MEDIAE ET INFIM^E L A T I N I T A T I S

TOMUS VIII.

SIGLJ3 BENEDICTINORUM :

Praeponitur vocabulis de novo additis. Prseponitur explicationibus quibus aut apertius Cangii sententia explanatur, aut emendatur opinio. [ ] Includuntur quae in ipsum textum Cangii inserta sunt.
SIGL^E EDITIONIS DIDOTIAN^E :

* [*] ** [c»]

Additamenta CARPENTEEII separatim posita. Additamenta CABPENTERII Cangiano textui inserta. Voces novae quae in hac editione accesserunt. Additamenta Editoris suis locis inserta. lis quae sunt Adelungii subjectum ADEL.
SIGL.E NOSTRJE EDITIONIS :

* Additamenta Editoris suis locis inserta. lis quae sunt DIEFENBAGHI subjectum DIEF. lis quae sunt ALOISII FRATI, Eq. Biblioth. municip. Bonon. Praef., subjectum FR.

GLOSSARIUM
DOMINO DU CANGE
AUCTUM

A M O N A C H I S O R D I N I S S. B E N E D I C T I
CUM SUPPLEMENTS INTEGRIS

D. P. C A R P E N T E R I I
ADELUNGII, ALIORUM, SUISQUE DIGESSIT

G. A. L. H E N S C H E L
SEQUUNTUR

GLOSSARIUM GALLICUM, TABULE, INDICES AUCTORUM ET RERUM, DISSERTATION
EDITIO NOVA aucta pluribus verbis aliorum scriptorum
A

Leopold FAVRE Membre de la Soci£t£ de 1'Histoire de France et correspondant de la Socie^ des Antiquaires de France.

TOMUS OCTAVUS T—Z

NIORT L. FAVRE, I M P R I M E U R - £ D I T E U R
1887

TOUS DIGITS

GLOSSARIUM
MEDIAE ET INFDLE LATINITAm

T
TAB
T. LITERA numeralis, quae 160. designat. Unde versus:
T quoque centenos et sexaginta tenebit. Seu, ut habet Ugutio:
T centumque colit, cum sexaginta bicornis.

TAB
paulatim combiberet, ut scribit Laui-entius lib. 4. Polymathiae 111. n. 5. 1 TABALDUS. Vide mox in Tabardum. T TABANUM, Bpitfa, in Glossis Lat. Gr. Alise Gr:Lat. : Bp£i«, Tebanum. 1 T A B A N U S , Gallice Taon. Vide Tubas 1. T TABARDATA TUNICA. Vide Tabardum. 1 TABARDILII, Pustulae- pestilentes apud Hispanos. Acta S. Ferdinand! Regis Castellae, torn. 7. Maii pag. 375: Con-. flictatus cum pestilenti ac maculosa febri, quam Peteccias Itali, Tabardilios autem vacant Hispani. * Tabardillo, Acad. Hisp. in Diction. Morbus vel febris tabifica, a Latino Tabes.

que est T et C mutatio, etiam apud Latinos.
^ TAAGIUM, male pro Kaagium seu Caagium, Tributum pro fluviorum portubus quos nostri Quais yocant, exsolvendum. Litterae Pbilippi Pulchri Fr. Regis ann. 1309. torn. 2. Ordinat. pag. 159 : Essarum (malim Escarum) nostrum dictse villse parabitur et ponetur in tali statu, quod dicti mercatores abaque solutione Taagii poterunt suas deneriatas et mercaturas bono modo onerare et exonerare de die et de node. Vide Caiagium in Caya, et Kaagium suo loco.

T cum duobus punctis suprapositis 11. TAEJE, Mutiss, in Glossis Isid. LeTABARDUM, TABARDUS, Tunica, seu iriterdum pro millesimo numero, interdum pro nongentesimo sumi in In- gendum est: Tabani, muscas. Papias : Sagum militare, Anglis Tabard. BoxTab strumentis Aragonicis et Nayarricis, leo anus, animal modicum armentis acu- hornius in Lexico Cambro-Britannic9 : permoleslum; idem asylum observat Hieronym. Blanca in Com- vulgo dicitur. Melius inoestrus,: Asilus, Tabar, tunica longa, chlamys, toga. HisMS. ment. Rerum Aragon. pag. 617. 647. quern Grseci oistrum, Rustici Tabanum pani Tavardo dicunt, Itali Tabarro. Candidus Monachus in Vita Eigili Abb. Vide Historiam Pinnatensem pag. 269. dicunt. Plinius lib. 11. cap. 18. -et Ambrosium Moralem in Corduba dam aculeus in ore, ut Asilo, sive Quibus- Fuldens. apud Browerum : Marquardus Tabano Abbas per Decanum cseterosque Prselatos pag. 130. 1 T, pro D scribi, aut vicissim, jam did placet. Adde Virgilium Georg. lib. 3. ssepe monitus, ut in ipsorum maxime prssItalis et dictum est in D, ut et D pro Th. passim v. 147. Gloss. TafanoGall. Tavano, Gall. sentia, non nisi in cuculla, vel cappa apLat. Sangerman. : pareret, respondebat, suum esse Taapud Germanos. Septentnonalibus popu- Taon. barda, seu toga, et, qua libeat, veste uti. lis familiares sunt mutationes litera- labanus, Taon, une mousche. Concilium Budense ann. 1279. cap. 2 : | 2. TAB.ffi, Pelles Libycse, quibus thoxum T, Z, et C, ut annotat Schilterus in Glossario Teutonico. Notissima quo- racomachos tegebant, ne lana pluvias Permittimus autem fPrselatisJ quod pos\ vni

T in superscriptione cantilenss, trahere vel tenere debere testatur. Notkerus Balbulus Opuse. Quid singulas literas significant in superscript, cantil. Vide A. T Nomini militis appositum, ipsum in bello superstitem esse signabat. Paulus Diacon. de Notis literar.

Eidem literse si recta linea superaddatur, 160. millia significat.

* Caagii legitur in Reg. 72. Chartoph. reg. ch. 176. unde exscriptae sunt eae Literse.

TAB
sint habere mantellos rotundas, sive Tabarda, longitudinis moderates. Charta Fundationis Hospitalis London, de £1singspittel ann. 1331 : Quilibet deb. Presbyteris dicti Hospitalis habeat unam ro6am integram, videlicet tunicam, supertunicam, longum -Tabardum, et cffipucium. Statuta Hospitalis S. Juliani, ifl Additament. ad Matth. Paris pag. 104^: fimtres Sacerdotes dicli Hospitalis f.untc««, supertunica, Tabardo et capucio i$g]ricoloris... utantur. Occurrit pr33t£*e# 'jn Statutis Synodalibus Siffredi A/cfrje'p. Coloniensis ann. 1280. cap. &* Joannis Episcopi Leodiensis et Niqolei Episcopi Andegav. ann. 1264. st^&9. in Ooncilio Ravennensi ann. J3J4.°cap. 10. in alio Ravennensi ana>.l?U7". cap. 4. Toletano ann. 1824. cap%.2°'[Adde Statuta Massil. lib. 2. crfp, 80. | 2. Anecdota Marten, torn. 4.,col.'-250. 485. 727. 794. 855. Statuta ,fiCcl.«*Suession. ann. 1404. apud eumd,/Marten. torn. 8. Ampl. Collect. cof.15^6-. etc.] <>„ *"i>a*llium, penula, nostris Tabart et •JTflf&arde; diversae pro variis locis formes. «qAcad. Hisp. in Diction. : Tabardo, casa•*con ancho y largo, con las mangas bobas. Acad. Cruse. : Tabarro, mantello. Nostris interdum brevioris pallii genus, quod ad renes tantum descendebat. Glossar. Lat. Gall. ann. 1348. ex Cod. reg. 4120 : Renones a renibus dicuntur, Gallice Tabart, quia usque ad renes contingunt. Unde Midlag, quod medio cruri tenus, Anglis dicitur. Lit. remiss, ann. 1382. in Reg. 121. Chartoph. reg. ch. 238: Lequel s'efforca de ferir de son coustel ledit Aymeri parmi le corps, et de fait I'en feri parmi une Tabarde qu'il avoit vestue. Alias ann. 1389. in Reg. 136. ch. 139 : Icellui Chabace osta et devesti son Tabart ou mantel; et apres ce qu'il ot laissie sondit Tabart ou mantel sur une fenestre, etc. Tribart, in Lit. remiss, ann. 1445. ex Reg. 176. ch. 54 : Icellui Nicaise lira son coustel hors de sa gaigne, qu'il avoit mis dessus son Tribart, etc. Hinc Tabberdarii vocantur Aggregati collegio Reginae Oxonii, quod Tabardum pro veste habeant, in Glossar. ad calcem Operum Chaucerii ad v. Jacket. Ejusdem originis, sed alterius notionis, videtur vox Tabardiaus, in Mirac. MSS. B. M. V. lib. 1:
Ces pullentes qui si se fardent, Et qui affublent les hardiaus, Font les plus sages, Tabardiaus.

TAB
Ne escrins estoit mie huche, Ne Tabars, houche d'autre part.

TAB

Id est, ex sapientibus imprudentes.
1 TABARRUS, Eadem notione. Statuta Placentiae fol. 81 : Item de aliquo mantello sive Tabarro sive gamerro drapi integri, etc. Ibidem : Et si de cendah fuerit inforalus ipse mantellus sive Tabarrus, etc.] Boccacius : Andatasene al soppidiano, ne trasse il Tabarro, e diello al cherico. T TABARTUM. Statuta Eccl. Reatinse apud Marten, torn. 8. Ampl. Collect, col. 1497 : Indulgemus tamen quod tempore pluviae incedentes (Clerici) possint uti Tabartis decentis coloris et formas.] Henr. de Knyghton ann. 1295 : Dederantque signum inter se ut sic suos mutuo cognoscerent in congressu cum Anglicis, ut Scotus dicer et Anglice Tabart, alter responderet Surcote. et e converse. Balduinus de Condato MS. :
Et boin Tahart, si que ne mente, Sons dras, linges et chaucemente.

Vetus Poema de Vulpe Rege coronato MS.:

qui rationes conflcit, data et accepta referensin tabulas, Sidonib lib. 4. Epist. Ita TajAiiaptov hac notione usurparunt 11 : Habens eum consiliarium in judiciis, Nicetas in Cod. Barbaro-Grseco, in Ma- vicarium in Ecclesiis, Tabellarium in nuele lib. 4. num. 2. ubi Codex alius tributis, etc. Quidam praeferunt TabulaxXa[/.u8<x praefert, et Codinus de Offic. rium. Vide Tabula 9. TABELLIO, Qui contractuum et testacap. 3. n. 4. TABALDUS. Statuta Collegii Navarraei mentorum instrumenta conscribebat, Paris, apud Launoium in Historia ejus- in lege 1. Cod. Th. de Crimine falsi (9, dem Collegii: Omnes habeant habitus, 19.), et alibi passim in utroque Cod. videlicet Tabaldos, seu houssias longas de [Tabellio, qui talia instrumenta conscribruneta nigra. Occurrit ibi semel ac pserit, in Additione 3. ad Capitularia iterum. cap. 56. 'Ay6pato<;, jj.ovtx6;, in Gl. Lat. 1 TAPARDUM. Tapardo yel toga, vel qua Gr. et Gr. Lat.] Tabellionum etiam melibeat veste uti, in Actis S. Bonifacii minit Firmicus Mathes. lib. 6. cap. 2. Arch. torn. 1. Jun. pag. 459. V. sup. in lib. 8. cap. 28. [Matth. Paris in Henrico Tabardum. III: Quoniam Tabellionum usus in regno T TAUBARDUM. Inquisitio MS. pro Ca- Angliae non habetur, propter quod magis nonisatione S. Yvonis: Palafredus erat ad sigilla authentica credi est necesse; ut in una navi, coopertus ante vultutn de eorum copia facilius habeatur, statutum uno Taubardo propter aquae periculum. est, ut sigillum habeant non solum Archie* TABARUM, Eadem notione. Vita B. piscopi et Episcopi, sed etiam Officiales, Goberti torn. 4. Aug. pag. 383. col. 1: item Abbates , Priores , etc. Frequens Assumens ergo sibi ornamenta aurigas, mentio est Tabellionum in Edictis Renobilitati militiss dissona, videlicet Taba- gum nostrorum , in Consuetudinibus rum dilanialum, etc. municipalibus laudatis in Glossario Ju* TABBARDUM, Eodem intellectu. Con- ris Gallici v. Tabellions et alibi. Tabelstit. Carmelit. MSS.. part. 1. rubr. 14: lio vocatur, eo quod sit portator tabellaHabeant (semifratres) habitum distinctum rum, inquit Isidorus lio. 9. Orig. cap. ab aliis fratribus, tunicas scilicet griseas 4. ubi Tabellionem minus bene confunusque ad mediam tybiam, et Tabbardurn dit cum Tabellario.] [** Vide Glossar. griseum sive album, et capucia nigra, vel med. Graecit. voce TageXXiwv, col. 1517. ejusdem panni separata. et Savin. Histor. Jur. Roman, med. | TABARDATA TUNICA. Statuta Gui-temp. torn. 1. cap. 2.116. et cap. 6.1140.] donis Abb. Crassensis ann. 1377. apud * Tabellio minor est Tabulario, in NoStephanotium torn. 10. Fragm. MSS. vel. 44. Consule ibi notas Gothofredi. pag. 205 : Item statuimus et ordinatnus, Distinguitur saepius a notario, qui pro quod monachi nostri de csetero cucullas scriba, vulgo Greffier, baud infrequenfieri faciant regulares et honest as, quibus ter usurpatur, ut observat Hevinus in utantur, prout decet, non manticatas seu Aresta parlam. Brit. Fayni torn. 2. pag. etiam Tabardatas, hoc est, instar Tabar- 50. inter Addit. T TABELLIONALE SIGNUM, Subscriptio dorum laicorum concinnatas. Alium loTabelli9nis, quae juridice fldem faciat. cum vide in Rodundellus. | TABAYLHO, Mappa longior, eademCopies signis Tabellionalibus munitae, in qu33 Longeria. Inventarium Eccl. Aus- Processu de B. Petro de Luxemburgo ciensis ann. 1360: Uno chalone, una torn. 1. Julii pag. 606. 1 TABELLIONARE, Tabulas rite etjuxta mappa, uno Tabaylhone sive longeria. * Idem quod Tobalia. Vide in Toacula. formam praescriptam describere, Tabellioner, in Consuet. Senon. art. 248. Sta* TABBARDUM, TABBERDARII. Vid& tuta Monasterii S. Claudii ann. 1448. supra in Tabardum. f TABELERIUS , Tympanista. Leges pag. 87: Litterss per Notaries publicos Palatinae Jacobi II. Regis Majoric. in collationentur, et post collationem TabelActis SS. Junii torn. 3. pag. xxvn : Or- lionentur. Tabellionata cedula, in Scripto dinatnus quod in nostra curia mimi de- ann. 1395. apud Acherium torn. 6. Spicil. beant esse quinque, quorum duo sint tu- pag. 131. bicinatores et tertius sit Tabelerius; ad 1 TABELLIONATUS, Offlcium Tabellioquorum spectet officium, quod semper nis, in Edicto Philippi Pulchri Regis nobis publice comedentibus, in principio Franc, ann. 1304. torn. 1. Ordinat. Reg. tubicinent et Tabelerius suum officium pag. 418. et 419. in Edicto Caroli Regensimul cum eis exerceat. Melius Tabula- tis ann. 1357. torn. 3. pag. 180. in Syrius, vel potius Taburarius diceretur a nodo Pergami ann. 1311. apud Murator. Tabur : quodtvide. torn. 9. col. 547. in Schedula ann. 1587. 1 TABELETUM, Pugillares, Gall. Ta- apud Ludewig. torn. 4. Reliq. MSS. blettes. Obituarium MS. Ecclesiae Morin. ag. 328. etc. Tabellionage, in Edicto fol. 35: Decantabitur.... collecta, quas haallico ejusd. Caroli Regentis ann. 1356. betur in Tabeleto, in quo sunt conscriptae ibid. pag. 129. et 136. Edicto Joannis collectse. Franc. Reg. ann. 1360. ibid. pag. 439. 1 TABELLA PASGHALIS, Notae chrono- etc. Alias Tabellionage dicitur Jus Tabellogicas cereo Paschali affixas. Vide Ce- lionem instituendi, ut in Consuet. Casreus Paschalis. trinovi art. 11. Blesensi art. 17. et 20. TABELLA PYTAGORICA. Vide Sortes 1 TABELLULA, Tabula, axis. ElmhaSanctorum in Sors 2. mus in Vita Henrici V. Regis Angl. cap. TABELLARIUM, Sedes, vel acervus ta- 100. pag. 183 : Aderat mox diclus Capitabular um, vel locus, ubi tabulae servantur. neus, apertaque porticu, et Tabellula ulUgutio [et Joan, de Janua. Pro Pluteo tra fossata protensa, ccepit ultra porticum seu loculamentis librorum, nostris vulgo super Tabellulam ipsam cum praefato Tablettes accipitur in Tabulario S. Vic- milite habere colloquium ; ires vero viri, toris Massil.: Tenentur reparari et sus- quos secum miles adduxerat, finem Tatineri quatuor Tabellaria in Capitulo bellulae, ne de facili levaretur, conserdicti monasterii ad tenendum libros neces- vabant. saria, et tabulae et graffia ad scribendum 1 TABELLUM, vel TABELLUS, Idem necessaria.] quod infra Tabula 5. Ferricus de Clu1 TABELLARIUS, Latinis Nuncius, per- niaco Tornac. Episc. in Conflrmatione ferens tabulas seu literas, ut notum Capituli Canonicorum Middelburg. ann. est; Publicus scriba, Johanni de Janua; 1480. apud Mirffium torn. 2. pag. 1343. n.

S

TAB

TAB

TAB

17 : Item provideant dicti Cantor et Cano- antecessoribus ejus Francorum regibus cipalis Normannise MS. 1. parte: L'anici de Tabello in choro, quo singuli Ca- concessam. Taberna ad vinum vendendum mende de cette maniere de action est appelle Tavernage, et est pour refrener et nonici, Capellani et Habituati ecclesiss dicitur in Ch. ann. 1123. ibid. pour oster la convoitise des Taverniers. | 2. TABERNA, Area seu capsa e tabusciant suum turnum in ministerio divino, L'amende del Tavernage fut eslablie par tarn pro Missis, Horis, Lectionibus, Gra- lis ligneis compacta. Vide Zaberna. « 3. TABERNA, Domus, habitatio. An- Voutrage de leur vente, afin que le comdualibus et Responsoriis legendis et cantandis, ne multiplex indistinctio confu- nal. Placent. ad ann. 1444. apud Mura- mun peuple ne fust greve. Paulo aliter tor. torn. 20. Script. Ital. col. 886: Socie- in edita cap. 16. Editio vero Latina : sionem facial. | TABELLUS, TABLELLUS, Tabula mi-tas Antonii Sicci.... debellavit et depras- Hujusmodi satisfactionis emenda Tabernor. Inventar. S. Gapellae Paris, ann. datus fuit Tabernam seu hospitium Do- nagium nuncupatur, qu& ad refrxnationem cupiditatis tabernariorum, ne ex1363. ex Bibl. Reg. : Item duo Tabelli mus de Rocho. 1 TABERNAGLARIUS, Qui tabernacula cessu venditionis eorum populus gravareconjuncti ad invicem ornati gemmis. Aliud incerti anni : Item quidam Tablelli conflcit. : Quo est colleg. Tabernaclario- tur, fuit a principibus instituta. Charta in quibus sunt plures reliquiae ornati rum, in Veteri Inscript. apud Gruterum Fulconis Comitis Andegavensis ann. 1010. pro fundatione Abbatise Bellilocengemmis :.... et sunt dicti Tablelli a longis pag. 642. n. 8. et Fabrettum pag. 42. 1 TABERNACULARE, Habitare. Conci- sis juxta Lochas : Consuetudinarios autemporibus dissipali. Vide Tabula 14. et lium Armenorum ann. 1342. art. 2. apud tem suos, ubicumque vina sua posuerint, Tabulelus. TABENTUM, Lapis cabernatus, (sic) in Marten, torn. 7. Ampl. Collect, col. 316 : sequentur, et Tabernagium habebunt, et Verbum caro factum est et Tabernacula- non solum infra alodium, sed etiam extra Glossario Longobardico S. Germani per circuitum, et vendas de omnibus, quss Paris ex Glossis. An ex caverna erutus ? vit in nobis. TABERNACULARH, Qui Tabernacula ad mercatum pertinent. Tabularium Fis* Tabernatus, baud scio an melitis, in curant in castris, Gallis Fourriers. Pe- canense ann. 1260. fol. 51: Et quod hovet. Glossar. ex God. reg. 7613. * TABERENA TRICHARIA, pro Taberna, trus Blesensis Epist. 14: Curritur ad mines mei de feodo loricse mese, debent Locus, ubi alea luditur. Stat. Avenion. meretrices et Tabernacularios curiales, ut reddere Abbati Tabernagium, etc. Hujus ann. 1243. cap. 64. ex Cod. reg. 4659: inquiratur ab eis, quo Princeps profec- etiana mentio habetur in Charta Gerardi Comitis Ruscinonensis ann. 1162. et Addentes huic statute, quod nee pater vel turus sit. 1. TABERNACULUM, pro Taberna, usur- apud Brittonum pag. 36. v°. [Extenta mater pro ludo filii vel Taberena tricharia, nee ipse filius, nee res ipsorum pas- pat Lex 10. Cod. Theod. de Episcop. jurium Comitis Sabaudise ann. 1309. (16, 2.): Qusestus, quos ex Tabernaculis torn. 1. Hist, Dalphin. pag. 86. col. 2: sive obligari. Vide in Tricare. Item habet ibidem Dominus Tabernagium 1. TABERNA, Jus, seu facultas ha- et ergasteriis colligunt. bendi tabernam in villa. Orig. Muren2. TABERNACULUM, Ciborium, seu et gridagium, quss valent ad firmam petsisMonast.pag. 41: Dues Tabernse debent pars altaris, ubi reponitur Pyxis in qua annum, ut nunc, quatuor libras ; et domihie esse, una vini, altera cerevisise. [Privi- sacra Eucharistia asservatur. [Gall. Ta- nus debet traders et administrare exemlegia civitatis Friburg. ann. 1337. apud bernacle.] Statuta Synodalia Odonis plar mensurarum et etiam mensuras. Ludewig. torn. 6. pag. 42: Quod in eis- Episcopi Parisiensis, de Presbyteris : Ubi Tabernagium non est mulcta pro dem villis et etiam aliis a dicta civitate Ita sunt negligentes, quod nondum ha-* fraude, sed tributum pro facultate vini infra milliare circumferentialiter situatis bent pyxidem eburneam, nee tabernacu- distrahendi domino solutum. Vide ibid, non debet haberi Taberna aliqua, nee lum, ubi reservetur cum honore Corpus pag. 77. Vide Taberniaticum.] aliquis operarius nocivus civitati, sicut Domini. Charta Joannis Archiepiscopi *2. TABERNAGIUM, Tributum, quod pistores, etc.] Capuani ann. 1301: Item vas unum, quod pro facultate vini distrahendi a quoTABERNA BANNALIS, Ad quam venire dicitur Tabernaculum de argento, cum cumque, etiam non tabernario, domino tenentur, qui intra bannum, seu feudum cascia sua. [Inventar. S. Gapellae Paris, solvitur. Charta Hugon. episc. Autiss. domini manent, si quidem iis ad earn ann. 1376. ex Bibl. Reg.: Quaedam cupa ann. 1202. inter Instr. torn. 12. Gall. divertere sit animus. Charta Adalbero- auri, ubi reconditum est sanctum sacra- Christ, col. 146 : A quibusdam etiam burnis Episcopi Metensis apud Meurissium men turn, una cum Tabernaculo argenti gensibus, a nobis vel praedecessoribus nospag. 309: Nee non ad victualia quoti- deaurato suspensum tribus cathenis ar- tris non emancipatis, habebamus jus exidiana fratribus comparanda, eis per to- gent eis. Aliud vernaculum: La coupe gendi singulos sextarios pro singulis mo* tum annum bannalem Tabernam in ipsa d'or et le Tabernacle d'argent dore a in. diis vini ab eis venditis, quas consuetudo villa, officialism nostrorum omni prorsus chaesnes d'argent.] Vide Provinciale Tabernagium vocabatur. Charta ann. remola molestia. Charta Stephani Epis- Eccl. Cantuar. lib. 3. tit. 26. Durandum 1330. in Reg. 3. Armor, gener. part. 2. pag. vj : Item cum prasdicti Rostangnus copi ejusdem Ecclesiae ibid. pag. 416 : lib. 1. Ration, cap. 2. et 3. etc. Relatum est, quod bannum totius villas, et |3. TABERNACULUM, Feretrum, capu- et Poncius tenerentur solvere TabernaTabernse, et forum, et furni, specialiter lus, Cercueil. C9mputus ann. 1333. et gium dido nobili domino Giraudo de vino, et indominicate ad Ecclesiam vestram seqq. torn. 2. Hist. Dalphin. pag. 284 : quod vendebant in temporibus banni. Alia pertinerent. Pro ejusmodi vero tabernis Item, octo magistris, qui fecerunt Taber- ann. 1332. inter Probat. torn. 1. Hist. pensitabatur nescio quid a tenentibus. naculum quondam domini Andreas, xvii. Burg. pag. 531: Prior S. Johannis de Tabularium Prioratus de Domina in sol. Vienn. Item magistris, qui fecerunt Sinemuris in Auxeto dicatur habere certum Tabernagium in villa et castro de Delphinatu ch. 210: Mansus de la Ca- sepulcrum ipsius, x. sol. pella.... per messiones medietatem taschas * 4. TABERNACULUM, Theca reponen- Sinemuris, super vino per burgenses dicti ad 1. annum, 1. sextarium de frumento dis sacris Reliquiis apta. Inventar. aun. loci venditioni exposito. Vide infra Taad alterum,2. de Taverna, 12. sextarios de 1497. torn. 2. Hist. Cassin. pag. 598. col. bernaria 2. | TABERNALIS, Pertinens ad tabernam. frumento, etc. Infra: De Cabanaria de 1: Item Tabernaculum argenteum, ubi est Pesleriis 6. den. de mult one, 8. den. de digitus S. Benedicti. Item Tabernaculum Tabernales potationes , in Diario Belli agno, pro Taverna 6. sextarios de fru- argenteum, etc. Vide Taberna 2, Hussitici, apud Ludewig. torn. 6. Reliq. mento, etc. [Chartularium SS. Trinitatis * 5. TABERNACULUM, Sedes abbatis MSS. pag. 183. Cadom. fol. 59: Si domina fecerit Taver- in choro. Charta ann. 1349. torn. 2. Hist. * TABERNARE, Tabernam tenere, vinam, virgata debet emere nummatam Cassin. pag. 545. col. 2 : Promiserunt num singulatim distrahere, nostris Atacerevisiss, etc.] Vide Chartam Stephani facere inde Tabernaculum pro sedia do- verner. Charta arrendat. gabellae vini Episcopi Metensis laudatam, et Foros Bi- mini abbatis pulcerrimum, ut convenit. Avenion. ann. 1367. ex Cod. reg. 5956. A. fol. 70. r> : Debeat solvere prasfatus gorrenses art. 13. 21. 29. Vide Tfironus. * 6. TABERNACULUM, Vectigal, quod conductoribus seu firmariis.... octavum 1 TABERNA, Cella vinaria. Consuetudo Lemovic. art. 37: Item nemo facere dero vino in urbem inducendo penditur ; pretii totius vini, quod tempore prassentis , pro Tabernaticum. Consuet. Perpin. arrendationis Tabernaverit seu ad minubet foveam seu Tabernam, nisi in Terram suam, et amplius ante terram usque ad MSS. cap. 35 : Item nullus de Perpiniano, tum vel ad tabernam vendiderit, seu medium carierse. Ubi versio Gallica: qui aportet vinum ibi vel faciat aportari, vendi et Tabernari quis fecerit. Charta Aucun ne peut creuser Cave que en son det Tabernaculum, nisi fuerit taberna- Petri cardin. ann. 1402. pro fundat. colfond en terre, etc. rius, qui vendat illud. Vide mox Taber- leg. S. Cathar. Tolos. ex Cod. reg. 4223. fol. 158. v°: Statuimus quod.... aliqualiter * TABERNA ORBA, vulgo Cabaret bor- nagium 2. gne. Vide supra Orbus. 1. TABERNAGIUM, Mulcta, qua tenen- alicui singulari non permittatur introduTABERNA VENALIS, Ubi vinum distra- tur tabernarii et caupones, qui Statuta cere in dicto collegia vinum vel mercatuhitur. Charta ann. 1054. ex Chartul. S. Principis de Tabernis transgrediuntur : ram publicam pro vendendo inibi, ne scoBenigni Divion.: Robertus inferioris maxime in pretio potus, quod a Prin- laribus detur occasio mercandi seu TaberSurgundige dux concedo unam venalem cipe imponi quotannis solet, ne et ii gra- nandi et se distrahendi ab exercitio stuTabernam, secundum antiquam 'consue- ventur, et emtores carius, quam par est, diali. Consuet. Castel. ad Sequanam ex tudinem, a patre meo rege Roberto et ab vinum emant. Vetus Consuetudo muni- Cod. reg. 9898. 2 : Se aucun de la ville de

E

TAB

TAB

TAB
Probat. torn. 3. Hist. Nem. pag. 124. col. 1: Quse guidem processio facto, in dicta villa cum omnibus mimmis, tarn cordarum grossorum instrumentorum, tromparum et Taborellorum. * Ejusdem appellationis Tabourin extitit monetae minutioris species, cujus mentio fit in Lit. remiss, ann. 1483. ex Reg. 207. Chartoph. reg. ch. 299: Le suppliant, Jehan Chaluel et Simonet prindrent une bille pour jouer aux quilles, et ilz jouerent chacun ung Tabourin; et apres qu'ilz eurent joue, demanda ledit Jehan Chaluel au suppliant ledit Thaburin(sic) ou ung hardi; lequel Thabourin on appelle cemmunement (en Querci) deux deniers. * A Taborelli forma, Tabouret nuncupatum videtur quoddam muliebre ornamentum. Lit. remiss, ann. 1442. in Reg. 176. ch. 239 : La suppliante avoit prins en ung coffre trois bourses et ung bouton ou Tabouret a usage de femme, estoffez de sonnettes et de boullons d'argent. ] TABORINUS, Tympanista, tympanotriba, nostris Tabourin et Tabourineur. Sententia arbitralis inter Dominos et incolas Galliani ann. 1497: Dicti domini in festis Maii proximo futuri solvere habeant carnes unius vaccae et carnes prseterea debitas in uno prandio, et dicti homines panem et vinum, Taborinos et mulieres ad festeiandum et coriandum. Vide Tabur. * Taboureur, in Lit. remiss, ann. 1404. ex Reg. 159. Chartoph. reg. ch. 202 : Un compaignonjoueur de tabour et de fleutes, lequel Taboureur, etc. 1 TABORNUM , Tympanum, Gallice Tambour. Processus de Vita S. Yvonis torn. 4. Maii pag. 553 : Quod si essent hie guatuor garcix cum Taborno diaboli,etc. Vide Tabur. 1. TABULA. Tabula altaris, quae Mensa sancta vulgo dicitur: de qua nqs in Descript. S. Sophise n. 53. Concilium Moguntiacense ann. 888. cap. 9 : In itinere veropositis, si Ecclesia defuerit, sub divo, seu in tentoriis, si Tabula altaris consecrata, casteraque ministeria sacra ad id officium pertinentia adsunt, Missarum solennia celebrari permittimus. Formulae Baluzianae cap. 37: Cam fuerit opportunum Ecclesiam dedicare, aut sacros ordines benedici, vel Tabulas consecrare, etc. Gillebertus Lunicensis Episcopus de usu Ecclesiastico: Dedicat etiam Pontifex atrium, templum, altare, Tabulam altaris. [Chartularium S. Vandregesili torn. 2. pag. 2098 : Ogerus Apuliensis hanc donationem posuit super altare S. Vandregisilli qui Ogerus, de hac dona tione, quam fecit, habuit de pecunia Sancti xx. libras, et hxc pecunia de Tabula Sancti fuit sumpta.] TABULA, praeterea dicta tabella, non quaa altari superponitur, sed ea, quae solida, et figuris exornata ipsi altari praetenditur, cujusmodi in Ecclesiis Cathedralibus, atque adeo in Sangermanensis monasterii 33de sacra etiamnum conspicitur. Laurentius Leodiensis in Episcopis Virdunensibus : Tabulam argenteam ante ma jus altare decenter fieri fecit. Catalogus Episcqporum Frisingensium in Metropoli Salisburgensi torn. 4. pag. 141: Tabulam ex auro purissimo, quae in diebus festis ante altare ponitur, fabrili opere compegit. HelgauduS in Roberto Rege: Tabulum ad altare S. Petri auro bono totam cooperuit. Vit33 Abbatum S. Albani : Tabulam quoque unam ex auro et argento et gemmis electis artificiose constructam ad longitudinem et latitudinem altaris S. Albani, etc.

Chastillon veult vendre vin a ban,.... il et vitris in refectorio, etc. Vide Toacula peut Ataverner son vin sans amendes. et Tablerium. Taverner vero est Tabernas frequentare, « TABLERIUM, Mappula, mantile. Lit. in Lit. remiss, ann. 1407. ex Reg. 161. remiss, ann. 1357. in Reg. 85. Chartoph. Chartoph. reg. ch. 260: Jehan le Picart, reg. ch. 86 : In ea archa eepit dictus Sargui ne servoit (leg. scavoit) d'autre bien racenus duo Tableria, duas mappas et gue de hazarder, Taverner et bordeler, etc, quatuor linteamina. Unde Tableriis le1. TABERNARIA, Praepositura, seu ba- gendum opinor in Tablena. lia in Monasteriis, monacho addicta, 1TABLETTUS, TABLETUM, Parva tabucui incumbit tabernarum Monasterii la, in qua quid scribitur aut pingitur. cura , seu tabernagia exigendi , apud Inventarium Eccl. Noviom. ann. 1419: Innocentium III. PP. lib. 13. Epist. 55. Item duo Tabletti, in guibus scriptum est [In Glossario Lat. Gall. Sangerm. MS. et notatum Ave verum. Item quoddam parvum Tabletum in quo depictus est Tabernaria, Tavernerie redditur.] * 2. TABERNARIA, Tributum, quod a Crucifixus. tabernariis pro facultate vini distra* Tablel, eadem notione, in Lit. rehendi domino pensitatur, nostris etiam miss, ann. 1363. ex Reg. 101. Chartoph. Tavernerie. Chartul. Latiniac. fol. 187: reg. ch. 12: Laquelle ordonnance ne fu Abbas Joscelinus infirmis dedit.... viginti onques criee ne publiee; mats seulement solidos de Tabernaria Chissiaci. Charta est escripte en un Tablel pour icelle veoir ann. 1471. ex eod. Chartul. fol. 97: Les a ceulz qui afaire en ont. Tabliau, in religieux ont certain droit seigneurial en Chron. S. Dion. torn. 3. Collect. Histor. ladite ville de Laigny, appelle droit d'af- Franc, pag. 246. Tablel, pro Parva mensa, foraige ou Tavernerie, et a cause dudit in Lit. remiss, ann. 1406. ex Reg. 160. droit d'afforaige ou Tavernerie avoient ch. 325 : Le suppliant appuye contre le iceulx demandeurs droit de prendre et mur pres de la cheminee regarda une percevoir par chacun an sur les taverniers lasse d'argent,... gui estoit sur un Tablel vendans vin a destail, taverne ou feuilliee joignant de lui, etc. Arculam signiflcare en icelle ville de Laigny cinq solz Tour- videtur, in Invent. MS. eccl. Camerac. ann. 1371: Item autres fringes blanques nois. Vide supra Tabernagium 2. | TABERNATOR, Tabernarius, caupo,de fil d'espinart en un Tablel. * TABLETUM, Theca reponendis sacris in Miraculis B. Stanislai Canon. Regal. torn. 1. Maii pag. 782. Thabernator, in Reliquiis apta, nostris quoque Tablet. Charta ann. 1318. apud Ludewig. torn. Charta ann. 1328 : Item unum vas et unum Tabletum de argento pro Reliquiis. 6. Reliq. MS. pag. 481. * Tavernier, eadem aeceptione, in Sta- Lit. remiss, ann. 1416. in Reg. 169. Charbil. S. Ludov. torn. 1. Ordinal, reg. toph. reg. ch. 324: Le suppliant.... prinst et osta d'un Tablet, qui estoit sur I'ostel Franc, pag. 224. 1 TABERNIA, pro Taberna, in Testa- (1. autel) oil Von chantoit la messe, un men to Bertichramni Episc. Cenoman. anelet d'argent. Vide supra. Tabernacuapud Mabillon. torn. 3. Analect. pag. 122. lum 4. TABERNIATICUM, Idem videtur quod T TABLISTA, TABLIZARE. Vide TaKaitY]XtaTHt6v , in Diplqmate Andronici bula 9. Jun. apud Phranzem lib. 3. cap. 24. [et T TABOLATIUS, Majus scutum e ligno, Tabernagium supra dicitur. Vide in hac Ital. Tavolaccio. Statuta civitatis Ast33 de intratis portarum; Targie, brazerie, voce et Gloss, med. Graecit. in Tabolatii et borocolerii solvant pro quaTABERNIO, Qui frequentat tabernas, libet dozena ad estlmationem officiavel gui ibi vendit necessaria. Ugutio. Oc- lium. j TABOLERIUM, Scruporum alveolus, currit in Gloss. Isid. et apud Papiam, [necnon Job. de Janua ; Tavernier, in Gallice Tablier, Damier, Ital. Tavoliere. Glossis Lat. Gall. Sangerman. MSS.] Annales Mediol. ann. 1389. apud Mura| TABESCERE, Notione activa, Tabi-tor. torn. 16. col. 809: Tabolerium unum flcare , seducere , corrumpere. Obitus laboratum ad gnara et de jaspide cum Angelucise Fontebrald. apud Marten. schacchis et merellis. tarn. 3. Anecdot. col. 1705 : Jacente ilia * TABOLLARE, Strepitum facere, nosin lectulo suo, hora sexto, apparv.it ei in tris alias Tabouler, Tabourder et "labouavis specie hostis, qui cum ea diu pugna- rer. Reg. MSS. capitul. eccl. Bitur. ab verat, tentans si forte in aliquo earn pos- ann. 1524. ad ann. 1529: Dominus Enoc Audras vicarius ecclesige, propter scandaset Tabescere. TABETUM. Vetus Glossarium Saxoni- lum per eum commissum die esterna Tacum Cottonianum : ^Ecin, Tabetum : bollando in choro, directe veniendo contra Ubi Somnerus, forte Tabes. statuta ecclesise publicata, incarcerabitur | TABIDITAS, Porriture, Glossis Lat.in pillari, et in eo stabit duas nodes et Gall. Sangerm. MSS. Tabes. unum diem. Lit. remiss, ann. 1451. in j TABITUDO, et TABITAS, Eadem no- Reg. 685. Chartoph. reg. ch. 196: Et tione, apud Joannem de Janua. Occur- aloient les dessus diz faisanz laditte comrit Tabitudo apud Bedam. motion et insult parmi la ville en hurtant 1 TABLARIUS CULTELLUS, sive mensa- et Taboulant aux huis et portes des hoslis, Gall. Couteau de table, in Charta telz de laditte ville de Mirande. Rursum ann. 1256. e Tabulario nostro Sanger- occurrit in aliis ann. 1472. ex Reg. 195. ch. 678. Alise ann. 1465. in Reg. 194. ch. manensi. 1 TABLEMENTUM, f. Apparatus tabulss 134: Auquel huys il s'efforcoit fort d'enaltaris, Gallis Devant d'autel. Testamen- trer en Tabourdant audit huys. Alias ann. tum ann. 1415. apud Rymer. torn. 9. 1410. in Reg. 165. ch. 31: Icellui Hennepag. 273. col. 1 : Item lego dicto altari S. quin recommenca a Tabourer et a ferir Stephani duo Tablementa et unum fron- contre I'huis d'icellui hostel. Vide infra tellum de rubea veste de Cipro, cum dua- Tabussare. bus cortinis de rubeo Tateryn, cum una TABORELLUS , [Tympanulum , Gall. casula, etc. Pluries occurrit ibidem. Vide Tabourin, cujus alias frequens ususerat Tabula 1. in saltationibus rusticanis.] Vide Bauf TABLENA, Mappula, mantile, Gall. dosa. *Ital. Tamburello, Hisp. Tamborilillo. Touaille. Charta ann. 1296. e Tabulario S. Germani Autissiod. : Item assignat Eo etiam utebantur in procession!bus idem Guido Abbas pro Tablenis, tersoriis ecclesiasticis. Comput. ann. 1391. inter

TAB
Alibi pag. 71: Facta est magna Tabula, cujus pars est de meiallo, pars de ligno artificiosissime perfecta, quae est ante majus allure in Ecclesia nostra... Tabula picla ante altare B. Virginia cum superaltari cselato, et cruce superposita , et pictura desuper, et a latere in maceria artificiose nimis.... est perfecta. Omnes quoque Tabulae ante altaria nostras Ecclesiss, scilicet B. Joannis, B. Stephani, etc. Necrologium Ecclesiae Parisiensis exaratum ann. 1316. 3. Id. Sept. : Dedit insuper nobis 20. marchas auri ad faciendam Tabulam auream ante majus allare. Petrus Diac. lib. 4. cap. 13: Item pro Tabula S. Martini libras 24.... obtulit. TABULA. ITINERARIA , vulgo altare portatile, in Ordine Romano, in quo Prasfatio et Consecratio ejusdem Tabulae describuntur. De ea etiam Hincmarus Remens. in Capitulis anni 12. Episcopatus'cap. 3. 2. TABULA, quam Poets dicimus. Statuta ann. 1368. pro Ord. Cartusiensi part. 1. cap. 5. § 14: In Missis, quae conventualiter celebrantur, cum dominicali Kyrie eleison, pacem sumimus cum Tabula, in qua depict a sit imago Crucifixi, etc. Vide Pax, Lapis pads, Marmor 2. T TABULETA, Tabellula, eadem notione. Inventar..S. Capellae Paris, ann. 1376. ex Biblioth. Reg. : Item quaedam pulcherrima Tabuleta auri pro pace danda, ornata lapidibus preciosis, in qua est unus lapis de Camaheu in forma Crucifixi. Inventar. aliud Gallicum : Item deux Tableaux d'ivoir a porter la pais. * Inde accersenda est vox Gallica Tableau, effigies, imago. Lit. remiss, ann. 1384. in Reg. 125. ch. 162: Un tableau d'or,laou estoit pourtrait Nostre Seigneur Jhesus Crist. Nostratibus Tablette et Taulette, pro Mercium fascis, vulgo Balle. Lit. remiss, ann. 1461. in Reg. 192. Chartoph. reg. ch. 32: Le suppliant se print a porter la balle ou Tablette de tnercerie. Item ungz mercMers a Taulette doitj. ob. in Pedag. Peronae ex Chartul. 21. Gorb. Unde Tabletier vocatur ejusmodi mercator, in Stat. ann. 1355. torn. 3. Ordinat. reg. Franc, pag. 13. art. 24. et Porleur a Tablate, in Lit. remiss, ann. 1359. ex Reg. 90. ch. 219. 3. TABULA, Orbiculus, clavus, in vestibus. Anastasius Biblioth. in Leone III: Et prasclarus Pontifex fecit in circuitu altaris B. Petri Apostoli, nutritoris sui tetravola rubea holoserica alethina, habentia Tabulas seu orbiculos de chrysoclavo, depictos historiis, cum stelis de Chrysoclavo. Ita passim aliis locis. Ta6Xia dicuntur in Chronico Alexandrine pag. 274. in Numa. [Vide Glossar. med. Graecit. v. TaSXs'a col. 1520.] 4. TABULA lignea, cujus percussione excitabantur Monachi, malleolo scilicet tabulam tundente : Sopuptov I<puuvia<jTtxbv Palladia dicitur in Hist. Lausiaca cap. 104. vel ad sacram Synaxim evocabantur. Liber Revelationum , editus cum Joanne de S. Victore de utilitate tribulationis, cap. 2 : Cum ex more illius temporis pro convocandis ad Matutinas fratribus Tabula percuteretur, etc. Matthaeus Paris ann. 1196 : Cum ad Matutinas Tabula convocarentur. Tabula prseterea in Monasteriis pulsari 'solet, cum Monachus est in extremis, quo Monachi in Infirmitorium ad fundendas pro eo preces cogantur. Udalricus lib. 3. Consuet. Chin. cap. 29: Ab uno eorum perculitur Tabula contra ostium claustri crebra et quasi continua percussione. Quod cum signum sit.... obi-

TAB
turi, illico ut auditum est, Fratres omnes accurrunt. [Vita B. Stephani Abb. Obazin. apud Baluz. torn. 4. Miscell. pag. 177 : Cumque jam morti evidentius propinquaret.... pulsata Tabula, omnes undique convenerunt, et Letanias cum magno fletu agere coram eo coeperunt.] Tabula morientium dicitur Herberto lib. 1. Miracul. cap.2. quo sensu tabulam bane non semel memorat eod. lib. cap. 8. 14. lib. 2. cap. 6. 37. ut et Gaufridus Grossus in Vita S. Bernard! Abbat. Tiron. cap. 43. Auctor Vitas S. Hugonis Abbat. Bonevallis n. 7. Caesarius Heisterb. lib. 1. cap. 35. 40. lib. 11. cap. 4. 8. etc. Abaelardus pag. 156. Liber Ordinis S. Victoris Parisiensis MS. cap. 69. Vita S. Hildegundis num. 34. Herimannus de Restaurat. S. Martini Tornacensis cap. 75. etc. Tabula eadem pulsabatur etiam, cum Breve, uti vocabant, Defunctorum advenerat. Charta R. Otheniensis in Anglia Episcopi : Max ut breve defuncti venerit, Tabula pulsabitur, vigilia cantabitur, sonabunt classicum. [ Conventio inter Evrardum Priorem S. Martini de Campis et Julianam Abbatissam Faremonasterii ann. 1241. ex Archive hujus Parthenonis : Quandocumque aliqua de monialibus Faremonasterii mori contigerit, obitu dictae monialis nunciato vel cognito apud S. Martinum, Tabula pulsabitur, et offtcium seu vigilia statim fiet; incrastino Missa celebrabitur in convenlu pro defuncta.\ Herbertus lib. l.de Mirac. cap. 1. propterea Tabulam defunctorum vocat : Repente pulsata est in auribus ejus Tabula defunctorum duobus ictibus tantum. Tabula defunctoria dicitur lib. 1. cap. 19. Vide Hist. Monast. S. Nicolai Andeg. pag. 12. SS®~ Tabula ad Capitulum congregandum pulsata. Epistola Wibaldi Abb. Stabulensis ann. 1149. apud Marten, torn. 2. Ampliss. Collect, col. 350: Nos capto cum prioribus nostris consilio, facto Tabulas sonitu Capitulum intravimus. S3®" Tabulam percutiunt Franciscani ut fratrum extraneorum adventus aliis nuncietur. Vide in Foresta. Tabula ad mandatum, seu ad pedilavium, pulsata. Vita S. Fravenoldi Abb. lib. 1. num. 32 : Hora, qua sonitu Tabulae ad Mandatum fratres more solito convocantur. Tabulam ad laborem pulsare, in libro Ordinis S. Victoris Parisiensis MS. cap. 5. Tabulam percutere ad licentiam loquendi. Udalricus lib. 3. Consuet. Cluniac. cap. 8. pag. 181: Tabula, quam Prior major, vel Claustralis quinquies percutit ad licentiam loquendi, per Priorem illorum (puerorum) est porrigenda. Idem lib. 1. cap. 12. pag. 54 : Tabula percussa, fratres loquuntur in claustro. Tabula lignea utitur etiam Ecclesia in tribus diebus majorisHebdomadae, cum campanarumcessat usus. Udalricus lib. 1. Consuet. Clun. cap. 12. de Coena Domini : Pro cymbalo percutitur Tabula, et in refectorio pro scilla.VidQ Joan. Abrinc. de Of fie. Eccl. pag. 43. [vel 56. in edit, ann. 1679.] 3S1F" Tabulas hujusmodi ligneas apud Tartaros in usu fuisse saeculo xin. discimus ex Epistola Constabularii Armeniae inserta Epistolae Odonis Episc. Tusculani ad Innocentium IV. PP. ann. 1249. torn. 7. Spicil. Acher. pag. 218. ubi legere est: Et ante portas habent Ecclesias suas, pulsant campanas suas et percutiunt Tabulas; ita quod euntes ad do-

TAB
minum suum Chan, oportet primo ire ad Ecclesiam, et salutare Dominum Jesum Christum, etpost ireet salutare dominum eorum Chan, sive sit Saracenus, sive Christianus, velint nolint, quibus ista non placent. * Table dictum quoque Crepitaculi genus, cujus usus erat in Oriente ad fideles ad sacram synaxim evocandos. Annal. regni S. Ludov. edit. reg. pag. 200 : Nous voulons que les eglises soient reedefiees, et que Ven sonne les cloches et les Tables. Rursum_ pag. 202: Devant leur portes sont les eglises, la ou on sonne les cloches selonc les Latins, et Tables selonc la maniere des Grieus. TABULAE OFFICIALES, apud Leonem Ostiensem lib. 3. cap. 22. dicuntur tabulae in Monasteriis, cqntinentes seriem ministrorum etOfficialium, qui per hebdomadam publicis functionibus deputantur, quae in Capitulo seu exedra ad communem omnium notitiam exponuntur : quarum cui cura incumbit, Tabularius dicitur eidem Leoni. Harum meminit S. Gertrudis lib. 4. Insinuat. divinae pietat. cap. 2: Cum vero legeretur Tabula, in qua praenuntiabantur nomina earum, quae ad Matutinas erant cantaturae vel lecturae, etc. Statuta Ord. Praemonstr. dist. 2. cap. 5. de Cantore : Servitium et processiones in festis ordmare, et singula officia in Tabulis scribere. Legi autem solet haec tabula in Capitulo, antequam pronuntietur commemoratio defunctorum, ut observat Haeftenus lib. 8. Tract. 1. disq. 5. qui ad hanc rem consulendus omnino. Statuta pro Monasterio S. Leonardi Eboracensis : Et dicta Prima, ingrediantur Capitulum, puero thuribulario cum Tabula praseunte, qui ibidem leg at lectionem Martirologii, qua lecta, legal Tabulam, postea hebdomadarius dicat : Pretiosa est, etc. Vide Praecentor tabularum. Ordinarius MS. Ecclesiae Rotomagensis : Sunt etiam hebdomadarii in Tabula scripti. Charta Everardi Episcopi Ambian. ann. 1218. pro erectione Praecentoriae in eadem Ecclesia : Cantoris erit scribere Tabulam cantorum. Concilium Coloniense ann. 1260. cap. 7 : Item quod in quibusdam Ecclesiis est compertum, raro vel nunquatn per anni totius spatium lectiones et cantum divini officii in Capitulari Tabula annotari. Vide Udalricum lib. 3. Consuet. Cluniac. cap. 10. extremo, Statuta Ord. Praemonstrat. distinct. 1. cap. 5. Monasticum Anglic, torn. 3. pag. 244. 247. [Synodum Mexicanam ann. 1585. torn. 4. Concil. Hispan. pag. 406. et supra Tabellum.] INTABULABI, In tabulas officiales referri. Statuta Hospitalis S. Juliani in Anglia : Ut labor inter fratres absque murmure facilius supportetur, statuimus ac etiam ordinamus, ut fratres Sacerdotes secundum cursum suum, ad matutinas et alias horas Canonicas et Missas diversas, ut prasmiuitur, celebrandas per aliquem, qui per Magistrum ad hoc fuerit deputa<«••?,.... qui cum Intabulati fuerint, officia, ad quas fuerint Intabulati, obedienter et humiliter exequantur. 0 TABULA MORTUORUM, Mortualis liber, in quo nomina defunctorum describuntur. Invent, ann. 1420. inter Probat. torn. 2. Annal. Praemonst. col. 591 : Unum texturn argenteum et deauratum, cum Tabula mortuorum in eodern infixa. 6. TABULA, Lamina. Flodoardus lib. 3. Histor. Rem. cap. 5 : Tecta templi plumbeis cooperuit Tabulis. Tabulae cerae, in Charta ann. 1061. apud Jacobum Pe-

6

TAB

TAB
ludere ad aliquod ludum taxillorum, excepto ad scachos et ad Tabulas. Jo. Sarisberiensis lib. 1. Policrat. cap. 5 : Hinc tessera, calculus, Tabula, urio, etc. [Adde Statuta Massil. lib. 5. cap. 10. Pistqriensia lib. 5. rubr. 71. Vercellensia lib. 3. fol. 83. v°. Le Roman de Vacce MS : D'eschez sout et des Tables son compaignon mater.] Le Roman de Parise la Duchesse :

TAB

titum post Poenitentiale Theodori pag. 664. [Vide post Tabularium 6.] 7. TABULA, Genus instrument! music!, quod tenebat in manibus Cantor in Ecclesia. Amalarius lib. 3. de Diyin. Offic. cap. 16: Eorum (organorum) vice Cantor sine aliqua necessitate legendi tenet Tabulas in manibus, nt figuret illud Psalmistse: Laudent nomen ejus in choro, in tympana, et psalterio psallant ei. Infra : Tabulse, quas Cantor in manu tenet, solent fieri de osse. [Tabulse assess, quas cantores tenent in manibus, Joan.Abrine. pag. 17. Tabulse ad canendum auro et argento paratse, in Testam. ann. 837. apud Miraeum torn. 1. pag. 21. col. 1.] Vide Joannem Abrincens. de Offic. Eccl. pag. 13. [vel 17. edit. ann. 1679.] Describuntur eae Tabulae a Gaufredo de Vinosalvo in Poetria MS. quae exstat in Bibl. Thuana. 8. TABULA, Mensurse agrariae species, sic forte dicta, quod tabulae expanses formam referat, vel quod scriptis tabulis agrorum fines designarentur. Vetus Agrimensor : Habet Tabula una quadralas perticas 72. [* Viginti quatuor Tabulse perticam componunt, apud Mabill. in Museo Ital. pag. 177.] Ohronicon Novalicense de Luithprando Rege Longobard. : Qui tantse longitudinis fertur pedes habuisse, ut ad cubitum humanum metirentur. Hprum vero pedum mensura pro consuetudine inter Longobardos tenetur in metiendis arvis usque in prsssentem diem, ita ut pedes ejus inpertica fune 12. fiat.Tabula. Charta ann. 893. apud Puricellum in Basilica Ambrosiana pag. 258 : Est autem mensura ipsius terras secundum hujus temporis Geometras, perticas jugiales 7'. et Tabulas 16. Oharta Lotharii Reg.Ital. ann. 946: Estautemipsa terra per justam mensuram Tabulae tres cum ingressu et omni integritate, etc. Oharta ann. 908. in Hist. Pergamensi torn. 3. pag. 183 : Et est per mensuram Tabulas legitima 76. etc. Vetus Charta Mediolanensis apud Puccinellum in Vita S. Simpliciani pag. 110. et Ughellum torn. 4. pag. 169 : Cui obtulit intra civitalem domum suam, mensuram 22. Tabularum et dimidie, in loco, qui Theatrum dicitur, aliam in terra mala Tabularum quatuor, etc. Vetus Notitia apud Ughellum torn. 5. pag. 1538. De vinea Tabula una. Adde eumdem torn. 4. pag. 212. 608. 612. 1457. et in Appendice pag. 7. Occurrit etiam in Tabulario Capellae in Biturigibus, in Tabulario S. Theofredi in Velavis, [in Ohronico Farfensi apud Murator. torn. 2. part. 2. col. 450. et 623. in Memoriali Potestatum Regiensium apud eumd. Murator. torn. 8. col. 1175. etc.] 9. TABULA, seu Tabularum ludus, vel alearum, alveolus, in quern tesserae jaciuntur: vox veteribus nota. Jo. de Janua, ex Isidore lib. 18. cap. 60: Tabula, i. alea in qua luditur pirgis, calculis et tesseris. Tabula lusoria, Martiali lib. 14. Epigram. 17. Tabula alearis, apud Tertullianum lib. de Carne Ohristi. Tabella alearis, Oaelio Aureliano lib. 2. Ohronicon cap. 1. Tabulas lusus, Prospero de gloria Sanctor. Tabula, nude, Sidonio lib. 1. Epist. 2. lib. 5. Epist. 17. lib. 8. Ep. 12. Julius Africanus lib. 5. Hist. Apostol. : Dum ludere Tabulis et spectacuhs nan perhorrescunt, etc. Concilium Eliberitanum can. 79 : Si quis fidelis alea, id est Tabula luserit nummos, placuit eum abstineri. Metellus in Quirinalibus :
Huic ludo Tabulse Regis erat filius obvius.

Oharta ann. 1345 : Non possit, nee debeat

num Regem et Episcopum septem Tabulas macelli fuerint adjudicates in parte episcopali, etc. Jura Comitis Biterr. in Civitate Albiensi ann. 1252: Habebant in dicto festo (Natalis dominij in singiilis Tabulis merceriorum unam libram piperis pro pedagio, et in singulis Tabulis sutorum XII. denarios Raimond. et in singulis Tabulis canbiatorum u.solidos Raimond. etin singulis Tabulis carnificum omnes linguas vaccarum. Litterae ann. 1369. inter OrdiPuis aprist il as Tables et eschas joier. nat. Reg. Franc, torn. 5. pag. 312 : Conin ipsis halis facere Tabulas Vide Turnebum lib. 27. Adversar. cap. cedimus et antetabulas quatuor brassarum ampli3. [et Lobin. in Gloss, torn. 3. Hist. tudinis, casque Tabulas et antetabulas Paris.] TABLIZARE, Tabula ludere. Julianus locare et arrendare ad tempus aut temAntecessor Gonstitut. 115. cap. 439 : Ne- pora, prout eis placuerit. Ubi Tabula loque Episcopus, neque Presbyter,..., neque cum in quo merces servantur ; Antetaalius cujuscunquereligiosi consortii vel ha- bula mensam, in qua venum exponunbitus constitutus Tablizare audeat, vel so- tur, designare existimo. Haud satis scio cius ludentium fieri, vel spectator, etc. an eadem notione Testamentum GuilGraeca habent Ta6Xi£stv, Gloss. Graec. Lat:: lelmi Montis-pessulani ann. 1202. male TagXfceiv, Tablizare. Ta6Xa, Tabula. Ta6Xi- 1211. torn. 9. Spicil. Acher. pag. 162 : (7TY|?, TaSXoTOipoxoc. Glossae MSS. Reg.^: Illud vero quod statui de flocaria et TaHeffTcA, xa\ TO<r<rot, Ta p6Xta Iv of? TaSXt- bula, et molendino et tincturis, pacato £ou<nv. Aliae : IKtrirouffiv, T<x6Xj£ov<7tv. Tho- debito R. Carlson et Boneli, omnino demas Magister pag. 59. edit. Rom. : Ktf- leatur in perpetuum. 113. TABULA, Idem quod aliis Mensa, 601 XeyovTou to. ecmyjjiiva oara of? XP&VTat °' TauXcSoyTee. Sic non erat, cur emendaret Gallice Mense, Quicquid ex bonis alicuMeursius. Vide Oujacium ad Novell. jus est, et ad Tabulam, seu mensam, Justin. 123. Gloss. Fabroti ad Cedre- ejus instruendam, id est,ad vescendum, num, et Favorinum inraTTeueiv,et TOT- et ad caetera vitas commoda conducit. TO?. Habentur Pauli Silentiarii duo Epi- Chartarium Ecclesiae Auxitanae cap. 34: grammata el? Ta6X«v, seu ludum tabulae Dono Deo et B. Genitrici pagenses, quos lib. 4. Anthol. cap. 32. Epigr. 4. et 5. dedit mihi et fratribus meis Astanova Vide aliud Agathiae lib. 1. cap. 61. Epi- ut sint perpetualiter de mensa clericulogram. 1. quod multis explicat Salmasius rum. Et cap. 38 : Post mortem autem Arad Histor. Aug. pag. 468. naldi Hugonis filii revertatur ad Tabulam TABLISTA, Qui Tabulis ludit. Luxu- R. Marias, honor seu possessio, de qua rius Poe'ta, nescio quis, in Epigrammate ibi. Sic aliquando Tabula dicta est in quodam, cujus lemma est, de Tablista rebus feodalibus feodum ipsum , seu furioso, quasi tesseris imperante : quicquid ad illud pertinet. Vide Mensa. SP" Hue spectare videtur Charta ann. Consulibus sceplrum, mensis decus, arma Tablistis. 1448. ex Chartul. 23. Corb. : Le droit de TABELLARIUS, Qui frequenter ludit cum tonnelieu et forage des vins vendus et delivrez en ladite ville se diversifioit selon la tabulis. Jo. de Janua. ^ 10. TABULA, Lex apud Neapolitanos, qualite de ceulx qui estoient appelles ou sic forte primum dicta, quod descripta reputes estre de la Table de Ganelis, ou esset in tabula instar Legis Romanorum de ceulx qui n'estoient pas de ladite Tain duodecim, vel Legis Mosaicae in dua- ble.... Pour ceulx qui ne sont pas de ladite bus tabulis exaratae. Marinus Freccia Table du Ganelis que ung sestier de vin de Feudis cap. de of fie. Admirati maris: de tonnelieu, et ung sestier de vin de foIn regno (Neapolitano) non lege Rhodia rage. Qui de alicujus familia est, de maritima decernuntur, sed Tabula, quarri mensa illius esse dicitur. Vide in Mensa. Amalphitanam vacant, omnes controver* Dominium, Gall. Domaine, alias Tasies, omnes lites, et omnia maris discri- ble. Libert. Villae-novae in Ruthen. ann. mina, ea lege, ea sanctione usque ad hsec 1368. torn. 5. Ordinat. reg. Franc, pag. tempora (an. circit. 1570.) finiuntur. 396. art. 10 : Que ladicte ville et toutes sea [** Tabula Prothontina mans, dicitur in appurtenances demoura perpetuelment au Praefat. Chronic. Amalph. apud Pellicia, roy et a sa Table. Reg. 13. Corb. sign. Raccolta di varie croniche, etc. torn. 5. Habacuc ad ann. 1509. fol. 4. r°: Nous pag. 143. Prothontinus, Dignitas in re ayons par auctorite de seigneurie retenu nayali, major Comitis, minor Viceammi- en nos mains et mis a la Table et domains rati, non semel occurrit in Statut. Nea- de nostre dite eg Use et monastery de Gorpol. ann. 1282. apud Pardessus. Leg. bye, une maison, lieu et pourprins seant Maritim. torn. 5. pag. 254. Tabula Amal- audit Corbye. phitana edita est nuper in Append. 114. TABULA, inter vasa ecclesiastica, Archiv. Histor. Ital. num. 8. pag. 259. Sanctorum Reliquiis saepius ornata. Vita ann. 1844.1 S. Benedict! Anian. num. 37. saec. 4. Be111. TABULA, Mensa, Ital. Tavola, no- nedict, part. 1, pag. 206: Prater Tabulam stris Table. Albertinus Mussatus lib. 5. sacratam, in qua B. Dionysii erant relide Gestis Henrici Imp. rubr. 8. apud quise aliorumque Sanctorum plantatas , Murator. torn. 10. col. 408 : Tabulaque missus est ab alia cella ad aliam deferre; argentea magni ponderis aliisque exeniis isque secum pergens catulos detulit, Tabulam vero sacratam post aliquos dies non donavit. Occurrit alibi non semel. T 12. TABULA, Mensa, in qua prostant lotis vestibus incautus deferre nititur. Insed ut max res venales, stallum, apotheca. Bulla gressus navio properat Adriani IV. PP. ann. 1156. inter Instr. terram attigit, equumque ascendens, in torn. 6. Gall. Christ, col. 198 : Tertiam quo catulos pertulerat, Tabulam portatupartem sextarii, corde, et quintal, tertiam rus suscepit, divina hunc ultio perculit. partem omnium Tabularum, salvo in hoc Equus quidem eadem hora se in circulo jure canonicorum. Pactum inter Jacobum rotando conversus, quousque in terram Aragoniae Regem et Berengarium Maga- rueret, Tabula quoque manibus ejus elalonae Episc. ann. 1278 : Cum per compo- psa inlsssa suscipitur. Vide Tabellus, Tasitionem initam inter prssdictum domi- bulamentum 1. et Tabuletus.

TAB
115. TABULA, Calculus, Gallice Balote. Statuta Montis-regalis Collat. 1. cap. 48 : Fabgs sett Tabulse cum quibus seu de quibus fient partita, ponantur super uno discho, qui sit coram disco D. Vicarii ; et numerentur per syndicum vel judicem seu militem, et quod Tabulae seu fabas non habeant vocem nisi sint integrae. Pluries occurrit ibi. * 16. TABULA, Societas campsorum. Charta Theob. comit. ann. 1229. in Chartul. Campan. fol. 348. v° : Accipio in conductu meo et protectione mea Mathasum et Bernardum de Fuer, Durannum juvenem campsores cives Lugdunenses et omnem Tabulam Duranni de Fuer de Lugduno, cum omnibus illis, qui de dicta Tabula nundinas tneas Companies frequentant. 1 TABULA GAMBLE, Mensa argentaria, Gallice Banque; Tabula canbialoris, in Charta jam laudata in Tabula 12. Tabula campsaria, in Litteris Philippi III. Franc. Eegis ann. 1277. apud D. Secousse torn. 4. Ordinal, pag. 671. art. 8. Tabula campsons , in Charta Massil. ann. 1344. ex Schedis D. le Fournier. Tabulss nummulariorum, in Charta Agnetis Comitissae de Consuetudinibus villas S. Joannis Angeriac. ann. circiter 1050. torn. 2. Gall. Christ, novae edit. col. 468. Hinc TABULAM TENERE CAMBII, dicuntur Mensarii, seu Nummularii, vel Campsores : qui inde Graecis Tparce^Tat. Jacobus I. Eex Aragon. in Foris Oscae ann. 1247. fol. 26 : Rex potest monetam, quantamcunquevoluerit etsibiplacuerit, fabricare, et Tabulam statuere per singulas civitatesf ad quam cambiare venire teneantur omnes populi terras suss, etc. Curia generalis CatalaniEe, celebrata Ilerdae a Jacobo II. Rege Aragon. ann. 1301. MS : Item quod aliquis non teneat Tabulam cambii in aliquo loco Catalonias,nisiprius earn assecuraverit.... pro mille marchis argenti.... Et qui dictam securitatem sub dicta forma non praesliterint, non audeant tenere in sua Tabula tapits, vel alias pannos, seu storia, immo fustis dietee Tabulse sit et esse debeat sine aliqua cooperta, et ille, qui contra fecerit, tamquam falsarius puniatur. Adde Curiain actam Cervariae sub Petro III. Rege ann. 1359. Charta Philippi Regis Franc, ann. 1305. in 12. Regesto Chartophylacii Regii ch. 231 : Pour le profit de tout nostre Roiaume et de nos monnoies, nous avons ordene a faire une Table qui sera tenue en 12. ou 14. lieux solempmex en nostre demaine et de nostre Royaume, et que il soit crie que se ce n'est a nos monnoyes ou es Changeurs, qui des ores ayent nostre auctorite et nostre consentement de changer et tenir change, nus ne soit si hardis, que or ne argent, qui ne soit monnoiez de nostre coing, qui soit dedans nostre Royaume et en nostre terre, il vends ne achate jusques a tant qu'il ait este ports a nostre dite Table et mis en escrit par devers nous, etc. Adde Chartam sequentem, et vide Salmasium lib. de llsuris pag. 510. 511. 512. * 17. TABULA, Certa panni quantitas, Gall. Piece d'etoffe. Arest. ann. 1359. 23. Dec. in vol. 4. arestor. parlam. Paris. : Cum Johannes Odonis viginti duas balas pannorum de Louveriis, unam Tabulam de camelotis, viginti duos saccos lini de Alexandria ac plures alias merces in et super quodam panphilo onerasset, etc. *18. TABULA, Immunitas, privilegium. Charta ann. 1116. apud Murator. torn. 4. Antiq. Ital. med. 83vi col. 59 : Insuper

TAB

TAB

statuit, ut nulla injuria vel violencia a TABULA PEREGRINANTIUM. Vita S. se, vel a suis successor ibus, vel a suis ho- Judoci c. 3. apud Mabillonium: Quos cum interrogaret quo tenderent cursum, resminibus inferatur alicui Warstallensium, nee in castro nee in burgo, non in ripa, pondentes dixerunt se Romam pergere non in villa. Et Warstallenses de Tabula velle. Quo audito Judocus adhuc Laicus castelli annualiter solvant unum Ranuci- absque ulla dilatione baculum tantum et num, pro Tabula burgi denarium unum Tabulam manu arripiens, secutus est eos. currentis monetse. Porro hac Charta Cur autem Tabulam peregrinaturisecum conceditur Warstallensibus facultas eli- deferrent, indicat Regula Magistri cap. gendi consules, qui rempublicam re- 57 : Si vero in viam longior.em dirigatur, gant. codiculum modicum cum aliquibus lectio* 19. TABULA, Sacrarum Reliquiarum nibus de Monasterio secum portet, ut quaexpositio, quae fit super tabulam. Stat. vis hora in via repausaverit, aliquantuet Obit. MSS. eccl. Paris. :ltem in dieS. lum tamen legat : ita tamen si fuerit Firmini fit statio in capella S. Martini psalteratus. Si vero non fuerit, Tabulas a post Ave Regina. Et in magna missa fit Major e superpositas psalmis secum portet, Tabula. Infra : Item inprimis vesperis et ut ad refectionem prandii, aut ad manmissa fit Tabula pro toto festo, de funda- sionem cum applicaverit, aliquantulum tionedomini Guillelmi Grelier,cancellarii quantum occurrerit, tamen meditetur, ut Parisiensis. quotidie regulas reddat quod suurn est. Ita TABULA DICTALES. Vita S. Wolfgangi et frater, qui adhuc literas discit, Tabulas Episcopi Ratisb. cap. 18 : Ut autem ado- superpositas a Majore de Monasterio selescentes in capiendis scientist liberalis cum portet, ut si cum literato vadit, ipse notitiis forent agiliores, frequenter voluit cum se ad refectionem vel mansionem apTabulas eorum cernere dictales. Id est, plicaverit, aliquantulum tamen meditein quibus dictabant, seu componebant. tur, ut videatur cotidie consuetam reguTABUL.E AD EVANGELIA. Udalricus latn adimplere. lib. 1. Consuetud. Cluniac. cap. 12. de 1 TABULA PORTUS, Mensa publican! Coena Domini : Interea vero reconditur seu exactoris vectigalium in portubus dominicum Corpus a Sacerdote retro al- maris. Inquesta ann. 1268. ex Archive tare. Ponitur patena aurea, et patena Eccl. Massil.: Episcopus et Ecclesia Masinter scutellas aureas, et adhuc scutellsu siliensis, ambo, simul rations jurisdictiointer Tabulas argenteas, quse. factss sunt nis habebant et tenebant ad Tabulam ad Textum Evangelii. Id est quibus liber portus, in villa inferiori, duos homines Evangeliorum tegitur. Vide Tabulare 2. vel unum ad libitum, qui colligerent cum | TABULA HORARIA, Qua horae pul-hominibus villas inferioris, tune vicecomisantur. Regula Toribii Archiep. Limae, talis Massilise, redditus sive intratas portorn. 4. Cpncil. Hisp. pag. 677. col. 1 : tus dictas civitatis. Tabula maris atque Prsssidentis cura erit horariam Tabulam porfus, in'alia Charta Massil. ann. 1379. prssscribere, juxta quam prsebendarii, Rursum in alia ann. 1509. Tabula maris sacellani et reliqui Ecclesiss ministri et et rippagii dicitur. alii clerici civitatis assistent, comitabunTABULA, seu MENSA ROTUNDA, Decurtur et custodient sanctissimum Sacramen- sionis, aut hastiludii species, a certo et definite Militum numero obiri solita, tum (feria v. in Coena Domini.) . TABULJS, seu TABELL^ LEPROSORUM, qui, priusquam in arenam descenderent, quas illi quatiunt, ne ab aliquo tangan- vel etiam praeliis et velitationibus detur. Vincentius Belvac. lib. 23. cap. 165: cursis, ad mensam figura orbicularem Ante cujus curiam cum Tabellas more ta- una cibum capiebant, ne quod discrilium infirmorum tangeret, etc. men inter nobiles ex sedis praerogatiya ] TABULA MARIS. Vide Tabula portus. oriretur, indeque jurgia aut dissidia t TABULA MARMOREA, Practicis nos- emergerent. Vetus sane Gallorum institris Table de marbre, quo nomine dona- tutum : mensis enim circularibus cirtur triplex jurisdictio : Prima Comitis cumsedisse, armigerosque, eorum scuta seu Praefecti stabuli, altera Amiralli . ferentes, a tergo adstitisse ex Athenseo seu summi Praefecti rei maritimae,tertia lib. 4. Dipnosoph. recte advertit CamProtoforestarii seu supremi Praefecti rei denus; renovatum vero ab Arthuro Brisaltuariae et aquariae. Jure summee et tanniae Rege praedicant passim scriptoultimae cognitionis judicant in hac tri- res, ita ut Arturi Tabula rotunda in ore plici jurisdictione, cum judiciis interest omnium versetur, eamque sese, quae unus e Praesidibussupremi Senatus cum muro veteris Castri Vintoniae, seu Vincerto Senatorum numero. Nomen Tabu- cestriae, in Anglia, appensa conspicitur, las martnoreas sortitse sunt hae jurisdi- yulgus hominum existimet, quod jure ctiones, quod olim ibi lites dirimerent, in dubium vocat idem Camdenus, cum ubi tabula seu mensa erat marmorea. longe recentioris videatur eetatis. Vetus Vide Notas D. Secousse ad Litteras Ca- Ceremoniale MS.: Le Roy Arthus d'Anroli Regentis ann. 1359. torn. 3. Ordinal. gleterre et le Due de Lencastre ordonneReg. pag. 347. ubi probat duas olim in rent et firent la Table Ronde, et les bePalatio positas fuisse tabulas marmo- hours, lournois, et joustes, et moultes reas ; unam in area, alteram in aula d'autres chases nobles, et jugemens d'armes, dont Us ordonnereni pour juger majori. Vide Mensa. 1 TABULAE NUMMULARIORUM, Mensa, Dames et Damoiselles, Roys d'armes et argentaria. Vide supra Tabula Cambii. Heraux. Albericus ann. 1235 : Multi Flandrise Barones apud Hesdinum, ubi f TABULA OSSEJE. Vide Tabula 7. TABULA PATRONATUS. Vetus Inter- se exercebant ad Tabulam rotundam, pres Juvenalis Sat. 10. v. 57 : Honorum cruce signantur. Matthaeus Paris ann. pagina. sEnea pagina, ante imaginem 1252 : Milites exercitio militari peritiam eorum stans, eorum omnes gradus hono- suam et strenuitatem experirentur, conrum inscriptos continet: quam nunc di- stituerunt unanimiter, non ut in hastilucunt Tabulam patronatus. Forte quod dio illo, quod communiter et vulgariter ejusmodi imagines seu statuae fere sem- Torneamentum dicitur, sed potius in illo per a clientibus flerent ac dedicarentur, ludo militari, qui Mensa Rotunda dicitur, qui in tabulis aeneis subditis patrono- vires suas attentarent. Vide reliqua in rum honores ac Magistratus gestos des- Jocari. Th. Walsingh. in Edw. I. ann. cribere solebant,quod docent Inscriptio- 1280. et Nic. Trivettus ann. 1279: Illustris miles Rogerus de Mortuomari apud nes veteres.

