in dedicationem altaris, die
patris quidem et matris et fratris sororisque funere con- qua unctum est, oblationem suam ante altare. 11 Dixit-
taminabitur, quia consecratio Dei sui super caput ejus que Dominus ad Moysen : Singuli duces per singulos
est. 8 Omnibus diebus separationis suæ sanctus erit dies offerant munera in dedicationem altaris. 12 Pri-
Domino. 9 Sin autem mortuus fuerit subito quispiam mo die obtulit oblationem suam Nahasson filius Ami-
coram eo, polluetur caput consecrationis ejus : quod nadab de tribu Juda : 13 fueruntque in ea acetabulum
radet illico in eadem die purgationis suæ, et rursum argenteum pondo centum triginta siclorum, phiala ar-
septima. 10 In octava autem die offeret duos turtures, gentea habens septuaginta siclos, juxta pondus sanc-
vel duos pullos columbæ sacerdoti in introitu fœderis tuarii, utrumque plenum simila conspersa oleo in sa-
testimonii. 11 Facietque sacerdos unum pro peccato, et crificium : 14 mortariolum ex decem siclis aureis ple-
alterum in holocaustum, et deprecabitur pro eo, quia num incenso : 15 bovem de armento, et arietem, et
peccavit super mortuo : sanctificabitque caput ejus in agnum anniculum in holocaustum : 16 hircumque pro
die illo : 12 et consecrabit Domino dies separationis il- peccato : 17 et in sacrificio pacificorum boves duos, arie-
lius, offerens agnum anniculum pro peccato : ita tamen tes quinque, hircos quinque, agnos anniculos quinque.
ut dies priores irriti fiant, quoniam polluta est sancti- Hæc est oblatio Nahasson filii Aminadab. 18 Secun-
ficatio ejus. 13 Ista est lex consecrationis. Cum dies, do die obtulit Nathanaël filius Suar, dux de tribu Issa-
quos ex voto decreverat, complebuntur, adducet eum char, 19 acetabulum argenteum appendens centum tri-
ad ostium tabernaculi fœderis, 14 et offeret oblationes ginta siclos, phialam argenteam habentem septuagin-
ejus Domino, agnum anniculum immaculatum in ho- ta siclos, juxta pondus sanctuarii, utrumque plenum
locaustum, et ovem anniculam immaculatam pro pec- simila conspersa oleo in sacrificium : 20 mortariolum
cato, et arietem immaculatum, hostiam pacificam, 15 ca- aureum habens decem siclos plenum incenso : 21 bo-
nistrum quoque panum azymorum qui conspersi sint vem de armento, et arietem, et agnum anniculum in
oleo, et lagana absque fermento uncta oleo, ac libamina holocaustum : 22 hircumque pro peccato : 23 et in sa-
singulorum : 16 quæ offeret sacerdos coram Domino, et crificio pacificorum boves duos, arietes quinque, hir-
faciet tam pro peccato, quam in holocaustum. 17 Arie- cos quinque, agnos anniculos quinque. Hæc fuit obla-
tem vero immolabit hostiam pacificam Domino, offe- tio Nathanaël filii Suar. 24 Tertio die princeps filiorum
rens simul canistrum azymorum, et libamenta quæ ex Zabulon, Eliab filius Helon, 25 obtulit acetabulum ar-
64 N UMERI

genteum appendens centum triginta siclos, phialam ar- censo : 63 bovem de armento, et arietem, et agnum an-
genteam habentem septuaginta siclos, ad pondus sanc- niculum in holocaustum : 64 hircumque pro peccato :
65
tuarii, utrumque plenum similia conspersa oleo in sa- et in hostias pacificorum boves duos, arietes quin-
crificium : 26 mortariolum aureum appendens decem que, hircos quinque, agnos anniculos quinque. Hæc
siclos, plenum incenso : 27 bovem de armento, et arie- fuit oblatio Abidan filii Gedeonis. 66 Die decimo prin-
tem, et agnum anniculum in holocaustum : 28 hircum- ceps filiorum Dan, Ahiezer filius Ammisaddai, 67 ob-
que pro peccato : 29 et in sacrificio pacificorum boves tulit acetabulum argenteum appendens centum trigin-
duos, arietes quinque, hircos quinque, agnos anniculos ta siclos, phialam argenteam habentem septuaginta si-
quinque. Hæc est oblatio Eliab filii Helon. 30 Die quar- clos, ad pondus sanctuarii, utrumque plenum simila
to princeps filiorum Ruben, Elisur filius Sedeur, 31 ob- conspersa oleo in sacrificum : 68 mortariolum aureum
tulit acetabulum argenteum appendens centum trigin- appendens decem siclos, plenum incenso : 69 bovem de
ta siclos, phialam argenteam habentem septuaginta si- armento, et arietem, et agnum anniculum in holocau-
clos, ad pondus sanctuarii, utrumque plenum simila stum : 70 hircumque pro peccato : 71 et in hostias paci-
conspersa oleo in sacrificum : 32 mortariolum aureum ficorum boves duos, arietes quinque, hircos quinque,
appendens decem siclos, plenum incenso : 33 bovem agnos anniculos quinque. Hæc fuit oblatio Ahiezer
de armento, et arietem, et agnum anniculum in holo- filii Ammisaddai. 72 Die undecimo princeps filiorum
caustum : 34 hircumque pro peccato : 35 et in hostias Aser, Phegiel filius Ochran, 73 obtulit acetabulum ar-
pacificorum boves duos, arietes quinque, hircos quin- genteum appendens centum triginta siclos, phialam ar-
que, agnos anniculos quinque. Hæc fuit oblatio Elisur genteam habentem septuaginta siclos, ad pondus sanc-
filii Sedeur. 36 Die quinto princeps filiorum Simeon, tuarii, utrumque plenum simila conspersa oleo in sa-
Salamiel filius Surisaddai, 37 obtulit acetabulum argen- crificum : 74 mortariolum aureum appendens decem
teum appendens centum triginta siclos, phialam argen- siclos, plenum incenso : 75 bovem de armento, et arie-
team habentem septuaginta siclos, ad pondus sanctua- tem, et agnum anniculum in holocaustum : 76 hircum-
rii, utrumque plenum simila conspersa oleo in sacri- que pro peccato : 77 et in hostias pacificorum boves
ficum : 38 mortariolum aureum appendens decem si- duos, arietes quinque, hircos quinque, agnos anniculos
clos, plenum incenso : 39 bovem de armento, et arie- quinque. Hæc fuit oblatio Phegiel filii Ochran. 78 Die
tem, et agnum anniculum in holocaustum : 40 hircum- duodecimo princeps filiorum Nephthali, Ahira filius
que pro peccato : 41 et in hostias pacificorum boves Enan, 79 obtulit acetabulum argenteum appendens cen-
duos, arietes quinque, hircos quinque, agnos annicu- tum triginta siclos, phialam argenteam habentem sep-
los quinque. Hæc fuit oblatio Salamiel filii Surisad- tuaginta siclos, ad pondus sanctuarii, utrumque ple-
dai. 42 Die sexto princeps filiorum Gad, Eliasaph filius num simila oleo conspersa in sacrificum : 80 mortario-
Duel, 43 obtulit acetabulum argenteum appendens cen- lum aureum appendens decem siclos, plenum incenso :
81
tum triginta siclos, phialam argenteam habentem sep- bovem de armento, et arietem, et agnum anniculum
tuaginta siclos, ad pondus sanctuarii, utrumque ple- in holocaustum : 82 hircumque pro peccato : 83 et in ho-
num simila conspersa oleo in sacrificum : 44 mortario- stias pacificorum boves duos, arietes quinque, hircos
lum aureum appendens decem siclos, plenum incen- quinque, agnos anniculos quinque. Hæc fuit oblatio
so : 45 bovem de armento, et arietem, et agnum an- Ahira filii Enan.
niculum in holocaustum : 46 hircumque pro peccato : 84
47 Hæc in dedicatione altaris oblata sunt a principi-
et in hostias pacificorum boves duos, arietes quin-
bus Israël, in die qua consecratum est : acetabula ar-
que, hircos quinque, agnos anniculos quinque. Hæc
gentea duodecim : phialæ argenteæ duodecim : mor-
fuit oblatio Eliasaph filii Duel. 48 Die septimo prin-
tariola aurea duodecim : 85 ita ut centum triginta si-
ceps filiorum Ephraim, Elisama filius Ammiud, 49 ob-
clos argenti haberet unum acetabulum, et septuaginta
tulit acetabulum argenteum appendens centum trigin-
siclos haberet una phiala : id est, in commune vasorum
ta siclos, phialam argenteam habentem septuaginta si-
omnium ex argento sicli duo millia quadringenti, pon-
clos, ad pondus sanctuarii, utrumque plenum simila
dere sanctuarii : 86 mortariola aurea duodecim plena in-
conspersa oleo in sacrificum : 50 mortariolum aureum
censo, denos siclos appendentia pondere sanctuarii : id
appendens decem siclos, plenum incenso : 51 bovem de
est, simul auri sicli centum viginti : 87 boves de armen-
armento, et arietem, et agnum anniculum in holocau-
to in holocaustum duodecim, arietes duodecim, agni
stum : 52 hircumque pro peccato : 53 et in hostias pa-
anniculi duodecim, et libamenta eorum : hirci duode-
cificorum boves duos, arietes quinque, hircos quinque,
cim pro peccato. 88 In hostias pacificorum, boves vigin-
agnos anniculos quinque. Hæc fuit oblatio Elisama fi-
ti quatuor, arietes sexaginta, hirci sexaginta, agni anni-
lii Ammiud. 54 Die octavo, princeps filiorum Manasse,
culi sexaginta. Hæc oblata sunt in dedicatione altaris,
Gamaliel filius Phadassur, 55 obtulit acetabulum argen-
quando unctum est. 89 Cumque ingrederetur Moyses
teum appendens centum triginta siclos, phialam argen-
tabernaculum fœderis, ut consuleret oraculum, audie-
team habentem septuaginta siclos, ad pondus sanctua-
bat vocem loquentis ad se de propitiatorio quod erat
rii, utrumque plenum simila conspersa oleo in sacrifi-
super arcam testimonii inter duos cherubim, unde et
cum : 56 mortariolum aureum appendens decem siclos,
loquebatur ei.
plenum incenso : 57 bovem de armento, et arietem, et
agnum anniculum in holocaustum : 58 hircumque pro
Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens : 2 Lo-
peccato : 59 et in hostias pacificorum boves duos, arie-
tes quinque, hircos quinque, agnos anniculos quinque.
8 quere Aaron, et dices ad eum : Cum posueris sep-
tem lucernas, candelabrum in australi parte erigatur.
Hæc fuit oblatio Gamaliel filii Phadassur. 60 Die no-
Hoc igitur præcipe ut lucernæ contra boream e regio-
no princeps filiorum Benjamin, Abidan filius Gedeo-
ne respiciant ad mensam panum propositionis, contra
nis, 61 obtulit acetabulum argenteum appendens cen-
eam partem, quam candelabrum respicit, lucere debe-
tum triginta siclos, phialam argenteam habentem sep-
bunt. 3 Fecitque Aaron, et imposuit lucernas super can-
tuaginta siclos, ad pondus sanctuarii, utrumque ple-
delabrum, ut præceperat Dominus Moysi. 4 Hæc au-
num simila conspersa oleo in sacrificum : 62 et mor-
tem erat factura candelabri, ex auro ductili, tam medius
tariolum aureum appendens decem siclos, plenum in-
stipes, quam cuncta quæ ex utroque calamorum latere
N UMERI 65

nascebantur : juxta exemplum quod ostendit Dominus illud : 12 non relinquent ex eo quippiam usque mane,
Moysi, ita operatus est candelabrum. et os ejus non confringent : omnem ritum Phase ob-
5
Et locutus est Dominus ad Moysen, dicens : 6 Tol- servabunt. 13 Si quis autem et mundus est, et in iti-
le Levitas de medio filiorum Israël, et purificabis eos nere non fuit, et tamen non fecit Phase, exterminabi-
7
juxta hunc ritum : aspergantur aqua lustrationis, et tur anima illa de populis suis, quia sacrificium Domino
radant omnes pilos carnis suæ. Cumque laverint ve- non obtulit tempore suo : peccatum suum ipse porta-
stimenta sua, et mundati fuerint, 8 tollent bovem de bit. 14 Peregrinus quoque et advena si fuerint apud vos,
armentis, et libamentum ejus similam oleo consper- facient Phase Domino juxta cæremonias et justificatio-
sam : bovem autem alterum de armento tu accipies nes ejus. Præceptum idem erit apud vos tam advenæ
pro peccato : 9 et applicabis Levitas coram tabernacu- quam indigenæ.
15
lo fœderis, convocata omni multitudine filiorum Israël. Igitur die qua erectum est tabernaculum, oper-
10
Cumque Levitæ fuerint coram Domino, ponent filii uit illud nubes. A vespere autem super tentorium
Israël manus suas super eos. 11 Et offeret Aaron Levi- erat quasi species ignis usque mane. 16 Sic fiebat ju-
tas, munus in conspectu Domini a filiis Israël, ut ser- giter : per diem operiebat illud nubes, et per noctem
viant in ministerio ejus. 12 Levitæ quoque ponent ma- quasi species ignis. 17 Cumque ablata fuisset nubes,
nus suas super capita boum, e quibus unum facies pro quæ tabernaculum protegebat, tunc proficiscebantur
peccato, et alterum in holocaustum Domini, ut depre- filii Israël : et in loco ubi stetisset nubes, ibi castrameta-
ceris pro eis. 13 Statuesque Levitas in conspectu Aaron bantur. 18 Ad imperium Domini proficiscebantur, et ad
et filiorum ejus, et consecrabis oblatos Domino, 14 ac imperium illius figebant tabernaculum. Cunctis die-
separabis de medio filiorum Israël, ut sint mei. 15 Et bus quibus stabat nubes super tabernaculum, mane-
postea ingredientur tabernaculum fœderis, ut serviant bant in eodem loco : 19 et si evenisset ut multo tempore
mihi. Sicque purificabis et consecrabis eos in oblatio- maneret super illud, erant filii Israël in excubiis Domi-
nem Domini : quoniam dono donati sunt mihi a filiis ni, et non proficiscebantur 20 quot diebus fuisset nubes
Israël. 16 Pro primogenitis quæ aperiunt omnem vul- super tabernaculum. Ad imperium Domini erigebant
vam in Israël, accepi eos. 17 Mea sunt enim omnia pri- tentoria, et ad imperium illius deponebant. 21 Si fuisset
mogenita filiorum Israël, tam ex hominibus quam ex nubes a vespere usque mane, et statim diluculo taber-
jumentis. Ex die quo percussi omne primogenitum in naculum reliquisset, proficiscebantur : et si post diem
terra Ægypti, sanctificavi eos mihi : 18 et tuli Levitas pro et noctem recessisset, dissipabant tentoria. 22 Si vero
cunctis primogenitis filiorum Israël, 19 tradidique eos biduo aut uno mense vel longiori tempore fuisset su-
dono Aaron et filiis ejus de medio populi, ut serviant per tabernaculum, manebant filii Israël in eodem loco,
mihi pro Israël in tabernaculo fœderis, et orent pro eis et non proficiscebantur : statim autem ut recessisset,
ne sit in populo plaga, si ausi fuerint accedere ad sanc- movebant castra. 23 Per verbum Domini figebant ten-
tuarium. 20 Feceruntque Moyses et Aaron et omnis toria, et per verbum illius proficiscebantur : erantque
multitudo filiorum Israël super Levitas quæ præcepe- in excubiis Domini juxta imperium ejus per manum
rat Dominus Moysi : 21 purificatique sunt, et laverunt Moysi.
vestimenta sua. Elevavitque eos Aaron in conspectu
Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens :
Domini, et oravit pro eis, 22 ut purificati ingrederen-
tur ad officia sua in tabernaculum fœderis coram Aa-
10 2
Fac tibi duas tubas argenteas ductiles, quibus
convocare possis multitudinem quando movenda sunt
ron et filiis ejus. Sicut præceperat Dominus Moysi de
castra. 3 Cumque increpueris tubis, congregabitur ad te
Levitis, ita factum est. 23 Locutusque est Dominus ad
omnis turba ad ostium tabernaculi fœderis. 4 Si semel
Moysen, dicens : 24 Hæc est lex Levitarum : a viginti
clangueris, venient ad te principes, et capita multitudi-
quinque annis et supra, ingredientur ut ministrent in
nis Israël. 5 Si autem prolixior atque concisus clangor
tabernaculo fœderis. 25 Cumque quinquagesimum an-
increpuerit, movebunt castra primi qui sunt ad orien-
num ætatis impleverint, servire cessabunt, 26 eruntque
talem plagam. 6 In secundo autem sonitu et pari ulula-
ministri fratrum suorum in tabernaculo fœderis, ut cu-
tu tubæ, levabunt tentoria qui habitant ad meridiem ;
stodiant quæ sibi fuerunt commendata : opera autem
et juxta hunc modum reliqui facient, ululantibus tubis
ipsa non faciant. Sic dispones Levitis in custodiis suis.
in profectionem. 7 Quando autem congregandus est
Locutus est Dominus ad Moysen in deserto Si- populus, simplex tubarum clangor erit, et non conci-
9 nai anno secundo, postquam egressi sunt de ter-
ra Ægypti, mense primo, dicens : 2 Faciant filii Israël
se ululabunt. 8 Filii autem Aaron sacerdotes clangent
tubis : eritque hoc legitimum sempiternum in genera-
Phase in tempore suo, 3 quartadecima die mensis hu- tionibus vestris. 9 Si exieritis ad bellum de terra ve-
jus ad vesperam, juxta omnes cæremonias et justifica- stra contra hostes qui dimicant adversum vos, clan-
tiones ejus. 4 Præcepitque Moyses filiis Israël ut face- getis ululantibus tubis, et erit recordatio vestri coram
rent Phase. 5 Qui fecerunt tempore suo, quartadecima Domino Deo vestro, ut eruamini de manibus inimico-
die mensis ad vesperam, in monte Sinai. Juxta omnia rum vestrorum. 10 Siquando habebitis epulum, et dies
quæ mandaverat Dominus Moysi, fecerunt filii Israël. festos, et calendas, canetis tubis super holocaustis, et
6
Ecce autem quidam immundi super anima hominis, pacificis victimis, ut sint vobis in recordationem Dei
qui non poterant facere Phase in die illo, accedentes ad vestri. Ego Dominus Deus vester.
Moysen et Aaron, 7 dixerunt eis : Immundi sumus su- 11
Anno secundo, mense secundo, vigesima die men-
per anima hominis : quare fraudamur ut non valea- sis, elevata est nubes de tabernaculo fœderis : 12 pro-
mus oblationem offerre Domino in tempore suo inter fectique sunt filii Israël per turmas suas de deserto Si-
filios Israël ? 8 Quibus respondit Moyses : State ut con- nai, et recubuit nubes in solitudine Pharan. 13 Move-
sulam quid præcipiat Dominus de vobis. 9 Locutus- runtque castra primi juxta imperium Domini in manu
que est Dominus ad Moysen, dicens : 10 Loquere filiis Moysi. 14 Filii Juda per turmas suas : quorum princeps
Israël : Homo, qui fuerit immundus super anima, si- erat Nahasson filius Aminadab. 15 In tribu filiorum Is-
ve in via procul in gente vestra, faciat Phase Domino sachar fuit princeps Nathanaël filius Suar. 16 In tribu
11
in mense secundo, quartadecima die mensis ad ve- Zabulon erat princeps Eliab filius Helon. 17 Depositum-
speram. Cum azymis et lactucis agrestibus comedent que est tabernaculum, quod portantes egressi sunt filii
66 N UMERI

Gerson et Merari. 18 Profectique sunt et filii Ruben, per carnes ut comedamus. 14 Non possum solus sustinere
turmas et ordinem suum : quorum princeps erat He- omnem hunc populum, quia gravis est mihi. 15 Sin ali-
lisur filius Sedeur. 19 In tribu autem filiorum Simeon, ter tibi videtur, obsecro ut interficias me, et inveniam
princeps fuit Salamiel filius Surisaddai. 20 Porro in tri- gratiam in oculis tuis, ne tantis afficiar malis.
bu Gad erat princeps Eliasaph filius Duel. 21 Profecti- 16
Et dixit Dominus ad Moysen : Congrega mihi sep-
que sunt et Caathitæ portantes sanctuarium. Tamdiu tuaginta viros de senibus Israël, quos tu nosti quod se-
tabernaculum portabatur, donec venirent ad erectionis nes populi sint ac magistri : et duces eos ad ostium
locum. 22 Moverunt castra et filii Ephraim per turmas tabernaculi fœderis, faciesque ibi stare tecum, 17 ut de-
suas, in quorum exercitu princeps erat Elisama filius scendam et loquar tibi : et auferam de spiritu tuo, tra-
Ammiud. 23 In tribu autem filiorum Manasse princeps damque eis, ut sustentent tecum onus populi, et non tu
fuit Gamaliel filius Phadassur. 24 Et in tribu Benjamin solus graveris. 18 Populo quoque dices : Sanctificamini
erat dux Abidan filius Gedeonis. 25 Novissimi castro- (cras comedetis carnes : ego enim audivi vos dicere :
rum omnium profecti sunt filii Dan per turmas suas, Quis dabit nobis escas carnium ? bene nobis erat in
in quorum exercitu princeps fuit Ahiezer filius Ammi- Ægypto), ut det vobis Dominus carnes, et comedatis :
saddai. 26 In tribu autem filiorum Aser erat princeps 19
non uno die, nec duobus, vel quinque aut decem,
Phegiel filius Ochran. 27 Et in tribu filiorum Nephtha- nec viginti quidem, 20 sed usque ad mensem dierum,
li princeps fuit Ahira filius Enan. 28 Hæc sunt castra, donec exeat per nares vestras, et vertatur in nauseam,
et profectiones filiorum Israël per turmas suas quando eo quod repuleritis Dominum, qui in medio vestri est,
egrediebantur. et fleveritis coram eo, dicentes : Quare egressi sumus
29
Dixitque Moyses Hobab filio Raguel Madianitæ, ex Ægypto ? 21 Et ait Moyses : Sexcenta millia pedi-
cognato suo : Proficiscimur ad locum quem Dominus tum hujus populi sunt : et tu dicis : Dabo eis esum
daturus est nobis : veni nobiscum, ut benefaciamus ti- carnium mense integro ? 22 numquid ovium et boum
bi, quia Dominus bona promisit Israëli. 30 Cui ille re- multitudo cædetur, ut possit sufficere ad cibum ? vel
spondit : Non vadam tecum, sed revertar in terram omnes pisces maris in unum congregabuntur, ut eos
meam, in qua natus sum. 31 Et ille : Noli, inquit, nos satient ? 23 Cui respondit Dominus : Numquid manus
relinquere : tu enim nosti in quibus locis per desertum Domini invalida est ? jam nunc videbis utrum meus
castra ponere debeamus, et eris ductor noster. 32 Cum- sermo opere compleatur. 24 Venit igitur Moyses, et nar-
que nobiscum veneris, quidquid optimum fuerit ex ravit populo verba Domini, congregans septuaginta vi-
opibus, quas nobis traditurus est Dominus, dabimus ros de senibus Israël, quos stare fecit circa tabernacu-
tibi. 33 Profecti sunt ergo de monte Domini viam trium lum. 25 Descenditque Dominus per nubem, et locutus
dierum, arcaque fœderis Domini præcedebat eos, per est ad eum, auferens de spiritu qui erat in Moyse, et
dies tres providens castrorum locum. 34 Nubes quo- dans septuaginta viris. Cumque requievisset in eis spi-
que Domini super eos erat per diem cum incederent. ritus, prophetaverunt, nec ultra cessaverunt. 26 Reman-
35
Cumque elevaretur arca, dicebat Moyses : Surge, serat autem in castris duo viri, quorum unus vocabatur
Domine, et dissipentur inimici tui, et fugiant qui ode- Eldad, et alter Medad, super quos requievit spiritus.
runt te, a facie tua. 36 Cum autem deponeretur, aiebat : Nam et ipsi descripti fuerant, et non exierant ad taber-
Revertere, Domine, ad multitudinem exercitus Israël. naculum. 27 Cumque prophetarent in castris, cucurrit
puer, et nuntiavit Moysi, dicens : Eldad et Medad pro-
Interea ortum est murmur populi, quasi do-
11 lentium pro labore, contra Dominum. Quod
cum audisset Dominus, iratus est. Et accensus in eos
phetant in castris. 28 Statim Josue filius Nun, minister
Moysi, et electus e pluribus, ait : Domine mi Moyses,
prohibe eos. 29 At ille : Quid, inquit æmularis pro me ?
ignis Domini, devoravit extremam castrorum partem.
2 quis tribuat ut omnis populus prophetet, et det eis Do-
Cumque clamasset populus ad Moysen, oravit Moy-
minus spiritum suum ? 30 Reversusque est Moyses, et
ses ad Dominum, et absorptus est ignis. 3 Vocavitque
majores natu Israël in castra.
nomen loci illius, Incensio : eo quod incensus fuisset 31
Ventus autem egrediens a Domino, arreptans trans
contra eos ignis Domini. 4 Vulgus quippe promiscuum,
mare coturnices detulit, et demisit in castra itinere
quod ascenderat cum eis, flagravit desiderio, sedens et
quantum uno die confici potest, ex omni parte castro-
flens, junctis sibi pariter filiis Israël, et ait : Quis da-
rum per circuitum, volabantque in aëre duobus cubitis
bit nobis ad vescendum carnes ? 5 recordamur piscium
altitudine super terram. 32 Surgens ergo populus toto
quos comedebamus in Ægypto gratis : in mentem no-
die illo, et nocte, ac die altero, congregavit coturnicum :
bis veniunt cucumeres, et pepones, porrique, et cæpe,
qui parum, decem coros : et siccaverunt eas per gyrum
et allia. 6 Anima nostra arida est : nihil aliud respi-
castrorum. 33 Adhuc carnes erant in dentibus eorum,
ciunt oculi nostri nisi man. 7 Erat autem man quasi se-
nec defecerat hujuscemodi cibus : et ecce furor Domi-
men coriandri, coloris bdellii. 8 Circuibatque populus,
ni concitatus in populum, percussit eum plaga magna
et colligens illud, frangebat mola, sive terebat in mor-
nimis. 34 Vocatusque est ille locus, Sepulchra concu-
tario, coquens in olla, et faciens ex eo tortulas saporis
piscentiæ : ibi enim sepelierunt populum qui deside-
quasi panis oleati. 9 Cumque descenderet nocte super
raverat. Egressi autem de Sepulchris concupiscentiæ,
castra ros, descendebat pariter et man.
10 venerunt in Haseroth, et manserunt ibi.
Audivit ergo Moyses flentem populum per fami-
lias, singulos per ostia tentorii sui. Iratusque est furor Locutaque est Maria et Aaron contra Moysen
Domini valde : sed et Moysi intoleranda res visa est,
11
et ait ad Dominum : Cur afflixisti servum tuum ?
12 propter uxorem ejus Æthiopissam, 2 et dixe-
runt : Num per solum Moysen locutus est Dominus ?
quare non invenio gratiam coram te ? et cur imposui- nonne et nobis similiter est locutus ? Quod cum audis-
sti pondus universi populi hujus super me ? 12 Num- set Dominus 3 (erat enim Moyses vir mitissimus super
quid ego concepi omnem hanc multitudinem, vel gen- omnes homines qui morabantur in terra), 4 statim locu-
ui eam, ut dicas mihi : Porta eos in sinu tuo sicut porta- tus est ad eum, et ad Aaron et Mariam : Egredimini vos
re solet nutrix infantulum, et defer in terram, pro qua tantum tres ad tabernaculum fœderis. Cumque fuis-
jurasti patribus eorum ? 13 Unde mihi carnes ut dem sent egressi, 5 descendit Dominus in columna nubis, et
tantæ multitudini ? flent contra me, dicentes : Da nobis stetit in introitu tabernaculi, vocans Aaron et Mariam.
N UMERI 67

Qui cum issent, 6 dixit ad eos : Audite sermones meos : tibus cognosci potest : 29 sed cultores fortissimos ha-
si quis fuerit inter vos propheta Domini, in visione ap- bet, et urbes grandes atque muratas. Stirpem Enac vi-
parebo ei, vel per somnium loquar ad illum. 7 At non dimus ibi. 30 Amalec habitat in meridie, Hethæus et
talis servus meus Moyses, qui in omni domo mea fide- Jebusæus et Amorrhæus in montanis : Chananæus ve-
lissimus est : 8 ore enim ad os loquor ei : et palam, et ro moratur juxta mare et circa fluenta Jordanis. 31 Inter
non per ænigmata et figuras Dominum videt. Quare hæc Caleb compescens murmur populi, qui oriebatur
ergo non timuistis detrahere servo meo Moysi ? contra Moysen, ait : Ascendamus, et possideamus ter-
9
Iratusque contra eos, abiit : 10 nubes quoque recessit ram, quoniam poterimus obtinere eam. 32 Alii vero, qui
quæ erat super tabernaculum : et ecce Maria apparuit fuerant cum eo, dicebant : Nequaquam ad hunc popu-
candens lepra quasi nix. Cumque respexisset eam Aa- lum valemus ascendere, quia fortior nobis est. 33 Detra-
ron, et vidisset perfusam lepra, 11 ait ad Moysen : Obse- xeruntque terræ, quam inspexerant, apud filios Israël,
cro, domine mi, ne imponas nobis hoc peccatum quod dicentes : Terra, quam lustravimus, devorat habitato-
stulte commisimus, 12 ne fiat hæc quasi mortua, et ut res suos : populus, quem aspeximus, proceræ statu-
abortivum quod projicitur de vulva matris suæ : ecce ræ est. 34 Ibi vidimus monstra quædam filiorum Enac
jam medium carnis ejus devoratum est a lepra. 13 Cla- de genere giganteo : quibus comparati, quasi locustæ
mavitque Moyses ad Dominum, dicens : Deus, obse- videbamur.
cro, sana eam. 14 Cui respondit Dominus : Si pater ejus
Igitur vociferans omnis turba flevit nocte illa, 2 et
spuisset in faciem illius, nonne debuerat saltem septem
diebus rubore suffundi ? separetur septem diebus ex-
14 murmurati sunt contra Moysen et Aaron cunc-
ti filii Israël, dicentes : 3 Utinam mortui essemus in
tra castra, et postea revocabitur. 15 Exclusa est itaque
Ægypto : et in hac vasta solitudine utinam pereamus,
Maria extra castra septem diebus : et populus non est
et non inducat nos Dominus in terram istam, ne cada-
motus de loco illo, donec revocata est Maria.
mus gladio, et uxores ac liberi nostri ducantur captivi.
Profectusque est populus de Haseroth, fixis ten- Nonne melius est reverti in Ægyptum ? 4 Dixeruntque
13 toriis in deserto Pharan. 2 Ibique locutus est Do-
minus ad Moysen, dicens : 3 Mitte viros, qui conside-
alter ad alterum : Constituamus nobis ducem, et rever-
tamur in Ægyptum. 5 Quo audito, Moyses et Aaron
rent terram Chanaan, quam daturus sum filiis Israël, ceciderunt proni in terram coram omni multitudine fi-
singulos de singulis tribubus, ex principibus. 4 Fecit liorum Israël. 6 At vero Josue filius Nun et Caleb fi-
Moyses quod Dominus imperaverat, de deserto Pha- lius Jephone, qui et ipsi lustraverant terram, sciderunt
ran mittens principes viros, quorum ista sunt nomina. vestimenta sua, 7 et ad omnem multitudinem filiorum
5
De tribu Ruben, Sammua filium Zechur. 6 De tribu Israël locuti sunt : Terra, quam circuivimus, valde bona
Simeon, Saphat filium Huri. 7 De tribu Juda, Caleb fi- est. 8 Si propitius fuerit Dominus, inducet nos in eam,
lium Jephone. 8 De tribu Issachar, Igal filium Joseph. et tradet humum lacte et melle manantem. 9 Nolite re-
9
De tribu Ephraim, Osee filium Nun. 10 De tribu Ben- belles esse contra Dominum : neque timeatis populum
jamin, Phalti filium Raphu. 11 De tribu Zabulon, Ged- terræ hujus, quia sicut panem ita eos possumus devo-
diel filium Sodi. 12 De tribu Joseph, sceptri Manasse, rare. Recessit ab eis omne præsidium : Dominus no-
Gaddi filium Susi. 13 De tribu Dan, Ammiel filium Ge- biscum est, nolite metuere. 10 Cumque clamaret omnis
malli. 14 De tribu Aser, Sthur filium Michaël. 15 De tribu multitudo, et lapidibus eos vellet opprimere, apparuit
Nephthali, Nahabi filium Vapsi. 16 De tribu Gad, Guel gloria Domini super tectum fœderis cunctis filiis Israël.
filium Machi. 17 Hæc sunt nomina virorum, quos misit 11
Et dixit Dominus ad Moysen : Usquequo detrahet
Moyses ad considerandam terram : vocavitque Osee mihi populus iste ? quousque non credent mihi, in om-
filium Nun, Josue. nibus signis quæ feci coram eis ? 12 Feriam igitur eos
18
Misit ergo eos Moyses ad considerandam terram pestilentia, atque consumam : te autem faciam prin-
Chanaan, et dixit ad eos : Ascendite per meridianam cipem super gentem magnam, et fortiorem quam hæc
plagam. Cumque veneritis ad montes, 19 considerate est. 13 Et ait Moyses ad Dominum : Ut audiant Ægyptii,
terram, qualis sit : et populum qui habitator est ejus, de quorum medio eduxisti populum istum, 14 et habi-
utrum fortis sit an infirmus : si pauci numero an plu- tatores terræ hujus, qui audierunt quod tu, Domine, in
res : 20 ipsa terra, bona an mala : urbes quales, muratæ populo isto sis, et facie videaris ad faciem, et nubes tua
an absque muris : 21 humus, pinguis an sterilis, nemo- protegat illos, et in columna nubis præcedas eos per
rosa an absque arboribus. Confortamini, et afferte no- diem, et in columna ignis per noctem : 15 quod occi-
bis de fructibus terræ. Erat autem tempus quando jam deris tantam multitudinem quasi unum hominem, et
præcoquæ uvæ vesci possunt. 22 Cumque ascendis- dicant : 16 Non poterat introducere populum in terram
sent, exploraverunt terram a deserto Sin, usque Rohob pro qua juraverat : idcirco occidit eos in solitudine ?
intrantibus Emath. 23 Ascenderuntque ad meridiem, et 17
Magnificetur ergo fortitudo Domini sicut jurasti, di-
venerunt in Hebron, ubi erant Achiman et Sisai et Thol- cens : 18 Dominus patiens et multæ misericordiæ, aufe-
mai filii Enac : nam Hebron septem annis ante Tanim rens iniquitatem et scelera, nullumque innoxium dere-
urbem Ægypti condita est. 24 Pergentesque usque ad linquens, qui visitas peccata patrum in filios in tertiam
Torrentem botri, absciderunt palmitem cum uva sua, et quartam generationem. 19 Dimitte, obsecro, pecca-
quem portaverunt in vecte duo viri. De malis quoque tum populi hujus secundum magnitudinem misericor-
granatis et de ficis loci illius tulerunt : 25 qui appella- diæ tuæ, sicut propitius fuisti egredientibus de Ægyp-
tus est Nehelescol, id est Torrens botri, eo quod botrum to usque ad locum istum. 20 Dixitque Dominus : Dimisi
portassent inde filii Israël. juxta verbum tuum. 21 Vivo ego : et implebitur gloria
26
Reversique exploratores terræ post quadraginta Domini universa terra. 22 Attamen omnes homines qui
dies, omni regione circuita, 27 venerunt ad Moysen et viderunt majestatem meam, et signa quæ feci in Ægyp-
Aaron et ad omnem cœtum filiorum Israël in deser- to et in solitudine, et tentaverunt me jam per decem vi-
tum Pharan, quod est in Cades. Locutique eis et om- ces, nec obedierunt voci meæ, 23 non videbunt terram
ni multitudini ostenderunt fructus terræ : 28 et narra- pro qua juravi patribus eorum, nec quisquam ex illis
verunt, dicentes : Venimus in terram, ad quam misi- qui detraxit mihi, intuebitur eam. 24 Servum meum Ca-
sti nos, quæ revera fluit lacte et melle, ut ex his fruc- leb, qui plenus alio spiritu secutus est me, inducam in
68 N UMERI