8

TAB
MS.: Statuimus, quod officialis scilicet unusquisque teneat Tabulam per 30. dies de anno in annum, et ad inlroitum assecuret, quod faciat jus conquerentibus, et eo tenente Tabulam , sit suspensus de officio. Prima curia generalis Bareinonensis Jacobi II. Regis Arag. ann. 1291. MS.: Et ad introitum officialis quod assecuret ipse facere jus conquerentibus, et in fine cum exierit de officio, teneat Tabulam per 30. dies. Secunda Curia ejusdem Jacobi ann. 1299 : Quern ad hoc ordinavimus tenere Tabulam per 30. dies, qui incipiat prima die Januarii quolibet anno, secundum quod in Ordinationibus hujus Curise continetur. Cap. seq.: Et omnes officiales dictorum officialium exeant quolibet anno prima die Januarii, et teneant Tabulam per 30. dies, juxta ordinationes curiarum. Et quod nos eligamus de prassenti etpostea quolibet anno prima die Januarii quemdam jurisperitum idoneum et sine 'suspicione in capite cujuslibet Vicanarum vel Bajulariarum, qui faciat inquisitionem contra officiales ipsius Vicarise vel Bajulise. Et procedente inquisitione, aliquis officialis non possit redire, vel uti officio, quousque inquisitio ipsa sit terminala, sine placito et solennitate placiti, et absque figura judicii, et facta salisfactione super damnis datis, antequam nos, vel aliquis pro nobis inde aliquid habeamus. Adde Curiam generalem Ilerdaa celebratam ab eodem Rege ann. 1301. cap. 1. et 2. Curiam celebratam in villa Montisalbi ab Alfonso Rege ann. 1333. in qua idem praecipitur pro Notariis, scribanias tenentibus, etc. et Curiam celebratam Cervarise sub Petro Rege ann. 1359. in qua pro 30. diebus, 50. statuuntur. * AD TABELLULAM COMEDEBE, Prenitentise genus in monasteriis. Stat. MSS. monial. Congregat. Casalis Bened. cap. 25 : Pour faultes qui concernent le service divin,... elles satisferont par prostrations au chceur devant la communaute, ou mangeront a terre en refeclair au pain et a I'eau, ou seront a la misericorde, qui est que quant elles seront ainsi a la Tablette au. meilleu du refectoir, elles n'auront sinon ce que la superieure leur envoyera de misericorde en pitance, oultre le pain et le vin. *TABULACGIUM, Ital. Tavolaccio, Scuti species, parma, clypeus. Stat. antiq. Florent. lib. 3. cap. 156. ex Cod. reg. 4621: Quilibet in civitate, burgis et suburgis Florentise debeat in sua propria vel conductu apoteca, pro trahendo et capiendo tales malefactores (habere) unam targiam, scutum vel Tabulaccium pictum. Vide Targa. * TABULAGIUM, Praestatio pro Tabula, seu jure habendi mensam in foris et nundinis, in qua prostent res venales, idem quoAStallagium. Charta ann. 1318. in Reg. 66. Chartoph, reg. ch. 441: Nundinantes... pro qualibet tabula quam tenebunt, dent pro Tabulagio quatuor denarios Turonenses. Vide Tabula 12. et infra Taulagium. f 1. TABDLAMENTUM, Stylobata, Gallis Pie-d'estal, olim Entablement. Inventarium Ecclesias Noviom. MS. ann. 1419 : Item quaedam tabula argentea deaurata, sedens super Tabulamentum esmaillatum, in qua tabula sunt plures reliquiae, clauditurque et aperitur. Inventar. S. CapellaB Paris, ann. 1376. ex Bibl. Reg.: Item caput S. Symeonis argenti deaurati in factione hominis antiqui, situatum desuper unum Entablement Gallice. Vide supra Tabula 14. 2. TABULAMENTUM, Sepimentum,

TAB
cancellus, Sp^axto?. Scholiastes Aristophanis ad equites : Tou; Spu^axrou?, Ta vuv TauXtifia-ra xaXoO|i.eva. Idem ad Vespas : Toe TauXt6(iaTa TOO StxaffTrjptou. Tai5XWTOV, seu Tabularium, eadem notione dici observat Suidas, in 5puq>axToi. 1. TABULARE, Tabulas, prseparare, prosternere, Ugutioni. [Ta,bulas parare, prosternere, Johanni de Janua ; Tabler, in Glossis Lat. Gall. Sangerman. nostris hodie Plancheier, Contabulare, tabulis compingere. Berntenii Chronicon Marienrod. apud Leibnitium torn. 2. Scriptor. Brunsyic. pag. 447 : Ambitum nostrum superius Tabulavit. Hac notione Tabulatus dixit Plinius lib. 2. Epist. 17. Vide Vossium de Vitiis serm. lib. 4. cap. 27J * 2. TABULARE, Libros tabulis seu asseribus compingere. Stat synod, eccl. Castr. ann. 1358. part. 2. cap. 2. ex God. reg. 1592. A : Rectores ecclesiarum faciant ligari libros ecclesiarum suarum et Tabular i, qui ligatura indiguerint. * 3. TABULARE, [Manifestare; exire. T^yri-p "1 TABULARIA. Charta Rogerii Regis Sicilise ann. M. 6652. pro Ecclesia Panormitana apud Rocchum Pirrum torn. 1. pag. 112. et 147 : Donamus prsedictse Ecclesise Tabulariam felicis urbis Panormi, eis potestatem concedentes, ut ipse venerabilis Archiepiscopus et successores ejus nunc et in perpetuum habeant licentiam et perpetuam dominationem concedendi earn Clericis prsedictse Ecclesias, etc. Ubi Pirrus Tabulariam, facultatem tabelliones instituendi interpretatur.Vide Tabularii 2. * Tabulaire appellatur apud moniales ilia, quae seriem officialium, per hebdomadam publicis functionibus deputatarum, in tabula describit. Stat. MSS. monial. Congregat. Casalis Bened. cap. 16. quod inscribitur De la Tabulaire : Ordonnons qu'il y aura une sceur deputee pour toute I'annee pour faire la table du chapitre, en laquelle table elle marquera let soeurs qui devront dire les lecons a matines, les versets, les respons, les Alleluia... 11 faudra que la maitresse des novices lui bailie par memoire les noms des filles qu'elle voudra faire chanter versets, respons ou aultre chose a l'e"glise, afin qu'il n'y ait confusion ; car la maitresse en pourroit instruire aucunes, et la Tabulaire en marqueroit d'autres en ladite table. Vide Tabulae officiales. TABULARIA LEX, Conditio, qua? adhibetur in manumissione per Tabulas, seu libertorum Tabulariorum. Tradit. Fuldenses lib. 2. trad. 143. ann. 825: Decernens, ut lege Tabularia unaquseque de vobis per singulos annos duos denarios argenti solvat. 1. TABULARII, Servi per tabulas, seu per instrumenta chartarum manumissi. Quomodo vero, et quo ritu per tabulas manumitterentur servi, refert Lex Ripuar. tit. 58. 11: Hoc etiam jubemus, ut qualiscumque Francus, Ripuarius, seu Tabularius servum suum pro anim.se. sua? remedio, seu pro pretio secundum legem Romanam libertare voluerit, et in Ecclesia eorum Presbyteris, Diaconibus, seu cuncto Clero et plebe in manu Episcopi servum cum tabulis tradat, et Episcopus Archidiaconum jubeat, ut ei tabulas secundum Legem Romanam, qua Ecclesia vivit, scribere faciat, et tarn ipse, quam omnis procreatio ejus liberi permaneant, et sub- tuitione Ecclesise consist ant, vel omnem reditum status, aut servitium Tabularii eorum Ecclesise reddant. In Capitul. Caroli M. lib. 5. cap. 128. [** 199.]

Kelingworthe ludum militarem, quern vacant Rotundam Tabulam, 100. Militum, ac tot Dominarum constituit, ad quam pro armorum exercitio de diver sis regnis confluxit Militia multa ninus. Historia Prioratus de Wigmore in Anglia, de epdem Rogero : Iste Rogerus... primo insigniis Militaribus sublimatus, centum Milites et tot Dominas ad hastiludia de Kenillworlh, expensis suis sumptuosis, per tres dies solemniter ordinata et tenta, qualia in Anglia tarn solemnia prius visa non fuerant, secum adduxit et Rotundam Tabulam ibi incoepit, et quarto, die Leonem aureum, triumphi signum sibi adjudicatum, dictam comitivam suisque expensis ad Warvik adduxit. Idem Walsingham. ann. 1844 : Rex Eduardus fecit convocari artifices ad castrum de Windesore, et cospit sedificare domum, quse Rotunda Tabula vocarelur. Habuit autem ejus area a centra ad circumferentiam, per semidiametrum centum pedes, et sic diametrum 200. pedum erat. Chronica Aulae Regiae cap. 7 : Accesserunt ad Regem quidam juvenes Raronum filii plus levitate quam strenuitate moti dicentes: Dpmine Rex, per torneamenta et hastiludia... vestra diffundetur gloria,..., edicite itaque Tabulam Rotundam, Regis Artusii • curiam, et gloriam ex hac reportabitis perpetuis temporibus memorandum. Jo. de Condato MS.:
S'en faisoient grands esbanois Tables reondes, et touraois.

Cridar Taula redonda, apud Raimundum Montanerium in Chron. Reg. Araon. cap. 179. Taules redones, apud sumem cap. 166. et in Ohronico Petri Regis Aragon. lib. 2. cap. 10. lib. 3. cap. 23. Quemadmodum Torneamenta variis Pontiflcum et Principum Sanctionibus interdicta constat, ita et Mensas Rotundas, seu Monomachias ludicras, quas Justas vocabant, prohibuit Clemens V. PP. quod ex iis nonnunquam caedes, et pericula non mediocria emergerent, quod satis superque testatur Matth. Paris loco citato, ubi Hernaldum Montiniacum, strenuissimum Militem, a Rogero Lemburnq, non sine veteris odii suspicione, in ilia Mensa Rotunda, caesum narrat. Sic autem Clemens in Bulla sua, cujus in voce Torneamentum meminimus: Quinetiam in faciendis justis praedlctis, quse Tabulse Rotundse in aliquibus partibus vulgariter nuncupantur, eadem damna et pericula imminent, quse in Torneamentis prsedictis, idcirco certa causa idem jus statuendum existit. P Complura opuscula de Tabula rotunda, partim edita, partim inedita, recenset Bibliotheca des Romans pag. 174.] * TABULA SICCA, Ludus aleatorius, Gall. Breland. Arest. ann. 1371. 29. Nov. in vol. 6. arestor. par lam. Paris.: Emolumentum ex sicca Tabula seu ludo ad belencum proveniens, ordinavimus converti insolutionem reddituum ad vitam... prgsfatis rentariis sen reddituariis... debitorum. Lit. remiss, ann. 1382. in Reg. 121. Chartoph. reg. ch. 309. bis: Pierre Damaulx executeur de justice, qui avoit pris a cense la secque Table, brelengh et jeu de dees de la ville de Tournay, etc. Vide Tabula 9. TABULAM TENERE dicebatur apud Catalanos, Vicarius, seu Judex, qui post exactum officium, eo in loco, ubi illud exercuerat, statis diebus morabatur, quo de se conquerentibus coram alio judice a Principe delegate responderet. Curia generalis Alphonsi II. Regis Aragon. in Montisono celebrata ann. 1293.

f

TAB
et in Lege Longob. lib. 3. tit. 5. § 1. [co Carol. M. 12.] ponuntur inter tributaries Ecclesiarum, id est, qui censum Ecclesiis debebant, hac conditione manumissi in Ecclesia, et sub onere alicujus servitii. Sed et si absque liberis decederent, nullum alium nisi Ecclesiam relinquebant haeredem, ut est in eadem Lege Ripuar. | 4. V. Manumissio. 2. TABULARII, Qui tabulas publicas civitatum, et rei vectigalis rationes tractant, ita appellati ex Lege Valentis Imp. cum antea Numerarii dicerentur, Jeg. 9. Cod. Th. de Numerar. (8, 1.) Nee multo post Tabularii duo in singulis provinciis a Theodosio statuti quorum alter fiscalis arcae ratiocinia, alter largitionales titulos curaret, leg. 12. eod. tit. etleg. 30. de Susceptorib. (12, 6.) De •ejusmodi Tabulariis est praeterea tit. in Cod. Theod. ubi multa Jacobus Gothofredus, et alii. De iis etiam agitur in Edicto Theoderici Regis § 126 : Nullus post hsec curialium, siv& Tabulariorum, aut susceptorum, in Ecclesia residens pictacia delegationis emittat; sed si quern fisco debitorem novit, exponat eum extra Ecclesiam constitutes, etc. [Tabularius in tributis, apud Sidonium lib. 4. Epist. 11.] S3S* Eodem Tabularii nomine designatus qui res Ecclesiarum administrabat, apud Gregorium M. lib. 11. Epist. 49. ad Job. Episc. Panorm.: Tabularium autem una cum consensu seniorum et cleri memineris ordinandum, qui annis singulis ad amputandam fraudis suspicionem solemniter suas debeat rationes expenere. 1. TABULARIUM, Offlcina. Concilium Palentinum ann. 1388. cap. 5 : Permittimus (Judaeis) habere operatoria, tentoria, Tabularia seu boticas, etc. * Idem quod Schoppa, Gall. Echoppe, alias Tablier. Libert. Petraeassis. ann. 1341. in Reg. 74. Chartoph. reg. ch.647: Item quod omnes habitantes hospitia seu ayrilia in garlanda seu ctrcuitu platess dictss ba$titse, possint sedificare cohopertas impune et facere Tabularia, et ea conducere cuicumque ad eorum libitam voluntatem. Occurrit praeterea in Lit. ann. 1388. torn. 8. Ordinat. reg. Franc, pag. 284. art. 6. Charta ann. 1474. inter Probat, torn. 3. Hist. Nem. pag. 325. col. 1: Certaine cense montant xviij. deniers Tournois, ou environ, a nous deue sur ladite loge ou aucuns petiz Tabliers estans a I'entour d'icelle, esquelz se vendoient aux, oignons et autres herbages; lesquelz petiz Tabliers appartenoient a aucuns particuliers de ladite ville. Ung Tablier «ssis en la place de Nismes, in Chron. ejusd. urbis ibid. pag. 3. col. 2. Lit. remiss, ann. 1460. ex Reg. 190. ch. 57: Icellui Peyroton s'en ala a la porte de la maison du suppliant, et illecques demoura aucunement en soy soustenant « ung Tablier. Vide infra Tabularius 2. T 2. TABULARIUM, f. Ambo, suggestum, tabulatum, vel exedra. Statutum Capituli B. M. Podiensis ann. 1386: Statuimus quod nullus descendat Tabularium, donee presbyter dixerit totam orationem seu complendam Missas. 1 3. TABULARIUM, Locus ubi sedet Notarius, et acta ab ipso scripta servantur, Gallice Etude de Notaire. Consuetudines Tolosanae MSS. fol. 34 : Notarii nostri domus communis Tholosss in sitis personaliter non sedent Tabulariis, nee suo offtcio personaliter deserviunt. Vul-gare est hodie eo significatu. Tablier, in Litteris Carpli V. Reg. Fr. ann. 1370. torn. 5. Ordinat. pag. 352: Aucuns de VIII

TAB

9

noz genz ou officiers ont tenus et encores hominum;... voluerunt quod quilibet postiennent certains Tabliers en la ville de sit habere et tenere in fronteria sua Thoulouse, qui oncques ne furent mis en Tabularium fusteum trium palmorum in recette, ne aucune mention n'en est faitte latitudine, et in allitudine palmorum es comptes de la recepte de Thoulouse; duorum et dimidii. Pluries ibi. * 3. TABULARIUS, Inscript. vett. Joan. lesquelz Tabliers Us ont bailie a ferme, et en ont receu et recoivent tres grans emo- Vignol. pag. 302 : Dus MANIB. M. TRElumens. BELLIO ARGOLIGO TABULARIO VIATO» Tablier, eadem acceptione, in Lit. RUM QU^ESTORIORUM AB ^ERARIO, etc. remiss, ann. 1454. ex Reg. 187. Char- Ubi Vignolius : Qui tabulas expensatoph. reg. ch. 222: Les supplians com- rum conficiebat, dum Qusestores iter mencerent a s'en partir d'illec pour eulx facerent. Vide Tabularii 2. * 4. TABULARIUS, Notarius, scriba. en aler en ttng Tablier ou ouvrouer d'escripture,... oil avoient acoustume escrire Vide supra Tabellio. 1 TABULATA, f. ^dicula tabulis comet exercer fait de pratique. Pro officio notarii, ut et vox Gallica Tablier, usur- pacta, vel in qua plures sunt tabulae patur. Charta ann. 1316. in Reg. 54. fol. usibus rusticae domus destinatse. Testa23. r°: Item Stephana de Cossaco clerico mentum ann. 15. Pippini Regis, torn. 2. concessit Tabularium seu offlcium tabel- Annal. Benedict, pag. 708 : Circa curtem lionatiis. Lit. Phil. VI. ann. 1331. torn. stabulum, Tabulata, torbaces vel alia 2. Ordinat. reg. Franc, pag. 66 : Comme hospitalia, vel cellaria, et quidquid ad nous... aions voulu et ordene que touz les ipsam curtem pertinet... Item ad Vicum. seaus, escriptures et Tabliers de nostre curtem meam cum Tabulata, cum bareca, royaume, tant de faiz de contraus, comme cum omnibus quse ad ipsam curtdm pertid'esploiz de justice,... soient mis en nostre nent. Pluries occurrit ibi. * Idem potius quod supra Tabulamain et retenuz a nostre demaine, etc. rium 8. | 4. TABULARIUM, Numerus redituum 1. TABULATUM, Quaevis tabula. Valein tabula scriptus, in Glossulis apud Mabillon. torn. 2. Operum posthum. rianus Cemeliensis Homil. 20 : Requiramus, cujus sit vitium, quod tenui Tabupag. 23. late | 5. TABULARIUM, Xoyicnrifjpiov, in Glos- hominis vita committitur, et dubiis sis Latino-Gr. Locus vel schola ratioci- casibus incerta tentantur. [Codex Theod. lib. 11. tit. 16. leg. 15 : Materiam, lignum natorum. 1 6. TABULARIUM, Tablier, in Glossis atque Tabulata exceptorum virorum paLat. Gall. Sangerm. Tabularium ad lu- trimonia non praebeant. Et leg. 18. eod. dum tabularum, in Constitut. Frederici tit.: Non eonferendis Tabulates obnoxia, Regis Siciliae cap. 81. Tabularium de non lignis, indultam quoque materiem ebore, in Computo ann. 1333. et seqq. sub eadem exceptions humerabit. Matetorn. 2. Hist. Dalphin. pag. 277. vel^ Ta- riam trabes, Lignum, unde hastilia flunt bulerium, ut habetur in MS. 01. V. Lan- et sagittse, Tabulata, tabulas seu assecelot. Haud scio an eadem notione legi- res interpretatur Gothofredus.] 2. TABULATUM, Abacus, alveolus, seu tur in Inventario ann. 1379. inter Schedas ejusd.: Item tres alie tabule de sapo tabula lusoria. Saxo Graminaticus lib. cum quatuor Tabulariis. Tabulae fulcrum 14 : Calculorum ludum poposcit, gloriatus intelligi potest; nisi idem sit quod mox se cjus apprime peritum... sed cum Tabulata non suppeterent, ne lusui quidem Tabularius. Vide Tabulatum 2. * 7. TABULARIUM, Conventus, ut vi- vacatum est. [Vide Tabularium 6.] * 3. TABULATUM, Idem fortassis quod detur; forte a loco ubi habebatur, Tabulario scilicet forensi, sic nuncupatus. Tabula3. Orbiculus, clayus,in vestibus; nisi sit pro Effigies, imago. Acta S. Vidimus pariag. de villa Montisfalc. in Vallavia ann. 1405. ex Reg. 161. Char- Etheld. torn. 4. Jun. pag. 529. col. 2: Intoph. reg. ch. 104: Apud Montemfalco- signem quoque purpuram, aurifnso unnem in Tabulario extraordinario curias dique cinctam, fecit; et per partes, auro regiae ipsius loci, et corom venerabili et et gemmis pretiosis mirifico opere, velut discreto mro magistro Johanne Alierii de Tabulatis, adornavit. TABULATUM MURORUM, nostris EnTensano, clerico honoris domini nostri tablement. Charta Philippi Pulchri Reregis, etc. * 8. TABULARIUM, Stabulum, Gall. gis Franc, ann. 1299. pro Pariagio oppidi Stable. Libert, de Gleolla ann. 1350. in Sarlatensis in Regesto ejusdem Regis ex Reg. 81. Chartoph. reg. ch. 124 : Dicti Tabulario Regio n. 6 : Poterunt.... juxta consules...habeant potestatem cognoscendi muros villas praedictas domos ipsas jam de viis publicis,... asdificiis et Tabulariis factas, vel incceptas, vel faciendas extolbestalinis. lere, et alias facere usque ad Tabulatum 1 TABULARIUM CER.E, Massa, ut con- dictorum murorum, et non ultra. Vide in jecto, cerea, Gall. Pain de cire. Historia Materia. * Alias Entablissement. Charta ann. Monast. Beccensis MS. pag. 572. num. 17: Sed etiam dimidium Tabularium 1334. in Reg. 66. Chartoph. reg. ch. cerae, quod monachi Beccenses de Longo- 1461 : Jehan Cornu abati les Enlablislio reddebant illi annuatim de recogni- semens des murs le roy, et en pava ses tions decimss. Supra Tabula cerae. Vide viviers et fosse,-!. Parietis corona, supercilium, muri fastigium, vulgo ChaTabula 6. et Talentum 1. 11. TABULARIUS, Tabula qua ferunt peron. 1. TABULATUS, Instar tabulae planus. cibos in refectoriis monachorum, quibusdam laulier, aliis Tablette. Inyenta- Vita S. Aidoni Episc. Fern, in Hibernia num. 15 : Vir quidam in Britannia Tarium ann. 1341. ex Archivo S. Victoris Massil.: Unam tinam, 2. mensas et 4. bulatam habens faciem, id est, sine Tabularios, item 1. inbucum, etc. Vide oculis et naribus ex utero natus, etc. Tabularii. [Eadem fere occurrunt in Vita S. Char* 2. TABULARIUS, Idem quod supra taci Episc. torn. 3. Maii pag. 381. Tabularium 1. Stat. ann. 1270. inter Pro- num. 16.1 bat, torn. 1. Hist. Nem. pag. 93. col. 2 : T 2. TABULATUS LAPIDEUS, PavimenConstituti per curiam domini regis ad tum. Andreas Floriac. in Vita MS. S. laxandum et reformandum tabulas minus Gauzlini Archiep. Bituric. lib. 1 : Noampliatas et Tabularios hominum hujus vumvicum etiam lapideo Tabulatu fabricivitatis existentes in fronteriis ipsorum cavit ecclesiam. Hinc

2

io

TAB

TAB

TAG
cum baculis retortis ad terrendum inimicos. * TABUSSARE, ut supra Tabollare, Strepitum facere crebris ictibus aliquid percutiendo, nostris alias Tabuster. Lit. remiss, ann. 1383. in Reg. 124. Chartoph. reg. ch. 124 : Pervenit quod Ymbertus de Bliez archidiaconus Belsisein ecclesia Aurelianensi ludendo ad pilam in subut" biis civitatis Aurelianensis in vico S. Aniani, ad portam domus Margotae la Fromenline venit et ad earn fortiter Tabussavit, fortiter proclamando et ipsam domum intravit. Alise ann. 1410. in Reg. 165. ch. 126 : Celui qui ainsi Tabustoit laditte cloche, etc. Occurrit apud Rabelais, torn. 1. pag. 35. Hinc Tabuter a Tabust, Rixa, jurgium. Lit. remiss, ann. 1478. in Reg. 205. ch. 17 : Lesquelx compaignons se Tabutoient fort ensemble, a I'occasion duquel Tabust, etc. Alias ann. 1457. in Reg. 187. ch. 174 : Le suppliant dit a son nepveu, je vous prie qu'il n'y ait point de noise ne de Tabust. De quovis strepitu Tabut dixerunt nostri. Lit. remiss, ann. 1400. in Reg. 155. ch. 169 : Sans qu'icellui Simon veist cheoir ledit Jehan, ne le oy crier, pour ce que ladite charrete estoit couverte et pour le grant Tabut d'icelle. Vide Tabustellus. ] TABUSTELLUS, Certa campanae pulsatio, ac fortassis ilia qua altero duntaxat latere pulsatur, Gall. Tintement. Statuta MSS. Eccl. Lugdun. : Clerici de terra ad Matutinas sive ad omnes alias Horas diei conveniant simul in unum locum eisdem prseparatum, scilicet in capella B. Photini, dum Tabustellus sonat, vel retornus cujuscumque Horas, vel classus in festivis diebus. j 1. TAG, Idem, ut puto, quod Taxa, Impositio, Angl. Tax, Gall. Taxe. Formulare Anglican. Th. Madox pag. 188 : Ego Willelmus Patric. dedi... Ormo filio' Willelmi, pro humagio et servitio suo masuagium.... liberum et quietum de Tac et de tol et de stallagio. Vide Tacus et Theam. 12. TAC, Morbi genus seu febris pestifera qua ceu repentino ictu (unde nomen) Parisienses percutiebantur sub ann. 1411. vel 1414. Miracula MSS. Urbani V. PP. ex Tabul. S. Victoria Massil. : Graviter patiens infirmitatern pestilentialem et habens per totum corpus suum lo Tac, quod signum dicebatur esse mortale. Pluries occurrit ibidem. Chron. vet. Gallicum: En Mars audit an (1414.) conimenca a Paris une maladie populaire qu'on nomoit le Tac ou le Horion, qui dura trois semaines ou plus, et plus de cent mille personnes en furent atteinte, mais nul n'en mouroit. * Lit. remiss, ann. 1415. in Reg. 108. Chartoph. reg. ch. 324 : Dictus Jacobus vulneratus, bocio carbunculo et quodam alio morbo, le Tac nuncupate, tactus fuit. 1 TACCA, Patera, Gall. Tasse, Ital. Tazza. Literae ann. 1429 : Vasa aurea et argentea, sicut sunt Taccss, etc. Forte legendum est ut mox Tacea. * TACCULINUM, Ital. Taccolino, Acad. Cruse. : Spezie di panno rozzo, e grossolano. Copertas Tacculini, in Invent, ann. 1230. apud 01. V. Garamp. in Dissert. 7. ad Hist. B. Chiarae pag. 231. Vide Tacolinum. TACGUNATUS. Caesarius Heisterbachensis lib. 12. cap. 20 : Calceos sibi novos, et bene Taccunalos fieri petivit. Alii codd. habent Tacciniatos. [Italis Tacconare est Galceos reiicere, resarcire. Vide Tacones.] TACEA, Patera, crater, nostris Tasse.

1 TABULATUS, pro Pavimento stratus. rum, Ital. Tavola. Stat. Ast. collat. 2. Chronicon Eomualdi II. Archiep. Sa- cap. 3. pag. 12. v°: Potestas Asten. pro se lern. torn. 7. Murator. col. 194: Panormi et judicibus, militib usque et aliis de fapalatium satis pulchrum jussit aedificari, milia sua teneatur ponere ad unum Tain quo fecit capellam miro lapide Ta- bulum boni campsoris de suo feudp libras bulatam. Italis Tavolato proprie est ta- cc. Asten ..... quae ..... remaneant in depobulis seu axibus structus, nostris Plan- sito penes dictum cambiatorem seu Tabucheie. lum pro satisfaciendo communi. Vide 1 TABULERIA, f. Linearis adumbra- Tabulum. tio rei alicujus faciendse in tabulis deTABUR, THABUR, Tympanum belliscripta, Gallis Dessein. Statuta Montis- cum notissimum, vulgo Tambour, olim regalis pag. 251: Item statutum est, quod Tabour, vel Tabur, aut Tabor, ex Arabico eligantur sex homines, qui faciant Ta- Al-Tambor: nam Saracenorum primitus bulerias ad divisionem dictse aquas et fuit, uti pluribus docuimus ad Joinvilsecundum quod divisa fuerit, valeat et lam pag. 61. Vide praeterea Leonem in teneat. Tactic, cap. 18. 1 110. 142. cap. 20. 2 76. T 1. TABULERIUM. Speculum, ut vi- pGlossar. Lat. Gall. ann. 1352. ex Cod. detur, Gall. Miroir. Chronicon Estense reg. 4129 : Timpanum, Tabur.] Radulfus ad ann. 1345. apud Murator. torn. 15. de Diceto ann. 1191 : Juxta sonum illius col. 424 : Prsesentari fecit Delphino tres instrument , quod Ripatoribus vocatur destrerios coopertos scarlato et uxori ejus Tabur, subito cercelld qussdam alarum unum Tabulerium argenti aurati et crys- remigio perniciter evolavit. Ubi Mattalli. thseus Paris habet Thabur. [Mittimus ' 1 2. TABULERIUM, Umbella, seu Um- vobis unum Tabur, in Chronico Danduli braculum, ni fallor, Gall. Ecran. Com- apud Muratorium torn. 12. col. 513.] putus ann. 1333. torn. 2. Hist. Dalph. TAMBURES. Epistola Arnold! Archiep. pag. 282 : Item pro tabulis ad faciendum Narbon. de Victoria relata contra Mauunum duaczatorium pro domino, Dalphina ros Hisp. ann. 1212. apud Ughellum torn. et duo Tabuleria ad opponendum igni 1. part. 1. pag. 190: Personantibus igitur cum pedibus et clavis necessariis ibidem, valide instrumentis Maurorum, quss Hispani appellant Tambures, figunt gressus XLvni. sol. 1 TABULETA. Vide Tabula 2. Saraceni, etc. | TABULETUS, Tabellula, eadem no- TABURGIUM, TABURCINUM. Henricus tione -qua Tabula 14. Inventar. S. Ca- Huntindon. lib. 7. Histor. : Equi nampellse Paris, ann. 1376. ex Bibl. Beg. : que insolitum non ferentes clamorem, et Item quidam Tabuleti argenti deaurati buccinarum clangorem, et ictus Taburcioclaudentes et firmantes cum cherneriis rum, calcaribus non obtemperabant. Ubi ornati de minula perreria et de perils. Matth. Paris ann. 1097. habet TaburciInventar. aliud Gallicum : Item uns Ta- norum. bleaux d'argent dore fermans a charnie| TAMBORINUM. Annales Mediolan. res, ou il y a plusieurs reliques, aornee de ad ann. 1381. apud Murator. torn. 16. ynenue prierrerie et de pelles. col. 795 : Conduct fecit publice quernTABULINUM. Vide Hyginum de Cas- dam fratrem Ordinis Minorum per civitrametatione pag. 3.11. [et Apuleium in tatem Mediolani cum Tamborino prieceFloridis cap. 22.] dente. * TABULLA. [Ut Tabula : « Ante 1 TAMBURIUM. Memoriale Potestatum quos est eciam Tabulla cristallina. » Regiens. ad ann. 1218. apud Murator. (Inv. Card. Barbo ex transcript. Miintz, torn. 8. col. 1098: Saraceni in civitate cum cimbalis, tubis, Tamburiis et vocibus exul1457.)] 1 TABULLERIUS, Tabula lusoria, Ital. tantes laudabant Deum eorum. Vide GlosTavoliere, Gall. Tablier, Echiquier. Sta- sar. med. Gra3cit. Append, col. 81. voce tuta Civitatis Astae cap. 1. de ludo taxillorum : Qui dictos taxillos vel raianetas TAMBURRUM. Castelli ChTonicon vel Tabullerios prssstant, etc. Vide supra Bergom. ad ann. 1399. apud Murator. in Tabularium 6. torn. 16. col. 917 : Conducta fuit ad lupa1 TABULUM, 'Ixpcov, in Glossis Lat. nar seu ad bordellum cum Tamburris et Gr. Tabula, Tabulatum. Glossae Graec. barteriis dicti domini Potestatis. Lat. : 'Ixpeov, Tabulum, Tignus. Statuta TAMBURLUM. Sanutus lib. 2. part. 4. Vercell. lib. 3. fol. 55. verso : Et quod cap. 22 : Qui sciant nacharas pulsare, totam pecuniam quam recipiet pro Com- tympana, et Tamburla. Le Roman du muni sibi darifacietad dictum Tabulum, Renard MS. : et totum id, quod solvet, solvere debeat Li avoit pendu un bacin, super ipsum Tabulum in eadem pecunia, Dont on fait aux annes paor quam recipiet. Hie mensam intelligit, Nul pares tail les li Tabor. seu abacum nummulariorum ; mensam vero sarcinatoris in Statutis Astens. [Le Roman de chastie Musart MS. : Collat. 7. cap. 5 : Et hoc faciant fsartoQui veil en la marine res) antequam incidant (pannum) ad Faire Tabor soner, etc.] Tabulum suum vel alibi. [« Hac ultima notione nostris alias Taulier et Estau- [Le Roman d'Aubery MS. : lie, nunc Etabli. Lit. remiss, ann. 1415. Sonnent cil cor, et mains Tabour noisa. in Reg. 169. Chartoph. reg. ch. 54 : Le Le Roman de Kanor MS. : suppliant cousturier du lieu de Meset, qui estoit sur son Taulier ou Estaulie, Oist cors et araines sonner, etc.\ Taburset timbres tentir et freseler.] * 1. TABULUS, Stylobata, Gall. Pied'estal. Testam. Guill. de Meled. ar- Le Roman d'Alixandres MS. : chiep. Senon. ann. 1376. in Reg. 108. Ces menuiaus sonner, et ces labours tentir. Chartoph. reg. ch. 338 : Item corpus Tabulorum, super quos dicta crux infixa Qua vero ratione pulsarentur aut perexistit, et plures reliquiss plurimorum cuterentur ejusmodi a Saracenis Tamsanctorum in eisdem, et sunt armatizati burla, docet Auctor MS. Hist. Excidii circumquaque ad arma nostra. Vide Ta- Acconis ann. 1291. ubi de Saracenis : Voces emittebant terribiles, ut mons est bulamentum 1. * 2. TABULUS, Mensa nummulario- eorum, maximaque perculientes tympana

TAG
Occurrit in Consultatione post Observantias Regni Aragon. pag. 43. v. [in Instrumentis Gall. Christ, novae edit, torn. 1. pag. 70. col. 2. in Libro nigro Scaccarii pag. 673. etc.] 1TACELLUS, Idem quod infra Tassellus. Testamentum Guigonis Episc. Casin. ann. 1345. apud Marten, torn. 1. Ampl. Collect, col. 1458 : Insuper volo et mando, dispono et ordino cappam cum historiis et imaginibus et Tacello argenti munitam et complelam. T TAGETA, Crater, patera, Gall. Tasse, Hispan. Taca. Leges Palatinae Jacpbi II. Eegis Majoric. torn. 3. SS. Junii pag. nx : In Tacetis non tamen deauratis bibant. Vide Tacea. |l.TAGHA,Agri limes, signum flnium, forte a Germanicp Teeken, Signum, -ut habet Vossius lib. 2. de Vitiis serm. cap. 18. 12. TACHA, Macula, labes, Gall. Tache. Statuta Massil. lib. 1. cap. 36. §1: Tachas et malefacturas et alia vitia et corruptiones ipsorum pannorum, etc. * Glossar. Provinc. Lat. ex Cod. reg. 7657 : Taca, Prov. macula. 1 TACHA CORIORUM uni obolo census obnoxia dicitur in Privilegio Leduini Abb. ann. 1036. e Chartulario V. S. Vedasti Atrebat. pag. 243. Vide Tachia coriorum et Tacra. * 3. TACHA, idem quod Tasca 2. Praestatio agraria. Reg. 138. Chartoph. reg. ch. 287 : Anno Domini 1360. die 26. Sept. acquisivit dictum capitulum (Narbonense) a Petro Conilhi omnia jura sibi competentia in et super guodam cavalherio, sito in termino de Laurano,.... necnon Tachas bladi et vini, et alia jura, qu& habebat ratione dicti cavalherii. * 4. TACHA, Instrumentum piscationi aptum, Gall. Tache, nisi forte legendum sit Cache. Charta Phil. Pule. ann. 1289. inter Consuet. Genovef. MSS. fol. 35. v: La berroiche, nasse pelee, nasson espes, la Tache, de quibus piscari imperpetuum prohibemus. * 5. TAGHA, Incerta mihi notione, nisi forsan sit pro Corium. Vide infra Tachia 3. Charta ann. 1345. inter Probat. torn. 4. Hist. Occit. col. 201 : Ramundus Arguerii, athilator Tolosss domini nostri Francias regis, recognosco habuisse.... pro iij. umis de Tachis, xiij. pavesiis, etc. *6. TACHA, [Gall. Cordon(?): «... Pro nil. alnis tele pro fenestragiis capelle... item pro ve Tachas. » (Arch, histor. de la Gironde, t. 22, p. 413.)] xius tascse seu prastationi, quam vulgo dhampart appellamus. Codex censualis Humbert! de Villars domini de Chatelard in agro Dombensi ann. 1391 : Tenet terram Tacharentiam ad decimam tachiam. Vide in Tasca 2. * TACHARIA, Ludus aleatorius, locus ubi alese vacatur, Gall. Academie de jeu. Stat. Avenion. ann. 1243. cap. 77. ex Cod. reg. 4659 : Statuimus ne aliquis in tabernariis, vel Tachariis, vel lupanaribus. postquam campana node pulsata fuerit, ludum audeat exercere. rso p. Tricharia. Vide in Tricare et Taberena.] * TACHETUS, Clavi species, Hisp. Tachon. Comput. ann. 1356. inter Probat. torn. 2. Hist. Nem. pag. 172. col. 2 : Solvit d na Stivana, pro quingentis Tachetis emplis ab eadem, necessariis leclis factis, etc. 11. TACHIA, Praestatio agraria, vulgo Champart. Vide in Tdsca 2. 1 2. TACHIA, f. pro Cachia, Ambitus,

TAG

TAG

ITACHARENTIA TERRA, Ager obno-

septum : nam solebant moenia cratibus Franc, pag. 65. Tenement, eodem sensu, munire, ne ab arietibus, vel missilibus in Lit. ann. 1374. torn. 6. earumd. Ordilapidibus Isederentur; atqui de turre nat. pag. 48. * TACITURNITAS, pro ep quod taceri hurdanda hie agitur. Vide Hurdicium. Computus ann. 1202. apud D. Brussel debet, nee nominari quidem, in Vertorn. 2. de Feudorum usu pag. CLXXVIII: sione 70. Cantici Canticor. cap.^ 4. v. 1 : Pro Tachia turris hardenda etplumbanda, Extra Taciturnitatem tuam, EXTO; T^C et pro aliis Tachiis, quas fecit apud Du- (no5itY)(T£<ii; wou. S. Hier. in Isaiam cap. 47. num, inc. I. Ibid. pag. qcyii: Pro Tachiis v. 2. refert Symmachi interpretationem, Gornaci, quas Rex tradidit, quando Rex qui vertit xataxXufijAahujus loci mtanriaiv (jou, Hierpnimo Taciturnitatem tuam, fuit ibi, XLV. libr. ] 3. TACHIA, Idem quod paulo post quod taceri debeat prae verecundia. Haec Tacra, Coria decem. Tabularium Com- ex animadv. D. Falconet. 1 TACITUS, Cui ita factum est satis, pendii de fpragiis et ripagiis: Infra prasdictos terminos de millenario alexium ut nihil sit de quo loquatur aut queraet makerellorum et plumbif et de Tachia tur. Charta ann. 1343. ex Archivo S. Viccoriorum redduntur n. denarii. Vide toris Massil.: Pro qua Capitulum et Conventus dicti monasterii se habuerunt pro Tacha coriorum. * Nostris Tache et Picardis Tacque, Tacitis et bene contentis. Alibi: pro pacaeadem notione. Stat. ann. 1372. torn. 6. tis et contentis. «TACLA, Gall. Tacle, Sagitta, Telum, Ordinat. reg. Franc, pag. 121. art. 16 : Que nulz tanneurs ne puisse acheter au- Cotgravio, Borello, aliisque : v6rum incunes Taches de cuirs, ne de peaulx, etc. ter arma ad tegendum, ut clypeus, rePedag. de Cappi ex Chartul. 21. Corb. censenda videtur ex Guill. Guiart. ad fol. 345. v°: Chacune Tacque de cuirs, dix ann. 1298 : cuirs pour le Tacque, iiij. den. Vide mox Mes hauberjons et cerveljeres, Tachra. Ganteles, Tacles et gorgieres, Qui entre les cops retenlissent, jje 4. TACHIA. [Gallice Tache: « Ibidem Les armes do mort garantissent. dedit in Tachiam seu ad precium factum tectum dooms cure. » (Chevalier, Idem ad ann. 1301: Visit, episcop. Gratianop. p. 70.)] Tacles, hauberjons et cointises. T TACHIABILIS, TACHIBILIS, Obnoxius tascss seu prasstationi agrarise. Vide Rursus ad ann. 1302: Tasca 2. Targes fcndent, Tacles resonnent. * Nostris etiam Tachible. Charta ad- Vide Talavacius. mort. ann. 1412. in Reg. 166. Chartoph. reg. ch. 272 : Item tient plus ledit teneTACOLINUM, Italicum Taccolino, Gementier... une terre Tachible, ou a quart, nus densioris panni, diversicolori filo contenant six meteres de terre ou envi- contexti. Occurrit in Vita B. Margaritse ron. Infra pluries Tahible. Vide supra de Cprtona n. 207: Una duntaxat de Tacha 3. Tacolino induta tunicula. * TACHRA, ut supra Tachia 3. Con* TACONARE, [Gall, rapiecer. « Pro suet, antiq. Bitur. ex Chartul. S.Sulpit. Taconando sotulares Etieneti. » (Arch. fol. 61. v° : Si burgenses cordoenum, ca- Histor. de la Gironde t. 22. p. 405.)] pinas et Tachras a foris ad vendendum "T TACONES, Privilegium Leduini Abb. attulerint redder e debent...... de Tachra ann. 1036. e Chartulario V. S. Vedasti duos denarios. Redit. comitat. Hannon. Atrebat. pag. 243 : Stallus sutoris vaccas ann. 1265. ex Cam. Comput. Insul.: Ta- in mense 1. den. Stallus Tacones vendencre de quir mise en nefdoit deux deniers. tis 1. den. Tacon, teste Nicotto, Gallis Vide Tacra. est minor salmo; sed nihil ad hunc lo| TACIA, Idem quod Tacea, Patera,cum, ubi Tacones vestes interpolas intelcrater, Gall. Tasse, Ital. Tazza. Job. De- ligo, praesertim ex sequenti Taconatus. mussis Ohronicon Placent. apud Mura- Etiamnum in quibusdam Gallo-Flantor. torn. 16. col. 583 : Utuntur Taciis, driae Ipcis Tacon dicitur assutum vesti cugiariis et forcellis argenti, et utuntur resarcitae segmentum. scudellis et scudellinis de petra, et curtel* Vide supra Supplantarium. lis magnis a tabula et bronzinis, etc. j TAGONATUS, de vestibus resarcitis * TACIDA, Exactionis species. Charta dicitur in Charta Praepositi S. Audoann. 1331. in Reg. 66. Chartoph. reg. ch. mari ann. 1227. e Tabulario ejiisdem 527 : Quod exactiones, quas vulgariter ap- Ecclesiae : Incedant autem Canonici hopellantur in eadem (villa Montispessu- neste, tonsura rotunda, gestu et habitu lani)tos meliors, las Tacidaselas beassas, honesto, videlicet superp'ellicio et cappa amodo cessare deberent. honest a, non Taconata seu petiata, sed * TACILLUS. [« Capellanus male regit integra, ut in superpellicio honesto similise, libenter ludit ad Tacillos, frequentat ter, non Taconato seu repetiato, sed intetabernas in Chamberiaco. » (Chevalier, gro. Vide Taccunatus. * TAGOUIN , Arabice , Productio, a Visit, episcop. Gratianop. p. 23.)] | TACITURIRE, Silentium appetere, verbo Cawana, Producere, in Animadv. Laurentio in Amalthea. Sidonius lib. 8. D. Falconet. Epist.16: Unde cognosce, quod etsi tacere TACRA, [Coria decem,] Idem quod Danecdum ccepimus, eerie Taciturire jam era, de qua voce, supra. Regestum Casdeliberavimus. tri Lidi in Andib. fol. 31. ubi de Peda* Taiser alias in usu pro hodierno giis et Consuetudinibus : Tacra coriorum Taire. Lit. remiss, ann. 1473. in Reg. 194. 2. den. Millenarius de harenc. 1. denar. Chartoph. reg. ch. 365 : Icellui Dumont Centum ob. etc. Occurrit ibidem alio ne se voulutd tant Taiser. Unde Taisible, loco. pro Tacitus, non expressus, et TaisibleHinc emendare licet Privilegia ment, Tacite, vulgo Tacitement. Charta Pontis-Ursonis torn. 4. Ordinat. Reg. ann. 1302. in Lib. rub. Cam. Comput. Fr. pag. 641. num. 42: De unaquaque Paris, fol. 194. r°. col. 2 : Et touts V'ac- Cacra coriorum duos denarios, tanquam tion reelle et personnelle, mixte, directe, de transitu ; et de Tarra tanata, quatuor Taisible, expresse et toute autre. Alia ann. denarios. Pro Cacra et Tarra legendum 1341. in Reg. 73. ch. 176 : Taisiblement indubie est Tacra. Sic etiam forte legenou expresseement. Occurrit praeterea in dum in Charta ann. 1409. torn. 8. RyLit. ann. 1337. torn. 4. Ordinat. reg. meri pag. 576. col. 2 : Quinque albos

T^ED

TAP

TAG

(vectigales) pro quacumque Tarqua corio- Concil. Aurelian. II. can. 1; Ut nullus derriere de cordouan vermeil. Taffurie rum. Statuta Scabinorum Maceriarum Episcoporum, nisi certa Tasdii causa de- sur orprise. TAFURIA, TAFURARIA, Species tributi, ad Mosam MSS : Le coussin doit 11. den. tentus, ad Concilium venire penitus ulla le Tacre de cuir doit 11. d. le plisson de excusatione detrectet. In/irmitas dicitur aut pensitationis, apud Catalanos. Pevaires doit 11. den. Vide Tachia coriorum. in Concilio Turon. II. cap. 1. Acerbitas trus II. Rex Aragon. in Charta ann. | TAGSUS, Melis, Gall. Taisson, speciescorporeas infirmitatis , apud Avitum 1283. pro Libertatibus CatalaniaB : S*atuimus, quod Tafuraria tollatur perpetuOj felis silvestris, cujus pelles sunt ia usu. Vienn. Epist. 80. Vide supra Melota et Taxus. T T.EDIARE, .Egrotare. Vita S. Rusti- et earn revocamus. In titulo Capituli TACTARE, Conflrmare, in Fleta lib. 2. culae Abbat. Arelat. saec. 2. Benedict, scribitur Tafuria. Fori Arag. lib. 1. tit. cap. 61. § 22. [Vide Tangere chartam.] pag. 146. num.31: Cum nimia asgritudine Privilegium generale Regni Arag. : f TACTE, Hayxaxos in Glossis Lat. febrium teneretur...die Dominica gravius Aquello mesmo de las Tafurerias, que sian deffeytas a todos tiempos. Exstat Gr. et Graec. Lat. Vulcanius suspicatur Tasdiare cospit. | TAEDIUM FACERE, Molestiam, exhi-aliud Statutum Ferdinand). I. Regis, legendum esse, Tecte, uayxcxxwc Omnino bere , Gall. Inquieter. Inquisitio ann. quo eadem Tafureria exstinguitur et aumale. « TACTITUS, pro Tacitus. Gharta Petri 1268. ex Schedis Pra3S. de Mazaugues : fertur. Sebastianus Cobarruvias : Tahur, Adriens. episc. ann. 1016. torn. 2. Cod. Et quod vidit avere prasdictorum in ter- el que continua mucho eljuego ; que si se Ital. diplom. col. 1949 : Cunctam trans- ritorio de Moreriis, et non vidit quod ali- repite Tahur, Tahur, dize hurtar, porque muchos de Tahures dan en ladrones , actas prasdse querimoniam definivimus , quis Arelatis faceret ei Tasdium. 1 T^DULA, Parva tasda, Johanni de quando non tienen que jugar. La Ley 6. et inde Tactitus cunctis diebus vitas esse promitto. Alia ann. 1116. torn. 4. col. Janua; Petit Brandon, in Glossis Lat. tit. 14. part. 7. dize assi en confirmacion desto : E a todo home deue asmar, que 1538: Et inde Tactitus cunctis diebus vitas Gall. Sangerman. T TJELLIA OLIVA. Legitur in Annali- los Tahures, e los bellacos usando la tramese esse promitto. TACTUM , Pavidum , vel nigrum, in bus Benedict, torn. 2. pag. 154. ad ann. hirfreria, por fuerca, conviene que sean Glossario Longobard. S. Germani Paris. 751. Rotharium incerti loci Abbatem ladrones, e homes de mala vita. La Ley 8. cpncessisse Monasterio S. Georgii Rea- tit. 16. part. 3. llama a estos Tafures, y GX Glossis. * TAGUINUM, inscribitur Opus quod- tino Olivas Tesllias quindecim in loco, los cuenta entre los infames y sera bien dam medicum, quod commentariis il- qui dicitur Mussinus. Emendandum forte que se vea. La Ley final tit. 5. part. 2. donde se afea mucho el juego que passa lustravit Magister Dudo, in Bibl. Sor- est Tallias. Vide in Talea 1. j TAELLIED, vox Aremorica, idem so- de conversadon y entreteniemento , y bonae sign. 781. Acad. Cruse. Taccuino, Nome di Libra simile all'almanacco, o nans quod infra Tallia 6. Exactio, Gallis como particularmente deven huyr deste Taille. Incisura quas dicitur Taellied cum vicio los Principes y grandes Senores* lunario. T TACULA, Species cornicis, Ital. Tac- forisfactis et furtis et aliis exactionibus, Lusitanis Tafularia, est alea : quomodo cola. Chronicon Modoetiae apud Murator. in veteri Charta Kemperleg. apud Lobi- etiam Tafureria apud Raymundum Montanerium cap! 237. et in Foris Aragotorn. 12. col. 1135 : Visa est in aere supra nell. torn. 2. Hist. Britan. col. 125. dictum pratum maxima multitude et T TAFATANUS, TAFETANUM, etc. Vide nensibus, apud Michaelem del Molina in Repertorio Fororum Aragon. V. Ludus. innumerabilis avium, quae dlcuntur Taffata. Taculse. TAFFATA, TAFFATIN, Pannus serious, Rursum Hispanis Tafuria, vel Tafurea, 1 TACUS, Idem, ut puto, quod Taxa, quern vulgo Taffetas dicimus, [Armorici est navis hippegus, [para passar los caImpositio, Gallice Taxe. Charta Garoli Tafias, unde nomen.] Monasticum An- vallos, ut habet Antonius Nebrissensis.} ** TAFUS, a Graaco Tayo;, Sepulcrum, Simplicis ann. 916. apud Baluz. torn. 2. glic, torn. 3. part. 2. pag. 86: Uwum de camoca duplici, cum monumentum. Gerhardi Vita S. OudalCapitul. col. 1529: Nolumus prseterea, mantellum ut ab ipsis vel ab eorum hominibus ali- alba Taffatin. Infra : Unum mantellum rici cap. 13 : In ascclesia S. Afari« ante quid telonei, neque pascuaticum , nee Comitis Cantias, de banno blodio laneo, altare S. Walburgas virginisin sede unius mansiones, Tacos aut aliquas redibitiones duplicatum cum viridi Taffata. Pag. 95 : Tafi ambos fideliter spelivit. Vide Taphus, exigatur. Capis nigris cum capuciis de sindone vel TAGARA, Vasis species, apud Lusita1 T^DIABILITER, Moleste. Tsediabiliter Taffata linatis utentur. Charta scripta nos. Vet. Charta apud Brandaonem urgeri a creditoribus, in Chronico Senon. circa ann. 1320. pro Infante Majoricae, torn. 5. Monarch. Lusitan. pag. 304. v° : ap'ud D. Calmet. in Probat. Hist. Lotha- in Camera Comput. Paris.: Pannis au- Item recepit 5. Tagaras, quas ponderavering. torn. 2. col. 42. reis et sericeis, et laneis, et pannis de sa- runt 6. uncias. Item unam Tagaram, quss T.SDIARE, Taedio afflci. Glossae anti- mit, et de camelot, et de Thafatas, et mul- ponderavit, etc. Ubi Tagara inter vasa quae MSS: Taedet, tasdiatur. Tasdiatur, tis tapetis, etc. j TAFETANUM, Eadem notione, in * TAGARNICUS, Idem qui Tavarnicus. tssdio afficilur. Glossas MSS. Salmasii : Taedio, aQvfuw. [Glossae Lat. Gall. San- Cone. Mexic. ann. 1585. torn. 4. Cone. Vide infra in Tavernica. german. MSS : Tediari, Ennuyer ou estre Hispan. pag. 339. ubi et Tafetaneum TAGAX, Furunculus. Vett. Glossae in ennuyez.] Lampridius in Alexand. Se- opus legitur. Glossario Longobard. S. Germani Paris. j TAFFETTA. Lintearnen de Taffetta, [Festus addit, a tangendo dictus; cujus vero : Neque unquam Tasdiavit, aut morosus aut iratus resedit, fronte semper in Actis S. Davini, torn. 1. Junii pag. 332. vocabuli Lucilius meminit ; imo et Tulpart, et Isetus ad omnia. Vegetius de Re 1 TAPFETANUS, E panno taffeta dicto. lius lib. 6. Epist. 3. ad Atticum : Quessveterin. lib. 3. cap. 2 : Inter exordia igi- Synodus Limensis ann. 1582. torn. 4. tor levis, libidinosus, Tagax, ut emendatur Tasdianti bovi adversus omnes morbos Concil. Hispan. pag. 275 : Clericis sacris vit Cujacius ex MS.] polio isla succurrerit. [Epistola 2. Sy- ordinibus initiatis prascipimus, ne quis7 TAGDIENST, Servitium diurnum, a nodi Arelat. ad Silvestrum PP : Tsedians quam ipsorum utatur veste holoserica, Germanico Tag, Dies, et Dienst, Servi(Constantinus).;t(ssi£ omnes ad suas sedes villosa, damascena, rasa, Taffetana, etc. tium, pfflcium. Servitia quae Tagdienst redire. Tasdiare ad vincula, apud S. T TAFATANUS NIGER, in Concilio Ta- vulgariter nuncupantur, in Litteris ann. Ambrosium torn. 2. col. 1099. num. 10. racon. ann. 1591. torn. 4. eorumd. Cone. 1269. apud Tolnerum in Probat; Hist. Vide Taedium.] Hispan. pag. 612. Palatinae pag. c. Vide mox Tagewane. 1 TJEDIOLUM , Parvum tasdium, Jo| TAFETALIS RUBEUS, in Annalibus1 TAGEWANE, Idem quod Tagdienst^ hanni de Janua ; Petit ennuy, in Glos- Mediolan. ann. 1389. apud Muratorium Servitium diurnum, seu operarum matorn. 16. col. 809. sis Lat. Gall. Sangerm. nuariarum certis diebus exhibendarum. * TjEDIOSUS, Tsedium afferens, mole| TAFURANEA, Aleatorium. ConciliumCharta Argentorat. ann. 1318. apud stus. Translat. S.Genulfl torn. 7. Collect. Terracon. ann. 1317. apud Marten, torn. Schilterum in Dagewane : Cum agris, Histor. Franc, pag. 378 : De quo quamvis 7. Ampl. Collect, col. 307. cap. 7: Absti- pascuis, servitutibus, quae vulgater (sic) ob prolixitatem viae Taediosum sibi valde neant [Clerici) a negotiationibus et aliis dicuntur Tagewane, ac juribus, etc. D6videretur, etc. Dicitur etiam de equo, in actibus inhonestis, et specialiter carnifi- cet ibidem laudatus Glossator, vocem nee Tafuraneas Wan Celticam esse, reliquam in SueCharta ann. 1341. ex Reg. 74. Chartoph. cum seu macellorum reg. ch. 363 : Petrus diet us Choart teneant, nee in eis etiam conversentur. cica lingua, in qua Wanda est sollicite sciens.... quemdam equum ipsius Petri Vide mpx Tafuria. et cum cura aliquid elaborare et efflfuisse et esse cacitrosum, Txdiosum et * Melius Tafuraria in Cod. MS. ejusd. cere : Vandad, sollicite factum ; Vannatures ferocis, etc. dliga, sollicite, etc. Hinc efflcit Tagewan Cone.: Moneantur (clerici) quod nee TaT.EDITUDO, Taedium. Gloss. Gr. Lat. : furarias exerceant. Hispan. Tahureria. seu Dagewan esse diurnam curam, opeSix-/a<T!a, Tedium, Teditudo, Fatidia. * Gallicum vero Taffurier, Aptare, ap- ram : quod etiam dicitur de operis conTEDIUM, ^gritudo. In Concilio Epao- ponere sonat, ut opinor, in Comput. ductis, ut ex allato ibidem testimonio nensi can. 1. statuitur, ut nisi causa Rob. de Seris ab ann. 1332. ad ann. 1344. patet. Tasdii evidentis extiterit, nullus excusetur ex Reg. 5. Chartoph. reg. fol. 4. r°: Une t TAGIA. Necrologium MS. S. MartiaEpiscopus, quo minus veniat ad Synodum. selle de guerre, les arconnieres devant et lis Lemovic. : V. Id. Jan. P. Andreas

TAG

TAI

TAI

13

* TAHONA, vox originis Arabic®, Hisp. ex Cam. Comput. Paris, fol. 87. v°: Jomonachus x. sol. Helemosinario debet solvere in duabus Tagiis props clocarium Atahona, Moletrina, pistrinum, cujus hannes Rabaudi valletus... me habere et B. Martialis. Idem videtur, vocis tamen mola aliquo animali versatur. Stat. pro tenere confiteor... duodecim solidos Taiorigine incomperta, quod -Galli dicere- reformat, regni Navar. ann. 1322. in Iheae cum sex denariis et duas gallinas, Reg. Cam. Comput. Paris, sign. Noster decimam et terragium bladorurn , etc. mus En deux paquets. * Legendum puto Cagia, Arcula. Vide fol. 440. r° : Fuit ordinatum quod Tahonae Vide Tallia 8. et molendina de Arquedis, quee sunt in « 1. TAILHIA, Servitii genus, quo vassupra Cacia 1. et Cagia 2. jje [Legitur in documents hlstoriques Ybero et terminis de Arquedis confisca- salli tenentur exscindere ligna dominis necessaria. Pariag. inter reg. et prioriss. bus latins, provencaux et francais, con- rentur. cernant principalement la Marche et le * TAHUTIS, TAHUTUM, Feretrum, tu- de Paulhaguet ann. 1316. in Reg. 56. Limousin. Lemov. 1883. in 8°. pag. 3. mulus honorarius, Gall. Cercueil, Cata- Chartoph. reg. ch. 273 : Retinemus.... noqusedam notula quam gallice transcri- falque ; unde Tahut, pro Tahuc, legen- bis priorissis Tailhias et manobras et bemus ut clarius intelligatur: « Les dum videtur apud Godefr. in Observat. alias servitutes nobis et prioratui nostro Benedictins ont insere le mot Tagia ad Hist. Caroli VIII. pag. 751 : Et quand debitas et compulsiones pro praedictis. Vide dans le Glossaire de Du Cange et ils en le corps sera arrive a Nostre Dame des Tailhum. T 2. TAILHIA. Vide Tallia 5. et Tallia 8. donnent precisement comme unique Champs, sur le Tahuc, oil est le corps, T TAILHUM,, Jus, ut videtur, exscinexemple ce passage de notre obituaire, sera faite une plate-forme, sur laquelle d'ailleurs incorrectement reproduit. (Le- sera un lit de parade, ou sera mise la dendi lignum in silva caedua. Charta gitur enim: B. Vidus. — P. Andras statue dudit seigneur en son habit royal. Richardi de Nova-villa ann. 1231 : Venmonachus [dedit nobis] X. sol.; helemo- Comput. ann. 1362. inter Probat. torn. 2. didit et donavit azempium de Tailho et sinarius debet solvere in duabus [s] ta- Hist. Nem. pag. 255. col. 1 : Solvit ..... pailho super ornni jure suo, quee habebat giis prope clocarium beati Marcialis.) domino sacristae Nemausi pro panno au- et (f. in) decimario S. Bausilii d'Anhas. Ils pensent que in duabus Tagiis veut reo habito ab eodem, posito supra Tahu- Vide mox Tailla. TAILLA, Silva caedua, Gallis le Taillis. dire en deux paquets. Dom Carpentier tern Rostagni de Blandiaco, olim scutifferi, croit qu'il faut lire Cagia. Ces deux in- dum corpus suum fuit praesentatum eccle- Dpmesdei apud Spelmannum : In Hund. Bit ham habet Edward. 7. car. terr et terpretations sont erronees ; il faut lire si« sepulturandutn. Consuet. S. Crucis in duabus [s] tagiis, comme le montre Burdegal. MSS. ann. 1305: Si parro- fabric, ferri 40. sol. et 7. acr. prati, et la comparaison d'un autre passage de chiani non habent pannos aureos, siricos, 300. acr. silvse pastilis per loca T. R. E. notre obituaire (III. id. mart.)» Legitur vel laneos, vel lineos, debent conducere a (i. tempore Regis Edw.) et modo val. 6. enim eodem volumine p. 14: « Gregorius sacrista, et sacrista tenetur eis locare, ad lib. Tailla 40. sol. [Vide Tailea et TalMallenc prepositus deRossaco adquisivit ponendum super Tahutum cadaveris.... terium.] 1 TAILLABILIS, TAILLA.DA , TAILLAad pistanciam beati Gregorii pape XXX. Quod si parrochiani S. Crucis faciunt sol. Helemosinarius sancti Marcialis Tahutum novum, quando unus parro- GIUM. Vide Tallia 8. * TAILLADA, Silva caedua, Gall. Taildebet solvere XXV. sol. pro Stagiis chianus est mortuus, ad portandum cadarope clocarium sancti Marcialis. » ver mortui, etc. Charta obit. Franciscse lis. Libert. Navarier. ann. 1324. in Reg. onfer. STAGIA 1. et 2.] de Lebreto comit. Petragor. ann. 1483. 62. Chartoph. reg. ch. 266 : De ecclesia | TAGLIA, Italis, Impositio, tributum,ex Cod. reg. 4223. fol. 128. v° : Firmave- sancti Tirsii usque ad Tailladam ante nostrig Taille. Gesta Manfredi et Con- runt in dicta capella dicti collegii.... cele- callam, quas vocatur vicus de paradiso. radi Regum apud Murator. torn. 8. col. brandum (anniversariam) de una magna Vide alia notione in Tallia 8. * Tailade vero, Gladii genus est, quo 609: Omnes angaries, perangarise, col- missa alta cum diacono et subdiacono, caesim percutitur, in Lit. remiss, ann. lectee, Tagliae, dalivas, contributions exer- Tahuto parato. cituum, etc. Vide Tallia. 1 TAJAMENTUM, Italis Tagliamento, 1420. ex Reg. 171. ch. 226 : Guillaume des 1 TAGLIARE, Italis, incidere, Gall. Incisura proprie ; hinc pro Canalis, Jardins, qui tenoit une Tailade toute nue Tailler. Additiones ad Statuta Mutin. aquaeductus, terra incisa, ut iliac aqua en ses mains, frappa Denisot Thalanceun cap. 27. fol. 49 : Nullus audeat tempore fluat. Chronicon Estense ad ann. 1351. seul coup sur la teste. Espe'e a haut Tailsestivo vel hyemali Tagliare, rumpere vel apud Murator. torn. 15. col. 466 : Insidias lier, in Testam. Thomae de Failly ann. incidere ripam seu ripas alicujus fluminis posuerunt juxta Caffam in introitu oris 1473. ex Bibl. reg. publid vel privati. Algoren , quod fuit Tajamentum , quo * TAILLADUS, Orbiculus mensarius, super quo edendi cibi discinduntur, no* TAGLIATA, vox Italica, Silva caedua, ducitur mare in partibus istis. | TAJATA , Italis Tagliata , Incisi9,stris olim Tailloir. Inventar. ann. 1218. Gall. Taillis. Stat. Mutin. ann. 1360. cap. 158. ex Cod. reg. 4622. A : Nullus ducat fossa, vallum in terra cavatum. Regi- inter Probat. torn. 1. Hist. Nem. pag. vel intrare permiltat aliquas bestias ad mina Paduae ad ann. 1320. apud Mura- 67. col. 2 : Novem scutellas, tres doblies> pascendum in aliqua Tagliata ;.... et in- tor. torn. 8. col. 433 : Motarn magnam ..... duos Taillados, etc. Vide Talhadorum et. telligatur Tagliata infra duos annos. faciebat facere dominus Canis cum multis infra Talliatoriunt. fossis et Taj at is ad claudendum Padua* TAILLAGIUM, Exactio quaevis. SeaVide Tailla. TAGMA. Gloss. Gr. Lat.: Tafo uoXe- nos, ne exirent per illam partem. Annales car. Paschae apud Rotomag. ann. 1200. Mutin. apud eumd. Murator. torn. 11. in Reg. S. Justi ex Cam. Comput. Pa(uxYJ, Cuneum, Tagma, Cuneus, Exercitus, col. 60 : Eodem anno (1235.) facta fuit ris, fol. 22. y°. col. 2 : Judicatum est quod ex Gr. Toc-m** TAGNARE, pro Tannare, Ooria sub- Tajata apud Savignanum per Mutinenses. seplem servientes abbatis Cadomi sint quieti de equilatu et exercitu, et omni igere, et Tagnator, pro Tannator, qui Vide Taleata 2. T TAILEA, Silva caedua. Charta Guil- Taillagio. Vide Tallia 8. coria subigit. Arest. ann. 1354. 9. Aug. * TAILLAIGIUM MENSURARUM. Praein vol. 4. arestor. parlam Paris.: Quod lelmi Comitis Pontivi ann. 1221. Histor. dicti Tagnatores pilosa per eos empta, de Comitum Pertic. pag. 224 : In nemore statio pro adaequatione mensurarum. cetera modo prasdicto nullatenus acques- nostro de Claretis, praeterquam in nostris Charta ann. 1323. in Chartul. eccl. Lingon. ex Cod. reg. 5188. fol. 199. v°: Dictus tabunt Quod dicli Tagnatores coria Taileis. Vide Tailla. Guillermus (tradidit) pr&posituram sivej TAILHA, TAILHIUM. Vide TaKia 8. per alias empta.... Tagnare pro juslo pretio tenebuntur, coriaque bene et utiliter I TAILHARE , Disponere , statuere , sergentiam perpetuam de dicto Monti~ Tagnata et foeuata vendere tenebuntur. Tailler eadem notione Galli dicimus. gneio, de Vila-nova et de Champis, Vide Tannare. Hinc Charta ann. 1351. ex Schedis Praes. de cum omnibus juribus et pertinentiis ejus* TAGNERIA, Offlcina ubi coria sub- Mazaugues: Promittenles.... ratos, gratos dem prsspositurae, videlicet laudibus veniguntur et praeparantur. Charta ann. in perpetuum habituros.... quidquid per ditionum, Taillaigio mensurarum, quarto 1258. in Chartul. eccl. Lingon. ex Cod. dictos levatorios actum, dictum, pollicita- denario in emendis, etc. Vide in Talliare. reg. 5188. fol. 234. v° : Fauvez uxor Cle- tum , pactum, Tailhatum et obligatum * TAILLANDERIUS, TAILLIENDARIUS, TALLENDARIUS, Sartor, Gall. Tailleur, mencet Vaudri tres denarios de sua Tagneria. Vide Taneria. TAILHATOR, f. Cui silvarum caedua- alias Taillandier, cujus artem Taillande1 TAGULA, Cumulus, strues, Gall. Tas. rum cura commissa est. Sententia arbi- rie et Taillerie vocabant. Testam. Caroli Consuetudines Marchiae Dumbarum tralis ann. 1292. inter Abbatem et Con- comit. Prov. ann. 1481 : Item dominus art. 30 : Si aliquis furetur de die nemus sules de Gimonte : In his omnibus con- rex testator ordinavit exsolvi Guillelmo scissum existens insimul vel in maia, sentiunt R. D. Pater Abbas.... frater Ge- Chauveti ejus Taillanderio sive sartori id quod in illo casu furator 15. sol. Vien. raldus de Bralio Tailhator, frater Do- quod sibi juste debetur, et prselerea bonos solvere teneatur, et si de node fure- minicus de Pomp i niaco g rang tart us, etc. eidem legavit mille libras Turon. Occurtur dictum nemus scissum in Tagula 30. Vide Tailliator. rit rursum in primo codicillo ejusdem. sol. Vienn. teneatur solvere domino, de * TAILHEA, Praestatio, quas dominis Lit. remiss, ann. 1351. in Reg. 81. Charcujus dominio nemus existit, si furetur ad fit a tenentibus seu vassallis. Charta toph. reg. ch. 465 : Guillermus Menuel collum. Vide infra Tassus. ann. 1045. in Reg. feud, comitat. Pictav. Tailliendarius, etc. Libert. Figiaci ann.

S

44

TAI

TAL
deffensa, ubi nocere possent hujusmodi animalia, concedimus et donatnus. Talliata rectius habet eadem Charta in Lib. rub. Cam. Comput. Paris, fol. 437. v°. Vide supra Tailleta. . \ TAILLIVI. Vide infra Tallivi. * TAILLIUM. DE TAILLIO , Gall, de Taille, Caesim. Lit. remiss, ann. 1362. in Reg. 93. Chartoph. reg. ch. 115 : Prsefatus Petrus dictum Guillelmum cum cuspide dictas Guizarmss de stoce sive Taillio dicitur vulnerasse prope mamillam. Vide infra Talium 2. * TAILPOTGE. Charta ann. 1222. apud Pez. torn. 6. Anecd. part. 2. pag. 74. col. 1 : Ut pmnes decimae, quae solventur de cultura vinearum, quas ipsi comites nunc habent, aut in perpetuum habebunt, in dolium communitatis, quas Tailpotge dicuntur, irnmittantur. Vide mox Talagium. » TAINERIA. Charta ann. 1162.in Chartul. Thenol. ex Cod. reg. 5649. fol. 25. v°: Et a meta usque -ad Tainerias juxta fractum fossatum, et de Taineriis usque ad fontem, etc. 1TAINTURARIUS, Gall. Teinturier,Tinctor, infector. Charta Caroli Regentis e Regesto 86. fol. 174. Chartophylacii Regii: Audita supplicatione Petri Radulphi et Stephana uxoris, Tainturariorum et mercatorum, continente, etc. * Cujus officina Taincture dicitur, in Lit. remiss, ann. 1454. ex Reg. 182. Chartoph. reg. ch. 130 : Le suppliant et Raymond Jouguet se transporterent en la Taincture de Guillaume Temeque, posee et assise lez le lieu de Reaumont. TAIOLA, Pedica, qua capiuntur vulpes et lupi, ex Italico Tagliola, apud Petrum de Crescentiis lib. 10. de Agricult. cap. 32. [Vide Taliola.] 1 TAJOLUS, Idem, quod infra Talea 1. Statuta Mutin. rubr. 45. fol. 9 : Inter quas communia dictum laborerium dividatur ad modum Tajolorum coltas proxime prsecedentis pro medietate, et quod alia . medietas ad numerum et secundum numerum focorum fumantium cujuslibet dictarum villarum. | TAJORE, Escalis, orbis e ligno, ItaL Tagliere, Gall. Tranchoir. Johan. Demussis Chron. Placent. apud Murator. torn. 16. col. 581 : Et pro prima imbanditione dant duos cappones, vel unum capponem, et unam magnam petiam carnis pro quolibet Tajore. Et col. 582 :Et duo comedunt super uno Tajore. Hispanis Tajo est brevior ligni truncus, nostris Bloc, Billot; Tajo de carnicero, Truncus in quo carnifex secat carnes. Vide Talhadorium et Talierium. I TAISIA, Gall. Toise. Vide Teisia. t TAISSARE, Veneno tais, vel tays nuncupato inflcere. Charta Massil. ann. 1300 : Unde dominus locumtenens et dictum consilium statuit ad cognoscendum dictos pisces Taissatos , lothoselatos et empoysonatos. Vide Lothbsela. . T 1. TALA, Vastatio, damnum, praesertim frugibus illatum, Hispanis Tala, Provincialibus Tale, Gall. Dommage, degat. Charta ann. 1167. Marcse Hisp. col. 1346 : Dono prasdicto hospitali (Perpinianensij ut bestias ejus habeant pascua in omnem terram nostrum, ita ut non faciant Talam, et si faciant Talam, emendent illam consilio bonorum hominum. Rursum occurrit ibid. col. 1395. in Constit. Petri Regis Aragon. supra laudatis in v. Maleficium;ubi legitur Gala, male, ut jam ibi notatum est. Charta Raymundi Comitis Tolos. ann. 1177. pro S. ^Egidio Arelat. : Dono per totam terram nostro dominio subditam plenissimum et

1318. torn. 7. Ordinat. reg. Franc, pag. *1.TAILLIARIUS, Praestationi quae Tal666. art. 33 : Si vero textor, parator, ton- lia dicitur, obnoxius. Arest. ann. 1258. sor, tinctor, Tallendarius, robarius, etc. in Reg. Olim parlam. Paris. : Vicecomes Lit. remiss, aim. 1455. in Reg. 183. ch. Lemovicensis dicebat, quod quando aliquis 18 : Girot Hallot party de son hostel et Tailliarius suus recedit a castro suo de s'en ala querir ung Taillandier pour soy Creignac (vel Treignac) sub alio domino vestir, lequel Taillandier il trouva, etc. bona sua mobilia et immobilia, in dicta Stat. sartr. Pictav. ann. 1461. in Reg. castro suo existentia, non potest neque de198. ch. 290 : L'office et mestier de Tail- bet ille recedens expletare, sed debent ipsi lenderie, pourpoincterie et autres garni- vicecomiti remanere. Pro exactore talliamens et habits.... Le Taillendier du roy rum, vide in Tallia 8. unde Taillaire, on les Taillendiers des seigneurs de son eadem notione, in Lit. remiss, ann. 1448. sang. Lit. remiss, ann. 1470. in Reg. 195. ex Reg. 179. Chartoph. reg. ch. 195 : ch. 494 : Jehan Therasse simple homme, Plusieurs des manans et habitans des du mestier de Taillanderie,... avoit laisse villes et lieux du pa'is de Languedoc, receveurs, Taillaires, pluseurs varlelz cousans robes, etc. Alias qui ont este ann. 1460. in Reg. 192. ch. 76 : Denis Sa- tresoriers, clavaires et autres officiers, etc. pience Taillandier suivant nostre court a 1 2. TAILLIARIUS, TAILLIATA, etc. de coustume de avoir et tenir pluseurs Vide infra Talia 8. * TAILLIATIO, Tailliae impositio ad exvarletz ou serviteurs pour sa Taillerie Le suppliant print de mal avanture ung solvenda civitatis debita communia. siseaulx, qui estoit sur le Taillier, etc. Charta Inger. Camerac.episc. ann. 1284: Alias ann. 1389. in Reg. 136. ch. 200 : Cum debita civitatis Cameracensis, quae Guillemin Carrouge varlet cousturier de notorium est et manifestum fuisse et esse la Taillerie de nostre tres chiere et tres magna, absque Tailliatione dictse civitatis amee compaigne la royne, etc. Pro sarto- sive taillia facienda solvi non possunt, ris officina legitur, in Charta ann. 1349. etc. Vide in Taillia 8. 11. TAILLIATOR, Sarcinator, ut puto, ex Reg. 68. ch. 406 : Lequel Jehan confessa qu'il avoit este en une Taillerie ou Gall. Tailleur. Charta ann. 1320. apud il avoit aucune fois eu aucunes petites Lobinell. torn. 4. Hist. Paris, pag. 525 : Lite mota coram Prasposito Paris, inter pieces. procurator em fratrum et sororum Domus | TAILLARE, Csedere, Gall. Tailler. Transactio ann. 1316. ex Schedis Praes. Dei Paris, ex una parte, et Sediliam diede Mazaugues : Quicumque Taillaverit, torn la Dame relictam Davidis Tailliatoarrabaverit, seu fregerit, vel alias dis- ris ex alia, super eo quod dictus procuratrinxerit arbores frucliferas, etc. Vide tor dicebat, quod dicta Sedilia... acquisierat quandam domum, etc. Lobinell us in alia notione in Tallia 8. 5 TAILLATA, Impositio. Vide Tallia 8. Glossario scribit Talliator, redditque CeT TAILLATOR, Scalptor monetarius, lui qui leve la taille, Exactor tributorum, Gall. Tailleur. Litterae Johannis Reg. Tailles dictorum ; sed nullo satis idoneo Franc, ann. 1353. torn. 2. Ordinat. pag. fundamento, ut ex ipso contextu paulo 519 : In vestris senescalliis cotidie super- fusius relato satis patet. Vide Taillator, venit et concurrit pluralitas diffusa ser- et Talliator. vientum et comestorum, Taillatorum seu * Charta Phil. Pule. ann. 1297. in Lib. scisorum monetarum. rub. Cam. Oomput. Paris, fol. 447. r°. 1 TAILLIATOR, Eodem signiflcatu, in col. 1 : Notum facimus quod nos obtentu Ordinat. ann. 1340. torn. 2. Hist. Dalph. grati servitii, quod Johannes Victoris de pag. 416 : Pro expensis eorumdem magis- S. Germano in Laya Tailliator noster trorum ac Tailliatorum monetarum et et valletus cameras noslrsa nobis imoperatorum. pendit, etc. * TAILLETA, Silva caedua, Gall. Taillis; * 2. TAILLIATOR, Scalptor monetarius. Tayeul, in Primord. Calmosiac. monast. Lit. ann. 1371. torn. 5. Ordinat. reg. ad ann. 1222, apud Marten, torn. 3. Franc, pag. 638 : Quod in eadem moneta Anecd. col. 1198. Charta Phil. Pule, sint magistri, gardise, Tailliatores, operaann. 1308. in Ghartul. Regal, loci part. tores et alii officiarii, etc. Vide Taillator. 1. ch. 13 : Quoddam nemus, dictum le ® 3.' TAILLIATOR, Talliarum parti tor Hasoy, cum parva Taillela, prout se com- vel exactor. Lit. ann. 1378. torn. 6. Ordiportat in longum et latum Pro dictis nat. reg. Franc, pag. 395 : Cum in civinemore et Tailleta, etc. Le Hasoy et la tate et burgo praedictis esse numerum Tailleta , ibid, in ch. 46. Vide supra excessimus (1. numerus excessivus) TailTaillada. liatorum ; ordinamus serie prsesen11. TAILLIA, TAILLIABILIS. Vide Tal- tium, quod de cetera sint, et esse debeant lia 8. in civitate et burgo prasdictis viginti qua* 2. TAILLIA. PETRA TAILLWE, a Gal- tuor Tailliatores, et non ultra, qui lico Pierre de taille, Lapis scissilis. Vide lailliam et extimacionem bonorum consusupra in Petra. lum et habitatorum dictorum civitatis et * TAILLIA VIOLENTA , Tributum, burgi facere possint et debeant. quod per vim exigitur. Libert. Vienn. 1 "TAILLIATUS LAPIS, Malleo politus, ann. 1361. torn. 7. Ordinat. reg. Franc, Gall ice Pierre taillee. Charta Officialis pag. 430. art. 3 : Non habemus Viennae Paris, ann. 1319. torn. 3. Hist. Paris, pag. toltam vel Tailliam violentam. Vide in 220. col. 1: Poterunt (Carmelitae) ab ipsa domo suisque pertinenliis levare et haTallia 8. * TAILLIAGIUM, Exactionis vel servi- bere, ac quocumque sibi placuerit duci tutis species. Libert. Montisfalc. ann. facere et deferri lapides omnes Tailliatos 1369. in Reg. 149. Chartoph. reg. ch. et non Tailliatos, omnes tumbas et corpora 296 : Habilatores omnes et singuli loci de seu cadavera defunctorum, etc. LobinelMontefalcone.... ab omnibus jurisdictione, lus in Glossario legit Talliatos. Tailliagiis, guetis et vigilationibus et a * TAILLIENDARIUS, Sartor.-Vide supra quihuscumque aliisservitutibus.,..exempti Taillanderius. sint. Vide supra Tailhia. * TAILLINATUM, pro Tailliatum, Silva 1 TAILLIARE , Secare , caedere, Gall. caedua, Gall. Taillis. Charta Phil. Pule, Tailler. Acta S. Moduennae torn. 2. Julii ann. 1309. inter Instr. torn. 10. Gall. pag. 311 : Arborem omnibus ramis et Christ, col. 271 : Usagium quoque et pasin forestia nostra de Hallata et radicibus Tailliatam. Occurrit alia no- turam tione in Tallia 8. de Cuisia, extra Taillinata nova et

TAL
liberrimum jus pascendi t>ua pecora et armenta, eorum tamen pastores et armentarios cautos et pervigiles esse volo, ne Talam faciant, id est, segetes alienas non depascant. Talas et vastaliones bonorum, in Charta ann. 1270. ex Archive S. Victoris Massil. : Talam facientes vel damnum aliquod dantes in vineis, ortis, bladiset aliis defensis, in Sententia arbitral! MS. ann. 1292. inter Abbatem et Consules de Gimonte. Adde Statuta Massil. lib. 2. cap. 32. lib. 5. cap. 19. § 13. cap. 20. § 2. Statuta Montis-Olivi dioecesis Carcasson. ann. 1231. apud Marten, torn. 1. Anecdot. col. 968. Statuta MSS. Augerii II. Episc. Gonseran. ann. 1280. rubr. de restitutione, Chartam ann. 1342. torn. 2. Hist. Dalphin. pag. 442. col. 2. etc. Simili, ni fallor, notione Consuetudines Furnenses MSS. ex Archivo Audomarensi : Quicumque fur cum pronuntia captus fuerit, debet in vierscara adduci et ibi debet audire allegationes, id est Tala et Weidtala per manum ipsius, qui eum cepit , et quatuor bonorum virorum. [** Tala et Wedertala, apud Warnkcenig. Hist. Flandr. torn. 2. Probat. pag. 74. art. 10. Accusatio et defensio. Vide ibi et mox Talemanni.] Sed baud satis scio an hue revocari possint veteres Formulae Andegav. art. 33 : Cum per caeca cupiditate per loca orbana semper hostis antiquus bella consurget, et solent homines perfidi et pessimi per malus intolerabilia mala subire, tam ab hostibus, quam latrunculus, per Talas et fortes, per captores et rapacis conmovere et conmutare gravis damnos set at is. Ubi per Talas intelligi possent vastatores seu damna inferentes. Vide mox Talare. t TALLA, Eadem notione. Transactio ann. 1317. e Schedis Praes. de Mazaugues : Si contingeret quod Talla seu damnum, etc. Sententia arbitralis inter Dominos et incolas Calliani ann. 1497 : Item cum prasdictis hominibus de Caliano conlingat aliquando damna eisdem inferri in eorum eysartis et possessionibus, et Tallas tam per homines privates quam exteros, quam animalia seu averia pro prsediciis damnis et Tallis sestimandis, etc. 1 TALLIA, Eodem significatu. Transactio ann. 1295. ex Schedis Praesidis de Mazaugues : Quod si familia laica.... Talliam facer et vel damnum daret.... in bladibus, pratis et aliis consimilibus. 1 TALA, Mulcta ipsa quae pro Tala seu damno exigitur. Charta ann. 1323. ex Tabul. Massil. : Salvo quod si bannum commlserint in vineis, bladis, ortis et pratis, quod pro ipsa animalia bannum et Talam solvunt. 1 2. TALA, Idem quod Tailla, ni fallor, Silva caedua, Gall. Taillis. Charta ann. 1218. apud Stephanotium torn. 4. Antiq. Pictav. MSS. pag. 764 : Concessi dilectis in Christo monachis B. Martini Majorismonasterii calfagium in foresta nostra de Rocha in Tala et branchia ad usum domus suae, quantum eis opus fuerit in perpetuum. * 3. TALA, Cunabula nuptiarum. Glossar. vet. ex Cod. reg. 7641. *TALAA, [Ut Talea : « Pro Talais et testibus habitis pro certo pretio quae fuerunt necessaries in fabrica dictse salae. » (Mandat. secret. Gamer, apost. ann. 1460 62, f. 150, Arch. Vatic.)] 1 TALAGA, f. pro Tigris. Vide Togala. * TALAGITJM, Praestationis species , nostris etiam Talaige. Charta ann. 1202. ex Tabul. archiep. Camerac. : Recognitum est et concessum quod villa, quae vocatur Solemium, pertinet ad jus et

TAL

TAL

dominium beati Dyonisii, in terris cultis ex Schedis Pr. de Mazaugues : Pro quoet incultis, aquis, pascuis, pratis, nemori- dam blado quod Talaverat cum ovibus bus, molendinis, furnis, Talagiis, introiti- suis, emendavit quatuor sextarios annonss bus, exilibus, mortuis manibus, theloneo, ei cujus erat bladum talatum. Tabulacensu, etc. Charta ann. 1319. in Reg. 59. rium B. Mariae Piperac.: Pastores dicii Chartoph. reg. ch. 316 : Item valet Tala- Comitis cum dicto bestiario Talaverunt gium et focagium xviij. libras Turon. blada dicla&parochiss. Et alibi : Pratum annui redditus. Alia ann. 1321. in Reg. Talaverunt et destruxerunt. Charta ann. 61. ch. 290 : Li Talaige, les coustumes, li 1302. torn. 2. Hist. Dalphin. pag. 98: Tatonlieu et li forage que li cuens avoit, etc. laverunt vineas et prata et animalia prssVide in Tallia 8. daverunt. Alia ann. 1339. ibid. pag. 376: Ne | TALAHIA, f. Id quod Tajata, Inci- quisquam... nemora scindere, accipere audeat. Alia ann. 1342. sura, fossa, vallum cavatum. Vide Mu- vel Talare ibid. pag. 441 : Mandamenta Talavistist ragium. TALAMASCA. Vetus Gloss. MS. : ffi- multas arbores.... tam furtive et clandestine, quampalamscindislis.] T[xa , Delusio imaginaria , Talemasca. tum Communis Tolosae ann.Stabilimen1181. apud Theodulfus Aurel. in Epigrammate de Catellum in Comitibus Tolpsanis lib. 2 : Talamasca : Qui inveniet Talatorem in vinea, sive suat Pusio persona; cum vultum obducit inanem, sive alterius, vel in prato deves (i. vetito) Quod tremit hinc terret; quod fugit inde fugat. vel in viridario, vel in horto,vel in arboret Credo et prostralus jacuit, pal masque letendit, vel in segetibus hominum urbis Tolosae, Ante Redernplorem parvula membra movens. vel suburbii, capiat eum, et retineat, si palest: et ille Talator factum talem emenHincmarus in Capitul. ad Presbyt. dioecesis suss cap. 14. Regino lib. 1. cap. det illi, cujus est honor, etc. Concilium 213. et Burchard. lib. 2. cap. 161 : Nee Biterrense ann. 1246. cap. 18: Et illi (exlarvas Daemonum, quas vulgo Talamascas communicantur) qui vineis, bladis, arbodicunt, ibi ante se ferri consentiat. Apud ribus Talam faciunt, et aliis bonis, quse Kilianum Talmasche, est larva, ut Tal- ad Ecclesiam pertinent, etc. Synodus Ne-maschen, larvam induere. Vide Masca. mausensis ann. 1284. cap. de PcenitenTALAMASCA LITTERS, pro occultis, tia: De Talis et incendiis, etc. Charta et quae talamascis ac sortilegis solis no- ann. 1383. apud Guesnaium in Annalitae sunt, [et iis quibuscum de earum bus Massil. pag. 437: Quingentos balistaliterarum signiflcationeconventum est.] rios, quingentos pavesiatores, Talatores, Fragmentum Odonis Ariberti de caede vastatores etbombardas in magno numero Bernard! Comitis Barcinonensis : Cae- pro faciendo vastum ante civitatemAquentera, quas pandere periculosum est, lite- sem, etc. Hispani etiamnum Talar, diris Talamascis inscribam. [Vide supra cunt, pro agros depopulari, et Tala, pro Ctfrse.] depOpulatio. Sed et 1 TALAMATIUM. Chronicon Parmense 2. TALARE , est Putare, scindere. ad annum 1308. apud Murator. torn. 9. Charta Garciae Fernandi Comitis, aerae col. 873 : Qui fecerant per ipsas communi- 1010. apud Anton, de Yepez in Chron. tates multa Talamatia et insignia eorum, Ord. S. Benedict! torn. 1: Et per omnes quse ibi habebant, suis aciebus ordina- terminos plantare et arrumpere licentiam tis, iverunt contra dictum dominum Ghi- habeant fratres de Ecclesia S. Petri, ubi voluerint ligna Talare, aut herbaregarda, bertum. \ TALAMELLARII, TALAMEKABll^ Pa- aut vinis per cofinus, aut carro per qualeniflces. Vide Talemarii. cuhque ambiilare, etc. In alia Charta j^ TALAPSUM, [Mare; profunditas ma- aerae 1018. ibidem: Nullusque sit ausus aliqua terra laborare, neque pascua aliris. DIEF.] . 1. TALARE, Vastare, rem invadere, qua ibi defendere, neque vinea plantare, , Carpere, etc. Vide §er vim auferre. A Sax. t a l o n[Malim ab vel aliqua ligna abscindere,pag. 26. 36. etrahere, uti vult.Spelmann. Observantias Regni Aragon. antique Taliare, ut et Gallicum Tailler, edit. 1624. etRepertorium Michaelis del Italicum Tagliare ; unde Talare proprie Molina in Alcaydus, Diffldamentum, et Talator. Nsit Scindendo vastare.] Lex Alamann. tit. 34 : Si quis prsesumpserit infra pro* Charta ann. 1217. inter Probat. torn. vinciam hostiliter res Duds invadere, et 1. Hist. Nem. pag. 55. col. 2: Ponit iteipsas Talare, et post hsec convictus fuerit, rum P. Bonitus, quod Petrus Altrannus quicquid ibi toltum fuerit, mancipia, pe- Talavit quendam clausum suum , etc. cuniam, omnia tripliciter restituat. Rex Stat. Avenion. ann. 1243. cap. 105. ex Ripuar. tit. 64 : Et quanticumque post Cod. reg. 4659: Statuimus quod si quis auctorem sanguinis effusores, vel post tres Talaverit vel erradicaverit, vel Talari seu priores fuerint, unusquisque 15. sol. mulc- erradicari fecerit, pro singulis corgonibus tetur, et, quidquid ibi Talaverint, resti- Talatis vel erradicatis solvat communi tuant. Eadem, ni fallor, notione nomine pcenx tres solidos. TALARE dicebantur milites, flagrantiTALARE, Alias Latinis est Talo percubus Albigensium bellis, qui vineas et tere, xovSuXi'^stv. * Talervero, Atterere, frangere, vulgo arbores in agris evellebant et exscindebant ; fortean a Gallica yoce Tailler, Froisser, sonat in Lit. remiss, ann. 1417. quam nostri de consueta vinearum pu- ex Reg. 170. Chartoph. reg. ch. 113 : Les tatione usurpant, quasi ii, cum vasta- cyrurgiens qui firent le rapport que icells tionem hanc aggrederentur, id operis femme estoit Talee et froissee de ses memperagere se per Judibrium dictitarent, bres, tout ainsi que s'elle feust cheue d'un vitibus ipsis radicitus excisis etputatis. arbre a terre. * 3. TALARE, Continere. Testam. Isaac [Ut ut est de primaeva vocis origine, Talare dictum est a Tala, vastatio, da- medici Carcass. Judaei ann. 1305. ex m n u m , ut superius pbservavimus.J Chartoph. reg. Montispess. : Item Vitali duo vasa vinaria, quolibet Will, de Podiq-Laurentii in Chronico Astruch cap. 38 : Memini, quod dicebat plus Epis- unius modii, et unam tinam quam ego copus, dum Talando quasi fugientes re- emi, quae tina Talat unum tnodium et dirent, Miro modo fugiendo adversaries dimidii vini. TALARIA, TALARES. Glossse Gr. Lat. : noslros superarnus. Supra dixit vineas demoliri. Gap. seq. : Peracto igitur Talss 'YTCoSr^aTa, Talaria. Glossae Lat. Gr. : hujus negotio, etc. [Inquisitio ann. 1268. Talaria, TteStXa. Talare,TOptcr^up.ov.Isido-

46

TAL

iTAL

TAL

rus lib. 19. cap. 34 : Talares calcei, socci sunt, qui inde nominate videntur, quod, ea fig Ufa sint, vel canting ant talum ; sicut subtolares, quod sub talo sunt, quasi subtalares. Fortunatus lib. 8. Poemate 23:
Cui das uncle sibi Tat aria missa ligenlur ; Pellibus et niveis sint sola tecta pedis.

Vide Subtalares. * Unde Gallicum TaZaire.Comput. MS. monast. Clareval. ann. 1364. fol. 11. v°: Pro duodecim Talaires pro retectoribus, j. flor. °* TUNICA. TALARIA. Schol. MSS. ad Juven. Sat. 6. vers. 444. apud Maium in Glossar. noyo : Ante Ciceronem ita mulieres et viri succingebant suas tunicas, quas subar males vacant; sed Cicero primus instituit, ut feminarum tunicas ad talos usque dependerent, propter varices operiendas, quas tunicas Talarias dicuntur. TALARES, Tali ipsi. Baldricus Npviom. lib. 1. cap. 56: Marcentibus nervis, Talares cruribus adhaeserant,ac nulloconamine sejungi valerent. [Glossae Lat. Gr. : Talares, xivSvXoi ^>.pu»v. Talari, x6vSuXoi TtoSwv. Adde Glossas Gr. Lat. Vide Talalrum.] * TALASSUS. Glossar. Provinc. Lat. ex Cod. reg. 7657 : Peada Prov. peda, vestigium, Talassus. TALASTRUS, Colaphus in talos. Papias. [Vide Talitius.1 ^ TALATA, Exactio, Taille. Vide Tallia 8. ' * TALATIUM, pro Matalatium, Culcitra, Oall. Matelas. Inventar. ann. 1449. ex Tabu!. D. Venciae : Quasdam lichiera garnita Talatio et plumari plena lanae. 1 TALATOR, Qui vastat, scindit. Vide supra Talare. •f TALATRUM, K6v8uXo? icoSb? YI X EI P°«> in Glossis Lat. Gr. Alise Gr. Lat.: K6vSuXo? 7ro8b« ri veipo?, hoc Talalrum, Pugnus. Vide Tatoria. TALAVACIUS , Majoris ac spissioris clypei species, Gallis olim Talvas. Lexic. Cambro-Britannicum: Talbos, clypeus; Talwas, clypeus. Ordericus Vitalis lib. 8. pag. 707. de Eoberto Belismensi: Robertus aulem, qui pro duritia jure Talavacius vocabatur, etc. [Rolandinus Patavinus in Chronico Tarvis. lib. 8. cap. 10. apud Murator. torn. 8. col.292: Circa GL. pedites.... cum Talavaciis statuit super turrim et porlam, etc. Le Roman de Vacce MS.:
As Talevaz se sout et couvrir et moller.]

Joan, de la Gogue in Hist. MS. Principum de Deals in Biturigibus : Et commando, par tous les loigis de son host,que chascune chambre heust le jour ensuivent un homme d'armes et deux Talevassiers pour assaillir le Chastel. Rursum : Envoia deux des plus esprouvez de sa compaignie pour viser le chastel, accompaigniez de Talvassiers et archiers pour les garder. Vocem Gallicam alibi usurpatam vix reperias. [Vide infra Tavola•cmm.J * Hinc, ut opinor, accersenda vox Gallica Taillevacier, qua praedator, grassator significatur. Lit. remiss, ann. 1383. in Reg. 124. Chartoph. reg. ch. 166: Un homme qui sembloit estre pillart, Tellevacier ou fourragier, et parloit estrange langaige. Pillart, Taillevacier ou fourraqier, in Lit. seq. Vide Talare 1. Inde etiam fortassis Talebot, quae vox injurise loco usurpatur, in Lit. remiss, ann. 1470. ex Reg. 195. ch. 428 : L'un d'iceulx comyaignom.... par maniere d'injure appella

le suppliant Talebot. Parquoy ledit sup- coacta, vel extorsionepecuniae, vel victitalium ut solet per regios exact ores, proferpliant soy voyant injurie, etc. *TALAUCHA, Clypei species, nostris ret scriptum, vel Taliam, vel testimonium, olim Taloche. Monstra ann. 1339. inter veljuraret, etc. Atque hac notione pasProbat. torn. 4. Hist. Occit. col. 184 : sim usurpat Fleta lib. 2. cap. 27. § 5. c. Mostra servientum peditum cum lanceis, 30. c. 61.12. c. 63. § 12. c. 70. 11. c. 72. § Talauchis, telis, ensibus et. gladiis, etc. 20. c. 82. § 5. etc. Adde Cowellum lib. 4. Male editum Talanchis. Talebart, eodem tit. 22. | 8. [Glossarium Lobinelli torn. 3. intellectu. Lit. remiss, ann. 1397. in Hist. Paris.] etc. Reg. 152. Chartoph. reg. ch. 19: Icellui | TAULLIUM, Eadem notione. Tabulade Fortit arme de badelaire et de Taloche rium Ecclesiae Ambianensis : Majores ou Talebart, etc. Aliae ann. 1408. in Reg. vero in his, quas ad grenidam veniunt, 165. cb. 364 : Arnault Dader issy hors de nihil juris habent, excepto quod quando I'ostel portant son esp4e et son Talebart annona mensuratur, si prassentes fuerint ou Taloche. Vide infra Talochia et Tau- ad servitium Ecclesiae, et Taullia sua fecerint, ut de summa annona? rationem lachia. 1 TALAX, Scaurus, in Glossis Isid. Cui possint reddere officialibug Ecclesiae, et sunt exstantes tali. Hinc emendanda saccos et vehicula ad deferendam annosunt Excerpta Pithoei, ubi perperam, nam submoverint, uterque sex nummos Telax, Stamus. pro sua procuratione habebit. * TALAY£, Excubiae excurrentes et CORULINA TALLIA, Laterculus ex coexploratorise, Gall. Patrouilles. Charta rylo arbore. Henr. de Knyghtqn pag. ann. 1322. ex Bibl. reg.: Excubias, gar- 2o70 : In asstate sequenti Rex cepit lanas dias sive Talayas teneri facial ad ilium de tota terra Angltss, per Tallias corulifinem, ut si quid contrarium regno Fran- nas, et parvula brevia scripta, imposito das seu alicui patere eis apparerel, per pretio 9. marcarum ad saccum, etc. signa ignis vel alias ostenderent. Gloss. Lat. Gr. : Corulus, novuxla. Vide 1 TALGUS, Lapis pellucidus, Gallis Tallia. Talc, Germanis Talck, unde nomen. Oc2. TALEA, [Idem yidetur quod Tola 1. currit in Actis S. Juvenalis Episc. Nar- Vastatio, depopulatio, seu mulcta quae niensis, torn. 1. Maii pag. 400. col. 2. ob damnum illatum exsolvitur.] Charta | TALE QUID, Vox generica qua vereRoberti Regis Francor. ann. 1028. ex cunde signiflcatur Involuntaria pollutio Tabulario Columbensi: Cum terris cultis nocturta. Bernardus in Ordine Cluniac. et incultis, cum vineis et pratis, cum tota part. 1. cap. 18 : -Si Tale quid ei contigit vicaria, et bannis, et incendiis, Taleis, et in node, quod nos verecunde Fragilitatem omnibus legibus cssteris, pascuis, etc. appellamus, etc. Et cap. 35: Qui dum per j 3. TALEA, Societas foadere conflrchorum transit (is, qui textum Evangelii mata, Italis Taglia. Vide Talia 4. defert qsculandum) omnes altius incli1 4. TALEA, Pretium quod exsolvitur nant illi, et si alicui Tale quid contigit, ei, qui rebellem aut perfidum capit vel signum sibi cum manu facit, ut eat in occidit, Ital. Taglia. Chronicon Danduli antea et inclinat. Rursum occurrit eo- apud Murator. torn. 12. col. 470: Inter dem cap. et alibi non semel. Vide Fra- csetera statuitur Talea de perperis viginti gilitas. millibus de Constantinopoli dantibus eum 1. TALEA, TALIA, TALLIA, TALLIUM, vivum, et de perperis decem millibus danVoces unius ejusdemque originis, quae tibus eum interfectum. nostris Tesseram ligneam significant, 1 TALEARE, Idem quod supra Talare, in duas partes flssam, in quarum utra- Scindendo vastare. Petrus Azarius de que debitum continetur, transversaria Bello Canepiciano apud Murator. torn. quadam caesura denotatum, altera penes 16. col. 433 : Ruscanao arbores infinitas... emtorem vel debitqrem, altera penes et Taleando vineas fecerunt vasta apud venditorem vel creditorem remanente : Castrum Montis, etc. nostris vulgo Taille. Quae quidem voces I. TALEATA. Vetus Charta ex Tabulaa Latina Talea et Talia deducuntur. Est rio Abbatiae S. Stephani de Vallibus enim Talea, ramus incisus, in Glossis [edita inter Instr. torn. 2. Gall. Christ, MSS. Glossae Lat. Gr.: Talia, a xop[i6?, novae edit. col. 474. et seq.]: Gamo Ec<7Xt?«, (rxuTaXv). Talia, xop[i6e, ax''^ ^ ^a" clesiae detrahere conabatur paludis parUse, dxtSaxs;. Talese oleaginas, apud Catp- tern non modicam, et Taleatas in palude nem et Varronem de Re rustica. Talise ssdificatas, et prat a, et saltuum necessaferrese, apud Csssarem lib. 5. de Bello ria. Mox : Partem vero paludis ejusdem, Gall. Talese fraxiness, apud Serenum quam P. Benedicti sub censu duoritm soSammonicum cap. 12. Intercisi ex arbo- lidorum possidet, A. praedictus uxori suas ribus cylindri, quos Taleas vacant, apud in dotem dederat, dum obtineret: hoc Vegetium lib. 4. cap. 8. Nonius : Taleas, etiam Abbas et Ecclesia dominas reliquit, scissiones lignorum, vel praesegmina. Ve- dum vixerit, obtinendum : qua defuncta, tus Agrimensor: Terminus, si aliquam ministris Ecclesias, vel palus, vel census scissuram, hoc est, Taliaturam habuerit, sine querela reddatur. Quod si praefatus montem scissum, id est, Taliatum osten- A. Taleatam ibi facere voluerit, victui dodit, limes ille finem transit. Vide Acta mus suas necessariam, per manum AbbaSS. Valeriani, Tiburtii, etc. num. 11. tis sumat, et sedificet, et, dum vixerit, obtineat: eo vero defuncto, ad Ecclesiam, Hinc igitur TALEA, pro ejusmodi Tessera lignea, ut fuerit asdificata, sine querela reddatur. Gallis, Taille, Anglis a Taley, al. Talley. Infra : De prasfatis vero Taleatis, dum Leges Henrici I. cap. 56: Si de his, praedictus A. et uxor ejus vixerint, sex quez ad firmam pertinent, controversia nummos censuales Ecclesias reddent, quiorialur, si de Taleis agatur, etc. Gerva- bus defunctis ad Ecclesiam sine querela sius Dorobernensis in Hist. Angl.: Vide- reddantur omnes census Taleatarum in licet ut Conventus Monachos tres vel qua- palude, ab Abbate sibi demonstrata, ssdituor ad custodiendas villas ordinaret, ficatarum. Ubi Taleata yidetur fuisse qui redditibus omnibus Thesaurariis, a certus ac definitus locus in palude, TaConventu constitutis, per Taleas respon- leis, seu palis defixis septus, in quo pisderent. Matth. Paris ann. 1247: Fecit ces asservabantur : [vel fortassis idem etiam per ballivos perscrutari, quod si quod] aliquis institor, vel injuriam passus quiT 2. TALEATA , Fossa, locus cavatus, cunque alius, in aliqua accommodatione canalis. MemorialePotestatum Regiens.

TAL
ad ann. 1220. apud Murator. torn. 8. col. 1104 : Eodem anno Taleata fuit inccepta cavari, et fuit missus Paudus per dictam Taleatam. Et ad ann. 1243. col. 1112: Potestas fecit cc. brachia ex muro civitatis juxta alium, et fecit murari Rezetum de Razolo, et fecit fieri pontem super Taleatam. Vide Tajata et Talgiata. TALEMANNI apud Groninganos, dicuntur triumviri, velut Collegii Prsesides ac Rectores, eo quod nomine reliquorum verba faciunt in senatu, ut habet Ubbo Emmius in Groninga pag. 61. Kiliano, Taelman, est Orator, Causidicus, Advocatus, ex Taele, oratio, sermo, et Man, homo. TALEMARII, TALEMETARII, seu TALEMELARJI, Gallis, Talemeliers, Paniflces, qui panem conficiunt ac venum exponunt. Ita in Statutis MSS. Talemejlariorum Parisiens. in quibus hsec habentur : Nul Talemelier ne peut faire plus grant pain de 2. deniers, se ne sont gasteaux a presenter, ne plus petit de obole, se ne sont eschaudez, etc. Regestum feodorum Comitatus Carnotensis fol. 17 : Item la coustume du pain: chascun Talemelier, qui vent pain au Josudi devant la Tour, doit obole. Regestum peagiorum Parisiens : Ne puet nul vendre pain a Paris, ce se ne sont Talemelliers ou regratiers. [Adde Praeceptum Philippi Pulchri Franc. Regis ann. 1305. apud de Lauriere torn. 1. Ordinal, pag. 427. Talamellarii dicuntur in Literis ejusd. Regis ann. 1313. ibidem pag. 532. Herveus Talamerarius memoratur in Charta 23. Cbartularii Dunensis.] Charta ann. 1231. in Hist. Gastilionensi pag. 53: Burgenses vero ejusdem villas coguent ad eadem furna ad vicesimum panem : Talemarii vero coguent sextarium pro tribus denariatis panis tales, guales furnerius voluerit accipere. Regestum Magnorum Dierum Trecens. ann. 1228. fol. 84 : Probatum.... esse in possessions recipiendi in primis 7. diebus nundinarum 7. denarios a guolibet Talemelario Vallis S. Aigulfi. Vide Brolium lib. 2. Hist. Parisiensis pag. 307. 2. edit, [et D. Secousse torn. 3. Ordinat. Reg. Franc, pag. 356. et 659.] 1 THALEMETAEII, Eadem notione, in Charta ann. 1176. e Tabulario B. M. de Charitate, ubi Stepbanus Sacri-Oaesaris Comes eidem Monasterio donat molendina ea conditions ut Thalemetarii de castro Sacri-Csesaris molant in iis molendinis. Rursum occurrit in Charta Capellae Gastri Provinensis saec. xin. Thalametiers, in Literis vernaculis ann. 1269. torn. 4. Ordinat. Reg. Franc, pag. 533. at ibid. pag. seq. scribitur Talemeriers. * Talemetiers, in Stat. ann. 1358. torn. 3. Ordinat. reg. Franc, pag. 659. et torn. 5. pag. 892. ex Lit. ann. 1371. Quorum artiflcium Talemesterie et Taillemellerie nostratibus olim nuncupatum. Charta admodiat. major. Castel. ann. 1380. in Reg. 116. Chartoph. reg. ch. 243: Tout le droit des commendises, Talemesteries, gasteleries, messeries, etc. Alia ann. 1443. in Reg. 179. ch. 147: Les maistres du mestier et artifice de boulengerie et Taillemellerie de nostre mile de Bourges, etc. * TALEMERARII, Eadem notione, in Reg. 34. bis part. 2. fol. 143. v° : Talemerarii Montis-Leherici congueruntur quod hseredes ejusdem Guidonis compellunt ipsos Talemerarios ad forniliam qnxrendam. [** Occurrit non semel in Chartul. S. Petri Carnot. Vide Guerard. Prolegom. pag. 57.] vni

TAL

TAL

17

SSJS" Vocem Talemouse, vel Talmouse, et LX. denariorum redditus. Charta Stequam pro pane dulciario e caseo et ovis phani Waiwodee Transsilv. ann. 1346. cpnfecto usurpamus, ex Talemelier, de- ibid. pag. 277 : Promittimus... condonare rivari, baud sine probabilitate, docet de mille marcas puri argenti ponderis WienLauriere torn. 1. Ordinat. Reg. pag. 427. nensis aut duo millia Talenta latorum nota b. sed unde dicti ipsi Talemarii ? denariorum Wiennensium, et pro quoAn avoce Gallica Tamis, vel potius Are- cumque Talento sex pens, latorum den. morica Tamones, Farinarium cribrum, Wienn. computando. Adde pag. 79. 80. ita ut Talemeliers dicti fuerint Pistores, 82. 100. 109. 119. 162. Dissertationern quasi nunc diceremus Tamisiers, Qui Christiani Schlegelii de nummis anticribro farinam secernunt ? quis Gothanis, etc. editam Francofurti * Haud sine probabilitate inde dedu- ann. 1717. p. 7. et 8. Chronicon Mellicitur vox Gallica Talemouse vel Tal- cense pag. 379. col. 2. ubi Schrambius mouse, a cujus forma triangulari forsan Talentum vertit per Florenum, Vindemodus agri Tallemouze appellatur in mias Liter. Schannatti pag. 3. etc.] Chartul. Latiniac. fol. 260. v°: Item sept Sumitur etiam interdum pro Aureq. guartiers en facon de Tallemouze audit [Unum Talentum auri valens septemsolilieu, aboulissant, etc. dos Turon. in Indice MS. Beneficiorum 1 TALEMASCA. Vide Talamasca. Ecclesise Constant, fol. 54.J I TALEMETARIUS. Vide in Talemarii. * Pro Libra, pondus, in Charta ann. ] TALEMIS, TALEMUS. Vide Talmud. 1389. torn. 2. Hist. Trevir. Joan. Nic. ab 1 TALENAGIUM, id est, Jus exigendi Hontheim pag. 895: In oleo Ixxviij. Tasingulos sextarios pro singulis modiis vini lenta, in cera vij. cum dimidio Talenta, Talenvenditis, in Charta Hugonis de Noeriis etc. Talentum magnum humuli Episc. Autissiod. de manumissione ho- tum magnum canabis, in Charta ann. minum Varziaci ann. 1202. 1522. torn. 5. Cod. diplom. Polon. pag. 1. TALENTUM, pro Centum libris. 184. col. 2. Glossae Lat. MSS. Regiae : Talentum, ^ TALENTUM CEJLE , in Charta ann. centum pondus auri: idem 82. pondo. 1315. apud Christianum Schlegelium in [** Cod. reg. 7644. cerium. Vide Isidor. Dissertatione jam laudata pag. 11: TaOrig. lib. 16. cap. 25. sect. 22. ex Euche- lentum cimini, Talentum piperts, in Conrio.] Ita Theophanes ann. 9. Nicephori suet. MSS. Eccl. Colon. Vide TabulaGeneral. raXavtov, pro centum libris rium 6. [** Talentum cerse et talentum usurpat. Vide Agrimensores pag. 333. piperis, in chart, ann. 1244. apud GuBudaeum lib. 4. de Asse, Agricolam de den. Cod. Diplom. torn. 2. pag. 83.] * TALENTUM, Interdum idem quod Ponderibus lib. 2. et 5. Covarruviam de veteribus Numismat. Hispan. cap. 4. n. nostris Besant. Glossar. Lat. Gall, ex Cod. reg. 7679: Talentum, Besant. Stat. 5. et alios. TALENTUM, pro 50. libris. Osbernus colleg. de Marchia fol. 128: Domus onein Vita S. Elphegi Archiep. Cantuar. n. rata in octo denariis Paris, pro fundo 28 : Ut si vita ac libertate velit potiri, terrse erga priorem S. Eligii, et erga sexaginta auri Talenta persolvat, singu- dom. nostrum regem in duobus Talentis, lis Talentis guinguaginta librarum pon- Gallice besans. Talentum septem solidis der e appensis. sestimatur in Charta Guich. prior. S. TALENTUM, interdum pro Libra et Salvii ann. 1202. ex Tabul. S. Gauger. Marca sumitur, ut apud Annam Com- Oamerac.: Memoratum hospitals singulis nenam in Alexiade pag. 414. Neque ali- annis die Natalis Domini Talentum unum ter accipi apud Gregor. Turon. lib. 7. septem solidorum Vallencenensis monetse cap. 40. videtur : Ferunt autem ducenta censualiter nobis persolvet. et quinquaginta Talenta argenti fuisse : * TALENTUM MAJUS, ut res rara obauri vero amplius quam triginta. Specu- servatur a Muratorio , in Charta ann. lum Saxonicum lib. 3. art. 51. § 2: Equus, 1037. torn. 1. Antiq. Ital. med. aavi col. cum quo quis dominum suum sequendo 348 : Si guis igitur prsesumtor temerarius, eidem inservit, Talento, id est 20. solidis diabolico avaritiss stimulo percussus, huic coseguatur. [** Germ, punt.] Quot scili- nostrse auctoritatis prascepto resistere, aut cet marca dicitur ponderare, eodem lib. eum aliquatenus infringere temptaverit art. 45. | 3. Talenta seu librae, tit. 64. noverit se compositurum auri purissimi | 2. Marca vel Talentum, in jure Saxo- libras centum Talenta majora. nico cap. 26. § 1. Witikindus, et ex eo 2. TALENTUM, Animi decretum, voConradus Usperg.: Pro qua prsesump- luntas, desiderium, cupiditas, Florentitione condemnavit eum centum Talentis, nis et Hispanis Talento, nostris olim omnesque Principes, qui ad hoc eum ju- Talent. Testamentum Stephanies, Revabant, dedecore canum, quos portabant ginae Navarrse, Garsise Regis uxqris, usque ad urbem regiam, quae dicitur aeras 1098. apud Sandovallium in EpiscoMagedeburg. Vetus Charta apud Huber- pis Pampilonensibus pag. 61: Igitur si tum Leod. in Monumentis antiq-. pag. venerit ad aliquam de meas filias in Ta38 : Pro prsesumptione autem delicti, im- lentum Deo servire, et habuerit habitum, perando dijudicamus, ut si liber est, 10. Deo devota permaneat, etc. [Le Roman Talenta ; si ministerialis, 5. Talenta de la guerre de Troyes MS.: persolvat. Adde Matth. Paris pag. 547. Et dou combatre sai-je bien, et 567. Chronicon Montis-Sereni ann. Que ceus de la n'en feront rien... Ce poez l)ien savoir sans faille 1171. et alibi non semel, Leges OpstalQ'il n'en ont ore nul Tallant.] bomicas cap. 34. etc. Prseterea quse observamus ad Annam Comnenam pag. Hinc formata vox apud nostros Enta400. At in Chronico Laurishamensi, Ta- lente, qui aliquid agere cupit, vult, delenta 18. et dimidium marcas 15. confe- crevit, etc. Le Roman de Garin: cisse dicuntur, [et in Statute Abbatias Entalentd fu de Buegue vengier, Pegav. ann. 1308. apud Ludewig. Reliq. Par mautalant a brochie le destrier. MSS. torn. 2. pag. 263: Pro septem mar- L'Ordene de Chevalerie: cis recipi debent sex Talenta denariorum Aprez deux esperons li rait usualium. Charta Pilgrini de SwarzeEn ses deux piez, et puis li dit, nowe Ministerialis Austriae ann. 1271. Sire, tout autres i es maus, apud eumdem Ludewig. torn. 4. pag. 81: Quevos yolez, que vos chevaus, Unius Talenti redditus in Stranais libere Soil de bien corre Entalentez, tradidi, sex videlicet solidorum redditus Quant vos des esperons ferez.

TAL
Alanus Charterius at* debat des deux fortunes d'Amour:
Si recorde sa legons en son lit Tres ententiz Et d'cn ssavoir du tout Entalentez.

TAL

TAL

Huicce voci opponitur alia Mai talent, mala voluntas. Guillelmus Guiart:
A grans flos de la ville saillent Mautalentis, et presque a guerre Vont les fouriers S. Loys querre.

Alibi:
Courrouciez et Mautalentis.

Matth. Villaneus lib. 10. c. 9 : Pieno di Maltalento. Detalente de voler, de falcone qui volare renuit, in lib. de Falconaria, Jani de Franchieres c. 7. Ab lOsXwnrjs, vocis etymon accersit Budseus, quod video probari viris doctis. Mibi vero origines linguarum vulgarium, a Graeca lingua petitae, minus arrident. Spf Atalenter non semel etiam usurparunt nostri pro Gratum habere, placere, velle, etc. Le Roman de Rou MS.:
Ron oi la parole, mout lui Atalenla, Par conseil de ses boms les trieuves asseura.

Le Roman d'Athis MS.:
Mesj^nie out belle et riche et gente, Qui a bien faire s'Atalente.

Et infra:
Moult m'Atalente et plaist leur estre. '

* Glossar. Provinc. Lat. ex Cod. reg. 7657: Talent, Prov. desideratid. Hinc Ratalenter, Gratum se exhibere, apud Guignevil. in Peregr. hum. gener. MS. ubi de Concupiscentia:
Quant je vuel, je fai le plaisant, Gracieuse et Ratalentant.

[« Vide Raynouard. Glossar. Provinc. torn. 5. pag. 296. voce Talen.] T TALERUS, TALLEEUS, Monetae species apud Germanos, de qua jam dictum est in Dalerus. Melchioris de Redern Epistola ad Archiducem Austriae de Obsidione Yaradin. ann. 1589. apud Ludewig. torn. 6. Reliq. MSS. pag. 328 : His virtutis et meritae laudis ergo centum Taleros donavi. Rursum occurrit pag. 329. Ungarici Talleri, apud Carolum Oarafam in Oommentariis de Germania sacra restaurata. 1 TALETA, Exactio, Gall. Tattle. Vide Tallin 8. 1 TALGATUS, Talgata braca, Cui assutae pera3, ni fallor. Charta ann. 855. in Append. MarcseHisp. col. 788 : Dono... bracas Talgatas xxxm. et satulares parilia XV. * Acad. Hisp. in Diction. Talega, Mantica, manticae repositum, et Talego, Saccus. TALGIATA. Sanutus lib. 1. part. 1. c. 1: Tempore vero mensis Octobris et circa, •(lumen illud abundat in tantum, quod ipsx speciarias et mercimonia a Babylonia per dictum flumen intrant, per quamdam Talgiatam longam, et per ducenta miliaria, quae sunt a Babylonia usque in Alexandriam deferunlur. [Canalem intelligo. Vide Taleata 2. Tajamentum et Tajata.] 11. TALHA, Idem quod Tala 1. Vastatio, damnum. Statuta Castri de Jeguno ann. 1291. MSS.: Facientes Talham et gast solvant esmendam. * 2. TALHA, Idem quod Pondus in monetis. Lit. remiss, ann. 1389. in Reg. 145. Chartoph. reg. ch. 32 : Alii duodecim denarii albi ejusdem legis et melioris Talhse

reponerentur. Ubi in aliis Chartis de apud Murator. delle Antic. Estensi pag. re monetaria habetur, Ponderis. Vide 184 : Ut nullus quilibet homo ipsam silvam... Taliare vel capellare audeat. Ta~ Tallia 5. 1TALHABILIS, Gall. Taillable. Vide liavit radices, in Actis S. Francae n. 32. torn. 3. April, pag. 389: Taliando et cuTallia 8. TALHADORIUM, Orbiculus mensarius, sendo, in Statutis Placentise fol. 80. v°. super quo edendi cibi discinduntur, no- ubi de Sartoribus. Vniversa extra muros stris olim Tailloir. Occurrit apud Bran- Taliaverunt, prostraverunt et diruerunt, daonum in Monarch. Lusitana 5. pag. Petro Azario de Bello Canepiciano ad 304. torn. TaXtoOpiov diciturinHist. Cone. ann. 1339. torn. 16. Muratorii col. 431.] Florent. sect. 6. cap. 2. [Vide Talierium Vide Tala 1. et Talare. et Tajore.] 523" Hinc ducenda est vox Entaillie* TALHARE, Singulatim distrahere, res, quam pro Sculptore usurpat le RoGall. Vendre en detail. Charta ann. 1307. man de la Rose MS.: in Reg. 42. Chartoph. reg. ch. 44: ConPymalion uns Entaillieres, cedimus quod si in alio loco dicti castri Portraians en fus et en pierres. carnes venderentur ad tallium per dictos macellarios Promitlimus vendere et 1 TALI ATA. Formula vetus apud MuTalhare infra dictas domos seu macellum rator. torn. 1. part. 2. pag. 83. col. 1: Si bonas carnes, sanas, vendibiles, et leg ales. charta manifestat, quod missus vel tutor Occurrit rursum in Charta ann. 1310. comparasset vel de infante, fiat Taliet la. ex Reg. 49. ch. 80. Vide infra Tallium 4. Hoc est, si bene opinor, tale seu id tiat, TALHENDARIUS, [TALHIA, TALHATA.] quod in Charta faciendum esse declaVide in Tallia 7. ratur. ITALIATGIUM, Idem quod Tallia 6. * TALHUM. DE TALHO, Gall, de Taille, Caesim, Ital. di Taglio. Formulae MSS. Vide in hac vqce. Literae Johannis Auex Cod. reg. 7657. fol. 35. v°: Unurn ma- xitan. Archiepiscopi ann. 1401: Vinum gnum cutellum evaginavit repente, et recollectum extra consulatum et Taliattarn de Talho quam de stoco ictus quam- gium. plures contra eum lansando percussit. 1 TALIATOR, Sartor, Gall. Tailleur. Vide supra Taillium et mox Talium 2. Epitaphi um ann. 1449. torn. 1. SS. Apri11. TALIA, Stria in vestimentis, seu lis pag. 806 : Hoc opus fecit fieri ars Tarugae pars eminens ac protuberans in liatorum vestium et juponorum. Vide in longum deducta ad instar talias seu ta- Taliare. lese, quae proprie signiflcat arboris ra* TALIATURA. Vide in Talea 1. Glosmum ex utraque parte aequaliter praeci- sar. Provinc. Lat. ex Cod. reg. 7657: sum, seu brevem baculum utrimque pa- Talhadura, Prov. cissura, fissura. Talk, ritercrassum, quern etiam Graeci a%ifay, Prov. acies, cisus, cisura. Talhar, Prov. vel ff^ftav vacant. Tertullianus de Pallio amputare, flndere. C. 5: Nee artificem necesse est, qui pridie 1 TALIATUS, Caesus, scissus, divisus, rugas (pallii) ab exordia formet, et inde Ital. Tagliato, Gall. Taille, coupe. Chron. deducat in Talias. Vide Hofmannum; Modoetiense apud Murator. torn. 12. ^2. TALIA, Silva caedua, Gall. Bois col. 1159: Fuerunt in civitate sua capti, taillis. Charta ann. 1234. e Chartulario mortui et Taliati tali modo, quod nefas Monasterii Baugeseii: Quod si Talia in est dicere. Rursum occurrit col. 1184. dicto nemore fuerit, et animalia Abbatis Vide Taliare. et Conventus ibi fuerint inventa, efc.Vide j TALIBUS, pro Talmud. Vide in hac Tailla. voce. T TALIERIUM, Escalis orbiculus qui13. TALIA, Tessera, etc. Vide Talea. t 4. TALIA, TALEA, TALLIA^ Italis Ta- vis, sed proprie ligneus, Ital. Tagliere, glia, Pars ilia quae aliquem spectat; y. Gall. Tranchoir. Annales Mediolan. ad g. Certus militum numerus qui aquovis ann. 1389. apud Murator. torn. 16. col. foederatorum exigitur, Gall. Contingent. 812 : Salinum unum deauratum cum peChron. Veron. ad ann. 1332. apud Mu- dibus in. Aliud salinum deauratum. Tarator. torn. 8. col. 648: Domini Lombar- lieria xxiv. alba argenti mezanella sidise requisiti sunt ad ligam cum Floren- gnata in fundo de capite S. Ambrosii. tinis et Rege Roberto contra Regem Bohe- Talieria xxiv. quadra deaurata. Talieria mise, qusR liga Veronas per sindicos et xxiv. rotunda deaurata. Vide Talhadoambasciatores Regis Roberti et Florenti- rium et Taulerius. norum facta est circa finem Martii, posita 1 TALIERUS, Species artocreatis, GalTalea inter ipsos de tribus millibus equi- lis Pate, ni fallor, eadem quae Italis Tatum et duorum millium peditum. Memo- gliarelli, vel Tagliarini. Chronicon Berriale Potestatum Regiens. ad ann. 1279. gom. ad ann. 1386. apud Murator. torn. epd. torn. col. 1145: Certa quantitas mi- 16. col. 855 : Fecerunt fieri plusquam c. litum et peditum de civitate Reginorum tortas ac Talieros artibasalorum seu cacum tota montanea et cum certa Talia zonzellorum ; et venerunt ballantes in cimilitum et peditum de Bononia et de vitatem Bergomi tres et tres, et dabant Parma, et cum balesleriis, iverunt cir- cuique volentibus comedere de dictis lorcumquaque, obsiderunt Besumantuam, tis et cazonzellis. etc. Chronicon Parm. ad ann. 1282. torn. 1 TALIMPULUM, f. Tantillum, aliquan9. col. 797: Et inter eos ordinatum fuit, tum. Canones Hibern. apud Marten, quod Talia militum eorum conlinuo staret torn. 4. Anecd. col. 7 : Tribus annis pceniCremonae. Et col. 826 : Item eodem anno teat... horti oleribus, ovis paucis, Britantenuclse vero vel (1294.) dictus dominus Potestas cum M. nias formello ulatur de populo et aliis de Tallia deputatis, balthutss lactis sextario Romano; sitis armata manu cucurrit, etc. Vide Taxa gratia et aquae Talimpulo, si operarius Gentium in Taxa 1. est. Et col. 10: Soloque pane et aqua et sale | 5. TALIA, Exactio, impositio ; Talia- et legutninis Talimpulo utatur. bttis, Obnoxius tribute. Vide in Tallia 8. 1 TALIMUS, pro Talmud. Vide in hac 1 TALIADA, Praestatio.Vide in Tallia 8. voce. TALIO, [apud Isidorum lib. 5. Orig. TALIARE, Scindere, exscindere, Gallice Tailler, couper. Leges Alvredi cap. 13: cap. ult. est similitude vindictae, ut taliter quis patiatur, ut fecit; hoc enim et Si quis nemus alicujus sine licentia comburat, vel Taliet, persolvat omne grossum lege et natura institutum, ut lasdentem lignum cum 5. solidis. [Charta ann. 1044. similis vindicta sequatur ; inde et illud

TAL

TAL

TAL

TALISMANUS. Ita Sacerdotes suos vo- Liber niger Scaccarii pag. 352 : TalLegis: Oculum pro oculo et dentem pro dente. Talio autem non solum ad inju- cant Turcae. Vide Wadding, in Annal. lator Regis in domo comedet, homini suo in. obol. Nisi sit Sarcinator, Gall. Tailriam referendum, sed eliam pro beneficio Minor, ann. 1342. n. 10. De Talismanis vero, seu o^oiy^ioii;, yel leur. reddendo ponitur; est enim communis « TALLAVACIUS, Clypei species, Gall. sermo et injurias et beneficientias. Donatio characteribus magicis ita appellatis, Abbatiae S. ^Egidii v. Id. Febr. regnante consulendi Salmasius in Kerkoetium Talevas. Stat. Ferrar. ann. 1279. apud Murator. torn. 2. Antiq. Ital. med. aevi Aianrico Rege (ann. 1038.): Pro Talione pag. 75. de Annis climactericis pag. 578. nobis impendentur caslestia.] Talionis in Histor. August, pag. 360. Gaffarellum col. 487 : Quod quilibet custos deputatus poena, seu reciproca pcena, in 1. 3. Cod. de Curiositatibus inauditis, etalii. Glos- ad aliquam custodiam alicujus caslri, vel loci civitatis Ferrarise, vel districtus, teTh. de Exhibit, reis, (9, 2.) etc. TOWTO- sar. med. Graecit. col. 1540. voce neatur et debeat toto tempore custodias TtaOsia, apud Psellum in Synopsi legum -TALITER FACERE, Gall. Faire en- habere... spatam, lanceam, Tallavacium, pag. 55. Harmenopulum lib. 1. tit. 2. § 34. 1. 6. tit. 9. | 3. et alios. 'A^gaia sorte, Efftcere, dare operam. Comput. sive bonam targetam. Consule eumd. OCTCOy.Xvipw(n?, apud Dionys. in Eccl. Hie- ann. 1399. inter Probat. torn. 3. Hist. Murator. ibid. col. 517. Le Roman d'Ararch. ['Avrtir^pwat? a(iot6^, in Glossis Nem. pag. 50. col. 2: Dicti domini consu- lexandre MS. part. 2 : Graec. Lat. et Lat. Gr.] Vicarium poanse les ...... eqy.es iverunt ad dictum locum de A pie comme serjant a pris le Talevas. genus, apud S. Valerianum de Bono Bolhanicis, pro visitando dictas gentes Vide Talavacius. disciplinae. Indicitur in Lege Wisigoth. armorum, et Taliter facere quod se dislo} TALLEA, Species tigni, materiae, vel lib. 6. tit. 4.13. Gharta Conamuniae villas giarent a praedicto loco. | TALITIUS, Colaphus in talo, in GlossisScandula, Gall. Bardeau. Statuta CaduCerniaci in Laudunensi pago ann. 1184 : Quod si reus inventus fuerit, caput pro Isid. Talilres, in Excerptis Pith. Legen- brii cap. 23 : Mercatores de Cadubrio licapite, membrum pro membra reddat, vel dum esse Talitrus vel Talitrum censet bere et impune possint et valeant conducere, seu conduci facere suas Talleas ad ad arbitrium Majoris et juratorum pro Martinius. Vide Talastrus. 0 capite aut membri qualitate dignam per1. TALIUM, Silva caedua, Gall. Taillis. quern locum seccarum vellent. Correctiosolvet redemptionem. Consuetudines Ar- Charta ann. 1341. in Reg. 72. Chartoph. nes eorumdem Statut. cap. 26 : Si comkenses ann. 1231. in Tabulario S. Ber- reg. ch. 368 : Ne animalia infra dicta mune alicujus villfe de Cadubrio, vel matini: De homicidio voluntario convictus, Talia valeant causa corrodendi intrare jor pars inciserit, vel fecerit Talleas et p,arenlibus vel cognatis occisi tradetur vel aliter dampnificare seu devastare, et alia lignamina causa mercimoniandi, iloccidendus, et bona ejus domini erunt. quod ipsa Talia deffendentur et relaxen- lud nemus non solum vicinis, sed etiam Adde Brittonem in Legib. Angl. pag. tur, prout in forestis de Angulis vel de omnibus civibus et habitatoribus Cadubrii 16. Statuta Academies Viennensis apud Narbonesio extitit fieri consuetum. Vide intelligatur esse commune, ita quod omnes impune possint in dicto nemore laboLambecium lib. 2. Commentar. de Bibl. Talivum et mox Talleicium. « 2. TALIUM. DE TALIO, Gall, de Taille, rare. Et cap. 99: Sancimus, quod quilibet Caesar, pag. 108. Chartam Communiae urbis Farae ann. 1207. apud Thomasse- Ital. di Taglio, Caesim. Lit. remiss, ann. buscherius in Cadubrio per dies octo, postrium in Consuetud. Bituric. pag. 438. 1400. in Reg. 155. Chartoph. reg. ch. 86 : quam signatae fuerint Talleas per aliquem Ivonem Carnot. Epist. 51. Observantias Dictum Monentum in humeris collo et ca- mercatorem, tarn terrigenam quam forenRegni Aragon. lib..8. tit. de Homicidio, pite de pica sive Talio percussit. Vide su- sem, teneatur et debeat eas inaquare vel inaquari facere sub poena sol. c. pro quo114. etc. Abrogatur in Consuetudine pra Taillium. 1 TALIVUM, vel TALIVUS, Silva caedua, libet buscherio, et nihilominus ipsas TalHannoniensi cap. 15. In quibus casibus ni fallor, jus ea utendi, vel etiam prae- leas inaquare omnino teneatur. Rursum locum habeat apud Aragonenses, docet Michael del Molina in Repertorio Foro- statio quae ob id juris exsolvitur. Gall. cap. 105 : Si aliquis... ausus fuerit.... furum Aragon. v. Poena talionis. Vide Ja- Bois taillis. Charta Hospitalis S. Johan- rari assides, Talleas, vel aliqua alia cobum Gothofredum ad 1. 7. Cod. Th. nis de Ulmis : Retento tamen dicto Hos- lignamina cujuscumque generis alicujus pitali et suis hominibus paschivo et Tatiyo personae, condemnetur in libris decem pro de Accusat. [Vide Tallio.] TALIOLA, noSoorpagy], [Tendicula. in garrigiis a cacumine mantis usque ad quoque ligno, Tallea vel asside, ultra alias pcenas in statutis contentas. Vide Talea Taiola supra ex Petro de Grescentiis. caminum. T 1. TALLA, Vastatio, damnum. Vide et Tallia. Vide ibi.] Lex Langob. lib. 1. tit. 22. S 4. 1 TALLEICIUM, Silva csedua, Gall. [** Roth. 317.] : Si in pedica aut in Ta- Tala 1. Taillis. Literae Ludovici IX. Regis Franc, liola fera tenta fuerit, etc. Ubi Edictum | 2. TALLA, Impositio, Taille. Vide ann. 1236. e Chartulario Parthenonis Rotharis Regis tit. 104. §. 3. et 4. habet. Tallia 8. ^ 3. TALLA, f. Funis angularius, com- Montis-Martyrum : Habent brueriam et Tanola. Forte a Tana, dequa voce infra. plicatorius , Nautis nostris Taille de genestam in dicto nemore prsster TalAdde lib. 3. tit. 22. § 4. Gratius in Cynepoint , Taille de fond. Informationes leicia, quae se de bestiis deffendere non getico vers. 92: MSS. Massil.' de passagio transma- possint. Quid qui dentatas iligno robore clausit rino : Item Tayas de floneo ix. Item * Charta Phil. Aug. ann. 1220. in CharVenator pedicas, cam dissimulantibus armis Tallas ad fornimentum arborum swale* tul. Barbel, pag. 262 : Prascipimus quatiSsepe habet imprudens alieni lucra laboris. et sentiles, LX. Tallas. Item Tallas do- nus in Talleiciis omnium nemorum dilecTALIORCHUS, Ludi vel aleae species. stas et de tarrogas de media et de torum nostrorum abbatis et conventus et fratrum de Barbeel, ubicumque sint, non Joannes Sarisber. lib. 1. Polycrat. cap. prora, xil. 5: Hinc tessera, calculus, urio, vel dar<* 4. TALLA. AD TALLAM, Gall. En mittatis aliqua animalia vel mitti sufferadana pugna, tricolus, senio, inonarchus, detail, Singulatim, particulatim. Charta tis, quousque eadem Talleicia habuerint orbiculi, Taliorchus, vulpes, quorum ar- ann. 1270. in Access, ad Hist. Cassin. quinque annos completes. Vide supra Tatem melius est dediscere quam docere. part. 1. pag. 312. col. 1 : Quicumque de lium 1. et infra Tallicium. TALIPEDARE, Titubare: verbum pris- eodem castro occidit ad Tallam porcum | TALLERUS, Monetae species. Vide cum, quasi talis insistere, quod faciunt seu scrofam, ....... tenetur de porco seu Talerus. ] TALLETA, Idem quod Tallia 8. Exacirrepvo6aTa( ; quorum meminit Hippocra- scrofa prasdictis praestare lumbellum eotes : contra quam Attae, qui primis plan- rumdem animalium. Rursum occurrit tio, tributum, Gallice Taille. Literae Gretis ambulant. Liber Miraculor. S. Ade- ibid. pag. 316. col. 1. Vide supra Tal- gorii IX. PP. pro Monasterio Malleac. lardi Abb. Corb. c. 8 : Et ipse cmpit vix hare. apud Stephanotium torn. 4. Antiq. Picexactionem pecusubsistens quasi ebrius Talipedare, i. ti1 TALLACA, pro Tallata. Vide in Tal- tav. MSS.: Concedo nise, qux ab hominibus monasterii et priotubare, retro cedere. Vide Savaronem lia 8. ratuum, et aliorum locorutn ipsius exigead Carmina Sidonii. [Glossae Lat. Gr. et | TALLAGIA, Exactio. Locus exstat in batur annis singulis pro Talleta. Rursum Grsec. Lat.: Talipedo, HapayscpotAai. In Tenseria sub Tensare infra. 1 TALLAGIUM. Vide Tallia 8. et Tal- occurrit in Literis fundationis MonasteGlossario mediae Grsecit. habetur Ilapayepvstv hac notione.] liare. rii Bellae-Noee inter Instrum. Gall. Chr. * TALIS QUALIS, Gall. Tel quel, Me| TALLARE, Exscindere, Gallice Tail-novae edit. torn. 3. col. 412. diocris, medius ; titulus, ab episcopo ler, Couper. Judicatum ann. 867. apud 1 TALLHUM, ut Tallia 5. Vide ibi. Redonensi assumtus in Actis ejusdem Perardum in Burgundicis pag. 147 : Dij 1. TALLIA, Vastatio, damnum. Vide inter Probat, Hist. Brit, tom.l. col. 672: acit quod... sui servi.... Tallassent vel occi- Tala 1. Eapropter ego Stephanus de Filgeriis, dissent uno casno de S. Benigno. Vide in 1 2. TALLIA, Silva caedua, Gall. Taillis. Redonensis ecclesise Talis qualis episco- Talare et Taliare. Libertates S. Palladii ann. 1279. e MS. pus, et regis Anglicorum capellanus, quss 1 TALLATA, Exactio, Taille. Vide Tal- Coislin.: Si infra quatuor annos et Maium ad utilitatem ecclesias nostrae et honorem lia 8. animalia essent inventa in Taitiis solvent rationabiliter adquisivi, memorise traduT TALLATOR, Numerator, ratiocina- emendam, scilicet v. sol. Paris. Vide in cere proposui, etc. tor, a Saxonico T sell a n , Numerare. Tailla.

20

TAL

TAL
illi vel illis, quibus seu quorum occasione fuisset imposita vel taliata. Adde Statuta Civitatis Astae Collat. 20. cap. 35. etc. 1 TAILHA, Eodem significatu. Vincentius Cigalt. de Bello Italico: Domini habentes credit in curiis Regum, qui in odium litium et Tailharum desquatre cas faciunt vastare subditos per armigeros et destruere. Quae vero sint hse Tailhas des guatre cas dictae, videre mox poles in Tallias frandies. 1 TALLHIA, in Charta ann. 1362. apud Baluzium torn. 2. Hist. Arvern. pag. 436. j TAILHIA. Charta Regiensis ann. 1361 : Ad recolligendum et assignandum pecunias Talhiarum in ipsis comitatibus universaliter, ut dicitur, indictarum. Occurrit praeterea in Charta ann. 1375. apud Baluz. torn. 2. Hist. Arvern. pag. 208. 1 TAILLA, in Charta ann. 1203. ex Regesto 151. Chartophylacii Reg. num. 370 : Non Tenebammi ad gachas, vel ad badas, vel ad Taillas, vel ad opera communia. 1 TALLADA. Absolvit quicquid habebat in dominio in bordaria de Fonte amara, scilicet... Tailladam, et expletum totum quod habebat vel requirere poterat, in Charta ann. 1085. apud Baluzium Histor. Tulel. col. 428. -1 TALIADA, in Charla Raimundi de Turena pro Monasl. Belliloc. ann. 1190: Nullas exactiones vel Taliadas debebat habere in villa de Belloloco. ] TAILLIA, in Mandate Philippi Pulchri Regis Fr. ann. 1302. apad Menesterium Hist. Lugdun. pag. 87. col. 2. Tailliis, costumis, vendis, in Literis ann. 1269. ex Archivo S. Albini Andegav. Adde Vossium de Vitiis serm. in Appendice pag. 812. Lobinelli Glossarium ad calcem Hist. Britan. etc. ^ TALLIIA, in Conventionibus Ludovici Regis Siciliae cum Arelalensibus ann. 1385. e MS. D. Brunei fol. 7. el 9. T TALIA, in Lileris ann. 1275. inter Ordinat. Reg. Franc, lorn. 3. pag. 62. et alibi. T TALLA, in Charta Communige Balneoli, ex Schedis Cl. V. Lancelot. TALATA. Tabular. S. Eparchii Inculism. fol. 34 : Pravis exactionibus vexarent, scilicet in mestivis, in Talatis, et aliis servitiis, etc. T TALLATA. Slatula Arelalens. MSS. art. 159 : Ex Communis auctoritate possint Tallatam facere super omnibus pos1 TALLAGA, ul Taliata, nisi ila legendum esl. Lilerae S. Ludovici inler Privilegia Ordinis S. Johannis Jerosol. pag. 32 : Sint liberi et quieti de exercitu et equitatu... de omnibus querculis, placiviis auxiliis et de Tallacis, etc. T TAULLIA. Charla Theobaldi Episc. Arabian, ann. 1177. e Tabulario S. Richarii : Medietatem ex integrp omnium censuum, jurium possidebit Ecclesia, excepta Taullia, quas per laicam manum in angaria exigitur, et ad jus ecclesiasticum minus pertinere videtur. Tallies porro diversimode impqnebantur : quaedam enim ex Consuetudine, hoc est, usu ita jam olim inductq, certis ac statis anni tempestalibus exigebanlur. Charta Communiae Rolomagensis ann. 1207 : Nee eos cogeremus ad reddendum nobis Talliam per consuetudinem, nisi sponte sua nobis dare voluerint. Tabularium Ecclesiae Arabian, ch.82: Per duos hospites confirmari fecerunt, quatenus neutrius viri prasdecessores in terra S.

1 3. TALLIA, Tessera lignea, etc. Vide natur, in burgo Bonssvallensi fieri prasceperam. Rigordus : Ne principes.... EccleTalea. 1 4. TALLIA, Gall. Contingent. Vide sias, vel Clericos ibidem Domino seryientes, aliquibus angariis, Talliis vel aliis exacTalia 4. tionibus gravare prsesumerent. Tallia, sive | 5. TALLIA, Bessis aurei vel argentei nummaria partitio, Gall. Taille, apud precaria, in Chartis aliquot in Historia monetarios. Diciturdecerto nummorum Guinensi pag. 498. 522. Charta ann. 1060. numero, qui ex auri yel argenti marca apud Louvet. in Bellovacq : Quasdam conflatur : v. g. denarius argenteus di- injustas consuetudines, Talliam videlicet citur ad Talliam 10. denariorum, cum ex et omnes alias oppressiones... dimisi. Suuna argenti marca decem dumtaxat de- gerius de Administrat. sua cap. 10: Posa multis retro narii percutiuntur. Rotulus computo- sessionem B. Dionysii rum Prseposilurae Franciae ann. 1289. temporibus tribus Talliis expositam, videapud D. Brussel torn. 1. de Usu feodorum licet Domino Castri Cabrosas, et Domino pag. 472 : Pro busta xx lib. vn. sol. in. Castri Nielphae, et Simoni de Villa Aten, vn. den. gross. Valent iin . vm. lib. vn. sol. etc. Infra : Ne reducat manum ad TalTuron. petiz. Et erat busta bona de pon- liam, vel terras oppressionem. Concilium dere et Tallia ; sed deficiebant duo grani Lateranense ann. 1176. cap. 4 : Ne subcum dimidio. Lilerae Humbert! Dalphini ditos suos Talliis et exactionibus Episcopi ann. 1345. torn. 2. Hist. Dalphin. pag. gravare prsssumant. Adde Appendicem 514. col. 1 : Magistros, gardas et rectores ejusdem Concilii cap. 7. [Chartam ann. monetarum nostrarum ac ligam, pon- 990. apud Lobinell. torn. 2. Hist. Britan. dus, remedia, formam et Talliam ac sei- col. 95. Vide ibid. col. 102.134.182. 270. gnoriam eorum in statu in quo sunt ma- Chartam Communiae Laudun. torn. 7. nutenendi, mutandi, augendi sen mi- Miscell. Baluzii pag. 291. Marten, torn. nuendi, etc. 1. Anecdot. col. 596. 646. 647. 649. torn. 1 TALHIA, Eadem notione. Computus 3. col. 439. torn. 1. Ampliss. Collect, ann. 1339. tom.l. Hist. Dalphin. pag.95: col. 1145. de Lauriere torn. 1. Ordinat. Item, quod fierent denarii alii curribiles Reg. Franc, pag. 20. Glossar.' Lobipro 12. denariis, sub forma et cunho alio- nelli torn. 3. Hist. Paris. Calmet. in rum dozenorum, qui fiebant nuper, sub Hist. Lotharing. torn. 2. col. 36. Hist. vninori Talhia tamen, et quod essent de Dalph. torn. 1. pag. 127. torn. 2. pag. liga sex denariorum argenti fini, et de 54. etc.J pondere decem solidorum diet, dozenorum ATALLIA, pro Tallia, in Tabular. S. pro qualibet marcha, sub remediis et ligas Flori Arvern. : Ab omni Atallia, collecta, et ponderis, sub quibus alii dozeni noviter leuda, segoha, et manobra. cudebantur. Vide Lobinelli Glossarium TALLEA, Eadem notione, ex Gall. Tailad calcem Histor. Britan. in voeibus lee. Tabul. Eccles. Carnot. ch. 72 : TalTaille et Alloye. lea supranominata fiet. Quarto anno sub1 THALLHUM , Eodem signiflcatu. monebo Canonicos ejusdem villas, et faCharta ann. 1417. e Schedis Pr. de Ma- dent Talleam convenient em, de qua hazaugues : Et in liga sive in Thallho solidi bebo medietatem, et ipsi aliam. Tabular. 20. et denarii 4. complebant dictam mar- Absiense fol. 29: Et dederunt 10. nummos Cham. Talleas. Passim in hoc Tabul. Charta 1 6. TALLIA, Gall. Taille, Territorium Ludovici Regis ann. 1133. pro Ecclesia urbis. Punicion et correccion des fais S. Maglorii Paris.: Consuetudinemquamperpetres et avenus en ladtcte ville et dam, quam Talleam nominant, quas in Taille d'icelle, in Literis ann. 1363. torn. eorum villa... ab officialibus Regiis extor4. Ordinal. Reg. Fr. pag. 563. ubi de ci- quebatur, etc. Innocentius III. PP. lib. 1. vitate Insulensi. Occurrit rursus in In- Epist. pag. 52. edit. Venetae: Ab omnibus scriptione Consuetudinis ejusd. urbis, violent us, Talleis, et exactionibus duxerit ut el art. 44. etc. quod annotatur in absolvendos, etc. [Literae Henrici Archiep. Glossariq Juris Gallici torn. 2. pag. '402. Remens. ann. 1163. e Chartulario ComVide Taliatgium. pendiensi : Tallea vero vel generalis 17. TALLIA, Scissura, ni fallor, divisio exactio ibidem non poterit fieri, nisi Abquaa fit in partes scindendp, dislraclio, bas et ipse Hilduinus consenserint. Adde venditio quae fit minutatim, a Gallico Chartam ann. 1251. apud Thomasserium Taille, coupe, dissection, vel Belgico Ta- in Biturigibus pag. 90.] Charta vernalie, Caesio. Codex MS. Ecclesise Audo- cula ann. 1246. in Hist, des Chastaigners: marensis: Has sunt consuetudines et jura, Sour ce que je demandoe sur la terre de quas habent Ecclesias SS. Bertini et Audo- la Gombaudiere, et sur les pres, que il mari in theloneo de castro S. Audomari teneit, a aveir ma Taillee haute et basse, et in appenditiis ejus, scil. de sturione IV. et mes autres services, etc. Charta Savaden. de Tallia ceti iv. den. de merluis n. rici Vicecomitis Thuarcensis ann. 1269. den. apud Gallandum lib. 1. de Franco alo8. TALLIA, Praestatio, quse dominis fit dio : Et li homes, qui devoient Taillees a tenentibus seu vassallis, in certis eo- par raison de rachat ou de morterum necessitatibus, nostris vulgo Taille: main, n'en rendront desormais nulle sic dicta a taleis, seu laliis, de quibus Taillee. supra, hoc est laterculis ligneis, in quit TALLEIA. Charta ann. 1218. apud bus, cxsuris subinde aliquot solutiones Baluz. Histor. Tutel. col. 527: Illi homiexarabantur, parte altera penes domi- nes, qui ibi se collocaverint, erunt liberi num, altera penes lenenlem, cui vice et immunes ab omni servitio, Talleia, apochse erat, remanente. Charta Rai- bianno et exactione. Recurrit ibid. col. noldi Remens. Episc. ann. 1094 : Et wir- 528. et alibi. pivit exactiones, quas Tallias vulgo va1 TALEA. Synodus Pergami ann. 1311. cant, quas in villa S. Remigii exercebat. apud Murator. torn. 9. col. 579: Ita quod Charta Robert! Comitis Augi: Nulla au- secundum asstimum sive asstimationem scilia, nullas Tallias sive collect as, nullas prsedictam collectarum et Talearum fieri omnino exactiones exigant. Charta Hen- valeat distribulio, etc. Occurrit eadem rici Comitis Trecensis : Exactio, quam notione torn. 12. ejusd. Muratorii col. vulgo Talliam vacant. Charta Adelae Co- 802. 1041. torn. 16. col. 369. Statuta Vermitissae Carnotensis ann. 1109. in Tabu- cellarum fol. 12 : Potestas teneatur folar. Abb. Bonsevallis : Descriptionem pe- dra, mutua et Taleas impositas per Comsolvere et dare cuniae, quse consuetudinarie Tallia nomi- mune Vercellarum

TAL
JFirmini Talliam jure, vel consuetudine habuerunt, Hinc Tallies Consuetudinaries dicuntur in Charta Communiae Belnensis ann. 1196. et in Charta Communias Crispiacensis ann. 1184: Tarn pro censibus quam pro Talliis consuetudinariis, quse 4. terminis sic solvuntur ad mandatum nostrum, in Festo omnium SS. 20. in Nativitate Domini 20. in Pascha 20. in Festo B. Joannis 20. etc. [Charta ann. 1227. e Tabulariq S. Jacobi Montis-Gortis : Radulfus Niel Dominus Muciae dedi Ecclesiss S. Jacobi de Monte-forti iv. libras in iv. terminos divisas, videlicet XX. solidos in Tallia Augusti, XX. solidos in Tallia OO. SS. et xx. solidos in Tallia Natalis Domini, et xx. solidos in Tallia Paschse.] Adde Ghartara Communiae Laudunensis ann. 1128. et Communiae Cerniacensis ann. 1188. Interdum ter tantum exigebatur. Charta Nicolai Episcopi Cameracensis, apud Doubletum pag. 449 : Et ab hominibus ter in anno Talliam violenter exigebat. Tallia Natalis et Paschae, in Regesto Philippi Augusti Herouvalliano pag. 143. Consuetudo Burbonensis art. 202 : Quiconque doit Taille personnelle trois fois Van, c'est a scavoir en Aoust, a Noel et a Pasques, etc. Talliarum praeterea aliae sunt Reales, aliae Personales. Reales dicuntur, quae ratione tenementorum debentur : Personales, quae ratione capitis, qui sont sur le chef et la personne, ut loquitur Consuetudo Burbonensis art. 189. 190. 191. 488. et seqq. De Realibus agit eadem Consuetudo art. 488. et seqq. TALLLE PERSONALES , rursum alias sunt Serviles, alise Liberas, seu Franciles : Serves, et franches. Liberae dicuntur, quae a liberis exiguntur: Serviles, quae a servis, in eadem Consuetud. art. 189. TALLIN FRANCILES seu liberae sunt, verbi gratia , quae a personis liberis praestantur in 4. casibus, scilicet pro expeditione Hierosolymitana Domini, in ejus captivitate, in filiae matrimonio, et in Militia filii, nam ejusmodi praestationes Tallias dicuntur in eadem Consuetud. Burbonensi art. 343. 344. et in Arvernensi cap. 17. art. 9. cap. 25. art. 1. quae alias Auxilia, seu Aides yulgo appellantur. [Transactio inter Priorem Garthusiae Vernensis et Rossolinum de Possis ann. 1295. e Schedis Pr. de Mazaugues: Quod propter merum imperium, quod habet dictus Rossolinus in territorio de Verna, non possit ibi acquirere aliquam servitutem super dictum monasterium.... nee pro filia maritanda, suo filio uxorando, vel alio quocumque casu Tallias vel quistas facere, etc.] Ejusmodi etiam sunt Tallias, quae a liberae conditionis hominibus exiguntur a dominis in eorum necessitatibus. Regestum Philippi Augusti Herouvallianum pag. 149 : De Conventu S. Aniani Aurelian. dicebant, quod ipsi poterant Talliare homines suos de Tilleio.... pro servitio D. Regis, pro servitio D. Papas, et pro terra emenda ad opus Ecclesias. Charta Philippi Aug. Re1185. pro Laudunensi§is Franc, ann. super homines illos, quas us : Pro Talliis tribus de causis facere poterat, videlicet pro exercitus nostri servitio, pro Domino Papa, et pro guerra manifesto. Laudunensis Ecclesias. Exstat Charta Reginald! Episcopi Parisiensis ann. 1252. in M. Pastorali lib. 1. ch. 2. qua agnoscit Capitulum Parisiense, esse in possessions vel quasi homines de Orliaco Talliandi pro negotiis Parisiensis Ecclesias, etiam aliis quam pro exercitu Regis. Alia ann. 1267. lib. 2. ch. 44 : Salva etiam Tallia,

TAL
quam facere consueverunt, cum Do. Rex Francias vadit in exercitum. TALLIA PANisetViNi. Charta Philippi Aug. ann. 1215. pro Aurelianensibus : Sciendum, quod duorum annorum collectio sit facta de blado et vino, quae quidem collectio, vulgo Tallia panis et vini nuncupatur. Exstat Charta Ludovici Regis Franc, ann. 1225. in M. Pastorali Eccles. Paris, lib. 19. ch. 58. qua concedit Canonicis ejusdem Ecclesiae, ut omnibus annis, quibus Tallia panis et vini de csetero colligi debebit Parish's, colligant eandem Talliam panis et vini per totam terram suam in Gallandia, et in Claustro S. Benedicti, a principio messium, et a principio vindemiarium, usque ad Festum S. Martini hyemalis. Charta Philippi Regis ann. 1273. pro Ecclesia S. Mederici Parisiens. : Habebimus etiam in tola terra prasdictae Ecclesiae et ipsius hospitibus, bannum, guetum, talliam, exercitum, el cavalcatam, Talliam panis et vini, mensuras, justitiam, etc. Occurrit in alia ejusdem Regis pro Monasterio S. Germani Paris, ann. 1272. apud Brolium lib. 2. Hist. Parisiensis. Gonsilium pro Monetis circa ann. 1320. ex Camera Comput. Paris. : Item il nos semble qu'il seroit bons et grans aumones, et tourneroit a grand profit, que li Rois feist toillir par bonnes gens tous les Tournois pelez et les Parisis pelez, et qu'il les fit fondre, etc. Car les monnoyes le Roy en sont mout refusees, et en sont fez mout de malices, et h Rois est tenu a tenir les en ban point, car il en a la Taille du pain et du vin de sa terre, et sa monnoie en sera mieus amee. SSg" Ex quo patet ideo Regi solutam fuisse Talliam panis et vini, ne monetas immutaret quod tributi genus in Normannia Foagium dicebatur, ut suo loco dictum est. Sed quo primum in blado et vino solvebatur, in certam pecunise summam commutatum est, ut inter.csetera probat Excerptum ex libro 2. antiq. Ordinal, de artibus, mercibus et politia Paris, part. 2. fol. 31: Taille du pain et du vin, diets la ceinture la Reine, qui se lieve de trois ans en trois ans. La Taille du pain et du vin de Greve est vendue de trois ans en trois ans, et commence a estre receue par I'achetteur le jour de la S.Remi, etfinit de Quasimodo, etc. L'Abbe de S. Denys doit x. livres parisis pour lui et pour ses hastes, etpar ce sont francs, sauf tant seulement se aucun y avoit qui amena vin au port pour vendre, etc. L'abbe de S. Mor doit c. s. parisis, etc. L'Abbe de S. Germain doit c. s. etc. Plura vide apud D. Brussel torn. 1. de Feudorum usu lib. 2. cap. 36. TALLIA DE MOBTUA manu, et de Maritagio, et de Prisone, passim in Tabular. Absiensi. TALLIA ALTA et BASSA, et Tallia ad voluntatem, quae a dominis minuitur vel augetur supremo jure, pro libito, ita tamen ut facultatum Tenentium ratio habeatur. Charta Petri de Foccio Valeti de Charteria ann. 1233 : Ego dicebam, me habere in eosdem pro tenementis, quas in dominio meo habebant, Talliam altam et bassam annuatim. Tabularium Fossatense fol. 61 : Tallia, quse fit haut et has, ad placitum. Charta Philippi Regis Fr. ann. 1304. apud Doubletum pag. 942: Nihil Ecclesias subventionis noviter nobis concessss levabitur ab hominibus Ecclesiarum de corpore, seu manu mortua, alto et basso ad voluntatem Talliabilibus, etc. TALLIA AD VOLUNTATEM. Suger. de Administrat. sua cap. 2: Cum eadem

TAL
villa multis angariis a Comite Domni Martini, videlicet exactione Taliias, frumenti scilicet 5. modiorum, quos ei pro pace concesseram, cum ipsa Talliam pro voluntate sua facere consuevisset, etc. In M. Pastorali Eccl. Parisiens. lib. 1. ch. 1. et lib. 2. ch. 4. exstant Chartse Manumissionum, in quibus Capitulum Paris, retinet Talliam ad voluntatem, et beneplacitum suum in personis et bonis manumissorum. [Charta Guigonis Comitis Forensis ann. 1224. torn. 1. Macer. Insulae Barbarae pag. 136: Tarn nos quam progenitores nostri in prasdictis villis et hominibus, pro nostrae solius voluntatis arbitrio, quandoque Taillias fecimus. Tallia ad voluntatem et misericordiam, in Charta ann. 1320. torn. 1. Hist. Dalph. pag. 81. col. 2.] Vetus Consuetudinarium Franciae lib. 3. pag. 93. veteris edit.: Je suis en saisine a juste litre de Tailler et exploiter haut et has et a voulente de Seigneur tel homme mon homme de corps de serve condition et de main morte, de faire a la personne de lui, et de ses biens, toutes maniere d'exploits de servage accoustumez a ceux, qui sont de la condition dont il est, etc. Consuetudo Burbonensis art. 190: Quiconque doit taille personnelle et sur le chef, soit de taille franche ou de taille serve, ladite Taille est a volonte raisonnable, et la peut le Sergent croistre ou diminuer selon la faculte des biens, de celui qui la doit. Hoc est sine destructions et exilio faciendo, ut est in Fleta lib. 2. cap. 71. § 15. Vide [Froissart. vol. 3. cap. 50.] Consuetud. Trecehsem art. 3. 4. Nivernensem tit. 8., art. 1. et sqq. Ducatus Burgund. art. 97. Comitatus Burgund. art. 101. etc. Huic porro tallies opponitur ea, quam abonnatam, id est fixam, ac ratam, vocant Consuetudines aliae. * Charta ann. 1256. in Chartul. Guill. abb. S. Germ. Prat. fol. 180. v°. col. 2 : Cum homines de Emento et de potestate Ementis confilerentur Talliam annuam ad plesir anno quolibet se debere monasterio S. Germani de pratis, etc. | TALLIA VOLUNTARIA, in Charta Roberti Abbatis Maurigniac. ann. 1218. ex Chartul. ejusdem Monasterii. VOLUNTAS, nude, pro Tallia ad voluntatem. Charta Hugonis de Castronovo in Tabulario Ecclesiae Cadurcensis : Habet et Delmas de Boisol quatuor agnos in Festo Paschas, et Voluntatem suam in rustids. Occurrit ibi pluries. Hinc TALLIA AD PLACITUM , Idem quod Tallia ad voluntatem , in Charta ann. 1248. in Tabul. S. Germani Prat. VOLUNTARIUS, Subditus, qui tattiatur ad voluntatem. Charta Henrici Comitis Ruthenensis ann. 1282: Cedimus et concedimus.... tibi Guillelmo de Sanhinac domicello... et hssredibus et successoribus, et Voluntaries tuis, etc. 1 TALLIA AMOISSONATA, Quae quotannis solvitur, in certa, de qua conventum est, frumentiquantitate vel etiam pecuniae summa. Vide suo loco Amoissonata et mox Taillabiles. * TALLIA AUGUSTI, Quae in Augusto exsolvebatur. Charta Phil. abb. de Cultura ann. 1224. ex Bibl. reg.: De feodo illo debet abbas equum de servitio, et singulis annis decem solidos Cenomanenses de aliis talliis, quando contingeret. 1 TALLIA COMITALIS in Dalphinatu dicebatur certa quaedam et determinata prsestatio, quae Comitibus Viennensibus, id est Dalphinis, quotannis exsolvebatur ab omnibus, ut docetur torn. 1. Hist. Dalph. pag. 70. Rescissa non fuit haec Tallia in locis, in quibus olim exigebatur, ut dicitur ibidem ; ubi etiam obser-