12
terram hanc, quam circuivit ; et semen ejus possidebit per singulos boves et arietis et agnos et hædos. 13 Tam
eam. 25 Quoniam Amalecites et Chananæus habitant indigenæ quam peregrini 14 eodem ritu offerent sacrifi-
in vallibus. Cras movete castra, et revertimini in soli- cia. 15 Unum præceptum erit atque judicium tam vobis
tudinem per viam maris Rubri. 26 Locutusque est Do- quam advenis terræ.
minus ad Moysen et Aaron, dicens : 27 Usquequo mul- 16
Locutus est Dominus ad Moysen, dicens : 17 Lo-
titudo hæc pessima murmurat contra me ? querelas quere filiis Israël, et dices ad eos : 18 Cum veneritis in
filiorum Israël audivi. 28 Dic ergo eis : Vivo ego, ait Do-
terram, quam dabo vobis, 19 et comederitis de panibus
minus : sicut locuti estis audiente me, sic faciam vobis. regionis illius, separabitis primitias Domino 20 de cibis
29
In solitudine hac jacebunt cadavera vestra. Omnes vestris. Sicut de areis primitias separatis, 21 ita et de
qui numerati estis a viginti annis et supra, et murmu- pulmentis dabitis primitiva Domino.
rastis contra me, 30 non intrabitis terram, super quam 22
Quod si per ignorantiam præterieritis quidquam
levavi manum meam ut habitare vos facerem, præter horum, quæ locutus est Dominus ad Moysen, 23 et
Caleb filium Jephone, et Josue filium Nun. 31 Parvu- mandavit per eum ad vos, a die qua cœpit jubere et
los autem vestros, de quibus dixistis quod prædæ ho- ultra, 24 oblitaque fuerit facere multitudo : offeret vitu-
stibus forent, introducam, ut videant terram, quæ vo- lum de armento, holocaustum in odorem suavissimum
bis displicuit. 32 Vestra cadavera jacebunt in solitudine.Domino, et sacrificum ejus ac liba, ut cæremoniæ po-
33
Filii vestri erunt vagi in deserto annis quadraginta, stulant, hircumque pro peccato : 25 et rogabit sacerdos
et portabunt fornicationem vestram, donec consuman- pro omni multitudine filiorum Israël, et dimittetur eis,
tur cadavera patrum in deserto, 34 juxta numerum qua- quoniam non sponte peccaverunt, nihilominus offeren-
draginta dierum, quibus considerastis terram : annus tes incensum Domino pro se et pro peccato atque erro-
pro die imputabitur. Et quadraginta annis recipietis re suo : 26 et dimittetur universæ plebi filiorum Israël,
iniquitates vestras, et scietis ultionem meam : 35 quo- et advenis qui peregrinantur inter eos : quoniam cul-
niam sicut locutus sum, ita faciam omni multitudini pa est omnis populi per ignorantiam. 27 Quod si ani-
huic pessimæ, quæ consurrexit adversum me : in so- ma una nesciens peccaverit, offeret capram anniculam
litudine hac deficiet, et morietur. 36 Igitur omnes viri, pro peccato suo : 28 et deprecabitur pro ea sacerdos,
quos miserat Moyses ad contemplandam terram, et qui quod inscia peccaverit coram Domino : impetrabitque
reversi murmurare fecerant contra eum omnem multi- ei veniam, et dimittetur illi. 29 Tam indigenis quam ad-
tudinem, detrahentes terræ quod esset mala, 37 mor- venis una lex erit omnium, qui peccaverint ignorantes.
tui sunt atque percussi in conspectu Domini. 38 Josue 30
Anima vero, quæ per superbiam aliquid commiserit,
autem filius Nun, et Caleb filius Jephone, vixerunt ex sive civis sit ille, sive peregrinus (quoniam adversus
omnibus qui perrexerant ad considerandam terram. Dominum rebellis fuit), peribit de populo suo : 31 ver-
39
Locutusque est Moyses universa verba hæc ad om- bum enim Domini contempsit, et præceptum illius fe-
nes filios Israël, et luxit populus nimis. 40 Et ecce ma- cit irritum : idcirco delebitur, et portabit iniquitatem
ne primo surgentes ascenderunt verticem montis, at- suam.
32
que dixerunt : Parati sumus ascendere ad locum, de Factum est autem, cum essent filii Israël in solitu-
quo Dominus locutus est : quia peccavimus. 41 Quibus dine, et invenissent hominem colligentem ligna in die
Moyses : Cur, inquit, transgredimini verbum Domini, sabbati, 33 obtulerunt eum Moysi et Aaron et universæ
quod vobis non cedet in prosperum ? 42 nolite ascen- multitudini. 34 Qui recluserunt eum in carcerem, ne-
dere : non enim est Dominus vobiscum : ne corruatis scientes quid super eo facere deberent. 35 Dixitque Do-
coram inimicis vestris. 43 Amalecites et Chananæus an- minus ad Moysen : Morte moriatur homo iste : obruat
te vos sunt, quorum gladio corruetis, eo quod nolueri- eum lapidibus omnis turba extra castra. 36 Cumque
tis acquiescere Domino : nec erit Dominus vobiscum. eduxissent eum foras, obruerunt lapidibus, et mortuus
44
At illi contenebrati ascenderunt in verticem montis. est, sicut præceperat Dominus.
37
Arca autem testamenti Domini et Moyses non recesse- Dixit quoque Dominus ad Moysen : 38 Loquere fi-
runt de castris. 45 Descenditque Amalecites et Chana- liis Israël, et dices ad eos ut faciant sibi fimbrias per an-
næus, qui habitabat in monte : et percutiens eos atque gulos palliorum, ponentes in eis vittas hyacinthinas :
39
concidens, persecutus est eos usque Horma. quas cum viderint, recordentur omnium mandato-
2 rum Domini, nec sequantur cogitationes suas et oculos
Locutus est Dominus ad Moysen, dicens : Lo-
15 quere ad filios Israël, et dices ad eos : Cum in-
per res varias fornicantes, 40 sed magis memores præ-
ceptorum Domini faciant ea, sintque sancti Deo suo.
gressi fueritis terram habitationis vestræ, quam ego da- 41
Ego Dominus Deus vester, qui eduxi vos de terra
bo vobis, 3 et feceritis oblationem Domino in holocau-
Ægypti, ut essem Deus vester.
stum, aut victimam, vota solventes, vel sponte offe-
rentes munera, aut in solemnitatibus vestris adolentes Ecce autem Core filius Isaar, filii Caath, filii Levi,
odorem suavitatis Domino, de bobus sive de ovibus :
4
16 et Dathan atque Abiron filii Eliab, Hon quoque
offeret quicumque immolaverit victimam, sacrificium filius Pheleth de filiis Ruben, 2 surrexerunt contra Moy-
similæ, decimam partem ephi, conspersæ oleo, quod sen, aliique filiorum Israël ducenti quinquaginta viri
mensuram habebit quartam partem hin : 5 et vinum ad proceres synagogæ, et qui tempore concilii per nomi-
liba fundenda ejusdem mensuræ dabit in holocaustum na vocabantur. 3 Cumque stetissent adversum Moysen
sive in victimam. Per agnos singulos 6 et arietes erit et Aaron, dixerunt : Sufficiat vobis, quia omnis multi-
sacrificium similæ duarum decimarum, quæ consper- tudo sanctorum est, et in ipsis est Dominus : cur ele-
sa sit oleo tertiæ partis hin : 7 et vinum ad libamentum vamini super populum Domini ? 4 Quod cum audisset
tertiæ partis ejusdem mensuræ offeret in odorem sua- Moyses, cecidit pronus in faciem : 5 locutusque ad Co-
vitatis Domino. 8 Quando vero de bobus feceris holo- re et ad omnem multitudinem : Mane, inquit, notum
caustum aut hostiam, ut impleas votum vel pacificas faciet Dominus qui ad se pertineant, et sanctos appli-
victimas, 9 dabis per singulos boves similæ tres deci- cabit sibi : et quos elegerit, appropinquabunt ei. 6 Hoc
mas conspersæ oleo, quod habeat medium mensuræ igitur facite : tollat unusquisque thuribula sua, tu Core,
hin : 10 et vinum ad liba fundenda ejusdem mensuræ et omne concilium tuum : 7 et hausto cras igne, poni-
in oblationem suavissimi odoris Domino. 11 Sic facies te desuper thymiama coram Domino : et quemcum-
N UMERI 69

que elegerit, ipse erit sanctus : multum erigimini filii zar sacerdos thuribula ænea, in quibus obtulerant hi
Levi. 8 Dixitque rursum ad Core : Audite, filii Levi : quos incendium devoravit, et produxit ea in laminas,
9
num parum vobis est quod separavit vos Deus Israël affigens altari : 40 ut haberent postea filii Israël, quibus
ab omni populo, et junxit sibi, ut serviretis ei in cultu commonerentur ne quis accedat alienigena, et qui non
tabernaculi, et staretis coram frequentia populi, et mi- est de semine Aaron ad offerendum incensum Domino,
nistraretis ei ? 10 idcirco ad se fecit accedere te et omnes ne patiatur sicut passus est Core, et omnis congregatio
fratres tuos filios Levi, ut vobis etiam sacerdotium vin- ejus, loquente Domino ad Moysen.
dicetis, 11 et omnis globus tuus stet contra Dominum ? 41
Murmuravit autem omnis multitudo filiorum
quid est enim Aaron ut murmuretis contra eum ? Israël sequenti die contra Moysen et Aaron, dicens :
12
Misit ergo Moyses ut vocaret Dathan et Abiron fi- Vos interfecistis populum Domini. 42 Cumque oriretur
lios Eliab. Qui responderunt : Non venimus. 13 Num- seditio, et tumultus incresceret, 43 Moyses et Aaron fu-
quid parum est tibi quod eduxisti nos de terra, quæ gerunt ad tabernaculum fœderis. Quod, postquam in-
lacte et melle manabat, ut occideres in deserto, nisi et gressi sunt, operuit nubes, et apparuit gloria Domini.
dominatus fueris nostri ? 14 Revera induxisti nos in ter- 44
Dixitque Dominus ad Moysen : 45 Recedite de me-
ram, quæ fluit rivis lactis et mellis, et dedisti nobis pos- dio hujus multitudinis, etiam nunc delebo eos. Cum-
sessiones agrorum et vinearum : an et oculos nostros que jacerent in terra, 46 dixit Moyses ad Aaron : Tolle
vis eruere ? non venimus. 15 Iratusque Moyses valde, thuribulum, et hausto igne de altari, mitte incensum
ait ad Dominum : Ne respicias sacrificia eorum : tu desuper, pergens cito ad populum, ut roges pro eis :
scis quod ne asellum quidem umquam acceperim ab jam enim egressa est ira a Domino, et plaga desævit.
47
eis, nec afflixerim quempiam eorum. Quod cum fecisset Aaron, et cucurrisset ad mediam
16
Dixitque ad Core : Tu, et omnis congregatio tua, multitudinem, quam jam vastabat incendium, obtulit
state seorsum coram Domino, et Aaron die crastino se- thymiama : 48 et stans inter mortuos ac viventes, pro
paratim. 17 Tollite singuli thuribula vestra, et ponite populo deprecatus est, et plaga cessavit. 49 Fuerunt au-
super ea incensum, offerentes Domino ducenta quin- tem qui percussi sunt, quatuordecim millia hominum,
quaginta thuribula : Aaron quoque teneat thuribulum et septingenti, absque his qui perierant in seditione Co-
suum. 18 Quod cum fecissent, stantibus Moyses et Aa- re. 50 Reversusque est Aaron ad Moysen ad ostium
ron, 19 et coacervassent adversum eos omnem multitu- tabernaculi fœderis postquam quievit interitus.
dinem ad ostium tabernaculi, apparuit cunctis gloria
Et locutus est Dominus ad Moysen, dicens : 2 Lo-
Domini. 20 Locutusque Dominus ad Moysen et Aaron,
ait : 21 Separamini de medio congregationis hujus, ut 17 quere ad filios Israël, et accipe ab eis virgas sin-
gulas per cognationes suas, a cunctis principibus tri-
eos repente disperdam. 22 Qui ceciderunt proni in fa-
ciem, atque dixerunt : Fortissime Deus spirituum uni- buum, virgas duodecim, et uniuscujusque nomen su-
versæ carnis, num uno peccante, contra omnes ira tua perscribes virgæ suæ. 3 Nomen autem Aaron erit in
desæviet ? 23 Et ait Dominus ad Moysen : 24 Præci- tribu Levi, et una virga cunctas seorsum familias con-
pe universo populo ut separetur a tabernaculis Core et tinebit : 4 ponesque eas in tabernaculo fœderis coram
Dathan et Abiron. testimonio, ubi loquar ad te. 5 Quem ex his elegero,
25 germinabit virga ejus : et cohibebo a me querimonias
Surrexitque Moyses, et abiit ad Dathan et Abiron :
filiorum Israël, quibus contra vos murmurant. 6 Locu-
et sequentibus eum senioribus Israël, 26 dixit ad tur-
tusque est Moyses ad filios Israël : et dederunt ei om-
bam : Recedite a tabernaculis hominum impiorum, et
nes principes virgas per singulas tribus : fueruntque
nolite tangere quæ ad eos pertinent, ne involvamini in
virgæ duodecim absque virga Aaron. 7 Quas cum po-
peccatis eorum. 27 Cumque recessissent a tentoriis eo-
suisset Moyses coram Domino in tabernaculo testimo-
rum per circuitum, Dathan et Abiron egressi stabant
nii, 8 sequenti die regressus invenit germinasse virgam
in introitu papilionum suorum cum uxoribus et libe-
Aaron in domo Levi : et turgentibus gemmis eruperant
ris, omnique frequentia. 28 Et ait Moyses : In hoc scie-
flores, qui, foliis dilatatis, in amygdalas deformati sunt.
tis quod Dominus miserit me ut facerem universa quæ 9
Protulit ergo Moyses omnes virgas de conspectu Do-
cernitis, et non ex proprio ea corde protulerim : 29 si
mini ad cunctos filios Israël : videruntque, et recepe-
consueta hominum morte interierint, et visitaverit eos
runt singuli virgas suas. 10 Dixitque Dominus ad Moy-
plaga, qua et ceteri visitari solent, non misit me Do-
sen : Refer virgam Aaron in tabernaculum testimonii,
minus : 30 sin autem novam rem fecerit Dominus, ut
ut servetur ibi in signum rebellium filiorum Israël, et
aperiens terra os suum deglutiat eos et omnia quæ ad
quiescant querelæ eorum a me, ne moriantur. 11 Fe-
illos pertinent, descenderintque viventes in infernum,
citque Moyses sicut præceperat Dominus. 12 Dixerunt
scietis quod blasphemaverint Dominum.
31
autem filii Israël ad Moysen : Ecce consumpti sumus,
Confestim igitur ut cessavit loqui, dirupta est ter- omnes perivimus. 13 Quicumque accedit ad tabernacu-
ra sub pedibus eorum : 32 et aperiens os suum, devo- lum Domini, moritur. Num usque ad internecionem
ravit illos cum tabernaculis suis et universa substantia cuncti delendi sumus ?
eorum, 33 descenderuntque vivi in infernum operti hu-
mo, et perierunt de medio multitudinis. 34 At vero om- Dixitque Dominus ad Aaron : Tu, et filii tui, et
nis Israël, qui stabat per gyrum, fugit ad clamorem pe-
reuntium, dicens : Ne forte et nos terra deglutiat. 35 Sed
18 domus patris tui tecum, portabitis iniquitatem
sanctuarii : et tu et filii tui simul sustinebitis peccata
et ignis egressus a Domino interfecit ducentos quin- sacerdotii vestri. 2 Sed et fratres tuos de tribu Levi, et
quaginta viros, qui offerebant incensum. 36 Locutusque sceptrum patris tui sume tecum, præstoque sint, et mi-
est Dominus ad Moysen, dicens : 37 Præcipe Eleazaro nistrent tibi : tu autem et filii tui ministrabitis in taber-
filio Aaron sacerdoti ut tollat thuribula quæ jacent in naculo testimonii. 3 Excubabuntque Levitæ ad præcep-
incendio, et ignem huc illucque dispergat : quoniam ta tua, et ad cuncta opera tabernaculi : ita dumtaxat ut
sanctificata sunt 38 in mortibus peccatorum : producat- ad vasa sanctuarii et ad altare non accedant, ne et illi
que ea in laminas, et affigat altari, eo quod oblatum sit moriantur, et vos pereatis simul. 4 Sint autem tecum, et
in eis incensum Domino, et sanctificata sint, ut cernant excubent in custodiis tabernaculi, et in omnibus cære-
ea pro signo et monimento filii Israël. 39 Tulit ergo Elea- moniis ejus. Alienigena non miscebitur vobis. 5 Excu-
70 N UMERI

bate in custodia sanctuarii, et in ministerio altaris : ne et pinguia reservantes, ne polluatis oblationes filiorum
oriatur indignatio super filios Israël. 6 Ego dedi vobis Israël, et moriamini.
fratres vestros Levitas de medio filiorum Israël, et tra-
Locutusque est Dominus ad Moysen et Aaron,
didi donum Domino, ut serviant in ministeriis taber-
naculi ejus. 7 Tu autem et filii tui custodite sacerdotium 19 dicens : 2 Ista est religio victimæ, quam consti-
tuit Dominus. Præcipe filiis Israël, ut adducant ad te
vestrum : et omnia quæ ad cultum altaris pertinent, et
intra velum sunt, per sacerdotes administrabuntur : si vaccam rufam ætatis integræ, in qua nulla sit macu-
quis externus accesserit, occidetur. la, nec portaverit jugum : 3 tradetisque eam Eleaza-
8 ro sacerdoti, qui eductam extra castra, immolabit in
Locutusque est Dominus ad Aaron : Ecce dedi tibi
conspectu omnium : 4 et tingens digitum in sangui-
custodiam primitiarum mearum. Omnia quæ sancti-
ne ejus, asperget contra fores tabernaculi septem vici-
ficantur a filiis Israël, tradidi tibi et filiis tuis pro offi-
bus, 5 comburetque eam cunctis videntibus, tam pelle
cio sacerdotali legitima sempiterna. 9 Hæc ergo acci-
et carnibus ejus quam sanguine et fimo flammæ tra-
pies de his, quæ sanctificantur et oblata sunt Domino.
ditis. 6 Lignum quoque cedrinum, et hyssopum, coc-
Omnis oblatio, et sacrificium, et quidquid pro peccato
cumque bis tinctum sacerdos mittet in flammam, quæ
atque delicto redditur mihi, et cedit in Sancta sancto-
vaccam vorat. 7 Et tunc demum, lotis vestibus et cor-
rum, tuum erit, et filiorum tuorum. 10 In sanctuario
pore suo, ingredietur in castra, commaculatusque erit
comedes illud : mares tantum edent ex eo, quia con-
usque ad vesperum. 8 Sed et ille qui combusserit eam,
secratum est tibi. 11 Primitias autem, quas voverint et
lavabit vestimenta sua et corpus, et immundus erit us-
obtulerint filii Israël, tibi dedi, et filiis tuis, ac filiabus
que ad vesperum. 9 Colliget autem vir mundus cineres
tuis, jure perpetuo : qui mundus est in domo tua, ve-
vaccæ, et effundet eos extra castra in loco purissimo,
scetur eis. 12 Omnem medullam olei, et vini, ac fru-
ut sint multitudini filiorum Israël in custodiam, et in
menti, quidquid offerunt primitiarum Domino, tibi de-
aquam aspersionis : quia pro peccato vacca combusta
di. 13 Universa frugum initia, quas gignit humus, et
est. 10 Cumque laverit qui vaccæ portaverat cineres ve-
Domino deportantur, cedent in usus tuos : qui mun-
stimenta sua, immundus erit usque ad vesperum. Ha-
dus est in domo tua, vescetur eis. 14 Omne quod ex
bebunt hoc filii Israël, et advenæ qui habitant inter eos,
voto reddiderint filii Israël, tuum erit. 15 Quidquid pri-
sanctum jure perpetuo.
mum erumpit e vulva cunctæ carnis, quam offerunt 11
Domino, sive ex hominibus, sive de pecoribus fuerit, Qui tetigerit cadaver hominis, et propter hoc sep-
tui juris erit : ita dumtaxat ut pro hominis primogenito tem diebus fuerit immundus, 12 aspergetur ex hac aqua
pretium accipias, et omne animal quod immundum est die tertio et septimo, et sic mundabitur. Si die ter-
redimi facias, 16 cujus redemptio erit post unum men- tio aspersus non fuerit, septimo non poterit emundari.
13
sem, siclis argenti quinque, pondere sanctuarii. Siclus Omnis qui tetigerit humanæ animæ morticinum, et
viginti obolos habet. 17 Primogenitum autem bovis, et aspersus hac commistione non fuerit, polluet taberna-
ovis, et capræ, non facies redimi, quia sanctificata sunt culum Domini et peribit ex Israël : quia aqua expiatio-
Domino. Sanguinem tantum eorum fundes super alta- nis non est aspersus, immundus erit, et manebit spurci-
re, et adipes adolebis in suavissimum odorem Domino. tia ejus super eum. 14 Ista est lex hominis qui moritur in
18
Carnes vero in usum tuum cedent, sicut pectusculum tabernaculo : omnes qui ingrediuntur tentorium illius,
consecratum, et armus dexter : tua erunt. 19 Omnes pri- et universa vasa quæ ibi sunt, polluta erunt septem die-
mitias sanctuarii, quas offerunt filii Israël Domino, tibi bus. 15 Vas, quod non habuerit operculum nec ligatu-
dedi, et filiis, ac filiabus tuis, jure perpetuo. Pactum ram desuper, immundum erit. 16 Si quis in agro teti-
salis est sempiternum coram Domino, tibi ac filiis tuis. gerit cadaver occisi hominis, aut per se mortui, sive os
20 illius, vel sepulchrum, immundus erit septem diebus.
Dixitque Dominus ad Aaron : In terra eorum ni- 17
Tollentque de cineribus combustionis atque peccati,
hil possidebitis, nec habebitis partem inter eos : ego
et mittent aquas vivas super eos in vas : 18 in quibus
pars et hæreditas tua in medio filiorum Israël. 21 Fi-
cum homo mundus tinxerit hyssopum, asperget ex eo
liis autem Levi dedi omnes decimas Israëlis in posses-
omne tentorium, et cunctam supellectilem, et homines
sionem, pro ministerio, quo serviunt mihi in taberna-
hujuscemodi contagione pollutos : 19 atque hoc modo
culo fœderis : 22 ut non accedant ultra filii Israël ad
mundus lustrabit immundum tertio et septimo die : ex-
tabernaculum, nec committant peccatum mortiferum,
23 piatusque die septimo, lavabit et se et vestimenta sua,
solis filiis Levi mihi in tabernaculo servientibus, et
et immundus erit usque ad vesperum. 20 Si quis hoc
portantibus peccata populi. Legitimum sempiternum
ritu non fuerit expiatus, peribit anima illius de medio
erit in generationibus vestris. Nihil aliud possidebunt,
24 ecclesiæ : quia sanctuarium Domini polluit, et non est
decimarum oblatione contenti, quas in usus eorum et
aqua lustrationis aspersus. 21 Erit hoc præceptum legi-
necessaria separavi.
25
timum sempiternum. Ipse quoque qui aspergit aquas,
Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens : lavabit vestimenta sua. Omnis qui tetigerit aquas ex-
26
Præcipe Levitis, atque denuntia : Cum acceperitis piationis, immundus erit usque ad vesperum. 22 Quid-
a filiis Israël decimas, quas dedi vobis, primitias ea- quid tetigerit immundus, immundum faciet : et anima,
rum offerte Domino, id est, decimam partem decimæ, quæ horum quippiam tetigerit, immunda erit usque ad
27
ut reputetur vobis in oblationem primitivorum, tam vesperum.
de areis quam de torcularibus : 28 et universis quorum
accipitis primitias, offerte Domino, et date Aaron sacer- Veneruntque filii Israël et omnis multitudo in de-
doti. 29 Omnia quæ offeretis ex decimis, et in donaria
Domini separabitis, optima et electa erunt. 30 Dices-
20 sertum Sin, mense primo, et mansit populus in
Cades. Mortuaque est ibi Maria, et sepulta in eodem
que ad eos : Si præclara et meliora quæque obtuleritis loco. 2 Cumque indigeret aqua populus, convenerunt
ex decimis, reputabitur vobis quasi de area, et torcula- adversum Moysen et Aaron : 3 et versi in seditionem,
ri dederitis primitias : 31 et comedetis eas in omnibus dixerunt : Utinam periissemus inter fratres nostros co-
locis vestris, tam vos quam familiæ vestræ : quia pre- ram Domino. 4 Cur eduxistis ecclesiam Domini in soli-
tium est pro ministerio, quo servitis in tabernaculo te- tudinem, ut et nos et nostra jumenta moriamur ? 5 qua-
stimonii. 32 Et non peccabitis super hoc, egregia vobis re nos fecistis ascendere de Ægypto, et adduxistis in
N UMERI 71

locum istum pessimum, qui seri non potest, qui nec manu mea, delebo urbes ejus. 3 Exaudivitque Dominus
ficum gignit, nec vineas, nec malogranata, insuper et preces Israël, et tradidit Chananæum, quem ille interfe-
aquam non habet ad bibendum ? 6 Ingressusque Moy- cit subversis urbibus ejus : et vocavit nomen loci illius
ses et Aaron, dimissa multitudine, tabernaculum fœ- Horma, id est, anathema.
4
deris, corruerunt proni in terram, clamaveruntque ad Profecti sunt autem et de monte Hor, per viam quæ
Dominum, atque dixerunt : Domine Deus, audi clamo- ducit ad mare Rubrum, ut circumirent terram Edom.
rem hujus populi, et aperi eis thesaurum tuum fontem Et tædere cœpit populum itineris ac laboris : 5 locu-
aquæ vivæ, ut satiati, cesset murmuratio eorum. Et tusque contra Deum et Moysen, ait : Cur eduxisti nos
apparuit gloria Domini super eos. de Ægypto, ut moreremur in solitudine ? deest panis,
7
Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens : 8 Tol- non sunt aquæ : anima nostra jam nauseat super cibo
le virgam, et congrega populum, tu et Aaron frater isto levissimo. 6 Quam ob rem misit Dominus in po-
tuus, et loquimini ad petram coram eis, et illa dabit pulum ignitos serpentes, ad quorum plagas et mortes
aquas. Cumque eduxeris aquam de petra, bibet om- plurimorum, 7 venerunt ad Moysen, atque dixerunt :
nis multitudo et jumenta ejus. 9 Tulit igitur Moyses Peccavimus, quia locuti sumus contra Dominum et te :
virgam, quæ erat in conspectu Domini, sicut præcepe- ora ut tollat a nobis serpentes. Oravitque Moyses pro
rat ei, 10 congregata multitudine ante petram : dixitque populo, 8 et locutus est Dominus ad eum : Fac serpen-
eis : Audite, rebelles et increduli : num de petra hac tem æneum, et pone eum pro signo : qui percussus
vobis aquam poterimus ejicere ? 11 Cumque elevasset aspexerit eum, vivet. 9 Fecit ergo Moyses serpentem
Moyses manum, percutiens virga bis silicem, egressæ æneum, et posuit eum pro signo : quem cum percussi
sunt aquæ largissimæ, ita ut populus biberet et jumen- aspicerent, sanabantur.
10
ta. 12 Dixitque Dominus ad Moysen et Aaron : Quia Profectique filii Israël castrametati sunt in Oboth.
11
non credidistis mihi, ut sanctificaretis me coram filiis Unde egressi fixere tentoria in Jeabarim, in solitudi-
Israël, non introducetis hos populos in terram, quam ne quæ respicit Moab contra orientalem plagam. 12 Et
dabo eis. 13 Hæc est aqua contradictionis, ubi jurgati inde moventes, venerunt ad torrentem Zared. 13 Quem
sunt filii Israël contra Dominum, et sanctificatus est in relinquentes castrametati sunt contra Arnon, quæ est
eis. in deserto, et prominet in finibus Amorrhæi. Siqui-
14
Misit interea nuntios Moyses de Cades ad regem dem Arnon terminus est Moab, dividens Moabitas et
Edom, qui dicerent : Hæc mandat frater tuus Israël : Amorrhæos. 14 Unde dicitur in libro bellorum Domini :
Nosti omnem laborem qui apprehendit nos, 15 quomo- Sicut fecit in mari Rubro,
do descenderint patres nostri in Ægyptum, et habita- sic faciet in torrentibus Arnon.
15
verimus ibi multo tempore, afflixerintque nos Ægyp- Scopuli torrentium inclinati sunt, ut
tii, et patres nostros : 16 et quomodo clamaverimus ad requiescerent in Ar,
Dominum, et exaudierit nos, miseritque angelum, qui et recumberent in finibus Moabitarum.
eduxerit nos de Ægypto. Ecce in urbe Cades, quæ est 16
Ex eo loco apparuit puteus, super quo locutus est
in extremis finibus tuis, positi, 17 obsecramus ut nobis
Dominus ad Moysen : Congrega populum, et dabo ei
transire liceat per terram tuam. Non ibimus per agros,
aquam. 17 Tunc cecinit Israël carmen istud :
nec per vineas ; non bibemus aquas de puteis tuis :
sed gradiemur via publica, nec ad dexteram nec ad si- Ascendat puteus.
nistram declinantes, donec transeamus terminos tuos.
18
Cui respondit Edom : Non transibis per me, alioquin Concinebant :
armatus occurram tibi. 19 Dixeruntque filii Israël : Per 18
Puteus, quem foderunt principes
tritam gradiemur viam : et si biberimus aquas tuas, nos et paraverunt duces multitudinis
et pecora nostra, dabimus quod justum est : nulla erit in datore legis, et in baculis suis.
in pretio difficultas, tantum velociter transeamus. 20 At
ille respondit : Non transibis. Statimque egressus est De solitudine, Matthana. 19 De Matthana in Naha-
obvius, cum infinita multitudo, et manu forti, 21 nec liel : de Nahaliel in Bamoth. 20 De Bamoth, vallis est in
voluit acquiescere deprecanti, ut concederet transitum regione Moab, in vertice Phasga, quod respicit contra
per fines suos. Quam ob rem divertit ab eo Israël. desertum.
21
22
Cumque castra movissent de Cades, venerunt in Misit autem Israël nuntios ad Sehon regem Amor-
montem Hor, qui est in finibus terræ Edom : 23 ubi lo- rhæorum, dicens : 22 Obsecro ut transire mihi liceat per
cutus est Dominus ad Moysen : 24 Pergat, inquit, Aaron terram tuam : non declinabimus in agros et vineas ;
ad populos suos : non enim intrabit terram, quam de- non bibemus aquas ex puteis : via regia gradiemur, do-
di filiis Israël, eo quod incredulus fuerit ori meo, ad nec transeamus terminos tuos. 23 Qui concedere noluit
aquas contradictionis. 25 Tolle Aaron et filium ejus cum ut transiret Israël per fines suos : quin potius exerci-
eo, et duces eos in montem Hor. 26 Cumque nudave- tu congregato, egressus est obviam in desertum, et ve-
ris patrem veste sua, indues ea Eleazarum filium ejus : nit in Jasa, pugnavitque contra eum. 24 A quo percus-
Aaron colligetur, et morietur ibi. 27 Fecit Moyses ut sus est in ore gladii, et possessa est terra ejus ab Ar-
præceperat Dominus : et ascenderunt in montem Hor non usque Jeboc, et filios Ammon : quia forti præsidio
coram omni multitudine. 28 Cumque Aaron spoliasset tenebantur termini Ammonitarum. 25 Tulit ergo Israël
vestibus suis, induit eis Eleazarum filium ejus. 29 Illo omnes civitates ejus, et habitavit in urbibus Amorrhæi,
mortuo in montis supercilio, descendit cum Eleazaro. in Hesebon scilicet, et viculis ejus. 26 Urbs Hesebon
30
Omnis autem multitudo videns occubuisse Aaron, fuit Sehon regis Amorrhæi, qui pugnavit contra regem
flevit super eo triginta diebus per cunctas familias suas. Moab : et tulit omnem terram, quæ ditionis illius fuerat
usque Arnon. 27 Idcirco dicitur in proverbio :
Quod cum audisset Chananæus rex Arad, qui
21 habitabat ad meridiem, venisse scilicet Israël
per exploratorum viam, pugnavit contra illum, et vic-
Venite in Hesebon : ædificetur, et construatur
civitas Sehon :
tor existens, duxit ex eo prædam. 2 At Israël voto se 28
ignis egressus est de Hesebon, flamma de
Domino obligans, ait : Si tradideris populum istum in oppido Sehon,
72 N UMERI