22

TAL

TAL

TAL
gentur etiam simili modo cum prasdictis 12. alii 4. boni viri, et scribentur nomina eorum, secreto tamen, ita quod eorum electio non publicetur aliquibus ; sed sub secreto habeatur quo usque illi 12. assederint, sicut prasdictum est, Talliam prasdictam. Quo facto antequam publicetur Tallia, vel aperiatur scriptura facta super Talliam prasdictam, illi 4. sic electi juramento ab illis posito de illis scilicet 12. Talliandis sub forma prssdicta assidebunt Talliam competentem. Eadem habentur in Regesto S. Justi in Camera Oomput. vernaculis verbis concepta, [a de Lauriere edita torn. 1. Ordinat. Reg. Franc, pag. 186.] et in Regesto 10. Chartophylacii Regii fol. 48. ubi S. Ludovico hoc Statutum ascribitur, editum nuper in Spicilegio Acheriano torn. 12. Adde Consuetudinem Nivernensem cap. 8. art. 2. et seq. Vide Foagium 1. SBS" In harumce talliarum distributione, luxus aliquando habitam fuisse rationem, discimus ex Litteris Garoli V. Franc. Regis pro Mpnspeliensibus ann. 1367 : Item quod quilibet juxta sui conditionem et. facultates habeat moderate statum suum et ejus uxoris et families ; nam si quis contrarium fecerit Tailliabitur et in Talliis villas augmentabitur juxta exigentiam status et pompse, in quibus quilibet reperietur. TALLIAGIUM, TALLAGIUM, JC. Anglis, dicitur Prasstatip qusevis, yerbl gratia decimaa, quindecimae, subsidia, et alia ejusmodi, quae a Parlamento regno indicitur , a qua praestatione immunes sunt, qui tenent in antiquum dominium, nisi expresse iis indicatur, quod facere potest Rex ex magna causa, cum lubet. Ita Rastallus. Apud Brpmptonum, Hidag e vel Taillage, exponitur Tallagium, de hidis terrarum, ut Danegeld, Tallagium datum Danis. Leges Willelmi Nothi Regis Anglor. cap. 5: Habeant et teneant terras suas libere ab omni exactione injusta, et ab omni Tallagio, ita quod nihil ab eis exigatur. [Gharta Henrici Regis Angl. ann. 1156. torn. 1. Anecd. Marten, col. 446 : Dedi etiam, ad serviendum lisdem Fratribus (Ordinis Grandimont.) quatuor homines.... liberos et quietos.... ab omni servitio et Tallagio, pontagio, teloneo, etc. Similia leguntur in alia Oharta ejusd. Regis ann. 1172. ibid. col. 573. Alias adde Richardi Regis torn. 4. Histor. Harcur. pag. 1281. Elizabeths Reginae Angl. apud Hearnium in notis ad Ghrqnicon Johannis Whethamstedii pag. 386.] Matth. Paris ann. 1241: Non sub nomine aut titulo liberi ad jut or ii, sed Tallagii, etc. Matth. Westmonast. ann. 1297 : Accedentes prasfati Comites et Barones ad Scacarium Domini Regis apud Westmonasterium , prohibuerunt Baronibus loci illius, ne levare facerent per Vicecomites octonarium denarium a populo Anglicano, dicentes de conscientia suorum non emanasse, sine quorum assensu Tallagium non debet exigi, vel i>nponi. Thomas Walsinghamus ann. 1297 : Nimis afflicti sunt per diversa Tallagia, auxilia, prisas, etc. Vocem hanc usurpant passim Scriptores rerum Anglicanarum, Matth. Paris pag. 127. 466. 475. 476. 486. Nicolaus Trivettus ann. 1210. Thomas Walsinghamus pag. 73. 100. Monasticum Anglic, torn. 1. pag. 193. etc. [Vide Nomolexicon Thomae Blount et Kennetti Glossarium ad calcem Antiquitatum Ambrosd. etc.] TALLIARE, Talliam a tenentibus exigere. Tailler ses hommes et sujets, in Gonsuet.Burbonensi art. 343.344. [Oharta Gonani Ducis Britannise ann. 1112. apud

vatur, partem dotis Monasterio Montis reparatione murorum, turrium, portallofluriti assignatam, in hujusmodi talliis rum, fossatorum,.... Taliam seu collectam sitam esse. Chartam habes ann. 1342. facere poterunt per Tenentem locum Doibid. pag. 83. et seq. in qua Dalphinus mini et per ipsos, etc. Decretum ejusdem dicitur pro dotatione prsedicti Parthe- Regis ann. 1282. inter Instrum. Gall. nonis concessisse Primo, Tailliam Cp- Chr. novas edit. torn. 2. col. 147: Item mitalem de Mura, quae valet annuatim quod homines dictse villas fecerunt Tallias 100 I. 16. s. bon. m. Item, Tailliam Comi- aliquando pro necessitatibus dictas villss, talem mandamenti Belli-montis, quse va- de voluntate, assensu et auctoritate Capilet annuatim 61. I. Item, etc. luli Brivatensis, et quod Capitulum com1 TALLIA COMMUNIS, et Tallia Domi- pellit eos ad solvendum. Adde Literas nica. Jura et reditus Ecclesiae Nobiliac. Caroli V. Franc. Reg. ann. 1366. torn. 4. apud Stephanotium torn. 3. Antiq. Pic- Ordinat. reg. pag. 676. art. 6.] Aresta tav. MSS. pag. 525: Habemus apud No- ann. 1290. in Regesto Parlam. B. fol. 86 : biliacum cxx. sestaria frumenli de Pras- Quod dicti Major et Jurati S. Quintini posito in Assumptione B. M. de Tallia possunt Talliare, Tallias levare, vel insdominica XL. solidos; eodem die de Tal- tituliones facere, quando indigent pecunia lia communi v. solidos; in Festo 00. SS. pro negotiis dictse villss per punctum Chartse Regies, quam dicunt se habere. de censu IX. solidos. * TALLIA. FEODALIS, Quaevis praesta- Quod intelligendum ut plurimum de tio, quae ratione feodi debetur. Gharta licentia, ad earn rem a Principe impeann. 1215. ex Bibl. reg. cot. 19 : Con- trata. Vide Loisell. in Bellovaco pag. cessi.... culturam de Marleiz et magnum 296. 318. campum, sicut se dissepat, de feodo EsT TAILHIUM, TAILLIA, Eodem signiflquetot;..... de quo dicti fratres dicto Jo- catu. Oharta ann. 1351. ex Schedis Praes. hanni de Feugeroles annuatim reddent..., de Mazaugues : Taillia ex quibuscumque personis possessiones habentibus in dicto Tallias feodales. Vide in Tallio. 1 TALLIA JUSTA, Quae ex Oonsuetu- territorio recipiendum et dictas personas dine debetur. Chartularium S. Vincen- pro diclis Tailliis pignerandum et pitii Cenoman. fol. 129: Salvis tribus soli- gnera vendendum et distrahendum usque dis et dimidio de just a Tallia, quando ad mensuram Tailhii cantingentem. Privilegia villae Figiaci concessa a Oarolo earn contigerit exhiberi debere. | TALLIA LEGITIMA, Eodem signift-V. Rege Franc, ann. 1366. inter Ordinat. catu, ibid. fol. 113 : Cum domini ejusdem torn. 5. pag. 265: Quod cum onera puGaufridi de feodo illo legitimas Tallias blica ipsius ville, absque communi auxilio, fecerint, monachi dominis illis XI. dena- non valeant commode sustineri, et eisdem consulibus ex antiquis privilegiis, liceat rios persolvent. 1 TALLIA RECTA, Pari notione, ibid, facere collectam aut Tailliam pro factis et negotiis ville. f. 78 : Monachi vero tenentur dicto GerTalliam assidendi, ut loquuntur nostri, vasio et hesredibus suis.... reddere.... rectas Tallias sibi et dominis suis, quando seu imponendi, forma habetur in Gharta evenerint. Et fol. 80 : Reddebant etiam Gaiiffredi Episcopi Carnotensis ann, monachi rectas Talias, quando eveniebant. 1166: Pro bono igitur pads utrimque concessum est, et prsedictum competens Adde fol. 114. * TALLIA MILITUM, quaenam sit intel- auxilium, quod propter nominatas causas ligitur ex titulo Literarum pro stipendiis Vicecomes (Castriduni) sibi exigere posse militum strains custodientium, in God. licenter dicebat, omnino dimittet, et proreg. 4189. fol. 11. r°: Debetis affectare ut pter hoc singulis annis Vicecomes a BurTallia militum persolvatur, per quos stra- gensibus 10. librashocmodo haberet. Prior tarum custodia diligenter exerceatur. Ubi siquidem S. Sepulchri, vel aliquis loco ejus, sex vel quatuor legitimos Burgenses, Tallia idem est quod Stipendium. * TALLIA REGIN^, Prsestationis spe- in eo Burgo commorantes, circa festum S. cies, quae alibi Zona reginas appellatur. Remigii in eamdem Ecclesiam convocabit, Lit. remiss, ann. 1389. in Reg. 138. Char- et prsesente aliquo de servientibus Vicetoph. reg. ch. 98: Audoyn Chauveron comitis, quern ob hoc ipse destinaverit, chevalier, prevost de nostre ville de Paris, jurabunt pr&dicti Burgenses, quod bona apres ce que feusmes mariez, mist une fide communiter in hominibus in eodem taille suz en ladilte rilie de Paris, montant burgo manentibus, juxta cujusque facula la somme de xvij. mil frans, laquelle tatem, aut possessiones ibidem a Monachis taille Ven appelloit la Taille de la Reine, habentibus, 10. libras et nihil amplius, etc. Vide Zona Reginse. legitima ssstimatione tain facultatis quam * TALLIA SEPTENARIA, Quae quolibet possessions Talliabunt, etc. Seraiens vero septenniq pensitabatur. Vide supra quern ad audienda juramenta Vicecomes Septenarius 2. miserit, Tallias non inlererit, etc. 1 TALLIA iv. SOLIDORUM. Humbertus Habetur praeterea in Regesto seu TaII. Dalphinus Jaqueminum et Perrinum bulario Normanniae fol. 21. verso, CaVauterii nobilitat eosque liberates et ab- merae Comput. Paris. Forma, in qua Dosolutos declarat potissime a Tallia iv. minus Rex vult, ut Tallia assideatur in solidorum, quam ipsi et prasdecessores villis suis : Eligantur per Consilium Saeorum inferre consueverant, in Literis cerdotum Parochialium, et aliorum viroann. 1346. torn. 2. Hist.Dalphin. pag. 538. rum Religiosorum, nee non et Burgen* TALLIA VACCARLE. Charta ann. sium, et aliorum proborum virorum, de 1320. in Reg. 59. Chartoph. reg. ch. 404: Communi ipsarum usque ad 40. vel 30. Item Talliae dictas de la Vacherie super bonos viros et fideles, vel plures, aut paumasuris debitae, etc. Vide Vaccaria. ciores, secundum quantitatem ipsarum Tallia etiam imponebatur ab ipsis civi- villarum. Et illi, qui sic electi fuerint, jurabunt super sancta, quod ipsi de ipsis, tatibus seu burgensibus ad exsolvenda debita C9mmunia. [Literse Philippi III. vel de aliis probis viris earum villarum Fr. Regis ann. 1275. torn. 3. Ordinat. eligent usque ad 12. de illis, qui meliorea pag. 62 : Consules Castri Lemovic.... Tal- erunt, ad illam Talliam assidendam, et lias una cum Preposito et non alias, ex illi 12. nominati jurabunt super Sancta, causa ralionabili, et pro evidentibus ville quod bene et fideliter assidebunt dictam necessitatibus, scilicet pro juribus et deve- Talliam ad libram sequaliter, et valor riis seu redevenciis Vice-comitis.... solven- immobilium appretiabitur ad medietatem dis atque reddendis.... vel ediftcatione seu mobilium in assisia praedictae Talhse. Eli-

TAL

TAL

TAL

23

Lobinellum torn. 2. Hist. Britan. col. et corpore, in Charta Virzionensi ann. Dapifer, non Praepositus, non Mariscal270: Modum autem faciendse atque ca- 1269. Taillabilis ad misericordiam, torn. cus, non Serviens, aut in aliquo ministepiendas ejusdem Tallies sic eis constitui, ut 1. Hist. Dalphin. pag. 69. et81.] Senten- rio positus, aut Monachos jamdicti Moquotiens ego Conanus, vel hi qui in loco tia judicis Silvanectensis ann. 1330. nasterii, aut homines eorum, in quocumvel honors meo Duces Britannise successe- apud eumdem Loisellum pag. 313 : Di- que loco eorum habitent, cogat sibi praerint, suos homines de Guerrandia Tallia- soient et maintenoient icelui Henri avoir bere arbergariam , aut hospitium, aut verint, totiens Abbas Roton.... homines este et eslre leur bourgeois, leur commu- quasrat ab eis, quod Talhatam vacant. suos juxta quantitatem et numerum eo- nier, et leur Taillable. [Taillifs et serfs, Tabularium Eccl. S. Laudi Andegav. rum pariter Talliabit. Epistola A. Mona- in Charta ann. 1375. apud Lobinell. fol. 84 : Et faciantconsuetudines nostras, sicut liberi homines nostri ; reddant etiam chi ad Odonem Episc. Paris, ann. 1196. torn. 2. Hist. Britan. col. 1640.] apud Marten, torn. 1. Ampl. Collect, | TAYLLIATILIS. Inquisitio ann. 1262.nobis convenientem Talliatam, quandp col. 1016 : Silentio tamen pr&tereundum in Regesto Probus fol. 12 : Interrogati si alii homines de Losdunesio reddent nobis non censeo te videlicet dicecesis fuse omnes homines ipsius loci sunt Taylliati- Talliatam. Tabularium Vindocinense Talliasse presbyteros, quod non modo a les. Resp. quod sic, exceptis allodianis vel fol. 201 : Fecerant exactionem, id est Talperfectione, verum etiam a pielate et jus- nobilibus, seu illis quibus datum est inde liatam, in terra de Buslo. Chronicon Votitia videtur esse penitus alienum.] Matth. libertas. siense ann. 1169 : -Hoc anno Burgenses Paris, ann. 1256 : Gives Londonienses TALHENDARIUS, Eadem notione, in de Susterranea ad invicem conjuraverunt, iterate ad quingentas marcas Talliantur. Charta ann. 1292. apud Justellum in ut nullum omnino Monachis darent exFleta lib. 2. cap. 71. g 15. de Custuma- Hist. Turenensi pag. 65. plectum, quod vocatur Talliada. Epistola riis: Ad quantum Talliari valeant per S5P" Notanda est conditio hominis Manegaudi Abbatis S. Michaelis in Loannum sine destructione et exilio facien- Taillabilis pro medietate sui, cujus men- tharingia ad Eugenium III. PP. apud do. Charta ann. 1233 : Promisit etiam tio fit in Charta ann. 1371. 2. Martii ex Richard. Wasseburgium pag. 302: Pequod nee eps nee successores eorum de Schedis D. Aubret: Bernardus Mitod de cuniarum rapinas, quas vulgo Talliatas caetero Talliaret, nee Talliare posset, nisi Vanens recognoscit se esse hominem li- vocantt [Statuta Arelat. MSS. art. 87: ad novam Militiam senioris fihi sui, etc. gium, quittum, justiciabilem, explectabi- In ceteris levatis tocius districtus voluConcilium Tolosanum ann. 1229. cap. lem et Taillabilem pro medietate sui et mus; quod omnis (sic) domus religiose 20 : Clerici quoque non Talliabuntur oc- suorum hasredum, sine reclamations alte- subeant et prestent dictam Talliatam. casions etiam haereditatis, etiamsi per rius domini Baronis vel superioris, et te- Occurrit passim.] Vide Beslium in Cosuccessionem eis evenerit, nisi sint merca- nere de directo dominio Antonii de Saxo mit. Pictav. pag. 572. 601. tores et uxorati. Et cap. 23 : Homines au- domino Barbarelli domum.... sub servitio 1 TALLIATIO, Eadem notione. Kulttem Ecclesiarum et Ecclesiasticorum vi- et taillia amoisonata...una cum laudibus, zingi narratio de Monasterio Hilgenrorum Laid Talliare, vel in eos exactiones vendis, recognitionibus in loco debito, thal. apud Leibnitium torn. 2. Scriptor. aliquas facere non praesumant, etc. Adde dimidiam corvatam ad usus et consuetu- Brunsvic. pag. 386: Post hsec dominus Albertum Argentin. pag. 150. 517. [Gual- dines Dumbarum, et non se reclamare in Otto accessit Albertum Ducem qui inter terum Hemingfordium in Gestis Ed- medietate sui pro alio domino nisi pro Praelatos certam ab eo summam pecunise wardi I. Eegis Angl. pag. 105. et Ken- dicto Antonio du Saix, renuncians omni- poslulaverat, supplicans ei, ut de tali Talliatione inter Praelatos propter Deum hanetti Glossarium ad calcem Antiquita- bus franchesiis, etc. tum Ambrosd. etc.] S5S" Haud fortean inutile fuerit hie beret supportatum. j TAILLIARIUS , Exactor tailliarum. 1 TAILLIARE, Eadem notione. Charta addere, quod de judicio francorum hoHenrici Comitis Trecensis ann. 1190. minum et Taillabilium statuitur in Con- Literae Caroli V. Franc. Begis ann. apud D. Brussel torn. 1. de Feudorum suetudine Marchia? Dumbarum. Ex ar- 1366. torn. 4. Ordinat. pag. 677. art. 8 : usu pag. 192 : Propter quodcumqus incre- ticulo 2: Si aliquis nobilis juramenli Item, quod dicti CpnswZes(Marologii) cum mentum castelli sive castellarias ibidem Marchias Dumbarum, qui habet suam eorum Consiliariis potestatem habeant aliquid ampli\\s nequaquam Tailliabo vel liberam franchesiam, velit aliquem homi- compota audiendi a quibuscumque persoTailliare potero. Adde Gesta Guillelmi nem alterius nobilis accusare, quod fore- nis et Tailliariis prxteritis et futuris, qui Majoris Episc. Andegav. ad ann. 1291. fecerit et deliquerit infra suam franche- gubernaverint et rexerint bona et jura torn. 10. Spicil. Acher. pag. 281. Literas siam, et dictus homo non sit captus in Universitalis predicte, ipsosque quittandi ann. 1358. torn. 4. Ordinat. Reg. pag. prxsenti forefaclo dictss franchesiae, si et quittanciam dandi de gestis et admi189. Mandatum ann. 1302. apud Menes- accusatus velit negare dictum forefactum, nistratis per eos. * 9. TALLIA, Sectura, tantum prati terium Hist. Lugdun. pag. 87. col. 2. oportet quod accusans accusatum conveFranchisias ann. 1320. ibid. pag. 95. col. niat et prosequatur c'oram domino, cujus quantum uno die secari potest. Charta homo accusatus est homo Taillabilis, et si Fulcon. Jun. comit. Andegav. in Char2. etc. | TAILLAEE, Eodem intellectu.Chartaaccusator potest convincere accusatum co- tul. Fontis-Ebraldi fol. 132 : Dono Deo et Officials Autissiod. ann. 1285. pro Mo- ram domino suo de forefacto diclse fran- domino Roberto de Arbressello unam Talnasterio S. Mariani: Voluit dictus Re- chesiae, inillocasu dominus dicti accusali liam in pratis de Longa islia. Vide supra gnaudus, quod ditior de heredibus debet et tenetur dictum hominem accusa- Setura 2. suis possit a dictis Religiosis singulis tum remitters domino dictas franchesiae in * 10. TALLIA, Gall. Entaille. [« Comatmis Taillari usque ad v. solidos Tu- illo forefacto suo merito puniendum. In putavi cum magistfo Colino, et fuit reron. artieulo vero 12. dicitur, quod omnis pertum per Tallias quod ipse liberaverat TALLIARE, in re feudali, Idem est quod francus, cujuscumque homo sit, punietur c. et x. ferros. » (Arch. Histor. de la ad quamdam certitudinem ponere, vel ad in dominio, in quo forefecerit, secundum Gironde, T. 22. p. 503.)] quoddam cerium haereditamentum limi- jus et rationem, scilicet illi franci qui * TALLIACIUS, ad Talliam pertinens. tare. Unde feodum Talliatum, est hsere- non debent manum mortuam. Ex quibus Vide supra Decima talliacia in Decimae. ditas in quondam certitudinem limitata, atet, francum hominem in loco, ubi * TALLIACORE, pallium altaris, Galex Littletone sect. 18. Vide Feodum talelictum commissure fuerat, judicatum lice Levant d'autel, Ital.Paliotto. Invent. liatum. fuisse; Taillabilem yero apud dominum Basil. Monza (1277.): Talliacore unum, SS®" Hue spectat vox Gallica Taillier prpprium, et non in loco delicti, nisi cum gemmis sexaginta octo circumquaque in Instrum. ann. 1406. ex Bibl. Reg. : fuisset in ipso delicto deprehensus et in per orlum desuper. (Bulletin monumenLadite fiefferme est bien Taillie de valoir franchesia liber a. tal 1884. p. 145. a 149.) mains que ladite somme de x. I. se gueres SSS" Neque videtur prsetermittendum * TALLIANUM, Idem quod Tallia, triou mortalitez surviennent. Ibidem: Les esse, quod art. 3. ejusd. consuetudinis butum, vectigal. Charta ann. 1225. inter gens sont tres pouvres par quoy elle est statuitur, scilicet quod domini possunt Instr. torn. 10. Gall. Christ, col. 454 : (la fiefferme) mielx Taillie d'empirer que quittare mortem seu punimentum corpo- Diximus quod communia Silvanectensis d'amender. Infra : Et si est Taillie d'em- ris hominum suorum Taillabilium homi- in perpetuum habeat extra burgum claupirer par la mortalite derreniere. cidarum, dummodo homicida vel dominus sum et infra burgum clausum in domibus TALLIABILIS , Tallies obnoxius , in ejus concordet cum domino hominis Tail- hospitum beati Reguli... placita catauli et Talliani, sicut habent in omnibus juratis Aresto ann. 1278. apud Loisellum in Bel- labilis mortui. lovaco pag. 300. Taillablier, in ConsueTALLIATA, TALLIADA, Tallies imposi- de communia Silvanectensi. tud. Burbon. art. 413. 415. 416. 417. in tio, atque adeo idem quod Anglis TalT 1. TALLIARE, Idem quod supra Tailaliis passim Taillable. [Tailliabilis terra, liagium. Charta Willelmi Ducis Aquita- liare, Secare, caedere, Gall. Tailler. Cain Tabulario Kemperlegiensi. Taillabi- niae ann. 1076. [1077. in edito torn. 2. pitulum generale S. Victoris Massil. lis alto et basso, de conditione manus novae Gall, inter Instrum. col. 351.] ex MS.: Cuculle regulares more solito Talmortusz, in Charta Offlcialis Senon. Tabulario Monasterii Novi Pictavensis : lientur. Charta Ramirezii Reg. Aragon. ann. 1281. id est, ni fallor, obnoxius Ut nullus meorum non filius, non filia, apud Martinezium lib. 3. Hist. Pinnat. tallies ad voluntatem. Talhabilis de capite non uxor, non aliquis propinquus, non cap. 27 : Et si aliquis Talliaverit in totum

S

24

TAL

TAL
ex Camera Comput. Paris.: Terras cultas et incultas, boscos et barcas, prata et pascua, Tallivos et explectivos, venationes et forestagia, quercos, etc. [In Expletivus, ubi idem locus refertur, habetur Taillivos.] Idem valet quod Talliata in Tallia 8. Vide in hac voce ex Chronico Vosiensi. * Dici videtur de silva caedua. Vide supra Explectivus. f 1. TALLIUM, Idena quod Tallio, minor vel extraordinaria tallia. Charta ann. 1358. ex Schedis Cl. V. Lancelot: Cum nunc et de novo quoddam Tallium ordinatum fuerit in locoS.Saturnini, etc. Concilium apud S. Tiberium ann. 1389. lorn. 4. Anecd. Marten, col. 344 : Quod indicatur in tota provincia Narbonensi unum Tallium de mille francis incontinentt levandum, etc. * 2. TALLIDM, Territorium urbis, certi limites, inlra quos civilalis cujusdam districtus continetur. Charta pro incolis loci de Giniaco ann. 1340. in Reg. 73. Charloph. reg. ch. 164: Non possit portari facere vinum, vindemiam aut racemos ; nisi dumtaxat hoc facerent de propriis ipsorum praediis, vel nisi hoc facerent de preediis alienis, scituatis tamen infra Tallium dicti loci. Vide Tallia 6. * 3. TALLIUM, Incisio, Gall. Taille. Charla Phil. Pule. ann. 1301. in Lib. rub. Cam. Comput. Paris, fol. 127. r». col. 2 : Cum qusestio verteretur super jure et dominio Talii cunorum monetse nostrae Tholosanas, etc. *4. TALLIUM. VENDERE AD TALLIUM, Singulatim dislrahere, Gall. Vendre en detail. Pactum inler abb. S. Tiber, et consul. Biter, ann. 1243. ex Tabul. ejusd. monast. : Vendere pannos ad Tallium, etc. Charta ann. 1307. in Reg. 13. Chartoph. reg. ch. 4 : Concedimus quod si in alio loco dicti castri (de Naiaco) carnes venderentur ad Tallium per dictoi macellarios, etc. Vender e ad Tallium, in alia senesc. Ruthen. ann. 1310. ex Reg. 49. ch. 80. Vide supra Talhare. * 5. TALLIUM, Praestalio, quae episcopo fll a presbyleris suae dioscesis. Slat, synod, eccl. Castrens. ann. 1358. part 2. ex Cod. reg. 1592. A. fol. 76. r<;: Archipresbyter solvet anno quolibet in dicto Tallio unum florenum et duas partes floreni. * 6. TALLIUM. DE TALLIO, Caesim, Gall, de Taille, Ital. di Taglio. Lit. remiss, ann. 1397. in Reg. 152. Chartoph. reg. ch. 224 : Dictum Vitalem duobus vulneribus de pic, sive de Tallio, uno super capite et alio super altera suarum tibiarum sic deffendendo percussit. Hinc Talluret pro Entaille, Incisio, vulnus ca3Sim factum, in Conslilul. civil. Tullens. ann. 1297- ex Reg. A. Chartoph. reg. ch. 1 : Qui feroit Tallure ou sane, il paieroit dix pour ladres et autretant a celui, cui li injure seroit faite, c'il la vouloit requerre, et veuderoit la ville deux mots. Vide supra Taillium. 1TALLONARIUM, Vectigal. Vide infra Telon. * TALLONUS, Clavi species, aut quid simile. Pactum inter Bonon. et Ferrar. ann. 1193. apud Muralor. lorn. 2. Anliq. Hal. med. aevi col. 894 : De ceteris aliis mercationibus et rebus debent dare Bononienses pro nave, excepto quod de ferro labor at o, scilicet de fig Us et de Tallonis, debent dare Bononienses, pro unoquoque sachetto usitato et consueto, Ferrarinum unum. * TALLOS, dicuntur vasa offertoria esse juxta modum Tyrium facta, cum quibus

j ann. 1340 : Talliatores expensarum factaterminum S. Johannis in ligno viridi peitet 60. solidos. Occurrit alia notions rum pro Capitulo. Ubi per Talliatores intelligo, vel colleclores seu exaclores in Tallia 8. | TALLIARE MENSURAS, Illas aplare,talliarum seu Iribulorum ratione expenadaequare. Ohartularium S. Vandrege- sarum Capiluli generalis imposilarum, sili torn. 2. pag. 1640: De mensuris au- vel eos, qui has expensas in Tallia seu tem vini dicimus quod Abbas et conven- ligno scisso nolabanl. Vide Talea et tus.... Talliabunt mensuras suas ad men- Tallia 8. suram dominorum Sitobii. Vide Adjous* 3. TALLIATOR LAPIDUM, Lapicida, tare. ' Gall. Tailleur depierres, in Charta ann. 1 TAILLAGIUM MENSURARUM, Earum 1263. ex Chartul. Ihesaur. S. Germ. adaequatio, ibid. pag. 1641: Super con- Prat. fol. 102. r°. tent ione, quse vertebatur inter Abbalem * TALLIATORIUM , Orbiculus mensaet conventum S. Vandregisilli ex una rius, super quo edendi cibi discindunparte, et dominum Guillelmum Sine-ave- lur, nostris alias Tailleur et Tailloer., rio avunculum nostrum ex altera, videli- Pedag. castri de Les ann. 1263. ex Cod. cet de magna justitia, de latrone, de re- reg. 4659: In singulis centenariis fusosorto, de coustuma totius mercaturas, de rum, capellorum, Talliatoriorum, pectinaTaillagio mensurarum, etc. rum, cocleariorum, etc. Aliud prior. S. 1 TALLIATIO, Eadem notione. Literae Gondulfl in dioec. Bitur. ann. 1314 : Le ann. 1277. torn. 3. Ordinal. Reg. Franc, millier d'escuelles et de Tailloers, cinq pag. 61: Pondera dicli castri prope por- deniers. Charta ann. 1404. in Reg. feud, tas vel alibi posila vel appensa et cubito- comitat. Pictav. ex Cam. Comput. Parum et alnarum, omniumque ponderum ris, fol. 57. r°: Item dois (Jehan de et mensurarum traditio, Tallialio, ins- Monlfaulcon) d cause de madicte femme pectio et emende, et omnia emolumenta (Jehanne de Baussay) audit monseigneur inde provenienlia ad Vicecomitissam pro- ou a ses gens bailler escuelles de fust et Tailleurs seu trancheurs, moy requis, es veniant pleno jure. e Unde Tail, ipsa sectura, in Lit. re- quatre festes annuelz, et les faire laver. miss, ann. 1459. ex Reg. 190. Chartqph. Pelvim, vulgo Bassin, sonal, apud Joinreg. ch. 46: Laquelle vigne les supplians vil. edil. reg. pag. 122: Un grant Tailavoient lors taillee ou chapoulee, et le louer d'or charge de joiaus a pierres prebois ou sarment provenu dudit Tail, etc. cieuses. Esl et Ludi genus ejusdem noEt Tailhe, Taillot, Taille-busson,Instru.- menclaturse. Lit. remiss, ann. 1457. in mentum, quo foenum, vinea, diimi se- Reg. 187. Chartoph. reg. ch. 162: Lescantur. Lit. remiss, ann. 1470. in Reg. quelx compaignons estoient coustumiers 196. ch. 194: Une faulx, qu'on appeUe de jouer au Taillouer et au plus pres du Tailhe (en Albigeois). Alias ann. 1473. in cousteau. Vide supra Tailladus. Reg. 195. Ch. 878: Icellui Levasse frappa * TALLIATUM, ul mox Tallicium. Lole suppliant sur la teste d'un Taillot qu'il cus esl supra in Taillinatum. tenoit. Aliae ann. 1457. in Reg. 187. ch. * TALLICIUM, Silva csedua, Gall. Tail297 : Une andanse, ditte ou pays de Pier- lis. Charla Phil. III. ann. 1271. in Reg. regort Taille-busson. Ab eodem fonte de- 30. Charloph. reg. ch. 418: Mandamus rivatur vox Taillans, pro Ciseaux, forfi- tibi quatinus animalia leprosarite Chayces, in aliis Lit. ann. 1415. ex Reg. 169. nonis ire permitlas ex parte nostra in ch. 54 : Le suppliant cousturier du lieu forestam Chaynonis, causa pascendi seu de Meset getta a sa femme les Taillans, pasturandi,.... extra tanien Tallicia. Alia desquelz il avoit accoustume a copper Phil V. ann. 1318. in Reg. 56. ch. 547: drap, appellez en Francois Ciseaux. Hinc Quas omnia nemora sexcentas nonaginta Mestailler, Male pannum dissecare, in octo acras vel circiter, tarn in pleno bosco Stat. ann. 1366. torn. 8. Ordinal, reg. quam Talliciis,... continere dicunfur.Vide Franc, pag. 550. art. 6 : Que quiconques supra Talleicium. sera tailleur de robes a Paris, et il Mesf TALLIIA, Exactio, Taille. Vide Taltaille robe ou ung garnement par mal lia S. ordonner le drap au tailler, etc. TALLIO, Tallia quse imponitur pro « 2. TALLIARE, Dividere, parliri, dis- exercitu Regis, noslris Taillon, quasi ponere. Charta ann. 1255. in Reg. 73. tallia minor, vel extraordinaria. Charta Chartqph. reg. ch. 326: Ad Talliandum Communise S. Richarii in Ponlivo ann. carrerias et plateas et terras et areralia 1126: Postea Burgenses in sua mullituet loca domorum dividenda et adjudi- dine confidantes, et jura nostra, scilicet canda, et discernendum et ordinandum Tallionem de exercitu Regis, et pastum omnia et singula, quse. ibidem ad utilita- ejusdem, et mensuras, et religia nobis tem dictse bastidss videatis facienda. Nos- aufferre conati sunt. Infra : A fossis, ab tri yero Estre Taille dixerunt, pro vul- excubiis, a Talione liberos. [Martyrolog. gari Etre fait pour, Is esse qui. Lit. re- Autiss. 13. saec.ex Bibl. Colbert.: Taliomiss, ann. 1376. in Reg. 109. ch. 213: nem autem quando in villa canonici voIcellui Tassart dist audit de Piz luerint facere, facient; ipse vero Stephaqu'il n'estoit mie Taillez de desmentir nus (cellerarius) in villa Talionem numsondit frere, ne sa femme. Pro Etre en quam faciet.] Unde colligitur, vocem etat, Posse, legitur in aliis Lit. ann. 1389. hanc non pnmilus inventam sub Henex Reg. 137. ch. 90 : II ne savoit homme rico II. Rege ; tametsi tanquam extraorou pays, considere la pourete qui y estoit, dinariam talliam a subditis tallionem qui fust Taillie de I'acheter (un fermail primus exegerit, in militaria stipendia. SSif Latius accipitur in Tabulario S. d'or).Vide in Tallia 8. 1TALLIATA, Gall. Taille. Vide Tal- Vincentii Cenoman. ubi legere est: Concessit omnes illas Talliones, quse- de fevo lia 8. T 1. TALLIATOR, Sarcinator, Gall. suo erant. Ubi qusevis praestatio ralione Tailleur. Incisor et Talliator pannorum, feudi debila significatur. * TALLITIO , Caesio, sectura ; Gall. in Miraculis S. Zitse torn. 3. Aprilis pag. 526. Sartor seu Talliator, in Ordinal, Taille, coupe. Charta ann. 1205. ex Lib. albo episc. Carnot.: Si ad Tallitionem ann. 1340. torn. 2. Hist. Dalphin. pag. 395. col. 2. Talliator pannorum, in Charta vendiderit nemus de Gratelou vel de Glastigneio, ab ilia parte csssa tribus annis et ann. 1247. ex Tabul. Sangerm. 1 2. TALLIATOR, Alia nqtione. Capita- dimidio abstinebunt. TALLIVI. Regestum Comitatus Tolosse lum generale S. Victoris Massil. MS.

TAL
in prsscipuis feslivitatibus offerebant, quorum similitude hactenus in quibusdam locis habetur. Glossae Biblicae MSS. anonyrni ex Bibl. reg. Machab. lib. 2. cap. 14. legitur Thallos. Vide infra Talus1. * TALLUM, Exactionis species, quae explicatur in Charta Henr. comit. Bles. ex Reg. 34. bis Chartoph. reg. part. 2. fol. 62. r°: Addidit etiam (Ivo Carnot. episc.) petitioni suss, ut exactio , quam vulgo Tallum vacant, quae defunctis episcopis vel decedentibus, fieri solet in servientes episcopi vel rusticos, simili ratione condonaretur. 11. TALLUS, Calculus, tabula, in Glossis Isid. Legendum : Talus, Calculus tabulae. Vide Talus 3. * 2. TALLUS, [Vasa offertoria. DIEF.] 1 TALMUD, vel THALMUD, Opus doctrinaJe multiplicem scientiarium omnium doctrinam, ac potissimum jus Canonicum et Civile Judoeorum complectens. Duplex est Jerosolymitanum et Babylonicum. Illud pro Judseis in terra Israel commorantibus, Jerosolymis et lingua Jerosolymitana, h. e. Syro-Chaldaica composuit R. Johhanam III, et IV. Ecclesiae saeculo ; Babylonicum vero ad usum Judoeorum, qui in Babylonia degebant, inchoarunt V. saeculo ineunte RR. Asche et Avina, perfecit que R. Jose desinente eodem saeculo, vel incipiente VI. Talmudis Babylonici, ad nostram usque aetatem universa Judaeorum gens cum in sacris,'tum in politicis, legibus obtemperat, relicto Jerosplymitano utpqte obscuro, difficili et imperfecto, quippe quod decisiones omnes minime contineat. Haec cum aliis D. Guam* torn. 2. Hebraicse Gramm. pag. 414. et seqq. ubi singulas Talmudis partes et editiones expohit, quas longius foret hie recensere. Innumeris fabulis et erroribus scatet hie liber; quare Judaeus quidam Rupellensis, post conver• sionem ad Religionem Christianam Thomas nomine, linguae Hebraicae peritissimus, Romam petiit ann. 1238. ut Gregorio IX. Talmudis errores patefaceret: qua delatione commotus summus Pontifex hos errores 35. articulis comprehensos ad Archiepiscopos Gallicanosmisit, simulque varias scripsit Epistolas ad Reges Franciae, Angliae, Aragonise, Caste! lae, Leonis, Navarrae et Portugalliae, ut Hebraeorum libros, in suo quisque regno, comburendos curarent:quod factum est in Galliis, ubi innumeri pene Judaeorum libri flammis traditi sunt. Innocentius IV. Gregorii successor Odoni Castri-rufi suo in Gallias Legato Talmudis cseterorumque librorum Judaeorum examinandorum munus injunxit, ut eos solos, qui nihil Christianae religioni contrarium complecterentur, Judaeis uti permitteret; sed accepto Legati response, quod haec permissio pro approbatione censeretur, hos libros solemni ritu proscripsit 15. Maii ann. 1248. S. Ludovicus in Edicto ann. 1254: Judaei cessent ab usuris et blasphemiis, sortilegiis, caracteribus, et tarn Talmutum quam alii libri, in quibus inveniuntur blasphemies comburantur. Sic legitur in Codice MS. Consuet. Tolos. fol. 52. De Lauriere edidit Talibus, adnotato legi Talemus in Regesto Chartophylacii, ut etiam habetur in antiqua versione Gallica. Baluzius Talemis legit, Talimus D. Brussel torn. 1. de Usu feudorum pag. 593. ^ TALMUT PENSIONUM, Codex censualis in quo describuntur pensiones omnes, quas Abbatise S. Victoris Massil. solvere debent Monasteria et Prioratus
VIII

TAL

TAL

* TALPIS, pro Talpa. Vita S. Emmer. ipsi subjecta. Concinnatus est ann. 1337. ab Abbatibus ejusdem S. Victoris et torn. 6. Sept. pag. 480. col. 2: In Talpium Montis-majoris, quos ad hoc delegarat obscuram habitationem convertatur, etc. Benedictus XII. PP. Sic dictum puto a Waupe alias, pro Taupe, in Pedag. PeTalmude Judaeorum, cujus nomencla- ron. ann. 1295. ex Chartul. 21. Corb. fol. turae non alia forte ratio quaerenda est, 356. v°: Item pennes de blancs connins quam ipsa yoluntas Editorum, quibus et de Wauppes, chacune doit deux desaepe placuit peculiare nomen hujusce- niers. Vide Talpse. modi codicibus imponere. TALTERIUM, Silva caedua, Gall. Tail*TALMUS, [Oculus, inde monotal- Us, a Taleis, forte, seu ramusculis, de mus. DIEF.] qua voce supra egimus: unde etiam TALO, TALONUS, Talus, ex Gallico Ta- vox Tailler, pro caedere, scindere, quod lon, vel Italico Tallone. Ugutio : Calx, ejusmodi taleae exscindi soleant: nee vel calcaneus, et idem quod calx, et quod multum abludit Salmasius ad TertulTalus: nam talus est sub cruribus: idem liani pallium, qui vocem nostratem et Talonus. Quoniam Attachiamenta Tailler, ab ipsis taleis ortam vult, quod cap. 13. | 5 : Nee vertat articulos pedum, taleae, ut ait, sint scissiones lignorum. ubi Talones steterunt, antequam contra- Charta Philippi Regis Francor. ann. dixerit. Vide Fdrmulam 14. ex Baluzia- 1220. apud Louvetum in Hist. Bellovanis, [et Statuta Eccl. JSduensis ann. censi: Si autem alta foresta de Hez vendatur, ubi concedimus Monachis pasturam 1468. torn. 4. Anecd. Marten, col. 508.] * TALOCHIA, Clypei species , nostris animalium suorum extra deffensa, sicut olim Taloche. Glossar. Gall. Lat. ex Cod. prsedictum est, ipsi non utentur ibidem reg. 7684: Taloche, bouclier, parma. Lit. ilia pastura, quousque Talterium in tanofficial. Suession. ann. 1378. in Reg. 151. turn excreverit, quod de animahbus se Chartoph. reg. ch. 117: Viginti solidos defendere possit. [Vide Tailla et Tailea.] Parisienses amoverat eidem et subripuerat * Leg. Talleicium vel Tallicium. Vide cum ense ipsius et Talochia. Un boucler supra in his vocibus. ou Taloche, in Lit. remiss, ann. 1388. ex * TALUCIUM, Gall. Cercle le plus pres Reg. 137. ch. 6. Aliae ann. 1390. in Reg. du fond d'un tonneau : « ... Pro duobus 138. ch. 149: Cavelier lira tin grant pa- feys cum dimidio de coudra et pro una nart ou badelaire et en voulut frapper le duodena Taluciorum et de taluciis. » Macon. Celui cy para en partie le coup (Arch, histor. de la Gironde, t. 21, p. 417.)] de sa Taloche. Une Taloche de fer, in aliis * TALUDARE, In propedem construere, Lit. ann. 1397. ex Reg. 151. ch. 345. Vide nostris Taluder, vel Taluter. Instr. ann. supra Talaucha. 1381. inter Probat. torn. 3. Hist. Nem. f 1. TALPA, Operculum, a Vasconico pag. 47. col. 2: Item ordinavit dictus Tapo, vel Talpo, Operire. Inventarium commissarius quod murus sive locus, ubi S. Martialis Lemovic.: Item concha ar- est custodia dicti Macelli, sublevelur et gentea cum Talpa. aedificetur longitudinis decem palmorum, 2. TALPA, Machina ad suffodiendos et quod Taludetur. A voce muros, sub qua latent, qui cuniculos * TALUTUM, Propes, in talum exiens conficiunt. Petrus Tudebodus lib. 3: projectio, Gall. Talut. Reg. Phil. Aug. Hoc nostri videntes, statim ordinaverunt, in Chartoph. reg. sign. 34. bis part. 1. ut facerent maximam Talpam, cum qua fol. 98. v°. col. 1: Murus tenens portae potuissent perforare pontem, et fecerunt, castelleti habebit octo tesias altiludinis etc. Robertus Monachus lib. 4. Hist. inter scutum et krenellum, et sex pedes Hieros.: Balistse, falces, arietes, Talpse, spissitudinis juxta quarnellum et Talutela, sudes, et fundss, etc. Gilo Parisien- tum, versus pratellum de sex pedes spissis lib. 5. Viae Hierosol.: situdinis petrae scissae et de duodecim pedes altitudinis, et aliud Talutum ex adFiunt balistse, plumbata, pbalarica, Talpae. versa parte eodem modo. Hinc Talart, Godefridus Viterbiensis part. 17. Chron.: Locus editus et acclivus, in Lit. remiss, ann. 1473. ex Reg. 197. ch. 381: Le supHinc cibus arctatur, fons tollitur, inde paratur pliant en soy deffendant cheut a terre Talpa cavans arces, mangonibus injaculatur. sur ung Talart ou haulte place. eadem notione, dixit Anna 1 TALUERIA, Modus agri. Charta ann. Comnena pag. 382. Vide Ericius 2. 1511. ex Terrario Apchonii: Plus unam JSS^* A Talpa, ni fallor, Talpen, vel Talueriam vocatam la Talue des Codert. Telben Teutones dixerunt pro Fodere, Ibidem: Una Talueria prati,.... et etiam Untertalpen, Suft'pdere. unum ortum juxta dictam Talueriam. TALPAKII, Cunicularii, qui sub talpis TALUREGA. Vide Overcoupunga. latent. Monachus Altisiod. ann. 1188. et 1. TALUS, Talea, ramus arboris. Lib. Joannes Monachus Majoris Monasterii 2. Macchab. c. 14. v. 4: Offer ens ei coroin Chron. MS. Bibl. Regise, eodem anno : nam auream, et palmam, super haec et Habebat quippe quosdam artifices, quos Talos, qui templi esse videbantur. Ubi Fossores vel Talparios vacant, qui ad Gr. edit.: upb? 8^ ToiiTot? TWV vo[At£op.!v«v modum talpse, subterranea fodientes , 6«X)>wv TOO hpoO. ©aXXo? vero Graecis est quaslibet murorum et turrium firmitates ramus virens. Mamotrectus tallos etiam ferramentis validissimis perrumpebant. legit, et vasa offertoria interpretatur. [Fossores, id est Talparios, in Chron. Lex Frisonum tit. 14: Sortes tales esse Turon. apud Marten, torn. 5. Ampliss. debent, duo Tali de virga priecisi, etc. Collect, col. 1031.] de iis etiam Guillel- [Agnellus apud Murator. torn. 2. pag. mus de Podio Laurentii c. 43 : Deinde 162. col. 2 : Aquimanile desupra ex arincipiences minare instar talparum, co- gento investito Talis.] Vide Tenus [et nantur invader e civitatem, etc. Quo re- Rascia.] ferri possunt haec ex Senatore lib. 9. * Hinc Talos, in Lit. remiss, ann. Epist. 3 : Cameris enim ingeniosa prss- 1482. ex Reg. 207. Chartoph. reg. ch. sumptione revolutis , Talpinum animal 304 : Le suppliant print a deux mains le imitantes , itinera fodiunt, quas nullis baston ou Talos, ou pendoit la clef de son ante patuerunt. estable, etc. Vide supra Tallos. TALPSE, Maculae nigrae instar talpa2. TALUS, Posterior digitus falconis. rum. Carmen de Carolo M. quod Alcuini Fridericus II. Imp. lib. 1. de Arte yen. esse putatur : cap. 34 : Falcones feriunt cum posteriori Pallia permixtis lucent byacinthina Talpis. digito, quod Falconarii dicunt Talum.

TAM
Infra: Posterior digitus, quod dicunt Talum. 3. TALUS. Libertates villas Martelli in Lemovicib. ann. 1219 : Nemo debet vendere ad Talum res extraneas, nisi per concessum procurator is particularis in Curia rogalionum, et qui fecerit, pro justitia 60. solidos dabit. Idem videtur significare quod Extalium. Vide in hac voce. * Vide supra Tallium 4. T TALL/US, Eadem notione. Statuta MSS. Montispessul. ann. 1204. ex Cod. Colbert. 4936: Nee quis extraneus pannos aliquos in hac villa venders debet ad Tallum, nisi eos quos ad collum portaverit0 per villam. TAM et TAMI, Ssepe in regali dispositione pro bolo Armeno invenitur. Glossar. medic. MS. Simon. Jan. ex Cod. reg. 6959. 1 TAMALALIATLI, vox Indica, Tributi genus. Cone. Mexic. ann. 1585. inter Hisp. torn. 4. pag. 349: Ne ullus Indorum minister.... possit exigere aut petere quascumque exactiones, Indi suchiles aut Tamalaliatli vacant. * TAMARICES, Hisp. Tamaras, Minuta quisquilia lignea, virgulta. Charta Aldef. reg. Aragon. pro incolis Tutelae aera 1165. in Beg. 53. Chartoph. reg. ch. 295: Jnprimis persolto vobis totos illos sotos de illo Miratulo inviso usque ad novellas, quod talietis ibi ligna sicca et Tamarices. Hinc * TAMARISSA, Sepes ex virgultis contexta. Instr. ann. 1310. inter Probat. torn. 1. Hist. Nem. pag. 221. col. 1 : Possit dictus dominus abbas.... Tamarissas plantare, ad utilitatem et defensionem bonorum et fructuum pendentium in terris prasdictis. %. TAMARISTDS. [Tamariscus: « Recipe ramorum myrti, corticum amigdolarum acacie granorum, Tamaristi. » (B. N. ms. lat. 10272, p. 180.)] 1 TAMARIXIUS CRISTALLI, Opus crystallinu-m, fortassis tamerindos referens, Ital. Tamarigia. Chronicon Estense ad ann. 1345; apud Murator. torn. 15. col. 424 : Quos omnes dominus Marchio Obizo honoravit multum, et prsssentari fecit Delphino tres destrerios coopertos scarlato, et uxori ejus... duos Tamarixios crystalli fulcitos argento et auro, et alia honorabilia. TAMATA, Curia, Ugutioni.Vide Tagma. 1 TAM BENE, Gall. Aussi-bien, ^Eque ac. Charta Henrici Regis Angl. ann. 1457. in Chronico Johannis Whethamstedii pag. 423 : Declaramus Tarn bene ipsps, sicut et nostros prsedictos consanguineos, etc. * TAMBONIA POMA, Lugdunensibus Pommes tapones, apud Carol. Steph. de Nutrim. pag. 62. Italis Poma D. Petri appellantur. Ita D. Falconet in suis Animadversion! bus. * TAMBOR, Tympanum bellicum. Charta ann. 1312. ex Bibl. reg.: Guillelmus de Stapo, bajulus civitatis Albise, cum mullitudine hominum armatorum,... cum gralis et tuba sive cornu,.... et Tambor, etc. Vide Tabur. * TAMBORELLUS, diminut. a Tambor, Ital. Tamburello, Hisp. Tamboril. Stat. Universit. Tolos. ann. 1328. ex Cod. reg. 4222. fol. 61. v° : Item quod nullus sit ausus in sua licentia habere ultra duo paria tubarum cum uno Tamborello, qui in eundo ad ecclesiam et redeundo ad hospitium tantum possit secum habere. Quibus tubicinatoribus et Tamborello dare pecucuniam valeat, et non vestes. Ubi et pro ipso Tympanotriba usurpatur.

TAM

TAN1

1 TAMBORINUM, TAMBUE, etc. Vide Ven. Catharinse de Palantia, torn. 1. Aprilis pag. 653 : Erat mutus et stropiaTabur. TAMBUCA, pro Cambuta, in Folcuin. tus una tibia et ibat cum ferulis seu TaGest. Abbat. Lobiens. cap. 40. apud molis. 1 TAMUSA. Ammianus lib. 28. c. 1. ubi Pertz. torn. 6. pag. 73. *TAMBURARE, Italis, Litem inten- de crudeli Maximino : Resticulam de fetare, accusare. Stat. antiq. Florent. lib. nestra pr&torii quadam remota dicitur 5. cap. 5. ex Cod. reg. 4621: Magnates semper habuisse suspensam, cujus sumpossint Tamburari in dicta civitate Flo- mitas quendam velut Tamusam colligaret, rentise per quemcumque. Vide supra In- etc. Empusam legendum esse credit Grotamburare. novius in notis pag. 562. Vocem com* TAMBURINUM , ut supra Tambor. positam^ex Tames, cruor sanguinis, et Hist, belli Forojul. ad ann. 1385. apud oyff(a opmatur Marcellus Donatus. FeliMurator. torn. 3. Antiq. Ital. med. aevi cius divinet quipotest. [**Cod. Damusa, col. 1198 : Et ero.nl equites et pedites nu- al. clausa.] mero sexaginta cum uno Tamburino. Ubi TANA, Caverna, Ital. Tana, Gall. TaTamburlino legitur in Append, ad Mo- niere. Charta ann. 1235: Venari ad canum. eccl. Aquilej. pag. 47. col. 2. Vide priolos, perdices, etc. vel capere cum laTamburlum in Tabur. queis, vel facere lascos, vel stopare, vel * 1. TAMBURUM, Capsa ab ejus forma stopari facere Tanas, etc. [Chronicon sic nuncupata. Vide supra Intamburare. Modoetiense apud Murator. torn. 12. col. * 2. TAMBURUM. [Tambour.: « Alia 1151: Vulpis vetula non intryt in Tanam virgo pulchra et formosa ibidem ve- novam.] Vide Gloss. Meursii [et mediae niens et secum deferat Tamburum. » Graecitatis] in Tava, et infra in voce (B. N. ms. lat. 10272, p. 281.)] Zava. De vocis origine quaedam habent 1 TAMEMES, Sajuli homines, in Sy- Menagius et Ferrarius. nodo Mexicana ann. 1585. torn. 4. Con* TANACERIUS, f. pro Tannarius, Cocil. Hispan. pag. 368. riorum infector. Charta Phil. VI. reg. | TAMES, Cruor sanguinis, apud Tur-Franc, ann. 1341: Episcopus proponebat nebum lib. 28. c. 5. Glossae Isidori: Ta- quod, licet ipse rations episcopatus Melmes, Cruor, sanguis. In Excerptis addi- densis ecclesiss prssdecesspresque sui fuistur Tabes, sicque omnino legendum sent soli et in solidum in possessione et esse probat Graevius : quern, si tanti est, saisina habendi et exercendi paciflce omconsule. nimodam, altam videlicet et bassam, ju•° TAMIACA PK^DIA , Quse principis stitiam in domibus apud Meldis situatis, cella3 penuariae vel eerario assignata quss cameras de Messi nuncupantur ; nierant, a Graeco Taueiov vel Tajjiietov, ea- chilominus gentes praefati comitis (Camdem acceptipne. Lex Cod. 11. 68: De paniae) in dictis cameris quasdatn prisias prsediis Tamiacis et de his, qui ex colonis fecerant, duos videlicet Tanacerios meldominicis aliisque liberse conditionis pro- leyam facientes ibidem. Vide Tanovecreantur. rius. 1 TAMINARE, Adversari, Johanni de TANAGETUM, Portio cibaria, ut voJanua ; Adverser, contrarier, in Glossis cant, Monachica, qus& quinque ovis conLat. Gall. Sangerm. MSS. Metaphora ftciebatur, ut est in Chronico Abb. S. est ducta ab agitatione farinae in cribrp, ut docet D. de la Monoye in Glossario Trudonis lib. 13. pag. 510. * TANAGA, Compedes vel Csecus carBurgundico pag. 222. edit. 1720, Proprie enim Taminare est Farinam cribro se- eer, ut videtur. Usat. Barcin. MSS. cap. cernere ; unde laudatusde Janua: Atta- 2 : Requisitus et cessus vel vulneratus, men, inis, Setacium. Attaminare, Pur- sive in Tanaga missus pro redemptions digare farinam cum setacio, vel setario, ut strictus, sit per mortem emendatus. Ibid, alibi scribit. Voces procul dubio com- cap. 7 : Si fuerit captus...... et in squesa positae a fictitiis Tamen, et Taminare, vel ferris, sive in Tanaga missus, vel in quaa dictas sunt pro Stamen et Stami- quocumque vinculo aut in custodia denare. Hinc nostris Tamis, Cribrum, et tentus, per singulos diesetnoctes singulos sex solidos accipiat. Tamiser, Succernere. j|c TAMIR, [Est vermis cujus sanguine « TANAIA. Charta ann. 1073. apud Mumarmora perfusa, spersa facile sec- rator. torn. 4. Antiq. Ital. med. aevi col. tantur. DTEP.] 807 : Ut presbiteri, qui inibi sunt ordiTAMISIUM, Cribrum, quo farina pur- nati, cantent Primam et Completam ad gatur, ex Gall. Tamis. Herimannus de horam legitimam , et Missam celebrent Restaurat. S. Martini Tornac. c. 70: cum Tanais, una die pro salute vivorum, Nee cribro, nee Tamisio farina purgaba- alia die pro requie defunctorum, omni tur. [Cribrum inter et tamisium illud die, excepta die Dominica et festivis dieinest discriminis, quod tamisii tela sit bus. Ubi legendum esse Litaniis colligiex serico, vel equinis jubis, cribrum tur ex duabus aliis similibus Chartis vero ex pellibus hac ijlacque artiflciose ibid. col. 804. et 809. perforatis.J j TANAJARE, Candenti forcipe laniare, *TAMISSUM, Cribrum; Gall. Tamis. Ital. Tanagliare, Gall. Tenailler. JohanItem unum Tamissum, in Invent, ann. nis de Bazano Chronicon Mutin. apud 1361. ex Tabul. D. Venciae. Vide Tami- Murator. torn. 15. col. 613 : Fecerunt dicsium. tos comites justissime Tanajari, et.... * TAMNEGI, Stephana est fumus ligni in quatuor partes dividi et frusta susrituus, i. ligni colonfoniae. Glossar. me- pendi per partes et diversa loco,. Annales dic. MS. Sim. Januens. ex Cod. reg. 6959. Estenses apud eumd. Murat. torn. 18. col. 935 : Fuit enim per civitatem Ferra* TAMNUM. MOLENDINDM AD TAMNUM, Gall. Moulin a tan, quo cortex riae super curru Tanajatus, etc. * TANALIA, Ital. Tanaglia, Forceps, querceus ad subigenda coria in pulverem redigitur. Charta fundat. eccl. de Gall. Tenaille. Stat. antiq. Florent. lib. Guerchia torn. 1. Probat. Hist. Brit. col. 3. cap. 61. ex Cod. reg. 4621: Quicumque 805: Dono etiam... decimam molendini prsesumpserit in civitate, comitatu vel districtu Florentias facere...., congread Tamnum. Vide in Molendinum. ] TAMOLA, Fulcrum subaxillare, Gall. gationem gentium, conventiculam, conspiBequille, Hisp. Muleta, ex quo forte per rationem.... pro violatione vel subversione debeat ultoribus metathesin eflormatum est Tamola. Vita pacifici status populi,

TAN

TAN

TAN

27

ferns seu Tanaliis in ejus corpora lace- eis qui caussam requirit dicere : Dicite apponebant signum crucis , chartam nobis Legem Salicam. Si illl tune noluerit manu tangebant, ut subscriptionem norari. Vide Tanajare. TANARIA. Charta Adefonsi Regis Hi- dicere, tune iterum qui caussam requirit, minis sui a Notario factam ratam habespaniae, serae 1198. in Hist. Segoyiensi c. dicit: Vos Tangano, ut mihi et isto legem rent: id probatex Charta Theobaldi Co17. | 5 : In pratis, in sernis, in vineis, dicatis. Lex Salica hoc loco habet : Ego mitis ann. 1083. ubi legitur : Chartam in hortis, in moneta, in tendis, in homici- vos Tangano, usque dum vos inter me et hanc sigillo auctoritatis nostrse impresso, diis, in Tanariis, in carnacariis, in Mo- contra causatorem meum legem judicetis. cruce autem facta manu nostra roboravilendinis, etc. [Haud scio an idem sit Nempe hasc interpellatio^udices spectat. mus, et fidelium nostrorum manibus Tanquod nostrum Tannerie, Offlcina in qua Ita in Lege Ripuar. tit. 55. Rachimbur- gendo corroborandam dedimus. Turn obcoria subiguntur, Tannarium molendi- gios causatqr interpellat : Ego vos Tan- servat, in regiis literis sub tertia stirpe num, ut habetur supra in Molendinum gano, ut mihi legem dicatis. Ibid. tit. regni Primores erecta manu eas rati 58. | 59 : Hoc etiam constituimus, ut homi- habuisse, quod probat ex Chartario S. ad than. Vide Taneria et Tannare.] nem regium Romanum vel tabularium Martini a Campis, ut ibi videre potes. * Hisp. Teneria, Coriaria officina. ° Chartul. Major, monast. pro pago «TANARIUS,Coriorum infector, Gall. interpellatum in judicio non TangaVindoc. ch. 7 : Infantesque ipsius (TetTanneur, in Charta ann. 1187. ex Char- ret, etc. TANGANUM, Ipsa interpellatio judicia- baldi) qui praefatae non interfuerant contul. S. Joan. Laudun. ch. 71. Vide infra Tannerius. ria. Lex Ripuar. tit. 30. qui de interpel- venientiae, Burcardum scilicet, Arembur1 TANATARIA, TANATOR. Vide Tan- latione et incendio servorum inscribitur gem et Johannem, Tangendo earn firmare 11: Dominus ejus in judicio pro eo (servo) seu auctorizare fecit, datis pro hoc singunare. » TANATUS, Panni species fulvi colo- interrogatus respondeat, et sine Tangano lis singulis denariis, testibus istis, etc. ris, Gall. Tanne, ut infra Tanneyum. loquatur, et dicat, etc. Tit. 58. § 20 : Servi Ibidem ch. 106 : Hi posteriores testes de Stat. pro arte parat. pannor. Carcass, autem Ecclesiarum, non per actores, sed auctoramento uxoris Fulcodii et filiorum renovata ann. 1466. in Reg. 201. Char- ipsi pro semetipsis in judicio respon- ejus sunt, quod factum est quando omnes toph. reg. ch. 121: Item quod nullus pos- deant, et sacramenta absque Tangano pariter contaclu manuum cartam hanc ftrmaverunt , approbantes venditionem sit.... tingere seu tingifacere aliquos pan- conjurent. Et tit. 59. | 8 : Quia dum innos, caput seu signum cotonis habentes, terpellatur, respondeat ad interrogatio- ipsius. Vide supra Manum mittere in in Tanato seu burello, nee in lana sen nes, et sine Tangano loquatur, et dicat: Manus. * 3. TANGERE , Pulsare. Tangantur filatura cum escorcia nucis. Vide in Tan- Non malo ordine, sed per testamentum nare. hoc teneo. Cujus vocis originem a Tag- campanse, in Missali MS. Burdegal. ad * TANBUCULUM, Quod modo hue, modo ghen, Teutonico, disceptare, litigare, vigiliam Pentecostes. | TANGIBILIS, Qui tangi potest, apud illuc pvaefingitur aliquid comitando, in vitilitigare, altercari, arcessit WendeliGlossar. Provinc. Lat. ex Cod. reg. 7657. nus : ita ut absque Tangano loqui, res- Lactantium lib. 7. Instit. cap. 11. et 12. * TANGHELMIST^E sic appellati secta- pondere, sit plane, nude, cum nulla et alios recentiores. TANGOMENA. Fragmentum Petronii tores cujusdam Tanchelmi hseretici.qui altercatione, vel interpellatione : Ecet Tanchelinus, Tanquelmus, Taucheli- cardus vero ex eo quod Saxones vocem pag. 10 : Quare Tangomenas faciamus, nus, Tandemus, Tanderius et Landelinus Tange, Germanis Zange, pro Forcipe vita vinum est. Et infra pag. 67 : Ita Tanpro variis scriptoribus seu librariorum vel tenaculo usurpent, conjicit olim gomenas faciamus, el usque in lucem ccesocordia dictus est. Hie in Flandria sse- fuisse verbum Tangen, pro Tenere, de- nemus. culo xn. ineunte errores suos dissemi- tinere ; hincque Latinum Tanganare S5S" Nodotius in Petronio restituto nare coepit. Vita S. Norberti torn. 1. Jun. esse Tenere, retinere, Gall. Arreter; scribit Tingomenas, Compotationes, helpag. 843. col. 2 : Contigit ut hsereticus et substantivum Tanganum esse Deten- luationes, illustratque ex illo Horatii guidam, mirae sublilitatis et versutise se- tio, captio, captura.J [** Vide Grimm. loco lib. 2. Od. 14: ductor, Tanchelinus nomine , ibi adve- Antiq. Jur. Germ. pag. 5. et 843. Graff. Absumet haeres Gaecuba dignior niens, in eadem gente suse seductionis Thesaur. Ling. Franc, torn. 5. col. 433. Servata centum clavibus, et niero Tinget pavimentum superbum, locum inveniret. Erat denique omnium et 680.1 Pontificum potiore csenis. hominum sceleratissimus, et Dei, et om1 1. TANGERE. Dicere, de re aliqua nium sacramentorum ejus inimicus et sermonem habere, Gall. Toucher, Anna- Vide Taquies. totius religionis et Christianas fidei contra- les Genuenses ad ann. 1238. apud Mura* TANGUA, f. Piscis fluviatilis notus, rius, etc. Vide ibi notam doctorum Edi- tor. torn. 6. col. 479 : Tetigit qualiter dotorum et Supplem. ad Miraeum pag. 567. minus Imperator tractaverat et tractabat Gall. Tanche; nisi sit nomen loci. Bulla TAND^E, Reliqua , Arreragia. Obser- homines de regno. Occurrit hac notions Urbani III. PP. ann. 1186. inter Instr. vantiae Regni Aragon. lib, 9. tit. Quae in Diario Belli Hussitici apud Ludewig. torn. 11. Gall. Christ, col. 248 : Totam sit poena, etc. | 2 : Dominus Rex dando torn. 6. Reliq. MSS. pag. 212. et alibi. decimam de Crienciis, decimam Tanguse cavallerias censetur dare Tandas jam la- Tangere verbis dixit Ovidius lib. 1. Fast. et molendini, decimam molendini de Fidpsas, et per eum ant suos officiates non v. 184. et Tangere leviter, pro Paucis de leia. * TANIA, Capsa , area , ut videtur. receptas , licet tempore vacatioms de- re aliqua dicere, Tullius pro Roscio Arest. ann. 1330. 28. Apr. in Reg. Olim Am. cap. 30. cursas, etc. | TANDAM, pro Tandem, passim legi- j 2. TANGERE , Statuere, convenire, parlam. Paris. : Unam Taniam pictam, tur in Tabulario Calensi, praesertim in concordare, ducta notione a manuum plenum diversismercibus etjocalibus. Vox, tactu, quo scilicet solebant inter se con- ni fallor, flctitia. Chartis saeculi xin. 1 TANISTRY, Lex aut consuetudo olim T TANEGLIARE, Italis Tanagliare, Gal- cordata firmare. Et haac quidem firmandi lis Tenailler, Candenti forcipe laniare. promissi ratio velut jusjurandum sacra vigens in Hibernia, qua, nulla natu maAnonymus apud Murator. torn. 8. col. habebatur, habeturque etiam inter ple- joris habita ratione, is inter natos Prin113 : Omnes tres Tanegliati fuerunt usque rosque mercatores. Charta Fulconis cipum illustriumque familiarum hssres ad furcas et suspensi. Vide Tanajare. Episc. Andegav. qua litem componit instituebatur, qui cseteris merito prae1 TANERIA, Officina, ubi coria sub- inter Canonicps Eccl. Andegav. et Mo- cellebat. Vide Thomam Blount in Nomoiguntur, in Charta ann. 1237. e Chartu- nachos S. Albini ann. 1337. ex Archivo lexico Anglicano. lario B. Magdalenae de Castroduno, et ejusdem S. Albini : Tacto nihilominus <* TANIUM. MOLENDINUM AD TANIUM, in alia ann. 1273. apud Lobinellum torn. inter partes prsedictas , quod reveren- Gall. Moulin a tan, quo querceus cortex 3. Hist. Paris, pag. 25. col. 1. Tanere dus Pater preedictus ordinabit, etc. Ta- ad subigenda coria in pulverem redigimolendinum, in Chartulario S. Martini cto etiam inter partes easdem, quod Reli- tur. Vide supra Tamnum. Charta ann. Pontisar. Vide Molendinum ad than et giosi, etc. Frequenter occurrit ibi. Vide 1225. inter Instr. torn. 8. Gall. Christ, Tannare. Palmata 2. col. 358 : Omnia molendina nostra de Ri* TANETERIUS, Ad querceum pulveTANGERE CHART AM , Subscribere. vereyo, tarn ad bladum quam ad Tanium. rem, quo coria subiguntur, Gall. Tan, Charta Hugonis Comitis et Marchionis Tananie, pro Tavernier, caupo, in Lit. pertinens. Charta ann. circ. 1060. inter ann. 936. in Hist. Vergiacensi pag. 33 : ann. 1341. torn. 3. Ordinat. reg. Franc, Instr. torn. 11. Gall. Christ, col. 126 : Et ut hujus nostrss largitionis carta ple- pag. 575. art. 7. Tanmere, pro Taberna, Apud Ebroicas duos molendinos, unum niorem in Dei nomine capiat firmitatem, in aliis Lit. ann. 1354. torn. 2. earumd. annonnrium et alterum Taneterium. Vide Tangendo firmavimus, et fidelibus nostris Ordinat. pag. 565. infra Tannium. infrascriptis firmare rogavimus. Actum, 1 TANLAGIUM, Vectigal. Vide in Telon. TAN6ANARE , Interpellare , Sommer etc. Signum Hugonis Comitis, etc. quelqu'un en justice. Pactus Legis SaliTANNARE, Coria subigere, Gall. Tan53^" Mabillonio lib. 2. Diplom. cap. 22. C33 tit. 60. | 1 : Si qui Rachemburgii legem 14. Tangere chartam, non est earn sub- ner. Leges Burgorum Scoticor. cap. 98 : n. voluerint dicere in Mallebergo residentes, scribere ; sed, ut verbis ejus utar, qui Nullus sutor potest emere coria ad Tancum caussam inter duos discusserint,debet propria manu non subscribebant, neque nandum majoris pretii, quam quodcornua

TAN
et aures sunt sequalis longitudinis. [Tanatum, vel Tannatum corium, in .Privilegio Liduini Abbatis S. Vedasti Atrebat. ann. 1036. e Chartul. V. ejusd. Coenobii pag. 243. in Statutis Cisterc. ann. 1157. torn. 4. Anecdot. Marten, col. 1247. in Comuto ann. 1202. apud D. Brussel torn. 2. e Feudorum usu pag. cxLV.ad calcem, in Edicto ann. 1329. torn. 2. Ordinal. Eeg. Franc, pag. 33. n. 3. in Privilegiis Pontis-Ursonis torn. 4. earumd. Ordin. pag. 641. n. 42. Tannatse pelles, in Consueludinibus Ecclesise SS. Bertini et Audoraari ex Archive Ecclesiae Audomarensis.] * Tanner praelerea nostri dixerunt, pro Vexare, molestiam creare. Lit. remiss, ann. 1475. in Reg. 195. Chartoph. reg. Ch. 1493 : Jehannin Joly dist a Jehannin le Clerc que le suppliant les Tannoit et hayoit moult fort. Vox in quibusdam provinciis necdum obsoleta. TANNERIA, seu TANNATORIA, Officina, vel ars coria subigendi, Gall. Tannerie, in Fleta lib. 2. cap. 52. § 35. [Tanataria, in Chartulario S. Vincenlii Oenoman. fol. 35. Tannarium molendinum, in Chartulario S. Vandregesili torn. 1. pag. 1002. Vide Molendinum ad than.} \ TANNATOR, vel Tanator, Qui coria subigit, prseparatque, Gall. Tanneur, in Chartulariis S. Vincentii Cenoman. fol. 36. S. Vandregesili torn. 2. pag. 1451. in Necrologio Confratriae Clericorum apud Pontisaram, apud Thomasserium in Bilurigibus pag. 87.112. apud Ludewig. torn. 7. Reliq. MSS. pag. 158. in Instrumentis novae Gall. Christ, torn. 2. col. 352. etc. -TANNELLA, Forceps, Gall. Tenaille. Judic. ann. 1326. 13. Dec. in Reg. Olim parlam. Paris. : Prsedictus miles dictum Galterum comminari fecerat,.... quod denies suos de gula extrahi faceret cum Tannellis ferreis, quas eidem ostendi fadebat. Vide supra Tanalia. * TANNERlUS, Qui coria subigit praeparatque, Gall. Tanneur. Invent. Chart, reg. ann. 1482. fol. 93 : Littera acquisitionis magisterii Tanneriorum, baudreiorum etc. De anno 1405. Vide in Tannare. ® TANNEYUM, Panni species fulvi coloris, G,all. Tanne. Testam. Steph. de Mornaio decani S. Mart. Turon. ann. 1332. in Reg. 66. Chartoph. reg. ch. 978 : Item lego dido le Borne valleto meo malam tunicam meam de Tanneyo , cum epithogio ejusdem panni. Vide supra Tanatus. 1. TANNUM. Charta Edw. III. Regis Angl. in Monastico Angl. torn 1. pag. 507: Et similiter de toto Tanno de bosco ipsius Roberli usque ad Creyton, scisso per visum Forestariorum nostrorum. Nostri Tan , Itali Tane vocant querceum pulverem, unde tinctura fit. Vide Molendinum ad than, et Scaligerum in Exercit. 325. in Cardanum n. 12. j 2. TANNUM, Locus vacans et publicus, non semel in libris censualibus Calomontis et in Charta Tossiacensi, teste Cl. Viro D. Aubret. TANOLA, Tendicula. Vide Taliola. 1 TANOVERIUS, Idem, ut puto, qui Tannator, Coriorum infeclor, Gall. Tanneur. Arestum Parlamenli ann. 1469. e Tabulario Corbeiensi : Dictus appellans proponi fecit, quod licet ipse, qui homo mere laicus et Tanoverius, non existebat secundum usum, etc. Ubi legendum forte est Tannerius. TANQHANUM. Aresta Parlamenti Pentecostes ann. 1285. in Regeslo B. fol. 71: Cum in villa Atrebatensi quidam deplebe diclse villas contra Scabinos villas et Majo-

TAN
res Atrebat. conspirationem seu Tanqhanum fecissent, capsam reliquiarum plenum in foro Atrebatensi causa devotionis a Capitulo Atrebat. ibi missam juxta locum, ubi candela B. Marias est reposita, etubi cpnsuetum est a Deo multa miracula operari, impetuose ae violenter et in scandalum totius populi cepissent et extra locum tulissent, etc. Pronuntiatum fuit per judicium Curias D. Regis dictum Tanqhanum et maleficium ad alt am justitiam pertinere, ac illud per dictum Comitem vindicare debere, etc. * Coitio, conventus illicitus, seditio, turba. Gall, alias Taquehan. Charta Phil. V. ann. 1320. in Reg. 58. Chartoph. reg. fol. 59. v° : Pour eschiver touz perilz, conspirations et Taquehanz, qui en pourroient ensuir, etc. Lit. ejusd. ann. torn. 6. Ordinal, reg. Franc, pag. 139. art. 22 : Les habitant des villes dessus dictes se pourront assembler pour eulx conseiller et tailler, senz ce que il puis estre dit Taquehan. Taquehen, in Charta ann. 1397. ex Reg. 151. ch. 311. quomodq etiam legendum est, pro Taque/teu, in Stat. ann. 1398. torn. 8. earumd. Ordinal, pag. 305. art. 13. Taqueham, in Lit. ann. 1343. ex Reg. 74. ch. 60. Tacaan, eodem intellectu, in Lit. remiss, ann. 1389. ex Reg. 138. ch. 98 : Par maniere de Tacaan et venans contre leurs sermens et contre I'utilite publique, etc. Unde Tacain, Seditiosus, rixosus, in aliis Lit. ann. 1411. ex Reg. 165. ch. 219: Icellui Pierre appellast le suppliant arlot, Tacain, bourc, qui vault autant a dire en langaige du ays de par dela, f n bonam partemgarcon, truant, bastart. Takehans accipi videtur, videlicet pro Pactum, conventio, in Lib. rub. fol. parvo domus publ. Abbavil. fol. 105. r° : Uns maires et uns eskevins de le baniere des tisserans firent tin acort, que il meteroient quatre deniers en une boiste; ...... et dura chis Takehans par I'espasse de sis ans ; et fu li acors tes que, etc. TAQUEHA , Eadera notione. Aresta ann. 1290. in eod. Reg. fol. 91. verso : Inhibendo ne ipsi (Majores Rotomag.) vel aliqui eorum Taqueham, collectam, seu talliam faciant, seu cpngregationem sine nostra auctoritate prius inter posit a. 1 TAQUIHA, Eodem intelleclu. Lilerae ann. 1286. e Regesto Domus publicse Paris, notatum A. fol. 114 : Cum veeturarii aque quoddam Taquiham seu conspirationem fecissent contra mercatores vinorum. Interpretatio Gallica habet , ibid. fol. 115 : iw Toquihan et une conspiration. TANQDAM, inquit Galbertus in Prologo ad Vitam S. Caroli Comilis Flandr. non est semper similativum, sed ssepe wnfirmalivum. Tanquam enim dicitur in Scriptura sancta pro eo, quod vere est, sicut est ibi : Tanquam sponsus, hoc est vere sponsus. * TANSA. Charta ann. 1281. apud Murator. torn. 2. Antiq. Italic, med. sevi col. 83 : Ut commune Finalis Mutinensis debeat dare pro eorum (mercalorum) securitate Tansam a Finali usque Bondenum, cum burclello uno et cum hominibus armatis. Ubi Tansam a verbo Terisare, defendere, prolegere, recte quidera accersil idem Muratorius, interpretaturque Praasidium militum, Ital. Scorta, Gall. Escorte. Sed nihil pertinet, ut opinor, ad yocem Tansum, quidquid dicat Vir doctissimus. T TANSSAMENTUM. Vide in Tensare. * TANSUM. Charta Frider. I. imper. ann. 1177. apud Murator. torn. 2. Anliquit. Ital. med. sevi col. 82 : Hasc igitur

TAN
suprascripta et cetera omnia, quse in ahquo imperil nostri loco prsefata ppssidet ecclesia in castris, capellis, decimis, placitis, mercatis, teloneis, ripis, rupinis, molendinia, collectis, viis et inviis, vineis, etc. Tansis, bannisacolivetis,universisque exhibitionibus, atque cujuslibet functionibus, cum omni honore et districtu, salva tamen imperiali justitia, confirmamus. Eadem repetuntur in alia ann. 1219. ibid, col. 876. 1 TANT, Vox Arvernis usitala pro Umbraculum,Gall. Dais. Consueludinarium Monaslerii S. Marcellini Canlagilensis : .In die festo Corporis Christi clericus ecclesise. debet parare lo Tant tantum quod posset fieri honeste. El mox : Servitores domini Abbatis.... portant lo Tant super Corpus Domini. * TANTALLUS, Ardea. Glossar. Lat. Gall, ex Cod. reg. 7692: Tantallus, Heron. Hinc Tantalus, libenter comedens, in alio Gall. Lat. ex Cod. reg. 7684. * TANTANELLUM, Gari species, Gall. Trentanel. Slat, pro arle paralor. pannor. Carcass, renovata ann. 1466. in Reg. 201. Chartoph. reg. ch. 121 : Item quod nullus possit ting ere seu tingi facere aliquos pannos, caput seu signum cotonis habentes, cum Tantanello fusco, archica perussa neque sortello, qui sunt tinctus pravi. * TANTE, vox vulgaris, Cerei species. Charta ann. 1398. inter Probat. Hist. Autiss. pag. 129. col. 1 : Thesaurarii tenebuntur facere ardere node dieque continue singulis diebus tree cereos, Tantes vulgar it er nuncupates, in tribus bacilibus pendentibus et suspensis ante Corpus Christi. 1 TANTI, pro Tot, ut Quan«i,pro Quot, passim occurrit apud Scriptores asvi medii. * TANTIADES, Cornelia Celso sunt Tarisilas indurates, in Glossar. medic. MS. Sim. Jan. ex Cod. reg. 6959. * TANTIGO. [Tenligo : « Tantigo, Landie. » (Glos. Lai. Gal. Bibl. Insul. E. 36, xve s.)] TANTILLITAS, Exiguilas. Anastasius Bibl. in Praefat. ad versionem Vilae S. Joan. Eleemosyn. : Non personam Tantillitatis meas intuens, non astutiam investigans. Ulilur el cap. 1. n. 6. [Epislola Guiberli Abb. Gemblac. ad Sigifridum Mogunl. el Philippum Salzburg. Archiepiscopos apud Marlen. lorn. 1. Ampl. Collect col. 942 : Gaudeo quod ad notitiam celsitudinis vestrss exiguitatis mess Tantillitas attigerit. Rursum occur-, ril in Vila S. Ragenuflae, lorn. 3. Julii pag. 696. Vide Tantitas.] 1 TANTILLULUS, Tanlillus. Miracula S. Auslregisili Episc. lorn. 5. Maii pag. 237 : Dub it at si super Tantillulam personam infantis sic despecti dig net ur ilia, coslestis ma jest as extendere manum sus& benedictionis. Elmham. in Vita Henrici V. Reg. Angl. cap. 25. pag. 57 : Nee tolidem hostium immensum numerum contra, se et Tantillulam exercitum suum prsevalere poase... arbitratur. TANTITAS, Exiguilas. Tantitas nostra, Flodoardo in Praefal. ad Hislor. Remens. Vide Tantillitas. T TANTO. In Tanto, Interim, idiotismo Ilalico. Vila S. Zilae, lorn. 3. April, pag. 507 : De vestimentis ejus auferre aliquid satagebat, adeo quidem ut pluribus vicibus, quibus in Tanto induta extitit, remansit seminuda. 1TANTOLOGIA, Vitiosa repetitio ejusdem dictionis, ut egomet ipse ; sufficiebat enim dicere, Egomet, ut Ego ipse, etc. Job. de

S

TAP
Janua. Legendum Tautologies, a Gr. TauXovJa. ® 1. TANTUM, Ranchiert, in Glossar. T Lat. GalL ex Cod. reg. 7679. At mihi hand asserta est haec lectio. *2. TANTUM QUANTUM, Dum, interim, tamdiu, Gall.. Tandis que, pendant que, alias Tant comme. Oharta ann. 1334. ex Tabul. D. Venciae : Item quod nulla persona bibat in taberna, post quod pulsatum fuerit pro Ave Maria, nee Tantum quantum celebrabuntur Missae in diebus devotis et festivis in dicto castro. Instr. ann. 1406. ex Bibl. reg. : Ilz appercurent que les lampiers, qui estoient d'argent, en estoient ostez,... et trouverent par ymagination que ce avoit este fait Tant comme I'en disnoit en cloistre. Tant-moins, vulgo en deduction, in Lik remiss, ann. 1487. ex Reg. 173. Chartoph. reg. ch. 707 : Fut baillie au suppliant aucun argent Tant-moins de la somme dessusditte. Id est, Tantum de summa detrahendo, quantum pecunise numerabatur. Tantant, pro Autant, tan turn ex aequo, in aliis Lit. ann. 1399. ex Reg. 154. ch. 745: Icellui Waissy but a plain hanap de vin audit de la Londe, lequel ne vault boire Tantant. c 3. TANTUM et TANTUM, Duplum, Gall. Deux fois autant. Charta ann. 1043. ex Bibl. reg. cot. 17 : Qui meam donationem infringere voluerit ...... componat tibi in vinculo Tantum, et alium Tantum, et inantea quod petiit,adquir ere non valeat. * 4. TANTUM, pro Tarn, in Cone. Rem. ann. 991. torn. 10. Collect. Hist. Franc, pag. 528 : Tantum liyidum co3num impudentia negationis volebat obruere. * TANTUMDEM, Tantum, Gall. Seulement. Vita S. Petri canon, torn. 3. Sept. pag. 465. col. 1 : Cum prsefatus Dei servus.... regulari canonicorum jugo colla submitteret, ut divino cultui, tantumdem vacaret, etc. « TANTURERIUS, a Gallico Teinturier, Infector. Invent. Chart, monast. Athanat. fol. 45. r° : Instrumentum anni 1518. xliij. solidorum de annua pensions debitorum dominis de conventu Athanatensi per Johannem Clepoint Tanturerium. - 1 1. TANUS, Dignitatis nomen. Vide Tfiainus. * 2. TANUS, Praestationis seu tributi species. Charta ann. 1151. apud Murator. torn. 5. Antiq. Ital. med. aevi col. 318: Nee aliud apresbyteris earum exigeret, nisi ut superius legitur... Tanus vero nullus ab eis exigeretur. Vide supra Tallium 5. TANUTA, Telonia, jura viarum,in Jure Hungarico. Albert. Molnarus. * TAONI, Arabice, Album, in Glossar. medic. MS. Sim. Jan. ex Cod. reg. 6959. 1 1. TAPA, Tessera lignea, idem quod Talea, ut videtur. Chronicon Petri Azarii apud Murator. torn. 16. col. 393 : Per latebras nemorum solus vagans, tamquam desperatus, invenit unum rusticum... Tapas pro faciendo novas parasides laborare... et dixit : Ave frater ..... Respondit rusticus, et semper lignamina picando,etc. Legendum fortassis Tala. 12. TAPA, f. Murus terreus, idem quod Hispanis Tapia. Statuta Montis-Regalis pag. 259 : Item quod a Tapa illorum de S. Blasio usque ad bealeriam Pesii possit capi pars una dictas aquae. Vide Tapia et Tappa. 1 TAPARDUM, Tunica. Vide Tabardum.

TAP

TAP

29

* TAPARE, ab Hispanico Tapar, Occlu- Card. Barbo ex transcriptione Miintz, dere, obturare. Charta pro incolis de 1457.)] TAPHUS, Sepulcrum, ex Graeco Ta<po?. Stagello ann. 1331. in Reg. 69. Ohartoph. reg. ch. 174: Aquam fluminis de Ayglino, Inventio S. Celsi n. 15 : Beati pignoris hactenus decurrentem et defluentem per Taphum de loco depositionis movere neaquas versum, de loco seu castro vocato quaquam prsssumpsit. Occurrit etiam in de Turre.... avertendo,.... fregit paxeriam Vita S. Udalrici Episcopi August, cap. seu resclausam dicti fluminis Tapando et 13. Vide Tafus [Thafus vero apud Ratheclaudendo et impedimenta lapidum et rium Veron. lib. 2. Praeloq.tom.9.Ampl. lignorum interponendo. Tappir, nostris, Collect. Marten, col. 850.] eadem acceptione. Lit. remiss, ann. 1 TAPIA, Murus terreus, ut videtur, 1476. in Reg. 195. ch. 1592 : II fist mettre ab Hispanico Tapia : quod idem signisur le lieu, ou il avoit este frappe ficat. Transactio ann. 1219. ex libro ung petit de mousse pour cuider Tap- flavo Episcqpatus Massil. pag. 25 : A pir et faire cesser le sang. Vide infra termino lapideo posito juxta Tapiam, et ipsa Tapia recta linea usque in Tapia. * Haud scio an inde Pons versatilis, unam traversam. Vide Tapa 2. et mox Tapecul appelletur, in Lit. remiss, ann. Tapiale. *Qua voce etiam signiflcatur quasdam 1474. ex Reg. 195. Chartoph.reg.ch. 1224: Lesquelz portiers desja avoient avale et parietis terrei mensura, ut in Libert. MSS. Barcin. ann. 1283 : Clausura domoferme le Tapecul de la porte (de la ville de Compiegne);...... qu'ilz preissent les rum habet fieri de tribus Tapiis, et clausura orti debet fieri de duabus Tapiis in chaines dudit Tapecul. 1 TAPECIUS, Tapes, aulaeum, in Testa- altum. Sed et pro septo cujusvis gemento ann. 1010. Marcae Hispan. col. 973. neris aliquando usurpatum videtur. Oharta ann. 1225. ex Bibl. reg. cot. 17 : Vide Tapesium et Tapetias. | TAPEDUS, Tams 4^*i» in Glossis Lat.Dono ad laborandum... lotam illam clauGraec. et Grsec. Lat. Legendum vqlunt sam cum suo solo et planterio vineas et Tapetus, tam?, 4"X^ ; si tamen credimus arborum....... ita quod in hoc praesenti Isidore lib. 19. Orig. cap. 26. retineri anno claudatis totam ipsam clausam ad posset Tapedus; habet enim ibi: Tapeta Tapiam vel ad massom. Vide supra Tadicta, quod pedibus primum sternerentur, pare. TAPIALE. Fori Oscae Jacobi I. Regis quasi Tapedia. Vide Scaligerum ad FesAragon. ann. 1247. fol. 10 : Si aliquis tum. TAPELUS. Charta Longobardica ann. homo in aliquo casali veteri aperuerit 1094. apud Ughellum torn. 7. pag. 581 : fundamenta, super quibus tantum postea Et ille et ejus descendentes dent pro re- construxerit in gyrum, donee opus illud demptione animas mess.... centum solidos, sit de tribus Tapialibus in altum, et misequorum quisque habeat auri Tapelos bo- rit ipsum casal in arrevo, et fecerit ibi nos quatuor monetas hujus civitatis, (Sa- portal supra firmaverit postal, etc. * Idem quod Tapia seu quaedam parielerni) etc. Vereor, ne legendum sit, Tarenos: nam solidi aurei Salernitani tis terrei mensura. Acad. Hisp. in Dicquatuor Tarenos conficiebant. Vide Ta- tion. Tapial, Asserum forma ad parietes ducendos. renus. * TAPIGERIA, TAPISSARIA, Aulaea, pe1 TAPER, Anglis, Fax, cereus. Testamentum ann. 1386. apud Madox Formul. ristromata, Hisp. Tapiceria, Ital. TappezAngl. pag. 429 : Item volo, quod xxim. zeria, Gall. Tapisserie. Comput. ann. torches et v. Tapers, quolibet Taper pon- 1495. inter Probat. torn. 4. Hist. Nem. dere x. lib. prasparentur pro sepultura pag. 65. col. 2 : Domini consules destinarunt dom. consulem Claudium de Menonmea absque alio hercio. TAPESIUM, Tapes, aulaaum, Gallis Ta- ville, ut iret cum uno servitoreaddom. pisserie. Vitaa Abbatum S. Albani : Dos- de Calvissione pro habendo ejus Tapicesale sive Tapesium, in quo passio S. Al- riam, sicut alia vice villa habuerat, bani figuratur. Tapiceriam obtinuit. Alius ann. 1482. ibid, 1 TAPESTRY, Anglica vox, Tapes, Gall. pag. 22. col. 1: Fuit praeceptum... ut cum Tapissaria parari et ornari facerent auTapisserie. Vide locum in Testura. 1 TAPETLE, Tapetes. Guido lib. 1. Dis- lam paramenti episcopatus Nemauai. ciplinae Farfensis cap. 29 : Super formas Mox : Tapisseria. Occurrit praeterea Tasternant Tapetias ante Vesperam. pissaria in Testam. Caroli comit. Prov. * TAPETIARIUS, Cui tapetium cura ann. 1481. commissa est. Comput. ann. 1483. ex 1 TAPIGERIUS, Aulseorum opifex, Gall. Tabul. S. Petri Insul. : Ab honesto et Tapissier, in Charta ann. 1273. apud Loprudenti viro P. Pourcelet illustrissimi binellum torn. 3. Hist. Paris, pag. 26. principis duds Burgondise Tapetiario, etc. col. 2. * TAPIGIARIUS, a Gallico Tapissier, * TAPETUM, Pannus serious aut pretiosioris materias, qui feretro insterni- Aulaeorum opifex, propola vel sartor, tur, cum mortui cadaver humandum Hisp, Tapicero. Charta ann. 1364. in Reg. defertur. Chartul. Major, monast. pro 96. Chartoph. reg. ch. 96: Supra quodam pagp Vindoc ch. 102 : Quo mortuo, pras- stallo Tapiciariorum in dictis hallis (Padicti filii ejus Guicherius atque Rodulfus ris.) situato. Vide Tapicerius. portaverunt eum tumulandum ad Majus *TAPICIUM. TAPIGIA SARBACENORUM, monasterium, et in redemptionem unius Gall. Tapis de Turquie. Arest. ann. 1339. Tapeti, quod patri mortuo superposi- 23. Apr. in vol. 3. arestor. parlam. Patum fnerat, ut est consuetudo nobi- ris. : Magistri et operarii Tapiciorum Sarlium, dederunt ipsi filii monachis unum racenorum Parisius, etc. 1 TAPIGUS, Tapes, Ital. Tapeto, Gall. campum alodi apud villam Gumbergenam. Tapis. Statuta Civitatis Astae de intratis * TAPEZETA. [Trapezeta, Publicain : pbrtarum : Tapici banchalis de Francia & Exit lucis angelus ab Anglorum me- et aliunde ponantur et solvant ad estimatis Jura sanctuarii linquens Tapeze- tionem officialium. 1 TAPINA, Idem quod mox Tapinalio, tis. » (Du M6ril, Poes. Lat. Med. Ml. si vera lectio est. Statuta Massil. lib. 2. p. 75.)1 jje TAPHETA. [Gallice Taffetas : « Una cap. 21 : Decernimus, ut si alicui res alitobalea stricta et longa , rechamata qua vel Tapina ablata fuerit vel furto de Tapheta albo subtilissimo. » (Inv. subtracta, etc. Titulus est, De rebus rap-

30

TAP

TAP

TAR

tis vel furtive subtractis: unde pro Tapina legendum videtur Rapina. « TAPINAGIUM. PER MODUM TAPINAGII, Clanculum, secreto, nostris alias En Tapinage. Lit. remiss, ann. 1355. in Reg. 84. Chartoph.reg.ch.172: Insidians retro quasdam molas existentes ante domum Adas de Liero, per modutn Tapinagii se abscondit. Aliae ann. 1382. in Reg. 121. ch. 231 : Icellui Guillaume les attendoit en Tapinage au bout des pans de Moneco. Vide Tapinatio. TAPINATIO. Cum Tapinatione aliquid agere, [Nostris en Tapinois,] furtim, clanculum more talparum, quas Taupes dicimus, quse sub terra delitescunt, et quae latenter terram suffodiunt : nisi a voce Grseca Towrcivii;, humilis, non raultum a terra assurgens, quis deducere velit [cumLabbeo, qui hancin rem hunc affert versum ad Guillelmum Comitem Blesensem ante annos 800. a quodam Monacho directum :
Gozberlus Tapinos, micros, apodemus et exul.

Hoc etymon probat Menagius post aliquot alios.] Oharta ann. 1060. apud Louvetum in Historia Belvacensi : Isle u£ rei exitus' probavit, nutu et voluntate Dei Jerusalem et sacra loca... adiit, illis videlicet temporibus, quibus nullus ChrisHani nominis Confessor, nisi furtim, aut, ut ita dicam, [cum) Tapinatione, propter obsistentium paganorum timorem illuc pergere ausus erat. Le Roman de Ron MS. :
Li Dus fist son pelerinage, Si com Ten (list, en Tapinage.

[Le Roman de la Rose MS.:
ftu'il s'en iront en Tapynage, Ainssint comme en pelerinage.

Historia Johannis IV. Ducis Britan. apud Lobinellum torn. 2. Hist. Britan. col. 695 :
Et faillit que sa mere allast Hors du pays, et 1'etnportast, Com' povres gentz en Tappinage, Car ils n'avoient argent ni gage.

Vide Bellomaner. cap. 30.] Joannes Abb. Laudun. in Speculo Historian MS. lib. 11. cap. 20 : Le Antipape ne se audsoit pas monstrer manifestement, mais s'en alloit en Tapinage, etc. Alanus Charterius in Consolatione trium virtutum, pag. 325. en Tapinage eadem nqtione dixit : Vostre honneur perist, puisque vos vaillances s'espreuvent a mordre et a abbayer I'un et I'autre en trovers, et en Tapinage, comme chiens et chats de chetif courage, et laissez la protection du coinmun salut. Boccac. Nov. 27 : Andato Tapino par lo mondo. Et Nov. 16 : Passati sono homai qua t lordid anni, ch'io sono andata Tapinando por lo mondo. Ita Nov. 19. et 29. Italis Tapino, est infelix ; Tapinare, vivere in miseria. TTAPINOMA, Tauesvwtxa, Humilitas,depressio, apud Sldonium lib. 4. Epist. 3. TAPINOSIS, TAPINOSITAS, Humilitas, TaTtstvwcft?: Stylus depressior, [vel, ut habet Isidorus lib. 1. cap. 3: Humilitas, statum magnas rei dictis infirmans ; ut
Apparent rari nantes in gurgite vasto.

Hinc Alexander de Villa Dei in Doctrinali:
Cum per verba rei raagnae summissio fiet, Tune Tapinosis erit, si dicas mare gorges.]

Vita S. Eugendi Abb. in Prologo : Hsec nostra Tapinosis, nequaquam jactantia superborum judicum ventosa superfluitate

calcetur. Quidam Codd. Tapinositas prse- respondi que se les levriers du suppliant ferunt. Theodericus Monachus in His- fouloient ou Tappignoient son chien, qu'il tor. Invention. S. Celsi Episc. Trevir. les tuerolt. ^ TAPPONATOR, Cunicularius. Idem cap. 1: Nos autem per Tapinosim prsscelsa fenestratim propalantes, etc. Chronicon P. Azarii col. 351: Et quamvis | TAPINUM. Ghartularium Latiniaci : aliquando per contrariam cavaturam Mercatores Remenses qui vendunt telas et ipsis Tapponatoribus male successisset, Tapina debent in nundinis pro qualibet, nihilominus castrum seu domignonum que fuerit aperta, cotidie unum denarium. super rondellis posuerunt, frustra contenPuto legendum esse Tapitia, pro Tapetia, dentibus obsessis. Vide TalpariiinTalpa%. 1 TAPPONUM, Idem quod Talpa 2. MaAulaea, Gall. Tapis. *TAPISSARE, Acupingere, Gall. Bro- china ad suffodiendos muros. Idem der. Gharta ann. 1479. in Reg. 3. Armor, Chronicon col. 345 : Deinde Marchio cosgener. part. 2. pag. 16 : Dictus sindicus pit castrum machinis tormentare, et Tapsive conventus teneatur recuperare quod- ponum pro ipso castro habendo incospit. dam cohopertorium Tapissatum et figura- Ubi cum Tapponasset pluribus diebus, Castellanus.... valde pertimuit. Et col. 351 : twn. Aggressores, videntes praedicta non valere, * TAPISSARIA. Vide supra Tapiceria. 1 TAPISSERIA, Gall. Tapisserie, Au- ccsperunt ponere in civitate Tapponum lasum, tapes. Tabularium Piperaci: Fe- valde occultum pro ipso castro obtinendo cit facere Tapisseriam chori, ubi impressa et cavando. TAPPUS, Epistomium, truncus ligneus, est gloriosissima passio Christi. * TAPISSERIUM, Aulaeum, tapes. Me- quo foramen dolii, per quod liquor inmor. H. Cam. Comput. Paris, ad ann. funditur, obturatur, Gall. Tampon, seu 1421. fql. 146. v°: Johannes Duval retentus Tappon, [Oeltis etiam Tampon,] Teuton, inofficio custodis camerarum et Tappisse- et Angl. Tap, Ital. Zaffo. Lambert. Ard.: rise regis. Ibid. fol. 164. v° : Gustos came- Et in medium proclamabat, quod tantus rarum et Tapisseriorum regis. Tapicero esset bibitor, quod si dominus sponsus mayor, apud Hispanos, Aulseorum prae- ronchinum, vel equum quemlibet ei dare vellet, ma jus dolium, quod in cellario suo fectus in regia. ®. TAPISSIUM, Eadem notione. Lit. re- haberet cervisia plenissimum, dolii Tappo miss, ann. 1361. in Reg. 91. Chartoph. extracto, et foramini ore semel apposito, reg. ch. 193 : lidem Laurentius et sup- et usque evacuationem dolii non retracto, plicans acceperunt unum Tapissium la- totum ebiberet, et etiam fssces exhauriret, parato sibi tantummodo loco exoptato, ubi n&, etc. *TAPITDM, Tapes. Pontif. MS. eccl. per virilem virgam effutire, dum biberet, Elnens. ubi de Benedictione virgin. : vel emittere posset urinam. Infra: Quo Prosternit se pontifex ante altare super exhausto, prosiliens in medium scurra, et faldistorium et ministri hinc inde, et in signum jocular it alls, imo ingluviei, virgines post ipsum in ordine suo super Tappum dolii evacuati gestans in ore, quern in pacto et bibendo lucrifecerat Tapita. * TAPITUS, TAPPITUS, Eodem signifl- equum,.... exigere co&pit. catu, Ital. Tappeto. Item duos Tapitos, in ** TAPSATI'O, ut Taxa, Exactio. Charta Invent, ann. 1361. ex Tabul. D. Venciae. addit. Polypt. Irmin. Brev. 12. sect. 51. Charta ann. 790. apud Murator. torn. 3. Guerardo pag. 130 : Ut nullam omnino Antiq.Ital. med. savi col.562: Abbatissa... aliam consuetudinem in prasdicta villa eidem episcopo pro benedictionem dare habeat, neque receptum, neque hospitadebeat uno Tappito bono; nam amplius ei tum, neque Tapsationem, neque rogationullum imponatur. nem, etc. Vide Taxa 1. Taxare et Taus^ [« Item duo scabella et unus Tapit- samentum. T TAPSERIA, Idem quod Tapisseria, tus antiqus. » (Invent. Oalixt. Ill, an. Aulasum, tapes, Gall. Tapisserie, Angl. 1458, in Archiv. Vaticano.)] TAPPA, Minutatim, ex Teuton. Tap- Tapestry. Opus tapserix, acu pictum, pen. Vendere vinum ad Tappam, est, textum, Ouvrage de tapisserie, in Charta Vendre du vitt en detail: unde iisdem ann. 1388. apud Rymer. torn. 7. pag. 590. Teutonibus, Tapper, tabernarius, caupo: col. 1: Duas duodenas de cussyns de a voce Tap, epistomium, de qua mox in opere Tapserise, etc. 0 TAPSIA. Glossar. medic. MS. Simon. Tappus. Statuta Ordinis S. Gilberti de Sempringham pag. 746 : Nee... licet nobis Januens. ex Cod. reg. 6959: Tapsiam vendere vinum ad labernam, sive, ut vulgo vocal Paulas Rubeam tinctorum cap. de dicitur, ad broccam; seu, ut lingua Teu- Rubicundis capillis. tonica dicitur, ad Tappam, in nostris TAPTROUGHE. In Charta Feodi pag. domibus. Eadem habentur in Instit-ut. 162. inter utensilia Bracinii, seu offieinse Capituli Generalis Ord. Cisterciensis cerevisiari33, recensentur duo plumba, unus cacabus existens in fornace, unum ann. 1134. cap. 50. 0 TAPPETARIUS , Aulaaorum opifex. Taptroughe deplumbo, unum mashfatum, Charta ann. 867. apud Murator. torn. 5. decem barelles, etc. Vide Tappus. 1 TAQUEHA, TAQUIHA. Vide TanqhaAntiq. Ital. med. a3vi col. 514: Donamus ibidem alios servos nostros manuales mi- num. 1 TAQUIES, Indica vox. Synodus Lima? nisteriales Tappetarios tres, etc. Vide ann. 1585. torn. 4. Concil. Hispan. pag. supra Tapicianus. * TAPPISSERIA. Vide supra Tapisse- 432 : Est etiam inter Indos commums abusus.... instituendi inebriationes et ludos, rium. quos Taquies vacant.... si autem ejusmodi * TAPPITDS. Vide supra Tapitus. 1 TAPPONNARE, Cavare, suffodere, a compotationes fiant cum tripudiis vulgo Talpa, ni fallor, detorta VOQC. Chronicon Taquies, etc. Vide supra Tangomena. 1 1. TARA, Arvernis Tare, Pondus. InPetri Azarii apud Murator. torn. 16. col. 309 : Dum de praesenti fundamenta ipsius ventarium Ecclesias Aniciensis ann. palatii clam fodisset, et dictos muros li- 1444 : Item duo candelabra argenti, quss gnaminefulcisset, facta cava, ut est moris, non fuerunt ponderata propter Taram Tapponando, etc. feri (ferri) quod in eis est aubtus. * Aliud sonat Gallicum Tappigner, * Rectius, Superpondium, quod scilinempe Ruere, vexare, vulgo Houspiller. cet a mercium pondere distrahitur, ob Lit. remiss, ann. 1411. in Reg. 165. Char- id quo continentur. Italis et Hispanis, toph. reg. ch. 408: Jaquet Carbonnier Tara, eodem intellectu.

TAR
« 2. TARA, Vasis species. Charta ann. 1323. ex Tabul. S. Viet. Massil. : Item ex alia parte quadraginla librae monetas praedictas de pretio cujusdam coronas argentese et duarum Tararum argenti superdeaur alarum. TARABER. Historia Longobardorum Ignoti Casinensis cap. 8: Obsitis siquidem vestimentis, et calciamentis, saltern nee Tarabere. [** Pertz. tar a bene] succinctis, sed solis arundinibus manu gestotntes. Idem videtur quod Tabardum. Vide in hoc verbo. 1 TARABINTA, Fulcrum axillare. Processus de Vita S. Yvonis, torn. 4. Maii pag. 543 : Vidimus etiam ibidem... multa sudaria, mamillas cereas, Tarabintas sive potentias ligneas, etc. Miracula Urban! V. PP. MSS : Ullo modo posset ambulare pedibus suis, et positus est in quadam Tarabinta sive scassa, cum qua se juvaret, etc. Vide Scassa. TARABOCCI, Haeretici Anconitani, de quibus Waddingus in Annalib. Minor. ann. 1331. 4. * TARACIO, .Estimatio : unde legendum forte est Taxacio. Charta ann. 1261. torn. 1. Probat. Hist. Brit. col. 982 : Nemine contradicente nee propinquiore ad retinendum prasmissa veniente, Taracione et advenantatione curia? supradictse perhibita per probos et etiam fide dignos, adjudicavimus judicio curias memoratae supradicto Gaufrido et heredibus suis quidquid juris, dominii, proprietatis et sesinse dicta Adelicia habebat. 1 TARAGA, Fascia, similis illi, qua uti jubentur Episcopi peregrinantes ex Caeremoniali lib. 1. cap. 3: Circa collum fasciam sericam coloris nigri latitudine duorum palmorum. Utuntur Taraga Doctores ecclesiastic! Siculi et Melitenses supra superpelliceum ad modum stolae in cqncionando, sive in processionibus ; sed in Melita soli Doctores in Theologia ea decorantur. Origo vocis Arabica est. Vide Macros in Hierolexico. T TARANTASMUM. Vide Sarantasmum. If. TARANTULA. [« In ea facies imagines ad aggregandum Tarantulas. » (B. N. MS. Lat. 10272. pag. 106.)] . * TARANUS, Idem quod Tarenus, Moneta aurea. apud Apulos et Siculos. Lib. cens. eccl. Rom. MS : Guillelmus II. rex Sicilias constituit monasterium B. M. juxta Panormum anno xvij. pontificatus Alexandra PP. 111. et subjecit ilium Romanae ecclesiae sub annua pensione centum Taranorum. Terrin, apud Bened. abb. Petroburg. in Gest. Henr. II. reg. Angl. torn. 2. pag. 612. ad ann. 1190: Cui (regi Angliae) Tancredus rex Sicilies respondit in his verbis: Ego dedi Johannes sorori vestras decies centena milia Terrins pro quieta clamatione dodarii sui, antequam a me recederet. TARATA, et TARETA, Vestis regia et purpurea, apud Ugutionem. TARATANTARA , TARATANTARIZARE. Ugutio et ex eo Joh. de Janua : Taratantara, indecl. nomen ficticium est, i. ex sono, quern facit dictum. Est enim instrumentum, quo farina colatur, et est instrumentum, cujus percussione granum defluit inter molas molendini. Unde quidam .
Ad feslum Thomas Taratantara filia tange.

TAR
cisci III. Ducis Britan. Rhedones ann. 1522. apud Lobinell. torn. 2. Hist. Britan. col. 1602 : Horologiis et tympanis pulsantibus et Taratantariis sonantibus, etc.] Liber 2. Miraculor. S. Bertini cap. 4. de quodam mendico surdq et muto:... Cum pulsatibus Taratarantium tabellarum stipem mendicaret, i. quae eumdem sonum edebant, quern Tarantatara, Taratantara. Idem Ugut. Cernida, dee, a Cerno, is, lignum, supra quod ducitur Taratantara, et Cernida dicilur Taratantara discernit furfurem a polline. Glossar. Saxon. JElfrici: Taratantara, h r i d d e r , i. cribrum. Gl. Lat. Gall. : Taralantarum, Clines ou le batoil du milieu, [melius du moulin, in Sangerm. MSS.] ou son de trompes. Aliud Gloss. Gall. MS. ex Bibl. Thuana Cod. 525: Taratantorium , Saas. Aliud editum : Taratantara, a?, Sas a passer ou sasser la farine. Vocem hanc usurparunt veteres pro tubas clangore: Ennius apud Priscian. lib. 8:

TAR

31

Hinc Taratantarizare, farinam colare, setaciare. Gloss. Lat. Gall.: Tartazizare, (leg. Tarantarizare) Tromper ou naguairer, c'est jouer de nagaires. Aliud addit, ou sasser farine. [Nostrum Sangerman. : Taratantizare, Tromper ou faire son noiseuxf ou couler le farine. Introitus Fran-

^ TARAYRE BONDONET. [Gall. Tarriere pour faire les bondes. « Emi.«.. unam Tarayre bondoney et.... » (Arch. Histor. de la Gironde t. 21. p. 688.)] TARGASIUS, TARCHASIUS. Vide Tur~ casia. TARCH AN, apud Tartaros dicitur, qui ab omnibus, qua? a Rege imponuntur, imniunis est, cuique, quidquid in bello spoliorum reportaverit, totum cedit, nee ulla inde Regi pars desumitur. AbulFaragius in Historia Dynastiarum pag. 281. 1 TARGHETA, Minor Targa. Vide ibi. 1_TARGIA, Clypei genus. Vide Targa. TARDA, Mora, Gall. Retardement. Occurrit in Foris Aragon. lib. 1. pag. 34. v°: Pro sua negligentia sive Tarda. TARDILOQUENS, Qui difflculter loquitur, in Concilio Aquisgranensi II. ann. 836. cap. 11 : Si forte contigerit Episcoporum aliquem Tardiloquentem esse, aut infirmitate aliqua impeditum. * TARDITARE, Tardare. Comoed. sine nomine act. 6. sc. 3. ex Cod. reg. 8163 : At tuba terribili sonitu Taratantara dixit. Quid esse potest quod prseter morem (Epiphanius) Tarditat ? [Quae Virgilius sic expressit lib. 9: . * TARDIUS. AD TARDIUS, Phrasis GalAt tuba terribilem sonilum procul sere sonoro.] lica Au plus tard , Cum tardissime. * Benzo in Henr. III. apud Ludewig. Charta Galteri Senon. archiep. ann. torn. 9. Reliq. MSS. pag. 258: Resonan- 1227. in Chartul. Campan. fpl. 126 : Debent autem dicti arbitri dictum suum tibus tubis perstrepunt Taratantara. * TARATANTARUM.[Buletel ou le batoir dixisse ad Tardius infra instans Pascha. du molin, ou son de Trompettes. (Gloss. A tart, pro Jamais, Nunquam, apud Joinvil. in S. Ludov. edit. Gang. pag. Lat. Gal. Bibl. Insul. E. 36. XV. s.)] * TARATANTISARE. [Buleter, tromper 129 : Aussi grant deshonneur sera a ceulx ou sasser. (Gloss. Lat. Gall. Bibl. Insul. de son lignaige, qui ne le vouldront ensuir, et seront monstrez o le doy, en disant Insul. E. 36. XV. s.)] 1 TARATARA, Vox nullius sensus, quse que a Tart le bon saint homme eust fait sonum loqui nescii exprimit. Vita S. telle mauvaistie ou telle villennie. JTARDUS, Serotinus, Tarda hora, a August. Cantuar. torn. 6. Maii pag. 391 : Cui pestifer morbus vocem ademerat, cui Gallico Tard, ad vesperum, in Instrusibilus pro loquela, cui Taratara pro cla- mento ann. 1301. torn. 1. Anecd. Marten, more erat. [«* Vide Tabella taratarans in col. 1335. * Heure tarde, in Lit. remiss, ann. Taratantara Tabulae leprosorum in Ta1450. ex Reg. 180. Chartoph. reg. ch. 151. bula et Tartavellare.] TARATRUM, TARETRUS, Terebra, [Gal- Tost et Tart, Mane et sero, in Lit. ann. lice Tarriere.] Joan, de Janua; Tere- 1372. torn. 5. Ordinat. reg. Franc, pag. 559. | TARECENA, Mauris quid sit, discimus brum, instrumentum perforandi, quod aliter dicitur Taratrum, quasi Teritrum, ex Actis B. Ferdinandi Principis Lusiquod lignum foret terendo. [Taratrum taniae, torn. 1. Junii pag. 572 : Hie collpquasi Teratrum, Isodoro lib. 19. Orig. cavit illos in domibus quibusdam munitiscap. 19.] Gloss. Gr. Lat. : Teperpov, fora- simis, ubi moneta conficitur, aliaque reculum, perforaculum. Adalardus lib. 2. gia quasdam opera fiunt; Tarecenam ipsi Statutor. Corbeiensium cap. 1: Et unus- vacant. * TAREA, Vestis regia, aut stola purquisque habeat ad hortum excolendum,... sive ad alias necessitates explendas, fos- purea. Glossar. vet. ex Cod. reg. 7613. sorios 6. bessos 2. secures 2. dolaloriam, Vide Tarata. ]TAREDA, Navis orieraria. Vide Tarida. Taratra 2. majus et minus, scaprum 1. t TARELARES, MonetaB Belgicae speetc. Capitulare 2. ann. 813. cap. 10 : Dolatorias, secures, Taretros, fundibulas, cies, ut videtur. Charta ann. 1442. ex etc. [Taretros trabibus afflxos, quibus Chartul. 21. Corb. fol. 250: Ledit feu muros perforabant in obsidionibus ur- Guischart lui avoit bailie ou fait bailler bium, descripsit et delineandos curavit- plusieurs monnoies tantpatars, Tarelares, R. P. Daniel torn.2. Milit. Franc, pag. 63.] gros de Brabant, et autres pour plus hault * Alias Tairelle et Taliere ex frequenti pris qu'elles ne valoient. mutatione r in I. Lit. remiss, ann. 1378. * Chartul. Corb. sign. Ezeehiel fol. 260. in Reg. 112. Chartoph. reg. ch. 192 : Icel- v°: Le Tarelare vault viij. estrellins, et lui Jehan avoit amble en I'ouvroir Jehan font les trois Tarelares viij. gros, et les Joly charon.... une doloere, qualre Ta- trois demi Tarelares iij. gros. Lit. remiss, lieres, etc. Aliaa ann. 1480. in Reg. 206. ann. 1447. in Reg. 176. Chartoph. reg. ch. 601: Motinet Dumont tenant en sa ch. 566 : Six francs de monnoye blanche, main une hache trenchante, ung taignon tant patars de Flandres comme Talerales, et ung Tairelle, etc. etc. Mox : Tant patars de Flandres comme Tarelares. | 1. TARAVELLA, ut Taratrum, in Inventar. ann. 1379. ex Schedis Cl. Lan* TARENTELLA, Piscis genus. Tract. celot : Item duo martelli ferrei acuti. Hem MS. de Pise. cap. 26. ex Cod. reg. 6838. C : Magnus thunnus, is scilicet qui a nosuna Taravella magna. dicitur Italis Taren1 2. TARAVELLA, f. pro Tartavella. tris Tonvocatur, Vide in hac voce. In Statutis Civitatis tella, a Tarentino, unde advehitur, sinu. Astae collat. 7. cap. 3. inscribitur : Ne 1 TARENTINIDIUM, Perspicua vestis, quis cum Taravellis piscari audeat, vel Laurentio lib. 3. Polymathiae de Vestiprsesumat. Deinde legitur: Ingenium mentis. quod appellatur ingenium de Taravellis 1 TARENTINUS. Vide in Tarenus sub flnem. sive de astellis, etc.

TAR

,TAR

TAR

1 TARERIUM, Terebra, Gall, larriere, TARGEA. Oliverius Scholasticus de TARENTJS, TARIS, Moneta aurea, apud Apulos et Siculos. Matth. Silvaticus : vel Terriere. Enumeratio munitionum Captione Damiatas : Hastes autem, dissiTarenus ponderat grana 20. [Computus Sommeriae in Occitania ann. 1270: Item mulato metu, tres ordines armatorum ann. 1333. et seq. torn. 2. Hist. Dalphin. nil. Tareria ; item nil. limse, etc. Vide stationi navium nostraruni contra posuerunt: unam peditum super ripam cum pag. 285 : Qualibet uncia computata pro Taratrum. quinque florenis, et quolibet floreno pro | TARERIUS, Eadem notione. Epistolaclypeis, quos Targeas appellant, linearisex Tarenis, et quolibet Tareno pro duo- ann. 1113. apud Marten, torn. 1. Ampl. ter ordinatam, etc. [Literae Edwardi III. bus Carolenis, et quolibet Caroleno pro Collect, col. 1114 : Quatuor sextaria salts Regis Angl. ann. 1328. apud Rymer. decem grants.] Fulcandus pag. 656: Do- et xn. bacones, et in. Tarerios, et unam torn. 4. pag. 367 : Centum et viginti Targeas armis nostris depictas, centum armumque reversus 700. millia Tarenorum goiam, etc. hostiariis, qui cum eo missi fuerant, assi* TARERONDA, Piscis genus. Vide su- cus balistos ad pedem, etc.] gnavit. Adde pag. 658. 661. Charta ann. pra Pastinaca. TAEGIA. Thomas Walsingharnus pag. 1431. 18. Febr. : Illas uncias mille 36. et 5 1. TARETA, Vestis genus. V. Tarata. 105: Capti sunt.... Scutiferi in numero illos Tarenos 20. et in cortems argenti t 2. TARETA , Species navis. Vide excessive, de quibus dominus Rogerus de gillatis boni et justi ponderis 60. eorum Tarida. Nprthburghe custos Targiss Domini Repro uncia qualibet, et duobus pro Tareno 1TARETRUM, Terebra, Gall. Tariere, gis, quss ab eodem ibidem per Scotos est singulo, juxta modum et eursum regni in Mirac. S. Germ. Autiss. torn. 7. Jul. ablata, in captivitate ductus. Matthaeus Siciliae. Vide Chronicon Casinense lib. pag. 286. col. 1. Paris ann. 1219: Hostes vero fldei omni 1. cap. 58. lib. 2. cap. 74. lib. 3. cap. 44. TARETRUS, Terebra. Vide in Taratrum. metu dissimulato, tres ordines armatorum 57. lib. 4. cap. 99. Constitutiones Sicul. « TARETTA, Sagittae vel arcus species. stationi navium Christianorum opposuelib. l.tit. 89. $1. tit. 9. | 2. lib. 3. tit. Mantuae lib. 1. cap. 131. ex Cod. runt: unam peditum super ripam flumiStat. 34. § 3. [Constitutiones Frederic! Regis reg. 4620: Nulla persona audeat vel pras- nis cum Targiis eleganter ordinatam, etc. Sicilise cap. 91.106. Jacobi Regis itidem sumat aliquo modo projicere vel sagittare Adde pag. 212. [Epistolam ann. 1113. Siciliae cap. 58.] Raynald. ann. 1283. n. in civitate Mantuae vel ejus dislrictu cum apud Marten, torn. 1. Ampl. Collect, 40. Vitam S. Petri Abbatis Cavensis Taretta vel alio sagittamenta ad aliquem col. 1114. Computus ann. 1202. apud D. num. 20. Sanctuarium Capuan. pag. 273. columbum. Brussel torn. 2. de Feudor. usu pag. etc. Computus Ballivorum Franciae de * TARFARA, Stephanus et Tarfe scri- GXLII : Pro osseriows ad Targias facientermino Candelosse ann. 1268: Pro 38. psit, quod est Tamariscus. Glossar. me- das.Hinc liquet Targias aliquando fuisse*: marchis de Tarins, 18. libr. dic. MS. Simon. Januens. ex Cod. reg. ligneas, quales erant Targix illae majoTARENI SICILUS, in Charta ann. 1212. 6959. res, quas Itali Taifolaccios vocabarit. apud Ughellum torn. 7. pag. 577. in AcTARGA, TARGICA, TARGIA, Pelta : ex Vide Tabolatius. Memoriale Potestatum tis Innocentii III. PP. pag. 10. etc. Arabico Tarka, et Darca, Clypeus, ex Regiens. ad ann. 1218. apud Murator. TARENI AMALPHITANI, apud Richar- Bocharto; vel Germanico Tarisch, Be- torn. 8. col. 1092: Adduxerunt Targias et dum de S. Germano ann. 1221. in vete- soldo : vel denique ex Bohemorum Tarts, tabulas et ostia domorum, zapas, palleas ribus Chartis apud Ughellum torn. 1. quibus ita dicuntur Scuta preelonga et multos oneratos herbarum, quia volepart. 1. pag. 784. torn. 6. pag. 298. 497. pene totam corporis inferioris partem bant r simpler e fossatum, etc. Rursum torn. 7. pag. 274. 401. et apud Camillum tegentia, apud Irenicum lib. 4. German, occurrit in Recensione munitionum casPeregrinum lib. 1. Hist. Longob. pag. exeg. cap. 26. Lexicon. Cambro-Britan- tri Carcasson. ann. 1294. in Gomputo 253. nicum : Tarjan,clypeus, scutum. [** Vide ann. 1333. et seqq. torn. 2. Hist. Dalph. TARENI SALERNITANI, apud Ughellum Grimm. Gramm. Germ. torn. 3. pag. 445.] pag. 275. 285. etc.] torn. 7. pag. 566. 576. in Bullario Casi5SS" Aliunde vocem hanc post Menaf TARGIA, Eadem notione. Radulphi nensi torn. 1. pag. 9. etc. gium arcessit Carol us de Aquino in Abb. Chr. Terras S. apud Marten, torn. TAEENI AFEIGANI, apud Leon. Ost. Lexico Militari, scilicet a tergo, vel po- 5. Ampl. Collect, col. 569 : Alia vero delib. 3. cap. 57. (al. 58.) Ex his emendan- tius a tergore, quoniam, inquit, e crudis cem millia vel eo amplius bene armatos dus Jo. Bromptonus pag. 1184 : Ego dedi coriis bourn praecipue a tergo detractis, usque ad talum constituit sub scutis et Joannas sorori vestrss Reginae centies cen- conflari solebant; quod probat ex hoc Tarciis cum arcubus ad sagittandum, tena millia Tirrenis pro quieta clarna- Ammiani loco lib. 34 •: Obtecti scutis etc. tione doarii sui, antequam' a me recessit. vimine firmissimo textis, et crudorum 1 TARGATUS, Targa munitus, ab ItaLegendum enim Tarenis, aut Tareno- tergorum convestitis. Tumadducit Virgi- lico Targare, Targa munire. Chronicon rum. Vide Taranus. Tarins, apud Rai- lium de scuto hujus generis ita loquen- Petri Azarii apud Murator. torn. 16. col. mundum Montanerium in Chronico Reg. tem lib. 9 : 331: Nam infinitos balistis et scaramuciis Aragoniae cap. 196. 199. et irruptionibus occiderunt ex Perusinis, Quam nee duo taurea Torga, T TAEINUS, Eadem notione. Annales quiaportant long as Targas; et ad bellanNee duplici squama lorica fidelis et auro Genuens. ad ann. 1205. .apud Murator. dum ut plurimum sunt indiscreti: et vidi Sustinuit. torn. 6. col. 391 : Cum ipsis (galeis) et Contrum de la Specia, qui LX. et ultra maxima pecunise quantitate et numero TARGA. Nangius in Vita S. Ludoyici ex Perusinis sic Targatis occidit cum Tarinorum Messanam accessit. 'Charta ag. 345: Trifarie enim procedentes simi- balista. ann. 1306. ex Schedis D. le Fournier: tudinem exercitus praetendebant. Cen*Hinc nostri id omne, quo quis tegiErant obligati in quatuor viginti et tri- tum siquidem prseibant cum balistis, in tur et defenditur, Targe appellarunt; bus unciis et decem Tarinis auri, compu- equis decentissime phaleratis, et centum unde Targer iisdem, pro Tegere. Lit. tatis quinque florinis pro uncia. cum testudinibus sive Targis in armis lit- remis. ann. 1373. in Reg. 204. Chartoph. TARUS. Charta apud Ughellum torn. cidis, et in equis loricali tunica coopertis, reg. ch. 319 : Icellui Cuiot qui estoit Tar7. Italiae Sacrae pag. 397 : Id est auri so- sequebantur. Idem pag. 375: Telorum, gie d'un huis qu'il portoit sur ses espaulidos 310. de Tan boni, ana Tari quatuor sagittarum, et lapidum ictibus se cum les, et ledit Perrot chappellain, qui avoit per solidum. Eadem habentur in alia Targis et clypeis opponentes, etc. Monas- mis audevant de lui une petite fille dudit ag. 262. Adde praeterea pag. 400.404. et ticum Anglic, torn. 3. pag. 316 : Cum suppliant de I'aage de huil ans, dont il hron. Monachi Casin. apud Caraccio- Targis de armis Regum Angliae et Hispa- faisoit Targe, aftn qu'il ne les ferist. Alias lum ann. 1192. Tori, apud Ammiratum nia&. [Enumeratio munitionum Somme- ann. 1379. in Reg, 116. ch. 127: L'expoin familiis Neapolit. torn. 1. pag. 153. riae in Occitania ann. 1270: Item xx. sant sacha son coustel pour soy defendre, torn. 2. pag. 51. [in Actis SS. April, torn. albergons; item x. Targe, etc. Chronic. dont il se Targa par pluseurs foiz et brisa 1. pag. 387. et Maii torn. 6. pag. 311.] Anonymi Salern. apud Murator. torn. 2. pluseurs cops de coustel a lui gettez par Ten, apud Joannem Villaneum lib. 7. part. 2. col. 233: llle vero tantss forlitu- Garin. cap. 10: Trovo il tesoro di Manfredo quasi dinis erat, ut Targa, quam in manu ges| TAEGETA, Targa minor, in Inventutto in oro di Teri spezzato. tabat , amphitheatrum exsuperaret. tario ann. 1379. e Schedis 01. V. LanNominis etymon videtur indicare Metaphoricesumitur in Epistola Sanc- celot. * Hist. Franc. Sfort. ad ann. 1461. Bulla MS. Nicolai IV. PP. ann. 3. de tirnonialium Basileensium ad UrbaCensibus Ecclesise Rom.: Monasterium num II. PP. torn. 5. Annal. Benedict, apud Murator. torn. 21. Script. Ital. col. S. Nicolai de Calusis 1. Michaletum auri, pag. 654. col. 1 : Vestra enim Targa no- 725 : Georgius Dalmata,qui apelta, quam quod valet 5. Tarentinos Regis. Ibidem : Sis arma et scutum inexpugnabile debet vulgo Targetam dicunt, cognominabatur, Monasterium S. Maria? de Fundiliano, 10. esse. Sic Franciscus Richardus Soc. J. etc. Occurrit praeterea in Stat. Ferrar. Tarent. de Salerno. Alibi: Ecclesia sanctgs librum edidit Paris, ann. 1658. hoc titulo ann. 1279. apud eumd. torn. 2. Antiq. Hierusalem unum Tarenum Regale. Ita decoraUim : Tapya TYJ? mareo; T?J? Pw- Ital. med. aevi col. 487. * TARGUETA, Eadem notione, in Instr. ut Tarenus, moneta fuerit Tarenti pri- uaVxyji; lxxXY)ff(a; et? TTJV 8ta9£v8ev<7tv TYIS mum cusa. Vide Glossar. med. Graecit. op9o8o?ta;. Vide Glossar. medise Graec. ann. 1488. ex Tabul. D. Venciae. in Tapya.] 1 TARGHETTA, vox Italica, pari intelin Tdtpiov, col. 1533.

8

S

TAR

TAR

TAR
Me remest ne batel, ne Targe, Dromon, galee, ne huissiez, Ne esquippe n'y trouvissiez, Ne feust chargie a sa maniere.

33

lectu. Equites cum lanceis et Targhettis, Alibi : in Chron. Petri Azarii jam laudato, col. Gil de Bordele n'ont point de 1'Atargier. 857. Hinc j TAECHETA, Eodem significatu. Ri- Idem Poeta : palta in Annal. Placent. ad ann. 1443. En sa voie entre, ne se vot Atargier. apud eumd. Murator. torn. 20. col. 879: Magnss exequiarum pampas et fune- [f Lit. remiss, ann. 1412. in Reg. 166. ralia facta fuere cum equis 24. vexillis Chartoph. reg. ch. 296 : Icellui Rabuissel 13. Tarchetis 10. ac etiam chimeris et dist au suppliant que se il Tarjoit guaiarmis. res, il le feroit pendre. Ejusdem originis | TARGOKUS, Major targa, Ital. Tar-videtur Tarjement, Irrisio ex contemtu gone. Habebant multos scutos seu vel superbia> a verbo Tarjer, Deridere, Targonos Gibellinos, in Ghronico Ber- ludiflcari, arroganter se gerere, nunc gomensi, apud Murator. torn. 16. col. Targuer. Lit. remiss, ann. 1405. in Reg. 942. 160. ch. 253: Lesquelx compaignons pas* TARGO, Major targa, Ital. Targone, serent pardevant iceulx freres par manostris Tergon. Tract. MS. de Re milit. niere de Tarjement et derision.... Henneet mach. bellic. cap. 115: Pedites et equi- quin Flayau meu de chaudecole pour tes habent fascinas sive flastea lignorum I'injure que autreffoiz lui avpit este faite, pro Targonibus et mantelletis. Le Roman et que encores le venoit Tarjer ledit de la. du Chevalier Delibere MS. : Montague. Hisp. Tartago, Molesta ludiflcatio.] Vox Picardis etiamnum famiLa Damoiselle qui seurvint, liaris. Neque aliter Ce fut Relique de jeunesse, TARGA accipienda, quam pro mora, Qui regeut des coupz plus de vingt, Sur un grand Tergon qu'elle tint. in Foris Bigorrensibus art. 20 : Pugiles in Bigorra non nisi indigenas recipiantur. Ibidem: Qui pugnaverit, 20. solidos accipiet, pro Targa 12. nummos, pro prasparatione 6. Et le Tergon pour soi garder, S'appelloit Loyaument-amer. Apud Artemidorum lib. 1. cap. 61: To 8itXov, TO Xey6|ievov, TOxpoXxa? dTjjxatvet ; Varie autem vox Targe a nostris scutum. Scriptoribus usurpatur : interdum enim ubi oidov est et Ital. Vide Orig. Linguar. Fraac. Menagii, et Oct. proquovis clypeo,qui ad collum appen- Ferrar. debatur. Le Roman de Garin MS.: * Pro ensis specie Targe legitur apud Monstrel. vol. 3. fol. 59. r°: Les autres A son col pend une Targe florie. gens avoient Targes et semitarges, qui Guillelmus Guiart MS. : sont espees de Turquie. Lit. remiss, ann. 1451. in Reg. 181. Chartoph. reg. ch. 1: Coutiaus, hacheltes esmolues, Le suppliant lira une Targe ou dague Targes entieres et fendues. qu'il avoit, et en frappa icellui Seguin. Alibi: TARGA, seu TARGE, Moneta 2. denariorum Ducum Britannise in quodam Tante Targe a col pendue, Consilio de Monetis, Avis des monnoyes, Peinte d'or, d'azur, et de sable. quod in ea scutum insignium effic-tum Et ann. 1248 : esset, uti describitur apud Hautinum in libro de Monetis Francicis pag. 101. Les arbalestes es poins prises, [Edictum Francisci Ducis Britan. ann. Et les Targes au col assises. 1459. pro reformatione monetarum, Idem tamen majpres et longiores cly- apud Lobinellum torn. 2. Hist. Britan. peos fuisse satis innuit: col. 1214: Grands blanes de la valeur de X. deniers de cours la peice.... tenant au Les grants Targes au col assises. cours.... vi. deniers de loy, et xm. s. vi. den. de faille; portans en caractere nosEt ann. 1304: tre propre nom et nos armes en Targe, et Ont leur haie ourdie et tissue toute autre pareille facon que la monnoye De fors Targes longues el lees. des Targes que feu monseigneur et oncle Ita Le Roman de Garin, eorum potissi- le Due 'Jehan fist ouvrer.] Ita etiam apmum fuisse usum, cum copiae milita- pellata Moneta qua3dam in Vasconia, res ad muros admoventur, quo iis toto cujus mentio est in Consuetudine Socorpore tegantur non semel indicat : lensi tit. 36. art. 3. atque in Hispania, quam 4. quadrantum seu MaravedinoTotes les lices fel as serjans coper, rum pretii fuisse ait Jo. Mariana 1. de Les Targes fet as serjans amener. Ponder, et mensur. cap. 22. Sebast. CoRursum : barruvias in Tarja: Cierta moneta Castellana, con mezela de plata, dicha essi Sor les fossez font les Targes tenir. por ventura del excudo a Tarjeta de sus Matth. Paris ann. 1240 : Oppositis corpo- armos. ribus suis propriis et amplis clypeis, qui *Lit. remiss, ann. 1454. in Reg. 191. Targias appellantur. Chartoph. reg. ch. 91: Le suppliant print Qui porro ex militibus praelonga ejus- quatre grans blanes, appellez Targes. modi scuta praetendebant, Targer dice- Targes, demy targes, in aliis ann. 1474. bantur. Idem Guiartus : ex Reg. 195. ch. 1165. * TARGARNICUS, pro Taruarmcus.Vide Li unt Targent, li autre traient. infra in Tavernica. <!um igitur targise validiora atque adeo I. TARGIA, Navis species. Jacobus de majora essent, quae militem totum pro- Vitriaco noster tegerent, recte fes£«dines,appellavit loco exercitus lib. 3. Hist. Orient. : Sicfugiententoria et citato Nangius, de quarum usu plene tium disripuit, Targiasmanubriaet omnes plures, Vegetius et alii. Sed et inde Targer, vel quae Atarger, dicti, qui diutius morantur, galeas cum barbutis et aliis navibus, aliis infra Casale inveniebantur, cum quod qui targias deferebant, propter Hospitalis 'Fratres victores occupaverunt. ^arum gravitatem ac pondus lente pro- Eadem ferme habet Mattha3us Paris •cederent. Le Roman de Garin : ann. 1219. pag. 211. [Vide mox Tarida.] Au chastel vont, n'y volent plus Targier. * Le Roman d'Athis Ms.:
VI11

1 2. TARGIA, TARGONUS. Vide Targa. j|e TARGO, [Targa, Ital. Targone, nostris Grande Targe: « Magistro Salvatori de Valencia pro pretio decem Targonum....s. ad usum arcis Soriani. » (Archiv. Vatic. Mandat. Gamer. Apostol. f. e an. 1457.)] 11. TARGUETA. Vide supra in Targa 1. ITARICHUM, Tapiyo?, Salsamentum. Evagrius Interpres Vitse S. Antonii per 5. Anastasium, torn. 2. Januar. pag. 134 : Asserebant cuncti, piscium salsorum et Tarichorum in navi positorum hunc esse putorem. TARIDA, TARIDES, TARETA, etc. Navis onerariae species, eadem quae Tartana vocitata, ut quidam volunt. Pactum initum inter Philippum Imp. CP. et Venet. ann. 1281. descriptum in Hist, nostra Gallo-Byzantina pag. 30: Quia Imperator et Rex non proponunt habere nisi vassella pro deferendis^gentibus, equis, et victualibus, videlicet naves et Taridas. Andreas Dandulus in Chron. MS. ann. 1275. [nunc edito apud Murator. torn. 12. col. 391.]: Dues galeae Januensium, circa Messanam unam Venetorum Toridam capiunt. [Et col. 371: Taridas Venetorum oneratas pane.... ceperunt. Occurrit in Annalibus Genuens. apud eumd. Murator. torn. 6. col. 395. 399. 485. Adde Sanutum lib. 3. part. 12. cap. 6. Codex Barbaro-Graecus Nicetae in Alexio lib. 3. n. 9. rapiSwv habet, alius codex Spofiovwy. Atque, ni fallor, ex eo emendanda vita^ S.^Nili junioris pag. 121. ocitlXudev auTouc <TUV TOT? tapsotc, legendum enim TaptSot?. Quippe loquitur de Monachis captivis, quos Ameras Siciliae in Calabriam remisit. Nisi Taptov hoc loco pro tareno sumatur. 1 TARRIDA, in Chronico Danduli ad ann. 1264. col. 505: Mercatores..... Tarridas et alia ligna reliquerunt. TARETA. Sanutus lib. 2. part. 4. cap. 11: Cum decem Taretis,quibus Januenses utuntur in Constanttnopoli et in Pera, qu& Galata antiquitus vocabatur. Henricus de Knyghton ann. 1385: Dominus Baldewinus de Radinghton cepit duas Taretas bene onustas. Occurrit apud eumdem anno 1389. 1 TAREDA Comitis Venetiarum multis onusta mercibus, in Epistola dementis IV. PP. ann. 1268. apud Marten, torn. 2. Anecd. col. 573. TARRITA. Thomas Walsinghamus ann. 1386 : Ceperunt 5. naves magnas, et 6. Tarritas, refertas Januensium multis bonis. Pachymeres lib. 5. Hist. cap. 30. de iisdem G'enuensibus : "Ev c7U(TTeXXo[jilvatc xaTa JI.YIXOC vau<7\v ac exetvoi TaptTa? Xlyoufft, TiXsov-re;. In contractgs longitudinis navibus navigantes, [quas ipsi Taritas vacant. Possinus in hunc locum Taritas existimat fuisse similes Dromonibus: non male, mox enim observabatur, pro TapiSwv scribi Spo[i6vwv in Codice Barbaro-Grseco. Merito addubitat idem Possinus, Carolo de Aquino judice, an ex Tarritis manaverit Italica vox Tartana, quae etiam est navis quoddam genus.] * TARITA, ut Tarida, Navis onerariae species. Tabul. Massil. : Vendo octavam partem Taritse, cum toto apparatu et cum omnibus juribus ad me pertinentibus in dicta Tarita, vocala S. Katarina, quas nunc est in portu Massilias. Tarlette vero est vasis lignei species, in Lit. remiss, ann. 1455. ex Reg. 183. Chartoph.

34
reg. ch. 71 : Leguel Gaillart tenoiten sa main un vaisseau de bois, nomme Tarlette, el une miche de pain. 1 TARTA. Statuta Massil. lib. 6. cap. 33. de iis, qui advehunt vinum natum extra Massiliam : Solvant nomine pcenae 50. libras regales, scilicet dominus vel patronus dicti (sic) navis 50. lib. et dominus vel patronus Tartas vel galese 20. lib. et dominus vel patronus ligni vel barchas duorum thimonorum vel canpoli 10. libras, etc. TERIDA, TERRIDA. Charta ann. 1281. descripta in Historia noslra Gallo-Byzantina pag. 32: Et volumus, quod idem Dux et Commune Venetorum debeant armare 15. galeas, et ipsi imperator et Rex 15. et 10. Terridas, in quibus Terridis habeant ipsi Imperator et Rex circa 300. equos et 300. homines ad arma, etc. Statutum Honorii IV. PP. pro Eegno Neapql. ann. 1285: Nullus Comes, Baro, vel alius in reg no prsedicto compellatur ad Terridas, vel alia qusecunque vassella propriis sumptibus facienda. [Rates magnas, quas Teridas vacant, apud Nicolaum Specialem de Siculis reous lib. 3. cap. 18. Regestum Olim fol. 150: Quod cum ipsi quamdam Teridam in portu Majoricarum pluribus mercimoniis onerassent, etc. Adde Chronicon Siciliae apud Marten, torn. 3. Anecd. col. 30. et 38. Constitutiones Jacobi Regis Sicilise cap. 31. etc.] Teride, non semel apud Raimundum Montanerinm in Ohron. Aragon. cap. 109. 113. 119. et alibi. TERETES. Albertinus Mussatus lib. 5. de Gestis Italicor. rubr. 2 : Ac inter eas onerarias naves una Venetorum mirse proceritatis, quam Teretem vacant. Vide Statuta Venetorum lib. 6. cap. 68. [«« Jal. Antiq. Naval, torn. 2. pag. 224.] ^ TARIFA, TARIFF A , Index pretii, Gall. Tarif, ab Arabico Tarif, quod proprie est Series rerum , praesertimque consanguineorum in genealogiis; hinc transiit ad quarumlibet rerum indicem seu catalogum, maxime mercedis, Scritiis'ac Notariis exsolvendae pro instruments ab iisdem confectis. Statuta Genuens. lib. 1. cap. 14: Scribes et Notarii ac subscribes dictorum Potestatum et jus dicentium non possint accipere pro mercede, nisi illud quod per Tarifam sive Statuta concessum est. Concilium Hispal. ann. 1512. inter Hispanica torn. 4. pag. 19. col. 2 : Inserat in libra taxam de his, quas sunt solvenda (NotarioJ juxta Tariffam. Rursum occurrit ibi pag. 22. et alibi. * TARINCA. [Ferrous clavus. DIEF.] TARINGS, TARINGS, Sudes ferrese, Gallica lingua veteri.Passio S.Quintini: Jussit vocari fabrum ferrarium, prsecipiens ei, ut faceret duas sudes ferreas, quae. Gallica lingua Taring as vocantur, quibus J3. Quintinus a cervice usque ad crura transfigeretur. Inventio ejusdem S. Quintini : Venerabilis igitur femina sudes ferreas, quas Gallica lingua Taringas vocanlur, quibus supra beatus CItristi Martyr confixus fuisse dicitur, manentes adhuc in ejus corpore inveniens extraxit aliquas, et pro veneratione reliquiarum sibi assumpsit. Passio SS. Fusciani et Victorici : Tune Rictiovarus jussit nanbus et auribus earum Tarincas immitti, et cum clavis candentibus capita eorum transfigi praecepit. 1 TARINUS, Monetae species. Vide Tarenus. TARISUS. Vide Ordericum Vitalem lib. 8. pag. 700. T TARITA, Species navis. Vide Tarida. * TARITATIGUM, Tributum ex navi-

TAR
bus, quae Taritas appellabantur ; si tamen legitima est lectio : ibi enira Cointius torn. 8. Annal. Eccles. legit Carvaticum et D. Bouquet legendum putat Tranaticum , torn. 6. Collect. Histor. Franc, pag. 492 : Nemo teloneum, neque, quod vulgo dicitur, ripaticum, neque rotaticum, out pontaticum, vel portaticum, out Taritaticum, atque cispitaticum ........ exactare prassumat. 1 TARLATUS, Cariosus, ab Italico Tarlare, Carie consumi. Ita cognominatum fuisse B. Franciscum Ordinis Servorum B. M. observatur torn. 3. Mail pag. 656. * TARMOSUS, Lart plein de vers. Glossar. Lat. Gall, ex Cod. reg. 7692. Vide Tarmus. TARMUS, Vermes in carne, in Gloss. Isid. in Gloss. Lat-. Gall. : Le ver qui naist du lart. Italis Tarma, est blatta, tinea, [ut et Latinis Tarmes vel Termes, a Terere dictus, quod terat seu exedat carnem vel lignum.] Vide Orig. Italicas JSgidii Menagii. TARPETUM. Charta Tancredi Comitis Licii ann. 1185. apud Ughellum torn. 9. pag. 67 : Damus etiam licentiam construendi Tarpetum pro molendinis suis. Nescio an hue referri debeat locus Pachymeris lib. 11. Hist. cap. 15 : ttov 8e auToOsv xara 'IraXou? cravtdiv a<T9aX«79£VTwv xuxXw , etc. [Vide Glossarium mediae Graecit. in Tapir?) et mox Tarponeria.] *TARPINA, [Sonus. DIEF.] ^TARPONERIA, Moles aquis opposita, ni fallor, fortean , a Celtico Tampon, Obturamentum. Statuta Perusiae pag. 64 : Exceptis tamen locis in quibus commode defendi non potest ipsa aqua, et si intraverit per aliquam Tarponeriam vel tempore inundationis aquarum , quibus casibus nulla incurrat posna. Vide in Tappus. 1 TARQUA CORIORUM. Vide Tacra. 1. TARRA, Locus ad torrendum. Vide Torra. T 2. TARRA, pro Tacra. Vide in hac voce. * TARRABRUM, Terebra, Gall. Tariere. Charta Erardi dom. de Chascenai ann. 1206. in Chartul. Aremar. ch. 9 : Quod si forte dicti homines fagum vel jarronem succiderint talis grossitudinis, ut Tarrabrum, quod vulgo dicitur loceret, de quo factores rotarum perforant rotas suas, etc. Vide Taratrum. 1 TARRASSARIA, TARRESSARIA, Agger terreus, Gall. Terrasse. Reparationes factae in Senescallia Carcass, ann. 1435. ex Cod. MS. 01. V. Lancelot : Pro faciendo de novo Tarressariam dictorum molendinorum, quas similiter erat totaliter destructa, quia vix dicta molendina poterant habere sufficientem aquam, et plura alia in dictis paxeria, Tarresseria et molendinis necessaria faciendo et complendo de fustibus, etc. Et paulo post : Ad faciendum pontem sine quo ferri non poterat rasum dictarum paxerie et Tarrassarie. •"-TARRATER, Eodem intellectu. Charta ann. circ. 1260. apud Pez. torn. 6. Anecd. part. 1. col. 73 : Et in carris vestris utensilia diversi generis, id est, cuniada et dolaluria, Tarratres assisas, fossorios,etc. Hinc emendatur Charta apud Oefelium torn. 1. Script, rer. Boicar. pag. 725. coJ. 1. ubi legitur : Annada doletana, Tarratros, ascias fosorias. 1 TARRIDA, TARRITA. Vide Tarida. 1 TARROGES. Vide in Talla 3. I TARSENATUS, TARSIONATUS, Armamentarium, Gall. Arsenal. Litterse Ro-

TAR
berti Regis Jerosol. et Siciliae Massiliensibus : Staluimus Tarsionatum galearum 20. vel 30. facere ex altera parte porlus inter monasterium S. Victoris et Salinas .... nam completo Tarsenatu Neapolitano, quern confidimus in magna parte per prsesentem hyemem ullimam manum ponere, etc. Alias Massilienses Tiercenaux dicebant pro Arsenaux. Vide Arsena. * Alias Tarsenal. Assis. Hierosol. cap. 314 : La taille soil ordenee pour la gent d'armes et le Tarsenal et hasar de fane de Famagusle, et qu'il ne puisse estre destorbie en autre place. Vide supra Darsena. TARSICUS, Panni pretiosioris species. Visitatio Thesaurariae S. Pauli Londinensis ann. 1295 : Tunica et dalmatica de panno Indico Tarsico Besantato de auro,.... Tunica et dalmatica de quodam panno Tarsici colons, tegulata, [f. regulata, Gall. Rayee\ cum Besantiis et arboribus de aureo filo con text is. Alibi : Casula de panno Tarsico, Indici coloris, etc. Ita autem appellatus, quod ex Regno Tharsiae adveheretur , quod vicinum fuisse regnis Cathaii et Turquestani testantur Aithonus cap. 2. Sanutus lib. 3. part. 13. cap. 15. et yetus Geographia, quae habetur in Gestis Dei per Francos torn. 2. pag. 285. Scriptores alii inferioris aevi Tarsos vulgo cum Tartaris confundunt, ut vetus Chronicon Flandriae cap. 98. Oronvillseus cap. 76. et Froissart. 1. vol. cap. 28. 4. vol. cap. 74. Philippus Mouskes in sancto Ludovico :
Adont fu la nouviele esparse, Que tout li Tarsicn de Tarse Furent isus de leur contree, Et orent Rousie gastee.

* TARSIMANNATIEUS , an ad Tarsos pertinens ? Vide Tarsicus. Charta Otton. III. Imper. ann. 998. apud Murator. torn. 2. Antiq. Ital. med. aevi col. 9 : Unumlatus in terra casa sancti Zenonis, et in terra Tarsimannatika, aliud latus in via regis, etc. [®® An Arrimannatica ? ] 1 TARSIONATUS. Vide Tarsenatus. 1. TARTA, Placentae species, Gal Iis Tarte. Charta Alienorae Comitissae S. Quintini ann. 1103. in M. Pastorali Eccl. Paris, lib. 13. ch. 1 : Debent etiam tnihi unam Tarlam sine farina singulis annis. [Joh.Demussis Chronicon Placent. apud Murator. torn. 16. col. 581 : Et aliqui loco Turtarum et zoncarum dant in principio prandii Turtas, quas appellant Tartas, factas de ovibus et caxeo et lacte et zucharo super dictas Tartas in bona quantitate. Occurrit in Ordinatione Humbert! II. torn. 2. Hist. Dalph. pag. 313. col. 1. et passim inlnstrumentis MSS.] Joannes Ruellius lib. 2. de Natura stirpium cap. 15. Tartum, quasi mutata priore litera Fartum dictum existimat. Vide in Pastillus 2. * Unde Tariier qui eas divendit, in Stat. pro bono publico ex Lib. rub. fol. magn. domus publ. Abbavil. art. 9 : Que nulz Tarliers voist en taverne pour son mestier vendre, se il n'y est appelles. 1 2. TARTA, Species navis. Vide Tarida. TARTABOISA. Statuta antiqua Canonicorum S. Quintini in Viromanduis : In festo S. Joannis debet Decanus 18. sext. frumenli, et obolos 3.... et 6. humeros salsos , verrem, Tartaboisas , venationem, volatilia, carpeiam cum fresia. Infra : Quotiens habemus costam fartam, sunt in costa farta 24. frusta carnis, 24. gallinss,

TAR

TAR

TAR

35

etc.... In Tarboisa 12. gallinse, 20. ova. capellam de Tartarico rubeo, videlicet tunicam, dalmaticam, etc. [Literse ann. Occurrit ibi semel adhuc et iterum. | TARTALE, Idem, opinor, quod infra1388. apud Rymer. torn. 7. pag. 577. col. Tartarum. Modus exigendi gabellam pe- 1 : Unum coopertorium cum celura Intedagii ad calcem Statutorum Saonae -.Pro gra et testerio de eadem secta, ac tribus qualibet vegete sen carratello Tartalis, ci- curtinis de rubeo Tartarino. Inventar. S. nerum,et pro quolibet pondo pulveris Tar- Capellse Paris, ann. 1363. ex Bibl. Reg. : Item una casula, una dalmatica, et una talis soldum unum. *TARTANA, Instrumentum piscandi. tunica de Tartaire. Aliud ann. 1376 : TuStat. senesc. Bellic. ann. 1337. inter Pro- nica de panno de Tartaire plumbeo pro bat, torn. 2. Hist. Nem. pag. 100. col. 2 : officio Quadragesimali. Inventar. GalliInvenimus permaocime esse dampno- cum : Item un chasuble, dalmatique et sum piscari in mari cum rethe, thesura tunique de Tartaire plumbee pour Caseu instrumento dicto seu nominate vul- resme.] Joann. de Mandevillain Itineragariter Tartana, a festo Paschas usque ad rio : Devant le Soudan nul estrange mesage ne vient, qui ne soit vestu de drap festum Omnium sanctorum. d'or, ou de camocas, ou de Tartaire en la * TARTAR. Vide infra Tartarum. j 1. TARTARA, Peccata, delicta. Deus, guise que les Sarrazins sont vestus. Vide qui Tartara lavare dignasti per cru- Tartara 2. TARTARON, Moneta aenea Graecanica, cem, in Missali Gothico apud Mabillon. Graecis ipsis TETapr^pov dicta, a Nicede Liturgia Gallic, pag. 189. col. 2. « 2- TARTARA, Species panni ex Tar- phoro Phoca Imperatore adinventa, ut taria advecti, vel operis Tartarici, nostris auctores sunt Cedrenus pag. 658. 659. et Tartaire. Invent. S. Capellse Paris, ann. Zonaras pag. 162. Albertus Aq. lib. 8. 1335. in Reg. I. Chartoph.reg. ch.7:/tem cap. 26 : Peregrinis vero et humilipopulo una tunica, una casula et una dalmatica cujusdam generis monetam, quam vacant de Tartara plonquata. Aliud ann. 1340. Tartaron, ad sustentationem vitse ssepius ibid. ch. 8 : Item una casula, dalmatica idem Imperatormittebat.FulcheriviS Oaret tunica de panno de Tartaire pluncata. not, lib. 1. cap. 4 : Jussit Imperator de Comput. Rob. de Seris ab ann. 1332. ad auro suo et argento atque palliis proceriann. 1344. in Reg. 5. fol. 2. v° : Item le bus nostris dari, et peditibus quoque fecit xxviij. jour de Septembre Van cccxxxvj. de nummis suis asneis, quos vocant Tarpour Mons. une selle de la faille d'Ale- tarones. Ordericus Vital, lib. 10 : Impemaigne, devant et derriere de veluel ver- rator autem plurimas naves Tartaronibus meil et asure partiz semez de cornes, le onustas misit. Occurrit iterum apud eumsiege de Tartaire vert dyappre a oisiaus dem pag. seq. etapud Albertum Aquend'or. Lit. official. Senon. ann. 1336. in sem lib. 1. cap. 16. lib. 2. cap. 16. Dicta Reg. 82. ch. 22 : Quatuor gibacerise, Gal- videtur quasi quadrans assis, aut altelice de Tartaire, operates et ornate de rius monetae. Vide Dissertationem nobrodura. Vide Tartarinus. strain de Imperatorum Constantinopo* TARTAREALIS, Tartareus, ad infer- litanorum nummis [num. 87. ubi ex hoc num pertinens. Charta Hugon. episc. ejusdem Orderici Vitalis loco, TartaroNivern. ann. 1054 : Si quis autem contra nes quippe quadratos ex cupro nummos aliquid demolitus fuerit,,... accipiat par- Thraces vocitant , colligitur TeTpaytitern cum inimico humani generis, et im- vou?, seu quadratos, fuisse Tartaranes : perpetuum pcenas subjaceat Tartarean. quod improbat Sigismundus Liebe in sua Gotha Nummaria Amstelpdami 1 TARTARIGUS. Vide Tartarinus. TARTARINI, Tartari. Ohron. S. Me- edita ann. 1730. pag. 102. ubi delineandardi Suession. ann. 1240 : Quasdam ge- dum curavit Tartaronem rotundum, non nera hominum, qui vocantur a quibusdam quadratum, cum hac inscriptione TETartarini, a quibusdam vero Comani, a TAPTEPON. Alia notione occurrit in quibusdam vero peritis creduntur esse Tartarinus.] * Apud nostrates quoque in usu fuit Hismaelitas, i. filii Ismaelis, quern habuit Abraham ex Agar ancilla sua, quos Da- moneta, qua? Tarte nuncupabatur. Lit. vid vocat Agarenos. Praedicti vero come- ann. 1357. torn. 3. Ordinat. reg. Franc, denfes carnes hominum , bestiarum , pag. 165 : Gros Tournoys, viez compaiavium et serpentium, et sugentes et biben- gnons, Tartes, exterlins, volans, et toutes tes sanguinem, et parum panis et vini monnoyes deffendues. Ubi pro Volans, utentes, cum nimia multitudine et incre- leg. Vaillans, ex Stat. ann. 1358. ibid, dibili equitum et peditum tarn virorum pag. 222. art. 2 : Compaignons, Tartes, quam mulierum, Regna Bohemias et Hun- vaillans, ou autres monnoyes que des garise, et Ducatum Polonies et quasdam nostres. TARTARUM, Joanni de Garlandia in alias terras maximas et optimas, in illis partibus sitas, ferro et ignedevastant, ma- Synonymis Ghymicis, scoria de dolio ximas et incredibiles cesdes utrorumque vini, aridae faecis doliarise crustula, vini sexuum tarn virorum quam mulierum fa- fex indurata, et doliis adhasrens, Myrecientes, nee alicui sexui parcentes. Joan- pso sect. 1. cap. 76. Taprapov, nostris Tartre, Italis Rasina di botte, [et Tarnes Molinetus Valentianensis : tare.] Vide Bartholomaeum Anglic, de Monslres hideux vivans es Isles Proprietatib. rerum lib. 15. cap. 99. AnDes Indois et des Tartarins. gelum Paleam in Antidotar. Mesuse cap. TARTARINUS, TARTARISCUS, Species 259. et alios medicos. ° Ital. et Hisp. Tartaro. Glossar. mepanni ex Tartaria advecti, vel operis Tartarici. Vetus Charta apud Rocchum dic. MS. Sirn. Jan. ex Cod. reg. 6959 : Pirrum in Episcop. Agrigent. : Unam Tartar, Arabice, Tartarum, quod ex vino cappam de diaspro auri samito, vel Tar- in lateribusvegetisgeneratur. Arest. ann. tarisco aureo de sindone foderatam. Mo- 1345. 6. Aug. in vol. 2. arestor. parlam. nasticum Anglic, torn. 3. part. 2. pag. Paris. : Scancionarius vero (habet) vino, 85 : Una penula de Tartarin blodio, pro doliorum ad duos digitos vel circa subtus capis. Pag. 86 : Unum mantellum de la- barram, Tartaraque seu lieas et dolia neo cum Tartarin blodio. Ibidem : Dupli- vacua. catum cum Tartarin planket. Tartaron, * [Lie. (Gloss. Lat. Gal. Bibl. Insul. ann. 4. Henrici VIII. cap. 6. apud Steph. E 36, xv. s.)] Skinnerum in Etymologico Anglico. 1 TARTAVELLA, vulgo Tartavelle, InArestum Paris. 9. Maii 1320 : Item unam strumentum quoddam compluribus li-

gneis frustis sese invicem collidentibus constans, cujus strepitu piscatores cogunt pisces ad retia. Ita Mabillonius saec. 6. Benedict, part. 2. pag. 209. Tartavele, in Satyris Christianis apud Borellum :
Qui sont ces asnes sans cerveles Qui sonnent de leurs Tartaveles A nos huis ?

Vide Taravella 2. Hinc 1 TABTAVELLARE , Pulsare. Vita S. Roberti Abbat. ibidem : Videns se tanto articulo adstrictum, quod absque nota non posset declinare, ut parvum frusticulum in ore misit, leproso ad januam Tartavellanti totum frustum transmisit. Tarleveler in iisdem Satyris ibidem :
Cuisine ou rien n'est avale Qui n'ait ete Tartevele.