22
et devoravit Ar Moabitarum, et habitatores Et iratus est Deus. Stetitque angelus Domini in
excelsorum Arnon. via contra Balaam, qui insidebat asinæ, et duos pue-
29
Væ tibi Moab ; peristi popule Chamos. ros habebat secum. 23 Cernens asina angelum stantem
Dedit filios ejus in fugam, et filias in in via, evaginato gladio, avertit se de itinere, et ibat per
captivitatem regi Amorrhæorum Sehon. agrum. Quam cum verberaret Balaam, et vellet ad se-
30
Jugum ipsorum disperiit ad Hesebon mitam reducere, 24 stetit angelus in angustiis duarum
usque Dibon : maceriarum, quibus vineæ cingebantur. 25 Quem vi-
lassi pervenerunt in Nophe, et usque dens asina, junxit se parieti, et attrivit sedentis pedem.
Medaba. At ille iterum verberabat eam : 26 et nihilominus ange-
lus ad locum angustum transiens, ubi nec ad dexteram,
31
Habitavit itaque Israël in terra Amorrhæi. nec ad sinistram poterat deviare, obvius stetit. 27 Cum-
32
Misitque Moyses qui explorarent Jazer : cujus ce- que vidisset asina stantem angelum, concidit sub pe-
perunt viculos, et possederunt habitatores. 33 Verte- dibus sedentis : qui iratus, vehementius cædebat fuste
runtque se, et ascenderunt per viam Basan, et occur- latera ejus. 28 Aperuitque Dominus os asinæ, et locuta
rit eis Og, rex Basan, cum omni populo suo, pugna- est : Quid feci tibi ? cur percutis me ecce jam tertio ?
turus in Edrai. 34 Dixitque Dominus ad Moysen : Ne 29
Respondit Balaam : Quia commeruisti, et illusisti mi-
timeas eum, quia in manu tua tradidi illum, et omnem hi : utinam haberem gladium, ut te percuterem ! 30 Di-
populum ac terram ejus : faciesque illi sicut fecisti Se- xit asina : Nonne animal tuum sum, cui semper sedere
hon, regi Amorrhæorum habitatori Hesebon. 35 Per- consuevisti usque in præsentem diem ? dic quid simile
cusserunt igitur et hunc cum filiis suis, universumque umquam fecerim tibi. At ille ait : Numquam. 31 Proti-
populum ejus usque ad internecionem, et possederunt nus aperuit Dominus oculos Balaam, et vidit angelum
terram illius. stantem in via, evaginato gladio, adoravitque eum pro-
nus in terram. 32 Cui angelus : Cur, inquit, tertio ver-
Profectique castrametati sunt in campestribus
22 Moab, ubi trans Jordanem Jericho sita est. 2 Vi-
dens autem Balac filius Sephor omnia quæ fecerat
beras asinam tuam ? ego veni ut adversarer tibi, quia
perversa est via tua, mihique contraria : 33 et nisi asina
declinasset de via, dans locum resistenti, te occidissem,
Israël Amorrhæo, 3 et quod pertimuissent eum Moabi-
et illa viveret.
tæ, et impetum ejus ferre non possent, 4 dixit ad majo- 34
res natu Madian : Ita delebit hic populus omnes, qui in Dixit Balaam : Peccavi, nesciens quod tu stares
nostris finibus commorantur, quomodo solet bos her- contra me : et nunc si displicet tibi ut vadam, revertar.
35
bas usque ad radices carpere. Ipse erat eo tempore Ait angelus : Vade cum istis, et cave ne aliud quam
rex in Moab. 5 Misit ergo nuntios ad Balaam filium præcepero tibi loquaris. Ivit igitur cum principibus.
36
Beor ariolum, qui habitabat super flumen terræ filio- Quod cum audisset Balac, egressus est in occursum
rum Ammon, ut vocarent eum, et dicerent : Ecce egres- ejus in oppido Moabitarum, quod situm est in extremis
sus est populus ex Ægypto, qui operuit superficiem ter- finibus Arnon. 37 Dixitque ad Balaam : Misi nuntios ut
ræ, sedens contra me. 6 Veni igitur, et maledic populo vocarent te : cur non statim venisti ad me ? an quia
huic, quia fortior me est : si quomodo possim percutere mercedem adventui tuo reddere nequeo ? 38 Cui ille
et ejicere eum de terra mea. Novi enim quod benedic- respondit : Ecce adsum : numquid loqui potero aliud,
tus sit cui benedixeris, et maledictus in quem maledicta nisi quod Deus posuerit in ore meo ? 39 Perrexerunt er-
congesseris. 7 Perrexeruntque seniores Moab, et majo- go simul, et venerunt in urbem, quæ in extremis regni
res natu Madian, habentes divinationis pretium in ma- ejus finibus erat. 40 Cumque occidisset Balac boves et
nibus. Cumque venissent ad Balaam, et narrassent ei oves, misit ad Balaam, et principes qui cum eo erant,
omnia verba Balac, 8 ille respondit : Manete hic noc- munera. 41 Mane autem facto, duxit eum ad excelsa
te, et respondebo quidquid mihi dixerit Dominus. Ma- Baal, et intuitus est extremam partem populi.
nentibus illis apud Balaam, venit Deus, et ait ad eum : Dixitque Balaam ad Balac : Ædifica mihi hic
9
Quid sibi volunt homines isti apud te ? 10 Respondit :
Balac filius Sephor rex Moabitarum misit ad me, 11 di-
23 septem aras, et para totidem vitulos, ejusdem-
que numeri arietes. 2 Cumque fecisset juxta sermonem
cens : Ecce populus qui egressus est de Ægypto, oper- Balaam, imposuerunt simul vitulum et arietem super
uit superficiem terræ : veni, et maledic ei, si quomodo aram. 3 Dixitque Balaam ad Balac : Sta paulisper juxta
possim pugnans abigere eum. 12 Dixitque Deus ad Ba- holocaustum tuum, donec vadam, si forte occurrat mi-
laam : Noli ire cum eis, neque maledicas populo : quia hi Dominus, et quodcumque imperaverit, loquar tibi.
benedictus est. 13 Qui mane consurgens dixit ad prin- 4
Cumque abiisset velociter, occurrit illi Deus. Locu-
cipes : Ite in terram vestram, quia prohibuit me Domi- tusque ad eum Balaam : Septem, inquit, aras erexi, et
nus venire vobiscum. 14 Reversi principes dixerunt ad imposui vitulum et arietem desuper. 5 Dominus autem
Balac : Noluit Balaam venire nobiscum. posuit verbum in ore ejus, et ait : Revertere ad Balac,
15
Rursum ille multo plures et nobiliores quam ante et hæc loqueris. 6 Reversus invenit stantem Balac juxta
miserat, misit. 16 Qui cum venissent ad Balaam, dixe- holocaustum suum, et omnes principes Moabitarum :
runt : Sic dicit Balac filius Sephor : Ne cuncteris venire 7
assumptaque parabola sua, dixit :
ad me : 17 paratus sum honorare te, et quidquid volue-
ris, dabo tibi : veni, et maledic populo isti. 18 Respondit De Aram adduxit me Balac
Balaam : Si dederit mihi Balac plenam domum suam rex Moabitarum, de montibus orientis :
argenti et auri, non potero immutare verbum Domini Veni, inquit, et maledic Jacob ;
Dei mei, ut vel plus, vel minus loquar. 19 Obsecro ut propera, et detestare Israël.
8
hic maneatis etiam hac nocte, et scire queam quid mi- Quomodo maledicam, cui non maledixit
hi rursum respondeat Dominus. 20 Venit ergo Deus ad Deus ?
Balaam nocte, et ait ei : Si vocare te venerunt homines qua ratione detester, quem Dominus non
isti, surge, et vade cum eis : ita dumtaxat, ut quod ti- detestatur ?
bi præcepero, facias. 21 Surrexit Balaam mane, et strata 9
De summis silicibus videbo eum,
asina sua profectus est cum eis. et de collibus considerabo illum.
N UMERI 73

Populus solus habitabit, et tentoria tua, Israël !


6
et inter gentes non reputabitur. ut valles nemorosæ,
10
Quis dinumerare possit pulverem Jacob, ut horti juxta fluvios irrigui,
et nosse numerum stirpis Israël ? ut tabernacula quæ fixit Dominus,
Moriatur anima mea morte justorum, quasi cedri prope aquas.
7
et fiant novissima mea horum similia. Fluet aqua de situla ejus,
et semen illius erit in aquas multas.
11
Dixitque Balac ad Balaam : Quid est hoc quod Tolletur propter Agag, rex ejus,
agis ? ut malediceres inimicis meis vocavi te, et tu e et auferetur regnum illius.
contrario benedicis eis. 12 Cui ille respondit : Num 8
Deus eduxit illum de Ægypto,
aliud possum loqui, nisi quod jusserit Dominus ? 13 Di- cujus fortitudo similis est rhinocerotis.
xit ergo Balac : Veni mecum in alterum locum unde Devorabunt gentes hostes illius,
partem Israël videas, et totum videre non possis : inde ossaque eorum confringent, et perforabunt
maledicito ei. 14 Cumque duxisset eum in locum su- sagittis.
blimem, super verticem montis Phasga, ædificavit Ba- 9
Accubans dormivit ut leo,
laam septem aras, et impositis supra vitulo atque arie- et quasi leæna, quam suscitare nullus
te, 15 dixit ad Balac : Sta hic juxta holocaustum tuum, audebit.
donec ego obvius pergam. 16 Cui cum Dominus occur- Qui benedixerit tibi, erit et ipse benedictus :
risset, posuissetque verbum in ore ejus, ait : Revertere qui maledixerit, in maledictione reputabitur.
ad Balac, et hæc loqueris ei. 17 Reversus invenit eum
10
stantem juxta holocaustum suum, et principes Moabi- Iratusque Balac contra Balaam, complosis manibus
tarum cum eo. Ad quem Balac : Quid, inquit, locutus ait : Ad maledicendum inimicis meis vocavi te, qui-
est Dominus ? 18 At ille, assumpta parabola sua, ait : bus e contrario tertio benedixisti : 11 revertere ad locum
tuum. Decreveram quidem magnifice honorare te, sed
Sta, Balac, et ausculta ; audi, fili Sephor : Dominus privavit te honore disposito. 12 Respondit Ba-
19
non est Deus quasi homo, ut mentiatur, laam ad Balac : Nonne nuntiis tuis, quos misisti ad me,
nec ut filius hominis, ut mutetur. dixi : 13 Si dederit mihi Balac plenam domum suam
Dixit ergo, et non faciet ? argenti et auri, non potero præterire sermonem Domi-
locutus est, et non implebit ? ni Dei mei, ut vel boni quid vel mali proferam ex cor-
20
Ad benedicendum adductus sum : de meo : sed quidquid Dominus dixerit, hoc loquar ?
benedictionem prohibere non valeo. 14
verumtamen pergens ad populum meum, dabo con-
21
Non est idolum in Jacob, silium, quid populus tuus populo huic faciat extremo
nec videtur simulacrum in Israël. tempore. 15 Sumpta igitur parabola, rursum ait :
Dominus Deus ejus cum eo est,
et clangor victoriæ regis in illo. Dixit Balaam filius Beor :
22
Deus eduxit illum de Ægypto, dixit homo, cujus obturatus est oculus :
16
cujus fortitudo similis est rhinocerotis. dixit auditor sermonum Dei,
23
Non est augurium in Jacob, qui novit doctrinam Altissimi,
nec divinatio in Israël : et visiones Omnipotentis videt,
temporibus suis dicetur Jacob et Israëli quid qui cadens apertos habet oculos :
17
operatus sit Deus. Videbo eum, sed non modo :
24
Ecce populus ut leæna consurget, intuebor illum, sed non prope.
et quasi leo erigetur : Orietur stella ex Jacob,
non accubabit donec devoret prædam, et consurget virga de Israël :
et occisorum sanguinem bibat. et percutiet duces Moab,
vastabitque omnes filios Seth.
25
Dixitque Balac ad Balaam : Nec maledicas ei, nec 18
Et erit Idumæa possessio ejus :
26
benedicas. Et ille ait : Nonne dixi tibi quod quid- hæreditas Seir cedet inimicis suis :
27
quid mihi Deus imperaret, hoc facerem ? Et ait Balac Israël vero fortiter aget.
ad eum : Veni, et ducam te ad alium locum : si for- 19
De Jacob erit qui dominetur,
te placeat Deo ut inde maledicas eis. 28 Cumque du- et perdat reliquias civitatis.
xisset eum super verticem montis Phogor, qui respicit
20
solitudinem, 29 dixit ei Balaam : Ædifica mihi hic sep- Cumque vidisset Amalec, assumens parabolam,
tem aras, et para totidem vitulos, ejusdemque numeri ait :
arietes. 30 Fecit Balac ut Balaam dixerat : imposuitque
Principium gentium Amalec,
vitulos et arietes per singulas aras.
cujus extrema perdentur.
Cumque vidisset Balaam quod placeret Domino
24 ut benediceret Israëli, nequaquam abiit ut ante
perrexerat, ut augurium quæreret : sed dirigens contra
21
Vidit quoque Cinæum : et assumpta parabola, ait :

Robustum quidem est habitaculum tuum :


desertum vultum suum, 2 et elevans oculos, vidit Israël sed si in petra posueris nidum tuum,
in tentoriis commorantem per tribus suas : et irruente 22
et fueris electus de stirpe Cin,
3
in se spiritu Dei, assumpta parabola, ait : quamdiu poteris permanere ? Assur enim
Dixit Balaam filius Beor : capiet te.
dixit homo, cujus obturatus est oculus : 23
Assumptaque parabola iterum locutus est :
4
dixit auditor sermonum Dei,
qui visionem Omnipotentis intuitus est, Heu ! quis victurus est,
qui cadit, et sic aperiuntur oculi ejus : quando ista faciet Deus ?
5 24
Quam pulchra tabernacula tua, Jacob, Venient in trieribus de Italia :
74 N UMERI

superabunt Assyrios, vastabuntque ab hoc familia Saulitarum. 14 Hæ sunt familiæ de stirpe


Hebræos, et ad extremum etiam ipsi Simeon, quarum omnis numerus fuit viginti duo millia
peribunt. ducenti. 15 Filii Gad per cognationes suas : Sephon, ab
25 hoc familia Sephonitarum : Aggi, ab hoc familia Aggi-
Surrexitque Balaam, et reversus est in locum
tarum : Suni, ab hoc familia Sunitarum : 16 Ozni, ab hoc
suum : Balac quoque via, qua venerat, rediit.
familia Oznitarum : Her, ab hoc familia Heritarum :
17
Morabatur autem eo tempore Israël in Settim, et Arod, ab hoc familia Aroditarum : Ariel, ab hoc fami-
25 fornicatus est populus cum filiabus Moab, 2 quæ
vocaverunt eos ad sacrificia sua. At ille comederunt et
lia Arielitarum. 18 Istæ sunt familiæ Gad, quarum om-
nis numerus fuit quadraginta millia quingenti. 19 Filii
adoraverunt deos earum. 3 Initiatusque est Israël Beel- Juda, Her et Onan, qui ambo mortui sunt in terra Cha-
phegor : et iratus Dominus, 4 ait ad Moysen : Tolle naan. 20 Fueruntque filii Juda per cognationes suas :
cunctos principes populi, et suspende eos contra solem Sela, a quo familia Selaitarum : Phares, a quo familia
in patibulis, ut avertatur furor meus ab Israël. 5 Dixit- Pharesitarum : Zare, a quo familia Zareitarum. 21 Por-
que Moyses ad judices Israël : Occidat unusquisque ro filii Phares : Hesron, a quo familia Hesronitarum :
proximos suos, qui initiati sunt Beelphegor. 6 Et ec- et Hamul, a quo familia Hamulitarum. 22 Istæ sunt fa-
ce unus de filiis Israël intravit coram fratribus suis ad miliæ Juda, quarum omnis numerus fuit septuaginta
scortum Madianitidem, vidente Moyse, et omni turba sex millia quingenti. 23 Filii Issachar per cognationes
filiorum Israël, qui flebant ante fores tabernaculi. suas : Thola, a quo familia Tholaitarum : Phua, a quo
7
Quod cum vidisset Phinees filius Eleazari filii Aa- familia Phuaitarum : 24 Jasub, a quo familia Jasubita-
ron sacerdotis, surrexit de medio multitudinis, et ar- rum : Semran, a quo familia Semranitarum. 25 Hæ sunt
repto pugione, 8 ingressus est post virum Israëlitem cognationes Issachar, quarum numerus fuit sexaginta
in lupanar, et perfodit ambos simul, virum scilicet et quatuor millia trecenti. 26 Filii Zabulon per cognatio-
mulierem in locis genitalibus. Cessavitque plaga a fi- nes suas : Sared, a quo familia Sareditarum : Elon, a
liis Israël : 9 et occisi sunt viginti quatuor millia ho- quo familia Elonitarum : Jalel, a quo familia Jalelita-
minum. 10 Dixitque Dominus ad Moysen : 11 Phinees rum. 27 Hæ sunt cognationes Zabulon, quarum nume-
filius Eleazari filii Aaron sacerdotis avertit iram meam rus fuit sexaginta millia quingenti. 28 Filii Joseph per
a filiis Israël : quia zelo meo commotus est contra eos, cognationes suas, Manasse et Ephraim. 29 De Manasse
ut non ipse delerem filios Israël in zelo meo. 12 Idcir- ortus est Machir, a quo familia Machiritarum. Machir
co loquere ad eum : Ecce do ei pacem fœderis mei, genuit Galaad, a quo familia Galaaditarum. 30 Galaad
13
et erit tam ipsi quam semini ejus pactum sacerdo- habuit filios : Jezer, a quo familia Jezeritarum : et Helec,
tii sempiternum : quia zelatus est pro Deo suo, et ex- a quo familia Helecitarum : 31 et Asriel, a quo familia
piavit scelus filiorum Israël. 14 Erat autem nomen viri Asrielitarum : et Sechem, a quo familia Sechemitarum :
32
Israëlitæ, qui occisus est cum Madianitide, Zambri fi- et Semida, a quo familia Semidaitarum : et Hepher,
lius Salu, dux de cognatione et tribu Simeonis. 15 Porro a quo familia Hepheritarum. 33 Fuit autem Hepher pa-
mulier Madianitis, quæ pariter interfecta est, vocaba- ter Salphaad, qui filios non habebat, sed tantum filias :
tur Cozbi filia Sur principis nobilissimi Madianitarum. quarum ista sunt nomina : Maala, et Noa, et Hegla,
16
Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens : 17 Ho- et Melcha, et Thersa. 34 Hæ sunt familiæ Manasse, et
stes vos sentiant Madianitæ, et percutite eos : 18 quia et numerus earum quinquaginta duo millia septingenti.
35
ipsi hostiliter egerunt contra vos, et decepere insidiis Filii autem Ephraim per cognationes suas fuerunt hi :
per idolum Phogor, et Cozbi filiam ducis Madian soro- Suthala, a quo familia Suthalaitarum : Becher, a quo fa-
rem suam, quæ percussa est in die plagæ pro sacrilegio milia Becheritarum : Thehen, a quo familia Thehenita-
Phogor. rum. 36 Porro filius Suthala fuit Heran, a quo familia
Heranitarum. 37 Hæ sunt cognationes filiorum Eph-
Postquam noxiorum sanguis effusus est, dixit
26 Dominus ad Moysen et Eleazarum filium Aa-
ron sacerdotem : 2 Numerate omnem summam filio-
raim : quarum numerus fuit triginta duo millia quin-
genti. 38 Isti sunt filii Joseph per familias suas. Filii
Benjamin in cognationibus suis : Bela, a quo familia Be-
rum Israël a viginti annis et supra, per domos et co-
laitarum : Asbel, a quo familia Asbelitarum : Ahiram,
gnationes suas, cunctos qui possunt ad bella procede-
a quo familia Ahiramitarum : 39 Supham, a quo familia
re. 3 Locuti sunt itaque Moyses et Eleazar sacerdos, in
Suphamitarum : Hupham, a quo familia Huphamita-
campestribus Moab super Jordanem contra Jericho, ad
rum. 40 Filii Bela : Hered, et Noëman. De Hered, fami-
eos qui erant 4 a viginti annis et supra, sicut Dominus
lia Hereditarum : de Noëman, familia Noëmanitarum.
imperaverat, quorum iste est numerus. 5 Ruben pri- 41
Hi sunt filii Benjamin per cognationes suas : quo-
mogenitus Israël : hujus filius, Henoch, a quo familia
rum numerus fuit quadraginta quinque millia sexcenti.
Henochitarum : et Phallu, a quo familia Phalluitarum : 42
6 Filii Dan per cognationes suas : Suham, a quo fami-
et Hesron, a quo familia Hesronitarum : et Charmi, a
lia Suhamitarum. Hæ sunt cognationes Dan per fami-
quo familia Charmitarum. 7 Hæ sunt familiæ de stir-
lias suas. 43 Omnes fuere Suhamitæ, quorum numerus
pe Ruben : quarum numerus inventus est quadragin-
erat sexaginta quatuor millia quadringenti. 44 Filii Aser
ta tria millia, et septingenti triginta. 8 Filius Phallu,
per cognationes suas : Jemna, a quo familia Jemnaita-
Eliab : 9 hujus filii, Namuel et Dathan et Abiron : isti
rum : Jessui, a quo familia Jessuitarum : Brie, a quo
sunt Dathan et Abiron principes populi, qui surrexe-
familia Brieitarum. 45 Filii Brie : Heber, a quo familia
runt contra Moysen et Aaron in seditione Core, quan-
Heberitarum : et Melchiel, a quo familia Melchielita-
do adversus Dominum rebellaverunt : 10 et aperiens
rum. 46 Nomen autem filiæ Aser fuit Sara. 47 Hæ cogna-
terra os suum devoravit Core, morientibus plurimis,
tiones filiorum Aser, et numerus eorum quinquaginta
quando combussit ignis ducentos quinquaginta viros.
tria millia quadringenti. 48 Filii Nephthali per cogna-
Et factum est grande miraculum, 11 ut, Core pereunte,
tiones suas : Jesiel, a quo familia Jesielitarum : Guni, a
filii illius non perirent. 12 Filii Simeon per cognationes
quo familia Gunitarum : 49 Jeser, a quo familia Jeserita-
suas : Namuel, ab hoc familia Namuelitarum : Jamin,
rum : Sellem, a quo familia Sellemitarum. 50 Hæ sunt
ab hoc familia Jaminitarum : Jachin, ab hoc familia Ja-
cognationes filiorum Nephthali per familias suas : quo-
chinitarum : 13 Zare, ab hoc familia Zareitarum : Saul,
N UMERI 75

rum numerus quadraginta quinque millia quadringen- in quo est spiritus, et pone manum tuam super eum.
ti. 51 Ista est summa filiorum Israël, qui recensiti sunt, 19
Qui stabit coram Eleazaro sacerdote et omni multi-
sexcenta millia, et mille septingenti triginta. 52 Locu- tudine : 20 et dabis ei præcepta cunctis videntibus, et
tusque est Dominus ad Moysen, dicens : 53 Istis divide- partem gloriæ tuæ, ut audiat eum omnis synagoga fi-
tur terra juxta numerum vocabulorum in possessiones liorum Israël. 21 Pro hoc, si quid agendum erit, Eleazar
suas. 54 Pluribus majorem partem dabis, et paucioribus sacerdos consulet Dominum. Ad verbum ejus egredie-
minorem : singulis, sicut nunc recensiti sunt, tradetur tur et ingredietur ipse, et omnes filii Israël cum eo, et
possessio : 55 ita dumtaxat ut sors terram tribubus di- cetera multitudo. 22 Fecit Moyses ut præceperat Domi-
vidat et familiis. 56 Quidquid sorte contigerit, hoc vel nus : cumque tulisset Josue, statuit eum coram Eleaza-
plures accipiant, vel pauciores. ro sacerdote et omni frequentia populi. 23 Et impositis
57
Hic quoque est numerus filiorum Levi per fami- capiti ejus manibus, cuncta replicavit quæ mandaverat
lias suas : Gerson, a quo familia Gersonitarum : Caa- Dominus.
th, a quo familia Caathitarum : Merari, a quo familia
Dixit quoque Dominus ad Moysen : 2 Præcipe fi-
Meraritarum. 58 Hæ sunt familiæ Levi : familia Lobni,
familia Hebroni, familia Moholi, familia Musi, familia
28 liis Israël, et dices ad eos : Oblationem meam et
panes, et incensum odoris suavissimi offerte per tem-
Core. At vero Caath genuit Amram : 59 qui habuit uxo-
pora sua. 3 Hæc sunt sacrificia quæ offerre debetis :
rem Jochabed filiam Levi, quæ nata est ei in Ægypto.
agnos anniculos immaculatos duos quotidie in holo-
Hæc genuit Amram viro suo filios, Aaron, et Moysen,
caustum sempiternum : 4 unum offeretis mane, et al-
et Mariam sororem eorum. 60 De Aaron orti sunt Na-
terum ad vesperum : 5 decimam partem ephi similæ,
dab et Abiu, et Eleazar et Ithamar : 61 quorum Nadab et
quæ conspersa sit oleo purissimo, et habeat quartam
Abiu mortui sunt, cum obtulissent ignem alienum co-
partem hin. 6 Holocaustum juge est quod obtulistis in
ram Domino. 62 Fueruntque omnes qui numerati sunt,
monte Sinai in odorem suavissimum incensi Domini.
viginti tria millia generis masculini ab uno mense et 7
Et libabitis vini quartam partem hin per agnos singu-
supra : quia non sunt recensiti inter filios Israël, nec eis
los in sanctuario Domini. 8 Alterumque agnum simili-
cum ceteris data possessio est. 63 Hic est numerus filio-
ter offeretis ad vesperam juxta omnem ritum sacrificii
rum Israël, qui descripti sunt a Moyse et Eleazaro sa-
matutini, et libamentorum ejus, oblationem suavissi-
cerdote, in campestribus Moab supra Jordanem contra
mi odoris Domino. 9 Die autem sabbati offeretis duos
Jericho : 64 inter quos, nullus fuit eorum qui ante nu-
agnos anniculos immaculatos, et duas decimas similæ
merati sunt a Moyse et Aaron in deserto Sinai : 65 præ-
oleo conspersæ in sacrificio, et liba : 10 quæ rite fundun-
dixerat enim Dominus quod omnes morerentur in so-
tur per singula sabbata in holocaustum sempiternum.
litudine. Nullusque remansit ex eis, nisi Caleb filius 11
In calendis autem offeretis holocaustum Domino, vi-
Jephone, et Josue filius Nun.
tulos de armento duos, arietem unum, agnos anniculos
Accesserunt autem filiæ Salphaad, filii Hepher, septem immaculatos, 12 et tres decimas similæ oleo con-
27 filii Galaad, filii Machir, filii Manasse, qui fuit
filius Joseph : quarum sunt nomina, Maala, et Noa, et
spersæ in sacrificio per singulos vitulos : et duas deci-
mas similæ oleo conspersæ per singulos arietes : 13 et
Hegla, et Melcha, et Thersa. 2 Steteruntque coram Moy- decimam decimæ similæ ex oleo in sacrificio per agnos
se et Eleazaro sacerdote et cunctis principibus populi singulos : holocaustum suavissimi odoris atque incen-
ad ostium tabernaculi fœderis, atque dixerunt : 3 Pater si est Domino. 14 Libamenta autem vini, quæ per sin-
noster mortuus est in deserto, nec fuit in seditione, quæ gulas fundenda sunt victimas, ista erunt : media pars
concitata est contra Dominum sub Core, sed in pecca- hin per singulos vitulos, tertia per arietem, quarta per
to suo mortuus est : hic non habuit mares filios. Cur agnum. Hoc erit holocaustum per omnes menses, qui
tollitur nomen illius de familia sua, quia non habuit fi- sibi anno vertente succedunt. 15 Hircus quoque offere-
lium ? date nobis possessionem inter cognatos patris tur Domino pro peccatis in holocaustum sempiternum
nostri. 4 Retulitque Moyses causam earum ad judicium cum libamentis suis. 16 Mense autem primo, quartade-
Domini. 5 Qui dixit ad eum : 6 Justam rem postulant cima die mensis, Phase Domini erit, 17 et quintadeci-
filiæ Salphaad : da eis possessionem inter cognatos pa- ma die solemnitas : septem diebus vescentur azymis.
tris sui, et ei in hæreditatem succedant. 7 Ad filios au- 18
Quarum dies prima venerabilis et sancta erit : omne
tem Israël loqueris hæc : 8 Homo cum mortuus fue- opus servile non facietis in ea. 19 Offeretisque incen-
rit absque filio, ad filiam ejus transibit hæreditas. 9 Si sum holocaustum Domino, vitulos de armento duos,
filiam non habuerit, habebit successores fratres suos. arietem unum, agnos anniculos immaculatos septem :
10 20
Quod si et fratres non fuerint, dabitis hæreditatem et sacrificia singulorum ex simila quæ conspersa sit
fratribus patris ejus. 11 Sin autem nec patruos habue- oleo, tres decimas per singulos vitulos, et duas deci-
rit, dabitur hæreditas his qui ei proximi sunt. Eritque mas per arietem, 21 et decimam decimæ per agnos sin-
hoc filiis Israël sanctum lege perpetua, sicut præcepit gulos, id est, per septem agnos. 22 Et hircum pro pec-
Dominus Moysi. cato unum, ut expietur pro vobis, 23 præter holocau-
12
Dixit quoque Dominus ad Moysen : Ascende in stum matutinum, quod semper offeretis. 24 Ita facie-
montem istum Abarim, et contemplare inde terram, tis per singulos dies septem dierum in fomitem ignis,
quam daturus sum filiis Israël. 13 Cumque videris eam, et in odorem suavissimum Domino, qui surget de ho-
ibis et tu ad populum tuum, sicut ivit frater tuus Aa- locausto, et de libationibus singulorum. 25 Dies quo-
ron : 14 quia offendistis me in deserto Sin in contradic- que septimus celeberrimus et sanctus erit vobis : om-
tione multitudinis, nec sanctificare me voluistis coram ne opus servile non facietis in eo. 26 Dies etiam pri-
ea super aquas. Hæ sunt aquæ contradictionis in Ca- mitivorum, quando offeretis novas fruges Domino, ex-
des deserti Sin. 15 Cui respondit Moyses : 16 Provideat pletis hebdomadibus, venerabilis et sancta erit : om-
Dominus Deus spirituum omnis carnis hominem, qui ne opus servile non facietis in ea. 27 Offeretisque holo-
sit super multitudinem hanc : 17 et possit exire et in- caustum in odorem suavissimum Domino, vitulos de
trare ante eos, et educere eos vel introducere : ne sit armento duos, arietem unum, et agnos anniculos im-
populus Domini sicut oves absque pastore. 18 Dixit- maculatos septem : 28 atque in sacrificiis eorum, similæ
que Dominus ad eum : Tolle Josue filium Nun, virum oleo conspersæ tres decimas per singulos vitulos, per
76 N UMERI

arietes duas, 29 per agnos decimam decimæ, qui simul retis vitulos septem, et arietes duos, agnos anniculos
sunt agni septem. Hircum quoque, 30 qui mactatur pro immaculatos quatuordecim : 33 sacrificiaque et libami-
expiatione : præter holocaustum sempiternum et liba na singulorum, per vitulos, et arietes, et agnos rite ce-
ejus. 31 Immaculata offeretis omnia cum libationibus lebrabitis : 34 et hircum pro peccato, absque holocausto
suis. sempiterno, sacrificioque ejus et libamine. 35 Die octa-
vo, qui est celeberrimus, omne opus servile non facie-
Mensis etiam septimi prima dies venerabilis et
29 sancta erit vobis. Omne opus servile non facie-
tis in ea, quia dies clangoris est et tubarum. 2 Offere-
tis, 36 offerentes holocaustum in odorem suavissimum
Domino, vitulum unum, arietem unum, agnos annicu-
los immaculatos septem : 37 sacrificiaque et libamina
tisque holocaustum in odorem suavissimum Domino,
singulorum, per vitulos, et arietes, et agnos rite cele-
vitulum de armento unum, arietem unum, et agnos an-
brabitis : 38 et hircum pro peccato, absque holocausto
niculos immaculatos septem : 3 et in sacrificiis eorum,
sempiterno, sacrificioque ejus et libamine. 39 Hæc of-
similæ oleo conspersæ tres decimas per singulos vitu-
feretis Domino in solemnitatibus vestris : præter vota
los, duas decimas per arietem, 4 unam decimam per
et oblationes spontaneas in holocausto, in sacrificio, in
agnum, qui simul sunt agni septem : 5 et hircum pro
libamine, et in hostiis pacificis.
peccato, qui offertur in expiationem populi, 6 præter
holocaustum calendarum cum sacrificiis suis, et holo- Narravitque Moyses filiis Israël omnia quæ ei
caustum sempiternum cum libationibus solitis : eis-
dem cæremoniis offeretis in odorem suavissimum in-
30 Dominus imperarat. 2 Et locutus est ad princi-
pes tribuum filiorum Israël : Iste est sermo quem præ-
censum Domino. 7 Decima quoque dies mensis hujus cepit Dominus : 3 Si quis virorum votum Domino vo-
septimi erit vobis sancta atque venerabilis, et afflige- verit, aut se constrinxerit juramento : non faciet irri-
tis animas vestras : omne opus servile non facietis in tum verbum suum, sed omne quod promisit, implebit.
ea. 8 Offeretisque holocaustum Domino in odorem sua- 4
Mulier si quippiam voverit, et se constrinxerit jura-
vissimum, vitulum de armento unum, arietem unum, mento, quæ est in domo patris sui, et in ætate adhuc
agnos anniculos immaculatos septem : 9 et in sacrificiis puellari : si cognoverit pater votum quod pollicita est,
eorum similæ oleo conspersæ tres decimas per singu- et juramentum quo obligavit animam suam, et tacue-
los vitulos, duas decimas per arietem, 10 decimam de- rit, voti rea erit : 5 quidquid pollicita est, et juravit, ope-
cimæ per agnos singulos, qui sunt simul agni septem : re complebit. 6 Sin autem statim ut audierit, contradi-
11
et hircum pro peccato, absque his quæ offerri pro xerit pater : et vota et juramenta ejus irrita erunt, nec
delicto solent in expiationem, et holocaustum sempi- obnoxia tenebitur sponsioni, eo quod contradixerit pa-
ternum, cum sacrificio et libaminibus eorum. 12 Quin- ter. 7 Si maritum habuerit, et voverit aliquid, et semel
tadecima vero die mensis septimi, quæ vobis sancta de ore ejus verbum egrediens animam ejus obligaverit
erit atque venerabilis, omne opus servile non facietis juramento : 8 quo die audierit vir, et non contradixe-
in ea, sed celebrabitis solemnitatem Domino septem rit, voti rea erit, reddetque quodcumque promiserat.
diebus. 13 Offeretisque holocaustum in odorem sua- 9
Sin autem audiens statim contradixerit, et irritas fe-
vissimum Domino, vitulos de armento tredecim, arie- cerit pollicitationes ejus, verbaque quibus obstrinxerat
tes duos, agnos anniculos immaculatos quatuordecim : animam suam, propitius erit ei Dominus. 10 Vidua et
14
et in libamentis eorum, similæ oleo conspersæ tres repudiata quidquid voverint, reddent. 11 Uxor in domo
decimas per vitulos singulos, qui sunt simul vituli tre- viri cum se voto constrinxerit et juramento, 12 si audie-
decim, et duas decimas arieti uno, id est, simul arieti- rit vir, et tacuerit, nec contradixerit sponsioni, reddet
bus duobus, 15 et decimam decimæ agnis singulis, qui quodcumque promiserat. 13 Sin autem extemplo con-
sunt simul agni quatuordecim : 16 et hircum pro pecca- tradixerit, non tenebitur promissionis rea : quia mari-
to, absque holocausto sempiterno, et sacrificio, et liba- tus contradixit, et Dominus ei propitius erit. 14 Si vove-
mine ejus. 17 In die altero offeretis vitulos de armento rit, et juramento se constrinxerit, ut per jejunium, vel
duodecim, arietes duos, agnos anniculos immaculatos ceterarum rerum abstinentiam affligat animam suam,
quatuordecim : 18 sacrificiaque et libamina singulorum, in arbitrio viri erit ut faciat, sive non faciat. 15 Quod si
per vitulos, et arietes, et agnos rite celebrabitis : 19 et audiens vir tacuerit, et in alteram diem distulerit sen-
hircum pro peccato, absque holocausto sempiterno, sa- tentiam, quidquid voverat atque promiserat, reddet :
crificioque et libamine ejus. 20 Die tertio offeretis vitu- quia statim ut audivit, tacuit. 16 Sin autem contradi-
los undecim, arietes duos, agnos anniculos immacula- xerit postquam rescivit, portabit ipse iniquitatem ejus.
tos quatuordecim : 21 sacrificiaque et libamina singulo- 17
Istæ sunt leges, quas constituit Dominus Moysi inter
rum, per vitulos, et arietes, et agnos rite celebrabitis : virum et uxorem, inter patrem et filiam, quæ in puellari
22
et hircum pro peccato, absque holocausto sempiter- adhuc ætate est, vel quæ manet in parentis domo.
no, sacrificioque et libamine ejus. 23 Die quarto offeretis
vitulos decem, arietes duos, agnos anniculos immacu- Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens :
latos quatuordecim : 24 sacrificiaque et libamina singu-
lorum, per vitulos, et arietes, et agnos rite celebrabitis :
31 2
Ulciscere prius filios Israël de Madianitis, et
sic colligeris ad populum tuum. 3 Statimque Moyses :
25
et hircum pro peccato, absque holocausto sempiter- Armate, inquit, ex vobis viros ad pugnam, qui possint
no, sacrificioque ejus et libamine. 26 Die quinto offeretis ultionem Domini expetere de Madianitis. 4 Mille viri
vitulos novem, arietes duos, agnos anniculos immacu- de singulis tribubus eligantur ex Israël qui mittantur
latos quatuordecim : 27 sacrificiaque et libamina singu- ad bellum. 5 Dederuntque millenos de singulis tribu-
lorum, per vitulos, et arietes, et agnos rite celebrabitis : bus, id est, duodecim millia expeditorum ad pugnam :
28 6
et hircum pro peccato, absque holocausto sempiter- quos misit Moyses cum Phinees filio Eleazari sacer-
no, sacrificioque ejus et libamine. 29 Die sexto offeretis dotis, vasa quoque sancta, et tubas ad clangendum tra-
vitulos octo, arietes duos, agnos anniculos immacula- didit ei. 7 Cumque pugnassent contra Madianitas at-
tos quatuordecim : 30 sacrificiaque et libamina singulo- que vicissent, omnes mares occiderunt, 8 et reges eo-
rum, per vitulos, et arietes, et agnos rite celebrabitis : rum, Evi, et Recem, et Sur, et Hur, et Rebe, quinque
31
et hircum pro peccato, absque holocausto sempiter- principes gentis : Balaam quoque filium Beor interfece-
no, sacrificioque ejus et libamine. 32 Die septimo offe- runt gladio. 9 Ceperuntque mulieres eorum, et parvu-
N UMERI 77