* Tartevelle appellatus vir lepra infectus, quod ejusmodi instrumentum pulsare teneretur, ut sanqs a se removeret. Lit. remiss, ann. 1382. in Reg. 122. Chartoph. reg. ch. 29 : Comme n'agueres Jehan Mauclerc demourant a Senlis eust este ordenne avec aucuns autres deladite ville a faire le guet de nuit en icelle, et pour ce faire, il acompaingne de Raoulet Dupuis, dit May nags, et d'autres de ladite ville, s'en alerent sur les murs d'icelle ville, et en montant sur la garde, apres ce qu'il avoient beu, crierent par maniere d'esbatement et de moquerie, Tartevelle, par plusieurs fois, en disant a plusieurs personnes qu'ilz trouverent sur lesdiz murs, faites ban guet, veez ca Tartevelle qui vient. Vide Taratara. 1 TARTAZIZARE. Vide in Taratantara. * TARTELETA, TARTELLETA , a Gallico Tartalette, Placentula, in Comput. ann. 1488. inter Probat. torn. 4. Hist. Nem. pag. 45. col. 2. et pag. 46. col. 1. V. Tartra. | TARTERIUM , pro Carterium , seu Quarterium, Quarta pars. Gall. Quartier. Pluries occurrit hac notione. Tarterium de caseo, in Consuetudinibus MSS. Monasterii Solemniacensis. j(c TARTICARE, [Frequenter tangere. T)TFP 1 * TARTRA, ut Tarta 1. Placentae species. Comput. ann. 1482. inter Probat. torn. 4. Hist. Nem. pag. 22. col. 2 : Item in viginti libris caset grassi pro faciendo Tartras, etc. Item in quinque duodenis ovorum pro faciendo dictas Tartras, etc. * TARTRATA, [Nigra (?) : « Pro valore et magisterio lecticse Tartratse pro usu SS. D. N. Pape. » (Mandam. Gamer. Apost. f. 246, an. 1462-63.)] » TARTUGA, TARTUGUA, Testudo, Ital. Tartaruga, Glossar. Provinc. Lat. ex Cod. reg. 7657 : Tartugua, Prov. Testudo. A testudinis forma sic appellatur sera catenaria, vulgo Cadenat, in Comput. ann. 1402. inter Probat. torn. 3. Hist. Nem. pag. 169. col. 1 : Pro uno cathenalo sive Tartuga ferri, iij. solid, ix. den. Turon. Ibid. pag. 174. col. 2 : Richardo saralherio, pro una sera, vocata Tartugua, ab epdem habita pro ponendo in studio dicti dom. Gaufridi, in quo libri et alia bona ejusdem erant reposita, ne perderentur, v. solid. Turon. *TARVISII appellantur Tarvannenses, in Annal. Bertin. ad ann. 850. torn. 7. Collect. Histor. Franc, pag. 66 : Ceterorum vero pars Menapios, Tarvisios, aliosque maritimos depraedantur. Neque fortassis alii sunt qui Tourviquiaux appellantur apud Froissart. vol. 1. cap. 127 : Aussi estoient venus avecques lui (Godemar du Fay) ceux d'Abbeville moult etof-

36

TAS

TAS

TAS
silvis, et Taschiam de terra. Fol. 34: Et reddit sextarium vini, et 2. de avena, et Taschiam de fructibus. Fol. 75 : Illam condominam.... in qua duplarn Taschiam habebant Monachi. Charta ann. 1304. in 9. Regesto Philippi Pulchri Regis Franc, ch. 86. ex Tabulario Regio : Illud agrarium sive Tascam, quod et quam dictus Rex percipere consuevit in 9. quartonatis terras, etc. Occurrit praeterea in Synodo Nemausensi ann. 1284. cap. de Poenitentia: et in Concilio Avenionensi ann. 1326. c. 11. ubi vir doctus perperam reposuit ad marginem Taxas: ut apud Dion. Salvaingum Boissium de Usu feudor, pag. 385. Taschas etiamnum Hispani dicunt. Andreas Bosch dels Titols de honor de Cathalunya lib. 5. pag. 553: Quant als delmes, primicies, y Taschas, gosal en especial los de Cathalunya. Vide Appendicem ad Capitul. Reg. Franc, n. 145. et Sammarthanos in Episcopis Massiliensib. n. 28. [Hujusce praestationis origo retegitur infra in v. Tertia 3.] 1 TACHIA, Eadem notione. Homagium ann. 1272. apud Guichenonum in Probat. Hist. Bressiae pag. 19: Humbertus de Tregnay... confitetur tenere a domino Baugisei quidquid habet apud Avignion et in territorio de Avignion tarn in Tachiis, quam in aliis. Charta ann. 1335. apud Menesterium in Probat. Histor. Lugdun. pag. xxiv. col. 2 : Item grangiam de Rebussello cum omnibus terris, pratis, nemoribus, Tachiis, decimis, servitiis, juribus , etc. Charta Chassanise ann. 1399 : Terra erat ad Tachiam decimam, quas remota fuit, et de novo asservisata fuit ad servitium 12. denariorum. Charta ann. 1465. e Schedis D. Aubret : Tenet res Tachiabiles ad decimam Tachiam levandam per cellarium, etc. Et infra: Tenet terram Tacherentiarn ad decimam Tachiam. Ubi decima Tachia est decimus manipulus pro Tachia solvendus. Regestum 87. Chartophylacii Regii: Aynardus senior percipit Tachiam dicti dimidii jornalis terre predicti Percipiunt,... quinque cartas ft-umenti et dymidiam cartam frumenti pro Tachia. Tachia vinee et ditorum dimidiorum jornalium terre prediclorum, ibidem, ubi saepius recurrit. * Tache, eadem notione, in Charta Guidon, comit. Nivern. ann. 1232. ex Reg. comitat. Clarimont.: Nous avons assigned nostre ame et loial Fouchier Guerri nostre cambellen... toutes nos Taches de la ville de Bar et des apartenanches d'icelle. * THASCHA, Eodem signiflcatu. Charta ann. 1307. in Reg. 44. Chartoph. reg. ch. 82: Salvo etiam domino nostro regi jure et suis in Thascha scilicet, undecima parte bladorum et vini. Vide Taschia 1. 1 TASQUA, Eodem intellectu, in Charta ann. 1052. ex Tabul. S. Victoris Massil. Charta ann. 1216. e parvo Chartulario ejusd. S. Victoris pag. 157: Exactiones quascumque facere poterant, videlicet comtalias, cavalcatas, lesdas, Tasquas, linguas bourn, etc. Venditio Vicecomitatus Rellaniae ann. 1410. e Schedis Praesidis de Mazaugues: Cum albergis, cavalcatis, adempris, Tasquis, cuistis, etc. Charta ann. 1509. ex iisd. Schedis : Ad Tasquam sive facheriam, etc. Statuta Ecclesiarum Cadurc. Ruthen. et Tutel. torn. 4. Anecd. Marten, col. 737: Decimas debent solvi statim cum fructus percipiunt, et antequam inde segregentur census vel Tasquse, id est, quintam et quartam, etc. Statuta Eccl. Nemausens. ibid. col. 1030 : Circa agricolas interroget

fement, el furent audit passage (du Crotoy) audevant des Anglois bien environ 12000. hommes qu'uns qu'autres : dont il y avoit bien 2000. Tourviquiaux. TARUS, Clava, Ugutioni. Vide in Tarenus. TARUSBULUM, pro Thuribulum, ut videtur. Charta fundat. Vallis-bonae ann. 1242. inter Instr. torn. 6. Gall. Christ. col. 488 : Item damns unum Tarusbulum et dttas aras et apparamenta Mum altarium, scilicet de pannis lineis. %. TARXIA, [Italis Tarsia, marqueterie: « Altare portatile,cum lapide serpentine in raedio, cum pulcherrima Tarxia in circuitu ipsius lapidis. » (Inv. card. Barbo, ex Transcript. Miintz, 1457.)] j TASA, Scyphus, cratera, Gall. Tasse. Testamentum ann. 1351: Legavit Esclarmundse et Beatrici de Montesquivo unicuique duas crateras sive Tasas argenti. Vide Tacea. 1. TASGA. Jo. de Janua : Peru, sacculus,qui Tasca vulgo vocatur. Italis nempe; [qui vocem hanc deduxerunt a Germanico Tassche, ut docet Vossius de Vitiis sermonis pag. 293.et posteum Menagius in Diction. Etym. v. Tasque.] [<** Vide Graff. Thesaur.Ling. Franc, torn. 5. col. 460. voce Tasca.] Vita S. Catharinae Senensis n. 128: In regioneilla Tascha parvus saccus vulgariter nominatur. Dantes in Infern. cap. 17 :

Tributum, quod accipitur, et Altachiare, Vincire, ligare ; nemo enim attachiatur, seu vincitur, nisi prius capiatur.] Thasca, in Legibus Henrici I. Regis Angl. cap. 78. [Judicium ann. 34. Caroli M. apud Stephanot. torn. 1. Antiq. Occitan. MSS. pag. 480: Ut de ipso villare per singulos annos, ibidem vobis exinde Tascas et decimas persolvere debuissemits. Donatio ann. 901. Marcae Hispan. col. 837: Et de ipso viviale ipsi homines de Artedpne et de Tregale donare faciant per singulos annos ipsam decimam et Tascham. Testamentum Borrelli Comitis Barcin. ann. 993. ibid. col. 946 : Cum villulis et Ecclesiis, et decimis et primitiis, et cum ipsas Taschas, etc. Adde col. 997. et Probationes novae Hist. Occit. torn. 2. col. 147. 489. 606. Chartularium Prioratus S. Petri de Domina fol. 93 : Mansus de la Varx debet unum sextarium vini de Tascha, qualis licuerit, IX. sextarios defrumento. Occurritibi pluries.]0harta ann. 1065: Petrus Rainoardus dedit unam modiatam de terra culta et inculta Deo et S. Marias cum Tasca et decimo. Charta Bernardi Archiep. Arelat. ann. 1139. in Tabular. Archiepiscopatus ejusdem Ecclesiae fol. 109 : Istius eliam praenominati honoris decimas atque Taschas sine omni impedimento retinemus. Alia ann. 1107. in Tabulario Eccles. Gratianop. sub Hugone Ep. fol. 20 : Et Morardus Jovencellus donavit Tascham Episcopo, et lauChe dal collo a ciascun pendea una Tasca. davit terramin manujamdicti Episcopi... Abbavillenses etiamnum yocant Marsu- et Tascham de terra Rosseti similiter dopium, quod a cingulo Majoris pendet, la navit. Fol. 45: Qu&dam vero pars (mansi) Tasse du Majeur: estque magistratus est de Tascha, et alia pars de decima. symbolum. Charta Gerardi Comitis Matiscon. ann. SBS-Nota perinde est ejusdem vocis 1180. in Tabulario Cluniacensi: In nesigniflcatio apud Burgundiones alios- more dicta Jou Comes et Monachi habent que, quibus pera, sacculus, Tasche nun- Taschias suas. Infra: Apud Domange cupatur: hinc nonnulli Tache, pensum habet Comes medietatem Taschiee, et mooperis, accersunt; quod in peram pecu- nachi aliam. Charta Simonis Comitis nia ex diurno opere conjicitur. Tasque Montis-Fortis ann. 1211. pro Pezenacio, sacculum vocat Rabellaisius lib. 2. ex Regesto Carcassonensi: Furnum, homines et feminas, et praedia urbana, el cap. 30. | TASSA, Eadem notione, ut Tasse, ali-suburbana, cum omnibus ssdificiis suis, et quando pro Tasque, apud nostrates : rustica similiter, et 4. Taschas et usatica, quod observat Menagius. Cepisse in et albergas, etc. Infra : Et insulas, et nebursa vel Tassa , in Litteris Caroli mora, et venationes, et devezia, et 4. TasEegentis ann. 1357. laudatis torn. 3. Or- chas terrarum, et pascua, etpaludes, etc. tlinat. Reg. Franc, pag. 371. Unde me- Charta ann. 1214. in 30. Regesto Archivi rito 01. Editor conflcit voces Tassetiers Regii ch. 58 : Similiter liceat nobis libere et Boursiers unum et idem sonare, in emer$ vineas et alias possessiones, cartoLitteris ejusd. Caroli ann. 1359. eos nes, vel Tascas ad usum menses nostras, nempe qui faciunt Tassas, vel Tascas, vel Canonicorum, etc. Alia ann. 1230. seu crumenas. apud Perardum pag. 428 : Juredictarum 2. TASCA, TASCHIA, Praestatio agraria, possessionum et terrarum, tarn in TasAgrarium, Campipars. Vox in Chartis chiis, seu tertiis, quam in decimis dictis Occitanis, et Provincialibus praesertim, Abbati et Convenlui in perpetuum resat frequens. Scribit Camdenus in Bri- manente. Libertates concessae Aquaru-mtannia pag. 314. 3. edit, se vidisse num- Sextiarum Incolis a Beatrice Comitissa mos antiquos, quos ibi exhibet, cum Provincise, mens. Sept. 1245 : Salvis noequo absque fraeno currente, et inscri- bis pensionibus et censibus, et Taschis, ptione TASGIA : ex altera parte in medio quas et quas percipimus in possessionibus nummo VER. et payidemPovellum,eru- aliquorum. Alia anni 1211. in Regesto ditissimum antiquitatis indagatorem, Carcassonensi: Insulas et nemora, et tributum Verulamii, (urbs est Britanniae) venationes, et devazia, et 4. Taschas terinterpretatum: Tasc enim tributum, Ta- rarum, et pascua, et paludes. Comppsitio cia, denarium tributi, et Tascyd praeci- inter Carolum Comitem Provinciae et puum tributi Collectorem Britannice Dominos Arearum ann. 1257 : Jura recisonare : alios vero existimare nummos piendo, banna et justitias, et pasqueria, tributaries fuisse, qui in caput et agros Tascas in tenementis. Charta ann. 1289 : impositi quotannis a Romanis exige- Videlicet jus exsartandi absque pr&stabantur, quibus baud se refragari profl- tione Taschiae, ac etiam laborandi et futetur. Ita Tasca vox est Gallica vetus, sterandi, et lenhairrandi, pascendi et quam pro praestatione agraria postmo- piscandi. Charta ann. 1280 : Damns dum usurparunt nostri. [Veteribus Se- medietatem totius partis nostrae, quam ptenlrionalibus, Hickesioteste,in Gram- habemus in podio, qui dicitur, etc. in termatica Theot. pag. 92. Tacan, Saxoni- ritorio civitatis Majoricarum, et tenetur tus taecan, Cimbris Taka, et Takia per dominum Regem ad decimam et TasCapere est, levare, accipere, auferre; cham. Tabularium Priorat. de Paredo unde apud veteres Danos Tekia, Captu- fol. 16 : Natali Domini 4. panes, 2. spatura. Hinc, inquit, Tasca, vel Taschia, las, duas oscors, pastionem de porcos in

TAS

TAS

TAS

37

de furlo, et maxime super decimas et pri- sumitur apud Poe'tas et Scriptores vernaculos in utramque, malam scilicet, et mitias, tributa, census, Tasquas, etc. * Charta ann. 1394. in Reg. 146. Char- crebrius in bonam partem, contra quam toph. reg. ch. 441 : Acquisiverunt Tas- hodie. Philippus Mouskes in Philippe quam, sive nonam partem fructuum an- Augusto : nualium, cum dominationibus septem peQuar li Dus i ert de male Teke. ciarum terras. 1 TAYCHIA, Eadem notione. Tabul. S. Infra: Germani a Pratis ann. 1527 : Omnes cenGodefrois de Condet fu Vesques, sus, redditus, proventus, obventiones, coKi plains estoit de homes Teques. roatas, fornagia, Taychias, quartonos et Willelmus Guiart in Ludovico VIII: alia quaecumque servitia. TERETE TASCALES, TASCABILES, TasCis Marcomires proprement charum praestationi obnoxise, in TabulaOu lors ot mainte bone Teche, Mua le nom de Leuteche. rio Prioratus de Domina in Delphinatu fol. 81. Charta Gomitis Provinciae ann. Idem ann. 1205 : 1252: Defensum, quod vocatur de Vesiano, ubi sunt terras Taschales et venationes. Gil qui sont de hardies Taches Embatent le feu es estaches. Charta laudata ann. 1306 : Item 15. sextarialas terras Tascabiles pro 5. sextariis Ann. 1214: bladi communis singulis annis, etc. Montmoranci, Rethel, Garnaches, ] TACHABILIS TERRA, Eadem notione. Et autres a hardies Taches. Charta Prioratus S. Triverii in Dumbis ann. 1420 : Sub servitio Q. den. fortium et Ann. 1304 : unius cuppse messis ad quodlibet levaCar gens a plains de bonne Teche, etc. gium cum Taschia septima talis bladi qualis crescet in dicta terra Tachabili. In [Le Roman d'Athis MS.: Dumbis et Bressia septimus manipulus Bontez chascun membre toucha, vulgo solvitur pro taschia, aliter alibi, De bonnes Tesches 1'entecha.] ut ex relatis jam satis patet. TACHIBILIS TERRA. Acta Capitularia Historia FranciaeMS. ex Biblioth. MemEcclesi33 Lugdun. ann. 1347. fol. 126. v. miana fol. 223 : Ingebor (ux:or Philippi Cod. MS.: Juxta pratum hseredum Ste- Augusti) belle et bonne sainte Dame et phani Remensis ex una parte, et juxta religieuse, et garnie de moult bonnes Taterram Tachibilem dictorum hssredum. ches. Hinc vox Entechie, in libro InsOccurrit ibi pluries. cripto MS. Le lignage de Coucy, ubi de TASCHARIA, Ager tascas obnoxius. Ve- Odone Burgundo Comite Nivernensi: tus Charta torn. 7. Spicilegii Acher. Et fut li plus riches homes, qui en son pag. 264 : Dono ilium partem taschas, temps allast aux armees ou Royaulme de quam habeo vel habere debeo in prsediis France, de plus grand grace, et de plus cult is vel incultis, et jus et dominationem, grand renommee d'estre bien Entechiez, quod vel quam habeo in ipsis prsediis, vel et de bonne vie mener. Assisiae Bierosoadversus possessores praediorum ratione lymitanae MSS. cap. 190: Yvrongne, ou taschas : quas prasdia sunt infra Tascha- Entechie de aucun mauvais et vilain vice. riam, etc. Robertus Bourronus in Hist, fabulosa | TASGHEREIUM, Tempus qua TaschaMerlini et Arthuri: Et si a le plus preude colligitur, ni fallor. Polyptychus S. Re- feme et le plus affaitie, et Entechie de migii Remensis: Mansus ingenuilis 1. toutes les millors Teches qui soint. Vide habet in Taschereio, facit mapp. 1. ad in Thaschia. tremsalicam sationem, etc. Quod vero Tasca in hisce locis dicitur, 1 TASGHA, Liber, ut videtur, in quo Charta ann. taschas impositse describuntur. Ghron. Macula videtur appellari in Pulchri Reg. 1309. in 2. Regesto Philippi Parmense ad ann. 1308. apud Murator. Franc, n. 132. de quibusdam servis: torn. 8. col. 870 : Ascenderunt palatia Super capitagio, manumortua, maritagio, Communis vetus et novum, et domos Po- seu super alia quacunque Macula seu retestatis et Capitanei et gabellas, et judicis exactoris averis Communis, et omnes li- dibitione servili non molestabimus in fubros bannorum et Taschas maleficiorum turum. * 1. TASCHIA, Pera, sacculus, marsuet actorum novorum et veterum dilaceraverunt, et de fenestris in plateam pium, nostris alias Tasse. Lit. remiss, ann. 1357. in Reg. 89. Ohartoph. reg. ch. projecerunt ad modum nevolarum, ita quod tola platea erat plena de chartis la- 84 : Dictus exponens cepit in Taschia socii sui quemdam florenum ad scutum. Aliae ceratis. Vide Taxare. j TASQUERIUS, Collector taschas. Inqui- ann. 1389. in Reg. 138: llpnt sasainture sitio ann. 1268. ex Schedis Praesid. de et sa Tasse, en laquelle avoit environ Mazaugues: Requisitus a quibus vidit douze Poitevines. Tasse ou bourse, in aliis accipere tascham, a dom. Hug one de ejusd. ann. ibid. Hinc Tassetier, marsuSaucio, vel dom. Barralo ; dtxit quod a piorum artifex, cujus ars Tasseterie nullo: sed vidit ire Tasquerios et portare nuncupabatur. Lib. 2. Stat. artif. Paris, bladum in saccis ; sed nescit ubi accepis- fol. 56. r°: Des Tassetiers et faiseurs de sent. Infra : Ipse fuit Tasquerius territo- Tasses a Paris. Nulz doresenavant ne rii de Grasso, et habuit tascham. Tasque- puisse lever mestier de Tasseterie, etc. rius seu recolligens tasquam, in Senten- Taxetier, in Stat. ann. 1350. torn. 2. Ortia arbitral! inter dominos et incolas dinat. reg. Franc, pag. 379. art. 245. Stat. ann. 1412. in Reg. 167. ch. 6 : Les Calliani ann. 1497. A Tascis vel Taschiis istis agrariis, jurez ou gardes des mestiers de ganterie, Hispani vocem Tacha, usurpant pro bourserie, Tasseterie, etc. Vide in Tasca quolibet defectu in quavis re. Lex par- 1. et infra TassiaS. tida 64. tit. 5. part. 5: Tache, maldad, * 2. TASGHIA. VENDERE IN TASGHIA, aviendo el sierno, que un home vendisse Sub certis praestationibus annuatim a otro, etc. ut et Galli nostri vocem tas- exhibendis. Lit. remiss, ann. 1361. in che pro quavis macula aut labe, quod Reg. 89. Chartoph. reg. ch. 672 : Petrum agri, qui hujuscemodi praestationibus Mabille prasfatus Johannes requisivit quagravantur, inquinati et commaculati tenus sibi vendere in Taschia terras suas. quodammodo sint: tametsi promiscue Ad Tasquam sive facheriam, in Ch. ann.

1509. ex schedis Pr. de Mazaugues. Vide Tasca 2. * 3. TASGHIA, Pensum diurnum, vel opus summatim susceptum, Gall. Tache, Picardis Tasque. Charta ann. 1380. in Memor. E. Cam. C9mput. Paris, fol. 19. v°: Item pro denariis per eum a vicecomite Pontis archse traditis pro duabus Taschiis operum, quas quibusdam personis fiendas tradidit. Chartul. Corb. sign. Ezechiel ad ann. 1421. fol. 115. v°: Marcanda mons. de Corbie a Bernard le Clerc de faire une Tasque de carpenterie en la maison et cense de Gentelle. Hinc Frapper en Tasche, pro Incerto ictu ferire. Lit. remiss, ann. 1373. in Reg. 105. Chartoph. reg. ch. 219: Les supplians frapperent sur lui en Tasche, comme ceulx qui pas bien ne veoient. Alias ann. 1374. in Reg. 106. ch. 363 : 11 faisoit si obscur, que a grant peine veoyent eulx I'un Vautre, et frappeoient en Taache. Aliae ann. 1386. in Reg. 130. ch. 120: Par cas de meschief, ainsi qu'il feroit en Tache, et n'y veoit pas bien cler pour I'oscurte du lieu, etc. TASCODROGrLSi, Haereticiita appellati a Taffx^c, quod illis paxillum sonabat, et Spouyyo?, nasus, quod inter orandum indicem digitum naso apponerent, ut animi tristitiam, et aifectatam quamdam sanctitatem prae se ferrent. De his agunt Philastrius, Epiphanius, Augustinus de Haeresib. et Lex 10. Cod. Th. de Haeret. (16, 5.) ubi Jacobus Gothofredus. [Perperam in Hierolexico Macri dicuntur Trascodrygitas. Vide Passalorinchitae.] ^ TASILLTJS. [« Curatus est in dicta ecclesia satis antiquus, magnus lusor Tasillorum, multum brigosus. » (Chevalier, Visit, episcop. Gratianop. p. 103.)] * TASIUM, Mensurae annonariae species. Charta ann. 1184. ex Tabul. S. Juliani Turon.: Prior spopondit se redditurum eis decem splidos Redonensis monetas et tria Tasia minutes avense. JTASPHORUM, vox ibrida Strues vel munera deferens, a Tassus, strues, et Greece <pop6v, ferens. Ratherius Veron. lib. 1. Praeloq. apud Martenium torn. 9. Collect. Ampl. col. 821 : Ut in Tasphoro illius (cameli) Madiam, Epha et Saba aurum et thus ad templum Domini deferant, Ismahelitas quoque negotiator es staclem et thimiama resinamque in Galaad nascentem, etc. * TASQUA. Vide supra in Tasca 2. et Taschia 2. 1 TASQUERIUS. Vide Tasca 2. 1. TASSA, Taxa; T ASS ARE, Taxare. Vide Sanctuarium Capuanum pag. 602. 1 2. TASSA, Scyphus, patera, Gall. Tasse. Inquisitio ann. 1337. ex Archivo Eccl. Massil.: Novem Tassis diversarum formarum in aliqua earum parte deauratis, xxil. scutellis, etc. Occurrit in Consuetudinibus Brageraci art. 16. in Testamento ann. 1440. torn. 2. Rerum Mogunt. pag. 492. et alibi. Vide infra Tassea. * Taison, Vas cavum ad modum Tassae, legitur in Pedag. Bapalm. ex Chartul. 21. Corb.: Escuelles, hanas, Taisons pour argent fondre, etc. 3. TASSA, Cumulus, Gall. Tas. Vide Tassus 1. 5 4. TASSA, Marsupium. Vide Tasca 1. 15. TASSA, vel TASSUS , Ornamenti genus, Vittarum strues seu nexus, ut videtur, Gallis Nceud de rubans, Clericis et Monachis prohibitum, in Concilio Senon. ann. 1346. torn. 5. Spicil. Acher. pag. 133 : Utentes... capuciis, aut capellis super capita, vel Tassis, el corrigiis inho-

38

TAS

TAS
pis ponderis duodecim unciarum et dimidise. 1 TACELLUS, Eadem notione. Testamentum Guigonis Episc. Oasin. ann. 1345. apud Marten, torn. 1. Ampl. Collect, col. 1458: Insuper volo et mando, dispono et ordino cappam cum historiis et imaginibus et Tacello argenti munitam et completam.... dictas Aniciensi ecclesias dari. Vide Taxellus 2. 8 Tessella, nostris Tassel et Tasseau, Ornamenti species formse quadratae. Invent, eccl. Camerac. ann. 1371 : Item un Tassel doret, quarrel a pierres verdes et rouges. Lit. remiss, ann. 1456. in Reg. 183. Chartoph. reg. ch. 214: Icelle jeune fille se complaignoit que icellui Arnoulet violentement et contre son gre lui avoit oste de son saing et poitrine une petite piece de drap qu'elle y mettoit pour soy parer et estre plus honnestement, laquelle piece de drap on nomme Tasseau ou pays de- Renault et environ. Sed et pro re quadrata materiae cujusvis haec eadem vox aliquando est usurpata. Lit. remiss, ann. 1400. in Reg. 155. ch. 14: Icellui Guillot avoit sept Tasseaulx en sa bourse; il fist entendre que c'estoient sept escus. 1 1. TASSIA, Scyphi species, nostris Tasse. Tassia vini, pro vini haustu, in Charta ann. 1274. in Histor. Eccl. Placentinae. [Pro valore quarumdam Tassiarum, coqueriarum et bassini de ar<gento, in Charta Massil. ann. 1352.] Vide Tassea. * 2. TASSIA, Confertus herbarum globus, Gall. Touffe. Charta ann. 1221. ex Lib. albo episc. Carnot. : De pratis dicimus quod major habet herbas residuum, quod remanet in pratorum marginibus et Tassiis, quas falx non potuit attingere. Hinc nostris Tasse, pro Arborum congeries, silvula. Lit. remiss, ann. 1398. in Reg. 154. Chartoph. reg. ch. 108: Ils alerent tons ensemble jusques a une Tasse de bois, nomme le bois Patey. Aliae ann. 1409. in Reg. 164. ch. 149 : Lesquelx se bouterent et musserent tous ensemble en une Tasse de boys. Vide infra Toussa. * 3. TASSIA, Pera, sacculus, marsupium, nostris alias Tasse. Stat. capit. Bened. apud Compendium habiti ann. 1379. ex Bibl. S. Germ. Prat.: Item quod nullus monachus Tassias vel corrigias largas vel argenteas, aut aliter curiosas, modo laycorum, portare preesumat. Vide supra Taschia 1. 1 TASSIUM, Idem quod mox Tassus<l. Pro Johanne Bowdon furcante carect. per unum diem 111. den. et pro victualibus emptis pro factoribus Tassiorum prioris xii. d. apud Kennettum ad an. 1407. Antiq. Ambrosden. pag. 550. 1. TASSUS, TASSA.. Cumulus, seu gtrues aristarum, vel foeni, Gallice Tas. Leges Macolmi II. Regis Scotiae cap. 3. § 4: Blada de cumulis et Tassis fractis. Matth. Paris ann. 1248 : Bum quendam frumenti consertum aggerem, quern vulgariter Tassum appeltamus, venalem aestimans consideraret, agger Hie nutans et inordinate compositus, subito corruit super eum. Tabular. Lewensis Prioratus: Item omnes venient ad fcunum vertendum et colligendum sine corredio ; et ad partandum Tassum in curia cum corredio. [Chartularium SS. Trinitatis Cadom. fol. 28: Habemus... duos Tassosgarbarum. Polyptychus Fiscamn. ann. 1235: Et debet folare fena in Tasso. Vide Thomam Madox in Formulari Anglicano pag. 359. et Nomolexicon Anglicanum Th. Blount in Tassum.] Neque alia notione TASSA, in Magno Custumario Monas-

TAS
ter. de Bello, apud Spelmannum: Et debet falcare, spargere, vertere, cumulare, cariare in manerium domini, et ad Tassam furcare unam acram prati de prato domini. Id est a cumulum. TASSARB, In struem ordinare, messem, vel aristas, aut foenum aggerere, Gallis Tasser, entasser, mettre en un tas. Fleta lib. 2. cap. 73. | 9 : Foragium autem Tassari faciat et cooperire. Adde cap. 82.11. Gustumarium Monast. de Bello : Et inveniet etiam per totum autumnum unum hominem ad Tassandum blada domini in dicto manerio,dum blada domini ibi Tassanda fuerint. Charta ann. 1206 : Inveniet etiam prasdictus Joannes et hasredes sui sex homines de prasdicto manerio de Preston ad levandum et Tassandum fosn.um nostrum, etc. Alia Charta Odonis Archiepisc. Rqtomagensis ann. 1266 : Costuma denarii et oboli, vendas, servitia quadrigandi et Tassandi, bannum vini, etc. Vetus Charta apud Somnerum in Tractatu de Gavelkind pag. 190: Item pro opere Tassandi in autumno 13. den. etc. Charta alia ibidem, pag. 187: Relaxaverunt tenentibus suis de Rokinge, videlicet falcationem , levationem , cariagium, et Tassationem prati. 1 THASSARE, Eodem intellectu. Qui carectas non habuerunt, venient cum furcis suis ad dictum fcenum levandum et Thassandum, apud Kennettum ad ann. 1292. Antiq. Ambrosd. pag. 320. A-dde pag. 550. INTASSARE, Eadem notione. Monastic. Anglicanum torn. 1. pag. 116 : Ut ipse et hasredes sui, propriis operariis, et proprio custu, facient metere, et Intassare decimam dominii sui de Kynemersordo. [Vide Intassare suo loco.] ATTASSARE, Idem quod Tassare. Charta Nivelonis Episcopi Suession. ann. 1190. in Tabulario Monasterii S. Grispini in Cavea : Illud etiam sciendum est, quod trituratores decimas part em suam foragii supra mensuram suam ante ostium Monasterii portabunt et Attassabunt: si vero trituratores decimas foragium prasfati Petri ad prgsdictam mensuram portare et Attassare noluerint, licebit eis fiagella sine forisfacto capere et tenere, quousque eis satisfecerint. j 2. TASSUS, Animalis genus, Italis Tasso. Johannes de Bazano in Chronico Mutin. apud Murator. torn. 15. col. 606 : Venit Mutinam quidam Franciscus de Castro Montagnas cum quodam mirabili animali, quod appellabatur Tassi Barbarinum. Quodnam fuerit postea describitur : locum consulat, qui plura voluerit. Vide Taxonus et Taxus. * Nostris Taisson, idem qui nunc Blaireau. Charta ann. 1247. in Chartul. S. Corn. Compend. fol. 97. v°. col. 2 : Je devantdiz Robers reconnois que li prevoz de Rumigni puist penre en ce bos lievre ou counin, leu, renart et Taison. Lit. remiss, ann. 1389. in Reg. 138. Chartoph. reg. ch. 104 : Lesquelz se assemblerent pcy esbatement pour dler chacier aus Taissons de nuit. * 1. TASTA, vox Italica, Turunda, lemniscus, Gall. Tente apud Velsch. syllog. observat. pag; 74. Tasta vel tenta, in Glossar. med. MS. Sim. Jan. Vide supra Specillum et Tastum. * 2. TASTA, Locus dumis et vepribus consitus; nisi tamen legendum sit Tasca, Vide supra in hac voce num. 2. Charta Petri Card. ann. 1402. pro fundat. colleg. S. Gathar. Tolos. ex Cod. reg. 4223. fol. 151. v°: Ordinamus domum ipsam.... et quvecumque alia loca, fortali-

nestis, etc. Nisi idem sit quod Tassellus. Vide in hac voce. * TASSAGIUM, Servitium, quod domino suo debent subditi in Tassando seu aggerando ipsius foenum; unde Tasseour, qui hujusmodi servitium praestat. Reg. S. Justi ex Cam. Gomput. Paris, fol. 188. r°: Item fenagium et Tassagium dictorum pratorum. Charta ann. 1318. in Reg. 36. Chartoph. reg. ch. 548: Item je peusse mettre a Beusemonchel un Tasseour, qui emportoit pour son salaire sept quartiers de ble. Vide Tassare in Tassus 1. TASSALE. Matth. Paris ann. 1239: Tassale vero S. Severii, quod non erat in totum Abbatis terras Majoris Aconensis, ibi jura habebat, quas tenebat in feudum ab ipso Imperatore , per judicium fuit juste destructum, quia, etc. Sed legendum Casale. Vide in hac voce. T TASSAMENTUM. Vide in Tensare. TASSARE, In struem ordinare. Vide Tassus. 1 TASSEA, Idem quod Tassa 2. Scyphus, patera, Gall. Tasse, in Hist. MS. Abbatiae Gemet. pag. 242. in Statutis Monasterii S. Claudii pag. 88. in Glossarip Lobineili torn. 3. Hist. Paris, et alibi. Vide infra Taxea 2. TASSEGIUM, Italis Tasseggio. Statuta Venetor. ann. 1242. lib. 5. cap. 4. 5: In Chartis illis, quse in illis Tassegiis tune factas fuerint, etc. Italica versio habet: In esse carte, che saran fatte in quel mezzo, etc. 1 TASSELLARE, Claudere, obstruere, ab Italicq Tassello, Obturamentum. Statuta Mutinse pag. 4: Et si per aliam domum vel casamentum fieri fecerit aliquod cavamentum, ab utraque parte dicti cavamenti fieri faciat et bene Tassellari, cooperiri, ac domum, casamentum de terra, luto et putredine remondari ac desgombrari. TASSELLUS, Fimbria, ex Anglico Tassel. Monasticum Anglic, torn. 1. pag. 21 : D edit E celestas.... duo dorsalia de pallia, et duas capas de pallia, cum Tassellis auro paratis. Vitae Abbatum S. Albani : Dedit etiam casulam unam auro, Tassellis ac gemmis decoratam. Mox: Capam unam purpuream morsu et Tassellis carissimis redimitam. Vide Ricodanum Malaspinum cap. 161. SB®" Pro humerali pluvialis, seu aureo argenteove aut serico textili, quo trabeae sacrae postica pars adornatur, nostris Chaperon, accipiendum esse censeo in locis sequentibus. Inventarium Ecclesiae Noviom~ann. 1419 : Item duas cuppas panni serici viridis quarum una.... habet ad Tassellum duas pecias crystalli Item una cappa panni aurei, in qua cappa est unus Tassellus argenteus deauratus et esmaillatus ad unum coronamentum nostras Dominas et in poto dicti Tasselli non est arbor. Rursum ibi: Tassellus, in quo est Sanson fortis, in quo deest medietas carnerias. Iterum ibidem : Unus Tassellus argenteus et esmaille Gallice ad imaginem S. Christophori pro ponendo in alia capparum Episcopi JEgidii. Item unus parvus Tassellus argenteus deauratus esmaille ad unam Annunciationem pro ponendo in una cappa... Item quidam Tassellus magnus argenteus deauratus desuper, in quo et in media est ymago B. Marias elevata in campo viridi... Item duas cappas de eodem velueto et sic broderatas de sindalo asureo, quarum una habet nodulum esmaillattum cum duabus peciis argenteis ad tenendum Tassellum. Inventarium Ecclesiss Aniciensis ann. 1444 : Item duo Tasselli argentei pro cap-

TAT

TAV

TAV

39

tia, domos, vineas, prata, hortos,.... terras nium saec. 3. Benedict, part. 2. pag. 622. Vide Catabolum. cult as, et incultas, Tastas, oblias, etc. 1. TAU, et TAAU, Crux, veteribus Gal* TASTARE, Tentare, explorare, Ital. lis : hinc Tau Gallicum apud Virgilium Tastare, nostris Taster. Charta Phil. VI. ann. 1328. in Reg. 65. Chartoph. reg. in Priapeis, Quintilianum lib. 8. Inst. ch. 217 : Ipsi homines et singuli habent Orat. et Ausonium Idyll. 5. Gregorius talem modum utendi in nemoribus prae- Turon. lib. 5. Hist. cap. 5: Tune etiam diclis.... ipsas arbores cum ferramento in subita contemplatione parietes, et doquolibet operandi et Tastandi an suo usui morum, et Ecclesiarum, signari videbansint utiles, et jam Tastatas et tailliatas tur, unde a rusticis haec scriptio Thau pro suo usu, si usui suo inveniantur inu- vocabatur. Exstat in Tabulario Andegav. Charta Capituli Canonicorum S. Laudi, tiles, dimittendi. se ii aiunt ad | TASTART, Monetae genus, apud Gal-,qua teneriAndegavensem , excipiendum Comitem los. Instrumentum inter Acta SS. Mail liberos, quoties ad dictam uxorem , et Ecclesiam torn. 1. pag. 64 : Promittuntur pro pretio venerint, cum textu, turibulo, et aqua xxiil. scuta in Saluts, Tastarts et Resonds benedicta, tradendo dido Comiti similiter salvenda. Testones hie significari vix du- in dicta receptione Thau eboreum, quod bium est: quod monetae genus recentis- Fulco Rex Hierusalem Comes dictse Ecclesimum est; unde Instrumentum, ex quo a Babylohaec descripta sunt, recens esse col ligitur; sise dedit, quod habuitin SoldanoHierusaquando Christus Regem quod tamen vetustissimum existimant nise,ipsum Fulconem sublimavit. Ego vero lem Bollandistse. Guido de Athenis cum tolo^ Capitulo Ec1 TAJJTUM, Linamentum, collyrium, clesias et Clericis pluries Comitem AndeItal. Tasta, Gall. Charpie, vel Tente gavensem ita recepi, et idea dicius Fulco pour une playe. Acta sanctae Franciscae Rex dictum Thau Ecclesias noslrae dedit, Rom. torn. 2. Martii pag. 97*: Adeo ut nos ita Comitem reciperemus. Hue erat profundum vulnus, quod ultra octo pertmet, utopinor, subscriptioin Charta uncias Tasti recipiebat in se. Vide Taxta. Edgari regis Angliee, apud Seldenum TATA, Nutritius, Peedagogus. Michael ad Eadmerum pag. 159: Ego Eadgifu Ducas in Hist. Byzant. cap. 36: Ti sldt prsedicti Regis Ava hoc opus egregium •nxuTa XaXa ; (w; EI'TICK TIC) xafa TYJV T)[X£Tepav crucis Taumate consolidavi. Et alia in yXwiray, TOCTO, rpoiTOxiSaywye,etc. Thwro- Charta Ethelredi Regis ann. 988. in Moczius part. 1. Hist. Hungar. cap. 10 : nastico Anglic, torn. 3. pag. 121: Ego Cujtis quidem Monasterii nomen pro eo Oswaldus Eboracensis Ecclesise ArchiepisTata appellatur, quia cum beatus Rex copus Crucis Taumale annotavi. Vide Stephanus ipsius (Deodati) nomen ob re- Rosweidum ad Epistolam 2. Paulini verentiam non exprimeret, sed eum Tula Nolani. * 2. TAU, Vestimenti genus, f. Scapuappellaret, abolitum est nomen Deodati, et Tata extitit vocatus : unde etiam ipsius lare, ut suspicantur dpcti Editores ad Monasterium taliter esl vocatum. Bonfi- Vit. S. Joan. Laud, episc. torn. 3. Sept. nius vernacula Italorum, Ritius Hun- pag. 166. col. 2 : Adhuc namque supergarorum lingua , patrem signiflcare sunt, qui meminerunt, eum cum ad agraaiunt, [ut et Tat Armoricorum.] Utun- rias visendum cellas exisset, absque motur Mart. lib. 1. Epigr. 101. et alii. Oc- nachico ad eremum colobio remeasse, oblitumque cselestis Tau tegmen obvolvere currit etiam in vet. Inscriptione. TATA PALATII, Ta-ua? T^; auXTj?, Offi- corpori. * TAUALCHUS, pro Taulachus. Vide cium Palatinum apud Byzantines Imperatores : cujusmodi vero ejus fuerit infra in hac voce sub Taulachia. * TAVARNICUS. Vide mox in Tavernica. munus, incertum, ut testatur Codinus ] TAUBARDUM, Tunica. Vide Tabarde Offic. Hujus mentio est apud Pachymerem lib. 4. cap. 29. lib. 6. cap. 31. dum. * TAUGA, Idem videtur quod Hispanis Tac 1% avXrj?, dicitur Matthaeo Monacho de Offic. Palatii OP. Anonymo vero ex Toca, Capitis velurn, plagula. Testam. reginse Mafaldee ann. 1256. torn. 1. ProBibliqtheca Mazarina, Ta-r t% auXYjc, sed bat. Hist, geneal. domus reg. Portugal, utrobique metri causa. * Italis et Hispanis Tato, vox pueri- pag. 33: Item mando domnss Orracse quatuor Taucas lis; unde fortasse nostris Tatemon et Sancii sorori mess Tatin, vox contemtus, pusillus animus. Item domn&Adarse Petri.... quatuor Taucas serici.... Item sorori mese Constantias Lit. remiss, ann. 1423. in Reg. 172. Chartoph. reg. ch. 309: Lequel Mahiet dist mando,... quatuor Taucas serici et tres que ceulx de Cappi se moquoient de ceulx cabos de auro. TAUDREGIL, TAUDKAGIL, ATHAUDREde Susaine,.... et qu'ils les avoient tenuz pour Talemons, ou aulre tel mot semblable. GIL. Lex Bajwar. tit. 3. cap. 12 : Si quis Aliae ann. 1387. in Reg. 132. ch. 52: Icel- aliquem plagaverit, ut exinde claudus lui Jehan print en sa main un baston, fiat, sic ut pes ejus ros tangat, quod Taunomme picque de Flandres et dist dregil vacant, etc. Edit. Heroldi Athauainsi, comme par maniere d'esbatement, dregil habet. Lex vero Alamannorum veci un baston pour ferir d'un cop deux tit. 65. § 13. Taudragil. [» Graff. Thes. Tatins. Hinc ubi de muliere sermo est, Ling. Franc, torn. 5. col. 501. Grimm. Tatinoire dicebant. Lit. remiss, ann. Antiq. Jur. Germ. pag. 94. et 630.] TAVEGA, [Cippi species,] in Usaticis 1460. in Reg. 189. ch. 492: Le suppliant dist a icellui Perceval, pourquoy il appel- Barcinonensibus.Locum videinJ?scasso. 1 TAVELLA, TAVELLONUS, Species laloit sa femme Tatinoire. * Tatin vero ictum significare videtur, teris ad sternendum accommoda ; quod in Hist. Joan. IV. apud Lobinel. torn. maculis sit interstincta sic forte appellatur : certe notisvarium et maculosum 2. Hist. Brit. col. 735 : Tavele dicimus. Statuta Riperiae fol. 29. Centre le roy rien ne pourrcz, v° : Teneantur fornasarii facere et fieri Vous serez trelous detrancliez ; facere cuppos, quadrellos, pohinas, matoL'on vous donra rnaint grand Tatin ; nos, Tavellonos et Tavellas longas sive Vous n'esles qu'un voire a matin. magnas et parvas, et alia qusecumque in ] TATABOLUM, pro Catabolum, Solutio, fornacem coquenda ad infrascriptam praestatio. Juxta quod ordo Tataboli fue- mensuram, etc. Statuta Placentiae fol. rit, in Placito ann. 716. apud Mabillo- 67. v°: Vendant fornasarii cuppos,

quadrellos et Tavellas secundum modum consuetum. Et fol. 82. v°: Quadrelli, cuppi et Tavellie.... sint.... bene cocli et bene sasonati et ad mensuram et stampum, ut hactenus consueverunt esse. 1 TAVELLARE, Lapidibus sternere, munire, Gall. Paver. Statuta Mutinae f. 2. v°. rubr. 14 : Ita quod si aliquis munis vel fundamentum in porticibus supersit, illud debeat radicitus destrui per eosdem, et de dictis lapidibus tota portions cum, strata debeat Tavellari. Et fol. 7. recto rubr. 38 : Intra portas usque ad domos, quss sunt juxta prsedictas portas, inglarare.... et ibi Tavellare et Tavellari facere et dictum Tavellatum manutenere. Pluries occurrit ibid. fol. 3. v°. rubr. 20. * Quid vero signiflcet vox Tavelle apud Arvernos, discimus ex Lit. remiss, ann. 1416. in Reg. 169. Chartoph. reg. ch. 353: Une Tavelle de claye, ainsi nomme'e au pais (d'Auvergne) que I'en dit un baston long de demi brassee. Nostris Tavele dictum est id, quod notis varium est et maculosum, vulgo Tachete. Joinvil. edit, reg. pag. 63 : Le cuir de nos jambes devenoient Tavele's de noir et de terre. Le Roman de Tristan ibid, in Glossar. : La royne estoit vestue d'un bliaut Tavele de vert, de jaune et gris et de vermeil. 0 TAVELLI, Subterranei, in vet. Glossar. ex Cod. reg. 7613. T TAVERE, pro Tabere. Gloss. Lat. Graec.: Tavo, o-yjmo. Aliae Graec. Lat. : SrJTtw, Tavo, putro, putrefacio ; at in MS. Sangerman. legitur, Tabeo, putreo. Vide Tavus. 1 TAVERNA, pro Taberna, Gall. Taverne. Occurrit saepe. Vide in Taberna. TAVERNICA, TAVERNICALIA, THAVERNIOA, Hungaris, judicia dicuntur de liberarum civitatum controversiis, quas remitti solent ad personalem Praefectum, qui Magister Tavernicorum Regalium dicitur in Charta ann. 1308. apud Odoricum Raynaldum n. 24. et in Decretis Ludov. Regis Hungariae ann. 1351. et Sigismundi Regis ann. 1435. apud Thomam Archid. in Hist. Salonitana cap. 39. et in Hist. Cortusiorum lib. 11. cap. 12. ubi perperam editum Chavernicorum. Idem etiam TAVERNICUS appellatur a Rogerio de Destruct. Hungariae per Tartaros cap. 10: Qui aulem potentiores erant, sicut Tavernicus, qui et Camerarius dicitur, etc. DOMUS TAVERNICALIS. Thwroczius sub finem Historiae : Domus Tavernicalis et mensa Regis hujus, tantis ornatibus et clenodiis, tantis apparatibus, tantisque aureis et argenteis nitet vasis et poculis, ut nullus Regum Hungariss in his rebus tarn gloriosus fuisse credatur. * Varie apud Scriptores medii aevi scripta legitur haec vox. Charta ann. 1308. apud Pez. torn. 6. Anecd. part. 3. pag. 4. col. 1 : Magnifico principi, famoso domino, domino Heinrico magistro Tavarnicorum serenissimi regis Ungariss, illustri duci Sclavoniss, etc. Alia Andr. reg. Hungar. ann. 1233. apud Cenc. inter Gens. eccl. Rom. : Quare post tractus multiplies et diversps per Mcolaum Tavarnicorum, Mauricium dapiferorum magistros, etc. Ibidem in alia Charta : Magister Targarnicorum. Rursum in altera : Magister Taivarnicorum. [°* Magister Tkawarnicorum , in chart, ann. 1220. apud Schoenem. Cod. Dipl. torn. 1. pag. 169.] * TAVILLffi, ARUM, Tavelles, in Glossar. Lat. Gall. ann. 1352. ex Cod. reg. 4120. Taeniolae. TAVILUS OPERIS, qui alias Operarius

40

TAU

TAU

TAU

dicitur. Vide torn. 9. Spicilegii Acheriani pag. 141. j TAULA, Latitude. Reparationes factae in Senescallia Garcassonae ann. 1435. ex MS. 01. V. Lancelot : Item pro quinque stepis et quinque cabestris de coral, quilibet et longitudine duarum cannarum, unius de Taula et trium quartonutn de espes, emptis precio vi. I. II. s. vi. d. turon. * TAULACHIA, Clypei species, nostris olim Taloche, idem quod supra Talaucha et Talochia. Charta ann. 1345. inter Probat. tom. 4. Hist. Occit. col. 201 : Ramundus Arquerii, athilator Tolosae dom. nostri Franciae regis , recognosco habuisse.... pro I. lanceis, c. tells, xiij. Taulachiis, etc. * TAULACHO, Eadem nolione. Charta ann. 1328. in Reg. 65. Chartoph. reg. ch. 261 : Cepit eidem quendam penardum et Taulacho, et reddidit eidem dictum penardum, dictum Taulacho habet adhuc pro expensis. Lit. remiss, ann. 1354. in Reg. 82. ch. 225 : Hospitium ipsius bajuli debellavit et debellare fecit cum lanceis, Taulachonibus et aliis armorum generibus. 0 TAULACHUS, Pari signiflcatu. Lit. remiss, ann. 1340. in Reg. 74. Ohartoph. reg. ch. 169 : Quem quidem Johetum vulneraverunt , et quemdam Taulachum , quern deferebat, perforarunt cum quodam telo. Hinc emendanda Charta ann. 1342. in Reg. 75. ch. 512. ubi Taualchus, pro Taulachus, legitur : Dicto Geraldo Bonan armato lansea, Taualcho, ense et aliis armaturis , etc. Taulachus rursum in alia ann. 1343. ex eod. Reg. ch. 605. * TAULAGIUM, Idem quod supra Tabulagium, a Taula, Occitanis, pro Tabula, Praestatio pro Taula seu jure habendi mensam in foris et nundinis, in qua prostent res venales. Charta ann. 1318. in Reg. 61. Chartoph. reg. ch. 356 : Item valent Taulagium et fpcagium decem oclo libras Turon. annul redditus ..... Item focagium et operatoria valent annuatim sexaginta solidos Turon. Leudse min. Carcass. MSS. : Item de homine extraneo, pro Taulagio, j. obol. Adde Chartam yoce Taulagium in Telon laudatam, ubi minus recte idem esse quod Teloneum dictum est. Vide mox Taulaticum. * TAULAGIUS, Idem quod supra Taulachus in Taulachia. Lit. ann. 1334. in Reg. 69. Chartoph. reg. ch. 236 : Alque-. rius de Deodata ..... armatus perpuncta, lance a, gonjone, bassineto, camberiis et Taulagio magno, etc. * TAULATICUM, Idem quod paulo ante Taulagium. Pactum inter abb. S. Tiberii et consul. Biter, ann. 1243. ex Tabul. ejusd. monast. : Obolus, qui vocatur Taulaticum, et hunc obolum ad denarium reduxit abbas. * TAULERIUM, Officina, idem quod supra Tabularium 1. Lit. remiss, ann. 1380. in Reg. 118. Chartoph. reg. ch. 413: Cum exponens ipse quamdam barram fusti vellet apponere in quodam Taulerio sive stallo fusti, quod erat fixum ante quendam paTAULERIUS, Escalis orbiculus, ni fallor, Gall. Tailloir, tranchoir, alias Talleor. Inventarium ann. 1379. e Schedis Cl. V. Lancelot: Item xxn. scutelle stagni ..... item tres parve cornute; item tres Taulerii modici valoris. Vide Talierium. •••-TAULETUM, diminut. a Taula, Mensa, in qua prostant res venales. Stat. ann. 1352. inter Probat. torn. 2. Hist. Nem.

Tauplat, Athanasio in Epist. pag. 150. col. 2: Item quod ortolarias vendentes herbas in plathea Nemausi vel circa, ad Solitar. pag. 850. poe(at, Sozomeno supra earum Tauletum vendant earum lib. 6. cap. 19. lib. 8. cap. 24. Flagellaex herbas, et non in carreria. Glossar. Pro- bourn seu taurorum coriis. Salvianus vinc. Lat. ex Cod. reg. 7657: Taula, Prov. lib. 8. de Gubern. Dei : Detestantibus riescaria, cillaba, ferculum, gisca, assi- dentium sibilis, quasi taureis csedebantur. della, tabula. Taulissas, Eschaffaux, inter [Sed et Juvenalis Satyra 6 : voces Occitanicas ab Anonymo scriptas Taurea punit circa med. saec. xiv. inter Probat. torn. Continue flexi crimen facinusque capilli. 3. Hist. Occit. 1 1. TAULLIA, Tessera lignea. Vide Memorantur Taurese venatorum, a Tertulliano ad Martyres cap. ult. et a VaTalea 1. ] 2. TAULLIA, Impositio, exactio. Vide lerio in Vita S. Pontii Mart, apud Baluzium torn. 2. Miscell. pag. 137. meTallia 8. * TAULONUS, Pes mens®. Glossar. taphorice yero sumitur a Mamerto Provinc. Lat. ex Cod. reg. 7657 : Toulons, Olaudiano in Epistola ad Sapaudum Prov. Tripos, quia tabulam subtus regat. Rhetorem torn. 6. eorumd. Miscell. pag. Inventar. ann. 1361.ex Tabul.D. Venciae: 538 : Quasdam resonantium sermunculorum Taureas rotant, et oratoriam forItem quatuor Taulonos, etc. titudinem plaudentibus concinnentiis evi. | TAU MA, Johanni de Janua, Admiratio vel miraculum; Taumantia, Arcus css- rant.] 1 THAURE^ Eodem signiflcatu. Fr. lestis, ab admiratione et stupore admirantium dictus, vel Taumantias, quiafuit filia Arnonis Scutum Canonicorum apud R. Taumantis. Scribendum esset Thauma, Duellium torn. 1. Miscell. pag. 8: A Jua Graeco OaOjia : quod idem significat. daeis simul et Gentibus multolies scorpionibus et Thaureis plumbatis et flagris atVide Tau et Thauma. 1 TAVOLACIUS, Scutum ligneuni ex trectatus sum. * TAURI LEGES. Vide supra in Lex. tabula, idemque brevius, Latinis priscis Parma. Academici Cruscani: Tavolaccio, * TAURIPAGA, [Clava cum qua tauri spezie di targa di legno. Vide Targa. Sta- verberantur. DIEP.] TAUROBOLIARE, Magn83 Deum matri tuta Patav. lib. 3 : In qua fuerint decem homines armati Tavolaciis vel scutis, lan- Taurobolium, seu bourn sacriflcium faciis vel lancionibus. Boccac. Nov. 43 : cere, de quo veteres passim InscriptioPaste giu lor lancie e lor Tavolacci. Hinc nes. Lampridius in Heliogabalo: Matris Tavolaccini dicuntur Apparitores et mi- etiam Deum sacra accepit, et Taurobolianistri magistratuum lanceis et brevio- tus est, ut typum eriperet. De Taurobolio, ribus scutis armati. Bened. Varch. Stor. vide Turnebum lib. 27. Advers. cap. 21. lib. 11 : V'erano non solo, oltre i ramarri Lud. de la Cerda in Advers. Sacr. cap. delle compagnie, i. Tavollacini e i maz- 60. n. 4. Vossium lib. 2. de Idololatriae ortu zieri della Signoria, ma i famigli de Si- et progressu cap. 52. et 53. etc. Caeterum Julianus Parabata ab ejusmodi Taurognori Otto. Vide Talavacius. * Nostris Tavel. Lit. remiss, ann. rum sacriflciis dictus ab Gregorio Na1445. in Reg. 184. Chartoph. reg. ch. 78 : zianzeno Stel.l. aauffiTaupos, de quo etiam Icellui Anthoine de Segalar ay ant en sa Ammianus lib. 15. * TAUROS, Paulo cap. de Ruplura inmain ung haiz, vulgaument appelle Taguinis et in capitulo de Partibus testium, vel, etc. ] TAVOLERIUM, Pavimentum, vel ta- est Oscum, scilicet bursa testiculorum. bulatum, ni fallor. Statuta Cadubrii lib. Glossar. medic. MS. Sim. Jan. ex Cod. 3. cap. 25 : Meretrices autem, ruffiani et reg. 6959. 1. TAURUS, Qui gregem regit et nunbaraterii, seu ribaldi, solili, se in terrula super Tavolerium spoliare, possint impune quam vinctus fuit, in Pacto Legis Salicae percuti et verberari, dummodo ex percus- tit. 3. § 8. ubi Lex Salica habet junctus. sione non smacetur membrum vel debili- Idem Pactus § 9 : Si quis Taurum furatetur; et intelligantur baraterii seu ri- vent, qui de tribus villis communes vacbaldi, qui tribus vicibus, vel abinde supra, cos tenuerit, etc. Vide Trespellius. Rursuper Tavolerium in terrula se spoliave- sum in eodem Pacto Legis Salicae § 10 : Si guts Taurum Regis furaverit, etc. Id runt, etc. Vide Tavella. taurum qui aliis tauris | TAUPIA, Talparius cumulus, Gall.est, currui Regio,cuminterpretatur jungiuti WenTaupiniere. Statuta Arelat. MSS. art. 87: tur Reges autem nostros Roueria levatarum et Taupie et recepta- delinus.curribus suis junxisse,boves vel taurqs docetin cula cyrogrillorum... destruantur. in Vita M. * Nostris Estauppineur, Talparum ca- primis: Eginhardus eundum Carolicarinitio Quocumque eral, ptator vel qui talparios cumulos adae- pento ibat, quod bubus junctis, et bubulco quat, vulgo Taupier. Lit. remiss, ann. 1404. in Reg. 159. Chartoph. reg. ch. rustico more agente, trahebatur. •] TAURUS 130 : Branchart nous veult bien tenir apud Madox ALB^JS. Charta ann. 1533. Formul. Angl. pag. p6ur Estauppineurs de prez. Haud scio Robertus Wryght et Johannes Anable,151: an hue spectet vox Tau/wtne'exChartul. cutores et assignati sui, invement seuexeinCorb. sign. Daniel ad ann. 1429. fol. 126. veniri facient unum album Taurum, omni r° : Seront tenuz de cranner autour anno eorum termini praedir.ti, tociens quode ledite maison, aveuc les Taupainez ciens contigerit aliquam mulierem genedudit mollin rendre en bon et soufflsant rosam, vel aliquas alias mulieres, ex deestat. vocione sive voto per ipsas facto, venire ad TAUREA, Taupata, Species tubae, quae feretrum gloriosi Regis et Martyris S. Edmugitum tauri quodammodo edebat, mundi, ad oblaciones dicti Tauri facienqua exercituum motus signiflcabantur : das. Taurum immolare solebant qui est enim Taupecvj, Suidae, ^WVY; TOO rau- agebant triumphum. Vide supra Tauropou. Ita vocem usurpant Leo in Tacticis boliare. cap. 7. | 31. 68. et Mauritius 1. Strateg. TAURI INGRATES. Thwroczius in Ancap. 19. Meursius perperam, ni fallor, drea Rege Hungariae cap. 43 : Misit Gastympanum ex pelle taurina interpreta- son 50. corpora immensorum husonum, et tur. Statius lib. 2. Thebaid.: duo millia lardorum, mille Tauros ing rates, i. incrassalos, Gallis, en graisse, vel Tune plurima buxas engraissez. yEraque Taurinos sonitu vincentia pulsus.

TAX
TAURI LIBERI LIBERTAS. Charta Walter! de Gant Comitis, apud Edw. Bisseum in Notis ad Uptonum pag. 86 : Cum libertate faldise, liberi Tauri, et liberi apri,et cum duobus molendinis, etc. Ubi liberum taurum, bannalem interpreter, vel quomodo accipitur in Foris Bigorrensibus art. 11.12: Melior villas Miles verrem habeat,et Monasterium,per pacem securum, non vi inclusum.Sedsiindamno fuerit inventus, solute abjiciatur Idem dicimus de Militum et Monasteriorum Tauro, et ascensore equarum equo. [Instrumentum ann. 16. Edwardi I. Regis Angl. apud Th. Blount in Nqmolexico : Compertum per Jur. quod Will, de Losa fuit seisitus de libero" Tauro habendo in Hamsted, etc. Ideo consideratum est, quod prssdictus W. recuperet damna sua, quas taxantur per Jur. ad iv. s. pro imparcatione ejusdem Tauri, etc.] 2. TAURUS, Maritus. Leges Henrici I. Keg. Angl. cap. 77 : Si pater sit liber, et mater ancilla, pro libero reddatur occisus :..... videtur autem matris ejus cujuscunque Taurus alluserit. Ubi alii Codd. habent.mafris est cujuscunque, efc.[**Al. vitulus autem matris est, etc. Vide ibi Thorpium.] [Lexicon MS. Cyrilli: 'ArauPCOTY), avvvi, aiuxTO?.] * TAUSSAMENTUM, Pensitatio, quae a vassallis aut subditis domino pro protectione exsolvebatur, nostris Taxement et Tensement. Lib. pitent. monast. S. Germ. Prat. : Triginta modia vini pro Taussamento et quindecim solidi Paris. Charta ann. 1312. in Chartul. S. Mart. Pontisar. fol. 29 : Item trente sis setiers et demi de vin chacuns an de Taxement sur les vignes ci dessouz nommees. Tensement, in alia ejusd. ann. ibid. fol. 30. v°. Vide Tensare 1. |1. TAUTA, Mentum, maxilla. Processus de Vita S. Yvonis Presb. torn. 4. Mail pag. 575 : Mascillam et Tautam multum habebat inflatas, et interdum comedere non poterat nee potare. Ejusdem Vita prolixior pag. 607 : Statim lapis unus qui erat in ipsa Tauta seu maxilla resiliit in ore. * 2. TAUTA, f. pro Tauca, Capitis velum. Vide supra in hac voce. Gomput. ann. 1405. inter Probat. torn. 3. Hist. Nem. pag. 183. col. 2 : Reclusa suos dies clausit extremes, pro quibus pro ejus exequiis fuerunt factse expenses sequentes. Primo pro Tauta, xij. solid, vj. denar. TAUTO. Glossae Isonis Magistri in Prudentium : Setas vocat cilios, quos nos etiam Taut ones proprie vocamus.Ita etiam in Cod. MS. Bibl. S. Germani Paris. [Glossae Isidori : Tautones, palpebras. Papias : Tautones, pili palpebrarum, vel palpebrss.] \ TAVUS, S5j«}nc, in Glossis Lat. Gall. Alise Graec. Lat. : Srj^t?, Tavus, marcor, mucor. Est pro Tabes, nisi ita legendum est. Vide Tavere. 1 TAUXILLUM, occurrit supra in Fractillus. * TAWARNIGUS. Vide supra in Tavernica. 1. TAXA, Exactio, impositio, certum pretium, seu certa pecuniae quantitas, per vim exacta : nostris Taxe, Italis Tassa, imposizione o composizione di danari da pagarsi. Charta Richardi II. Regis Angl. 19111. 1. Monast. Angl. pag. 538 : Impositiones, contributiones, Taxas, quotas, tallagia, vel auxilia, etc. Thomas Walsinghamus pag. 243: Eo quod totiens non tarn aporiassent quam dispoliassent patriam diversis Taxis, quas Gabelas appellant,etc. Taxas levare, pag.248.[Buila
VIII

TAX
Sixti IV. PP. ann. 1427. in Continuatione Bullarii Rom. pag. 282. col. 2 : Et quia propter assiduas guerras et novitates, quas continue vigent in dicto regno, praetenditur Ecclesias, dum vacant, gravatas in Taxa etiam reformata in Concilia Constantiensi, quas reducta est ad medietatem centiquas Taxes, quod gravatus in eadem Taxa Prselatus promovendus solvat communia, etc. Adde Chronicon Angl. Th. Otterbourne pag. 153. Bullam saecularizationisMonasteriilnsulae Barbaras ann. 1549. torn. 1. Maceriarum ejusdem Coenobii pag. 263. Glossaria Thomae Blount in v. Tax et Lobinelli torn. 3. Hist. Paris, etc. Vide Taxare.] ! TAXATIO, Eodem intellectu. Charta ann. 1363. ex Tabul. Sangerm.: Cum dictum monasterium propter pressuram guerrarum, mortalitatum et aliorum onerum importabilium ac excessivam Taxationem, etc. Vide Tapsatio. 1 TAXA GENTIUM, Certus militum numerus, quo quis ad commune bellum pro sua parte fungi debet, Gall. Contingent. Legatio Sigismundi Rom. Regis ad Eugenium IV. PP. ann. 1432. apud Marten, torn. 8. Ampliss. Collect, col. 87 : Tarn litteris quam nunciis mandavit et disposuit, ut hi qui Taxam gentium sibi impositam in exercitu suo non habuerunt, eamdem mox ad fronterias Bohemias ad gentes tres menses ibidem moraturas contra hssreticos mitterent, etc. Vide Talia 4. * TAXA EQUORUM, Tributum, quod pro equis, quos quis habet, exigitur, vel servitium cum equis. Annal. Placent. ad ann. 1451. apud Murator. torn. 20. Script. Ital. col. 902 : Omnes fere nobiles et cives cum familiis suis venerunt Placentiam timore decreti ducalis super hoc emanati, quod aliter cum rusticis describerentur, et onera salis, Taxas equorum et carrigii, quse profecto sunt maxima, cum ilhs supportarent. Ibid. col. 908 : Item, quod non solvant corrigia. Item, quod non solvant Taxas equorum, nisi per sex menses anni. 12. TAXA, Pensum, injunctum opus, Gall. Tache, Angl. Task. Computus apud Kennettum ad ann. 1425. Antiq. Ambrosd. pag. 576 : Et in Johanne Leseby trituranti ad Taxam XLV. quarteria frumenti, ut patet per tallium hoc anno capiendo pro quolibet qitarterio in. den. ob. IX. sol. iv. den. ob. etc. *3. TAXA, Pera, sacculus, marsupium, nostris alias Tasse. Lit. remisss. ann. 1382. in Reg. 120. Chartoph. reg. ch.346: Duns francos de eadem pecunia ceperat et eos in sua Taxa seu bursa asserebat habere. Vide supra Tassia 3. TAXAGIUM. Charta ann. 1216 : De garbagio et Taxagio sic diximus, quod illi, qui colunt terram, cum equis in territorio de Bernevalle, reddent saepedicto Priori unam garbam de meliore blado, quod colligent in terris suis pro quolibet equo pro Taxagio et garbagio, prseterquam de puro frumento. Et si cultor illius terras non colligeret, nisi frumentum, de frumento redderet unam garbam de Taxagio et garbagio pro quolibet equo. Quod si terram excolat sine equo, reddet Priori unam garbam, sicut prasdictum est. Vide Tassus 1. 1 TAXALES, Species ludi cum taxillis, fortassis idem qui Gallis Trictrac, Fritillus, ludus scrupulorum. Statuta S. Jacobi Hospitalis ann. 1388. apud Lobinellum torn. 3. Hist. Paris, pag. 339. col. 2 : Inhibemus etiam ne ahquis de dicto loco ad Taxales seu girestum ludat.