los, omniaque pecora, et cunctam supellectilem : qui- cim millibus, 47 tulit Moyses quinquagesimum caput,
dquid habere potuerant depopulati sunt : 10 tam urbes et dedit Levitis, qui excubabant in tabernaculo Domini,
quam viculos et castella flamma consumpsit. 11 Et tu- sicut præceperat Dominus.
48
lerunt prædam, et universa quæ ceperant tam ex ho- Cumque accessissent principes exercitus ad Moy-
minibus quam ex jumentis, 12 et adduxerunt ad Moy- sen, et tribuni, centurionesque, dixerunt : 49 Nos ser-
sen, et Eleazarum sacerdotem, et ad omnem multitu- vi tui recensuimus numerum pugnatorum, quos ha-
dinem filiorum Israël : reliqua autem utensilia porta- buimus sub manu nostra : et ne unus quidem defuit.
50
verunt ad castra in campestribus Moab juxta Jordanem Ob hanc causam offerimus in donariis Domini singu-
contra Jericho. li quod in præda auri potuimus invenire, periscelides
13
Egressi sunt autem Moyses et Eleazar sacerdos, et et armillas, annulos et dextralia, ac murænulas, ut de-
omnes principes synagogæ, in occursum eorum extra preceris pro nobis Dominum. 51 Susceperuntque Moy-
castra. 14 Iratusque Moyses principibus exercitus, tri- ses et Eleazar sacerdos omne aurum in diversis spe-
bunis, et centurionibus qui venerant de bello, 15 ait : ciebus, 52 pondo sedecim millia septingentos quinqua-
Cur feminas reservastis ? 16 nonne istæ sunt, quæ de- ginta siclos, a tribunis et centurionibus. 53 Unusquis-
ceperunt filios Israël ad suggestionem Balaam, et præ- que enim quod in præda rapuerat, suum erat. 54 Et
varicari vos fecerunt in Domino super peccato Phogor, susceptum intulerunt in tabernaculum testimonii, in
unde et percussus est populus ? 17 ergo cunctos inter- monimentum filiorum Israël coram Domino.
ficite quidquid est generis masculinis, etiam in parvu- Filii autem Ruben et Gad habebant pecora multa,
lis : et mulieres, quæ noverunt viros in coitu, jugulate :
18
puellas autem et omnes feminas virgines reservate
32 et erat illis in jumentis infinita substantia. Cum-
que vidissent Jazer et Galaad aptas animalibus alendis
vobis : 19 et manete extra castra septem diebus. Qui oc- terras, 2 venerunt ad Moysen, et ad Elezarum sacerdo-
ciderit hominem, vel occisum tetigerit, lustrabitur die tem, et principes multitudinis, atque dixerunt : 3 Ata-
tertio et septimo. 20 Et de omni præda, sive vestimen- roth, et Dibon, et Jazer, et Nemra, Hesebon, et Eleale, et
tum fuerit, sive vas, et aliquid in utensilia præparatum, Saban, et Nebo, et Beon, 4 terra, quam percussit Domi-
de caprarum pellibus, et pilis, et ligno, expiabitur. nus in conspectu filiorum Israël, regio uberrima est ad
21
Eleazar quoque sacerdos ad viros exercitus, qui pastum animalium : et nos servi tui habemus jumenta
pugnaverunt, sic locutus est : Hoc est præceptum le- plurima, 5 precamurque si invenimus gratiam coram
gis, quod mandavit Dominus Moysi : 22 aurum, et ar- te, ut des nobis famulis tuis eam in possessionem, nec
gentum, et æs, et ferrum, et plumbum, et stannum, facias nos transire Jordanem. 6 Quibus respondit Moy-
23
et omne, quod potest transire per flammas, igne pur- ses : Numquid fratres vestri ibunt ad pugnam, et vos
gabitur : quidquid autem ignem non potest sustinere, hic sedebitis ? 7 cur subvertitis mentes filiorum Israël,
aqua expiationis sanctificabitur : 24 et lavabitis vesti- ne transire audeant in locum, quem eis daturus est Do-
menta vestra die septimo, et purificati postea castra in- minus ? 8 Nonne ita egerunt patres vestri, quando mi-
trabitis. 25 Dixit quoque Dominus ad Moysen : 26 Tolli- si de Cadesbarne ad explorandam terram ? 9 cumque
te summam eorum quæ capta sunt, ab homine usque venissent usque ad Vallem botri, lustrata omni regio-
ad pecus, tu et Eleazar sacerdos et principes vulgi : ne, subverterunt cor filiorum Israël, ut non intrarent
27
dividesque ex æquo prædam inter eos qui pugna- fines, quos eis Dominus dedit. 10 Qui iratus juravit, di-
verunt egressique sunt ad bellum, et inter omnem re- cens : 11 Si videbunt homines isti, qui ascenderunt ex
liquam multitudinem. 28 Et separabis partem Domino Ægypto a viginti annis et supra, terram, quam sub ju-
ab his qui pugnaverunt et fuerunt in bello, unam ani- ramento pollicitus sum Abraham, Isaac, et Jacob : et
mam de quingentis, tam ex hominibus quam ex bobus noluerunt sequi me, 12 præter Caleb filium Jephone Ce-
et asinis et ovibus, 29 et dabis eam Eleazaro sacerdoti, nezæum, et Josue filium Nun : isti impleverunt volun-
quia primitiæ Domini sunt. 30 Ex media quoque parte tatem meam. 13 Iratusque Dominus adversum Israël,
filiorum Israël accipies quinquagesimum caput homi- circumduxit eum per desertum quadraginta annis, do-
num, et boum, et asinorum, et ovium, cunctorum ani- nec consumeretur universa generatio, quæ fecerat ma-
mantium, et dabis ea Levitis, qui excubant in custodiis lum in conspectu ejus. 14 Et ecce, inquit, vos surrexistis
tabernaculi Domini. pro patribus vestris, incrementa et alumni hominum
31
Feceruntque Moyses et Eleazar sicut præcepe- peccatorum, ut augeretis furorem Domini contra Israël.
15
rat Dominus. 32 Fuit autem præda, quam exercitus Quod si nolueritis sequi eum, in solitudine populum
ceperat, ovium sexcenta septuaginta quinque millia, derelinquet, et vos causa eritis necis omnium. 16 At illi
33
boum septuaginta duo millia, 34 asinorum sexagin- prope accedentes, dixerunt : Caulas ovium fabricabi-
ta millia et mille : 35 animæ hominum sexus feminei, mus, et stabula jumentorum, parvulis quoque nostris
quæ non cognoverant viros, triginta duo millia. 36 Da- urbes munitas : 17 nos autem ipsi armati et accincti per-
taque est media pars his qui in prælio fuerant, ovium gemus ad prælium ante filios Israël, donec introduca-
trecenta triginta septem millia quingentæ : 37 e quibus mus eos ad loca sua. Parvuli nostri, et quidquid habe-
in partem Domini supputatæ sunt oves sexcentæ sep- re possumus, erunt in urbibus muratis, propter habi-
tuaginta quinque : 38 et de bobus triginta sex millibus, tatorum insidias. 18 Non revertemur in domos nostras,
boves septuaginta et duo : 39 de asinis triginta milli- usque dum possideant filii Israël hæreditatem suam :
19
bus quingentis, asini sexaginta unus : 40 de animabus nec quidquam quæremus trans Jordanem, quia jam
hominum sedecim millibus, cesserunt in partem Do- habemus nostram possessionem in orientali ejus plaga.
mini triginta duæ animæ. 41 Tradiditque Moyses nu- 20
Quibus Moyses ait : Si facitis quod promittitis, ex-
merum primitiarum Domini Eleazaro sacerdoti, sicut pediti pergite coram Domino ad pugnam : 21 et omnis
fuerat ei imperatum, 42 ex media parte filiorum Israël, vir bellator armatus Jordanem transeat, donec subver-
quam separaverat his qui in prælio fuerant. 43 De me- tat Dominus inimicos suos, 22 et subjiciatur ei omnis
dia vero parte, quæ contigerat reliquæ multitudini, id terra : tunc eritis inculpabiles apud Dominum et apud
est, de ovibus trecentis triginta septem millibus quin- Israël, et obtinebitis regiones, quas vultis, coram Do-
gentis, 44 et de bobus triginta sex millibus, 45 et de asinis mino. 23 Sin autem quod dicitis, non feceritis, nulli du-
triginta millibus quingentis, 46 et de hominibus sede- bium est quin peccetis in Deum : et scitote quoniam
78 N UMERI

peccatum vestrum apprehendet vos. 24 Ædificate ergo metati sunt in Ressa. 22 Egressique de Ressa, venerunt
urbes parvulis vestris, et caulas, et stabula ovibus ac ju- in Ceelatha. 23 Unde profecti, castrametati sunt in mon-
mentis : et quod polliciti estis, implete. 25 Dixeruntque te Sepher. 24 Egressi de monte Sepher, venerunt in Ara-
filii Gad et Ruben ad Moysen : Servi tui sumus : facie- da. 25 Inde proficiscentes, castrametati sunt in Mace-
mus quod jubet dominus noster. 26 Parvulos nostros, et loth. 26 Profectique de Maceloth, venerunt in Thaha-
mulieres, et pecora, ac jumenta relinquemus in urbibus th. 27 De Thahath, castrametati sunt in Thare. 28 Unde
Galaad : 27 nos autem famuli tui omnes expediti per- egressi, fixere tentoria in Methca. 29 Et de Methca, ca-
gemus ad bellum, sicut tu, domine, loqueris. 28 Præce- strametati sunt in Hesmona. 30 Profectique de Hesmo-
pit ergo Moyses Eleazaro sacerdoti, et Josue filio Nun, na, venerunt in Moseroth. 31 Et de Moseroth, castrame-
et principibus familiarum per tribus Israël, et dixit ad tati sunt in Benejaacan. 32 Profectique de Benejaacan,
eos : 29 Si transierint filii Gad et filii Ruben vobiscum venerunt in montem Gadgad. 33 Unde profecti, castra-
Jordanem omnes armati ad bellum coram Domino, et metati sunt in Jetebatha. 34 Et de Jetebatha venerunt in
vobis fuerit terra subjecta, date eis Galaad in posses- Hebrona. 35 Egressique de Hebrona, castrametati sunt
sionem. 30 Sin autem noluerint transire armati vobi- in Asiongaber. 36 Inde profecti, venerunt in desertum
scum in terram Chanaan, inter vos habitandi accipiant Sin, hæc est Cades. 37 Egressique de Cades, castrame-
loca. 31 Responderuntque filii Gad et filii Ruben : Sicut tati sunt in monte Hor, in extremis finibus terræ Edom.
locutus est Dominus servis suis, ita faciemus : 32 ipsi 38
Ascenditque Aaron sacerdos in montem Hor jubente
armati pergemus coram Domino in terram Chanaan, Domino : et ibi mortuus est anno quadragesimo egres-
et possessionem jam suscepisse nos confitemur trans sionis filiorum Israël ex Ægypto, mense quinto, prima
Jordanem. die mensis, 39 cum esset annorum centum viginti trium.
33 40
Dedit itaque Moyses filiis Gad et Ruben, et dimi- Audivitque Chananæus rex Arad, qui habitabat ad
diæ tribui Manasse filii Joseph, regnum Sehon regis meridiem, in terram Chanaan venisse filios Israël. 41 Et
Amorrhæi, et regnum Og regis Basan, et terram eorum profecti de monte Hor, castrametati sunt in Salmona.
42
cum urbibus suis per circuitum. 34 Igitur exstruxerunt Unde egressi, venerunt in Phunon. 43 Profectique
filii Gad, Dibon, et Ataroth, et Aroër, 35 et Etroth, et So- de Phunon, castrametati sunt in Oboth. 44 Et de Ob-
phan, et Jazer, et Jegbaa, 36 et Bethnemra, et Betharan, oth venerunt in Ijeabarim, quæ est in finibus Moabita-
urbes munitas, et caulas pecoribus suis. 37 Filii vero Ru- rum. 45 Profectique de Ijeabarim, fixere tentoria in Di-
ben ædificaverunt Hesebon, et Eleale, et Cariathaim, bongad. 46 Unde egressi, castrametati sunt in Helmon-
38
et Nabo, et Baalmeon versis nominibus, Sabama quo- deblathaim. 47 Egressique de Helmondeblathaim, ve-
que : imponentes vocabula urbibus, quas exstruxerunt. nerunt ad montes Abarim contra Nabo. 48 Profectique
39
Porro filii Machir filii Manasse, perrexerunt in Ga- de montibus Abarim, transierunt ad campestria Moab,
laad, et vastaverunt eam interfecto Amorrhæo habita- supra Jordanem, contra Jericho. 49 Ibique castrametati
tore ejus. 40 Dedit ergo Moyses terram Galaad Machir sunt de Bethsimoth usque ad Abelsatim in planioribus
filio Manasse, qui habitavit in ea. 41 Jair autem filius locis Moabitarum.
50
Manasse abiit, et occupavit vicos ejus, quos appellavit Ubi locutus est Dominus ad Moysen : 51 Præcipe
Havoth Jair, id est, Villas Jair. 42 Nobe quoque perrexit, filiis Israël, et dic ad eos : Quando transieritis Jorda-
et apprehendit Chanath cum viculis suis : vocavitque nem, intrantes terram Chanaan, 52 disperdite cunctos
eam ex nomine suo Nobe. habitatores terræ illius : confringite titulos, et statuas
comminuite, atque omnia excelsa vastate, 53 mundan-
Hæ sunt mansiones filiorum Israël, qui egressi
33 sunt de Ægypto per turmas suas in manu Moysi
et Aaron, 2 quas descripsit Moyses juxta castrorum lo-
tes terram, et habitantes in ea. Ego enim dedi vobis
illam in possessionem, 54 quam dividetis vobis sorte.
Pluribus dabitis latiorem, et paucis angustiorem. Sin-
ca, quæ Domini jussione mutabant. 3 Profecti igitur de
gulis ut sors ceciderit, ita tribuetur hæreditas. Per tri-
Ramesse mense primo, quintadecima die mensis pri-
bus et familias possessio dividetur. 55 Sin autem nol-
mi, altera die Phase, filii Israël in manu excelsa, viden-
ueritis interficere habitatores terræ : qui remanserint,
tibus cunctis Ægyptiis, 4 et sepelientibus primogenitos,
erunt vobis quasi clavi in oculis, et lanceæ in lateribus,
quos percusserat Dominus (nam et in diis eorum exer-
et adversabuntur vobis in terra habitationis vestræ :
cuerat ultionem), 5 castrametati sunt in Soccoth. 6 Et de 56
et quidquid illis cogitaveram facere, vobis faciam.
Soccoth venerunt in Etham, quæ est in extremis finibus
solitudinis. 7 Inde egressi venerunt contra Phihahiro- Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens :
th, quæ respicit Beelsephon, et castrametati sunt ante
Magdalum. 8 Profectique de Phihahiroth, transierunt
34 2
Præcipe filiis Israël, et dices ad eos : Cum in-
gressi fueritis terram Chanaan, et in possessionem vo-
per medium mare in solitudinem : et ambulantes tribus bis sorte ceciderit, his finibus terminabitur. 3 Pars me-
diebus per desertum Etham, castrametati sunt in Ma- ridiana incipiet a solitudine Sin, quæ est juxta Edom :
ra. 9 Profectique de Mara, venerunt in Elim, ubi erant et habebit terminos contra orientem mare salsissimum.
4
duodecim fontes aquarum, et palmæ septuaginta : ibi- Qui circuibunt australem plagam per ascensum Scor-
que castrametati sunt. 10 Sed et inde egressi, fixerunt pionis, ita ut transeant in Senna, et perveniant a me-
tentoria super mare Rubrum. Profectique de mari Ru- ridie usque ad Cadesbarne, unde egredientur confinia
bro, 11 castrametati sunt in deserto Sin. 12 Unde egressi, ad villam nomine Adar, et tendent usque ad Asemo-
venerunt in Daphca. 13 Profectique de Daphca, castra- na. 5 Ibitque per gyrum terminus ab Asemona usque
metati sunt in Alus. 14 Egressique de Alus, in Raphi- ad torrentem Ægypti, et maris magni littore finietur.
6
dim fixere tentoria, ubi populo defuit aqua ad biben- Plaga autem occidentalis a mari magno incipiet, et
dum. 15 Profectique de Raphidim, castrametati sunt in ipso fine claudetur. 7 Porro ad septentrionalem pla-
deserto Sinai. 16 Sed et de solitudine Sinai egressi, ve- gam a mari magno termini incipient, pervenientes us-
nerunt ad sepulchra concupiscentiæ. 17 Profectique de que ad montem altissimum, 8 a quo venient in Emath
sepulchris concupiscentiæ, castrametati sunt in Hase- usque ad terminos Sedada : 9 ibuntque confinia usque
roth. 18 Et de Haseroth venerunt in Rethma. 19 Profecti- ad Zephrona, et villam Enan. Hi erunt termini in parte
que de Rethma, castrametati sunt in Remmomphares. aquilonis. 10 Inde metabuntur fines contra orientalem
20
Unde egressi venerunt in Lebna. 21 De Lebna castra- plagam de villa Enan usque Sephama, 11 et de Sepha-
N UMERI 79

ma descendent termini in Rebla contra fontem Daph- quidquam horum fecerit, 24 et hoc audiente populo fue-
nim : inde pervenient contra orientem ad mare Cene- rit comprobatum, atque inter percussorem et propin-
reth, 12 et tendent usque ad Jordanem, et ad ultimum quum sanguinis quæstio ventilata : 25 liberabitur inno-
salsissimo claudentur mari. Hanc habebitis terram per cens de ultoris manu, et reducetur per sententiam in
fines suos in circuitu. urbem, ad quam confugerat, manebitque ibi, donec sa-
13
Præcepitque Moyses filiis Israël, dicens : Hæc erit cerdos magnus, qui oleo sancto unctus est, moriatur.
26
terra, quam possidebitis sorte, et quam jussit Domi- Si interfector extra fines urbium, quæ exulibus de-
nus dari novem tribubus, et dimidiæ tribui. 14 Tribus putatæ sunt, 27 fuerit inventus, et percussus ab eo qui
enim filiorum Ruben per familias suas, et tribus filio- ultor est sanguinis : absque noxa erit qui eum occiderit.
28
rum Gad juxta cognationum numerum, media quoque Debuerat enim profugus usque ad mortem pontificis
tribus Manasse, 15 id est, duæ semis tribus, acceperunt in urbe residere. Postquam autem ille obierit, homicida
partem suam trans Jordanem contra Jericho ad orien- revertetur in terram suam. 29 Hæc sempiterna erunt, et
talem plagam. 16 Et ait Dominus ad Moysen : 17 Hæc legitima in cunctis habitationibus vestris.
30
sunt nomina virorum qui terram vobis divident, Elea- Homicida sub testibus punietur : ad unius testimo-
zar sacerdos, et Josue filius Nun, 18 et singuli principes nium nullus condemnabitur. 31 Non accipietis pretium
de tribubus singulis, 19 quorum ista sunt vocabula. De ab eo qui reus est sanguinis, statim et ipse morietur.
32
tribu Juda, Caleb filius Jephone. 20 De tribu Simeon, Exules et profugi ante mortem pontificis nullo mo-
Samuel filius Ammiud. 21 De tribu Benjamin, Elidad fi- do in urbes suas reverti poterunt, 33 ne polluatis terram
lius Chaselon. 22 De tribu filiorum Dan, Bocci filius Jo- habitationis vestræ, quæ insontium cruore maculatur :
gli. 23 Filiorum Joseph de tribu Manasse, Hanniel filius nec aliter expiari potest, nisi per ejus sanguinem, qui
Ephod. 24 De tribu Ephraim, Camuel filius Sephthan. alterius sanguinem fuderit. 34 Atque ita emundabitur
25
De tribu Zabulon, Elisaphan filius Pharnach. 26 De vestra possessio me commorante vobiscum. Ego enim
tribu Issachar, dux Phaltiel filius Ozan. 27 De tribu Aser, sum Dominus qui habito inter filios Israël.
Ahiud filius Salomi. 28 De tribu Nephthali, Phedaël fi-
Accesserunt autem et principes familiarum Ga-
lius Ammiud. 29 Hi sunt, quibus præcepit Dominus ut
dividerent filiis Israël terram Chanaan.
36 laad filii Machir filii Manasse, de stirpe filiorum
Joseph : locutique sunt Moysi coram principibus Israël,
Hæc quoque locutus est Dominus ad Moysen in atque dixerunt : 2 Tibi domino nostro præcepit Domi-
35 campes tribus Moab supra Jordanem, contra Je-
richo : 2 Præcipe filiis Israël ut dent Levitis de posses-
nus ut terram sorte divideres filiis Israël, et ut filiabus
Salphaad fratris nostri dares possessionem debitam pa-
sionibus suis 3 urbes ad habitandum, et suburbana ea- tri : 3 quas si alterius tribus homines uxores accepe-
rum per circuitum : ut ipsi in oppidis maneant, et su- rint, sequetur possessio sua, et translata ad aliam tri-
burbana sint pecoribus ac jumentis : 4 quæ a muris civi- bum, de nostra hæreditate minuetur. 4 Atque ita fiet, ut
tatum forinsecus, per circuitum, mille passuum spatio cum jubilæus, id est, quinquagesimus annus remissio-
tendentur. 5 Contra orientem duo millia erunt cubiti, nis advenerit, confundatur sortium distributio, et alio-
et contra meridiem similiter erunt duo millia : ad mare rum possessio ad alios transeat. 5 Respondit Moyses
quoque, quod respicit ad occidentem, eadem mensu- filiis Israël, et Domino præcipiente ait : Recte tribus fi-
ra erit, et septentrionalis plaga æquali termino finietur, liorum Joseph locuta est. 6 Et hæc lex super filiabus
eruntque urbes in medio, et foris suburbana. 6 De ip- Salphaad a Domino promulgata est : nubant quibus
sis autem oppidis, quæ Levitis dabitis, sex erunt in fu- volunt, tantum ut suæ tribus hominibus : 7 ne com-
gitivorum auxilia separata, ut fugiat ad ea qui fuderit misceatur possessio filiorum Israël de tribu in tribum.
sanguinem : et exceptis his, alia quadraginta duo op- Omnes enim viri ducent uxores de tribu et cognatio-
pida, 7 id est, simul quadraginta octo cum suburbanis ne sua : 8 et cunctæ feminæ de eadem tribu maritos
suis. 8 Ipsæque urbes, quæ dabuntur de possessionibus accipient : ut hæreditas permaneat in familiis, 9 nec
filiorum Israël, ab his qui plus habent, plures auferen- sibi misceantur tribus, sed ita maneant 10 ut a Domi-
tur : et qui minus, pauciores : singuli juxta mensuram no separatæ sunt. Feceruntque filiæ Salphaad ut fue-
hæreditatis suæ dabunt oppida Levitis. rat imperatum : 11 et nupserunt Maala, et Thersa, et
9
Ait Dominus ad Moysen : 10 Loquere filiis Israël, et Hegla, et Melcha, et Noa, filiis patrui sui 12 de fami-
dices ad eos : Quando transgressi fueritis Jordanem in lia Manasse, qui fuit filius Joseph : et possessio, quæ
terram Chanaan, 11 decernite quæ urbes esse debeant illis fuerat attributa, mansit in tribu et familia patris ea-
in præsidia fugitivorum, qui nolentes sanguinem fu- rum. 13 Hæc sunt mandata atque judicia, quæ man-
derint : 12 in quibus cum fuerit profugus, cognatus oc- davit Dominus per manum Moysi ad filios Israël, in
cisi non poterit eum occidere, donec stet in conspectu campestribus Moab supra Jordanem contra Jericho.
multitudinis, et causa illius judicetur. 13 De ipsis au-
tem urbibus, quæ ad fugitivorum subsidia separantur,
14
tres erunt trans Jordanem, et tres in terra Chanaan,
15
tam filiis Israël quam advenis atque peregrinis, ut
confugiat ad eas qui nolens sanguinem fuderit. 16 Si
quis ferro percusserit, et mortuus fuerit qui percussus
est, reus erit homicidii, et ipse morietur. 17 Si lapidem
jecerit, et ictus occubuerit, similiter punietur. 18 Si li-
gno percussus interierit, percussoris sanguine vindica-
bitur. 19 Propinquus occisi, homicidam interficiet : sta-
tim ut apprehenderit eum, interficiet. 20 Si per odium
quis hominem impulerit, vel jecerit quippiam in eum
per insidias : 21 aut cum esset inimicus, manu percus-
serit, et ille mortuus fuerit : percussor homicidii reus
erit : cognatus occisi statim ut invenerit eum, jugula-
bit. 22 Quod si fortuitu, et absque odio 23 et inimicitiis
L IBER D EUTERONOMII ruerunt cor nostrum, dicentes : Maxima multitudo est,
et nobis statura procerior ; urbes magnæ, et ad cælum
usque munitæ : filios Enacim vidimus ibi. 29 Et dixi
Hæc sunt verba quæ locutus est Moyses ad omnem
1 Israël trans Jordanem in solitudine campestri, con-
tra mare Rubrum, inter Pharan et Tophel et Laban et
vobis : Nolite metuere, nec timeatis eos : 30 Dominus
Deus, qui ductor est vester, pro vobis ipse pugnabit,
sicut fecit in Ægypto cunctis videntibus. 31 Et in so-
Haseroth, ubi auri est plurimum : 2 undecim diebus
litudine (ipse vidisti) portavit te Dominus Deus tuus,
de Horeb per viam montis Seir usque ad Cadesbar-
ut solet homo gestare parvulum filium suum, in om-
ne. 3 Quadragesimo anno, undecimo mense, prima die
ni via per quam ambulastis, donec veniretis ad locum
mensis, locutus est Moyses ad filios Israël omnia quæ
istum. 32 Et nec sic quidem credidistis Domino Deo ve-
præceperat illi Dominus, ut diceret eis, 4 postquam per-
stro, 33 qui præcessit vos in via, et metatus est locum
cussit Sehon regem Amorrhæorum, qui habitabat in
in quo tentoria figere deberetis, nocte ostendens vobis
Hesebon, et Og regem Basan, qui mansit in Astaroth,
iter per ignem, et die per columnam nubis.
et in Edrai, 5 trans Jordanem in terra Moab. Cœpitque 34
Cumque audisset Dominus vocem sermonum ve-
Moyses explanare legem, et dicere :
6 strorum, iratus juravit, et ait : 35 Non videbit quispiam
Dominus Deus noster locutus est ad nos in Horeb,
de hominibus generationis hujus pessimæ terram bo-
dicens : Sufficit vobis quod in hoc monte mansistis :
7 nam, quam sub juramento pollicitus sum patribus ve-
revertimini, et venite ad montem Amorrhæorum, et
stris, 36 præter Caleb filium Jephone : ipse enim videbit
ad cetera quæ ei proxima sunt campestria atque mon-
eam, et ipsi dabo terram, quam calcavit, et filiis ejus,
tana et humiliora loca contra meridiem, et juxta littus
quia secutus est Dominum. 37 Nec miranda indignatio
maris, terram Chananæorum, et Libani usque ad flu-
in populum, cum mihi quoque iratus Dominus propter
men magnum Euphraten. 8 En, inquit, tradidi vobis :
vos dixerit : Nec tu ingredieris illuc : 38 sed Josue filius
ingredimini et possidete eam, super qua juravit Domi-
Nun minister tuus, ipse intrabit pro te. Hunc exhortare
nus patribus vestris Abraham, Isaac, et Jacob, ut daret
et robora, et ipse sorte terram dividet Israëli. 39 Par-
illam eis, et semini eorum post eos.
9 vuli vestri, de quibus dixistis quod captivi ducerentur,
Dixique vobis illo in tempore : 10 Non possum solus
et filii qui hodie boni ac mali ignorant distantiam, ip-
sustinere vos : quia Dominus Deus vester multiplica-
si ingredientur : et ipsis dabo terram, et possidebunt
vit vos, et estis hodie sicut stellæ cæli, plurimi. 11 (Do-
eam. 40 Vos autem revertimini, et abite in solitudinem
minus Deus patrum vestrorum addat ad hunc nume-
per viam maris Rubri.
rum multa millia, et benedicat vobis sicut locutus est.) 41
12 Et respondistis mihi : Peccavimus Domino : ascen-
Non valeo solus negotia vestra sustinere, et pondus
demus et pugnabimus, sicut præcepit Dominus Deus
ac jurgia. 13 Date ex vobis viros sapientes et gnaros, et
noster. Cumque instructi armis pergeretis in montem,
quorum conversatio sit probata in tribubus vestris, ut 42
ait mihi Dominus : Dic ad eos : Nolite ascendere,
ponam eos vobis principes. 14 Tunc respondistis mihi :
neque pugnetis : non enim sum vobiscum : ne cadatis
Bona res est, quam vis facere. 15 Tulique de tribubus
coram inimicis vestris. 43 Locutus sum, et non audistis :
vestris viros sapientes et nobiles, et constitui eos prin-
sed adversantes imperio Domini, et tumentes super-
cipes, tribunos, et centuriones, et quinquagenarios ac
bia, ascendistis in montem. 44 Itaque egressus Amor-
decanos, qui docerent vos singula. 16 Præcepique eis,
rhæus, qui habitabat in montibus, et obviam veniens,
dicens : Audite illos, et quod justum est judicate : si-
persecutus est vos, sicut solent apes persequi : et ceci-
ve civis sit ille, sive peregrinus. 17 Nulla erit distan-
dit de Seir usque Horma. 45 Cumque reversi ploraretis
tia personarum : ita parvum audietis ut magnum, nec
coram Domino, non audivit vos, nec voci vestræ vol-
accipietis cujusquam personam, quia Dei judicium est.
uit acquiescere. 46 Sedistis ergo in Cadesbarne multo
Quod si difficile vobis visum aliquid fuerit, referte ad
tempore.
me, et ego audiam. 18 Præcepique omnia quæ facere
deberetis. Profectique inde, venimus in solitudinem, quæ du-
19
Profecti autem de Horeb, transivimus per eremum
terribilem et maximam, quam vidistis, per viam montis
2 cit ad mare Rubrum, sicut mihi dixerat Dominus :
et circuivimus montem Seir longo tempore. 2 Dixit-
Amorrhæi, sicut præceperat Dominus Deus noster no- que Dominus ad me : 3 Sufficit vobis circuire montem
bis. Cumque venissemus in Cadesbarne, 20 dixi vobis : istum : ite contra aquilonem : 4 et populo præcipe, di-
Venistis ad montem Amorrhæi, quem Dominus Deus cens : Transibitis per terminos fratrum vestrorum filio-
noster daturus est nobis : 21 vide terram, quam Domi- rum Esau, qui habitant in Seir, et timebunt vos. 5 Videte
nus Deus tuus dat tibi : ascende et posside eam, sicut ergo diligenter ne moveamini contra eos. Neque enim
locutus est Dominus Deus noster patribus tuis : noli dabo vobis de terra eorum quantum potest unius pe-
timere, nec quidquam paveas. 22 Et accessistis ad me dis calcare vestigium, quia in possessionem Esau dedi
omnes, atque dixistis : Mittamus viros qui considerent montem Seir. 6 Cibos emetis ab eis pecunia, et come-
terram : et renuntient per quod iter debeamus ascende- detis : aquam emptam haurietis, et bibetis. 7 Dominus
re, et ad quas pergere civitates. 23 Cumque mihi sermo Deus tuus benedixit tibi in omni opere manuum tua-
placuisset, misi ex vobis duodecim viros, singulos de rum : novit iter tuum, quomodo transieris solitudinem
tribubus suis. 24 Qui cum perrexissent, et ascendissent hanc magnam, per quadraginta annos habitans tecum
in montana, venerunt usque ad Vallem botri : et con- Dominus Deus tuus, et nihil tibi defuit. 8 Cumque tran-
siderata terra, 25 sumentes de fructibus ejus, ut osten- sissemus fratres nostros filios Esau, qui habitabant in
derent ubertatem, attulerunt ad nos, atque dixerunt : Seir, per viam campestrem de Elath, et de Asiongaber,
Bona est terra, quam Dominus Deus noster daturus est venimus ad iter quod ducit in desertum Moab.
9
nobis. Dixitque Dominus ad me : Non pugnes contra
26
Et noluistis ascendere, sed increduli ad sermonem Moabitas, nec ineas adversus eos prælium : non enim
Domini Dei nostri, 27 murmurastis in tabernaculis ve- dabo tibi quidquam de terra eorum, quia filiis Loth tra-
stris, atque dixistis : Odit nos Dominus, et idcirco edu- didi Ar in possessionem. 10 Emim primi fuerunt habita-
xit nos de terra Ægypti, ut traderet nos in manu Amor- tores ejus, populus magnus, et validus, et tam excelsus
rhæi, atque deleret. 28 Quo ascendemus ? nuntii ter- ut de Enacim stirpe, 11 quasi gigantes crederentur, et es-
D EUTERONOMIUM 81

sent similes filiorum Enacim. Denique Moabitæ appel- ditus est cum omni populo ac terra sua : faciesque ei
lant eos Emim. 12 In Seir autem prius habitaverunt Hor- sicut fecisti Sehon regi Amorrhæorum, qui habitavit
rhæi : quibus expulsis atque deletis, habitaverunt filii in Hesebon. 3 Tradidit ergo Dominus Deus noster in
Esau, sicut fecit Israël in terra possessionis suæ, quam manibus nostris etiam Og regem Basan, et universum
dedit illi Dominus. 13 Surgentes ergo ut transiremus populum ejus : percussimusque eos usque ad inter-
torrentem Zared, venimus ad eum. 14 Tempus autem, necionem, 4 vastantes cunctas civitates illius uno tem-
quo ambulavimus de Cadesbarne usque ad transitum pore. Non fuit oppidum, quod nos effugeret : sexa-
torrentis Zared, triginta et octo annorum fuit : donec ginta urbes, omnem regionem Argob regni Og in Ba-
consumeretur omnis generatio hominum bellatorum san. 5 Cunctæ urbes erant munitæ muris altissimis,
de castris, sicut juraverat Dominus : 15 cujus manus fuit portisque et vectibus, absque oppidis innumeris, quæ
adversum eos, ut interirent de castrorum medio. non habebant muros. 6 Et delevimus eos, sicut fecera-
16
Postquam autem universi ceciderunt pugnatores, mus Sehon regi Hesebon, disperdentes omnem civita-
17
locutus est Dominus ad me, dicens : 18 Tu transibis tem, virosque ac mulieres et parvulos : 7 jumenta au-
hodie terminos Moab, urbem nomine Ar : 19 et acce- tem et spolia urbium diripuimus. 8 Tulimusque illo in
dens in vicina filiorum Ammon, cave ne pugnes con- tempore terram de manu duorum regum Amorrhæo-
tra eos, nec movearis ad prælium : non enim dabo tibi rum, qui erant trans Jordanem : a torrente Arnon us-
de terra filiorum Ammon, quia filiis Loth dedi eam in que ad montem Hernon, 9 quem Sidonii Sarion vocant,
possessionem. 20 Terra gigantum reputata est : et in ip- et Amorrhæi Sanir : 10 omnes civitates, quæ sitæ sunt
sa olim habitaverunt gigantes, quos Ammonitæ vocant in planitie, et universam terram Galaad et Basan usque
Zomzommim, 21 populus magnus, et multus, et proce- ad Selcha, et Edrai civitates regni Og in Basan. 11 So-
ræ longitudinis, sicut Enacim, quos delevit Dominus a lus quippe Og rex Basan restiterat de stirpe gigantum.
facie eorum : et fecit illos habitare pro eis, 22 sicut fe- Monstratur lectus ejus ferreus, qui est in Rabbath fi-
cerat filiis Esau, qui habitant in Seir, delens Horrhæos, liorum Ammon, novem cubitos habens longitudinis, et
et terram eorum illis tradens, quam possident usque in quatuor latitudinis ad mensuram cubiti virilis manus.
præsens. 23 Hevæos quoque, qui habitabant in Hase- 12
Terramque possedimus tempore illo ab Aroër, quæ
rim usque Gazan, Cappadoces expulerunt : qui egres- est super ripam torrentis Arnon, usque ad mediam par-
si de Cappadocia deleverunt eos, et habitaverunt pro tem montis Galaad : et civitates illius dedi Ruben et
illis. 24 Surgite, et transite torrentem Arnon : ecce tra- Gad. 13 Reliquam autem partem Galaad, et omnem Ba-
didi in manu tua Sehon regem Hesebon Amorrhæum, san regni Og, tradidi mediæ tribui Manasse, omnem
et terram ejus incipe possidere, et committe adversus regionem Argob : cunctaque Basan vocatur Terra gi-
eum prælium. 25 Hodie incipiam mittere terrorem at- gantum. 14 Jair filius Manasse possedit omnem regio-
que formidinem tuam in populos, qui habitant sub om- nem Argob usque ad terminos Gessuri et Machati. Vo-
ni cælo : ut audito nomine tuo paveant, et in morem cavitque ex nomine suo Basan, Havoth Jair, id est, Vil-
parturientium contremiscant, et dolore teneantur. las Jair, usque in præsentem diem. 15 Machir quoque
26
Misi ergo nuntios de solitudine Cademoth ad Se- dedi Galaad. 16 Et tribubus Ruben et Gad dedi de terra
hon regem Hesebon verbis pacificis, dicens : 27 Transi- Galaad usque ad torrentem Arnon medium torrentis,
bimus per terram tuam : publica gradiemur via ; non et confinium usque ad torrentem Jeboc, qui est termi-
declinabimus neque ad dexteram, neque ad sinistram. nus filiorum Ammon : 17 et planitiem solitudinis, atque
28
Alimenta pretio vende nobis, ut vescamur : aquam Jordanem, et terminos Cenereth usque ad mare deserti,
pecunia tribue, et sic bibemus. Tantum est ut nobis quod est salsissimum, ad radices montis Phasga con-
concedas transitum, 29 sicut fecerunt filii Esau, qui ha- tra orientem. 18 Præcepique vobis in tempore illo, di-
bitant in Seir, et Moabitæ, qui morantur in Ar : do- cens : Dominus Deus vester dat vobis terram hanc in
nec veniamus ad Jordanem, et transeamus ad terram, hæreditatem : expediti præcedite fratres vestros filios
quam Dominus Deus noster daturus est nobis. 30 Nol- Israël omnes viri robusti, 19 absque uxoribus, et par-
uitque Sehon rex Hesebon dare nobis transitum : quia vulis, atque jumentis. Novi enim quod plura habeatis
induraverat Dominus Deus tuus spiritum ejus, et ob- pecora, et in urbibus remanere debebunt, quas tradi-
firmaverat cor illius, ut traderetur in manus tuas, sicut di vobis, 20 donec requiem tribuat Dominus fratribus
nunc vides. 31 Dixitque Dominus ad me : Ecce cœpi ti- vestris, sicut vobis tribuit : et possideant ipsi etiam ter-
bi tradere Sehon, et terram ejus : incipe possidere eam. ram, quam daturus est eis trans Jordanem : tunc rever-
32
Egressusque est Sehon obviam nobis cum omni po- tetur unusquisque in possessionem suam, quam dedi
pulo suo ad prælium in Jasa. 33 Et tradidit eum Do- vobis.
minus Deus noster nobis : percussimusque eum cum 21
Josue quoque in tempore illo præcepi, dicens :
filiis suis et omni populo suo. 34 Cunctasque urbes in
Oculi tui viderunt quæ fecit Dominus Deus vester duo-
tempore illo cepimus, interfectis habitatoribus earum,
bus his regibus : sic faciet omnibus regnis, ad quæ tran-
viris ac mulieribus et parvulis : non reliquimus in eis
siturus es. 22 Ne timeas eos : Dominus enim Deus ve-
quidquam, 35 absque jumentis, quæ in partem venere
ster pugnabit pro vobis. 23 Precatusque sum Dominum
prædantium : et spoliis urbium, quas cepimus 36 ab
in tempore illo, dicens : 24 Domine Deus, tu cœpisti
Aroër, quæ est super ripam torrentis Arnon, oppido
ostendere servo tuo magnitudinem tuam, manumque
quod in valle situm est, usque Galaad. Non fuit vicus
fortissimam : neque enim est alius deus vel in cælo, vel
et civitas, quæ nostras effugeret manus : omnes tradi-
in terra, qui possit facere opera tua, et comparari for-
dit Dominus Deus noster nobis, 37 absque terra filiorum
titudini tuæ. 25 Transibo igitur, et videbo terram hanc
Ammon, ad quam non accessimus : et cunctis quæ ad-
optimam trans Jordanem, et montem istum egregium,
jacent torrenti Jeboc, et urbibus montanis, universisque
et Libanum. 26 Iratusque est Dominus mihi propter vos,
locis, a quibus nos prohibuit Dominus Deus noster.
nec exaudivit me, sed dixit mihi : Sufficit tibi : nequa-
Itaque conversi ascendimus per iter Basan : egres- quam ultra loquaris de hac re ad me. 27 Ascende cacu-
3 susque est Og rex Basan in occursum nobis cum
populo suo ad bellandum in Edrai. 2 Dixitque Domi-
men Phasgæ, et oculos tuos circumfer ad occidentem,
et ad aquilonem, austrumque et orientem, et aspice ;
nus ad me : Ne timeas eum : quia in manu tua tra- nec enim transibis Jordanem istum. 28 Præcipe Josue,
82 D EUTERONOMIUM

et corrobora eum atque conforta : quia ipse præcedet et terram, cito perituros vos esse de terra, quam transi-
populum istum, et dividet eis terram quam visurus es. to Jordane possessuri estis : non habitabitis in ea longo
29
Mansimusque in valle contra fanum Phogor. tempore, sed delebit vos Dominus, 27 atque disperget
in omnes gentes, et remanebitis pauci in nationibus, ad
Et nunc, Israël, audi præcepta et judicia, quæ ego
4 doceo te : ut faciens ea, vivas, et ingrediens possi-
deas terram, quam Dominus Deus patrum vestrorum
quas vos ducturus est Dominus. 28 Ibique servietis diis,
qui hominum manu fabricati sunt, ligno et lapidi qui
non vident, nec audiunt, nec comedunt, nec odorantur.
daturus est vobis. 2 Non addetis ad verbum, quod vo- 29
Cumque quæsieris ibi Dominum Deum tuum, inve-
bis loquor, nec auferetis ex eo : custodite mandata Do-
nies eum : si tamen toto corde quæsieris, et tota tribula-
mini Dei vestri, quæ ego præcipio vobis. 3 Oculi vestri
tione animæ tuæ. 30 Postquam te invenerint omnia quæ
viderunt omnia quæ fecit Dominus contra Beelphegor,
prædicta sunt, novissimo tempore reverteris ad Domi-
quomodo contriverit omnes cultores ejus de medio ve-
num Deum tuum, et audies vocem ejus. 31 Quia Deus
stri. 4 Vos autem qui adhæretis Domino Deo vestro, vi-
5 misericors Dominus Deus tuus est : non dimittet te, nec
vitis universi usque in præsentem diem. Scitis quod
omnino delebit, neque obliviscetur pacti, in quo juravit
docuerim vos præcepta atque justitias, sicut mandavit
patribus tuis.
mihi Dominus Deus meus : sic facietis ea in terra, quam 32
Interroga de diebus antiquis, qui fuerunt ante te
possessuri estis : 6 et observabitis et implebitis ope-
ex die quo creavit Deus hominem super terram, a sum-
re. Hæc est enim vestra sapientia, et intellectus coram
mo cælo usque ad summum ejus, si facta est aliquando
populis, ut audientes universa præcepta hæc, dicant :
7 hujuscemodi res, aut umquam cognitum est, 33 ut audi-
En populus sapiens et intelligens, gens magna. Nec
ret populus vocem Dei loquentis de medio ignis, sicut
est alia natio tam grandis, quæ habeat deos appropin-
tu audisti, et vixisti : 34 si fecit Deus ut ingrederetur,
quantes sibi, sicut Deus noster adest cunctis obsecra-
8 et tolleret sibi gentem de medio nationum, per tenta-
tionibus nostris. Quæ est enim alia gens sic inclyta,
tiones, signa atque portenta, per pugnam et robustam
ut habeat cæremonias, justaque judicia, et universam
manum, extentumque brachium, et horribiles visiones
legem, quam ego proponam hodie ante oculos vestros ?
9 juxta omnia quæ fecit pro vobis Dominus Deus vester
Custodi igitur temetipsum, et animam tuam solli-
in Ægypto, videntibus oculis tuis : 35 ut scires quoniam
cite. Ne obliviscaris verborum, quæ viderunt oculi tui,
Dominus ipse est Deus, et non est alius præter eum.
et ne excidant de corde tuo cunctis diebus vitæ tuæ. 36
De cælo te fecit audire vocem suam, ut doceret te,
Docebis ea filios ac nepotes tuos, 10 a die in quo steti-
et in terra ostendit tibi ignem suum maximum, et au-
sti coram Domino Deo tuo in Horeb, quando Dominus
disti verba illius de medio ignis : 37 quia dilexit patres
locutus est mihi, dicens : Congrega ad me populum,
tuos, et elegit semen eorum post eos. Eduxitque te præ-
ut audiant sermones meos, et discant timere me om-
cedens in virtute sua magna ex Ægypto, 38 ut deleret
ni tempore quo vivunt in terra, doceantque filios suos.
11 nationes maximas et fortiores te in introitu tuo : et in-
Et accessistis ad radices montis, qui ardebat usque
troduceret te, daretque tibi terram earum in possessio-
ad cælum : erantque in eo tenebræ, et nubes, et cali-
nem, sicut cernis in præsenti die. 39 Scito ergo hodie,
go. 12 Locutusque est Dominus ad vos de medio ignis.
et cogitato in corde tuo quod Dominus ipse sit Deus
Vocem verborum ejus audistis, et formam penitus non
in cælo sursum, et in terra deorsum, et non sit alius.
vidistis. 13 Et ostendit vobis pactum suum, quod præ- 40
Custodi præcepta ejus atque mandata, quæ ego præ-
cepit ut faceretis, et decem verba, quæ scripsit in dua-
14 cipio tibi : ut bene sit tibi, et filiis tuis post te, et per-
bus tabulis lapideis. Mihique mandavit in illo tem-
maneas multo tempore super terram, quam Dominus
pore ut docerem vos cæremonias et judicia, quæ facere
Deus tuus daturus est tibi.
deberetis in terra, quam possessuri estis. 15 Custodite 41
Tunc separavit Moyses tres civitates trans Jorda-
igitur sollicite animas vestras. Non vidistis aliquam si-
nem ad orientalem plagam, 42 ut confugiat ad eas qui
militudinem in die, qua locutus est vobis Dominus in
occiderit nolens proximum suum, nec sibi fuerit inimi-
Horeb de medio ignis : 16 ne forte decepti faciatis vo-
cus ante unum et alterum diem, et ad harum aliquam
bis sculptam similitudinem, aut imaginem masculi vel
urbium possit evadere : 43 Bosor in solitudine, quæ si-
feminæ : 17 similitudinem omnium jumentorum, quæ
18 ta est in terra campestri de tribu Ruben : et Ramoth in
sunt super terram, vel avium sub cælo volantium, at-
Galaad, quæ est in tribu Gad : et Golan in Basan, quæ
que reptilium, quæ moventur in terra, sive piscium qui
est in tribu Manasse.
sub terra morantur in aquis : 19 ne forte elevatis ocu- 44
Ista est lex, quam proposuit Moyses coram filiis
lis ad cælum, videas solem et lunam, et omnia astra
Israël : 45 et hæc testimonia et cæremoniæ atque ju-
cæli, et errore deceptus adores ea, et colas quæ crea-
dicia, quæ locutus est ad filios Israël, quando egressi
vit Dominus Deus tuus in ministerium cunctis genti-
sunt de Ægypto, 46 trans Jordanem in valle contra fa-
bus, quæ sub cælo sunt. 20 Vos autem tulit Dominus, et
num Phogor in terra Sehon regis Amorrhæi, qui habi-
eduxit de fornace ferrea Ægypti, ut haberet populum
tavit in Hesebon, quem percussit Moyses. Filii quoque
hæreditarium, sicut est in præsenti die.
21 Israël egressi ex Ægypto 47 possederunt terram ejus,
Iratusque est Dominus contra me propter sermo-
et terram Og regis Basan, duorum regum Amorrhæ-
nes vestros, et juravit ut non transirem Jordanem, nec
orum, qui erant trans Jordanem ad solis ortum : 48 ab
ingrederer terram optimam, quam daturus est vobis.
22 Aroër, quæ sita est super ripam torrentis Arnon, usque
Ecce morior in hac humo ; non transibo Jordanem :
ad montem Sion, qui est et Hermon, 49 omnem plani-
vos transibitis, et possidebitis terram egregiam. 23 Cave
tiem trans Jordanem ad orientalem plagam, usque ad
nequando obliviscaris pacti Domini Dei tui, quod pe-
mare solitudinis, et usque ad radices montis Phasga.
pigit tecum, et facias tibi sculptam similitudinem eo-
rum, quæ fieri Dominus prohibuit : 24 quia Dominus Vocavitque Moyses omnem Israëlem, et dixit ad
Deus tuus ignis consumens est, Deus æmulator. 25 Si 5 eum : Audi, Israël, cæremonias atque judicia, quæ
genueritis filios ac nepotes, et morati fueritis in terra, ego loquor in auribus vestris hodie : discite ea, et ope-
deceptique feceritis vobis aliquam similitudinem, pa- re complete. 2 Dominus Deus noster pepigit nobiscum
trantes malum coram Domino Deo vestro, ut eum ad fœdus in Horeb. 3 Non cum patribus nostris iniit pac-
iracundiam provocetis : 26 testes invoco hodie cælum tum, sed nobiscum qui in præsentiarum sumus, et vi-
D EUTERONOMIUM 83

vimus. 4 Facie ad faciem locutus est nobis in monte de vivatis, et bene sit vobis, et protelentur dies in terra
medio ignis. 5 Ego sequester et medius fui inter Domi- possessionis vestræ.
num et vos in tempore illo, ut annuntiarem vobis verba
Hæc sunt præcepta, et cæremoniæ, atque judicia,
ejus : timuistis enim ignem, et non ascendistis in mon-
tem. Et ait : 6 Ego Dominus Deus tuus, qui eduxi te de 6 quæ mandavit Dominus Deus vester ut docerem
vos, et faciatis ea in terra, ad quam transgredimini pos-
terra Ægypti, de domo servitutis. 7 Non habebis deos
alienos in conspectu meo. 8 Non facies tibi sculptile, sidendam : 2 ut timeas Dominum Deum tuum, et cu-
nec similitudinem omnium, quæ in cælo sunt desuper, stodias omnia mandata et præcepta ejus, quæ ego præ-
et quæ in terra deorsum, et quæ versantur in aquis sub cipio tibi, et filiis, ac nepotibus tuis, cunctis diebus vitæ
terra. 9 Non adorabis ea, et non coles. Ego enim sum tuæ, ut prolongentur dies tui. 3 Audi, Israël, et obser-
Dominus Deus tuus : Deus æmulator, reddens iniqui- va ut facias quæ præcepit tibi Dominus, et bene sit tibi,
tatem patrum super filios in tertiam et quartam gene- et multipliceris amplius, sicut pollicitus est Dominus
rationem his qui oderunt me : 10 et faciens misericor- Deus patrum tuorum tibi terram lacte et melle manan-
diam in multa millia diligentibus me, et custodientibus tem. 4 Audi, Israël : Dominus Deus noster, Dominus
præcepta mea. 11 Non usurpabis nomen Domini Dei unus est. 5 Diliges Dominum Deum tuum ex toto cor-
tui frustra : quia non erit impunitus qui super re va- de tuo, et ex tota anima tua, et ex tota fortitudine tua.
6
na nomen ejus assumpserit. 12 Observa diem sabbati, Eruntque verba hæc, quæ ego præcipio tibi hodie, in
ut sanctifices eum, sicut præcepit tibi Dominus Deus corde tuo : 7 et narrabis ea filiis tuis, et meditaberis
tuus. 13 Sex diebus operaberis, et facies omnia opera in eis sedens in domo tua, et ambulans in itinere, dor-
tua. 14 Septimus dies sabbati est, id est, requies Do- miens atque consurgens. 8 Et ligabis ea quasi signum in
mini Dei tui. Non facies in eo quidquam operis tu, et manu tua, eruntque et movebuntur inter oculos tuos,
9
filius tuus, et filia, servus et ancilla, et bos, et asinus, et scribesque ea in limine, et ostiis domus tuæ.
10
omne jumentum tuum, et peregrinus qui est intra por- Cumque introduxerit te Dominus Deus tuus in ter-
tas tuas : ut requiescat servus tuus, et ancilla tua, sicut ram, pro qua juravit patribus tuis Abraham, Isaac, et
et tu. 15 Memento quod et ipse servieris in Ægypto, Jacob, et dederit tibi civitates magnas et optimas, quas
et eduxerit te inde Dominus Deus tuus in manu forti, non ædificasti, 11 domos plenas cunctarum opum, quas
et brachio extento. Idcirco præcepit tibi ut observares non exstruxisti, cisternas, quas non fodisti, vineta et
diem sabbati. 16 Honora patrem tuum et matrem, si- oliveta, quæ non plantasti, 12 et comederis, et satu-
cut præcepit tibi Dominus Deus tuus, ut longo vivas ratus fueris : 13 cave diligenter ne obliviscaris Domi-
tempore, et bene sit tibi in terra, quam Dominus Deus ni, qui eduxit te de terra Ægypti, de domo servitutis.
tuus daturus est tibi. 17 Non occides, 18 neque mœcha- Dominum Deum tuum timebis, et illi soli servies, ac
beris, 19 furtumque non facies : 20 nec loqueris contra per nomen illius jurabis. 14 Non ibitis post deos alie-
proximum tuum falsum testimonium. 21 Non concu- nos cunctarum gentium, quæ in circuitu vestro sunt :
15
pisces uxorem proximi tui : non domum, non agrum, quoniam Deus æmulator Dominus Deus tuus in me-
non servum, non ancillam, non bovem, non asinum, et dio tui : nequando irascatur furor Domini Dei tui con-
universa quæ illius sunt. 22 Hæc verba locutus est Do- tra te, et auferat te de superficie terræ. 16 Non tentabis
minus ad omnem multitudinem vestram in monte de Dominum Deum tuum, sicut tentasti in loco tentatio-
medio ignis et nubis, et caliginis, voce magna, nihil ad- nis. 17 Custodi præcepta Domini Dei tui, ac testimonia
dens amplius : et scripsit ea in duabus tabulis lapideis, et cæremonias, quas præcepit tibi : 18 et fac quod placi-
quas tradidit mihi. tum est et bonum in conspectu Domini, ut bene sit tibi :
et ingressus possideas terram optimam, de qua jura-
23
Vos autem postquam audistis vocem de medio te- vit Dominus patribus tuis, 19 ut deleret omnes inimicos
nebrarum, et montem ardere vidistis, accessistis ad me tuos coram te, sicut locutus est.
omnes principes tribuum et majores natu, atque dixi- 20
Cumque interrogaverit te filius tuus cras, dicens :
stis : 24 Ecce ostendit nobis Dominus Deus noster maje- Quid sibi volunt testimonia hæc, et cæremoniæ, atque
statem et magnitudinem suam : vocem ejus audivimus judicia, quæ præcepit Dominus Deus noster nobis ?
de medio ignis, et probavimus hodie, quod loquente 21
dices ei : Servi eramus Pharaonis in Ægypto, et edu-
Deo cum homine, vixerit homo. 25 Cur ergo moriemur, xit nos Dominus de Ægypto in manu forti : 22 fecit-
et devorabit nos ignis hic maximus ? si enim audieri- que signa atque prodigia magna et pessima in Ægyp-
mus ultra vocem Domini Dei nostri, moriemur. 26 Quid to contra Pharaonem, et omnem domum illius in con-
est omnis caro, ut audiat vocem Dei viventis, qui de spectu nostro, 23 et eduxit nos inde, ut introductis da-
medio ignis loquitur sicut nos audivimus, et possit vi- ret terram, super qua juravit patribus nostris. 24 Præ-
vere ? 27 Tu magis accede : et audi cuncta quæ dixerit cepitque nobis Dominus ut faciamus omnia legitima
Dominus Deus noster tibi : loquerisque ad nos, et nos hæc, et timeamus Dominum Deum nostrum, ut bene
audientes faciemus ea. sit nobis cunctis diebus vitæ nostræ, sicut est hodie.
25
28
Eritque nostri misericors, si custodierimus et feceri-
Quod cum audisset Dominus, ait ad me : Audi- mus omnia præcepta ejus coram Domino Deo nostro,
vi vocem verborum populi hujus quæ locuti sunt tibi : sicut mandavit nobis.
bene omnia sunt locuti. 29 Quis det talem eos habere
mentem, ut timeant me, et custodiant universa manda- Cum introduxerit te Dominus Deus tuus in terram,
ta mea in omni tempore, ut bene sit eis et filiis eorum
in sempiternum ? 30 Vade et dic eis : Revertimini in
7 quam possessurus ingredieris, et deleverit gentes
multas coram te, Hethæum, et Gergezæum, et Amor-
tentoria vestra. 31 Tu vero hic sta mecum, et loquar ti- rhæum, Chananæum, et Pherezæum, et Hevæum, et
bi omnia mandata mea, et cæremonias atque judicia : Jebusæum, septem gentes multo majoris numeri quam
quæ docebis eos, ut faciant ea in terra, quam dabo il- tu es, et robustiores te : 2 tradideritque eas Dominus
lis in possessionem. 32 Custodite igitur et facite quæ Deus tuus tibi, percuties eas usque ad internecionem.
præcepit Dominus Deus vobis : non declinabitis ne- Non inibis cum eis fœdus, nec misereberis earum, 3 ne-
que ad dexteram, neque ad sinistram : 33 sed per viam, que sociabis cum eis conjugia. Filiam tuam non dabis
quam præcepit Dominus Deus vester, ambulabitis, ut filio ejus, nec filiam illius accipies filio tuo : 4 quia se-
84 D EUTERONOMIUM

ducet filium tuum, ne sequatur me, et ut magis serviat taret, et nota fierent quæ in tuo animo versabantur,
diis alienis : irasceturque furor Domini, et delebit te utrum custodires mandata illius, an non. 3 Afflixit te
cito. 5 Quin potius hæc facietis eis : aras eorum subver- penuria, et dedit tibi cibum manna, quod ignorabas tu
tite, et confringite statuas, lucosque succidite, et sculp- et patres tui : ut ostenderet tibi quod non in solo pa-
tilia comburite : 6 quia populus sanctus es Domino Deo ne vivat homo, sed in omni verbo quod egreditur de
tuo. ore Dei. 4 Vestimentum tuum, quo operiebaris, nequa-
Te elegit Dominus Deus tuus, ut sis ei populus pecu- quam vetustate defecit, et pes tuus non est subtritus,
liaris de cunctis populis, qui sunt super terram. 7 Non en quadragesimus annus est : 5 ut recogites in corde
quia cunctas gentes numero vincebatis, vobis junctus tuo, quia sicut erudit filium suum homo, sic Dominus
est Dominus, et elegit vos, cum omnibus sitis populis Deus tuus erudivit te, 6 ut custodias mandata Domini
pauciores : 8 sed quia dilexit vos Dominus, et custo- Dei tui, et ambules in viis ejus, et timeas eum. 7 Do-
divit juramentum, quod juravit patribus vestris : edu- minus enim Deus tuus introducet te in terram bonam,
xitque vos in manu forti, et redemit de domo servitutis, terram rivorum, aquarumque et fontium, in cujus cam-
de manu Pharaonis regis Ægypti. 9 Et scies, quia Domi- pis et montibus erumpunt fluviorum abyssi : 8 terram
nus Deus tuus, ipse est Deus fortis et fidelis, custodiens frumenti, hordei ac vinearum, in qua ficus, et malogra-
pactum et misericordiam diligentibus se, et his qui cu- nata, et oliveta nascuntur : terram olei ac mellis, 9 ubi
stodiunt præcepta ejus in mille generationes : 10 et red- absque ulla penuria comedes panem tuum, et rerum
dens odientibus se statim, ita ut disperdat eos, et ul- omnium abundantia perfrueris : cujus lapides ferrum
tra non differat, protinus eis restituens quod merentur. sunt, et de montibus ejus æris metalla fodiuntur : 10 ut
11
Custodi ergo præcepta et cæremonias atque judicia, cum comederis, et satiatus fueris, benedicas Domino
quæ ego mando tibi hodie ut facias. Deo tuo pro terra optima, quam dedit tibi.
12 11
Si postquam audieris hæc judicia, custodieris ea, et Observa, et cave nequando obliviscaris Domini
feceris, custodiet et Dominus Deus tuus pactum tibi, et Dei tui, et negligas mandata ejus atque judicia et cære-
misericordiam quam juravit patribus tuis : 13 et diliget monias, quas ego præcipio tibi hodie : 12 ne postquam
te, ac multiplicabit, benedicetque fructui ventris tui, et comederis et satiatus fueris, domos pulchras ædifi-
fructui terræ tuæ, frumento tuo, atque vindemiæ, oleo, caveris, et habitaveris in eis, 13 habuerisque armenta
et armentis, gregibus ovium tuarum super terram, pro boum, et ovium greges, argenti et auri, cunctarumque
qua juravit patribus tuis ut daret eam tibi. 14 Benedic- rerum copiam, 14 elevetur cor tuum, et non reminisca-
tus eris inter omnes populos. Non erit apud te sterilis ris Domini Dei tui, qui eduxit te de terra Ægypti, de
utriusque sexus, tam in hominibus quam in gregibus domo servitutis, 15 et ductor tuus fuit in solitudine ma-
tuis. 15 Auferet Dominus a te omnem languorem : et gna atque terribili, in qua erat serpens flatu adurens, et
infirmitates Ægypti pessimas, quas novisti, non inferet scorpio, ac dipsas, et nullæ omnino aquæ : qui eduxit
tibi, sed cunctis hostibus tuis. 16 Devorabis omnes po- rivos de petra durissima, 16 et cibavit te manna in soli-
pulos, quos Dominus Deus tuus daturus est tibi. Non tudine, quod nescierunt patres tui. Et postquam afflixit
parcet eis oculus tuus, nec servies diis eorum, ne sint ac probavit, ad extremum misertus est tui, 17 ne diceres
in ruinam tui. in corde tuo : Fortitudo mea, et robur manus meæ, hæc
17
Si dixeris in corde tuo : Plures sunt gentes istæ mihi omnia præstiterunt : 18 sed recorderis Domini Dei
quam ego : quomodo potero delere eas ? 18 noli me- tui, quod ipse vires tibi præbuerit, ut impleret pactum
tuere, sed recordare quæ fecerit Dominus Deus tuus suum, super quo juravit patribus tuis, sicut præsens
Pharaoni, et cunctis Ægyptiis, 19 plagas maximas, quas indicat dies. 19 Sin autem oblitus Domini Dei tui, secu-
viderunt oculi tui, et signa atque portenta, manumque tus fueris deos alienos, coluerisque illos et adoraveris :
robustam, et extentum brachium, ut educeret te Domi- ecce nunc prædico tibi quod omnino dispereas. 20 Si-
nus Deus tuus : sic faciet cunctis populis, quos metuis. cut gentes, quas delevit Dominus in introitu tuo, ita et
20
Insuper et crabrones mittet Dominus Deus tuus in vos peribitis, si inobedientes fueritis voci Domini Dei
eos, donec deleat omnes atque disperdat qui te fuge- vestri.
rint, et latere potuerint. 21 Non timebis eos, quia Domi-
Audi, Israël : tu transgredieris hodie Jordanem, ut
nus Deus tuus in medio tui est, Deus magnus et terribi-
lis : 22 ipse consumet nationes has in conspectu tuo pau-
9 possideas nationes maximas et fortiores te, civita-
tes ingentes, et ad cælum usque muratas, 2 populum
latim atque per partes. Non poteris eas delere pariter :
magnum atque sublimem, filios Enacim, quos ipse vi-
ne forte multiplicentur contra te bestiæ terræ. 23 Dabit-
disti et audisti, quibus nullus potest ex adverso resi-
que eos Dominus Deus tuus in conspectu tuo : et in-
stere. 3 Scies ergo hodie quod Dominus Deus tuus ip-
terficiet illos, donec penitus deleantur. 24 Tradetque re-
se transibit ante te, ignis devorans atque consumens,
ges eorum in manus tuas, et disperdes nomina eorum
qui conterat eos, et deleat atque disperdat ante faciem
sub cælo : nullus poterit resistere tibi, donec conteras
tuam velociter, sicut locutus est tibi : 4 ne dicas in corde
eos. 25 Sculptilia eorum igne combures : non concupi-
tuo, cum deleverit eos Dominus Deus tuus in conspec-
sces argentum et aurum, de quibus facta sunt, neque
tu tuo : Propter justitiam meam introduxit me Domi-
assumes ex eis tibi quidquam, ne offendas, propterea
nus ut terram hanc possiderem, cum propter impieta-
quia abominatio est Domini tui : 26 nec inferes quip-
tes suas istæ deletæ sint nationes. 5 Neque enim prop-
piam ex idolo in domum tuam, ne fias anathema, si-
ter justitias tuas, et æquitatem cordis tui ingredieris,
cut et illud est. Quasi spurcitiam detestaberis, et velut
ut possideas terras earum : sed quia illæ egerunt im-
inquinamentum ac sordes abominationi habebis, quia
pie, introëunte te deletæ sunt : et ut compleret ver-
anathema est.
bum suum Dominus, quod sub juramento pollicitus
Omne mandatum, quod ego præcipio tibi hodie, ca- est patribus tuis, Abraham, Isaac, et Jacob. 6 Scito ergo
8 ve diligenter ut facias, ut possitis vivere, et multi-
plicemini, ingressique possideatis terram, pro qua jura-
quod non propter justitias tuas Dominus Deus tuus de-
derit tibi terram hanc optimam in possessionem, cum
vit Dominus patribus vestris. 2 Et recordaberis cuncti durissimæ cervicis sis populus.
7
itineris, per quod adduxit te Dominus Deus tuus qua- Memento, et ne obliviscaris, quomodo ad iracun-
draginta annis per desertum, ut affligeret te, atque ten- diam provocaveris Dominum Deum tuum in solitudi-
D EUTERONOMIUM 85