41
TAXAMENTUM, Pensitatio. Vide Tensare. I. TAXARE, TAXATIO. Papias : Taxare dicitur asstimare ; tractum ab emptoribus, qui Taxations pretii tandem suas voluntates colligunt. Taxat, ponderat, nominat, asstimat, tangit. Taxatio, asstimatio, deliberatio, nominatio. Ugutiq : Taxare, numerare, firmare, licitari, imponere pretium rei, quas venditur, asstimare, addere vel diminuere pretium rei quas venditur. Gloss. Lat. Gr. : Taxatio, Ttoo-or/];. Taxamus, opt^ojj-sv. [Taxare, Taucer, prisier, in Gloss. MSS. Lat. Gall. Sangerm.] Pretio Taxare, apud Siculum Flaccum. Secundum bonitatem agrum Taxare, apud eumdem. Charta Eadredi Regis Angl. torn. 1. Monast. Anglican! pag. 169 : Pro damnis et expensis per eos sibi factis vel illatis, Taxandis per juramenta 4. vel 5. hominum fide dignorum, etc. [Charta ann. 1302. ex Tabul. S. Victoris Massil. : Quod ilia quse vendunt sine quibus sotulares fieri non possunt, Taxentur, cum alias Taxam servari non possent dicti sabaterii.] Utuntur Plinius lib. 17. cap. 1. Lex 3. D. ad Exhibend. (10, 4.) lex 9. Cod. de Excusat. muner. (10, 48.) etc. * Nostris Taucer et Tausser, eadem acceptione. Charta ann. 1288. inter Probat. Hist. Sabol. pag. 346 : Desquelles chases la vallue... jugeons et Taussons... a la somme de trois cent quatre vingt livres de monnoie courante en Anjou...eta cette chose enquerre, faire, Tausser et jugier, etc. Charta ann. 1454. in Chartul. Latiniac. fol. 78. v°: Et icelles deux pieces de vin fait Ta,ucer et jaulger par Guillaume Becquet jaulgeur jure de la ville de Paris. * Hinc fortassis Estassement appellatur Jus quoddam, quod in bonis burgensis defuncti aut ad extraneum yenditis, habita illorum ratione, ad scabinos hujus loci pertinet, in Libert, villae de Cornmines ann. 1364. torn. 4. Ordinat. reg.. Franc, pag. 523. art. 7 : Et s'il avenist que aucuns bourgois ou bourgoise vendist tiere en la franquise de le ville a un forain,... ledit eschevin pour ladicte ville en doivent avoir Estassement. Et art. 8 : Et se uns bourgois alast de vie a trespassement, et il eust hoirs non bourgois, lidit eschevin en aront Estassement. TAXATIO, Pretium, aastimatio, [Taxation, pris, in Glossis Lat. Gall. Sangerm. MSS.J Vita S. Machuti Episcopi cap. 14 : Eique max villam quamdam non parvi redditus et Taxationis ad metatum et commanendum ex integro delegavit. [Diploma ann. 1356. apud Ludewig. torn. 5. Reliq. MSS. pag. 516: Possessiones et prssdia in regno suo Boemias debeant assignari ad existimationem et Tutationem Joannis Olumucensis Episcopi et Busconis de Welhardis, etc. Pro Tutationem legendum puto Taxationem ex subsequentibus ibidem: Si fortasse super asstimationem et Taxationem premissorum concordare non possunt, etc. Rursum occurrit in Aresto Parlamenti ann. 1394. apud Menesterium in Probat. Hist. Lugdun. pag. 82. col. 1. in Statutis Massil. lib. 2. cap. 39. § 2.] 1. TAXATOR, ^Estimator, in Glossis MSS. [JEstimatores et Taxatores bonorum talium duxit similiter eligendos, in Diplomate ann. 1356. proxime laudato, vide paulo post alia notione.] [** Savin. Histor. Jur. Rom. med. temp. torn. 3. cap. 21. | 76.] 1 TAXIARGHUS, Eadem notione. Glossulae Cluniac. apud Mabillon. torn. 2. Operum Posthum. pag. 23: Taxiarchi

6

TAX

ITAX

TAX
lat ampullas cum vino et aqua et duabus Taxeis.TLt infra: Abluit parvam Taxeam. Vide Tassea et infra Maxia 1. %. [« Taxea una argentea pro probis faciendis. » (Diar. Burchard. ed. Thuasne, II. 127. an. 1494.)] I. TAXELLUS, pro Tessellus, Tessellatum opus. Anastasius Bibl. in versions Concilii Nicasni II.: Sanctas imagines proponendas tarn de coloribus, et Taxellis, quam ex alia materia. 1 2. TAXELLUS. Acta S. Raynerii, torn. 3. Junii pag. 450: Tune ilia aspidens frizum, quod erat in Taxellis mantelli sui, recognooil suum esse mantellum. Adnotant Bollandistse Taxellum ab Academicis Cruscanis indicari partern panni a foris afflxam, qui ornatus etiamnum sit in usu rusticorum ; Belgis hodieque, sed viris dumtaxat, simile quid in usu esse ad collum a tergo pendens forma fere quadrata : quod et nomen Taxilli indicat. Vide supra Tassellus. TAXEMA. Petrus Damianus lib. 6. Epist. 26 : Quanti sal veneat, utrum annonas medium, Taxema carius vendat. Vide Taxare. TAXEOT^, Apparitores Principum, Magistratuum, etc. Gloss. Gr. Lat.: TaiKiTY];, apparitor, offtcialis. Papias : Taxeota, id est offtciosus, seu official is. TaEewTat, apud Palladium in Histor. Lausiaca cap. 63. 67. Codinum in Origin. CP. Lambecianis pag. 20, 36. [Additio 3. Capitularium cap. 56 : Si monachus laicus factus fuerit, honors et cingulo expolietur et res ejus monasterio adiciantur. Quod si monasticam vitam reliquerit, Presses provindas eum teneat, el Taxeotas vel curias connumeret. Desideratur vox Taxeotas lib. 5. Capitul. cap. 381. Vide Julianum Antecess. Nov. 123. cap. 63.1 * TAXETA, diminut. a Taxea, Scyphus, Ital Tazzetta. Lit. ann. 1375. in Reg. 108. Chartoph. reg. ch. 68: Item quatuor Taxetas parvas, etc. I1. TAXIA. Crater, patera, Gall. Tasse. Computus ann. 1333. et sqq. torn. 2. Hist. Dalphin. pag. 273: Habebant in pignore duas parascides, unam Taxiam et tria garnimenla robarum Senescalli. Vide supra Taxea 2. | 2. TAXIA, f. Violenta percussio, a vocula Tax, qua usus est Plautus pro percussionis sonp. Chartularium Prioratus S. Florentini sub Odone Abb. S. German. Autissiod. ssec. xi: Waldricus dereliquit in eorum prassentia omnes torturas et consuetudines, quas per suam vim immiserat superius memoratas potestati hoc est, sannum, placitum, justitiam, districtum,incendium, homicidium, violentiam, quas vulgo appellatur raptt furtum, Taxiam, infracluram, assaltus*, et quidquid culparum did aut sestimari potest. 1 TAXIARCHA, Gr. Ta?tapXTi? et Ta£iapXo?, Ductor ordinum, Centurio vel Decurio. Legitur in Hist. Miscella apud Murator. torn. 1. part. 1. pag. 117. col. 2. 1 TAXIARGHUS , .Estimator. Vide T&xct * TAXILLATOR, Tesserarum ludo deditus. Lit. remiss, ann. 1355. in Reg. 84. Chartoph. reg. ch. 504: Petrus Betrouwe erat lusor sive Taxillator falsorum taxillorum. Vide mox TAXILLI, Lusoriae tesserae, Dez. Taxillorum lusores, in Consuet. Siculis lib. 1. tit. 50. [Adde Statuta Genuens. lib. 5. rubr. 71. Vercellensia fol. 83. v°. Pallavicinia lib. 2. cap. 47. Montis-regalis pag.

sunt qui praesunt rebus taxandis, id est berti Dalphini pro franchesiis Villas de aestimandis. Vide Glossar. med. Graecit. Pineto ann. 1348. e Schedis 01. V. Lancelot : Incholse... possint lev are et exigere col. 1530. voce Ta£iapx*K. TAXARE, Norainare, appellate, di- vintenum Taxandum et ordinandurn incere. Abbo in Praefat. lib. 1. de Bellis ter se, prout eorum legalitati videbitur Parisiac: Casterum tarn tuse, quam reli- ordinandum, pr&stito prius juramenlo in quorum quidem lectorum almas caritati tnanibus Castellani ipsius loci, vel ejus non istud metrice complecti volumen quod vices gerenlis, per Taxatores et exactore's vates Taxer, notum fore molior. Ubi pro ipsius vinteni, quod bene et legaliter prseGlossa ad marginem habetur, nominer. dicta facient et exercebunt. Constitut. Et initio lib. 1... Parisiusque novo Taxa- Eccl. Valent. inter Cone. Hisp. torn. 4. ris db orbe. pag. 199 : In eo casu subsidii sint quatuor Item pro Scribere. Facundus Her- Taxatores ex antiquioribus canonicis. Et mianensis lib. 4. cap. 1: Legens Uterus pag. 200 : Collectores et Taxatores prsefati a vestra Reverentia missas, cognoyi no- subsidiorum teneantur ejusmodi officiu men Joannis in sacris diptychis scriptum. per seipsos exercere. Jnterrogans autem inde venientes, cognovi * Haud scio an eadem notione, in non in ordine Laicorum, sed in Episco- Stat. Univers. Tolos. ann. 1313. ex Cod. porum Taxari. S. Eulogius lib. 3. Me- reg. 4222. fol. 35. r° : Sciendum est quod morial. SS. cap. 6: Et alibi Taxatum esl, creato rectore primo in principio studii, i. scriptum, dictum est. Alcuinus de statim Taxatores creabuntur ab eadem Divin. Offic. : Deinceps vero a custodibus Universitate, qui erunt annales.... Qui omni lumine decoretur Ecclesia, et sicut jurabunt in manu dicti rectoris se fideliisto die Taxavimus, ita et Feria sexta at- ter Taxaturos. Vide Taxator 1. que Sabbato. Carolus M. de Cultu ImaTAXATI, Milites stipendiarii, qui taginum lib. 1. cap. 6: Antequam discu- xam, seu stipendium excipiunt, quotiendorum testimoniorum, quse absurds modo Recevoir taxe dicimus. Hist. MisOrientates in sua Synodo Taxaverunt, cella lib. 20. pag. 616: Acie Arabes in silvam ingrediamur, etc. Id est, scripse- Africam mota, hanc obtinuerunt, et ex runt. Eadem notione usurpat cap. 11. proprio exercitu Taxatos in ea quosdam initio: Sed et omnis ilia Synodus, quas et constituerunt. Pag. 634 : Electus ex proin pluribus somnianti ad sensum pras- prio stolo velocibus scaphis misit Taxatos buit, quse, non solum dicenti resist it, sed ex Themate Obsiciano, etc. Adde pag. 637. etiam dicta in volumine Taxavit. Ubi 640. 763. etc. Vita S. Symeonis Mirabilistamen Tilius editor Taxare, pro Texere, m.ontis : "OvTwv 8e xaTa TOffuvrjOe?Iv TOI; contexere, dictum putat. Flodoardus lib. FaSaXot?, taSatoi TWV 'Ayapvjvwv xaTrjXOov 1. cap. 21: Transfertur ad villam ipsius etc Tr)v uapaOaXadfftav. Tbeopbanes pag. Suprataxatam, nomine Sparnacum. Ita 410 : 'Hcrav yap xa\ TWV Xotirwv OejJiaTwv ta^alib. 3. cap. 11: Elegit Suprataxatos Tot apvovje; oux oXtyoi. Adde eumdem in Episcopos, i. supradictos, nominates. Theodosio, et alibi, et Constantinum [lit superius Taxavimus. Glabro Rodul- in Basilio Macedone cap. 49. Vide Glospho apud Duchesnium torn. 4. Hist. sar. med. Gra3cit. voce TaSoaot, col. 1527. Franc, pag. 46.] Vide Regulam Magistri sqq. cap. 7. et Chartas Alamannicas GolTAXATIO, Presidium, sedes taxatodasti cap. 39. [«*GestaAbbat.Fontanell. rum. Hist. Miscella : Quod ~ formidantes cap. 13. Pertz. Script, torn. 2. pag. 288. prselium et Taxationem tumultuarent. lin. 3.] Theophanes in Constantino :? Ka\ lx TOO j TAXARE SESE, Pacisci. Vita B. Ca- otxetou crTpaToO Tai-aTtwva Iv aur^ xaTeffr/)roli Boni Comitis Flandrise n. 56. torn. <rav. Cedrenus in Leontio ann. 3: Ka\ 1. Martii pag. 191: Datis dextris et ac- xaTaXt7ia)v Ta^aTtwva fSioy, TW SadiXei -raOTa ceptis, fide et sacramento juramenti sese eSriXtocre. Ta^ecStov vefo idemne sit quod Taxabant, quatenus eadem intentione eis- Ta^att'wv, vide Meursii, et Fabroti ad demque armis et eodem consilio in obsi- Cedrenum Glossaria. dione cum ipsis jungerentur. TAXATU-M, Expeditio bellica, Graecis TAXARI, Haberi, censeri, quomodo recentioribus Ta|si8ibv. Formula 15. ex Taxari inter vicarios, dixit lex un. Cod. Andegavensibus: Vnde mihi homo, noTheod. de Comitib. et archiatris. (6,16.) men illi,intsrpslla.bat eo quod caballo suo TAXARE, Taxam imponere. Thomas furassit, aut in Taxato post me habuissit, Walsingh. pag. 244: Quapropter scirent etc. Infra: Nunquam furavit, nee consprocul dubio plebem nullatenus velle vel dens ad ipso furandam nunquam fuisset, Taxari, vel Taxationibus acquiescere, nee post me in Taxata ipso caballo nunetc. [Constitution's Jacobi Regis Siciliae quam habui, etc. cap. 59 : In Taxations et solutions ipsius * 2. TAXARE, In struem ordinare, pscunise, non cum eisdem terris, sed se- messem vel aristas aut foenum aggemotim per se imponi et Taxari faciunt rare, Gall. Tasser. Charta ann. 1262. in certam pscunias 'quantitatem, etc. Vide Reg. 30. Chartoph. reg. ch. 278 : Pertisupra Taxa 1.] nentias de Gaillon, des Noes et de Humes| TAXARE EMENDAM, Mulctam impo-nil et de Douvrent sunt heas,.... servicia nere, vel quae solvenda sit decernere. carrucagii et Taxandi, etc. Vide Tassare Mandatum Philippi Pulchri Franc. Re- in Tassus 1. is in Pro1 TAXAROLUS. Gerardinus Miralpa §at.ann. 1302. apud Menesterium1: Inhi- Taxarolus, memorantur in Litteris FreHist. Lugdun. pag. 84. col. bentes de caslero, ne Praepositi praepositu- derici Ferrar. Episc. ann. 1295. in Bulras ad firmam tenentes Taxare vel judi- lario Carmelit. pag. 528. col. 2. An idem care praesumant emendas. qui Taxator, jEstimator, aut qui impo* Tauxer I'amende, in Lit. ann. 1871. nit vel colligit taxas ? torn. 5. Ordinat. reg. Franc, pag. 406. 1 TAXATIO, TAXATOR, etc. Vide in Hinc Tax dicitur ejusmodi impositio Taxa 1. et Taxare. seu judicium, in Stat. ann. 1366. torn. 1. TAXEA, Gallis, Laridum, seu lar4. earumd. Ordinat. pag. 629. art. 1: Et dum. Ita Isidorus lib. 20. Orig. cap. 2. lui fairs amender selon la qualite du et Papias. 1 2. TAXE A, Scyphus, patera, crater, me/fait, au Tax et constrentes de gardes Gall. Tasse. Ordo Rom. apud Mabillon. de nostre monnoije. 1 2. TAXATOR, qui Taxam imponit pro torn. 2. Mussei Ital. pag. 506 : Antiquipr uniuscuj usque facultate. Charta Hum- acolytorum, post ipsum Episcopum baju-

TAX
178. etc. Chronicon Dominici de Gravina apud Murator. torn. 12.col. 567: Etmulti quidem artifices de ossibus eorum (hpminum occisorum) accipientes, aliqui Taxillos, aliqui manicas cultellorum fecerunt ad rei memoriatn sempiternam.\ * Qui ludus prohibetur, exceptis tribus diebus festi Nativitatis Domini, in Stat. Taurin. ann. 1360. cap. 303. ex Cod. reg. 4622. A : De non ludendo ad Taxillos; salvo quod in die Nativitatis Domini et duobus sequentibus, juxta consuetudinem, ludere possint sine pcena. T TAXILLUS, Calx, Gall. Talon. Taxilli ita natibus tenaciter inhaeserant, quod nunquam a nativitate gressum incessuum experiri quiret, in Miraculis S. Benedicti, torn. 3. Martii pag. 311. Joh: de Janua: Taxillus, dimin. de Talus, secundum utramquesignificationem Tali; unde Taxillus, parvus talus, i. postrema pars pedis, et Taxillus, parvus decius. * TAXIS , Indicium, nota. Stat. pro arte parator. pannor. Carcass, renovata ann. 1466. in Reg. 201. Chartoph. reg. ch. 121 : Item quod quilibet pannus, qui conficietur in dicto burgo cum Taxite sen signo cotonis, antequam possit vendi, examinabitur. TAXO. Charta Ludovici VII. ann. 1058. in Regesto Philippi Augusti Herouvalliano pag. 78: Canterum Regii juris est, et si vacaverit sedes (Laudunensis) in vindemiis, vinuni de Taxone, de talliis, et vinagium quod per pagum colligitur. * Idem mini videtur quod supra Taussamentum. 5S3J- Unum idemque sonant de taxone, et de talliis, Gall, de taxe et de taille, ut conjectat de Lauriere torn. 1. Ordinat. Reg. Franc, pag. 14. ubi Chartam hanc edidit. Vide Taxa 1. 1 TAXONARIA, Locus ubi crescunt taxi. Testamentum Bertichrarnni Episc. Cenoman. torn. 1. SS. Junii pag. 719 : Cum terris, mancipiis, silvis, pratis et omni jure suo, et cum Taxonaria, quam vindicavi contra Leutherum. 1 TAXONUS, Melis, Gall. Taisson, Ital. Tasso. Statuta Vercell. lib. 3. fol. 75. v : Item quod becharii civitatis Ver-cellarum non debeant nee possint emere vel vendere aliquas salvaticinas in civitate exceptis capriolis, apris silvestribus, stambechis, ursis et Taxonis. Vide Tassus 2. et Taxus. * Glossar. Provinc. Lat. ex Cod. reg. 7657 : Taysson,Prov. Taxus, melota, melo. Joan, de Cardalhaco serm. in Annunc. B. M.: Taxus, ne ventus cavernam suam valeat intrare et sibi nocere, claudit cavernas suae januam cum cauda. Vide supra Tassus "2. TAXTA, vel TASTA, Instrumentum vulnerum profunditati explorandae inventum, Italis Tasto, nostris Sonde. Acta S. Herculani Episcopi et Mart. n. 28: Quantum plus ei (mamillse fistulatae) aliquis medicabatur, tanto plus pejorabat, et in tantum succreverat, quod costarn pectoris jam Taxta tangebat. [Vide Tastum.] T 1. TAXUS, Quoddam animal est, Johanni de Janua ; Gall. Taisson, Melis. Vide Cilicium, Melota, Taxonus et Tesso. [os Graff. Thesaur. Ling. Franc, torn. 5. col. 123. voce Dahs.] *2. TAXUS, Pretium, sestimatio, Gall. Taux. Diplom. Carol! IV. imper. ann. 1346. torn. 2. Hist. Trevir. Joan. Nic. ab Hontheim pag. 169. col. 2: Concedentes .... ut ipsi (archiepiscopi) cum eorum coinitiva gaudeant et fruantur illo eodem Taxu seu sestimatione circa victualia comparanda, quo, ratione Romani regni vel

TEB
imperii, nos utimur et gaudemus. Vide Taxatio in Taxare 1. T TAYA, Vox nautica, idem f. significans quod Talla 8. Vide ibi. T TAYCHIA, ut Tasca 2. Vide in hac voce. * TAYETUM, Idem quod Tajamentum et Tajata, Incisio, fossa, canalis. Stat. Mantuae lib. 1. cap. 97. ex Cod. reg. 4620 : Statuimus quod nemo audeat, sive sit nauta, sive cujusvis alterius conditionis, post terbium sonurn campanse ire per Tayetum, nee ibi cum aliqua nee in aliqua navi seu burchiello arrivare. * Nostratibus Tayon, pro Grand-pere, Avus, et Taye, pro Grand'mere, Avia. Tayon ou grant-pere, -in Lit. remiss, ann. 1389. ex Reg. 137. Chartoph. reg. ch. 20. Aliae ann. 1393. in Reg. 145. ch. 204 : Aux supplians escheurent et advindrent par le trespas d'un leur Tayon, d'une leur Taye, et de certains leurs ancles, freres et seurs, plusieurs biens et heritages, etc. ^ TAYLLIATILIS, Gall. Taillable. Vide Tallia 8. 1 TAYOLA, Species tigni. Statuta Cadubrii lib. 2. cap. cxxvni. de mensuris Tayolarum: Statuimus, quod aliquis de Cadubrio non faciat, nee sit ausus fieri facere aliquas Tayolas alicujus ligni per Plavim conducendas ultra mensuram decem pedum. Pluries occurrit in iisdem Statutis fol. 51. et 52. Correctiones eorumd. Statut. pag. 51: Qui Tayolas, morellos, sive mezenas extra districtum Cadubrii trahere voluerit, teneatur et debeat duas partes ad minus ipsarum Tayolarum dimittere ad seccandum in serris. Vide Tallea. 1 TAYS, Piscatoribus Massiliensibus, Veneni genus necandis piscibus aptum. Tayssare, Veneno, Tays dicto, aliquid inflcere. Vide supra Lothosela et Taissare. 1 TAYSIA. Mensura 6. pedum. Vide Teisia. ^TAYSSOU, Gall. Blaireau. [« Solvi expensis Arnaldi d'Issas et ejus sociorum qui iverunt apud Laureummontem ad venandum Tayssous pro domino. » (Arch. Histor. de la Gironde, T. 22. p. 363.)] 1 TAZETUM. Chronicon Bergom. ad ann. 1393 : Iverunt homines partis Guelphse in Castegnola, ubi moratur Theudaldus Petri de Pesentibus et certi ejus parentes , et ibidem combusserunt omnes domos, seu Tazetum ipsius Theutaldi. F. Casatum. Vide Casata 1. j^cTAZZEA, [Gall. Tasse: « Cardinalis infundit vinum digitis pape ex ampulla supra Tazzeam. » (Diar. Burchard. I; 468. an. 1492.)] TEAM, TEAMES. Vide in Theam. \ TEBANUM. Vide Tabanum. « TEBELLUS. Vocabul. Lat. Germ. Twingeri, Bellzes zagel, Tebellus. Vide Tebennum. TEBENNUM, Vestis Senatoria ; Trigevvoy, Eunapio in Juliano. Hesychius : TrSevvoc, elSo? irEpt6o>,a:oy Ttapa Pwfiai'ot;. Trjgswa in Gloss, vett. Toga, trjgsvva, et Themistio orat. 14. pag. 3i8. Gloss. Lat. Gr.: Togato, TYigevv/iqpopw. Gloss. Gr. Lat. TrjSsvvos, Toga, trabea. Julianus Antecessor Constit. 96. de Offlcio Proconsulis : Indicatur autem et Tebennum, id est aliquod genus vestimenti, in festis diebus. * TEBESE, Prov. Tepor, caliditas, in Glossar. Provinc. Lat. ex Cod. reg. 7657. [** Vide Raynouard. Glossar. Roman, torn. 5. pag. 31L radice Tebe.]

TEG

43

skTECA, de de cousturier. (Gloss. Lat. Gal. Bibl. Insul. E. 36. XV. s.) 1. TECHA. Simeon Dunelmensis ann. 1144 : Cerneres alias eculeis d vtendi, alias per verenda sursum trahi, a^ios Techis parvissimis lapidibus substratis includi, et pene quassari. Thecis legendum putat Somnerus. * 2. TECHA, Tegumen lineum, quod Taye appellamus, ni fallor. Stat. S. Viet. Paris. MSS. part. 1. cap. 18: Quibus autem ad lectum utimur, hsec sunt: culcitrse sine plumis, coopertoria duo hyeme ex lana alba, cervical, Techa et capitegia linea. * 3. TECHA, Gall. Coffre. [« Pro una clave posita in Theca ubi custodit emptor pisa et alia sibi necessaria. » (Arch. Histor. de la Gironde, T. 22. p. 505.)] | TECIA, pro Taxa, ni fallor, Impositio, exactio. Charta Ludovici Jun. Regis Fr. ann. 1160. apud D. Brussel torn. 1. de Usu feudorum pag. 536: Et insuper quictavimus dictam T. et ejus heredes ab omni consuetudine et Tecia et talia. TECLATUM, Teclatura. Vide Theclatura. os TEGNA, Artificium, dolus, fraus, a Gr. TSXVVI, ut techna, apud Terentium. Richer, lib. 4. cap. 43: Et cum Tecnas superiores effunder et, etc. Adde Paneg. Bereng. lib. 3. vers. 225. Vide Tegna. *TEGRISIS. [Thesaurus; gaza. DIEF.J TECTAMENTUM, xaXuimipKJv. Gloss. Gr. Lat. 1TECTERE, Tegere. Glossae Lat. Graec.: Tecto, iTttxaXOrcTw. Glossa? Gr. Lat. : 'EmxaX^irru, Cooperio, Tecto. 'ETuxaXiiTnrct, Tegit. * TECTIGLACA, Vox dubie lecta, qua significari videntur Assulee, quibus tecta compinguntur. Arest. ann. 1346. 28. Mart, in vol. 3. arestor. Parlam. Paris. : Cum scabini et habitantes banni archiepiscopi Remensis dicerent.... se esse in possessione... sedendi, requiescendi super quadam tabula;... quae quidem sedes seu tabula erat ad platum, aliter a plat, dictusque archiepiscopus per se seu gentes suas fecerat destrui seu demoliri, et reftci posttnodum Tectiglacis vel apparentis (f. appenticiis) taliter, quod.... non poterant uti saisinis suis, etc. Vide Theclatura. T TEGTONATUS, Coopertus. Vide Tectora. 1 TECTONUS, Faber lignarius, a Grseco TSXTWV. Papias : Faber, Tectonus.... cum adjectione Faber lignarius, Faber serarius. TEGTOR, in Glossis, xovidhrYK, ut Tectorium, x6vK7[xa. Est autem Tector, qui Tectorium inducit, dealbator. Albarius Tector, apud Tertullianum de Idololatria. Vide Oujacium lib. 10. Observat. cap. 9. et ad leg. 1. Cod. de Excusat. artific. tit. 66. lib. 10. et JO. TECTORA, pro Tectum, JEdes, enuntiatione Longobardica. Charta Longobardica in Bullario Oasinensi torn. 2. pag. 9 : In primis casam ipsam domocultilem meam, et omnes Tectoras infra ipsam terminationem meam, sclandonicias vel pallearicias, cum stabulo meo seu molino ad ipsam curtem pertinentem, etc. Infra : Cum casas et omnes Tectoras, etc. TECTORATUS, Tecto coopertus, in Glossis antiquis MSS. Tectoriatus, apud Papiam : Tectonatus, in Gl. Reg. Cod. 1018. | TECTORIUM, f. Lodix, stragulum, Gall. Couverture. Constructio Oastri Saphet apud Baluz. torn. 6. Miscell. pag. 363: Mansit autem ibi dictus Episcopus donee castrum firmatum fuit.... et cum repatriavit, dedit dicto castro tanquam

44

TED

TEG

TEG

filio Symon praselecto omnes equitaturas suas et Tectoria et superlectilia. Vide Tectum 2. 1. TEGTUM. Super Tectum pro sanitate febris filiumponere, Superstitio damnata in veteri Poenitent. MS. et apud Cumeanum Abbat. de mensura poenitentiarura cap. 7. Hue forte spectant haec ex Papia, et ex Glossis Isidori: Tegellaria, maleficia, eo quod supra tegulas sacrificent. [Emendatius Jo. de Janua : Tegellaria a Tegella, quse et Tegularia dicitur, scilicet Venefica supra tegulas sacrificans.] roo Glossa ad Atton. Polypt. pag. 57: Veneflcia quas super tegulas sacrificabantur. Virgil, in Cir. vers. 368: Patula testa."] TECTUM ET FOOUM hospiti negare, vetitum in Lege Burgund. tit. 38. § 1. et 9. Ita Tectum prsestare, leg. 1. § 19. D. de Ventre in possess, mitt. Agro Tectoque suscipere, leg. 5. Cod. Th. de Desertor. (7,18.) Germanorum et Celtarum hospitalitatem commendant passim Scriptores apud Cluverium lib. 1. German, antiq. cap. 19. et Lindenbrogium. 12. TECTUM, f. Tegumentum, vestis qua quis tegitur, vel Stragulum, Gall. Couverture. Vide Tectorium, et mox Tectura. Leges Luitprandi Regis Langobard. lib. 6. art. 38. apud Murator. torn. 1. part. 2. pag. 69 : Dare debet medium de omnibus rebus mobilibus, excepto Tecto, quas in ipsa casa habuerit ipse homicida. In Oodice Cathed. Mutin. legitur, excepto Tectores. 1 TEGTURA, Tectorium, tegumentum quodvis, tectum, lodix, stragulum, Gall. couverture. Palladius de Re Rust. 1. 15: Parietum Tectura fortis et nitida. Ebrardus Bethuniensis in Grsecismo :

TEDA.S FORIBUS APPENDERE. Synodus et editus. [° Ubi Muratorius recte emenColon iensis ann. 1300. cap. 20: Quia vero dat Feni coopertura; ab Italico Tegia nonnulli ut intelleximus, Tedas et litteras vel Teggia, Locus nempe ubi fenum ac annexas ante portas et januas aliquorum paleae reconduntur, fenile. Quod adnoreligiosorum, et grangias eorum suspen- tat Vir doctus ad Chartam ann. 869. dere non formidant, in quibus incendia, torn. 1. Antiq. Ital. med. aevi col. 721: homicidia et alia damna et maleficia se In omnibus suprascriptis rebus et Tegia illdturos eis, ante quorum dictas litteras palliaticia meliorentur et non pejorentur et Tedas suspendunt , inferre publice usque advenientibus continuo annis.] comminantur, nisi intra cerium termi- [«° Cod. reg. Papiaa num. 7609 : Teia num eisdem malefactoribus aliqua pecu- fides, coopertura. Leg. f. chorda. Conf. nise summa pro ipsorum arbitrio persol- Hor. Od. 17. lib. 1. vers. 18.] vatitr, etc. 1 1. TEGILLA, pro Togilla. Vide in * 2. TEDA, Pinus, in Gloss, ad Alex, Toacula. latrosoph. MS. lib. 1. Passion, cap. 133 : 1 2. TEGILLA, pro Tigillum, Canterius, Dolente autem dente, galla Asiana cum Gallice Chevron. Chronicon Stederburg. aceto coda in ore tenta juvat. Similiter apudLeibnitium torn. 1. Scriptor. Brunsquoque et Teda in aceto cocta. vic. pag. 867 : Ex ipsa occulta vi (fulgu%. TEDALE. [Ferrum super quo po- risj sub tecto plumbeo inter murum plumbum et monasterii Tegillse lignese incens® nuntur ligna in foco. DIEF.] TEDIALIS POSSESSIO, Quae datur con* TEGILLUS, pro Tigillum. Tract. MS. tra minores, mente captos, furiosos, etc. in Statutis Mediolanens. parte 1. de Re milit. et mach. bellic. cap. 30: Postea tinx (ponendae sunt) lapidibus cap. 14. ]$. [Adde Statuta Massil. lib. 1. cap. 29. § 1. Vercell. fol. 53. Montis- plenss in media earum (vegetum) habentium perticas sive Tegillos. Vide Tegilla 2. regalis pag. 81.] oo TEDIFERA. Vide Tremaculum. 1 TEGITARIUS, Textor tegetum. Vide TEDINGPENY. Vide in Tethinga. Tegenarius. « TEGLA^ ut Tegillus, in laudato jam 0 TEFESTILIS, an Tectus ? Placit. ann. 853. apud Murator. torn. 3. Antiq. Ital. Tract, cap. 165 : Pontes barchar um commed. 83vi col. 167 : Dum.... resedissent in positi Teg Us fractis, et postea superpontes judicio in sola ilia Tefestile cum ipsis et ponantur gratices, super quos transire nos Rachimbaldo schabinus Florentinensis possunt pedites. urbem, etc. Vide Tegorium. 1TEGMINATIM, Per tegmina librorura, TEGA. Anastasius in Hormisda PP: in Actis SS. Aprilis torn. 1. pag. 104: Gabata electrina pens. libr. 2. Tegas cerei Vita et miracula S. Francisci de Paula... aureas 2. pens. sing. lib. 6. Ita quidam quss ne forte pereat, per haec quatuor voCodd. ubi alii habent Thecas cyrei. Forte lumina S. Hieronymi dispersimus TegTedas legendum, ut fuerint cerei flctitii minatim. 1 TEGNA, (pro Techno,) Dolus, fraus, aurei. * F. pro Theca, ut in Annal. Victor. Johanni de Janua : Baraz, fraude, decepMSS. ad ann. 1337 : Fuit positum cadaver tion, in Glossis Lat. Gall. Sangerman. Velum cor Una, •velum Tectura vocalur. in campis, in loco ubi ponuntur malifici, MSS. Hinc Tegnosus, (pro Technosus) Praeceptum Caroli C. ann. 862. apud inclusum in una Tega lignea inter duas FraudulentuSf deceptorius, dolosus. Tegnula (pro Technula) Parva tegna, eidena Marten, torn. 1. Collect. Ampl. col. 163 : big as appensa, in Timorem aliorum. Tecturam vero monasterii et omnem emen| TEGELLA, Parva tegula, Job. de Ja-Janua. Occurrit vox Tegna in veteri de dationem, undecumque tempore avi et nua: Tieulette, in Glossario Lat. Gall. Epistola apud Marten, torn. 1. Ampliss. genitoris nostri consueverunt facere, Sangerman. MS. Collect, col. 496. Vide Tecna. exinde peragant. Lambertus Ardensis 1 TEGELLARIA, Venefica, etc. Vide TEGNIO, Malarum artium, in Glossis apud Ludewig. torn. 8. pag. 468 : Ita ut Tectum 1. antiquis MSS. ex Gr. tlx-VY), ars, fraus. plumbea Tectura trabibus et transtris su1 TEGENARIUS, WiaQoitoibs, in Glossis Vide Thainus. perposita pinnaculis sedificii sederet. Re- Lat. Gr. Glossae Gr. Lat.: ^Fta6oTtX6xo?, TEGNON, ex Gr. Tlxvov, Filius. Passip gula reformat. Mellicensis in Chronico Tegitarius. ^taOouo^;, Tegenarius. Mal- SS. Perpetuae et Felicitatis: Et dixit ejusdem Monasterii pag. 360. col. 2: lem Tegetarius, Qui tegetes seu mattas mihi: Bene venisti, Tegnon. 1 TEGNOSUS, TEGNULA. Vide Tegna. Item quilibet monachus pro tegumentis facit, ut habetur in Thesauro Fabri. lecti habeb'it stropodium , matratium , | TEGES, Parva domus quas et Tugu- TEGORIUM, Locus seel usus ac superne unarm, Tecturam duplam de panno laneo, rium, scilicet Casula, quam faciunt sibi tectus, a tegere, voce deducta : nisi idem subtus albam citeriu»gryseam. Vide Tec- custodies vinearum vel pastores ad tegmen sit quod Tugurium. Glossae Antiques torium. sui; quasi Tegerium vel Tugurium. Hanc MSS. : Tegurium, casa a tegendo dicta. 1 1. TECTUS, Tutus, securus. Guillel- rustici Capanam vacant, quod unum tan- Glossae Isidori et Pithoeanse: Gumma, mus Forestier jn Elogio Abbatum Mon- turn capiat. Job. de Janua. Hinc Glossse Tegorium. Ubi pro gumma forte legentis S. Catharinae prope Rotomagum sub Lat. Gall. Sangerm.: Teges, Maisonnette. dum calumma, ex Gr. xaXu^a. Adamnaann. 1304. torn. 5. Annal. Bened. pag. Vita S. Hugonis Abb. torn. 3. Aprilis nus lib. 1. de Locis sanctis cap. 2 : In pag. 641 : Ipse uno tantum comite mona- media spatio hujus interioris rotundas do631. col. 2: cho Tegetem ingreditur. Pro tecto sumitur mus, rotundum dnest in una eademque Abbas ccenobio Rogerus Septimus isto in Gestis Consul urn Andegav. torn. 10. petra excisum Tegorium, in quo possunt Extitit, hoc scripta testificantur ita. Spicil. Acher. pag. 460: Repente super- ter terni homines stantes orare. Al. TeguTectum temporibus in pace satis fuil ejus. venit a plaga australi vehementissimus rium. Infra: Hujus Tegorioli introUus Nempe Cosnobium. Forte legi debet turbo, ipsam repellens seculam ac replens ad Orientem respicit, etc. Occurrit ibi earn turbido aere diu multumque concu- pluries et cap. 3. 4. Tutum. 1 2. TECTUS, pro Tectum. Hariulfus tiens, deinde vero solutis laquearibus, uniTEGURIUM, TIGURIUM. Anastasius Bilib. 2. Chronici Centul. cap. 7: Claus- verses ejusdem Ecclesias trabes, simulque blioth. in S. Symmacho PP: Hie fecit trum vero monachorum triangulum fac- tota Teges per pignam templi ejusdem occi- Basilicam S. Andreas Apostoli apud B. lum est, videlicet a S. Richario usque ad dentalem in terram corruentes, everswn Petrum Apostolum, ubi fecit Tigurium ex argento, et confessionem pens. lib. 120. S. Mariam Tectus unus: a S. Maria us- ierant. que ad S. Benedictum Tectus unus : T TEGESTAS, KaXuuTTJpia, in Glossis Infra : Ubi et super altare Tigurium argenteum fecit. [Tygurium, ex Cod. MS. itemque a S. Benedicto usque ad S. Richa- Lat. Graec. et Gr. Lat. Tegumentum. rium Tectus unus. 1 TEGESTRATORIA. Gl. Gr. Lat. San- apud Murator. torn. 3. pag. 124.] In germ. MSS. TFcaOos, Teges, Tegestratoria. Sergio PP. pag. 62. et 245 : Hie fecit amTECUARIUM, TEGURIUM. Vide TegoVidetur Legendum Teges stratoria, Quae bonem et Tegurium in basilica SS. Cosmse rium. 1. TEDA. Tabularium Prioratus de Do- humi sternitur. [** Tegestrse. de caprinis et Damiani. Mox: Hie Tegurium basilicas pellis, in Edict. Dioclet. de pret. rer. sub S. Susannas, quod ante ligneum fuerat, mina in Delphinatu fol. 108 : Debet ex marmore fecit. Ita quidam Codd. ubi per vindemias 2. circulos plicatos ad ti- inscript. de Teqestribus.] editus habet ciburium et ciborium, quod 1 TEGETARIUS. Vide Tegenarius. nam, et 5. trainas, et 1. fassum de Teda, TEGIA, Fides, coopertura. Papias MS. unum idemque sonat: nam tegimen, et etc.

TEG
umbraculum Ciborium appellat Ordo Romanus,quod altaretegat. Vita Aldrici Episc. Cenoraan. num. 17 : Fecit Tegurium, quod et ciborium nominatur, super altare, etc. ubi perperam edit. Tugurium. Gloss. Lat. Graec.: Tegimentum, erclyaff(i,a, xaXu(i[xa, <TXE7iaa|«.a. Atque hac notione eadem vox capienda in Capital. 3. ann. 789. cap. 17 : Ut super altaria Teguria fiant, vel laqueana. Ubi quidam Codd. habent Tecuaria [vel Tecuria.] Vide Descriptionem nostram aedis Sophianae, ubi de Ciborio, [et supra Ciboriam. Meisterlinas in Hist. Rer. Noriberg. apud Ludewig. torn. 8. Reliq. MS. pag. 130: Mandataque dat omni consulatni, ut foro amplo, ubi erant domunculse gasas et Tiguriae carnificum, pistorum, penaticorum, piscatorum, institorum et eorum, qui res suas sub hast a vendebant, omnino amoverentur.] * Ejusdem originis nostratibus vox Soutecte, pro Toit, tectum Lit. remiss, ann. 1468. in Reg. 195. Chartoph. reg. ch. 192 : Le suppliant mist la boeste de feurre toute alumee a la Soutecte de la maison, qui estoit de petite valeur, couverte de feurre, laquelle par ce moyen fut incontinent arse. Hinc Soustecner et Soustoiter, Sub tecto habere, recipere, occultare. Charta Phil. VI. ann. 1348. in Reg. 78. ch. 11 : Ottroions aux religieuses, abbesse et couvent du Montel lez Pans sainte Maixance que pour habergier et Soustectier leurs dites bestes et les pasteurs qui les gar dent et garderont, elles puissent faire edifier, tenir et avoir perpetuelement en aucun lieu conversable de ladite forest de Halate une loge soufftsant et convenable. Lit. remiss, ann. 1365. in Reg. 98. ch. 285: Lequel Martin mist et Soustoita en sa maison plusieurs compaignons pour batre et villener les dessuz diz. Aliae ann. 1400. in Reg. 155. ch. 48 : Lequel Jehan avoit leurs diz fardeaux logiez, hebergiez et soustoitiez en sa maison. Unde Soubztoiteur, Qui hospitio recipit, in aliis Lit. ann. 1426. ex Reg. 173. ch. 544: Recepteurs et Soubztoiteurs de nos ennemis, etc. s^TEGULA. [Atramentarium. DIEP.] 1 TEGULARE, Tegulas facere, vel tegulis operire, Johanni de Janua. Secunda notione legitur in Gemma. 1. TEGULARIA, Malefica, dicta quod super tegulas sacrificet. Glossae Antiquse MSS. et Papias. Vide Tectum 1. * Glossar. Lat. Gall, ex Cod. reg. 7692. Tegularia, Sorciere. 1 2. TEGULARIA, TEGULATRIUM, Tegularum officina. Gall. Tuilerie ; Tieullerie, in Glossis Lat. Gall. Sangerm. MSS. Occurrit vox Tegularia in Literis ann. 1263. apud Lobinellum torn. 3. Hist. Paris, pag. 207. in Charta Thossiacensi ann. 1461. in alia ann. 1447. e MS. Coislin. ubi Gallice redditur Thuillerie; in alia ann. 1048. apud Baluz. torn. 2. Hist. Arvern. pag. 596. Liber anniversariorum Monasterii Sangerm. fol. 20. y°: Anniversarium Odelinae de xxx. solidis Paris, de redditibus Tegulariarum, quos percipimus super Tegulariis in Pascha et in festo S. Remigii. Ab hisce Tegulariis, Palatium quod vulgo les Tuileries vocant, nomen ttabet. Tegularia Idpidea, in Charta ann. 1202. 'apud Mirseum torn. 1. pag. 731. Joh. de Janua : Tegularium locus ubi flunt, vel acervus vel multitudo tegularum. Lex 180. Dig. de Verborum signif. : Ofilius ait, tugurium a tecto, tanquam Tegularium, esse dictum, ut toga quod ea tegamur. * 3. TEGULARIA, Terra tegulis conficiendis apta. Charta ann. 1318. in Reg.

TEI

TEL

45

56. Chartoph. reg. ch. 322: Cum ipsi de sura sex pedum apud nos vulgo Toise ; novo reppererint prope monasterium suum de qua Consuetudo Burbon. art. 302. et quandam Tegulariam seu terram ad fa- Marchensis art. 215. Adde Aurelianenciendum tegulas, pro coopertura domorum sem art. 213. et veteres Consuetudines, suarum convenientem et bonam, eisdem editas a Thomasserio cap. 112. [Comdignemur concedere ut pro dicta terra in putus ann. 1202. apud D. Brussel torn. ipsa tegularia decoquenda,... libere perci- 2. de Feudorum usu ad calcem pag. pere valeant et habere boscum in foresta CLIV. col. 1 : De mixx. Teisis muri levanprsedicta. dis xxvni. I. De XL. Teisiis de apenticio 1 TEGULARIS PETRA, Tegula, apud xxvm. 'I.] Tabularium Fossatense : AbThorn. Madox Formul. Anglic, pag. 139. bas convenit cum granchiario de una 1 TEGULARIUS, Johanni de Janua, domo ibidem facienda , quss habebit 8. Qui tegulas facit; Tieuller, in Glossis Taisias longitudinis , et 3. pignacula Lat. Gall. Sangerman. MSS. Glossae et solarium per totum , etc. Libertates Lat. Grsec. : Tegularius , Kspa(Jio7iot6? , villas Gagiacensis in Ducatu Burgundiae xepajjtsu;. Adde Grsec. Lat. Codex MS. ann. 1266. apud Perardum : Pro qualibet reddituum Episcopatus Autisiod. circa Teysa cujuslibet domus dictse villse, nos et ann. 1290: Item xx. mille tegularum, successgres nostri habere debemus 4. dequ.se. debet Tegularius quolibet anno. Oc- narios Viennenses censuales, solvendos currit apud Rymer. torn. 5. pag. 693. annuatim in festo S. Michaelis, ex ilia col. 2. D. Secousse torn. 3. Ordinat. Reg. parte videlicet in qua est ingressus principalis, et egressus. Idem ferme habetur Franc, pag. 78. etc. 1 TEGULATOR, Idem qui Tegularius, in Chartis libertatum villaa Baugiaci apud Lindwodum Provinc. pag. 196. ann. 1250. et Jasseronis ann. 1283. apud Guichenonuni in Hist. Sebusiana pag. Rymer. torn. 2. pag. 664. | TEGULATUS, Tegulis tectus. Charta63. 106. ex quibus constat, non nuperam ann. 3. Henrici VI. Angl. Reg. apud esse praestationem, quam nostri vocant Madox Formul. Anglic, pag. 145: Omnes le Toise des maisons. Vide Tensa. [Charta domos dicti manerii Tegulatas sustenta- Ludovici Regis Franc, ann. 1228. apud bunt et manutenebunt cum tegulis. Vide Fantonum Hist. Avenion. torn. 1. pag. Tarsicus. 140 : Donee ..... de muris Tolosanis diru1 TEGULITIUS, Factus e tegulis, in tum sit usque ad quingentas Taysias raveteri Inscriptione apud Gruterum pag. pinales. Statuta Montis-regalis pag. 275: Quilibet textor et textrix debeant habere 54. 1 TEGULUM, pro Tegula, non semel in Teisam ordinatam orditoriam, ad quam Reparationibus factis in Senescallia texitur pannus , ita magnam sicuti est Carcassonse ann. 1435. e MS. Cl. V. ilia consueta, duodecim palmorum. Le Lancelot. Vide Sorda. Roman d'Athis MS.: f TEGURIUM. Vide Tegorium. y n , Lui a le bon fer trenchant mis, TEGUS, 'HjACTOfjiov x°'P° » i Gloss. Gr. Et la lance une Tesee Lat. Infra, 'HpxotP°v» Tegus. [Glossae Lui a parmy le corps passee.J Isidori: Tegora, Tegus, coria vel posteNon una est Teisas longitudo variora jumentorum. Quis non videt cum Grasvio scribendum esse, Tergora, Ter- riis in locis. Parisiensis est sex pedum, gus, etc.] [®* Vide Varron. de L. L. lib. Lugdunensis vero est septem pedum cum dimidio, ut et Bellijocensis ; quare 4. cap. 22. ibique Gothofred.] 1 TEHINGUS, Decanus. Vide Tunginus. emendandum est quod ait Cangius in * TEIA, Idem videtur quod Tela. Stat. Peda 2. ex Charta Humberti D. Bellidatiar. Riper, cap. 12. fol. 5. v°: De quo- jpci ann. 1233. Teisa qua utuntur fabri libet pari armaturarum Teias pro faciendo lignarii et silvarum mensores quinque saccos ab oliva et pro piscando, pro in- pedum est cum dimidio, etc. TEITHI. Menstrua mulierum , vox troitu denarii duo. TE IGITUR, Prima pars Canonis, qui Wallica, in Legibus Hoe'li Boni cap. 13. in Missa legitur et dicitur post hymnum [Teithi Cambro-Britannis est Pretium, Angelicum. Auctor Micrologi cap. 23 : ex Johanne Davies et Boxhornio.J T 1. TELA, pro Telum, Jaculum, spicuCanon, juxta Romanam auctoritatem est iste: Te igitur clementissime Pater, etc. lum. Ordo ad Ecclesiam dedicandam [Et cap. 11 : Angelicus hymnus, id est ex Missali MS. annorum 900. apud MarSanctus, sanctus, sanctus.... Hunc autem ten. torn. 3. de Antiq. Eccl. Ritibus pag. hymnum et ipse Sacerdos cum aliis neces- 245 : Adversus omnem Telam et jaculam sario debet dicere, ne seipsum sua prece inimici. Hinc conflrmatur Baluzii convideatur privasse, qui et suas voces et alio- jectura in Notis ad Capitularia torn. 2. rum angelicis laudibus admitti deprecatus col. 1015. ubi ait, videri nostros telam est in Praefatione.] Capitular. Caroli M. dixisse pro telo, ex eo quod in omnibuslib. 6. cap. 173 : Te igitur non inchoent exemplaribus Legis Bajwar. ut et in Sacerdotes, nisi post Angelicum hymnum Editione Basileensi Telarum genus legafinitum. [Capitula Herardi Archiep. Tu- tur tit. 3. cap. 8. | 1. pro Telorum genus,, ron. cap. 16: Et ut Secreta Presbyteri ut edidere Tilius et Lindenbrdgius. non inchoent antequam Sanctus finiatur, * 2. TELA, Panni seu telae latitude, sed cum populo Sanctus cantent. Quod in Gall. Le, alias 'Toille. Invent, ann. 1476. aliquot ecclesiis hodie vix pbtinet. ] ex Tabul. Flamar.: Unum lectum... cum Vide Steph. Durandum de Ritibus Ec- duobus linteaminibus duarum Telarum. cles. lib. 2. cap. 33. num. 1. 2. [Amalarii Infra : Unum linteamen novum filii stoEclogas de offlcio Missaa,] et supra in parum duarum Telarum. Deux paires de Jurare super Te igitur. draps de trois toilles, in Testam. Isabel !a3 TEIGNUS, TEIN, etc. Vide in Thainus. Davaugour comit. Thoarcii ann. 1400. * TEILUL^, Arabice, Verrucas, quse ex Bibl. reg. etiam buruchss. Glossar. medic. MS. Si» TEL^-PES, ia-TOTious, in Gloss. Graee. mon. Jan. ex Cod. reg. 6959. Lat. Vide supra Pedestellss. | TEINTURARIUS, Tinctor, infector, \ TEL ARE, Longare, differre ; sed non Gallice Teinlurier, in Litteris Johannis est in usu : itide Protelare, distendere, Franc. Regis ann. 1359. apud D. Se- prolongare, differre. Ita Jo. de Janua cousse torn. 3. Ordinat. Reg. Franc, pag. Telare legitur in Gemma ; Protelare vero 369. in locis suo loco indicatis. Vide TelaTEISIA, THA.TSIA, etc. Pertica seu men- rium 1.

46

TEL

TEL

TEL

* TELARIS, E tela confectus, Gall. De toile. Stat. eccl. Tull. MSS. ann. 1497. fol. 30. r°: Magna crux portetur a matriculano presbitero cum velo impendente, in rocheto Telari strictis manicis, discalceato seu nudis pedibus. 1. TELARIUM. Ceremoniale Episc. lib. 1. cap. 2 : Eaque (pallia) sectis quadratisque lignis munita, quae Telaria vacant, ne rugosa aut sinuosa conspiciantur. Forte Velaria. S5P* Lignum esse videtur cui affiguntur telae, vel pallia seu aulsea altaris, Gall. Contretable. Telare dicitur in Ceremoniali Monastico Congregat. S. Mauri pag. 591: Si fieri pptest, Telari ligneo affigatur extente (pallium altaris :) sed ilia cautio adhibeatur in Telaris asserculo superiore, ut ejus angulus inferior cui pallium adhseret, omnino reddatur. T 2. TELARIUM, Instrumentum texendi, Johanni de Janua: Mestier, ou instrument d tixtre, in Glossis Lat. Gall. Sangerman. MSS. Statuta Vercell. lib. 4. fol. 85. v° : Item quod aliquis testor non debeat lixare telas, tnantilia vel toalias cum gladio, garreria seu re aliqua super Telario, etc. Eadem, ut videtur, notione Concilium Compostell. ann. 1031. cap. 5 : Interdicimus ut nullus Christianus auguria et incantationes facial, nee lunse proi>emina, nee animalia immunda, nee mulierculas ad Telaria suspendere. Hinc emendandam existimo aliam Synodum Compostell. ann. 1056. cap. 5: Iterum interdicimus omnes Christianas auguria et incantationes et lunse prosemina, nee ad animalia domanda, nee mulierculas ad telas alia suspendere, quia omnia cuncta idololatria est. U'bi Telaria legendum videtur ; tametsi telas non male legatur : tela quippe non tantum dicitur opus quod texitur, sed .etiam instrumentum ipsum, ut apud Virgil. Georg. 1. 285. et Ovid. Met. 6. 576. Superstitionis genus hie subindicatur. * Glossar. Provinc. Lat. ex Cod. reg. 7657 : Telayron, Prov. collum, insubulus. Telier, Prov. Telarium. Teillier, pro Textoris officina, in Lit. remiss, ann. 1418. ex Reg. 170. Chartoph. reg. ch. 233 : Le suppliant ouvrant et faisant son mestier de tisserant en son Teillier ou ouvrouer,
0f(*

1 TELARIUS, Qui facit aut vendit telam ; item et tela confectus: Toillier ou de toile, in Glossis Lat. Gall. Sangerman. MSS. Gillebertus Telarius, memoratur in vet. Charta apud Th. Madox Formul. Anglic, pag. 115. Nostri Toiliere vocant linteariam mercatricem. * Nostris Telier et Tellier, cujus artiflcium Telerie appellatur, in Lit. remiss, ann. 1409. ex Reg. 163. Chartoph. reg. ch. 378: Raoul le pareur ouvrier du mestier de Telerie en telles, de la parroisse deS. Germain de Talemende, en la vicomte de Vire, etc. Aliae ann. 1377. in Reg. 111. ch. 309 : Icellui Denaing fust alez boire en une taverne de cervoise en ladite ville de Valenchiennes avec un Tellier de toiles, pour a lui marchander de toiles tistre. Colin du Certain Teller de failles, in aliis Lit. ann. 1372. ex Reg. 103. ch. 233. Telerons, in Chartul. Latiniac. fol. 240. v°: Ly Telerons , die quo vendit, ob... Ly ferons, ob. TELARIUS CEBVUS, Domesticus, mansuefactus. Vide Extelarius. * TELATA, Sufflsio vel cataracta oculi, Gall. Taye, ut interpretantur docti Editores ad Mirac. B. Ant. Ripol. torn. 6. Aug. pag. 538. col. 2 : Jam erat (oculus) totus coopertus de tela, et magnam Tela-

tam habebat super eo, nee de eo jam plu- id est libellos, quos a supradictis hominiribus diebus non poterat videre. bus Vriheh et Osberto injuste perceperat, * TELATIUM, [Stamen textoris ; instr. cum magna pecunia Ecclesiss Christi in texendi. DIEF.] Dorobernia remisit. Concilium Celichy1 TELAX, pro Talax. Vide in hac voce. tense ann. 816. cap. 6 : Tamen serventur j TELEONUM, pro Teloneum. Vide libri primordiales cum aliis Telligrafis, Telon. ne in poster am aliquod scrupulum conTELEOPORPHYRUS, Totus ex purpura, tradictionis immittere conentur. * Felicius, ut videtur, Auctores noyi ex Gr. TsXetoTuopipupoc. Charta donationis Ecclesiae Cornutianae factae, edita a Tract, diplom. torn. 1. pag. 411. vocis Suaresio : Item mafortem e Teleoporphyro originem accersunt a Lat. Tellus et Gr. tramosericum opus maximum. ypoMpejv. Etquidem Th. Madox in Formul. *{ TELERIA, f. Officina ubi tela texitur. Anglic, pag. 11. Telligraphum, idem Constitutions Cluniac. MSS.: Nullus sonat quod Libellus de terra, in quo monachus infra bannos exemptionis no- terrae limites describuntur. [** Telligrastre comedat aut bibat, aut de die ac phus apud eund. Madox pag. 174. num. node jaceat... videlicet in grangia hele- 283. forte a -rlXo?, 8po«, Limes, finis, ut mosinarii, vacheria, Teleria. est in Gloss. Gr. Lat.] | TELES, pro Talis. Charta ann. 1143. 5 TELLO, TELLONEUS. Vide Telon. in Probat. novae Hist. Occitanae torn. 2. JTELLUMO, Deus telluris, apud S. col. 500: Ipse Comes debet dare LX. mil- Augustinum lib. 7. de Givitate Dei lia solidorum Melgorum ipsi Rogerio, et cap. 23. pro ipsis debet mittere temtores, et debet f TELLURUS, Idem qui Tellumo, Marhabere Telem Sicardum, ut juret ipsi Ro- tiano Capellae lib. 1. gerio castellum de Avinione et Castrum%. TELLUS, [Terra frugifera. DiEF.J novum, sicut olim factum fuit patri suo 1 TELLUSTRIS, Terreus, terrenus. Bernardo Atoni Vicecomiti. Martianus Capella lib. 7: Nonnulli Tel*TELHA, f. Imbrex, Gall. Echinee. lustres silvicolseque dim. Quidam legunt Charta ann. 1316. in Reg. 66. Chartoph. Terruristres. reg. ch. 502 : Quarto, parte unius Telhae * TELO, Locus ubi vectigal, quod Teporci sex denariis. Vide infra Tilia 2. loneum appellatur, exigitur, ipsummet * TELHONUS, ad Tiliam pertinens, fu- tributum. Bulla Alex. III. PP. ann. nis ex cortice tiliacea, quam Tille vo- 1177 : Apud Pruvinum, domus et eteemocant. Comput. ann. 1362. inter Probat. syna nobilis viri comitis Henrici, in Telotorn. 2. Hist. Nem. pag. 261. col. 1: nes telarum prope burgensem vicum. Solvit Francisco Dohati peyrerio, qui fecit Charta Petrr de Corbolio archiep. Sequoddam perforamen in primo archo por- non. ann. 1202 : Super Telones telarum, talis Prasdicatorum , pro affixiendo ibi- quae venduntur Pruvini in parvo allodio, dem quoddam croqum ferreum, causa etc. Vide mox Telon. ibidem inliganduni funem canapis TelTELOGIUM. S. Audoenus lib. 2. Vitae honse, pro juvamine del contrapes pontis S. Eligiicap. 57 : Tandem ingenio reperto levadis dicti portalis. Comput. eccl. Pa- aptaverunt ex fvistibus quoddam Teloris, ann. circ. 1381. ex Bibl. S. Germ. cium, ea scilicet ratione, ut si ad pr&cePrat.: Pro una ligatura de Teil pro stipa dentem se mittere tentaret, posterior eum pressorii, qualuor solidos. Ubi fasciculus retrosum attraheret, etc. Mox Tolocium corticis tiliaceae intelligi videtur. scribitur. Sed videtur legendum Telo* Telleman, Ludi genus aputi nostra- nion. Ugutio: Telon Grasce dicitur Iontes. Lit. remiss, ann. 1481. in Reg. 206. gum, unde telo, onis. Telonem hortolani Chartoph. reg. ch. 747: Apres qu'ilz vocant lignum, quo hauriuntur aquae, orent souppe se mirent a jouer au Telle- Hispani Ciconiam dicunt. Ita etiam Paman. pias. [Isid. lib. ult. Orig. cap. 15. habet: TELIA, Modus agri, aut vinese. Tabu- Telonem hortulani vocant lignum longum, larium Prioratus de Paredo in Ducatu quo hauriunt aquas; et dictus Telon a Burgundiae fol. 9 : Dedit Deo et huic loco longitudine ; TYJ^U (TrjXe) enim Grasce dicicampum unum, quern appellant unam tur quicquid longum est. Ubi Vossius lib. Teliam in villa Deprise al Moncel, etc. 3. de Vitiis serm. cap. 53. legit Tolonem Fol. 13 : Quidam homo nomine G-alannus et Tolo ex optimae notas Codice MS.] dedit Deo et huic loco in villa Volauro Vide supra Ciconia et Tollenum. unam Teliam medium, quse est subtus TELON, TELONEUM, TOLL, TOLNETUM, Capella S. Sulpitii. Fol. 25 : Item terrae etc. Tributum de mercibus marinis circa portionem... quam dicunt Teliam. Item littus acceptum, Ugutioni. Glossae vett.: aliam Teliam in medias combas, semita Teloneum, quasi omnium littorum fiscalis per medium eunte. Fol. 53 : In eadem conductio. Ita emendandum [pro Telovilla duas Telias de terra, quae sitas sunt nem quasi omnium littorum,] apud Isid. juxta 2. vias, etc. Charta Prioratus Bel- in Gloss, ex Gr. -csXo?, et -rcXciviov. Hesylaevallis in Comitatu Vaudanimontis chius : TIXo;, tb xaTa6aXX6[xevov TOI? treXwann. 1566: Item une Theille de prey au vaic. Glossae vett.: Portorium, TsXwvetov. ban dudit Gelaucourt. Passim ibi. Portitor, TeXtivrj;. Nicephorus Xanthopu[f* Vide Rectitud. singul. person, ed. lus in Synaxario pominicae publicani: Leo pag. 57. et supra Celga.] TsX(ovr)c SE ioriv 6 TOC tlXyj aub TWV apx^VTwv TILIA scribitur in Tabulario S. Cyrici Xa[i6ava)v, xa\ 8'.' axpav aSixiav wvoiSfisvo?, Nivernensis ch. 17: In alio vero loco xa\ uapaxspSaivwv evTeOfhv. concedimus illis quinque Tilias de vinea. TELONEUM, TELONIUM, vox passim 1 TELLENEUS. Vide in Telon. obvia. «:=TELLEUS, Terreus, terrester. Vir* THELONEUM DE TERRA, vel de Phigil. Grammat. pag. 97 : Sapientia bifpr- mis, in Charta Phil, comit. Fland. ann. mis est, aerea Telleaque, hoc est humilis 1163. pro incolis Novi-oppidi, nunc Noviet sublimis. Occurrit alibi apud eundem. portus, ex Ohartul. 1. Fland. in Cam. TELLIGRAPHA dicuntur, quae aliis Comput. Insul. ch. 325: Concessi eliam Documenta, seu instrumenta chartarum, oppidanis meis de Novo oppido, quod quiAnglis Evidentise, quod rem evidentem cumque ibi manserit ab omni Theloneo, reddant. Ex Saxonico forte t e l l a n , di- nisi sit de terra vel de plumis, liber erit. cere, loqui, narrare. Concilium Cloves- Thounier, inter Redit. comitat. Namurc. hoviense ann. 800: Tandem Cenulfus ann. 1289. ex Reg. ejusd. Cam. sign. Le Rex sera ductus poenitentia, Telligrapha, papier aux aysselles fol. 73. r°: Encor i a

TEL

TEL

47

li cuens le Thounier de le merchenerie, tamen lectio sana est. Charta ann. 1242. parte cum sigillo comprimat, ab altera ki vat par an vj. lib. et x. sols Encor e Tabulario S. Nicasii Rem.: Quos xx. parte Theolonarius figuram Comitis sui i a li cuens le Thounier de le noueve sco- solidos dicte capelle annuatim in perpe- concludat. In Glossis Graec. Lat. lego TEtuum in Theunuario fori contuli perci- XtSvtov, vectigal, telonatum, mancipatum. herie. Ita cod. MS. [Rursum memorantur The| TELONEATUS. Concilium Sancto- piendos. | TOLENEUM , in Charta Berengariilonarii in Literis Sigismundi Regis nense ann. 1095. apud Marten, torn. 4. Regis ann. 950. apud Ughell. torn. 2. Rom. apud Marten, torn. 8. Ampl. ColAnecd. col. 123 : Si mercatores transierint per istam terram, et non reddiderint Ital. Sacrae col. 104. edit. 1717. lect, col. 12. Thelonearii, in Privilegio T TOLONEUM , in Chronico Farfensi Leduini Abb. S. Vedasti Atrebat. ann. pedagium et.Teloneatum, etc. \ TELEONUM, in Bulla Frederici Imp. apud Murator. torn. 2. part. 2. col. 441. 1036. e Chartulario V. ejusd. Monasterii ann. 1157. in Instrum. Gall. Christ, Tplomeum vini, apud Rolandinum Pata- pag. 243.] 0 vinum lib. 7. cap. 2. torn. 8. ejusd. Munovae edit. torn. 4. col. 17. TOLONEARIUS , Thelonei exactor. 1 TALLONARIUM. Charta Lotharii Imp. rator. col. 272. ubi Codices Estens. et Pact, inter Odon. episc. Paris, et Joan, torn. 5. SS. Junii pag. 485: Cum ritrati- Ambros. habent Toloneum. abb. S. Genov. ann. 1202. inter Instr. bus, Tallonariis, quatisoniis, etc. In Con** TELONICUM TRANSITUS. Chart. Ca- torn. 7. Gall. Christ, col. 227 : Extra sefirmatione ejusd. Chartae legitur ibidem: rol. IV. Imperat. ann. 1356. apud Hal- pta canonicorum sex servitores, scilicet Cum riparibus, portubus, ripis, Telo- taus. Glossar. German, col. 246. voce tres escuerii abbatis, unus serviens capiDurchzoll: Sicut habere et possidere cerii, unus clauserius vinearum, unus Toneis, guarlisinis, etc. VTAULAGIUM, Gall. Tonlieu. Literae noscuntur (jus) Thelonici transitus, quod lonearius. Vita J. C. MS : Philippi Pulchri Franc. Reg. ann. 1291. vulgariter Durchczoll dicitur. Chil Mahieus estoit Tonloiers. TELONEUM, Locus, in quo telonearius torn. 4. Ordinat. pag. 23: Quilibet mercator extraneus habens trossellum vel suas ex.teloneis coactas pecunias asserT THEOLONIATOR, in Charta ann. 1565. plures troussellos in dictis nundinis, pro vat. Liber de Miraculis et transitu S. apud Steyer. in Comrnentariis pro Hisinlroitu et exitu et Taulagio et pro leuda Nicolai Myrens.: Erat autem ipse telo- toria Alberti II. Ducis Austriae col. 426. del quatuor denarios Tolosanos. [* Vide nearius. Quadam autem die posuit ipsam TOLONEARIUS, DignitasPalatina apud hanc vocem suo loco.] Atque ita legen- iconam ante Teloneum suum, ubi erant Reges nostros, qui regni omnibus portiomnia, qusecutnque habebat, durum et toribus praeerat, et ab ipsis Portoria redum esse omnino videtur pro T TANLAGIUM, in Statutis Edwardi I. argentum, vel vestes, etc. Occurrit ibi cipiebat. Hincmarus Remensis Opusc. Regis Anghae apud Rymer. torn. 2. pag. non semel. Papias: Teloneum, dicitur 35 : Non solum eorum querela, quorum 262: Quilibet mercator extraneus, qui ubi merces navium, et nautarum emolu- causa usque ad alium tractatum diffihabeat trossellos multos et trocellum in menta redduntur: ibi enim vectigalis nienda remansit ; verum et quse, ut dixi, dictis nundinis, dabit nobis pro intragio exactor sedet, pretium rebus impositurus, in Domini Regis prsesentia electorum juet exitu et Tanlagio et pro leuda 4. dena- et voce a mercatoribus flagitans. [* Ea- dicum sententia diffinita fuerunt, sine rios. dem leguntur in Glossis Biblicis MSS. Metropolitani conscientia, sineque CanoJTELLENEUS, in Charta ann. 692. apud anonymi ex Bibliotheca regia.] [** Ex nico et Episcopali judicio, per judices Felibianum Hist. San-Dionys. pag. xn. Isidori Originibus lib. 15. cap. 2. sect. seculares Helmigarium scilicet Mercati Palatii Tolonearium, et Flotharium ac 1 TELONEUS, in Capitulari ann.» 779. 45.] cap. 18. apud Miraeum torn. 1. pag. 241. TELONARIUS, TELONEARIUS, Portitor, Ursionem villarum Regiarum Majores et alibi. TEXjiv/)?. W. Brito : Telonearius dicitur, refricarentur contra Canones, etc. CelloTHELONEUS cum aspiratione post T. qui exigit tributum. Glossarium Lat. tius in Concilio Dusiensi habet TeloneaCapitula ad Leg. Salicam cap. 1. | 18 :Gall.: Telonarius, Changeur, ou quirecoit rium. Vide Alcuinum Epist. 74. Theloneus aut census non exigatur a truage. [Aliud Sangerman. MS.: TelonaTOLL, vel TOLN, TOLONIUM, Anglis quolibet, etc. Speculum Saxonicum lib. rius, Changeur, vel qui exigit tributum.] Toloneum, ab eodem fonte, quo Telo2. art. 27. 11 : Valvarum, pontium, sive Lex 3. Cod. Theod. de Indulg. debit. neum ; nostris Tonlieu. Proprie vero Fleaquarum Thelonium. § 2. Theloneum fo- (11, 28.): Conductores diversorum por- tae lib. 1. cap. 47. § 8. est acquietantia tuum et vectigalium, publicani etiam ac telonii ubique in Regno. Cowello, regale rense, quod ex foro exsolvitur. 1 THELONEAGIUM , in Charta ann. Telonarii, etc. Concilium Matiscon. I. privilegium, quo qui fruitur, itnmunis est 1233. cujus locus exstat in Timonagium cap. 13 : Ne Judsei Christianis populis a gabellis. Willelm. Thorn. : Hoe est judices deputentur, aut Telonarii esse quod vos et homines vestri de toto homapost Temonaticum. Passim etiam THOLONEUM , in Capitul. Caroli M. permittantur. Adrevaldus lib. 1. de Mi- gio et servitio vestro sitis quieti in omnilib. 2. cap. 19. lib. 3. cap. 12. 54. lib. 4. rac. S. Benedicti cap. 19 : Ad urbem per- bus mercatis de Tolneto de rebus emptis cap. 81. fet alibi non semel.] Unde no- venit Aurelianum, ibique a Telonariis et venditis. Leges Edwardi Confess, cap. civitatis detenta, (nave) rector navis, 24. [** 22.] : Thai, quod nos dicimus Tolostrum Tonlieu. TOLLONIUM, pro Telonium, in Monast. vecligalis gratia, qusestioni .subjicitur. nium, est scilicet quod habeat libertatem Anglic, torn. 2. pag. 190 : Ut nee Tollo- Matth. Paris ann. 1247: Fratres Minores vendendi et emendi in terra sua. Atque et Prosdicatores, quos, ut credimus, invi- hac notione usurpatur in Monastico nium, nee stallagium reddant. TELON. Simeon Dunelmensis ann. tos jam suos fecit dominus Papa, non Anglicano torn. 1. pag. 15. 16.156. torn. 884: Marinus Papa scholam Saxonum in sine Ordinis eorum laesione et scandalo, 2. pag. 190. 191. 300. apud Bractonum Roma morantium ab omni tributo et Telonearios et bedellos. Occurrit praaterea pag. 424. [Thomam Madox Formul. Anin Lege Wisigoth. lib. 11. tit. 3. § 2. in glic, pag. 47. etc. Chartularium BeeTelone liberavit. Vide eumd. ann. 1031. THELON. Papias : Thelon, Grace et La- Legibus Ladislai Regis Hungar. lib. 2. cense : Toll, estre quitte de turnus : c'est tine vectigal interpretatur. Florentius cap. 7. [in Epistola Zosimi PP. in Temo costume demarche.] [** Vide Graff. TheWigorn. ann. 1041 : Ut Scholam Anglo- 2. laudata, in Charta Chlodovei torn. 1. saur. Ling. Franc, torn. 5. col. 659. voce rum ab omni tributo et Thelone liberaret Maceriar. Insulse Barbarae pag. 35. in Zol.] impetravit. Capitulari de Villis Caroli M. cap. 10. 1 TOOL, TOOLLUM. Charta ann. 1165. TELLO, TELLONEUS, apud Chrodegan- etc. Statuta pro vendentibus pisces ma- apud Stephanotium torn. 5. Fragm. rinos ann. 1320. art. 4. apud de Lauriere MSS : Item prsedictae Rochae dedit Willelgum in Regula Canonicorum Metentorn. 2. Ordinat. Reg. pag. 579 : Li Ton- mus Marchio quidquid juris habebat in sium cap. 29. T TELONARIUM. Diploma Caroli M. in loiers des halles de Paris ne peult, ne Tool prssnominato Abbati cum hospitali, Instrum. novae Gall. Chr. torn. 2. col. doibt rien louer hors des couvertures des eo tamen tenore, quod quidquid modo est 179 : Ita ut nullus ecclesiasticus ga- halles au poisson.~] Magnum Tabularium ibi, vel aliquo tempore, per Marchionem dium, nee Telonarium, nee aliquam ju- Corbeiense : Item tous les Tonlius des vel per alias ibi injuria Toolli acquisitum stitiam per vim exsolveret. Adde Chroni- denrees c'on vent et acate a Corbie est fuerit, hospitalis esse debeat, sive Parthecon Danduli apud Murator. torn. 2. siens, fa I'AbbeJ car il est Tonloiers de nonis B. M. de Roia in Monte-ferrato. col. 190. ledite ville. Ubi Telonarius dicitur is, ad THOLNEUM , Eadem notione torn. 1. 1 THEOLONEUM, in Chartulario S. quem teloneum ipsum pertinet, [Toulaier Monast. Anglic, pag. 767. [Locus exstat vero Telonei exactor, dicitur in Regesto in Rlodwita.] Vincentii Cenomanensis fol. 19. 1 THEOLONIA, fern, gener. in Literis laudato v. Oiancia, ut et Toule, ipsum | TOLNEUM, apud Madox Form. Angl. Edwardi I. apud Rymer. torn. 2. pag. Teloneum.] pag. 116. 293. THELONITARIUS, vel Thelonarius, etc. | TONLEIUM, in Charta Communiae 1 THEOLONIUM, apud eumd. Rymer. in Legibus Colomani Regis Hungariae Compendii ann. 1186. apud Baluz. torn. torn. 2. pag. 918. torn. 8. pag. 2. torn. 11. lib. 1. extremo : Egressuri de Hungaria 7. Miscell. pag. 315. in alia Lorriaci ann. pag. 732. et in Actis SS. Aprilis torn. 2. Thelonariis tarn Regis quam Comitis, qui 1187. apud Thomasser. in Biturig. pag. pag. 705. col. 2. exitus tenent, sigillum quaerant pro The- 394. alia ann. 1199. Ibid. pag. 416. alia THEUNUARIUM, Eadem notione, si lonitariis, quod Thelonitarius Regis ab una ann. 1196. torn. 4. Ordinat. Reg. Franc.

48

TEL

TEM
ex quibus saluti hominum noceri possit accipiuntur. Vide Legem Bajwar. tit. 3, cap. 8. § 1. Caius in leg. Calvitur, D. de Verbor. signilic. (fr. 233. § 2.) : Telum vulgo quidem appellatur, quod ab arcu mittitur; sed unum omnesigni/icatur quod manu mittilur. TELUM, Dolor lateris, in Gloss. Saxon. ^Elfrici, sticwerc, stic-adl. Papias[ex Isidoro lib. 4. Orig. cap. 6.] : Telum, lateris dolor, a medicis dictum, quod dolore corpus transverberet veluti gladius. Serenus Sammonicus de Medicina cap. 21 :

TEM

* TEMITA. Steph. de Infestura MS. de Bello inter Sixtum IV. PP. et reg. Ferdinand, ann. 1482 : Bona Ecclesiss fuerunt divisa inter prsenominatos cardinales, de quibus hie non habetur memoria, et abstulerunt unam Temitam Sancti Spiritus, et dederunt earn. * TEMNICULARE, Dicitur de eo qui temulentus est. Temniculas, nutrix, in Como3d. sine nomine act. 3. sc. 2. ex Cod. reg. 8163. Vide Temetura. | l.TEMO,Italis, Navis gubernaculum, Gall. Timon. Annales Genuens. ann. 1195. apud Murator. torn. 6. col. 373 : Descenderunt in barchis et Temones dimiEst et vis inorbi, quod telum commeiboratur, serunt in mari. Et ad ann. 1207. col. Cum subito dolor insanus fuerit incitus ictu. 395 : Projectis antennis Temonibusque fractis vix evaserunt. Rursum occurrit Vide ibi Gabriel. Humelberg. et vocem Ficta. in Vita S. Raynerii, torn. 3. Junii pag. | TELUM AMIGITLE, Gallice Trait d'a-465. Hinc T TEMONABII, Qui attendunt ad temomitie, vel d'ami, Amice factum, si vera lectio est. Diploma Henrici Ducis Sle- nes, et dirigunt navem rectam, per quam sise ann. 1337. apud Ludewig. torn. viam debentf in Glossis Francisci Bar6. Reliq. MSS. pag. 8 : Cum magnificus berini in suum Poema inscriptum Doprinceps dominus Joannes Boemiae Rex ac cumenti d'Amore edit. Ubaldini. Lucemburgensis Comes.... civitatem suam | THEMONARIA , Gubernaculum, vel Glogoviam motus Telo sincerae amici- gubernaculi manubrium. Statuta Mastise pro vilse nostrse temporibus donaverit, si!, lib. 4. cap. 15 : Si forte contingeret, Cil qni sires est de la foire, etc. Sed yidetur legendum esse zelo sin- quod arbor navis.... vel themo, vel TheDoit par tout prendre son Tonlin ; cerss amicitise. monaria, vel antennae, vel aliud simile Et qui ne put a un moulin, etc. TELWORG, Opera, inquit Somnerus, rumpetur, etc. T TONLERIUM, in Litteris Philippi I. ad certum numerum fructuariis impoT THIMONUS, Simili notione. Eadem Franc. Reg. ann. 1106. torn. 4. Ordinat. sita, dominorum terram scilicet semi- Statuta lib. 6. cap. 33 : Dominus vel papag. 342. nandi, et similia q. tale works, a tale, tronus ligni vel barchae duorum Thimono| TONLONEUM , in Litteris Ludovicinumerus, et work, opus. Will. Thorn, rum vel caupoli, etc. Dominus vel patroJun. ann. 1138. apud D. Brussel torn. 1. ann. 1364 : Et debet quselibet swollinga nus barchae minoris duorum Thimonode Feudorum usu pag. 507. arare 6. acras de Telworc, et 2. acras de rum,»etc. TOLNETUM, Idem quod Teloneum. Le- swodleybon, et prsedictas 6. acras semi1 TYMONUS. Barchia de pallela aut de xicon Cambro-Britannicum : Toll, telo- nare, etc. Tymono bayonesto, in Schedis D. Le nium exigere. Vox vero Tolnetum occurT TEMELIGI, TEMELLINI. Vide Thy- Fournier ann. 1368. rit non semel in Ghartis Anglicis torn. mele. 2. TEMO, TEMONARII, voces, quse non 1. Monastici Anglicani pag. 156.321.322. TEMERA, pro Temeraria, in Libro ma- semel occurrunt in Cod. Theodosiano. 324. torn. 2. pag. 55. 190. 191. 349. etc. in nuali Dodanse cap. 1. Vide Agoniza- Sunt autem Temonarii, quibus aurum Fleta lib. 1. cap. 38. 17. etc. [apud Ry- torium. tironum, id est adaeratio et pretium tiromerum torn. 12. pag. 704. torn. 15. pag. * TEMERARE DONATIONEM , Violare, num solvebatur : qui pretium, pecu661. etc.] infringere. Chartul. Celsinian. ch. 883 : niamque vice tironum exigebant.quippe TOLETUM-, Eadem, ni fallor, notione, Si quis Temerare hanc donationem pras- ad praebitionem tironum provinciates pro Tolnetum, in Gharta Ottonis III. Im- sumpserit, iram Dei omnipotentis in- tenebantur. Temonariorum porro munus perat. ann. 985. apud Maximilianum currat. inter vilia munera vulgo reponitur,quod Henricum in Apologia pro Archiep. Go* Nostris Temer, ut et Provincialibus, Temonaria functip, Temonis onus, NeIon, pag. 2 : Tarn in fronts quam Toletis. a Lat. Timere, pro Craindre. Glossar. cessitasjlnjuria, dicitur in eodem Codice, Quae verba pluries ibi occurrunt. Provinc. Lat. ex Cod. reg. 7657 : Temer, locis a Jacobo Gothofredo indicatis, ad 1 TEONNIUM, Idem quod Teloneum, in Prov.timere, formidare. Lit. remiss, ann. leg. 7. de Tironibus (7,13.) qui de vocis Fragmento de Rebus Ludovici VII. Fr. 1456. in Reg. 187. Chartoph. reg.ch. 198: etymo conjecturam suam prefert. Passip Regis apud Duchesnium torn. 4. pag. Jehan Bourdin dist aux autres bergiers : S. Maximiliani : Idem dixit: Fabius Vi. 437. Tomneu et Tonneu, in Declaratione Me Temez vous point ? qui esloit a enten- ctor Temonarius est constitutes cum VaGallica ann. 1383. apud D. Brussel torn. dre selon le langaige du pays (Bourbon- leriano Quintiano Praeposito Caesareensi, cum bono Timone Maximiliano filio Victo2. de Feudor. usu pag. 757. nois) s'ilz le craignoient point. 1 THELONEAGIUM , portagium , rota*TEMERARITAS,Foiie. Temeritas, idem. ria. [Zosimus PP. in Epistola ad Episcogium, minagium, in Bulla Innocentiill. Glossar. Lat. Gall, ex Cod. reg. 7692. pos provincias Byzacenae ann. 418. ubi Papae, e Tabulario S. Nicasii Remensis. Aliud ex Cod. 521 : Temerarius, Afole de Episcopo, quern hujuscemodi vecti1 THELONEARIUM, Eadem significa- Gallice. galium redemtorem fuisse probabilissitione, in Charta ann. 1087. inter Ins* TEMERATIVE, Temere. Bulla Joan. mum est : Adde quod telonariorum sive trum. Gall. Chr. novse edit. torn. 5. VIII. PP. ex Tabul. S. Gauger. Came- Temonariorum etiam nomen inseritur, et rac. : Denique censemus ut nullus regum judicium in Episcopum ab hac congregacol. 325. | TUNLEIUM. Charta ann. 1083. apuddeinceps, abbatum vel aliorum utriusque tione (laicorum) collegitur. Sedent publiLobinell. torn. 2. Hist. Britan. col. 173 : ordinis vir potestative seu Temerative in cani homines et auditur Episcopus, et Dedi etiam eis pedagium et Tunleium de prsefato monasterio mansiones dare aut talibus quid fas non est facientibus vobis omnibus, quae vendiderint vel emerint ho- accipere praesumat. auditur. Forte leg. et a talibus, quod fas mines illorum stationarii in mansura sua * TEMERATUM, Panis ampli frustum, non est, patientibus vobis auditur. Ita edide Chameriaco. Ibid. col. 174 : Reddide- Gall. Chanteau. Glossar. Lat. Gall, ex tio Constantii ; in aliis Demonariorum runt.... dimidium pedagium et dimidium Cod. reg. 521: Temeratum, ti, Chantel de habetur pro Temonariorum.] Tunleium de hominibus suis manentibus pain, Gallice. T TEMOLUS, Piscis genus, Italis Tein mansura sua et in pago suo de ChaT TEMERIDITAS, pro Temeritas, vitiosa molo. Petrus Azarius de Bello Canepimeriaco. Alium locum vide in Tin- temporum scribendiet loquendi ratione, ciano apud Murator. torn. 16. col. 427: nulus. in Privileglo Agiradi Episc. Carnot. ann. Pisces habent excellentissimos, et in maI TELONUM, Idem forte quod Telo- 696. apud Felibianum Hist. San-Dionys. gna copia, et praecipue trutas, et Tem^los in quanlitate valde grossos. neum. Vide locum supra in Burjuratus. pag. xvn. | TEMONARII. Vide in Temo 1. et 2. TELUM pro eo omni, quod hominum TEMETURA, Ebrietas, [1,1675, in Glossis saluti nocere potest. Capitularia Garoli Graeco-Latinis MSS. ubi edita3 TremenTEMONATICUM. Vide Themonaticum. \. TEMPE, Montium angustiae, ClusuM. lib. 7. cap. 262. [« 343.] : Hi, qui sedes tura perperam habent, ex t'emetum. w TEMETOLENTUS, Temulentus, apud rae, uti docuimus ad Alexiadem pag. aliquas villasque expoliaverint, effregerint, expugnaverint, si quidem id turba Luidpr. lib. 1. cap. 41 : Temetolenti post 328. Basilius de Exercitat. Grammat. cum telis coacta fecerint, capite punian- nonnulla inutilia tragodimata , id est Moschopulus lib. TOP\ ax£5wv : Tl(jnto?, tur. TeloKum autem appellations, omnia, cantiones, somno sese dedere, stertere. TO TOO 6pou; xotXtojia. Diploma Premilh pag. 63. ubi Touleyum, legitur ; in alia ann. 1235. e Chartulario B. Magdal. Castridun. et alibi passim. * TONLEUM, in Libert. Mailliaci ann. 1229. torn. 5. Ordinat. reg. Franc, pag. 717. art. 26 : Quicunque in foro Mailliaci sive in feria emerit aliquid vel vendiderit, et per obliincionem Tonleum suum retinuerit, etc. Tonneur, eadem acceptione, vel pro Tonlei exactor, in Pacto ann. 1314. inter Guill. de Domnopetra dom. S. Desid. et monach. de Spinosa valle, ex Reg. 59. Chartoph. reg. ch. 579: Sus nostre Tonneur de saint Disier xxxix. livres de Tournois petiz, monnoie coursable. ITONLAIUM, in Gharta ann. 1258. apud Thomasserium in Consuetudinib. Bituric. pag. 156. 1 TONLTUM , in Diplomate Ludovici Reg. Franc, ann. 1159. ex Archive Floriacensi Tonliu vernacule in Tabulario Calensi pag. 171. Tonnelieu, in Litteris Caroli V. Reg. Franc, ann. 1370. torn. 5. Ordinat. pag. 333. Tonlin ejusdem soni gratia usurpat le Roman de la Rose MS :

TEM

TEM
in Chartul. 1. Fland. ex Cam. Comput. Insul. ch. 263: Nous leur devons respondre de kemun feu, de kemun fluct, de kemun Tempiest, et de kemune wiere. Contretempesle, in Lit. ann. 1360. apud Marten, torn. 1. Ampl. Collect, col. 1473 : Lesquelx mareschal et sire de Poyane furent destourbez sur leur passage de la mer par Contretempeste de vent. Tempeste vero, pro Temps, saison, a Lat. Tempestas, legitur in Chron. S. Dion. torn. 7. Collect. Histor. Franc, pag. 132 : En cele Tempeste vindrent li Norm ant la seconde fois jusques a Paris, etc. Tempoire, Eodem sensu, in iisd. Chron. ibid. torn. 3. pag. 157 : En ce Tempoire regnoit li empereres Theodosies. * TEMPESTARE , Vexare , molestare, molestar, Prov. Glossar. Provinc. Lat. ex Cod. reg. 7657. Tempestare Italis, et nostris , Estre tempeste , Tempestate, grandine et imbre vastari. Charta ann. 1334. in Reg. 70. Chartoph. reg. ch. 280: Pour cause de quatre de leur souffisans maisons, qui ont este toutes Tempeste'es en blez et en tous grainz. Lit. remiss. ann. 1482. in Reg. 208. ch. 201 : Les habitans de la parroisse de Bousse furent tellement battuz et Tempestez de ouraige de temps, etc. Hinc Tempeste dicitur is, qui animo perturbatus, sui compos non est, in aliis Lit. ann. 1375. ex Reg. 107. ch. 34 : Icellui Jehan fust tellement esmeuz, eschauffez et Tempestez, etc. Italis, Tempestoso, eodem significatu. TEMPESTARII, TEMPESTUARII, in Capitulari Aquisgran. ann. 789. cap. 93. in Capitul. 1. incerti anni. cap. 40. lib. 1. Capitul. cap. 62. et apud Cathwolphum in Epistola ad Carolum. Qui tempestates et alia maleftcia faciunt, in Capitul. 2. ann. 805. cap. 25. qui vecpoSteixToct, in Synodo Trullana can. 61. Emissores ternpestatum in Poenitentiali Theodori cap. 33. apud Spelm. torn. 1. Cone. Angl. seu immissores, ut habet Cumeanus Abbas lib. de Mensura Po3nitentiarum cap. 7. Tempestatum immissores, qui quibusdam incantationibus grandines in vineas messesque mittere perhibentur, in Lege Wisig. lib. 6. tit. 1. | 3. Capitularia Ludovici II. Addit. 2. cap. 18. de Malen'cis : Ferunt, suis maleficiis aera posse conturbare, et grandines immittere. Anianusad leg. 3. Cod. Th. de Malefic. (9, 16.) : Malefici, vel incantatores , vel immissores tempestatum, vel qui per invocationem dasmonum mentes hpminum turbant,omni genere posnss puniantur. Seneca lib. 4. Natur. Qua3St. : Rudis adhuc antiquitas credebat et attrahi imbres cantibus, et repelli. Ventis magos imperare, tempestates sedare, grandines et imbres ciere, testantur passim Poe'tae. Tibull. lib. 1 :
Quum libet, h;cc tristi depellit nubila caelo, Quum libet, aeslivo convocat orbe nives.