ne. Ex eo die, quo egressus es ex Ægypto usque ad lo- gatus est : et dedit eas mihi. 5 Reversusque de mon-
cum istum, semper adversum Dominum contendisti. te, descendi, et posui tabulas in arcam, quam feceram,
8
Nam et in Horeb provocasti eum, et iratus delere te quæ hucusque ibi sunt, sicut mihi præcepit Dominus.
voluit, 9 quando ascendi in montem, ut acciperem tabu- 6
Filii autem Israël moverunt castra ex Beroth filiorum
las lapideas, tabulas pacti quod pepigit vobiscum Do- Jacan in Mosera, ubi Aaron mortuus ac sepultus est,
minus : et perseveravi in monte quadraginta diebus ac pro quo sacerdotio functus est Eleazar filius ejus. 7 Inde
noctibus, panem non comedens, et aquam non bibens. venerunt in Gadgad : de quo loco profecti, castrametati
10
Deditque mihi Dominus duas tabulas lapideas scrip- sunt in Jetebatha, in terra aquarum atque torrentium.
8
tas digito Dei, et continentes omnia verba quæ vobis Eo tempore separavit tribum Levi, ut portaret ar-
locutus est in monte de medio ignis, quando concio po- cam fœderis Domini, et staret coram eo in ministerio,
puli congregata est. 11 Cumque transissent quadraginta ac benediceret in nomine illius usque in præsentem
dies, et totidem noctes, dedit mihi Dominus duas tabu- diem. 9 Quam ob rem non habuit Levi partem, ne-
las lapideas, tabulas fœderis, 12 dixitque mihi : Surge, et que possessionem cum fratribus suis : quia ipse Domi-
descende hinc cito : quia populus tuus, quem eduxisti nus possessio ejus est, sicut promisit ei Dominus Deus
de Ægypto, deseruerunt velociter viam, quam demon- tuus. 10 Ego autem steti in monte, sicut prius, quadra-
strasti eis, feceruntque sibi conflatile. 13 Rursumque ait ginta diebus ac noctibus : exaudivitque me Dominus
Dominus ad me : Cerno quod populus iste duræ cervi- etiam hac vice, et te perdere noluit. 11 Dixitque mihi :
cis sit : 14 dimitte me ut conteram eum, et deleam no- Vade, et præcede populum, ut ingrediatur, et possideat
men ejus de sub cælo, et constituam te super gentem, terram, quam juravi patribus eorum ut traderem eis.
12
quæ hac major et fortior sit. Et nunc Israël, quid Dominus Deus tuus petit a
15
Cumque de monte ardente descenderem, et duas te, nisi ut timeas Dominum Deum tuum, et ambules
tabulas fœderis utraque tenerem manu, 16 vidissemque in viis ejus, et diligas eum, ac servias Domino Deo tuo
vos peccasse Domino Deo vestro, et fecisse vobis vi- in toto corde tuo, et in tota anima tua : 13 custodiasque
tulum conflatilem, ac deseruisse velociter viam ejus, mandata Domini, et cæremonias ejus, quas ego hodie
quam vobis ostenderat : 17 projeci tabulas de manibus præcipio tibi, ut bene sit tibi ? 14 En Domini Dei tui
meis, confregique eas in conspectu vestro. 18 Et pro- cælum est, et cælum cæli, terra, et omnia quæ in ea
cidi ante Dominum sicut prius, quadraginta diebus et sunt : 15 et tamen patribus tuis conglutinatus est Domi-
noctibus panem non comedens, et aquam non bibens, nus, et amavit eos, elegitque semen eorum post eos, id
propter omnia peccata vestra quæ gessistis contra Do- est, vos, de cunctis gentibus, sicut hodie comprobatur.
minum, et eum ad iracundiam provocastis : 19 timui 16
Circumcidite igitur præputium cordis vestri, et cer-
enim indignationem et iram illius, qua adversum vos vicem vestram ne induretis amplius : 17 quia Dominus
concitatus, delere vos voluit. Et exaudivit me Domi- Deus vester ipse est Deus deorum, et Dominus domi-
nus etiam hac vice. 20 Adversum Aaron quoque vehe- nantium, Deus magnus, et potens, et terribilis, qui per-
menter iratus, voluit eum conterere, et pro illo similiter sonam non accipit, nec munera. 18 Facit judicium pupil-
deprecatus sum. 21 Peccatum autem vestrum quod fe- lo et viduæ ; amat peregrinum, et dat ei victum atque
ceratis, id est, vitulum, arripiens, igne combussi, et in vestitum. 19 Et vos ergo amate peregrinos, quia et ip-
frusta comminuens, omninoque in pulverem redigens, si fuistis advenæ in terra Ægypti. 20 Dominum Deum
projeci in torrentem, qui de monte descendit. 22 In in- tuum timebis, et ei soli servies : ipsi adhærebis, jura-
cendio quoque, et in tentatione, et in Sepulchris con- bisque in nomine illius. 21 Ipse est laus tua, et Deus
cupiscentiæ provocastis Dominum : 23 et quando misit tuus, qui fecit tibi hæc magnalia et terribilia, quæ vi-
vos de Cadesbarne, dicens : Ascendite, et possidete ter- derunt oculi tui. 22 In septuaginta animabus descende-
ram, quam dedi vobis, et contempsistis imperium Do- runt patres tui in Ægyptum, et ecce nunc multiplicavit
mini Dei vestri, et non credidistis ei, neque vocem ejus te Dominus Deus tuus sicut astra cæli.
audire voluistis : 24 sed semper fuistis rebelles a die qua
Ama itaque Dominum Deum tuum, et obser-
nosse vos cœpi. 25 Et jacui coram Domino quadraginta
diebus ac noctibus, quibus eum suppliciter deprecabar,
11 va præcepta ejus et cæremonias, judicia atque
mandata, omni tempore. 2 Cognoscite hodie quæ igno-
ne deleret vos ut fuerat comminatus : 26 et orans dixi :
rant filii vestri, qui non viderunt disciplinam Domini
Domine Deus, ne disperdas populum tuum, et hæredi-
Dei vestri, magnalia ejus et robustam manum, exten-
tatem tuam, quam redemisti in magnitudine tua, quos
tumque brachium, 3 signa et opera quæ fecit in medio
eduxisti de Ægypto in manu forti. 27 Recordare ser-
Ægypti Pharaoni regi, et universæ terræ ejus, 4 omni-
vorum tuorum Abraham, Isaac, et Jacob : ne aspicias
que exercitui Ægyptiorum, et equis ac curribus : quo-
duritiam populi hujus, et impietatem atque peccatum :
28 modo operuerint eos aquæ maris Rubri, cum vos per-
ne forte dicant habitatores terræ, de qua eduxisti nos :
sequerentur, et deleverit eos Dominus usque in præ-
Non poterat Dominus introducere eos in terram, quam
sentem diem : 5 vobisque quæ fecerit in solitudine do-
pollicitus est eis, et oderat illos : idcirco eduxit, ut in-
nec veniretis ad hunc locum : 6 et Dathan atque Abi-
terficeret eos in solitudine : 29 qui sunt populus tuus et
ron filiis Eliab, qui fuit filius Ruben : quos aperto ore
hæreditas tua, quos eduxisti in fortitudine tua magna,
suo terra absorbuit, cum domibus et tabernaculis, et
et in brachio tuo extento.
universa substantia eorum, quam habebant in medio
In tempore illo dixit Dominus ad me : Dola tibi Israël.
10 duas tabulas lapideas, sicut priores fuerunt, et
ascende ad me in montem : faciesque arcam ligneam,
7
Oculi vestri viderunt opera Domini magna quæ fe-
cit, 8 ut custodiatis universa mandata illius, quæ ego
2
et scribam in tabulis verba quæ fuerunt in his qui ante hodie præcipio vobis, et possitis introire, et posside-
confregisti : ponesque eas in arca. 3 Feci igitur arcam re terram, ad quam ingredimini, 9 multoque in ea vi-
de lignis setim. Cumque dolassem duas tabulas lapi- vatis tempore : quam sub juramento pollicitus est Do-
deas instar priorum, ascendi in montem, habens eas in minus patribus vestris, et semini eorum, lacte et melle
manibus. 4 Scripsitque in tabulis, juxta id quod prius manantem. 10 Terra enim, ad quam ingrederis possi-
scripserat, verba decem, quæ locutus est Dominus ad dendam, non est sicut terra Ægypti, de qua existi, ubi
vos in monte de medio ignis, quando populus congre- jacto semine in hortorum morem aquæ ducuntur irri-
86 D EUTERONOMIUM

guæ : 11 sed montuosa est et campestris, de cælo ex- ni in cunctis, ad quæ miseritis manum vos et domus
pectans pluvias, 12 quam Dominus Deus tuus semper vestræ, in quibus benedixerit vobis Dominus Deus ve-
invisit, et oculi illius in ea sunt a principio anni usque ster. 8 Non facietis ibi quæ nos hic facimus hodie, sin-
ad finem ejus. 13 Si ergo obedieritis mandatis meis, quæ guli quod sibi rectum videtur : 9 neque enim usque in
ego hodie præcipio vobis, ut diligatis Dominum Deum præsens tempus venistis ad requiem, et possessionem,
vestrum, et serviatis ei in toto corde vestro, et in tota quam Dominus Deus vester daturus est vobis. 10 Tran-
anima vestra : 14 dabit pluviam terræ vestræ tempora- sibitis Jordanem, et habitabitis in terra, quam Dominus
neam et serotinam, ut colligatis frumentum, et vinum, Deus vester daturus est vobis, ut requiescatis a cunctis
et oleum, 15 fœnumque ex agris ad pascenda jumenta, hostibus per circuitum : et absque ullo timore habite-
et ut ipsi comedatis ac saturemini. 16 Cavete ne forte de- tis 11 in loco, quem elegerit Dominus Deus vester, ut
cipiatur cor vestrum, et recedatis a Domino, serviatis- sit nomen ejus in eo : illuc omnia, quæ præcipio, con-
que diis alienis, et adoretis eos : 17 iratusque Dominus feretis, holocausta, et hostias, ac decimas, et primitias
claudat cælum, et pluviæ non descendant, nec terra det manuum vestrarum : et quidquid præcipuum est in
germen suum, pereatisque velociter de terra optima, muneribus, quæ vovebitis Domino. 12 Ibi epulabimini
quam Dominus daturus est vobis. 18 Ponite hæc verba coram Domino Deo vestro, vos et filii ac filiæ vestræ,
mea in cordibus et in animis vestris, et suspendite ea famuli et famulæ, atque Levites qui in urbibus vestris
pro signo in manibus, et inter oculos vestros collocate. commoratur : neque enim habet aliam partem et pos-
19
Docete filios vestros ut illa meditentur : quando se- sessionem inter vos. 13 Cave ne offeras holocausta tua
deris in domo tua, et ambulaveris in via, et accubueris in omni loco, quem videris : 14 sed in eo, quem elege-
atque surrexeris. 20 Scribes ea super postes et januas rit Dominus, in una tribuum tuarum offeres hostias, et
domus tuæ, 21 ut multiplicentur dies tui, et filiorum facies quæcumque præcipio tibi.
tuorum in terra, quam juravit Dominus patribus tuis, 15
Sin autem comedere volueris, et te esus carnium
ut daret eis quamdiu cælum imminet terræ.
22 delectaverit, occide, comede juxta benedictionem Do-
Si enim custodieritis mandata quæ ego præcipio
mini Dei tui, quam dedit tibi in urbibus tuis : sive im-
vobis, et feceritis ea, ut diligatis Dominum Deum ve-
mundum fuerit, hoc est, maculatum et debile : sive
strum, et ambuletis in omnibus viis ejus, adhærentes
mundum, hoc est, integrum et sine macula, quod of-
ei, 23 disperdet Dominus omnes gentes istas ante fa-
ferri licet, sicut capream et cervum, comedes : 16 abs-
ciem vestram, et possidebitis eas, quæ majores et for-
que esu dumtaxat sanguinis, quem super terram quasi
tiores vobis sunt. 24 Omnis locus, quem calcaverit pes
aquam effundes. 17 Non poteris comedere in oppidis
vester, vester erit. A deserto, et a Libano, a flumine
tuis decimam frumenti, et vini, et olei tui, primogeni-
magno Euphrate usque ad mare occidentale erunt ter-
ta armentorum et pecorum, et omnia quæ voveris, et
mini vestri. 25 Nullus stabit contra vos : terrorem ve-
sponte offerre volueris, et primitias manuum tuarum :
strum et formidinem dabit Dominus Deus vester su- 18
sed coram Domino Deo tuo comedes ea in loco, quem
per omnem terram quam calcaturi estis, sicut locutus
elegerit Dominus Deus tuus, tu et filius tuus, et filia
est vobis. 26 En propono in conspectu vestro hodie be-
tua, et servus et famula, atque Levites qui manet in ur-
nedictionem et maledictionem : 27 benedictionem, si
bibus tuis : et lætaberis et reficieris coram Domino Deo
obedieritis mandatis Domini Dei vestri, quæ ego ho-
tuo in cunctis ad quæ extenderis manum tuam. 19 Ca-
die præcipio vobis : 28 maledictionem, si non obedieri-
ve ne derelinquas Levitem in omni tempore quo versa-
tis mandatis Domini Dei vestri, sed recesseritis de via,
ris in terra. 20 Quando dilataverit Dominus Deus tuus
quam ego nunc ostendo vobis, et ambulaveritis post
terminos tuos, sicut locutus est tibi, et volueris vesci
deos alienos, quos ignoratis. 29 Cum vero introduxerit
carnibus, quas desiderat anima tua : 21 locus autem,
te Dominus Deus tuus in terram, ad quam pergis ha-
quem elegerit Dominus Deus tuus ut sit nomen ejus
bitandam, pones benedictionem super montem Gari-
ibi, si procul fuerit, occides de armentis et pecoribus,
zim, maledictionem super montem Hebal : 30 qui sunt
quæ habueris, sicut præcepi tibi, et comedes in oppidis
trans Jordanem, post viam quæ vergit ad solis occu-
tuis, ut tibi placet. 22 Sicut comeditur caprea et cervus,
bitum in terra Chananæi, qui habitat in campestribus
ita vesceris eis : et mundus et immundus in commune
contra Galgalam, quæ est juxta vallem tendentem et
vescentur. 23 Hoc solum cave, ne sanguinem comedas :
intrantem procul. 31 Vos enim transibitis Jordanem, ut
sanguis enim eorum pro anima est, et idcirco non de-
possideatis terram quam Dominus Deus vester datu-
bes animam comedere cum carnibus : 24 sed super ter-
rus est vobis, ut habeatis et possideatis illam. 32 Videte
ram fundes quasi aquam, 25 ut bene sit tibi et filiis tuis
ergo ut impleatis cæremonias atque judicia, quæ ego
post te, cum feceris quod placet in conspectu Domini.
hodie ponam in conspectu vestro. 26
Quæ autem sanctificaveris, et voveris Domino, tol-
Hæc sunt præcepta atque judicia, quæ facere de- les, et venies ad locum, quem elegerit Dominus : 27 et
12 betis in terra, quam Dominus Deus patrum tuo-
rum daturus est tibi, ut possideas eam cunctis diebus,
offeres oblationes tuas carnem et sanguinem super al-
tare Domini Dei tui : sanguinem hostiarum fundes in
quibus super humum gradieris. 2 Subvertite omnia lo- altari ; carnibus autem ipse vesceris. 28 Observa et au-
ca, in quibus coluerunt gentes, quas possessuri estis, di omnia quæ ego præcipio tibi, ut bene sit tibi et filiis
deos suos super montes excelsos, et colles, et subter tuis post te in sempiternum, cum feceris quod bonum
omne lignum frondosum. 3 Dissipate aras eorum, et est et placitum in conspectu Domini Dei tui. 29 Quan-
confringite statuas : lucos igne comburite, et idola com- do disperdiderit Dominus Deus tuus ante faciem tuam
minuite : disperdite nomina eorum de locis illis. 4 Non gentes, ad quas ingredieris possidendas, et possederis
facietis ita Domino Deo vestro : 5 sed ad locum, quem eas, atque habitaveris in terra earum : 30 cave ne imi-
elegerit Dominus Deus vester de cunctis tribubus ve- teris eas, postquam te fuerint introëunte subversæ, et
stris, ut ponat nomen suum ibi, et habitet in eo, venie- requiras cæremonias earum, dicens : Sicut coluerunt
tis : 6 et offeretis in loco illo holocausta et victimas ve- gentes istæ deos suos, ita et ego colam. 31 Non facies si-
stras, decimas et primitias manuum vestrarum, et vota militer Domino Deo tuo. Omnes enim abominationes,
atque donaria, primogenita boum et ovium. 7 Et come- quas aversatur Dominus, fecerunt diis suis, offerentes
detis ibi in conspectu Domini Dei vestri : ac lætabimi- filios et filias, et comburentes igni. 32 Quod præcipio
D EUTERONOMIUM 87

tibi, hoc tantum facito Domino : nec addas quidquam, nibus quæ morantur in aquis : quæ habent pinnulas et
nec minuas. squamas, comedite : 10 quæ absque pinnulis et squamis
sunt, ne comedatis, quia immunda sunt. 11 Omnes aves
Si surrexerit in medio tui prophetes, aut qui som- mundas comedite. 12 Immundas ne comedatis : aqui-
13 nium vidisse se dicat, et prædixerit signum at- lam scilicet, et gryphem, et haliæetum, 13 ixion et vul-
que portentum, 2 et evenerit quod locutus est, et dixerit turem ac milvum juxta genus suum : 14 et omne corvini
tibi : Eamus, et sequamur deos alienos quos ignoras, et generis, 15 et struthionem, ac noctuam, et larum, atque
serviamus eis : 3 non audies verba prophetæ illius aut accipitrem juxta genus suum : 16 herodium ac cygnum,
somniatoris : quia tentat vos Dominus Deus vester, ut et ibin, 17 ac mergulum, porphyrionem, et nycticora-
palam fiat utrum diligatis eum an non, in toto corde, cem, 18 onocrotalum, et charadrium, singula in gene-
et in tota anima vestra. 4 Dominum Deum vestrum se- re suo : upupam quoque et vespertilionem. 19 Et om-
quimini, et ipsum timete, et mandata illius custodite, ne quod reptat et pennulas habet, immundum erit, et
et audite vocem ejus : ipsi servietis, et ipsi adhærebitis. non comedetur. 20 Omne quod mundum est, comedite.
5
Propheta autem ille aut fictor somniorum interficie- 21 Quidquid autem morticinum est, ne vescamini ex eo.
tur : quia locutus est ut vos averteret a Domino Deo Peregrino, qui intra portas tuas est, da ut comedat, aut
vestro, qui eduxit vos de terra Ægypti, et redemit vos vende ei : quia tu populus sanctus Domini Dei tui es.
de domo servitutis : ut errare te faceret de via, quam Non coques hædum in lacte matris suæ.
tibi præcepit Dominus Deus tuus : et auferes malum 22
Decimam partem separabis de cunctis fructibus
de medio tui. 6 Si tibi voluerit persuadere frater tuus tuis qui nascuntur in terra per annos singulos, 23 et co-
filius matris tuæ, aut filius tuus vel filia, sive uxor quæ medes in conspectu Domini Dei tui in loco quem elege-
est in sinu tuo, aut amicus, quem diligis ut animam rit, ut in eo nomen illius invocetur, decimam frumenti
tuam, clam dicens : Eamus, et serviamus diis alienis, tui, et vini, et olei, et primogenita de armentis et ovi-
quos ignoras tu, et patres tui, 7 cunctarum in circuitu bus tuis : ut discas timere Dominum Deum tuum om-
gentium, quæ juxta vel procul sunt, ab initio usque ad ni tempore. 24 Cum autem longior fuerit via, et locus
finem terræ, 8 non acquiescas ei, nec audias, neque par- quem elegerit Dominus Deus tuus, tibique benedixe-
cat ei oculus tuus ut miserearis et occultes eum, 9 sed rit, nec potueris ad eum hæc cuncta portare, 25 vendes
statim interficies : sit primum manus tua super eum, omnia, et in pretium rediges, portabisque manu tua,
et postea omnis populus mittat manum. 10 Lapidibus et proficisceris ad locum quem elegerit Dominus Deus
obrutus necabitur : quia voluit te abstrahere a Domino tuus : 26 et emes ex eadem pecunia quidquid tibi pla-
Deo tuo, qui eduxit te de terra Ægypti, de domo servi- cuerit, sive ex armentis, sive ex ovibus, vinum quoque
tutis : 11 ut omnis Israël audiens timeat, et nequaquam et siceram, et omne quod desiderat anima tua : et co-
ultra faciat quippiam hujus rei simile. medes coram Domino Deo tuo, et epulaberis tu et do-
12
Si audieris in una urbium tuarum, quas Dominus mus tua : 27 et Levites qui intra portas tuas est, cave ne
Deus tuus dabit tibi ad habitandum, dicentes aliquos : derelinquas eum, quia non habet aliam partem in pos-
13
Egressi sunt filii Belial de medio tui, et averterunt ha- sessione tua. 28 Anno tertio separabis aliam decimam
bitatores urbis suæ, atque dixerunt : Eamus, et servia- ex omnibus quæ nascuntur tibi eo tempore, et repones
mus diis alienis quos ignoratis : 14 quare sollicite et di- intra januas tuas. 29 Venietque Levites qui aliam non
ligenter, rei veritate perspecta, si inveneris certum esse habet partem nec possessionem tecum, et peregrinus
quod dicitur, et abominationem hanc opere perpetra- ac pupillus et vidua, qui intra portas tuas sunt, et come-
tam, 15 statim percuties habitatores urbis illius in ore dent et saturabuntur : ut benedicat tibi Dominus Deus
gladii, et delebis eam ac omnia quæ in illa sunt, us- tuus in cunctis operibus manuum tuarum quæ feceris.
que ad pecora. 16 Quidquid etiam supellectilis fuerit,
Septimo anno facies remissionem, 2 quæ hoc or-
congregabis in medio platearum ejus, et cum ipsa civi-
tate succendes, ita ut universa consumas Domino Deo 15 dine celebrabitur. Cui debetur aliquid ab ami-
tuo, et sit tumulus sempiternus. Non ædificabitur am- co vel proximo ac fratre suo, repetere 3
non poterit, quia
plius, 17 et non adhærebit de illo anathemate quidquam annus remissionis est Domini. A peregrino et advena
in manu tua : ut avertatur Dominus ab ira furoris sui, et exiges : civem 4
et propinquum repetendi non habebis
misereatur tui, multiplicetque te sicut juravit patribus potestatem. Et omnino indigens et mendicus non erit
tuis, 18 quando audieris vocem Domini Dei tui custo- inter vos : ut benedicat tibi Dominus Deus tuus 5
in ter-
diens omnia præcepta ejus, quæ ego præcipio tibi ho- ra, quam traditurus est tibi in possessionem. Si tamen
die, ut facias quod placitum est in conspectu Domini audieris vocem Domini Dei tui, et custodieris universa
Dei tui. quæ jussit, et quæ ego hodie præcipio tibi, benedicet
tibi, ut pollicitus est. 6 Fœnerabis gentibus multis, et
Filii estote Domini Dei vestri : non vos incide- ipse a nullo accipies mutuum. Dominaberis nationibus
14 tis, nec facietis calvitium super mortuo : 2 quo- plurimis, et tui nemo dominabitur.
niam populus sanctus es Domino Deo tuo, et te elegit 7
Si unus de fratribus tuis, qui morantur intra portas
ut sis ei in populum peculiarem de cunctis gentibus, civitatis tuæ in terra quam Dominus Deus tuus datu-
quæ sunt super terram. 3 Ne comedatis quæ immunda rus est tibi, ad paupertatem venerit, non obdurabis cor
sunt. 4 Hoc est animal quod comedere debetis : bo- tuum, nec contrahes manum, 8 sed aperies eam pau-
vem, et ovem, et capram, 5 cervum et capream, buba- peri, et dabis mutuum, quo eum indigere perspexeris.
lum, tragelaphum, pygargum, orygem, cameloparda- 9 Cave ne forte subrepat tibi impia cogitatio, et dicas
lum. 6 Omne animal, quod in duas partes findit ungu- in corde tuo : Appropinquat septimus annus remissio-
lam, et ruminat, comedetis. 7 De his autem, quæ rumi- nis : et avertas oculos tuos a paupere fratre tuo, no-
nant, et ungulam non findunt, comedere non debetis, lens ei quod postulat mutuum commodare : ne clamet
ut camelum, leporem, chœrogryllum : hæc, quia ru- contra te ad Dominum, et fiat tibi in peccatum. 10 Sed
minant et non dividunt ungulam, immunda erunt vo- dabis ei : nec ages quippiam callide in ejus necessitati-
bis. 8 Sus quoque, quoniam dividat ungulam et non bus sublevandis, ut benedicat tibi Dominus Deus tuus
ruminat, immunda erit. Carnibus eorum non vescemi- in omni tempore, et in cunctis ad quæ manum mise-
ni, et cadavera non tangetis. 9 Hæc comedetis ex om- ris. 11 Non deerunt pauperes in terra habitationis tuæ :
88 D EUTERONOMIUM

idcirco ego præcipio tibi, ut aperias manum fratri tuo que et advena, pupillus et vidua qui intra portas tuas
egeno et pauperi, qui tecum versatur in terra. sunt. 15 Septem diebus Domino Deo tuo festa celebra-
12
Cum tibi venditus fuerit frater tuus Hebræus aut bis in loco quem elegerit Dominus : benedicetque tibi
Hebræa, et sex annis servierit tibi, in septimo anno di- Dominus Deus tuus in cunctis frugibus tuis, et in omni
mittes eum liberum : 13 et quem libertate donaveris, ne- opere manuum tuarum, erisque in lætitia. 16 Tribus vi-
quaquam vacuum abire patieris : 14 sed dabis viaticum cibus per annum apparebit omne masculinum tuum in
de gregibus, et de area, et torculari tuo, quibus Domi- conspectu Domini Dei tui in loco quem elegerit : in so-
nus Deus tuus benedixerit tibi. 15 Memento quod et ip- lemnitate azymorum, in solemnitate hebdomadarum,
se servieris in terra Ægypti, et liberaverit te Dominus et in solemnitate tabernaculorum. Non apparebit ante
Deus tuus, et idcirco ego nunc præcipio tibi. 16 Sin au- Dominum vacuus : 17 sed offeret unusquisque secun-
tem dixerit : Nolo egredi : eo quod diligat te, et domum dum quod habuerit juxta benedictionem Domini Dei
tuam, et bene sibi apud te esse sentiat : 17 assumes su- sui, quam dederit ei.
18
bulam, et perforabis aurem ejus in janua domus tuæ, et Judices et magistros constitues in omnibus portis
serviet tibi usque in æternum. Ancillæ quoque simili- tuis, quas Dominus Deus tuus dederit tibi, per singulas
ter facies. 18 Non avertas ab eis oculos tuos, quando tribus tuas : ut judicent populum justo judicio, 19 nec in
dimiseris eos liberos, quoniam juxta mercedem mer- alteram partem declinent. Non accipies personam, nec
cenarii per sex annos servivit tibi : ut benedicat tibi munera : quia munera excæcant oculos sapientum, et
Dominus Deus tuus in cunctis operibus quæ agis. mutant verba justorum. 20 Juste quod justum est perse-
19
De primogenitis, quæ nascuntur in armentis, et in queris : ut vivas, et possideas terram, quam Dominus
ovibus tuis, quidquid est sexus masculini, sanctifica- Deus tuus dederit tibi.
21
bis Domino Deo tuo. Non operaberis in primogenito Non plantabis lucum, et omnem arborem juxta al-
bovis, et non tondebis primogenita ovium. 20 In con- tare Domini Dei tui. 22 Nec facies tibi, neque constitues
spectu Domini Dei tui comedes ea per annos singulos statuam : quæ odit Dominus Deus tuus.
in loco quem elegerit Dominus, tu et domus tua. 21 Sin
Non immolabis Domino Deo tuo ovem, et bo-
autem habuerit maculam, vel claudum fuerit, vel cæ-
cum, aut in aliqua parte deforme vel debile, non im-
17 vem, in quo est macula, aut quippiam vitii : quia
abominatio est Domino Deo tuo. 2 Cum reperti fuerint
molabitur Domino Deo tuo : 22 sed intra portas urbis
apud te intra unam portarum tuarum, quas Dominus
tuæ comedes illud : tam mundus quam immundus
Deus tuus dabit tibi, vir aut mulier qui faciant malum
similiter vescentur eis, quasi caprea et cervo. 23 Hoc
in conspectu Domini Dei tui, et transgrediantur pac-
solum observabis, ut sanguinem eorum non comedas,
tum illius, 3 ut vadant et servant diis alienis, et adorent
sed effundes in terram quasi aquam.
eos, solem et lunam, et omnem militiam cæli, quæ non
Observa mensem novarum frugum, et verni pri- præcepi : 4 et hoc tibi fuerit nuntiatum, audiensque in-
16 mum temporis, ut facias Phase Domino Deo
tuo : quoniam in isto mense eduxit te Dominus Deus
quisieris diligenter et verum esse repereris, et abomi-
natio facta est in Israël : 5 educes virum ac mulierem,
tuus de Ægypto nocte. 2 Immolabisque Phase Domi- qui rem sceleratissimam perpetrarunt, ad portas civi-
no Deo tuo de ovibus, et de bobus, in loco quem ele- tatis tuæ, et lapidibus obruentur. 6 In ore duorum aut
gerit Dominus Deus tuus, ut habitet nomen ejus ibi. trium testium peribit qui interficietur. Nemo occidatur,
3
Non comedes in eo panem fermentatum : septem die- uno contra se dicente testimonium. 7 Manus testium
bus comedes absque fermento afflictionis panem, quo- prima interficiet eum, et manus reliqui populi extrema
niam in pavore egressus es de Ægypto : ut memineris mittetur : ut auferas malum de medio tui.
8
diei egressionis tuæ de Ægypto, omnibus diebus vitæ Si difficile et ambiguum apud te judicium esse per-
tuæ. 4 Non apparebit fermentum in omnibus terminis spexeris inter sanguinem et sanguinem, causam et cau-
tuis septem diebus, et non remanebit de carnibus ejus, sam, lepram et lepram : et judicum intra portas tuas vi-
quod immolatum est vespere in die primo, usque ma- deris verba variari : surge, et ascende ad locum, quem
ne. 5 Non poteris immolare Phase in qualibet urbium elegerit Dominus Deus tuus. 9 Veniesque ad sacerdo-
tuarum, quas Dominus Deus tuus daturus est tibi, 6 sed tes Levitici generis, et ad judicem qui fuerit illo tempo-
in loco quem elegerit Dominus Deus tuus, ut habitet re : quæresque ab eis, qui indicabunt tibi judicii veri-
nomen ejus ibi : immolabis Phase vespere ad solis oc- tatem. 10 Et facies quodcumque dixerint qui præsunt
casum, quando egressus es de Ægypto. 7 Et coques, loco quem elegerit Dominus, et docuerint te 11 juxta
et comedes in loco quem elegerit Dominus Deus tuus, legem ejus, sequerisque sententiam eorum, nec decli-
maneque consurgens vades in tabernacula tua. 8 Sex nabis ad dexteram neque ad sinistram. 12 Qui autem
diebus comedes azyma : et in die septima, quia collecta superbierit, nolens obedire sacerdotis imperio, qui eo
est Domini Dei tui, non facies opus. tempore ministrat Domino Deo tuo, et decreto judicis,
9
Septem hebdomadas numerabis tibi ab ea die qua morietur homo ille, et auferes malum de Israël : 13 cunc-
falcem in segetem miseris. 10 Et celebraris diem festum tusque populus audiens timebit, ut nullus deinceps
hebdomadarum Domino Deo tuo, oblationem sponta- intumescat superbia.
14
neam manus tuæ, quam offeres juxta benedictionem Cum ingressus fueris terram, quam Dominus Deus
Domini Dei tui : 11 et epulaberis coram Domino Deo tuus dabit tibi, et possederis eam, habitaverisque in il-
tuo, tu, filius tuus et filia tua, servus tuus et ancilla tua, la, et dixeris : Constituam super me regem, sicut ha-
et Levites qui est intra portas tuas, advena ac pupil- bent omnes per circuitum nationes : 15 eum constitues,
lus et vidua, qui morantur vobiscum : in loco quem quem Dominus Deus tuus elegerit de numero fratrum
elegerit Dominus Deus tuus, ut habitet nomen ejus ibi. tuorum. Non poteris alterius gentis hominem regem
12
Et recordaberis quoniam servus fueris in Ægypto : facere, qui non sit frater tuus. 16 Cumque fuerit consti-
custodiesque ac facies quæ præcepta sunt. tutus, non multiplicabit sibi equos, nec reducet popu-
13
Solemnitatem quoque tabernaculorum celebrabis lum in Ægyptum, equitatus numero sublevatus, præ-
per septem dies, quando collegeris de area et torcu- sertim cum Dominus præceperit vobis ut nequaquam
lari fruges tuas : 14 et epulaberis in festivitate tua, tu, amplius per eamdem viam revertamini. 17 Non habebit
filius tuus et filia, servus tuus et ancilla, Levites quo- uxores plurimas, quæ alliciant animum ejus, neque ar-
D EUTERONOMIUM 89

genti et auri immensa pondera. 18 Postquam autem se- ræ tuæ provinciam divides : ut habeat e vicino qui
derit in solio regni sui, describet sibi Deuteronomium propter homicidium profugus est, quo possit evade-
legis hujus in volumine, accipiens exemplar a sacer- re. 4 Hæc erit lex homicidæ fugientis, cujus vita ser-
dotibus Leviticæ tribus, 19 et habebit secum, legetque vanda est : qui percusserit proximum suum nesciens,
illud omnibus diebus vitæ suæ, ut discat timere Do- et qui heri et nudiustertius nullum contra eum odium
minum Deum suum, et custodire verba et cæremonias habuisse comprobatur : 5 sed abiisse cum eo simpliciter
ejus, quæ in lege præcepta sunt. 20 Nec elevetur cor ejus in silvam ad ligna cædenda, et in succisione lignorum
in superbiam super fratres suos, neque declinet in par- securis fugerit manu, ferrumque lapsum de manubrio
tem dexteram vel sinistram, ut longo tempore regnet amicum ejus percusserit, et occiderit : hic ad unam su-
ipse et filii ejus super Israël. pradictarum urbium confugiet, et vivet : 6 ne forsitan
proximus ejus, cujus effusus est sanguis, dolore stimu-
Non habebunt sacerdotes et Levitæ, et omnes
18 qui de eadem tribu sunt, partem et hæreditatem
cum reliquo Israël, quia sacrificia Domini, et oblationes
latus, persequatur, et apprehendat eum si longior via
fuerit, et percutiat animam ejus, qui non est reus mor-
tis : quia nullum contra eum, qui occisus est, odium
ejus comedent, 2 et nihil aliud accipient de possessio- prius habuisse monstratur. 7 Idcirco præcipio tibi, ut
ne fratrum suorum : Dominus enim ipse est hæreditas tres civitates æqualis inter se spatii dividas. 8 Cum au-
eorum, sicut locutus est illis. 3 Hoc erit judicium sacer- tem dilataverit Dominus Deus tuus terminos tuos, si-
dotum a populo, et ab his qui offerunt victimas : sive cut juravit patribus tuis, et dederit tibi cunctam terram,
bovem, sive ovem immolaverint, dabunt sacerdoti ar- quam eis pollicitus est 9 (si tamen custodieris manda-
mum ac ventriculum : 4 primitias frumenti, vini, et olei, ta ejus, et feceris, quæ hodie præcipio tibi, ut diligas
et lanarum partem ex ovium tonsione. 5 Ipsum enim Dominum Deum tuum, et ambules in viis ejus omni
elegit Dominus Deus tuus de cunctis tribubus tuis, ut tempore), addes tibi tres alias civitates, et supradicta-
stet, et ministret nomini Domini, ipse, et filii ejus in rum trium urbium numerum duplicabis : 10 ut non ef-
sempiternum. 6 Si exierit Levites ex una urbium tua- fundatur sanguis innoxius in medio terræ, quam Do-
rum ex omni Israël in qua habitat, et voluerit venire, minus Deus tuus dabit tibi possidendam, ne sis san-
desiderans locum quem elegerit Dominus, 7 ministra- guinis reus. 11 Si quis autem, odio habens proximum
bit in nomine Domini Dei sui, sicut omnes fratres ejus suum, insidiatus fuerit vitæ ejus, surgensque percus-
Levitæ, qui stabunt eo tempore coram Domino. 8 Par- serit illum, et mortuus fuerit, fugeritque ad unam de
tem ciborum eamdem accipiet, quam et ceteri : excepto supradictis urbibus, 12 mittent seniores civitatis illius,
eo, quod in urbe sua ex paterna ei successione debetur. et arripient eum de loco effugii, tradentque in manu
9
Quando ingressus fueris terram, quam Dominus proximi, cujus sanguis effusus est, et morietur. 13 Non
Deus tuus dabit tibi, cave ne imitari velis abominatio- miseraberis ejus, et auferes innoxium sanguinem de
nes illarum gentium. 10 Nec inveniatur in te qui lustret Israël, ut bene sit tibi. 14 Non assumes, et transferes
filium suum, aut filiam, ducens per ignem : aut qui terminos proximi tui, quos fixerunt priores in posses-
ariolos sciscitetur, et observet somnia atque auguria, sione tua, quam Dominus Deus tuus dabit tibi in terra
nec sit maleficus, 11 nec incantator, nec qui pythones quam acceperis possidendam.
consulat, nec divinos, aut quærat a mortuis veritatem. 15
Non stabit testis unus contra aliquem, quidquid il-
12
Omnia enim hæc abominatur Dominus, et propter lud peccati, et facinoris fuerit : sed in ore duorum aut
istiusmodi scelera delebit eos in introitu tuo. 13 Per- trium testium stabit omne verbum. 16 Si steterit testis
fectus eris, et absque macula cum Domino Deo tuo. mendax contra hominem, accusans eum prævaricatio-
14
Gentes istæ, quarum possidebis terram, augures et nis, 17 stabunt ambo, quorum causa est, ante Dominum
divinos audiunt : tu autem a Domino Deo tuo aliter in- in conspectu sacerdotum et judicum qui fuerint in die-
stitutus es. 15 Prophetam de gente tua et de fratribus bus illis. 18 Cumque diligentissime perscrutantes, inve-
tuis, sicut me, suscitabit tibi Dominus Deus tuus : ip- nerint falsum testem dixisse contra fratrem suum men-
sum audies, 16 ut petisti a Domino Deo tuo in Horeb, dacium, 19 reddent ei sicut fratri suo facere cogitavit,
quando concio congregata est, atque dixisti : Ultra non et auferes malum de medio tui : 20 ut audientes ceteri
audiam vocem Domini Dei mei, et ignem hunc maxi- timorem habeant, et nequaquam talia audeant facere.
mum amplius non videbo, ne moriar. 17 Et ait Dominus 21
Non misereberis ejus, sed animam pro anima, ocu-
mihi : Bene omnia sunt locuti. 18 Prophetam suscitabo lum pro oculo, dentem pro dente, manum pro manu,
eis de medio fratrum suorum similem tui : et ponam pedem pro pede exiges.
verba mea in ore ejus, loqueturque ad eos omnia quæ
Si exieris ad bellum contra hostes tuos, et vi-
præcepero illi. 19 Qui autem verba ejus, quæ loque-
tur in nomine meo, audire noluerit, ego ultor existam.
20
20 deris equitatus et currus, et majorem quam tu
habeas adversarii exercitus multitudinem, non timebis
Propheta autem qui arrogantia depravatus voluerit
loqui in nomine meo, quæ ego non præcepi illi ut di- eos : quia Dominus Deus tuus tecum est, qui eduxit te
ceret, aut ex nomine alienorum deorum, interficietur. de terra Ægypti. 2 Appropinquante autem jam prælio,
21
Quod si tacita cogitatione responderis : Quomodo stabit sacerdos ante aciem, et sic loquetur ad populum :
3
possum intelligere verbum, quod Dominus non est lo- Audi, Israël : vos hodie contra inimicos vestros pu-
cutus ? 22 hoc habebis signum : quod in nomine Domini gnam committitis : non pertimescat cor vestrum, no-
propheta ille prædixerit, et non evenerit : hoc Dominus lite metuere, nolite cedere, nec formidetis eos : 4 quia
non est locutus, sed per tumorem animi sui propheta Dominus Deus vester in medio vestri est, et pro vobis
confinxit : et idcirco non timebis eum. contra adversarios dimicabit, ut eruat vos de periculo.
5
Duces quoque per singulas turmas audiente exercitu
Cum disperdiderit Dominus Deus tuus gentes, proclamabunt : Quis est homo qui ædificavit domum
19 quarum tibi traditurus est terram, et possede-
ris eam, habitaverisque in urbibus ejus et in ædibus :
novam, et non dedicavit eam ? vadat, et revertatur in
domum suam, ne forte moriatur in bello, et alius dedi-
2
tres civitates separabis tibi in medio terræ, quam Do- cet eam. 6 Quis est homo qui plantavit vineam, et nec-
minus Deus tuus dabit tibi in possessionem, 3 sternens dum fecit eam esse communem, de qua vesci omnibus
diligenter viam : et in tres æqualiter partes totam ter- liceat ? vadat, et revertatur in domum suam, ne forte
90 D EUTERONOMIUM

moriatur in bello, et alius homo ejus fungatur officio. net vestem, in qua capta est : sedensque in domo tua,
7
Quis est homo, qui despondit uxorem, et non accepit flebit patrem et matrem suam uno mense : et postea
eam ? vadat, et revertatur in domum suam, ne forte intrabis ad eam, dormiesque cum illa, et erit uxor tua.
moriatur in bello, et alius homo accipiat eam. 8 His dic- 14
Si autem postea non sederit animo tuo, dimittes eam
tis addent reliqua, et loquentur ad populum : Quis est liberam, nec vendere poteris pecunia, nec opprimere
homo formidolosus, et corde pavido ? vadat, et rever- per potentiam : quia humiliasti eam.
15
tatur in domum suam, ne pavere faciat corda fratrum Si habuerit homo uxores duas, unam dilectam,
suorum, sicut ipse timore perterritus est. 9 Cumque et alteram odiosam, genuerintque ex eo liberos, et
siluerint duces exercitus, et finem loquendi fecerint, fuerit filius odiosæ primogenitus, 16 volueritque sub-
unusquisque suos ad bellandum cuneos præparabit. stantiam inter filios suos dividere, non poterit filium
10
Siquando accesseris ad expugnandam civitatem, dilectæ facere primogenitum, et præferre filio odio-
offeres ei primum pacem. 11 Si receperit, et aperue- sæ : 17 sed filium odiosæ agnoscet primogenitum, da-
rit tibi portas, cunctus populus, qui in ea est, salva- bitque ei de his quæ habuerit cuncta duplicia : iste
bitur, et serviet tibi sub tributo. 12 Sin autem fœdus est enim principium liberorum ejus, et huic debentur
inire noluerit, et cœperit contra te bellum, oppugnabis primogenita.
eam. 13 Cumque tradiderit Dominus Deus tuus illam in 18
Si genuerit homo filium contumacem et proter-
manu tua, percuties omne quod in ea generis masculi- vum, qui non audiat patris aut matris imperium, et
ni est, in ore gladii, 14 absque mulieribus et infantibus, coërcitus obedire contempserit : 19 apprehendent eum,
jumentis et ceteris quæ in civitate sunt. Omnem præ- et ducent ad seniores civitatis illius, et ad portam ju-
dam exercitui divides, et comedes de spoliis hostium dicii, 20 dicentque ad eos : Filius noster iste protervus
tuorum, quæ Dominus Deus tuus dederit tibi. 15 Sic et contumax est : monita nostra audire contemnit, co-
facies cunctis civitatibus, quæ a te procul valde sunt, messationibus vacat, et luxuriæ atque conviviis : 21 la-
et non sunt de his urbibus, quas in possessionem ac- pidibus eum obruet populus civitatis, et morietur, ut
cepturus es. 16 De his autem civitatibus, quæ dabuntur auferatis malum de medio vestri, et universus Israël
tibi, nullum omnino permittes vivere : 17 sed interfi- audiens pertimescat.
22
cies in ore gladii, Hethæum videlicet, et Amorrhæum, Quando peccaverit homo quod morte plectendum
et Chananæum, Pherezæum, et Hevæum, et Jebusæ- est, et adjudicatus morti appensus fuerit in patibulo :
um, sicut præcepit tibi Dominus Deus tuus : 18 ne for- 23
non permanebit cadaver ejus in ligno, sed in eadem
te doceant vos facere cunctas abominationes, quas ipsi die sepelietur : quia maledictus a Deo est qui pendet in
operati sunt diis suis, et peccetis in Dominum Deum ligno : et nequaquam contaminabis terram tuam, quam
vestrum. 19 Quando obsederis civitatem multo tem- Dominus Deus tuus dederit tibi in possessionem.
pore, et munitionibus circumdederis ut expugnes eam,
Non videbis bovem fratris tui, aut ovem erran-
non succides arbores, de quibus vesci potest, nec secu-
ribus per circuitum debes vastare regionem : quoniam
22 tem, et præteribis : sed reduces fratri tuo, 2 etia-
msi non est propinquus frater tuus, nec nosti eum : du-
lignum est, et non homo, nec potest bellantium contra
ces in domum tuam, et erunt apud te quamdiu quærat
te augere numerum. 20 Si qua autem ligna non sunt po-
ea frater tuus, et recipiat. 3 Similiter facies de asino, et
mifera, sed agrestia, et in ceteros apta usus, succide, et
de vestimento, et de omni re fratris tui, quæ perierit :
instrue machinas, donec capias civitatem, quæ contra
si inveneris eam, ne negligas quasi alienam. 4 Si vide-
te dimicat.
ris asinum fratris tui aut bovem cecidisse in via, non
Quando inventum fuerit in terra, quam Domi- despicies, sed sublevabis cum eo.
21 nus Deus tuus daturus est tibi, hominis cadaver
occisi, et ignorabitur cædis reus, 2 egredientur majores
5
Non induetur mulier veste virili, nec vir utetur ve-
ste feminea : abominabilis enim apud Deum est qui
natu, et judices tui, et metientur a loco cadaveris sin- facit hæc. 6 Si ambulans per viam, in arbore vel in ter-
gularum per circuitum spatia civitatum : 3 et quam vi- ra nidum avis inveneris, et matrem pullis vel ovis de-
ciniorem ceteris esse perspexerint, seniores civitatis il- super incubantem : non tenebis eam cum filiis, 7 sed
lius tollent vitulam de armento, quæ non traxit jugum, abire patieris, captos tenens filios : ut bene sit tibi, et
nec terram scidit vomere, 4 et ducent eam ad vallem longo vivas tempore. 8 Cum ædificaveris domum no-
asperam atque saxosam, quæ numquam arata est, nec vam, facies murum tecti per circuitum : ne effundatur
sementem recepit : et cædent in ea cervices vitulæ : sanguis in domo tua, et sis reus labente alio, et in præ-
5
accedentque sacerdotes filii Levi, quos elegerit Domi- ceps ruente. 9 Non seres vineam tuam altero semine :
nus Deus tuus ut ministrent ei, et benedicant in nomine ne et sementis quam sevisti, et quæ nascuntur ex vi-
ejus, et ad verbum eorum omne negotium, et quidquid nea, pariter sanctificentur. 10 Non arabis in bove simul
mundum, vel immundum est, judicetur. 6 Et venient et asino. 11 Non indueris vestimento, quod ex lana li-
majores natu civitatis illius ad interfectum, lavabunt- noque contextum est. 12 Funiculos in fimbriis facies per
que manus suas super vitulam, quæ in valle percussa quatuor angulos pallii tui, quo operieris.
est, 7 et dicent : Manus nostræ non effuderunt sangui- 13
Si duxerit vir uxorem, et postea odio habuerit eam,
nem hunc, nec oculi viderunt : 8 propitius esto populo 14
quæsieritque occasiones quibus dimittat eam, obji-
tuo Israël, quem redemisti, Domine, et ne reputes san- ciens ei nomen pessimum, et dixerit : Uxorem hanc ac-
guinem innocentem in medio populi tui Israël. Et au- cepi, et ingressus ad eam non inveni virginem : 15 tol-
feretur ab eis reatus sanguinis : 9 tu autem alienus eris lent eam pater et mater ejus, et ferent secum signa vir-
ab innocentis cruore, qui fusus est, cum feceris quod ginitatis ejus ad seniores urbis qui in porta sunt : 16 et
præcepit Dominus. dicet pater : Filiam meam dedi huic uxorem : quam
10
Si egressus fueris ad pugnam contra inimicos tuos, quia odit, 17 imponit ei nomen pessimum, ut dicat :
et tradiderit eos Dominus Deus tuus in manu tua, cap- Non inveni filiam tuam virginem : et ecce hæc sunt si-
tivosque duxeris, 11 et videris in numero captivorum gna virginitatis filiæ meæ. Expandent vestimentum co-
mulierem pulchram, et adamaveris eam, voluerisque ram senioribus civitatis : 18 apprehendentque senes ur-
habere uxorem, 12 introduces eam in domum tuam : bis illius virum, et verberabunt illum, 19 condemnantes
quæ radet cæsariem, et circumcidet ungues, 13 et depo- insuper centum siclis argenti, quos dabit patri puellæ,
D EUTERONOMIUM 91

quoniam diffamavit nomen pessimum super virginem quo indiget, commodabis : ut benedicat tibi Dominus
Israël : habebitque eam uxorem, et non poterit dimit- Deus tuus in omni opere tuo in terra, ad quam ingre-
tere eam omnibus diebus vitæ suæ. 20 Quod si verum dieris possidendam. 21 Cum votum voveris Domino
est quod objicit, et non est in puella inventa virginitas, Deo tuo, non tardabis reddere : quia requiret illud Do-
21
ejicient eam extra fores domus patris sui, et lapidibus minus Deus tuus, et si moratus fueris, reputabitur ti-
obruent viri civitatis illius, et morietur : quoniam fecit bi in peccatum. 22 Si nolueris polliceri, absque peccato
nefas in Israël, ut fornicaretur in domo patris sui : et au- eris. 23 Quod autem semel egressum est de labiis tuis,
feres malum de medio tui. 22 Si dormierit vir cum uxore observabis, et facies sicut promisisti Domino Deo tuo,
alterius, uterque morietur, id est, adulter et adultera : et propria voluntate et ore tuo locutus es. 24 Ingressus
et auferes malum de Israël. vineam proximi tui, comede uvas, quantum tibi pla-
23
Si puellam virginem desponderit vir, et invenerit cuerit : foras autem ne efferas tecum. 25 Si intraveris
eam aliquis in civitate, et concubuerit cum ea, 24 edu- in segetem amici tui, franges spicas, et manu conteres :
ces utrumque ad portam civitatis illius, et lapidibus ob- falce autem non metes.
ruentur : puella, quia non clamavit, cum esset in civita-
Si acceperit homo uxorem, et habuerit eam, et
te : vir, quia humiliavit uxorem proximi sui : et auferes
malum de medio tui. 25 Sin autem in agro repererit vir
24 non invenerit gratiam ante oculos ejus propter
aliquam fœditatem : scribet libellum repudii, et dabit
puellam, quæ desponsata est, et apprehendens concu-
in manu illius, et dimittet eam de domo sua. 2 Cumque
buerit cum ea, ipse morietur solus : 26 puella nihil pa-
egressa alterum maritum duxerit, 3 et ille quoque ode-
tietur, nec est rea mortis : quoniam sicut latro consur-
rit eam, dederitque ei libellum repudii, et dimiserit de
git contra fratrem suum, et occidit animam ejus, ita et
domo sua, vel certe mortuus fuerit : 4 non poterit prior
puella perpessa est. 27 Sola erat in agro : clamavit, et
maritus recipere eam in uxorem : quia polluta est, et
nullus affuit qui liberaret eam. 28 Si invenerit vir puel-
abominabilis facta est coram Domino : ne peccare fa-
lam virginem, quæ non habet sponsum, et apprehen-
cias terram tuam, quam Dominus Deus tuus tradiderit
dens concubuerit cum illa, et res ad judicium venerit :
29 tibi possidendam.
dabit qui dormivit cum ea, patri puellæ quinquagin- 5
Cum acceperit homo nuper uxorem, non procedet
ta siclos argenti, et habebit eam uxorem, quia humi-
ad bellum, nec ei quippiam necessitatis injungetur pu-
liavit illam : non poterit dimittere eam cunctis diebus
blicæ, sed vacabit absque culpa domi suæ, ut uno anno
vitæ suæ. 30 Non accipiet homo uxorem patris sui, nec
lætetur cum uxore sua. 6 Non accipies loco pignoris
revelabit operimentum ejus.
inferiorem, et superiorem molam : quia animam suam
Non intravit eunuchus, attritis vel amputatis te- opposuit tibi. 7 Si deprehensus fuerit homo sollicitans
23
2
sticulis et abscisso veretro, ecclesiam Domini.
Non ingredietur mamzer, hoc est, de scorto natus, in
fratrem suum de filiis Israël, et vendito eo acceperit
pretium, interficietur, et auferes malum de medio tui.
8
ecclesiam Domini, usque ad decimam generationem. Observa diligenter ne incurras plagam lepræ, sed fa-
3
Ammonites et Moabites etiam post decimam genera- cies quæcumque docuerint te sacerdotes Levitici gene-
tionem non intrabunt ecclesiam Domini in æternum : ris, juxta id quod præcepi eis, et imple sollicite. 9 Me-
4
quia noluerunt vobis occurrere cum pane et aqua in mentote quæ fecerit Dominus Deus vester Mariæ in via
via quando egressi estis de Ægypto : et quia conduxe- cum egrederemini de Ægypto. 10 Cum repetes a proxi-
runt contra te Balaam filium Beor de Mesopotamia Sy- mo tuo rem aliquam, quam debet tibi, non ingredieris
riæ, ut malediceret tibi : 5 et noluit Dominus Deus tuus domum ejus ut pignus auferas : 11 sed stabis foris, et il-
audire Balaam, vertitque maledictionem ejus in bene- le tibi proferet quod habuerit. 12 Sin autem pauper est,
dictionem tuam, eo quod diligeret te. 6 Non facies cum non pernoctabit apud te pignus, 13 sed statim reddes
eis pacem, nec quæras eis bona cunctis diebus vitæ tuæ ei ante solis occasum : ut dormiens in vestimento suo,
in sempiternum. 7 Non abominaberis Idumæum, quia benedicat tibi, et habeas justitiam coram Domino Deo
frater tuus est : nec Ægyptium, quia advena fuisti in tuo. 14 Non negabis mercedem indigentis, et pauperis
terra ejus. 8 Qui nati fuerint ex eis, tertia generatione fratris tui, sive advenæ, qui tecum moratur in terra, et
intrabunt in ecclesiam Domini. intra portas tuas est : 15 sed eadem die reddes ei pre-
9
Quando egressus fueris adversus hostes tuos in pu- tium laboris sui ante solis occasum, quia pauper est,
gnam, custodies te ab omni re mala. 10 Si fuerit inter vos et ex eo sustentat animam suam : ne clamet contra te
homo, qui nocturno pollutus sit somnio, egredietur ex- ad Dominum, et reputetur tibi in peccatum. 16 Non oc-
tra castra, 11 et non revertetur, priusquam ad vesperam cidentur patres pro filiis, neque filii pro patribus, sed
lavetur aqua : et post solis occasum regredietur in ca- unusquisque pro peccato suo morietur.
17
stra. 12 Habebis locum extra castra, ad quem egredia- Non pervertes judicium advenæ et pupilli, nec au-
ris ad requisita naturæ, 13 gerens paxillum in balteo : feres pignoris loco viduæ vestimentum. 18 Memento
cumque sederis, fodies per circuitum, et egesta humo quod servieris in Ægypto, et eruerit te Dominus Deus
operies 14 quo revelatus es : Dominus enim Deus tuus tuus inde. Idcirco præcipio tibi ut facias hanc rem.
19
ambulat in medio castrorum, ut eruat te, et tradat tibi Quando messueris segetem in agro tuo, et oblitus
inimicos tuos : et sint castra tua sancta, et nihil in eis manipulum reliqueris, non reverteris, ut tollas illum :
appareat fœditatis, ne derelinquat te. sed advenam, et pupillum, et viduam auferre patie-
15
Non trades servum domino suo, qui ad te confu- ris, ut benedicat tibi Dominus Deus tuus in omni opere
gerit. 16 Habitabit tecum in loco, qui ei placuerit, et manuum tuarum. 20 Si fruges collegeris olivarum, qui-
in una urbium tuarum requiescet : ne contristes eum. dquid remanserit in arboribus, non reverteris ut colli-
17
Non erit meretrix de filiabus Israël, nec scortator de gas : sed relinques advenæ, pupillo, ac viduæ. 21 Si
filiis Israël. 18 Non offeres mercedem prostibuli, nec vindemiaveris vineam tuam, non colliges remanentes
pretium canis in domo Domini Dei tui, quidquid illud racemos : sed cedent in usus advenæ, pupilli, ac vi-
est quod voveris : quia abominatio est utrumque apud duæ. 22 Memento quod et tu servieris in Ægypto, et
Dominum Deum tuum. 19 Non fœnerabis fratri tuo idcirco præcipio tibi ut facias hanc rem.
ad usuram pecuniam, nec fruges, nec quamlibet aliam
rem : 20 sed alieno. Fratri autem tuo absque usura id
92 D EUTERONOMIUM

Si fuerit causa inter aliquos, et interpellaverint quam Dominus dedit mihi. Et dimittes eas in conspec-
25 judices : quem justum esse perspexerint, illi ju-
stitiæ palmam dabunt : quem impium, condemnabunt
tu Domini Dei tui, et adorato Domino Deo tuo. 11 Et
epulaberis in omnibus bonis, quæ Dominus Deus tuus
impietatis. 2 Sin autem eum, qui peccavit, dignum vi- dederit tibi et domui tuæ, tu et Levites, et advena qui
derint plagis : prosternent, et coram se facient verbe- tecum est.
12
rari. Pro mensura peccati erit et plagarum modus : Quando compleveris decimam cunctarum frugum
3
ita dumtaxat, ut quadragenarium numerum non ex- tuarum, anno decimarum tertio, dabis Levitæ, et adve-
cedant : ne fœde laceratus ante oculos tuos abeat frater næ, et pupillo et viduæ, ut comedant intra portas tuas,
tuus. 4 Non ligabis os bovis terentis in area fruges tuas. et saturentur : 13 loquerisque in conspectu Domini Deo
5
Quando habitaverint fratres simul, et unus ex eis tui : Abstuli quod sanctificatum est de domo mea, et
absque liberis mortuus fuerit, uxor defuncti non nubet dedi illud Levitæ et advenæ, et pupillo ac viduæ, sicut
alteri : sed accipiet eam frater ejus, et suscitabit semen jussisti mihi : non præterivi mandata tua, nec sum ob-
fratris sui : 6 et primogenitum ex ea filium nomine il- litus imperii tui. 14 Non comedi ex eis in luctu meo, nec
lius appellabit, ut non deleatur nomen ejus ex Israël. separavi ea in qualibet immunditia, nec expendi ex his
7
Sin autem noluerit accipere uxorem fratris sui, quæ ei quidquam in re funebri. Obedivi voci Domini Dei mei,
lege debetur, perget mulier ad portam civitatis, et in- et feci omnia sicut præcepisti mihi. 15 Respice de sanc-
terpellabit majores natu, dicetque : Non vult frater viri tuario tuo, et de excelso cælorum habitaculo, et benedic
mei suscitare nomen fratris sui in Israël, nec me in co- populo tuo Israël, et terræ, quam dedisti nobis, sicut
njugem sumere. 8 Statimque accersiri eum facient, et jurasti patribus nostris, terræ lacte et melle mananti.
16
interrogabunt. Si responderit : Nolo eam uxorem ac- Hodie Dominus Deus tuus præcepit tibi ut facias
cipere : 9 accedet mulier ad eum coram senioribus, et mandata hæc atque judicia : et custodias et impleas ex
tollet calceamentum de pede ejus, spuetque in faciem toto corde tuo, et ex tota anima tua. 17 Dominum ele-
illius, et dicet : Sic fiet homini, qui non ædificat domum gisti hodie, ut sit tibi Deus, et ambules in viis ejus, et
fratris sui. 10 Et vocabitur nomen illius in Israël, Domus custodias cæremonias illius, et mandata atque judicia,
discalceati. et obedias ejus imperio. 18 Et Dominus elegit te hodie ut
11
Si habuerint inter se jurgium viri duo, et unus sis ei populus peculiaris, sicut locutus est tibi, et custo-
contra alterum rixari cœperit, volensque uxor alte- dias omnia præcepta illius : 19 et faciat te excelsiorem
rius eruere virum suum de manu fortioris, miseritque cunctis gentibus quas creavit, in laudem, et nomen, et
manum, et apprehenderit verenda ejus : 12 abscides gloriam suam : ut sis populus sanctus Domini Dei tui,
manum illius, nec flecteris super eam ulla misericordia. sicut locutus est.
13
Non habebis in sacculo diversa pondera, majus et
Præcepit autem Moyses et seniores Israël popu-
minus : 14 nec erit in domo tua modius major, et minor.
15
Pondus habebis justum et verum, et modius æqualis
27 lo, dicentes : Custodite omne mandatum quod
præcipio vobis hodie. 2 Cumque transieritis Jordanem
et verus erit tibi : ut multo vivas tempore super terram,
in terram, quam Dominus Deus tuus dabit tibi, eriges
quam Dominus Deus tuus dederit tibi. 16 Abomina-
ingentes lapides, et calce lævigabis eos, 3 ut possis in
tur enim Dominus tuus eum qui facit hæc, et aversatur
eis scribere omnia verba legis hujus, Jordane transmis-
omnem injustitiam.
17 so : ut introëas terram, quam Dominus Deus tuus da-
Memento quæ fecerit tibi Amalec in via quando
bit tibi, terram lacte et melle manantem, sicut juravit
egrediebaris ex Ægypto : 18 quomodo occurrerit tibi,
patribus tuis. 4 Quando ergo transieritis Jordanem, eri-
et extremos agminis tui, qui lassi residebant, ceciderit,
gite lapides, quos ego hodie præcipio vobis in monte
quando tu eras fame et labore confectus : et non timue-
Hebal, et lævigabis eos calce : 5 et ædificabis ibi altare
rit Deum. 19 Cum ergo Dominus Deus tuus dederit tibi
Domino Deo tuo de lapidibus, quos ferrum non tetigit,
requiem, et subjecerit cunctas per circuitum nationes in 6
et de saxis informibus et impolitis : et offeres super eo
terra, quam tibi pollicitus est : delebis nomen ejus sub
holocausta Domino Deo tuo, 7 et immolabis hostias pa-
cælo. Cave ne obliviscaris.
cificas, comedesque ibi, et epulaberis coram Domino
Cumque intraveris terram, quam Dominus Deus Deo tuo. 8 Et scribes super lapides omnia verba legis
26 tuus tibi daturus est possidendam, et obtinueris
eam, atque habitaveris in ea : 2 tolles de cunctis fru-
hujus plane et lucide. 9 Dixeruntque Moyses et sacer-
dotes Levitici generis ad omnem Israëlem : Attende, et
gibus tuis primitias, et pones in cartallo, pergesque ad audi, Israël : hodie factus es populus Domini Dei tui :
10
locum quem Dominus Deus tuus elegerit, ut ibi invoce- audies vocem ejus, et facies mandata atque justitias,
tur nomen ejus : 3 accedesque ad sacerdotem, qui fuerit quas ego præcipio tibi.
11
in diebus illis, et dices ad eum : Profiteor hodie coram Præcepitque Moyses populo in die illo, dicens :
12
Domino Deo tuo, quod ingressus sum in terram, pro Hi stabunt ad benedicendum populo super montem
qua juravit patribus nostris, ut daret eam nobis. 4 Susci- Garizim, Jordane transmisso : Simeon, Levi, Judas, Is-
piensque sacerdos cartallum de manu tua, ponet ante sachar, Joseph, et Benjamin. 13 Et e regione isti stabunt
altare Domini Dei tui : 5 et loqueris in conspectu Do- ad maledicendum in monte Hebal : Ruben, Gad, et
mini Dei tui : Syrus persequebatur patrem meum, qui Aser, et Zabulon, Dan, et Nephthali. 14 Et pronuntia-
descendit in Ægyptum, et ibi peregrinatus est in pau- bunt Levitæ, dicentque ad omnes viros Israël excelsa
cissimo numero : crevitque in gentem magnam ac ro- voce : 15 Maledictus homo qui facit sculptile et conflati-
bustam et infinitæ multitudinis. 6 Afflixeruntque nos le, abominationem Domini, opus manuum artificum,
Ægyptii, et persecuti sunt, imponentes onera gravissi- ponetque illud in abscondito : et respondebit omnis
ma : 7 et clamavimus ad Dominum Deum patrum no- populus, et dicet : Amen. 16 Maledictus qui non ho-
strorum : qui exaudivit nos, et respexit humilitatem no- norat patrem suum, et matrem : et dicet omnis popu-
stram, et laborem, atque angustiam : 8 et eduxit nos de lus : Amen. 17 Maledictus qui transfert terminos proxi-
Ægypto in manu forti, et brachio extento, in ingenti pa- mi sui : et dicet omnis populus : Amen. 18 Maledictus
vore, in signis atque portentis : 9 et introduxit ad locum qui errare facit cæcum in itinere : et dicet omnis popu-
istum, et tradidit nobis terram lacte et melle manan- lus : Amen. 19 Maledictus qui pervertit judicium adve-
tem. 10 Et idcirco nunc offero primitias frugum terræ, næ, pupilli et viduæ : et dicet omnis populus : Amen.
D EUTERONOMIUM 93

20
Maledictus qui dormit cum uxore patris sui, et reve- ruentem ante hostes tuos : per unam viam egrediaris
lat operimentum lectuli ejus : et dicet omnis populus : contra eos, et per septem fugias, et dispergaris per om-
Amen. 21 Maledictus qui dormit cum omni jumento : et nia regna terræ, 26 sitque cadaver tuum in escam cunc-
dicet omnis populus : Amen. 22 Maledictus qui dormit tis volatilibus cæli, et bestiis terræ, et non sit qui abi-
cum sorore sua, filia patris sui, vel matris suæ : et dicet gat. 27 Percutiat te Dominus ulcere Ægypti, et partem
omnis populus : Amen. 23 Maledictus qui dormit cum corporis, per quam stercora egeruntur, scabie quoque
socru sua : et dicet omnis populus : Amen. 24 Maledic- et prurigine : ita ut curari nequeas. 28 Percutiat te Do-
tus qui clam percusserit proximum suum : et dicet om- minus amentia et cæcitate ac furore mentis, 29 et palpes
nis populus : Amen. 25 Maledictus qui accipit munera, in meridie sicut palpare solet cæcus in tenebris, et non
ut percutiat animam sanguinis innocentis : et dicet om- dirigas vias tuas. Omnique tempore calumniam susti-
nis populus : Amen. 26 Maledictus qui non permanet in neas, et opprimaris violentia, nec habeas qui liberet te.
30
sermonibus legis hujus, nec eos opere perficit : et dicet Uxorem accipias, et alius dormiat cum ea. Domum
omnis populus : Amen. ædifices, et non habites in ea. Plantes vineam, et non
vindemies eam. 31 Bos tuus immoletur coram te, et non
Si autem audieris vocem Domini Dei tui, ut fa-
28 cias atque custodias omnia mandata ejus, quæ
ego præcipio tibi hodie, faciet te Dominus Deus tuus
comedas ex eo. Asinus tuus rapiatur in conspectu tuo,
et non reddatur tibi. Oves tuæ dentur inimicis tuis, et
non sit qui te adjuvet. 32 Filii tui et filiæ tuæ tradantur
excelsiorem cunctis gentibus, quæ versantur in terra.
2 alteri populo, videntibus oculis tuis, et deficientibus ad
Venientque super te universæ benedictiones istæ, et
conspectum eorum tota die, et non sit fortitudo in ma-
apprehendent te : si tamen præcepta ejus audieris.
3 nu tua. 33 Fructus terræ tuæ, et omnes labores tuos,
Benedictus tu in civitate, et benedictus in agro. 4 Bene-
comedat populus quem ignoras : et sis semper calum-
dictus fructus ventris tui, et fructus terræ tuæ, fructus-
niam sustinens, et oppressus cunctis diebus, 34 et stu-
que jumentorum tuorum, greges armentorum tuorum,
pens ad terrorem eorum quæ videbunt oculi tui. 35 Per-
et caulæ ovium tuarum. 5 Benedicta horrea tua, et be-
cutiat te Dominus ulcere pessimo in genibus et in suris,
nedictæ reliquiæ tuæ. 6 Benedictus eris tu ingrediens
sanarique non possis a planta pedis usque ad verticem
et egrediens. 7 Dabit Dominus inimicos tuos, qui con-
tuum. 36 Ducet te Dominus, et regem tuum, quem con-
surgunt adversum te, corruentes in conspectu tuo : per
stitueris super te, in gentem, quam ignoras tu et patres
unam viam venient contra te, et per septem fugient a
tui : et servies ibi diis alienis, ligno et lapidi. 37 Et eris
facie tua. 8 Emittet Dominus benedictionem super cel-
perditus in proverbium ac fabulam omnibus populis,
laria tua, et super omnia opera manuum tuarum : be-
ad quos te introduxerit Dominus. 38 Sementem multam
nedicetque tibi in terra, quam acceperis. 9 Suscitabit te
jacies in terram, et modicum congregabis : quia locu-
Dominus sibi in populum sanctum, sicut juravit tibi : si
stæ devorabunt omnia. 39 Vineam plantabis, et fodies :
custodieris mandata Domini Dei tui, et ambulaveris in
et vinum non bibes, nec colliges ex ea quippiam : quo-
viis ejus. 10 Videbuntque omnes terrarum populi quod
niam vastabitur vermibus. 40 Olivas habebis in omni-
nomen Domini invocatum sit super te, et timebunt te.
11 bus terminis tuis, et non ungeris oleo : quia defluent, et
Abundare te faciet Dominus omnibus bonis, fructu
peribunt. 41 Filios generabis et filias, et non frueris eis :
uteri tui, et fructu jumentorum tuorum, fructu terræ
quoniam ducentur in captivitatem. 42 Omnes arbores
tuæ, quam juravit Dominus patribus tuis ut daret ti-
tuas et fruges terræ tuæ rubigo consumet. 43 Advena,
bi. 12 Aperiet Dominus thesaurum suum optimum, cæ-
qui tecum versatur in terra, ascendet super te, eritque
lum, ut tribuat pluviam terræ tuæ in tempore suo : be-
sublimior : tu autem descendes, et eris inferior. 44 Ipse
nedicetque cunctis operibus manuum tuarum. Et fœ-
fœnerabit tibi, et tu non fœnerabis ei. Ipse erit in caput,
nerabis gentibus multis, et ipse a nullo fœnus accipies.
13 et tu eris in caudam. 45 Et venient super te omnes male-
Constituet te Dominus in caput, et non in caudam :
dictiones istæ, et persequentes apprehendent te, donec
et eris semper supra, et non subter : si tamen audieris
intereas : quia non audisti vocem Domini Dei tui, nec
mandata Domini Dei tui quæ ego præcipio tibi hodie,
servasti mandata ejus et cæremonias, quas præcepit ti-
et custodieris et feceris, 14 ac non declinaveris ab eis nec
bi. 46 Et erunt in te signa atque prodigia, et in semine
ad dexteram, nec ad sinistram, nec secutus fueris deos
tuo usque in sempiternum : 47 eo quod non servieris
alienos, neque colueris eos.
15 Domino Deo tuo in gaudio, cordisque lætitia, propter
Quod si audire nolueris vocem Domini Dei tui, ut
rerum omnium abundantiam. 48 Servies inimico tuo,
custodias, et facias omnia mandata ejus et cæremonias,
quem immittet tibi Dominus, in fame, et siti, et nudi-
quas ego præcipio tibi hodie, venient super te omnes
tate, et omni penuria : et ponet jugum ferreum super
maledictiones istæ, et apprehendent te. 16 Maledictus
cervicem tuam, donec te conterat.
eris in civitate, maledictus in agro. 17 Maledictum hor-
reum tuum, et maledictæ reliquiæ tuæ. 18 Maledictus 49
Adducet Dominus super te gentem de longinquo,
fructus ventris tui, et fructus terræ tuæ, armenta boum et de extremis terræ finibus in similitudinem aquilæ
tuorum, et greges ovium tuarum. 19 Maledictus eris in- volantis cum impetu, cujus linguam intelligere non
grediens, et maledictus egrediens. 20 Mittet Dominus possis : 50 gentem procacissimam, quæ non deferat se-
super te famem et esuriem, et increpationem in omnia ni, nec misereatur parvuli, 51 et devoret fructum jumen-
opera tua, quæ tu facies : donec conterat te, et perdat torum tuorum, ac fruges terræ tuæ : donec intereas, et
velociter, propter adinventiones tuas pessimas in qui- non relinquat tibi triticum, vinum, et oleum, armenta
bus reliquisti me. 21 Adjungat tibi Dominus pestilen- boum, et greges ovium : donec te disperdat, 52 et conte-
tiam, donec consumat te de terra ad quam ingredieris rat in cunctis urbibus tuis, et destruantur muri tui fir-
possidendam. mi atque sublimes, in quibus habebas fiduciam in om-
22
Percutiat te Dominus egestate, febri et frigore, ar- ni terra tua. Obsideberis intra portas tuas in omni terra
dore et æstu, et aëre corrupto ac rubigine, et perse- tua, quam dabit tibi Dominus Deus tuus : 53 et comedes
quatur donec pereas. 23 Sit cælum, quod supra te est, fructum uteri tui, et carnes filiorum tuorum et filiarum
æneum : et terra, quam calcas, ferrea. 24 Det Dominus tuarum, quas dederit tibi Dominus Deus tuus, in angu-
imbrem terræ tuæ pulverem, et de cælo descendat su- stia et vastitate qua opprimet te hostis tuus. 54 Homo
per te cinis, donec conteraris. 25 Tradat te Dominus cor- delicatus in te, et luxuriosus valde, invidebit fratri suo,
94 D EUTERONOMIUM

et uxori, quæ cubat in sinu suo, 55 ne det eis de car- rum cæsoribus, et his qui comportant aquas : 12 ut tran-
nibus filiorum suorum, quas comedet : eo quod nihil seas in fœdere Domini Dei tui, et in jurejurando quod
aliud habeat in obsidione et penuria, qua vastaverint hodie Dominus Deus tuus percutit tecum : 13 ut susci-
te inimici tui intra omnes portas tuas. 56 Tenera mu- tet te sibi in populum, et ipse sit Deus tuus sicut lo-
lier et delicata, quæ super terram ingredi non valebat, cutus est tibi, et sicut juravit patribus tuis, Abraham,
nec pedis vestigium figere, propter mollitiem et teneri- Isaac, et Jacob. 14 Nec vobis solis ego hoc fœdus ferio,
tudinem nimiam, invidebit viro suo, qui cubat in sinu et hæc juramenta confirmo, 15 sed cunctis præsentibus
ejus, super filii et filiæ carnibus, 57 et illuvie secunda- et absentibus. 16 Vos enim nostis quomodo habitaveri-
rum, quæ egrediuntur de medio feminum ejus, et su- mus in terra Ægypti, et quomodo transierimus per me-
per liberis qui eadem hora nati sunt. Comedent enim dium nationum, quas transeuntes 17 vidistis abomina-
eos clam propter rerum omnium penuriam in obsidio- tiones et sordes, id est, idola eorum, lignum et lapidem,
ne et vastitate, qua opprimet te inimicus tuus intra por- argentum et aurum, quæ colebant.
tas tuas. 58 Nisi custodieris et feceris omnia verba legis 18
Ne forte sit inter vos vir aut mulier, familia aut tri-
hujus, quæ scripta sunt in hoc volumine, et timueris bus, cujus cor aversum est hodie a Domino Deo nostro,
nomen ejus gloriosum et terribile, hoc est, Dominum ut vadat et serviat diis illarum gentium : et sit inter
Deum tuum : 59 augebit Dominus plagas tuas, et plagas vos radix germinans fel et amaritudinem. 19 Cumque
seminis tui, plagas magnas et perseverantes, infirmita- audierit verba juramenti hujus, benedicat sibi in corde
tes pessimas et perpetuas : 60 et convertet in te omnes suo, dicens : Pax erit mihi, et ambulabo in pravitate
afflictiones Ægypti, quas timuisti, et adhærebunt tibi. cordis mei : et absumat ebria sitientem, 20 et Dominus
61
Insuper et universos languores, et plagas, quæ non non ignoscat ei : sed tunc quam maxime furor ejus fu-
sunt scriptæ in volumine legis hujus, inducet Dominus met, et zelus contra hominem illum, et sedeant super
super te, donec te conterat : 62 et remanebitis pauci nu- eum omnia maledicta, quæ scripta sunt in hoc volumi-
mero, qui prius eratis sicut astra cæli præ multitudi- ne : et deleat Dominus nomen ejus sub cælo, 21 et con-
ne, quoniam non audisti vocem Domini Dei tui. 63 Et sumat eum in perditionem ex omnibus tribubus Israël,
sicut ante lætatus est Dominus super vos, bene vobis juxta maledictiones, quæ in libro legis hujus ac fœderis
faciens, vosque multiplicans : sic lætabitur disperdens continentur.
22
vos atque subvertens, ut auferamini de terra, ad quam Dicetque sequens generatio, et filii qui nascentur
ingredieris possidendam. deinceps, et peregrini qui de longe venerint, videntes
64
Disperget te Dominus in omnes populos, a sum- plagas terræ illius, et infirmitates, quibus eam afflixe-
mitate terræ usque ad terminos ejus : et servies ibi diis rit Dominus, 23 sulphure, et salis ardore comburens, ita
alienis, quos et tu ignoras et patres tui, lignis et lapi- ut ultra non seratur, nec virens quippiam germinet, in
dibus. 65 In gentibus quoque illis non quiesces, neque exemplum subversionis Sodomæ et Gomorrhæ, Ada-
erit requies vestigio pedis tui. Dabit enim tibi Domi- mæ et Seboim, quas subvertit Dominus in ira et furore
nus ibi cor pavidum, et deficientes oculos, et animam suo. 24 Et dicent omnes gentes : Quare sic fecit Domi-
consumptam mœrore : 66 et erit vita tua quasi pendens nus terræ huic ? quæ est hæc ira furoris ejus immensa ?
25
ante te. Timebis nocte et die, et non credes vitæ tuæ. Et respondebunt : Quia dereliquerunt pactum Domi-
67
Mane dices : Quis mihi det vesperum ? et vespere : ni, quod pepigit cum patribus eorum, quando eduxit
Quis mihi det mane ? propter cordis tui formidinem, eos de terra Ægypti : 26 et servierunt diis alienis, et
qua terreberis, et propter ea, quæ tuis videbis oculis. adoraverunt eos, quos nesciebant, et quibus non fue-
68
Reducet te Dominus classibus in Ægyptum per viam rant attributi : 27 idcirco iratus est furor Domini contra
de qua dixit tibi ut eam amplius non videres. Ibi ven- terram istam, ut induceret super eam omnia maledicta,
deris inimicis tuis in servos et ancillas, et non erit qui quæ in hoc volumine scripta sunt : 28 et ejecit eos de
emat. terra sua in ira et in furore, et in indignatione maxima,
projecitque in terram alienam, sicut hodie comproba-
Hæc sunt verba fœderis quod præcepit Dominus
29 Moysi ut feriret cum filiis Israël in terra Moab :
præter illud fœdus, quod cum eis pepigit in Horeb.
tur. 29 Abscondita, Domino Deo nostro ; quæ manifesta
sunt, nobis et filiis nostris usque in sempiternum, ut
2 faciamus universa verba legis hujus.
Vocavitque Moyses omnem Israël, et dixit ad eos :
Vos vidistis universa, quæ fecit Dominus coram vobis Cum ergo venerint super te omnes sermones isti,
in terra Ægypti Pharaoni, et omnibus servis ejus, uni-
3
30 benedictio sive maledictio, quam proposui in
versæque terræ illius, tentationes magnas, quas vide- conspectu tuo : et ductus pœnitudine cordis tui in uni-
4
runt oculi tui, signa illa, portentaque ingentia, et non versis gentibus, in quas disperserit te Dominus Deus
dedit vobis Dominus cor intelligens, et oculos viden- tuus, 2 et reversus fueris ad eum, et obedieris ejus im-
tes, et aures quæ possunt audire, usque in præsentem periis, sicut ego hodie præcipio tibi, cum filiis tuis, in
diem. 5 Adduxit vos quadraginta annis per desertum : toto corde tuo, et in tota anima tua : 3 reducet Domi-
non sunt attrita vestimenta vestra, nec calceamenta pe- nus Deus tuus captivitatem tuam, ac miserebitur tui,
dum vestrorum vetustate consumpta sunt. 6 Panem et rursum congregabit te de cunctis populis, in quos te
non comedistis, vinum et siceram non bibistis : ut sci- ante dispersit. 4 Si ad cardines cæli fueris dissipatus,
retis quia ego sum Dominus Deus vester. 7 Et venistis inde te retrahet Dominus Deus tuus, 5 et assumet, at-
ad hunc locum : egressusque est Sehon rex Hesebon, que introducet in terram, quam possederunt patres tui,
et Og rex Basan, occurrentes nobis ad pugnam. Et per- et obtinebis eam : et benedicens tibi, majoris numeri te
cussimus eos, 8 et tulimus terram eorum, ac tradidimus esse faciat quam fuerunt patres tui. 6 Circumcidet Do-
possidendam Ruben et Gad, et dimidiæ tribui Manas- minus Deus tuus cor tuum, et cor seminis tui, ut diligas
se. 9 Custodite ergo verba pacti hujus, et implete ea : ut Dominum Deum tuum in toto corde tuo, et in tota ani-
intelligatis universa quæ facitis. ma tua, ut possis vivere. 7 Omnes autem maledictiones
10
Vos statis hodie cuncti coram Domino Deo vestro, has convertet super inimicos tuos, et eos qui oderunt
principes vestri, et tribus, ac majores natu, atque doc- te et persequuntur. 8 Tu autem reverteris, et audies vo-
tores, omnis populus Israël, 11 liberi et uxores vestræ, cem Domini Dei tui, faciesque universa mandata quæ
et advena qui tecum moratur in castris, exceptis ligno- ego præcipio tibi hodie : 9 et abundare te faciet Domi-
D EUTERONOMIUM 95

nus Deus tuus in cunctis operibus manuum tuarum, pleantque omnes sermones legis hujus. 13 Filii quoque
in sobole uteri tui, et in fructu jumentorum tuorum, in eorum qui nunc ignorant, ut audire possint, et timeant
ubertate terræ tuæ, et in rerum omnium largitate. Re- Dominum Deum suum cunctis diebus quibus versan-
vertetur enim Dominus, ut gaudeat super te in omni- tur in terra, ad quam vos, Jordane transmisso, pergitis
bus bonis, sicut gavisus est in patribus tuis : 10 si tamen obtinendam.
14
audieris vocem Domini Dei tui, et custodieris præcepta Et ait Dominus ad Moysen : Ecce prope sunt dies
ejus et cæremonias, quæ in hac lege conscripta sunt : et mortis tuæ : voca Josue, et state in tabernaculo testimo-
revertaris ad Dominum Deum tuum in toto corde tuo, nii, ut præcipiam ei. Abierunt ergo Moyses et Josue,
et in tota anima tua. et steterunt in tabernaculo testimonii : 15 apparuitque
11
Mandatum hoc, quod ego præcipio tibi hodie, non Dominus ibi in columna nubis, quæ stetit in introitu
supra te est, neque procul positum, 12 nec in cælo situm, tabernaculi. 16 Dixitque Dominus ad Moysen : Ecce tu
ut possis dicere : Quis nostrum valet ad cælum ascen- dormies cum patribus tuis, et populus iste consurgens
dere, ut deferat illud ad nos, et audiamus atque opere fornicabitur post deos alienos in terra, ad quam ingre-
compleamus ? 13 neque trans mare positum : ut cause- ditur ut habitet in ea : ibi derelinquet me, et irritum
ris, et dicas : Quis ex nobis poterit transfretare mare, et faciet fœdus, quod pepigi cum eo. 17 Et irascetur fu-
illud ad nos usque deferre, ut possimus audire et facere ror meus contra eum in die illo : et derelinquam eum,
quod præceptum est ? 14 sed juxta te est sermo valde, et abscondam faciem meam ab eo, et erit in devoratio-
in ore tuo, et in corde tuo, ut facias illum. 15 Considera nem : invenient eum omnia mala et afflictiones, ita ut
quod hodie proposuerim in conspectu tuo, vitam et bo- dicat in illo die : Vere quia non est Deus mecum, inve-
num, et e contrario mortem et malum : 16 ut diligas Do- nerunt me hæc mala. 18 Ego autem abscondam, et ce-
minum Deum tuum, et ambules in viis ejus, et custo- labo faciem meam in die illo propter omnia mala, quæ
dias mandata illius ac cæremonias atque judicia : et vi- fecit, quia secutus est deos alienos.
19
vas, atque multiplicet te, benedicatque tibi in terra, ad Nunc itaque scribite vobis canticum istud, et do-
quam ingredieris possidendam. 17 Si autem aversum cete filios Israël : ut memoriter teneant, et ore decan-
fuerit cor tuum, et audire nolueris, atque errore decep- tent, et sit mihi carmen istud pro testimonio inter filios
tus adoraveris deos alienos, et servieris eis : 18 prædi- Israël. 20 Introducam enim eum in terram, pro qua ju-
co tibi hodie quod pereas, et parvo tempore moreris in ravi patribus ejus, lacte et melle manantem. Cumque
terra, ad quam, Jordane transmisso, ingredieris possi- comederint, et saturati, crassique fuerint, avertentur ad
dendam. 19 Testes invoco hodie cælum et terram, quod deos alienos, et servient eis : detrahentque mihi, et ir-
proposuerim vobis vitam et mortem, benedictionem et ritum facient pactum meum. 21 Postquam invenerint
maledictionem. Elige ergo vitam, ut et tu vivas, et se- eum mala multa et afflictiones, respondebit ei canticum
men tuum : 20 et diligas Dominum Deum tuum, atque istud pro testimonio, quod nulla delebit oblivio ex ore
obedias voci ejus, et illi adhæreas (ipse est enim vita seminis sui. Scio enim cogitationes ejus, quæ facturus
tua, et longitudo dierum tuorum), ut habites in terra, sit hodie, antequam introducam eum in terram, quam
pro qua juravit Dominus patribus tuis, Abraham, Isaac, ei pollicitus sum. 22 Scripsit ergo Moyses canticum, et
et Jacob, ut daret eam illis. docuit filios Israël. 23 Præcepitque Dominus Josue filio
Nun, et ait : Confortare, et esto robustus : tu enim in-
Abiit itaque Moyses, et locutus est omnia verba
31 hæc ad universum Israël, 2 et dixit ad eos : Cen-
tum viginti annorum sum hodie ; non possum ultra
troduces filios Israël in terram, quam pollicitus sum, et
ego ero tecum.
24
Postquam ergo scripsit Moyses verba legis hujus
egredi et ingredi, præsertim cum et Dominus dixerit
in volumine, atque complevit, 25 præcepit Levitis, qui
mihi : Non transibis Jordanem istum. 3 Dominus ergo
portabant arcam fœderis Domini, dicens : 26 Tollite li-
Deus tuus transibit ante te : ipse delebit omnes gentes
brum istum, et ponite eum in latere arcæ fœderis Do-
has in conspectu tuo, et possidebis eas : et Josue iste
mini Dei vestri : ut sit ibi contra te in testimonium.
transibit ante te, sicut locutus est Dominus. 4 Facietque 27
Ego enim scio contentionem tuam, et cervicem tuam
Dominus eis sicut fecit Sehon et Og regibus Amorrhæ-
durissimam. Adhuc vivente me et ingrediente vobi-
orum, et terræ eorum, delebitque eos. 5 Cum ergo et
scum, semper contentiose egistis contra Dominum :
hos tradiderit vobis, similiter facietis eis, sicut præcepi
quanto magis cum mortuus fuero ? 28 Congregate ad
vobis. 6 Viriliter agite, et confortamini : nolite time-
me omnes majores natu per tribus vestras, atque doc-
re, nec paveatis ad conspectum eorum : quia Domi-
tores, et loquar audientibus eis sermones istos, et invo-
nus Deus tuus ipse est ductor tuus, et non dimittet, nec
cabo contra eos cælum et terram. 29 Novi enim quod
derelinquet te.
7 post mortem meam inique agetis, et declinabitis cito
Vocavitque Moyses Josue, et dixit ei coram omni
de via, quam præcepi vobis : et occurrent vobis mala in
Israël : Confortare, et esto robustus : tu enim introdu-
extremo tempore, quando feceritis malum in conspectu
ces populum istum in terram, quam daturum se pa-
Domini, ut irritetis eum per opera manuum vestrarum.
tribus eorum juravit Dominus, et tu eam sorte divides. 30
8 Locutus est ergo Moyses, audiente universo cœ-
Et Dominus qui ductor est vester, ipse erit tecum : non
tu Israël, verba carminis hujus, et ad finem usque
dimittet, nec derelinquet te : noli timere, nec paveas.
9 complevit.
Scripsit itaque Moyses legem hanc, et tradidit eam
sacerdotibus filiis Levi, qui portabant arcam fœderis Audite, cæli, quæ loquor :
Domini, et cunctis senioribus Israël. 10 Præcepitque eis,
dicens : Post septem annos, anno remissionis, in so-
32 2
audiat terra verba oris mei.
Concrescat ut pluvia doctrina mea,
lemnitate tabernaculorum, 11 convenientibus cunctis ex fluat ut ros eloquium meum,
Israël, ut appareant in conspectu Domini Dei tui in loco quasi imber super herbam,
quem elegerit Dominus, leges verba legis hujus coram et quasi stillæ super gramina.
omni Israël, audientibus eis, 12 et in unum omni populo 3
Quia nomen Domini invocabo :
congregato, tam viris quam mulieribus, parvulis, et ad- date magnificentiam Deo nostro.
venis, qui sunt intra portas tuas : ut audientes discant,
4
et timeant Dominum Deum vestrum, et custodiant, im- Dei perfecta sunt opera,
96 D EUTERONOMIUM

et omnes viæ ejus judicia : et ardebit usque ad inferni novissima :


Deus fidelis, et absque ulla iniquitate, devorabitque terram cum germine suo,
justus et rectus. et montium fundamenta comburet.
5 23
Peccaverunt ei, et non filii ejus in sordibus : Congregabo super eos mala,
generatio prava atque perversa. et sagittas meas complebo in eis.
6 24
Hæccine reddis Domino, Consumentur fame,
popule stulte et insipiens ? et devorabunt eos aves morsu amarissimo :
numquid non ipse est pater tuus, dentes bestiarum immittam in eos,
qui possedit te, et fecit, et creavit te ? cum furore trahentium super terram, atque
7
Memento dierum antiquorum, cogita serpentium.
25
generationes singulas : Foris vastabit eos gladius,
interroga patrem tuum, et intus pavor,
et annuntiabit tibi : juvenem simul ac virginem,
majores tuos, et dicent tibi. lactentem cum homine sene.
8
Quando dividebat Altissimus gentes,
26
quando separabat filios Adam, Dixi : Ubinam sunt ?
constituit terminos populorum cessare faciam ex hominibus memoriam
juxta numerum filiorum Israël. eorum.
27
9
Pars autem Domini, populus ejus : Sed propter iram inimicorum distuli :
Jacob funiculus hæreditatis ejus. ne forte superbirent hostes eorum,
10
Invenit eum in terra deserta, et dicerent : Manus nostra excelsa,
in loco horroris, et vastæ solitudinis : et non Dominus, fecit hæc omnia.
28
circumduxit eum, et docuit : Gens absque consilio est,
et custodivit quasi pupillam oculi sui. et sine prudentia.
29
11
Sicut aquila provocans ad volandum pullos Utinam saperent, et intelligerent,
suos, ac novissima providerent.
30
et super eos volitans, Quomodo persequatur unus mille,
expandit alas suas, et assumpsit eum, et duo fugent decem millia ?
atque portavit in humeris suis. nonne ideo, quia Deus suus vendidit eos,
12
Dominus solus dux ejus fuit, et Dominus conclusit illos ?
31
et non erat cum eo deus alienus : Non enim est Deus noster ut dii eorum :
13
constituit eum super excelsam terram, et inimici nostri sunt judices.
32
ut comederet fructus agrorum : De vinea Sodomorum, vinea eorum,
ut sugeret mel de petra, et de suburbanis Gomorrhæ :
oleumque de saxo durissimo ; uva eorum, uva fellis,
14
butyrum de armento, et lac de ovibus et botri amarissimi.
33
cum adipe agnorum, Fel draconum vinum eorum,
et arietum filiorum Basan : et hircos et venenum aspidum insanabile.
34
cum medulla tritici, Nonne hæc condita sunt apud me,
et sanguinem uvæ biberet meracissimum. et signata in thesauris meis ?
35
Mea est ultio, et ego retribuam in tempore,
15
Incrassatus est dilectus, et recalcitravit : ut labatur pes eorum :
incrassatus, impinguatus, dilatatus, juxta est dies perditionis,
dereliquit Deum factorem suum, et adesse festinant tempora.
36
et recessit a Deo salutari suo. Judicabit Dominus populum suum,
16
Provocaverunt eum in diis alienis, et in servis suis miserebitur :
et in abominationibus ad iracundiam videbit quod infirmata sit manus,
concitaverunt. et clausi quoque defecerunt,
17
Immolaverunt dæmoniis et non Deo, residuique consumpti sunt.
diis quos ignorabant :
37
novi recentesque venerunt, Et dicet : Ubi sunt dii eorum,
quos non coluerunt patres eorum : in quibus habebant fiduciam ?
38
18
Deum qui te genuit dereliquisti, de quorum victimis comedebant adipes,
et oblitus es Domini creatoris tui. et bibebant vinum libaminum :
surgant, et opitulentur vobis,
19
Vidit Dominus, et ad iracundiam et in necessitate vos protegant.
39
concitatus est : Videte quod ego sim solus,
quia provocaverunt eum filii sui et filiæ. et non sit alius deus præter me :
20
Et ait : Abscondam faciem meam ab eis, ego occidam, et ego vivere faciam :
et considerabo novissima eorum : percutiam, et ego sanabo,
generatio enim perversa est, et non est qui de manu mea possit eruere.
40
et infideles filii. Levabo ad cælum manum meam,
21
Ipsi me provocaverunt in eo qui non erat et dicam : Vivo ego in æternum.
41
Deus, Si acuero ut fulgur gladium meum,
et irritaverunt in vanitatibus suis : et arripuerit judicium manus mea :
et ego provocabo eos in eo qui non est reddam ultionem hostibus meis,
populus, et his qui oderunt me retribuam.
42
et in gente stulta irritabo illos. Inebriabo sagittas meas sanguine,
22
Ignis succensus est in furore meo, et gladius meus devorabit carnes ;
D EUTERONOMIUM 97

de cruore occisorum, de captivitate, ponent thymiama in furore tuo,


nudati inimicorum capitis. et holocaustum super altare tuum.
43 11
Laudate, gentes, populum ejus, Benedic, Domine, fortitudini ejus :
quia sanguinem servorum suorum et opera manuum illius suscipe.
ulciscetur : Percute dorsa inimicorum ejus :
et vindictam retribuet in hostes eorum, et qui oderunt eum, non consurgant.
et propitius erit terræ populi sui. 12
Et Benjamin ait :
44
Venit ergo Moyses, et locutus est omnia verba can-
Amantissimus Domini habitabit confidenter
tici hujus in auribus populi, ipse et Josue filius Nun.
45 in eo :
Complevitque omnes sermones istos, loquens ad
quasi in thalamo tota die morabitur,
universum Israël, 46 et dixit ad eos : Ponite corda ve-
et inter humeros illius requiescet.
stra in omnia verba, quæ ego testificor vobis hodie : ut
mandetis ea filiis vestris custodire et facere, et imple- 13
Joseph quoque ait :
re universa quæ scripta sunt legis hujus : 47 quia non
incassum præcepta sunt vobis, sed ut singuli in eis vi- De benedictione Domini terra ejus,
verent : quæ facientes longo perseveretis tempore in de pomis cæli, et rore, atque abysso
terra, ad quam, Jordane transmisso, ingredimini pos- subjacente.
14
sidendam. 48 Locutusque est Dominus ad Moysen in De pomis fructuum solis ac lunæ,
15
eadem die, dicens : 49 Ascende in montem istum Aba- de vertice antiquorum montium,
rim, id est, transitum, in montem Nebo, qui est in terra de pomis collium æternorum :
16
Moab contra Jericho : et vide terram Chanaan, quam et de frugibus terræ, et de plenitudine ejus.
ego tradam filiis Israël obtinendam, et morere in mon- Benedictio illius qui apparuit in rubo,
te. 50 Quem conscendens jungeris populis tuis, sicut veniat super caput Joseph,
mortuus est Aaron frater tuus in monte Hor, et apposi- et super verticem nazaræi inter fratres suos.
17
tus populis suis : 51 quia prævaricati estis contra me in Quasi primogeniti tauri pulchritudo ejus,
medio filiorum Israël ad aquas contradictionis in Cades cornua rhinocerotis cornua illius :
deserti Sin : et non sanctificastis me inter filios Israël. in ipsis ventilabit gentes usque ad terminos
52
E contra videbis terram, et non ingredieris in eam, terræ.
quam ego dabo filiis Israël. Hæ sunt multitudines Ephraim :
et hæc millia Manasse.
Hæc est benedictio, qua benedixit Moyses, homo
33 Dei, filiis Israël ante mortem suam. 2 Et ait : 18
Et Zabulon ait :
Dominus de Sinai venit, Lætare, Zabulon, in exitu tuo,
et de Seir ortus est nobis : et Issachar in tabernaculis tuis.
apparuit de monte Pharan, 19
Populos vocabunt ad montem :
et cum eo sanctorum millia. ibi immolabunt victimas justitiæ.
In dextera ejus ignea lex. Qui inundationem maris quasi lac sugent,
3
Dilexit populos, et thesauros absconditos arenarum.
omnes sancti in manu illius sunt :
20
et qui appropinquant pedibus ejus, Et Gad ait :
accipient de doctrina illius.
4 Benedictus in latitudine Gad :
Legem præcepit nobis Moyses,
quasi leo requievit,
hæreditatem multitudinis Jacob.
5 cepitque brachium et verticem.
Erit apud rectissimum rex, 21
Et vidit principatum suum,
congregatis principibus populi cum tribubus
quod in parte sua doctor esset repositus :
Israël.
6 qui fuit cum principibus populi,
Vivat Ruben, et non moriatur,
et fecit justitias Domini,
et sit parvus in numero.
et judicium suum cum Israël.
7
Hæc est Judæ benedictio : 22
Dan quoque ait :
Audi, Domine, vocem Judæ,
Dan catulus leonis, fluet largiter de Basan.
et ad populum suum introduc eum :
manus ejus pugnabunt pro eo, 23
Et Nephthali dixit :
et adjutor illius contra adversarios ejus erit.
8
Nephthali abundantia perfruetur,
Levi quoque ait : et plenus erit benedictionibus Domini :
Perfectio tua, et doctrina tua viro sancto tuo, mare et meridiem possidebit.
quem probasti in tentatione, 24
Aser quoque ait :
et judicasti ad aquas contradictionis.
9
Qui dixit patri suo et matri suæ : Nescio Benedictus in filiis Aser,
vos : sit placens fratribus suis,
et fratribus suis : Ignoro vos : et tingat in oleo pedem suum :
25
et nescierunt filios suos. ferrum et æs calceamentum ejus.
Hi custodierunt eloquium tuum, Sicut dies juventutis tuæ, ita et senectus tua.
26
et pactum tuum servaverunt. Non est deus alius ut Deus rectissimi,
10
Judicia tua, o Jacob, ascensor cæli, auxiliator tuus.
et legem tuam, o Israël : Magnificentia ejus discurrunt nubes,
98 D EUTERONOMIUM

27
habitaculum ejus sursum,
et subter brachia sempiterna
ejiciet a facie tua inimicum,
dicetque : Conterere.
28
Habitabit Israël confidenter, et solus.
Oculus Jacob in terra frumenti et vini,
cælique caligabunt rore.
29
Beatus es tu, Israël :
quis similis tui, popule, qui salvaris in
Domino ?
Scutum auxilii tui,
et gladius gloriæ tuæ :
negabunt te inimici tui,
et tu eorum colla calcabis.

Ascendit ergo Moyses de campestribus Moab su-


34 per montem Nebo, in verticem Phasga contra Je-
richo : ostenditque ei Dominus omnem terram Galaad
usque Dan, 2 et universum Nephthali, terramque Eph-
raim et Manasse, et omnem terram Juda usque ad ma-
re novissimum, 3 et australem partem, et latitudinem
campi Jericho civitatis palmarum usque Segor. 4 Di-
xitque Dominus ad eum : Hæc est terra, pro qua ju-
ravi Abraham, Isaac, et Jacob, dicens : Semini tuo da-
bo eam. Vidisti eam oculis tuis, et non transibis ad il-
lam. 5 Mortuusque est ibi Moyses servus Domini, in
terra Moab, jubente Domino : 6 et sepelivit eum in val-
le terræ Moab contra Phogor : et non cognovit homo
sepulchrum ejus usque in præsentem diem. 7 Moyses
centum et viginti annorum erat quando mortuus est :
non caligavit oculus ejus, nec dentes illius moti sunt.
8
Fleveruntque eum filii Israël in campestribus Moab
triginta diebus : et completi sunt dies planctus lugen-
tium Moysen. 9 Josue vero filius Nun repletus est spi-
ritu sapientiæ, quia Moyses posuit super eum manus
suas. Et obedierunt ei filii Israël, feceruntque sicut præ-
cepit Dominus Moysi. 10 Et non surrexit ultra propheta
in Israël sicut Moyses, quem nosset Dominus facie ad
faciem, 11 in omnibus signis atque portentis, quæ misit
per eum, ut faceret in terra Ægypti Pharaoni, et om-
nibus servis ejus, universæque terræ illius, 12 et cunc-
tam manum robustam, magnaque mirabilia, quæ fecit
Moyses coram universo Israël.
L IBER J OSUE domus suæ, operuitque eos stipula lini, quæ ibi erat.
7
Hi autem, qui missi fuerant, secuti sunt eos per viam,
quæ ducit ad vadum Jordanis : illisque egressis statim
Et factum est post mortem Moysi servi Domini, ut
1 loqueretur Dominus ad Josue filium Nun, mini-
strum Moysi, et diceret ei : 2 Moyses servus meus mor-
porta clausa est.
8
Necdum obdormierant qui latebant, et ecce mu-
lier ascendit ad eos, et ait : 9 Novi quod Dominus tra-
tuus est : surge, et transi Jordanem istum tu, et omnis diderit vobis terram : etenim irruit in nos terror ve-
populus tecum, in terram quam ego dabo filiis Israël. ster, et elanguerunt omnes habitatores terræ. 10 Audi-
3
Omnem locum, quem calcaverit vestigium pedis ve- vimus quod siccaverit Dominus aquas maris Rubri ad
stri, vobis tradam, sicut locutus sum Moysi. 4 A de- vestrum introitum, quando egressi estis ex Ægypto : et
serto et Libano usque ad fluvium magnum Euphraten, quæ feceritis duobus Amorrhæorum regibus, qui erant
omnis terra Hethæorum usque ad mare magnum con- trans Jordanem, Sehon et Og, quos interfecistis. 11 Et
tra solis occasum erit terminus vester. 5 Nullus poterit hæc audientes pertimuimus, et elanguit cor nostrum,
vobis resistere cunctis diebus vitæ tuæ : sicut fui cum nec remansit in nobis spiritus ad introitum vestrum :
Moyse, ita ero tecum : non dimittam, nec derelinquam Dominus enim Deus vester ipse est Deus in cælo sur-
te. 6 Confortare, et esto robustus : tu enim sorte divi- sum et in terra deorsum. 12 Nunc ergo jurate mihi per
des populo huic terram, pro qua juravi patribus suis, Dominum, ut quomodo ego misericordiam feci vobi-
ut traderem eam illis. 7 Confortare igitur, et esto robu- scum, ita et vos faciatis cum domo patris mei : detis-
stus valde, ut custodias, et facias omnem legem, quam que mihi verum signum, 13 ut salvetis patrem meum
præcepit tibi Moyses servus meus : ne declines ab ea et matrem, et fratres ac sorores meas, et omnia quæ il-
ad dexteram vel ad sinistram, ut intelligas cuncta quæ lorum sunt, et eruatis animas nostras a morte. 14 Qui
agis. 8 Non recedat volumen legis hujus ab ore tuo : responderunt ei : Anima nostra sit pro vobis in mor-
sed meditaberis in eo diebus ac noctibus, ut custodias tem, si tamen non prodideris nos : cumque tradiderit
et facias omnia quæ scripta sunt in eo : tunc diriges nobis Dominus terram, faciemus in te misericordiam
viam tuam, et intelliges eam. 9 Ecce præcipio tibi : con- et veritatem. 15 Demisit ergo eos per funem de fene-
fortare, et esto robustus. Noli metuere, et noli timere : stra : domus enim ejus hærebat muro. 16 Dixitque ad
quoniam tecum est Dominus Deus tuus in omnibus ad eos : Ad montana conscendite, ne forte occurrant vo-
quæcumque perrexeris. bis revertentes : ibique latitate tribus diebus, donec re-
10
Præcepitque Josue principibus populi, dicens : deant, et sic ibitis per viam vestram. 17 Qui dixerunt
Transite per medium castrorum, et imperate populo, ac ad eam : Innoxii erimus a juramento hoc, quo adjurasti
dicite : 11 Præparate vobis cibaria : quoniam post diem nos : 18 si ingredientibus nobis terram, signum fuerit
tertium transibitis Jordanem, et intrabitis ad possiden- funiculus iste coccineus, et ligaveris eum in fenestra,
dam terram quam Dominus Deus vester daturus est per quam demisisti nos : et patrem tuum ac matrem,
vobis. 12 Rubenitis quoque et Gaditis, et dimidiæ tribui fratresque et omnem cognationem tuam congregaveris
Manasse, ait : 13 Mementote sermonis, quem præcepit in domum tuam. 19 Qui ostium domus tuæ egressus
vobis Moyses famulus Domini, dicens : Dominus Deus fuerit, sanguis ipsius erit in caput ejus, et nos erimus
vester dedit vobis requiem, et omnem terram. 14 Uxo- alieni. Cunctorum autem sanguis, qui tecum in domo
res vestræ, et filii, ac jumenta manebunt in terra, quam fuerint, redundabit in caput nostrum, si eos aliquis te-
tradidit vobis Moyses trans Jordanem : vos autem tran- tigerit. 20 Quod si nos prodere volueris, et sermonem
site armati ante fratres vestros, omnes fortes manu, et istum proferre in medium, erimus mundi ab hoc ju-
pugnate pro eis, 15 donec det Dominus requiem fratri- ramento, quo adjurasti nos. 21 Et illa respondit : Si-
bus vestris sicut et vobis dedit, et possideant ipsi quo- cut locuti estis, ita fiat : dimittensque eos ut pergerent,
que terram quam Dominus Deus vester daturus est eis : appendit funiculum coccineum in fenestra.
et sic revertimini in terram possessionis vestræ, et habi- 22
Illi vero ambulantes pervenerunt ad montana, et
tabitis in ea, quam vobis dedit Moyses famulus Domini manserunt ibi tres dies, donec reverterentur qui fue-
trans Jordanem contra solis ortum. rant persecuti : quærentes enim per omnem viam, non
16
Responderuntque ad Josue, atque dixerunt : Om- repererunt eos. 23 Quibus urbem ingressis, reversi sunt,
nia quæ præcepisti nobis, faciemus : et quocumque mi- et descenderunt exploratores de monte : et, transmis-
seris, ibimus. 17 Sicut obedivimus in cunctis Moysi, ita so Jordane, venerunt ad Josue filium Nun, narrave-
obediemus et tibi : tantum sit Dominus Deus tuus te- runtque ei omnia quæ acciderant sibi, 24 atque dixe-
cum, sicut fuit cum Moyse. 18 Qui contradixerit ori tuo, runt : Tradidit Dominus omnem terram hanc in manus
et non obedierit cunctis sermonibus, quos præceperis nostras, et timore prostrati sunt cuncti habitatores ejus.
ei, moriatur. Tu tantum confortare, et viriliter age.
Igitur Josue de nocte consurgens movit castra :

2 Misit igitur Josue filius Nun de Setim duos viros


exploratores in abscondito : et dixit eis : Ite,