Marchionis Moraviae aim. 1235. apud Adde Glossas Greec. Lat.] Vide DistemWaddingum : Cum omnibus appenditiis, perare, et Temperaculum. pratis, pascuis, sylvis, agris, aquis, Tempe, * Alias Temprer, pro Macerare. Beset omnibus hujusmodi pertinentiis. Ubi tiar. MS. ubi de Magnete : Tempe sumitur pro pascuis in montium Mais clril qui depechier la veulent, convallibus. Vide Alpes. 0 maus de fer brisier la seulent, * 2. TEMPE, Pubes. Formul. MSS. ex Quant en sane de bouc est Tempr£e, En it«l guisse est esgrunee. Cod. reg. 7657. fol. 40. v° : Ex quibus ictibus dictus tails percussus, vulneratus * Hinc, ut videtur, Trempoir, qua voce exlitit qualuor ictibus, uno videlicet super intelligo Disculum, in quo cqndimenta Tempe seu pinchiliclhium prope inguinem reponuntur ad intingendos cibos, Gall. de stoco,' etc. Neque alia notione acci- Tremper. Froissart. pienda videtur vox Gallica Temple, in 11 y avoit quatre pots in vol. 4. cap. 2 : d'or, six Trempoirs Lit. remiss, ann. 1395. ex Reg. 148. d'or et six plats d'or. Chartoph. reg. ch.319:Le suppliant prist 2. TEMPERARE, Scalpere. Temperat, yX<5un petit coustel et en feri ledit Moricet sur la Temple du ventre un cop tant seule- qpst xaXaaov. in Gloss. Lat. Gr. [et Gra3C. Lat 1 ment, dont six jours apres mart s'en en3. TEMPERARE, Mature ire, suy. Temple vero, dicitur de Morbo por- pienter disponere.] In Statutis [rem saLeprosacino, in Stat. ann. 1424. ex Reg. 173. ch. rise S. Juliani in Anglia, in Additam. ad 118 : Item on ne pourra en la ville d'E- Matth. Paris pag. 168. habetur caput, vreux vendre chars de pore Temple, ne de Horis Temperandis. Mox sequitur : oint ne pore qui soit nourri de pousson Mane campana pulsata ad horas Canonid'uilliers. cas audiendas omnes surgo.nl, etc. Mox : * TEMPELLUM, diminut. a Templum, Illud mane sic Temperatur, ut nulli sit sedicula sacra. Georg. Cruger. torn. 2. onerosum ; sed ad aisiamentum omnium Aug. pag. 523. cql. 2 : Circa Giczinium infirmorum, ut nullus possit se excusare, ultra magnam piscinam Tempellum deso- nisi graviori infirmitate fuerit detentus. latum verterunt in ovile hseretici. lib. 1. 1 TEMPERACULUM, Temperamentum. Nescio an alia notione usurpet 43 : Et Sacrament. Eccl. Potus copiam ad sitis Temperacula mini- sic Temperent, ut Romany cap. numero in Trinitatis strari, in Actis sancti Procopii, torn. 2. Litanise ftant. Vide Horologium et TemJulii pag. 141. perius. t TEMPERAGULA FERRI, apud Apul. in TEMPERIUS , pro Temporius, Floridis, Gallis nostris Trempesj quibus ppnitur Serius. Gloss. Gr. Lat.: cui opTemponempe mixturis ferrum induratur. Vide rius , evwpiTcpov. Tempona, upio-xatpos. Temperare 1. Ruricius Epist. 23. torn. 5. Antiq. Lect. | TEMPERAMENTUM, Temperatio, Gall. Moneo ut Melange. Andr. Floriac. in Vita MS. Canisii:feria, Brivse,crastino, quod erit quarto, Temperius tamen, S. Gauzlini Bituric. Archiepisc. lib. 1 : tnihi jejunus occurras. Flodoardus lib. 1. Indeque ccementum imperat confici, unde Hist. Rem. cap. 7: Ad cujus celebritatis paries totius templi cum Temperamento vigilias fratres Temperius exurgentes. concrevit. Utuntur S. Benedictus in Regula cap. * TEMPERAMENTUM MENSURARUM , 11. 48. Magister in Regula cap. 36. et 50. Illarum adaequatio. Charta Guill. episc. Guillelmus in Vita S. Bernardi lib. 1. Cenoman. ex Tabul. Major. Monast. : cap. 5. Historia Translat. S. Sebastiani Ita quod ipsi nee vicarii eorum aliquid n.70. Rupertus de Divin. Offic. lib. 10. haberent, ..... nee sanguinem, nee raptum cap. 26. Glaber Rodulphus lib. 5. cap. 1. mulieris, nee Temperamentum mensura- Liber usuum Cisterciensis Ord. cap. 68. rum, nee aliud aliquid juris. etc. Apud quos interdum Temporius 1 TEMPERANTES, Qui cselibem vitam reperitur : qua usus voce Ovidius 14. affectabant, Graecis 'EyxpaTe^evot, ut Metamorph.: adnotat Gothqfredus ad legem 20. tit. 2.' Modo surgit eoo lib. 16. Godicis Theod. lidem sunt qui Temporius caelo, modo serius incidit undis. supra Continentes. Columella lib. 9. cap. 4 : Ante crepuscuTEMPERANTI^E LIBELLUS, Idem, qui lum gallinss cibi spe Temporius ad officiLibellus pcenitentiae, de quo in yqce Li* nam redeant. Ordo Romanus : Colligite bellus. Epistola Synodica concilii Tri- vos Temporius ad Ecclesiam illam. Uticassini ann. 867 : Convocavit ad se quos- tur etiam Caesarius serm. 12. Belgae dam Episcopos, et eorum usus consilio, ut dicunt: ita in Consuetud. et ipse opprobrium vel periculum immi- nostri Tempre cap. 68. Le Caton en RoHannoniensi nens de impetitis vel impetendis declina- man : ret, et Sacerdotalis dignitas insultationem Si le compere u Tempre, u tard. secularium devitaret, libellum Temperantise, juxta decreta Leonis PP. sicut tune Vetus Poe'ta MS. de Vulpe Coronato : cautius invenire potuerunt, dictavit... ac Que nouvelles doivent venir propria manu subscripsit. Temprement a court, etc. 1. TEMPERARE, Diluere, Gallice Tremper. Lex Longob. lib. 1. tit. 3. | 4. TEMPES, Porticus, Gall. Gallerie. * [*° Roth. 139.] : Si quis liber homo aut Glossar. vet. ex Cod. reg. 7613 : Tempes, mulier venenum Temperdverit et alii ad laubia vulgo dicitur. bibendum dare voluerit, etc. Potionem 1TEMPESTA, Italis, Grando. Chroniveneficam Temperare, in Synodica Epist. con Parmense ad ann. 1293. apud MuraConcilii Dusiacensis II. Concil. Copri- tor. torn. 9. col. 825 : Maxima tempestas niacense cap. 33. de Clericis : Bene sibi fuit in episcopatu Cremonse, et ita grossa vinum Temperent, nee ad bibendum quem- ut una balla dictse tempestss ponderabat piam excitent. Synodus Nemaus. ann. in. libras. Contractus Monialium Arta1284 : Vinum sibi Temperent, et bene ac cell33 ann. 1403. e Schedis Prsesidis de modeste se habeant. Regula Trinitario- Mazaugues: Ipsse dominse teneantur, virum cap. 3 : Vinum sumendum a fratri- delicet de guerra, coissone, Tempesta et bus taliter Temperetur, ut sobrie sumi de omnibus casibus jure concessis. valeat. Glossse Lat. Gr. [Temporatum,] t* Tempestas, procella, Gall. Tempete, em- orage, ouragan ; Tempiest, eadem notio•xponrov , (ruyxexspaajxevov. [Rursus : Te peratum , xpa[j.a t xexpajJievov , ne, in Charta Margar. comit. ann. 1274.

Ovidius lib. 1. Amor. El. 8 :
Cum voluit, toto glomerantur nubila caelo, Cum voluit, puro fulget in orbc dies.

Lucanus lib. 6 :
..... Leg! non paruit sether : Torpuit et prseceps audito carmine mundus.
Mox: Miratur non ire polura : nunc omnia complent Imbrihus, et calido producunt nubila Phoebo, Et tonal ignaro ccelum Jove.

Empedocles apud Lae'rtium pag. 329 :
6'

xatptov

, 6^«rei; S' 1^ au^jj-oio Oepltou SevSpeoOpsTrra , Ta 6' Iv 6epet

vni

50

TEM

TEM

TEM

Imperiale solum culta Templarius intrat, templum Domini et omnia, quas in ipso Privato ut lectus habitu securior iret. ero.nl, auro texisse, et scuta aurea fabricasse; militias nostrae Templacio deerit Eodem anno idem Papa in vir* decor.... si caruerit charitatis auro. tute sanctas obedientifs injunxit Bur| TEMPLALES OPES, pro Temporales,ghardo Archiepiscppo Magdeburgensi, mendose. Radulfus Cadom. de Gestis ut omnes Templarios, in ejus territorio Tancredi apud Marten, torn. 3. Anec- commorantes , capi faceret et detineri, dot. col. 198: Quamvis opum adeptione propter certa crimina ipsis imposita, uti Templalium prse cseteris abundet, etc. narratur in Ghronico Episcoporum Mer* TEMPLARES, Templarii vel Templa- seburg. apud Ludewig. torn. 4. Reliq. riorum domus. Bulla Adriani IV. PP. MSS. pag. 407. Templariorum Ordinis Magnorum apud Gens, inter Gens. eccl. Rom.: Tacient treugam, stratum, ecclesias, et Magistrorum nudum utcumque catalogum, quos T£(ntXou[ia((TTopag vocat Cinhospitales, Templares, clericos et monacos se non offendere jurabunt. Vide infra namus lib. 4. ex Cartusias Villa-novanaB veteri codice pridem edidit Dion. SalTemplicolss. Boissius. Nos etiam horum hisTEMPLARII. Templariorum Militum vaingus seriem olim contexuimus, quam toricam Ordo institutus anno 1118. Hierosoly- ex Familiis nostris Hierpsolymitanis, mis, ab Hugone de Paganis et Gaufredo seu Ultramarinis, hie delibabimus, inde S. Aldemaro : horumque fuit primidumtaxat Scriptorum locis, in tus professio, ut vias et itinera, maxime dicatis eorum mentio subinde occurrit, quibus ad salutem peregrinorum, contra latro- cum horum historiam hactenus nemo, num et incursantium insidias, pro viri- opinor, attigerit. bus conservarent. Cum autem novem * Magnorum hujusce ordinis annis post eorum institutionem in ha- trorum catalogo, quern Cangius Magisedidit, bitu fuissent seculari, in Concilio Tre- pauca adjicimus, cum data opera dilicensi data fuit eis Regula, et habitus gentius ilium contexere nobis per ternassignatus, albus videlicet, de mandate pus non liceat. Id tantum lectorem mo* Honorii II. PP. et Stephani Hierosoly: nitum velim, proyinciarum praefectos mitani Patriarchae. Postmodum vero etiam Magistri militias templi titulo insub Eugenio PP. cruces de panno ru- signitps fuisse, provinciis quibus prseebeo, ut inter caeteros essent notabilio- rant interdum non designatis ; quod res, assuere coeperunt, tarn equites, pluribus errandi occasionem prasbuit. quam eorum fratres inferiores, qui di- Sic Petrus de Roveira Magister Militias cuntur Servientes. Atque hi, quoniam templi laudatur inter testes Chartae juxta Templum Domini in Palatio Re- Raimundi comit. Barcin. ann. 1156. in gio mansipnem habebant, fratres mili- Probat. torn. 2. Hist. Occit. col. 554. qui tias Templi,seu Templarii appellati. HaBC rursus Magister militum templi nuncufere Willel. Tyrius lib. 12. c. 7. et ex eo patur in alia ejusd. ann. ibid. col. 556. Jacobus de Vitriaco in Hist. Hierosol. Eumdem titulum potissime sibi attricap. 65. [et lib. 3. n. 10. apud Marten, buebant, qui Templariis cis mare supetorn. 3. Anecd. col. 276.] Sanutus lib. 3. generales constituebantur. Charta part. 6. c. 14. part. 7. c. 3. Matth. Paris riores 1184. ex Chartul. Guill. abb. S. anji. ann. 1118. Bromptonus pag. 1008. Hove- Germ. Prat. fol. 210. v. col. 2 : Amio denus pag. 479. Henric. de Knyghton Dei gratia cis mare domus templi humilis pag. 2382. etc. Adde Anselmum Havel- Magister, etc. Sed et Magister templi insbergensem lib. Dialogor. cap. 10. pag. cribitur Magister ordinis S. Joan. Hie113. rosol. in Gharta ann. 1239. ex Bibl. reg. * Qui Fratres militias Salomonis nun- cot. 793 : Prater B. Dei gratia sanctas cupantur, in Charta ann. 1177. ex Char- domus hospitalis , Hierusalem magister tul. Campan. fol. 164. r°. humilis et pauperum Christi custos ..... Verum hi, qui in institutionis suas Nos prasdictus Magister Templi et alii primordiis tanta vitas sanctitate fulge- omnes nobiles de regno Stria?, etc. bant, in superbiam intolerabilempostea Primus igitur Ordinis institutor fuit delapsi, quam damnant non semel HUGO DE PAGANIS, seu de Payens, paScriptores, in primis Antistes Tyrius loco citato, Matth. Paris pag. 419. 529. tria Trecensis, qui Concilio Trecensi 614. Bromptonus pag. 1279. Gervasius interfuit ann. 1127. et in Syriam e GalDorobern. pag. 1365. et alii. Variis lia rediit ann. 1130. de quo agunt Praeetiam subinde criminibus insimulati, fatio ad Regul. Templarior. S. BernarPhilippe Francias Regeprocurante, com- dus in Exhortat. ad Milites Templi, prehensi 13. Octob. ann. 1307. ac con- Guill. Tyr. lib. 12. c. 7. lib. 13. c. 26. Rovicti, plerique vivi igne cremati sunt: bertus de Monte ann. 1128. Jacob, de tandemque in Concilio Viennensi a Cle- Vitriaco 1. 1. c. 65. Sanut. 1. 3. part. 6. men te PP. V. ann. 1312. 3. April. Tem- c. 14. part. 7. c. 3. Roger. Hoved. pag. plariorum Ordo penitus abrogatus, eo- 479. Henric. Huntindon., lib. 8. pag. 384. rumque bona Hospitalariis concessa. Bromptonus pag. 107. Vassorius in AnTotam hanc Historian! narrant Scripto- nalib. Noviodun. pag. 877. Mon. Angl. res Ecclesiastics et Francici, atque in torn. 2. pag. 517. 885. etc. Huic sucfoVYK'QQYQ GtC iis praesertim Puteanus, Bibliotheca? cessit | TEMPESTUS, Tempestivus, opportu-Regias Prasfectus, peculiar! edito in hanc ROBERTUS , cognomento Burgundio* Magnus Templi Magister, ann. 1140. nus, in Actis S. Petri Coelestini PP. rem Commentario. torn. 4. Maii pag. 454. et torn. 3. MuraIn Anglia pariter uno eodemque die, 1147. dequo agunt Tyrius lib. 15. cap. 6. torii pag. 632. col. 2. hoc est 4. Idus Jan. ann. 1307. de man- lib. 17. c. 1. Gesta Ludovici VII. c. 18. 1 TEMPIERIUM, Tigni species. Statuta date dementis PP. ad instantiam Phi- Diagus in Comitib. Barcinon. lib. 2. c. Montis-regalis pag. 312 : Item pro media lippi Regis Francias comprehensi, dein- 145. 146. natales vero ac ejus familiam, dozena postium ligni sol. duos den. Item de variis poenis addicti, eoriimque bona quae Credonensium dominorum apud pro media dozena Tempieriorum sol. den. Hospitalariis pariter concessa. Rem Andes fuit, attigerunt Duchesnius in nil. Item pro media dozena gambociarum recitant Thomas Stubbs in Actis Ponti- Histor. Burgund. lib. 4. c. 37. Augustin. ficum Eboracens. pag. 1730. Knyghton du Pas in Familiis Armoricis pag. 748. sol. den. sex. Vide Ternplarius. ] TEMPLACIUM, Idem quod Templum, ann. 1307. Monasticum Anglic, torn. 2. Vide praeterea S. Anselmum lib. 3. spiritali notione. Statuta Equitum Teu- pag. 512. 559. 560. 943. 944. 945. etc. Will. Epist. 66. Ordericum Vital, lib. 8. pag. ton, art. 30. apud Raim. Duellium lib. Brito lib. 4. Philipp. de Richardo Rege 674. et Sammarthanos in Abbat. de Rota pag. 796. 2. Miscell. pag. 42 : Legitur Salomonem Anglise:

Agobardus Lugdun. lib. de Grandine et Tonitru, vanam hanc de Tempestariis sententiam pluribus suggillat. Vide Herardum Archiepisc. Turon. in Capitul. cap. 3. Burchard. Decret. lib. 10. c. 23. lib. 19. pag. 270. Ivon. Carnot. part. 11. c. 36. 53. Poenitentiale Roman, tit. 6. c. 3. et 20. Bedam de Remediis Peccator. c. 7. Pirminium Abb. in excerpt, ex libris Canonic. Delrium lib. 2. Disquisit. Magic, quaest. II. Petrum de Valle torn. 2. Epist. 5. pag. 520. edit. Paris, etc. [«* Grimm. Mythol. Germ. pag. 365. et 615.] * TEMPESTAS EXTREMA appellatur Mulcta seu poena confiscations, in Charta ann. 1284. ex Reg. Cam.Comput. Paris, olim Bitur. fol. 99. r°: Quod si aliquis hominum suorum tale crimen committeret, propter quod oporteret, de consuetudine vel de jure, extremes Tempestatis discrimini bona subjici condempnati, quod vulgariter incurrementum vel confiscatto appellatur, totum illud incurrementum et confiscatio ad dictum militem etsuccessores suos perpetuo remaneat. TEMPESTATIO, pro Temptatio, seu Tentatio male legerunt Lud. de la Oerda, et Vossius apud Gregor. Turon. de Vitis Patrum c. 11. Sic enim prseferunt alias editiones. T TEMPESTATUS, Conspersus-. Acta S. Philippi Neri, torn. 6. Maii pag. 654 : Inter alia autem simulacra Divorum argentea preecipuum censetur S. Philippi, variis gemmis maximi valoris Tempestatum. Italis Tempestato, eadem notione. 1 TEMPESTE, Aliquandp. Miracula S. Vulfranni, torn. 3. Martii pag. 164 : jSed tale quid natura Tempeste factum uspiam non agnovimus. | TEMPESTIALIS FEBRIS, f.'Febris ardens, Gall. Fievre chaude, quae quasi tempestatem excitat in laborante, qui sui compos non est cum talem febrim patitur. Miracula MSS. Urbani V. PP.: Gravissimam infirmitatem et febremTempestialem patiebatur, etc. * TEMPESTIVE, Impetuose, tempestatis instar, Italis, Tempestosamente. Lit. remiss, ann. 1364. in Reg. 96. Chartoph. reg. ch. 247: Ad hostium domus uacoris Simonis Mercherii percussit, et valde inhoneste et Tempestive repercussit. Alias ann, 1386. in Reg. 129. ch. 237: Prxfatus reus ense evaginato crudeliter et Tempestive ad ipsum defunctum accessit. Hinc Tempestatif, qui omnia commovet et perturbat, in aliis Lit. ann. 1480. ex Reg. 206. ch. 651: Pour ce que icellui Chrestien estoit tres Tempestatif et faisoit grant bruit, etc. 1 TEMPESTUARII. Vide Tempestarii. * TEMPESTUOSUM TEMPUS, quomodo dicimus Temps orageux, Seditionibus agitatum. Vita dom. Garnerii torn. 10. Collect. Histor. Franc, pag. 382: Imminente denique hoc volubili et tempestuoso

TEM

TEM
est in Privilegiis Ordin. Hospitalariorum. [Exstat in Archivo Arslat. Transactio hujus Thomas cum Guarino de Monteacuto summo Magistro Hospitalariorum anno 1225.] A. Magnus Templi Magister occurrit in Tabulario Manoscensiin Oharta ann. 1234. qui non alius est, quam qui Armandus appellatur in quadara Epistola scripta Theobaldo Regi Navarrae, Comiti Campaniae, et Comitibus Nivernensi, Foresii, et Monfortensi, aliisque Franciae Baronibus ab Episcopo Nicosiensi Patriarchae Hierosolymitani Vicario, H. Episc. Nazaretensi [Nazarenensi Archiep. in Chartul. Campaniae ex Bibl. Reg. fol. 78. ubi eadem Charta legitur;] R. Episc. Acconensi, R. Episc. Liddensi, H. Abbate Templi, G. Magno Hospitalis Magistro, Armando Magistro Militiae Templi, Gauterio Comite Briennensi, Eudone de Montebeliardo Regni Hierosol. Comestabulo, B. Domino Sidonis, et I. Dom. Caesareae, super statu Terras Sanctae, nulla cseteroquin addita anni nota. HERMANNUS DE PERIGORD, Praeceptor Domus Templi in Sicilia et Calabria sub anno 1229. ut est apud Rocchum Pirrum torn. 2. pag. 640. Magnus ejusdem Ordinis Magister dictus est: quam dignitatem obtinebat ann. 1239. ut est apud Albericum in Chron. MS. qui forte is est, quern patria Pictavinum fuisse ait sub ann. 1237. Illius Epistolam super Regni Hieros. statu descripsere Matth. Paris et Nicolaus de Trivetto sub ann. 1244. quo ille a Saracenis caesus interiit, electo statim in Vicemagistrurn Guillelmo de Roquefort, interim dum alius eligeretur Magister. Vide eumdem Paris pag. 416. 419. 421. 427. GUILLELMUS SONNAG, vel de Senay, ut nqminari videtur in Epistola, quae describitur apud Matth. Paris in Addit. pag. 110. una cum S. Ludovico obsidioni Damiatae interfuit ann. 1249. ut est apud Joinvillam, a quo ob .fortitudinem laudatur, ut et a Paris ann. 1240. pag. 528. 533. RENALDUS DE VICHIER, in Tabul. Eccl. Autisiodor. Domorum Militias Templi in Francia Magister, anno 1247. Ma~ rescallus Templi, apud Joinvillam pag. 35. nostrae edit. Magister Templi, cap. 52. edit. Pictavensis, denique Magnus Templi Magtster : in Archivo Regio, scrinio Champagne VI. De Templariis hac fere tempestate, vide Sanut. lib. 3. part. 12. cap. 5. 6. 7. 9. * Guill. Tyrii contin. Hist, apud Marten, torn. 5. Ampl. Collect, col. 736. ad ann. 1256 : Morut frere Renaut de Viehieres, Maistre du Temple. Apres lui fu fait Maistre frere Thomas Rerait. Infra : Berard. Expungendus itaque Aimericus, quern inter illos collocat Cangius. AIMERIGUS Praeceptor domorum Franciae, in Magnum Magistrum ejusdem Ordinis electus est ann. 1264. ut est apud Odoricum Rainaldum hoc ann. n. 31. Breve Chronicon Hospitalariorum tradit, Guillelmum de Castellonovo Arvernum, Magnum Ordinis Magistrum ann. 1260. fratrem fuisse Magni Templi Magistri: unde conjici daretur ex temporum ratione hunc Aimericum innui. THOMAS BERART, vel Beraud, eadem gaudebat dignitate, ut docemur ex Epist. vernacula Theobaldo scrjpta, quam dedimus in Notis ad Joinvillam pag. 64. Ubi Maistre de la poure Chevalerie du Temple indigitatur. Quse quidem

EBRARDUS, vel EVERABDUS DE BAR- clade ann. 1187. cui interfuit, et a qua BIS, eadern dignitate donatur apud Su- evasit : licet captum a Saladino dicant gerium Epist. 50. S. Bernardum Epist. Rad. de Diceto et Nicol. Trivettus sub 362. Petrum Cluniac. lib. 6. Epist. 26. ann. 1188. Plura de Therrico habentur Odonem de Diogilo de Ludovici VII. apud Monachum S. Pantaleonis ann. Prefect, in Orientem lib. 3. et 7. pag. 1187. Hovedenum pag. 636. Geryasium Dorobern. pag. 1502. Matth. Paris pag. 33. 67. HUGO Magnus Templi Magister sub 100. Sanut. lib. 3. part. 9. c. 4. in Chroann. 1151. nominatur in Privilegiis Ord. nico Reichersperg. ann. 1187. etc. Adde Ughellum in Archiepiscopis PiHospitaliorum pag. 10. BERNARDUS DE TREMELAY, Magnus sanis eodem anno. Abdicate statim Templi Magister, Ascalonensi obsidioni post hanc cladem Magistratu subrointerfuit ann. 1153. utnarratTyrius lib. gatur GIRARDUS, vel GERARDUS, DE RIDES17. c. 21. 27. a Saladino in praelio captus, Manuele Imperatore jbrocurante, SOR Bromptono cognominatus : de Rilibertate donatur ann. 1157. ut docet desford, auctori Hist. Hierosolym. pag. Cinnamus lib. 4. n.22. Familiae de Tra- 1151. 1153.1156.1165. de Bedefort Radulfo melay, vel Tremeley in Sebusianis, me- Ooggeshalensi MS. et Hovedeno : deniminit Guichenonus in Bibl. Sebusiana que de Ridefort auctori vernaculo Histocent. 2. cap. 25. riae Hierosol. qui Flamingum et Regis BERTRANDUS DE BLANCHEFORT, Ma- Hierosolymitani Senescallum fuisse ait. gnus Templi Magister ann. 1160. 1161. Hanc porro dignitatem paucis mensicujus complures leguntur Epistolse ad bus tenuit, caesus in praelio, quod iniLudovicurap VII. Regem Franc, in Gestis tum est inter Guidonem Regem et SaDei per Francos pag. 1176. et torn. 4. ladinum 4. Octob. ann. 1188. Vide praeHist. Franc, pag. 692. 693. 694. 697. 698. terea Jacob, de Vitriaco lib. 1. c. 98. 700. 702. Interfuit Christianorum cladi Girardo ad Harenc ann. 1165. in Gest. Dei pag. GUALTERUS sufflcitur, ut est in Cata1179. Vide torn. 4. Hist. Franc, pag. 701. logo Villanovano. Huic et Tyrium lib. 20. cap. 5. Eadem teniROBERTUS DE SABLOIL, ann. 1155. ex pestate vixit Gaufridus Fulcherius Do- familia forte de Sableio apud Andes. mus "Templi Hierosolymitanae Praecep- [* Rem evincit Charta Gaufridi de Sator, de quo agunt Joan. Sarisber. Epist. bolio inter Probat. torn. 2. Annal. Prae275. torn. 4. Histor. Franc, pag. 695.699. monstr. col. 355 : Ego Goffridus Sabolii 701. 702. Ughellus torn. 3. pag. 465. et dominus, Roberti (abbatise Perrodii-novi Vassorius pag. 903. fundatoris) films, qui scilicet Robertus ANDREAS, Bernard! Domini Montis- Magister Templi Jerosolymis tune temporis Jbarri et Hunbergae fllius, S. Bernard! habebatur.] Isti successit Abbatis Clarevall. avunculus, Magnus GILBERTUS HORAL, vel ERAL, [MagisTempli Magister ann. 1165. Hujus me- ter citra marinus, ut legitur in Gharta minit idem Bernardus Epist. 288. et ann. 1193. Magnus Templariorum MaGaufrid. lib. 1. de Vita ejusdem S. Ber- gister postea dictus est, circa] ann. 1196. nard! cap. 4. | 11. lib. 3. c. 1. | 1. quern excepere Vide * Petrum Franc. Ohiffletium in S. BerPONTIUS RIGALDUS, ann. 1198. nard! genere asserto pag. 641. 644. PHILIPPUS DU PLESSIEZ, ann. 1201. PHILIPPUS Neapolis in Syria Domi- [ut patet ex Transactione hujus anni nus, Miles Templi factus, ejusdem Or- facta in Syria. Exstat in Archive dinis Magnus Magister exstitit: quam Arelat.] dignitatem postea dimisit, ante annum THEODATUS DE BERSIACO ann. 12 1170. Vide Tyrium lib. 20. c. 24. lib. 22. de quibus, in supra laudato catalogo c. 5. et Ughellum torn. 3. pag. 475. De recensitis, silent Scriptores. Meminit ejus familia egimuS in Familiis Hiero- Innocentius III. 1.14. Epist. 64. controsolymitanis. [* Hie memoratur in versiae inter Leonem Regem Armeniae, Charta ann. 1169. apud Murator. torn. et Magistrum Templi et Templarios su2. Antiq. Ital. med. aevi col. 908: Phi- per Castro Gastonis, de qua etiam quaelippus militise templi Magister.] Huic dam habent Gesta ejusdem Pontiflcis suffectus pag. 123. 128.129. hoc est sub ann. 1211. ODO DE S. AMANDO, primum Mares- Post Theodatum Thomas de Montecallus, deinde Buticularius Regni Hie- acuto ann. 1210. recensetur in eodem rosol ymitani, qui abdicata rerum secu- catalogo ; sed is post Guillelmum de larium cura, Miles Templi factus, ejus- Carnoto hanc dignitatem obtinuit : dem Ordinis Magnus Magister creatus deinde est, quam dignitatem obtinebat ann. GUILLELMUS DE MONTEDON ann. 1216. 1174. et 1175. Interfuit praelio, quo Bal- quern excipit idem duinus IV. Saladinum ad Ramam fudit, GUILLELMUS DE CARNOTO, seu de in quo acriter pugnavit. Sed baud multo Chartres, ann. 1218. qui obsidioni Dapost ab eodem Saladino in Sidoniensi miatae interfuit ann. 1219. ut est apud tractu captus, vitam in captivitate fini- Oliverium Scholasticum, a quo ob virvit. Will. Tyr. lib. 20. cap. 32. lib. 21. c. tutem bellicam laudatur, ut et universa 22. 29. Radulphus de Diceto pag. 601. Templi Militia, quse, inquit, prima solet Robertus de Monte ann. 1180. Vide Pa- esse in congressu, et ultima in recessu, a triarchium Bituric. c. 71. quo haec verba mutuati sunt Jacob, de ARNOLDUS DE TOROGIO, Magnus Tem- Vitriaco lib. 3. pag. 1134. et Matth. Paris pli Magister ann. 1181. obiit ann. 1184. pag. 208. 211. 212. Vide praeterea torn. 8. Will. Tyr. lib. 22. c. 7. Rigord. ann. Spicilegii Acheriani pag. 374. Honorium 1184. Hoveden. pag. 628. Monach. Alti- III. lib. 2. Epist. ann. 1217. et Hieron. siod. pag. 88. Sanut. lib. 3. part. 9. c. 4. Rubeum in Hist. Ravenn. lib. 6. pag. * Idem qui Arnaldus de Turre-rubea 380. Guillelmo successit nuncupatur, in Gharta Ildefonsi reg. THOMAS DE MONTEACUTO, seu MonAragon. ann. 1177. ex Ghartul. Gemun- taigu, cujus Epistola legitur apud Matth. densi. Paris ann. 1221. qua in Regno Hierosol. THEODORICUS, seu THERRICUS, Ma- gesta post expugnatam Damiatam enargnus Templi Magister post hunc occur- rat. Sub hoc, ni fallor, Honorius III. rit, cujus crebra est mentio apud Script. PP. Templarios ab Patriarchse Hieros. Rer. Hierosol. ubi de Guidonis Regis et Episcoporum jurisdictione exemit, ut

TEM
Epistola licet nullam anni notam praeferat, ex serie tamen colligitur, scriptarn sub aim. 1273. triennio scilicet post mortem Joannis Comitis Briennensis, quam in ann. 1270. conjiciunt Scriptores. Huic ascriptum scribit Puteanus in Templariorum Hist. pag. 20. pravum hunc morem, qui caeteris Templariis objectus fuit in eorum condemnatione, Christum abnegandi in professione, quern alii nescio cui Roncelino Magistro attribuunt. Utcumque sit, non multo post ROBERTUS, Magnus Templi Magister Concilio Lugdunensi cum M. Hospitalariorum Magistro interfuit anno 1274. ut est in actis ejusdem Goncilii. Vide Sanutum lib. 3. part. 12. cap. 14. 16.17. Post hunc GUIFFREDUS DE SALVAING, M. Templi Magister nominatur in Catalogo Villanovano sub ann. 1285. exfamilia nobili Delphinate, ex qua erat supralaudatus Dionysius Salvaingus Boissius, vir natalium et eruditionis splendore illustris, Primus in Camera Computorum ejusdem Provincial Prseses, et scriptis clarissimus. * Eadem Hist, contin. Guill. Tyrii apud Martenium ibid. col. 746. ad ann. 1273 : Morut frere Thomas Berart, Maistre du temple le jor de la Nostre-Dame de Mars, et fu fait Maistre a xiij. jors de May frere Guillaume de Biaujeu, qui estoit outre mer commendeor du Temple en Puille, et alerent por li querre frere Guillaume de Poucon, qui avoit tenu lieu .de Maistre, et frere Bertran de Fox : et frere Gousier fu fail commandeor grant tenant lieu de Maistre. Inter ejusmodi locum-tenentes recensendi ergo sunt Robertus et Guiffredus de Salvaing, siquidem Thomas Berart proxime suffectus est * Guillelmus de Bellojoco, ut in laudata Historia asseritur. Et certe Frater Guillelmus de Bellojoco venerabilis Magister domus militias Templi annumeratur inter eos, qui praesentes aderant conventioni initse inter Jacob. Contar. Venet. ducem et Joan, de Monteforti v. Kal. Jul. ann. 1272. torn. 3. Cod. Ital. diplom. col. 1577. GUILLELMUS DE BELLOJOCO, uti appellatur in Inquisitionibus contra Templarios, et alibi : perperam Petrus de Belgiou, seu Bellivisus, dictus in-laudato Catalogo, qui Magnus Templi Magister exstitit ann. 1286. [Prius, anno scilicet 1278. hanc dignitatem obtinuisse discimus ex Inscriptione quam refertPaulus Lucas in Itin. torn. 2. pag. 31. si tamen huic fides habenda est.] Periit in obsidione Acconensi, viriliter contra Saracenos pugnans, anno 1291. cum omnibus fere Templariis, decem dumtaxat Ordinis Militibus clade elapsis. Vide Sanutum lib. 3. part. 12. cap. 21. Dictamina MSS. Magistri Berardi de Neapoli Epist. 141. 142. Odoricum Rainaldum ann. 1291. 7; Puteanum in Hist. Templariorum pag. 129. Archivum Regium scrinio, Croisade de Philippes de Valois, Oh. 27. etc. MONACHUS GAUDINT, Magnus Templi Magister statim post Acconensem eladem a decem Militibus, qui ex ea superfuerant, electus, in insulam Cyprum cum iis concessit, uti narrat Auctor Historiae Excidii Acconis MS. in Biblioth. S. Victoris Paris. Postremus denique hujus Ordinis Magnus Magister fuit JACOBUS DE NOLAY, Burgundio, ex dioecesi Bisuntinensi, perperam de Mo-

TEM
lay nominatus in plerisque Histories Templariorum locis, pag. 122. 128. 129. 160. et in Catalogo Villanovano. Tortosam una cum Almerico Tyri domino expugnavit,etexinde aliquot annis bella cum Saracenis fortiter gessit, donee a Babylonico Sultano ea pulsus, in Franciam venit, ubi cum aliis Templariis igne consumtus Parisiis interiit. Hunc porro nescio unde Fratrem Gracchi appellet Brustemius apud Chapeavillum torn. 2. Hist. Leodiensis pag. 347. Vide Rainaldum ann. 1298. 21. et Sanutum lib. 3. part. 13. cap. 10. SSEf De eo Templariorum cruento interitu Poema MS. cui titulus, Les Adventures advenues en France, initio saeculi xv. editum, haec refert :

TEM
TEMPLUM, Ordo ipse Templariorum. Will. Brito lib. 5. Philipp. :
Suscipiens habitum Templi Syrias aufugit in oras. Anonymus de Bell. Franc, in Morea :
; 'Apxtspet?, TO Te(XTr>.o, TO ,

Philippus Mouskes in S. Ludovico ann. 1242:
Dont revint noviele et exemples, Que li Ospitaux et li Temples, Li saudoier et li Baron De toute la tiere environ Avoient entr'aus fait un Roy, etc.

* Charta delph. Vienn. ann. 1225. inter Probat. torn. 2. Hist. Burgund. pag. 9. col. 1 : Si ducissa Burgundies tnihi Templum vel Hospitale constituere feL'an mil trois cens et VII. sc.achiez bien qu'en ce temps cerit principales debitores, ....... et cum Furent prins les Templiers, qui moult furent puissans ; Templum vel Hospitale sic fecerint milii, Vilment furent menes auques des plus vaillans, etc. Je crois bien que ce fu par 1'art des mescreans. TEMPLUM, ^Edes Templariorum, quoJe ne scai se Templiers faisoient tels explois, modo Parisiis eorumdem aedes etiamMais en leurs draps portoient une vermeille crois. num appellatur, vulgo le Temple. Mo| TEMPLARIUS, Species tigni, vel asnasticum Anglic, torn. 2. pag. 549 : Desidis. Statuta Vercell. fol. 76. v° : Item dit Templariis Templum Outtinge pertiquod nullus revenditor emat vel emi faciat nens eidem. lignamen aliquod, trabes, canterias, coPorro in Templo Parisiensi, recondilumnas, remas, circulos, assides, Templa- tus olim fuit Thesaurus Regius, [jam a riosf nee aliquod aliud hgnamen labora- temporibus Philippi Aug. Franc. Regis, tum vel non laboratum usque ad horam uti patet ex ejus Testamento : cujus exoctave, que pulsalur post nonam. Vide cerptum hoc refertur torn. 2. Hist. DalTempierium. phin. pag. 75: Prseterea prsscipimus, quod * TEMPLATURA, Fornix, concamera- omnes redditus nostri et servitia etobventio; unde Templatus, Concameratus, tiones afferantur Parisius per tria temGall. Voute. Charta ann. 1349. torn. 2. pora : 1°. ad festum S. Remigii ; 2°. ad Hist. Casin. pag. 545. col. 2 : Promise- Purificationem B. Virginis; 3". ad Ascenrunt cdnstruere tectum tolius ecclesias sionem, et tradatur Burgensibus nostris Cassinensis secundum for mam, secundum prsed. et P. Marescallo. In receptionibus quam laboratum est tectum ecclesiae Late- averi nostri Adam Clericus noster prsesens ranensis de Urbe, tarn de lignaminibus erit et eas scribe t, et singuli habeant ainquam Templatura, et eliam copertura gulas claves de singulis arcis, in quibus plumbi vel aliarum tegularum,... et ipsam reponetur averium nostrum in Templo, et Templaturam promiserunt depingere seu Templum unam. Hoc eat, Magister Temdepingi facere, juxta modum et formam pli clavem quoque unam habeat. Ibidem dictas Lateranensis ecclesias Promise- pag. 74. habentur Liter® ann. 1294. in runt facere chorum ipsius ecclesiae cum quibus Philippus Pulcher Franc. Rex sediis duplicibus, unam videlicet altam Dalphino et filio quingentas libras parvoet aliam bassam;... ila quod dictus chorus rum Turonensium annui redditus assiprincipalior, sit super capite revolutus et gnat, ab iisdem et suceessoribus in dido Dalphinatu percipiendas perpetuo PariTemplatus. ad Templum.] Charta ejusdem * Hinc Templee nostris et Italis Tem- sius ann. 1309. in 2. Regesto ejusd.Reex pione, Acad. Cruse.: Colpo dato con mano gis Tabul. Regio n. 168 : Concedentes eisdem nella Tempia, intorno ad essa. Vitae SS. haeredibus, et suis hasredibus, ut dictum MSS. ex Cod. 28. S. Viet. Paris, fol. 40. r°. col. 2. ubi de S. Joan. Eleemosyn. : reditum apud Templum in Thesauro nostro, vel alibi, ubi Je te donrai tel Templee que toute la ci- prasdictus, ad festum thesaurus reponetur Candelarutn habeant tez d'Alixandre si asamblera. Et apres et percipiant annuatim, etc. Exstat in li Diables li dona une Templee en sem- alio Regesto ejusdem Regis Philippi blance de mort (Maure). Ubi in Actis ann. 1312. compositio, facta a Leonardo ejusd. torn. 2. Jan. pag. 512. col. 1. legi- de Tybertis sanctae domus Hospitalis S. tur, Alapa. Joannis Hierosolymitani Priore Vene* TEMPLICOL&:, lidem qui Templarii. tiarum, et Locum tenente Magistri HosVita B. Goberti torn. 4. Aug. pag. 380. pitalis praedicti in partibus transmaricol. 2 : Quia Fridericus properabat Tem- nis, et ipsius Ordinis Procuratore, et plicolas debellare. Quo peracto, fama hu- fratre Joanne de Villaribus Praeceptore jus rei usque ad Templarios evolavit domus de Fieffes Prioratus Franciae,curn Bevera igitur nunciatum est summo ma- gentibus ejusdem Regis> super variis gistro Hospitalis Jerusalem, et Templico- Begnis Francias receptis nomine dicti dolarum summo prxceptori, etc. Vide supra mini Regis f actis et habitis apud TemTemplares. plum, in quo Thesaurus ejusdem domini TEMPLDM. Tempia appellatas potis- Regis servabatur per fratres Ordinis Temsimum paganorum aedes sacras docet pli ante reprobationem illius ordinis, ex Cod. Th. tit. de Paganis, sacrificiis, et quo postmodum dictae gentes praedicti Dotemplis, (16, 10.) locis a Jacobo Gotho- mini Regis finalem compotum minime refredo indicatis in Paratitlo ejusdem cepisse dicuntur, etc. Data Parisiis 21. tit. 13. Interdum tamen ita dictae Chri- die Martii ann. 1312. Ubi praeterea hsec stianorum aedes sacrae, ut leg. 4. de habentur, quae decent penes Templarios his, qui ad Ecclesias confugiunt (9, 45.), regii thesauri custodiam fuisse, ac de eo compota exegisse : ac proinde dictus d. Cod. * Glossar. Lat. Gall, ex Cod. reg. Ordo, cui bonorum Templi, quse prsedicto 7692 : Templum, Temple, i. net vis monas- domino Regi pro regimine et custodia dicti thesauri regii dictis Templariis Iraterii.

TEM

TEM

TEM

53

diti, sub eorum curaet periculo obligata ratione ann. 1335. apud Ludewig. torn. remanserant, administratio pro Terras 5. Reliq. MSS. pag. 509. et alibi. TempoSanctse subsidio est commissa, in perpe- rales personss, Saeculares, laTci, apud tuum remanebit quitus et penitus absolu- Rymer. torn. 9. pag. 877. col. 2.] TEMPORA.LIS DIES , in leg. 63. de tus, super rationibus aut compotis exhibendis occasions receptse cujuslibet a Fra- Appellat. (11,30.) leg.ult. de Reparat. aptribus ordinis Templi nomine dicti domini pelJat. (11,31.) Cod. Th. et in Cod. JusRegis factse in dicto thesauro vel alibi, tin, etc. dicitur ultimus spatii et temnee non super ornni eo, quod ab Ordine poris illius, quod ad appellationem exnostro prssdicto occasione receptarum aut sequendam vel reparandam legibus trirationum seu compotorum hujusmodi red- buitur: quo exspirante, causa quoque dendorum ex ipsis receptis deinceps peti exspir. Gloss. Gr. Lat. : c OXtyoxp6vio?, Temporalis. [Et alibi: Hpodxaipov, Temposset. Apud Anglos perinde Thesaurus Re- porale. Adde Latino-Grsecas. ius reponebatur in Noyo Templo LonTEMPORA.LIS HOSTIS. Capitulare 2. inensi. Matthaeus Paris ann. 1232. de ann. 813. cap. 9: Habeant loricas vel gaHuberto de Burgo Angliae Justitiario leas, et Temporalem hostem, id est esstivo repetundarum postulate : Exegit ratio- tempore, [hoc est, definite, sestate scilinem.... de quintadecima et ssxtadecima, cet in hostem seu exercitum pergant, ut et aliis redditibus, tarn ad Scacarium jam dictum est in Hostis.] TEMPOR^LIS, Inconstans. S. Columsuum, quam ad Novum Templum Londinense, (ubi Spelmannus in voce Justitia banus Epist. 3: Nos scimus, quod cum addit, ubi etiam reponebantur pecunise gaudio'et fervore suscepimus verbum doregiss,) et alibi. mini. Caveamus nunc, vte simus Tempof TEMPLUM DEI, Deo fidele, cosleste, rales. Coetus Christianorum, Ecclesia, Lactanj 1. TEMPORALITAS, Tempus, aetas, tio lib. 4. Institut. cap. 14. et lib. 2. de temporis ratio. Tertullianus de Pallio Morte persecutorum cap. 2. et 15. cap. 1 { Si quid conditio, vel dignitas, vel | TEMPLUM DOMINI, Templum Mili-Temporalitas veslit. Et de Resurr. carnis tias, Jerosolyrais. Jacobus de Vitriaco cap. 6: Vita transferatur a Temporalilib. 3. Hist. Orient, n. 12. apud Marten, tate ad seternitatem. Utitur etiam Philatorn. 3. Aiiecd. col. 277 : In Templo Do- strius Hasresi 71. mini Abbas est et Canonici regulares. Et 1 2. TEMPORALITAS, Idem quod Temsciendum est, quod aliud est Templum poralia 2. Bona Ecclesiastica, Gall. Le Domini, aliud Templum Militise. Isti Cle- Temporel. Temporalite, in Litteris Phirici, illi Mililes. lippi VI. Reg. Franc, ann. 1342. torn. 5. 1 1. TEMPORALLY, Pulvinus, Gall. Ordinat. pag. 271 : En tant comme il Coussin; forte quod in eo reclinentur touche la Temporalite, etc. Epistola Jutempora, sic dictus. Rituale Suession. liani Csesarini Card, ad Eugenium IV. MS. a Martenio nostro laudatum in PP : Non dico esse negligendam TempoTractatu de antiq. Eccl. Discipl.in divi- ralilatem ; sed dico multo pluris esse sesnis Officiis pag. 382. ubi de Feria vi. timandum animarum salutem. Occurrit Parasceves : Dum cantatur (Tractus,) in Charta ann. 1266. in Instrum. Gall. Archidiaconus ascendat in pulpitum sic : Christ, novae edit. torn. 6. col. 158. in Clericus cum incenso nudis pedibus eum alio Instrum. ann. 1283. apud Baluz. praecedat : deinde.Subdiac.onus ferens torn. 4. Miscell. pag. 270. in Litteris ann. Temporalia, infula indutus, post ilium 1299. torn. 1. Ordinat. Reg. Franc, pag. Archidiaconus ferens Evangelium panno 331. et 332. in aliis ann. 1356. torn. 3. serico rubro involutum; infula sua plicata earumd. Ordinat. pag. 102. in aliis ann. et in modum stolse super humerum impo- 1355. torn. 1. Anecd. Marten, in aliis Alsita; finitoque Tractu statim incipiat, phonsi Regis Arag. torn. 3. Concil. Hisan. pag. 659. Adde Instrumenta Gall, Passio Domini, etc. In Additis recentiorihrist. novae edit. torn. 1. pag. 34. col. bus ad Missale Suession. ad hunc diem legitur : Subdiacono tunica induto, pul- 2. Probationes Hist. Lugdun. pag. 39. col. 1. Chartam Caroli Regis Franc, ann. vinar tenente, etc. T 2. TEMPORALIA, Bona clericorum. 1374. apud D. Brussel torn. 2. de FeudoGall. Le Temporel, in Instrumentis Gall. rum usu pag. cxxx. Chartam Henrici Christ, novae edit. col. 159. apud Ludewig. VI. Regis Angl. ann. 1441. apud Rymer. torn. 6. Reliq. MSS. pag. 5. Rymer. torn. torn. 10. pag. 844. col. 2. Glossarium Lo3. pag. 120. col.l. torn. 8. pag. 393. col. binelli torn. 3. Hist. Paris, etc. Vide 1. Kennett. Antiq. Ambrosd. pag. 330. et Regalia 2. alibi passim. Temporale dominium, apud * Sed et bona qusevis, etiam laicorum eumdem Ludewig. torn. 5. pag. 508. Vide hac voce nostris significabantur. Lit. Regalia 2. et Temporalitas 2. [** Haltaus. ann. 1372. torn. 5. Ordinat. reg. Franc, Glossar. German, col. 2073. voc. Welt- pag. 535 : Hz puissent.... imposer pour les lichkeit.] reparations, fortiffications et garde d'icelle * 3. TEMPORALIA, Jejunium quatuor (ville) sur toute maniere de gens lays, qui temporum. Charta ann. 1181. apud Mu- ont et tiennent aucunes Temporalitez en rator. torn. 5. Antiq. ItaL.med. aevi col. ladite ville. 264: Ecclesia sanctse Maries ad Carceres 11. TEMPORALITER, Ad tempus, Gall. debeat solvere annuum censum, scilicet Temporellement. Lex Temporaliter obsersolidos centum pro ecclesia sancti Salva- vata, Tertulliano adv. Judeeos cap. 2. toris nobis et successoribus nostris omni Quo (mundo) Temporaliter libere uti poanno in Temporalibus Nativitatis Do- tuisset, S. Gregorio lib. 2. Dialog, in mini in perpetuum. Praefat. Temporaliter opponit semper S. TEMPORALIS. Temporales potestates, Paulinus Epist. 23. n. 15. spiritaliter in leg., 47. Cod. Th. de Episcop. (16,2.) vero Oarolus IV. Imper. in Diplomate qui ibidem sseculares judices appellan- ann. 1347. apud Ludewig. torn. 6. Reliq. tur. [Hac eadem notione Litterae Caroli MSS. pag. 44: Incrementum suscepit spiV. Regis Franc, ann. 1366. torn. 4. Ordi- ritaliter et Temporaliter, hoc est, quoad nat. pag. 682 : Cum se.... prsesentare con- res spiritales et terrenas. Vide Temposueverint (Canonici Turon.J coram qui- rarie. buscunque judicibus nostris et aliis Tem* 2. TEMPORALITER, Prospere, feliciporalibus, et negocia sua tractare et pera- ter quoad temporalia. Charta Rob. reg. gere, etc. Temporales domini, in Decla- post ann. 1022. torn. 10. Collect. Histor.

f

g

Franc, pag. 607: Ad instantem vitam Temporaliter transigendam, etc. Ad prassentem vitam cum felicitate transigendam, in alia ejusd. reg. ibid. pag. 604. TEMPORANEE, Temporius, Gall. De bonne heure. Ritusordinandi Episcopum in Ecclesia Rotomagensi: Tertia pulsetur Temporanee, et interim prssparet se Domnus archiepiscopus, etc. [Pontificale MS. Eccl. Bisunt. apud Marten, de Antiqua Eccl. discipl. in divinis Offic. pag. 376: Ita Temporanee vadant, ut hora sexta ad majorem ecclesiam revertantur omnes.] 1 TEMPORANEUS, Maturus, tempestivus. Jac. 5. 7: Ecce agricola expectat pretiosum fntctum terras, patienter ferens donee accipiat Temporaneum (suppl. imbrem, Gr. VETOV icpciijAov) et serotinurn. Passim occurrit in sacris Scripturis. * Gesta comit. Barcin. torn. 10. Collect. Histor. Franc, pag. 318 : Pene per omnem ssstatem et aulumnum siccitas nimia et fervor immanis fuit, ita ut innumerabiles fruges non pervenirent ad Temporaneam maturitatem propter solis 'ardor em. TEMPORARE , Tempus ducere, (Gall. Temporiser) vel in tempore vivere. Adtemporare, contemporare, simul temporare. Joan, de Janua. TEMPORARIE, Ad tempus. Salvianus lib. 5. de Gubernat. Dei : Nihil susceptis tribuunt, sed sibi hoc etiam pacto aliquid a parentibus Temporarie attribuitur, ut in futuro totum filiis auferatur. Utitur etiam libro 8. Disputatio Zachaei lib. 3. cap. 3 : Temporarie abstinentiam et continentiam simulant. Utuntur etiam Latini Scriptores. 1 TEMPORATIM, pro Vario tempore. Tertullianus de Pallio cap. 2 : Sic et terram si recenseas Temporatim vestiri amantem, prope sis eandem negare, memor viridem cum conspicis flavam, mox visurus et canam. Adde eumd. Tertull. lib. de Anima cap. 28. T TEMPORIGARE, ut infra Temporizare. Dum iret Temporicando, in Chronico Estensi ad annum 1388. apud Murator. torn. 15. col. 517. TEMPORINUS, Tener, mollis, Gallis Tendre. Odo Cluniac. lib. 2. de Vita S. Geraldi cap. 27 : Dixerat, et de rupe, quse eidem loco imminet, cervus sese prsscipitavit. Quern ministri gaudentes pariter et mirantes tulerunt, et inde, sicut tune cervorum caro Temporina est , delicatum edulium seniori paraverunt. [** Idem f. quod Temporivus.] TEMPORIVE. Gregorius Tur. lib. 5. Hist. cap. 46: Numquam prandio usus est, nisi tantum ccena, ad quam sic Temporive residebat, ut sole stante consurgeret. Ubi forte legendum Temporius. Vide Temperius. 1 TEMPORIUS, Maturius, citius. Vide Temperius. 1 TEMPORIVUS FRUCTUS, apud Faustum lib. 2. de Libero cap. 10. Medius inter praecocem et serotinum. o TEMPORIVUS, ut Temporaneus. Dudo de Morib. Norman, lib. 2 : Da illi aliquod regnum unde conducat sibi cibum et vestitum, donee impleatur terra, quam illi das, opulenliarum congerie, reddatque Temporivos fructus victuum, hominum et animalium. Haud scio an inde, vel quod temporius secatur, prima pratorum herba Temporial appelletur, in Libert. Laudozi ann. 1392. torn. 8. Ordinat. reg. Franc, pag. 192: Nulli gentium ecclesiasticarum, nobilium autaliorum licitum sit facere in dicta villa et pertinenliis ejusdem reviore sive duas herbas, sed unicam

TEM

TEN

TEN

tantum, vocatam Temporial. Eadem rur- carnali Tempore, recipiatis. Vide Car- Abbrev. Placit. pag. 279: Jurati dicunt quod Reginus Dingge venit in quadam nale 4. sus occurrunt ibid. pag. 204. art. 26. 8 TEMPUS FATALE, Quod a lege prae- grangia et voluit luctare cum Roberto de T TEMPORIZARE, Gall. Temporiser , Ital. Tempoi-eggiare, Gunctari. Legitur stitutum est ad causas appellationum Clynton ipso Roberto invito, ita quod, in Historia Monasterii S. Laurentii Leo- apud judices instruendas et terminan- cepit ipsum et prostravit ipsum ad ter diensis apud Marten, torn. 4. Ampl. das. Gonstit. MSS. Jacobi II. reg. Ara- ram, et Tenam suam de capite suo cepit Collect, col. 1143. Vide Temporare. gon. ann. 1306: De Tempore fatali. Tem- et in Into projecit.] 1 TEMPTARE, pro Tentare, passim le- pus enim triennale et alia tempora super * 2. TENA, Infirmitas capitis, Taigne, gitur, u t e t Temptatio, pro Tentatio. Vide prasdictis a jure communi statuta et usu Gallice. Tenosus, Tegnons, Gallice. Glosin hac voce. hujus terrss ad dictum tempus anni et sar. Gall, ex Cod. reg. 521. | TEMPTATIVUS, pro Tentativus, Semedii et ad alia tempora prsedicta coarc* TENABILIS, a Gallico Tenable, Qui ducens, fallax, in Charta ann. 1377. tamus. Vide Fatalia. defendi potest. Memor. H. Cam. Corncujus locus exstat in TruffaLicus. * TEMPUS INFIRMUM, Morbis opportu- put. Paris, ad ann. 1423. fol. 162. r : TEMPTATUS. Capitula ad Legem Ala- num. Acta S. Viet. III. PP. torn. 5. Sept. Data est potestas... omnia forlalitia, ecmannor. cap. 22. edit. Baluzianse : Si in pag. 429. col. 1: Quia fervor sestatis ni- clesias et castra, quas per bonum cpnsiclida misa non fuerit, et prisa et Tem- mius erat, propterea tune Romam ire lium inveniet non Tenabilia, nocibilia et ptata fuerit, etc. i. tenta, seu detenta. distulerunt, quousque se et color sestatis prsejudiciabilia reipublicse dictae patrias 1 TEMPTORIUM, pro Tentorium, in imminueret et Tempora infirma Iran- destruendi et demoliendi. Memorial! Potestatum Regiens. apud sirent. 1TENABULA, Idem quod mox Tenacula, Muratorium, torn. 8. col. 1096. * TEMPUS MEDIUM , nostris Temps Forceps, Ital. Tenaglia. Historia Dulcini * Annal. Placent. ad ann. 1447. apud moiens, Intermedium. Lit. ann. circ. Haeresiarchae apud Murator. torn, 9. col. Murator. torn. 20. Script. Ital. col. 893 : 1360. apud Marten, torn. 1. Ampl. Col- 440: Positisque ante eorum conspectum Post venit Carolus marchio Mantuanus lect, col. 1474 : Si vous prions cherement, vasibus igne plenis ordinatis ad calefacum multis militibus, qui tabernacula sua que en le Temps moiens vous veullez con- ciendum Tenabulas et comburendum carsive Temploria firmavit a latere dextro. forter et faire de toutes chases et par es- nes ipsis, adhibitisque carnificibus, qui Rursus legitur ibid. col. 894. et 917. pecial touchant la sauve-gardes des chas- cum Tenabulis ferri candentis carnes eoTemproir vero, Grater, patera, scyphus, teux. rum laniabant, et frustatim in ignem videtur, in Chrqn. Fland. cap. 69. pag. . * TEMPUS MORTUUM, vox artiflcibus ponebant. Vide Tenalea. 138 : Elle (la Reine Jeanne) avoit un bou- nota, Temps mort, Quo scilicet operas 1 TENABULUM. Vide mox Tenaculum. teiller qu'on appelloit Huppin ; celuy cessant. Lit. remiss, ann. 1350. in Reg. TENACES, Forcipes, in Glossis antiquis Huppin apporta clarey en un pot d'ar- 80. Chartoph. reg. ch. 250: Dicendo ei- MSS. Hispanis Tenazas, nostris Tenailgent, et portaun Temproir pour la bouche dem Hugoni quod false ipsum a suo ser- les, a tenendo, inquit Philander ad Vide la reine. vitio in Tempore mortuo sui operis ejece- truvium. Charta Ferdinandi I. Regis T TEMPTUS, pro Tentus, detentus, pas- rat, cum in bono ipsum deservisset. Hispaniae aerasllOl: Servitium de mensa, sim. f TEMPUSGULUM, Tempus, 83tas. Vita id est, salare, inferturia, Tenaces, trulTEMPUS, Ad tempus, suo tempore, vel S. Gerardi Abb. Bron. n. 19. saec. 5. lone cum coclearibus 10. etc. [Fuscinas mature, phrasis Gallica. A temps, vel Benedict, pag. 264: Asseverans ejus tuta- hie intelligo, nostris Fourchettes.] en son temps. Capitula Caroli M. lib. 2. mine revixisse aurea quondam TempusTENACIA, pro Tenacitas, usurpatur ab cap. 18 : Aut si aliqua re praepediente id cula. Jona Aurel. Episc. lib. 3. de Instit. laifacere non potuit, cur nobis ipsam impos* TEMTARE, pro Tentare, in Carm. cali cap. 11. [et a Scriptore Vitae B. sibilitatem ad Tempus non annuntiavit. Adalber. episc. Laudun. torn. 10. Col- Lidwinae torn. 2. Aprilis pag. 278.] Et cap. 27 : Eorum relatu nobis ad Tem- lect. Histor. Franc, pag. 65. in Mamotrecto pus indicetur. | TEMTOR, Fidejussor, ut puto. VideadTENACULA, Forceps,nostris Tenaille. 2. Paralip. cap. 4. T TEMPUS, Aer, coelum, Gallice Temps. Teles. [Tenaculum, ea notione legitur in Vita Annales Genuens. ad ann. 1227. apud * TEN, i. Lutum in Glossar. medic. Maii Murator. torn. 6. col.,446 : Ubi per plures MS. Simon. Jan. ex Cod. reg. 6959. Tay S. Dunstani, torn. 4. tenebat,pag. 363 : etc.] dies moratn fecit, quid procedere non nostris, eadem notione. Lit. remiss, ann. Tenacula, quibus ferra * Glossar. Provinc. Lat.. ex Cod. reg. poterant, novercante maris et Temporis 1410. in Reg. 164. Chartoph. reg. ch. 179 : qualitate ; exinde vero nondum Tempore Jehan Sohier gettast une pierre en la boe 7657: Tenalha, Prov. forceps, Tenacula. tranquillo, etc. Et col. 509 : Circa medium ou Tay,... telement que laditte boe ou Tay Vide mox Tenagla. 1. TENACULUM, Venabulum, Joanni de noctem validissima fortuna maris et Tem- sorti contre le branc ou rochet dudit supJanua. [Lego in Editione ann. 1514: poris fuit in portu Januae, etc. Chronicon pliant. Bestiar. MS : Tenabulum, venabulum, quia retinet Farm, ad ann. 1296. apud eumd. MuraEn Tai et en limon se mouille, aprum venientemJ\ Gloss. Lat. Gall, hator. torn. 9. col. 836 : Semper die noctuEt illuec se devoiire et souille. bet : Tenabulum, Retenail, espie. At aliud que ceeidit pluvia.... nullo modo exire voluerunt propter dictum malum Tempus. Thoi, eadem, ut videtur, notions, in Serm. sonat in M. Chronico Belgico pag. 172. ubi de expugnatione Ascalonitana a Nostris Mauvais temps, Ccelum nubilum 19. ex Cod. MS. S. Viet. Paris. : Comme I'anguile, quant ele sent la roiz, si s'an- Balduino Rege Hieros.: Quod inter maet pluviosum dicitur. LIBER TEMPOBUM, id est Paralipome- fuit et se respont el Thoi qu'ele ne soil xima miranda miracula miraculum esse summum videtur, ut urbs 150. turribus non, apud S. Hieronymum lib. 2. in prise. Rufflnum cap. 8. 1. TENA, vel TENIA, Joanni de Janua, praevalidis munita, et Tenaculis domuum | TEMPUS OGTAVIANUM, Quo Caesara teno dicitur, estque vittarum extremitas in plateis suis quasi crypta laqueariis Augustus imperabat. Charta apud Mei- dependens diversorum colorum, vel ex- supertecta, tandem aliquando vinceretur. chelbec. torn. 2. Hist. Frising. pag. 351: trema pars vittas, quas dependet coronas. Leg. forte Tectaculis. TENAGULUM, Fibula, retinaculum, ReMagna populorum concordia fiebat, le- [Glossse S. Andreae Avenion. MSS. saec. tantes in eo quod Octavianum Tempus se XIII: Tenia seu Tena dicuntur lingule tenail, in Gloss. Lat. Gall, laudato. Veaccepisse mirabantur. que dependent de mitra pontiftcis.] Gloss. tus Charta apud Jo. Schefferum ad 1 TEMPUS PINGUEDINIS, Quo pingue- Lat. Gall.: Tena, vel Tenia, Bende ou Chronic. Upsaliense pag. 152 : Item dux scunt ferae. Charta vetus apud Thomam queue de mitre. Provinciale Ecclesiae ampullae ponderant 2. markas. Item TeBlount in Nomolexicp: Tempus pingue- Cantuar. lib. 3. tit. 1 : Contra Clericos nacula duarum capparum ponderant dinis hie computatur inter festum B. Pe- portantes infulas, aut Tenas coram Prae- quinque markas argenti deaurati. Usus tri ad Vincula et Exaltationem S. Crucis; latis, etc. Concilium Lambethense ann. hac vqce Terentianus Maurus in Prasfat. et tempus firmationis inter festum S. 1281. cap. 22 : Et cum corona sit charac- sed alia notione. [Bern, de Breydenbach ter Christianas mililiae, et revelati cordis Itin. Jerosol. pag. 208 : In navibus, que Martini et Puriftcationem B. Maries. *° TEMPUS APERTUM, Quo in agros ac patuli radiis coslestibus insigne: ipsi non clavis aut aliis ferramentis sunt comdemessos animalia immittere licet. No- ut veraciter ostendant, se hujus characte- pacte, sed funibus quibusdam et lignetis tit, ann., 21. Edward. I. Glouc. rot. 14. ris litulum erubescere, Tena coronas ab- Tenaculis conglutinate, etc.] in Abbrev. Placit. pag. 232: Habeant scondunt, quasi caslestes radios repellen* 2. TENACULUM, Instrumentum scricommuniam pastures per omnes terras tes, etc. Infra : Portantes infulas aut Te- ptoris, in Glossar. Lat. Gall, ex Cod. reg. suas in Shenington Tempore Aperlo et nas coram Praelatis, aut coram populo 521. post fena et blada collect a. publice deferentes, etc. Ubi Concilium 1 TENAGIARE, Candenti forcipe la* TEMPUS OARNALE, Quo licet Carnes Londinense ann. 1268. cap. 5. habet, niare, Ital. Tenagliare, Gall. Tenailler. comedere. Charta ann. 1365. ex Cod. Infulas, quas vulgo Coifas vacant. Ita Joh. Demussis Chron. Placent. ad ann. reg. 5187. fol. 16. r°: Cum ad vos venerint Tense et Coifse, idem sunt. [** Placit. 1326. apud Murator. torn. 16. col. 494: in vestris ecclesiis.... quadragesimali vel ann. 15. Edward. I. Hereff. rot. 2. in Eodem anno Carcagnus proditor et Ro-

TEN
diilphus ejus socius, et duo alii socii cum eis Tenagiati fuerunt. Vide Tenaglare. 0 TENAGLA, Forceps, Ital. Tenaglia, Gall. Tenaille. Instr. ann. 1384. inter Probat. torn. 3. Hist. Nem. pag. 66. col. 1: Cum Tenaglis denies aufferendo, etc. * TENAGULA, Eadem notione. Steph. de Infestura MS.ubi de Innoc. VIII. PP : Fuit igitur (Macrinus) ductus per urbem in curru rectus et nudus, et cuidam stipiti alligatus et passim ferris seu Tenagulis et forcipibus infocatis afflictus. Hinc * TENAGLARE, Candenti forcipe laniare, Ital. Tenagliare, supplicii genus. Chron. Patav. ad ann. 1281. apud Murator. torn. 4. Antiq. Ital. med. aevi col. 1149 : Mascharonus prssdictus et duo alii positi in carrectis vincti, et Tenagiati per civitatem, etc. Vide Tenagiare. JTENALEA, Forceps, Gall. Tenaille, Ital. Tenaglia. Job. de Bazano Chron. Mutin. apud Murator. torn. 15. col. 613 : Deinde fuit Tenaleis morsicata super unum lectum accensorum carbonum, etc. Vide Tenella. 1 TENALES , Eadem notione. Index utensilium de Ruminiaco e Ohartulario Cqmpendiensi: Una securis et guidam tripes, et trois chemines de fer, et uncs Tenales et duo treffus. 1 TENALIA, Eodem intellects Chron. D. de Grayina, torn. 12. Muratorii col. 567: Licet in eorum corporibus co.ro modica superesset morsibus Tenaliarum ignearum, etc. Tenaliis igneis mordere, ibid. col. 641. 1 TENALIUM, Eodem significatu. Chronicon Bergom. Castelli de Castello ad ann. 1406 : Quod ipsi ducantur super una carretta ad locum justitise et cum Tenalio ardente deberent attenajari, etc. TTENALLA, Idem. Enumeratio MS. munitionum Sommeriae in Occitania ann. 1260: Item vi. martellos. Item TV. Tenallas. Item L. forcipes. Ubi per forcipes forte minores, per tenallas vero majores forcipes sunt intelligendi. f TENALLEATUS, Candenti forcipe laniatus, Gall. Tenaille. Annales Estenses ad ann. 1403. apud Murator. torn. 18. col. 990 : Villanus debito damnatus supplicio fuit, per civilatem super curru Tenalleatus, etc. Vide Tanajare. 1 TENAMENTUM, Idem quod infra Tenementum, post Tenere. Ibi vide. 1 TENANGIA. Vide in Tenere 1. • TENANCIARIUS. Vide infra in Tenere 1. TENANDRIUS. Statuta Roberti III. Regis Scotise cap. 4. § 3: Statutum est et ordinatum, quod licet in posterum dominus Rex de dicto Comitatu aut dominio, cum Tenandriis et libere tenentibus per chartam suam infeodaverit aliquem etc. Legendum puto Tenanceriis, ex Gallico Tenancier, Tenens. SB3" Nihil est cur certo locum emendes. Tenendria, pro villa, infra occurrit: quidni Tenandrius, pro villicus ? Vide Tenendria in Tenere 1. * Recte quidem, a Tenandia, Villa. Charta Jacobi reg. Scot. ann. 1450. in Chartul. Glasguens. eccl. ex Cod. reg. 5540. fol. 96: Episcopi Glasguenses teneant de nobis dictas terras in meram, puram et liberam regalitatem seu regaliam cum Tenandiis, Tenandriis et libere tenentium servitiis. T TENANTIA. Vide Tenentia, et Tenere 1. T TENASMUS, Egerendi libido continua, sea inanis, Laurentio in Amalthea. Plinius lib. 28. cap. 14. habet: Tenesmos, id est, crebra et inanis voluntas desurgendi. Habet etiam Tenasmus eod. cap. Saepius alii Tenesmus dicunt, Medicis nostris Tenesme, Epreinte. * Acta B. Amadei torn. 2. Aug. pag. 588. col. 1: Dum ipse dominus Antonius de la Ecclesia infirmaretur quadam infirmitate, quam vulgus appellat infirmitatem canalis, medici autem earn appellant inftrmitatem Tenasmorum quodammodo incurabilem, etc. Vide infra Thenasmus. ] 1. TENATOR, pro Tannator, ut videtur, Tanneur. Constantius de Mongueur Tenator Trecensis, in Charta ann. 1249. ex Chartul. Campan. fol. 533. col. 1. * 2. TENATOR, Qui praedium a domino feudali dependens, et in ejus fe'udo vel dominio tenet et possidet. Charta Jordani de Insula ann. 1171. inter Probat. torn. 1. Annal. Praemonst. col. 365 : Absolve etiam parenlibus meis, Tenatoribus et hominibus meis, quidquid donare voluerinl de rebus vel terris suis. Vide Tenere 1. * TENATURA, Possessio. Charta ann. 1223. in Chartul. eccl. Glasguens. ex Cod. reg. 5540. fol. 42. r°: Salvo etiam jure et Tenatura rectorum ecclesiarum, qui modo sunt, quousque cesserint vel decesserint. Tenure, eadem acceptione. Vide infra in Tenere 1. j^ [« Decernimus autem ut quicumque hereditatem vel emptionem vel alias quaslibet possessiones per septem annos et unum diem in pace possederit et tenuerit Tenaturam suam deinceps libere el quiete possideat. » (Consuet. Rem. an. 1182, Mus. Arch. dep. p. 88.)] 1 TENCA, Piscis fluviatilis notus, Gall. Tanche, Ital. Tenca, Ausonio in Mosella v. 125. Tinea. Dicitur Tenca Petro Azario apud Murator. torn. 16. col. 428. Rumlero lib. 1. Histor. Monasterii Formac. apud Pezium torn. 1. Anecd. part. 2. col. 433. et aliis. Hinc emendandus alter ejusdem Rumpleri locus col. 468. ubi pro Tenca perperam habetur Tenta. j TENCHA, Eadem notione, in Statutis Astensibus, ubi de intratis portarum, et in Statutis Placentise lib. 6. fol. 79. verso. 1 TENCHIA , Eodem intellectu, in Charta Hugonis Abb. S. Dionysii ann. 1200. ex Archive B. Marias de Argentolio. 1TENCHURERIUS. Sententise Inquisit. Tolos. pag. 9 : Matheus Aycardi Tenchurerius de Tolosa, etc. Forte Tenthurerius, pro Tenturerius, Gall. Teinturier, Tinctor, infector. Vide Teinturarius. * Nihil emendandum ; nam Provinciali idiomate Tenchurie dicitur, pro Tenturier, quo forsan utuntur etiam Occitani. * TENGIA, Induciae, Gall. Suspension d'armes. Stat. Petri archiep. Narbon. contra Albig. ann. 1234. inter Probat. torn. 3. Hist. Occit. col. 370 : Demandent homines burgi incontinenli Tenciam et amicitiam, sive treugas xx. dierum, quas habent cum O. de Termino et fautoribus suis. Vide infra Tenencia. 1. TENDA, Tabernaculum, tentorium, Gallis Tente. [Ital. Tenda.] Tudebodus lib. 2. Hist. Hierosolymitan83: Et in nostras laxatis frssnis concurrerunt Tendas. Florentinus Monachus de Expugnatione Acconensi :

TEN

55

E

torn. 6. col. 405. in Memoriali Potestatum Regions, ad ann. 1275. apud eumd. Murator. torn. 8. col. 1138. in Chronico Estensi ad ann. 1350. apud eumd. torn. 15. col. 458. in Chronico P. Azarii, torn. 16. ejusd. Murator. col. 331. in Statutis Astens. col. 17. cap. 71. in Statutis datiariis Riperise cap. 14. etc.] Raymundus Montanerius in Chron. Aragon. cap. 122 : Et lo Senior Rey d'Arago feu anar la crida per la sua host, que tot homes plegas les Tendes, etc. Sic TsvSac et Tlvra;, tabernacula vulgo vocant recentiores Grseci, Leo in Tactic, cap. 5. § 9. cap. 10. § 12. cap. 13. § 3. cap. 18. § 54. Nicetas Grseco-Barb. in Notis Wolphianis pag. 115. edit. Genev. Ducas pag. 37. 188. Joan. Cananus pag. 192. et alii a Rigaltiq et Meursio laudati, [ut et in Glossario mediae Graecitatis.] TENDA, Hispanis, est Static seu offlcina in foro aut locis publicis exponendis et vendendis mercibus. Tentorium exponitur in Foris Aragon. lib. 9. pag. 179. Diploma Weremundi Regis Hispan. apud Ambrosium Moralem : Cum omnibus utensilibus, cupis, torcularibus, et Tendis in mercatello, et vineis, quse servierunt ipsi corti, etc. Charta Aldefonsi VIII. Regis Castellae aerae 1213: Et vestras Tendas nullus Alvarit, neque Almusericus, neque Almocabel violenter intret, etc. Rodericks Toletanus lib. 6. cap. 24: Rex dotavit Ecclesiam Toletanam, et dedit ei in civilate omnes stationes, quas vulgariter Tendas vocamus. Idem in Hist. Arabum cap. 40. Stationes vendentium vocat. Fori Oscae ann. 1247. sub Jacobo I. Rege Aragon. f. 18: Si duo habent domos, Tendas, aut alias haereditates simul, etc. Charta Lusitanica, apud Brandaon. lib. 15. Monarch. Lusitan. cap. 81: Item retineo mihi et successoribus meis omnes Tendas, quas Reges Saraceni solebant tenere tempore Saracenorum. Adde torn. 5. pag. 308. Prseterea Colmenarezium in Hist. Segoviensi cap. 17. % 15. cap. 19. § 1. TENDARII, Qui in Tendis merces suas venum exponunt. Apothecarii et Tendarii, in Foris Aragon. lib. 9. tit. Quod Physici, etc. TENDEBE, Tentorium explicare, vel in tentorio subsistere, castra metari, [Italis Tendare, nostris Tendre.] Gloss. MSS. Reg. Cod. 1013: Tendebat, tentorium habebat. Palmerius ad Salustium pag. 520. restituit yocem Tendentes, pro Tentoria figentes, aitque vocabulum esse Numidarum. Hue viri docti ista referunt Maronis :
hie saevus Tendebat Achilles.

Bachanalis Africus mare perturbabat, Evulsa tentoria cuncta laniabat. Si confratres raei tune ibidem fuissent, Et tenere dentibus me Tendam vidissent, Horum quidam, reputo, super me risissent.

Occurrit praeterea apud Ordericum Vital, lib. 9. pag. 742. 743. [in Annalibus Genuens. ad ann. 1213. apud Murator.

Et Suetonii in Galba cap. 12 : Cohors Germanorum juxta hortos Tendebat. Denique Taciti Annal. 13: Milites Tenders omnes extra vallum jussit. ADTENDARE, Eadem notione, [Italis Attendare.] Epist. Tierrici Magistri Templi in Chronico Reicherspergensi ann. 1187 : Et non potuerunt Adtendare ultra tendas tres. Joan. Villaneus lib. 5. cap. 1 : Ove il detto Imperadore s'era Attendato a gran danno di Romani. Adde lib. 7. cap. 147. lib. 9. cap. 46. Hinc nostrum Attendre fluxit, [ut et Italicum Attendere,] pro expectare, quia donee tendas, seu tentoria figantur, subsistunt^ et expectant. Tabernacula autem olim ex coriis confecta constat: unde in Epistola Valeriani ad Zozimipnem, apud Pollionem in Claudio : Pellium tentoriarum decurias triginta. Zonaras in Constantino M.: Sxi^vyj itoTe TO) iraTpt Stexo(At'(T9iQ Ix Ba-

56
Slpjxotfftv fftxEVT].

TEN

TEN
Tendatur expensio. Codex Justinian! praefert extendatur. Pro tentorium explicare seu castra metari sumitur paulo ante in Tenda 1. 1 TENDITAS, Voluntas, auctoritasve. Bulla Gregorii IX. PP. e Tabulario Corbeiensi: Ingerannus de Wareignies possessiones, redditus et alia bona ipsius monasterii occupare propria Tenditate praesumens, villas, molendina et grangias monasterii cum non modica quantitate bladi succendit ausu nephario et destruxlt. TENEAMENTUM, Teneatura. Vide infra Tenere 1. t TENEBELL^, Parvae tenebrae. 01. Mamertus.lib. 2. de Statu animae cap. 9: Eruentur mihi atque extrahentur etiam nuncupatim ex abditis Tenebellarum, qui hactenus delituere. TENEBRAE, Ofh'cium Ecclesiasticum, ita appellatum, quod peragitur feria 4. 5. et 6. majoris hebdomadae. His enim diebus Ecclesia Tenebraa colit, et Matutinas in Tenebras finit, inquit Durandus lib. 6. Ration, cap. 72. n. 2 : Primo quia in luctu et mosrore est propter domini Passionem, et propter ejus triduanam mortem exequias celebrat triduanas. Secundo Offtcium I'enebrarum significat tenebras, quae fuerunt super faciem terras, dum pendebat Sol juslitise in cruce, etc. Adde Beletum cap. 100. Liber Ordinis S. Victoris Parisiensis MS. cap. 20 : Ad Tenebras in Parasceve per tres dies 13. cerei accenduntur. Hugo Flaviniac. pag. 170 : Ubi vero vantum est ad Tenebras, miser ille, dum .Kyrie eleyson cum versibus cantaretur, corde compunctus genibus patris advolutus est. 3S®° Ad hunc poster!orem locum non satis attendisse videtur Mabillonius, cum Tenebras generatim Matutinas interpretatur in Onomastico ad calcem partis 1. saeculi vi. SS. Benedict. Verum quidem est de Matutinis hie agi; sed de Matutinis nocte Cosnae Domini celebratis, unde a Cosna Domini dictae sunt Tenebrae, non a tenebroso noctis ternpore, ut intellexisse videtur vir doctissimus. 1 TENEBRARE, Obscurare, tenebrosum facere, Johanni de Janua. Tenebrare terras, Martiano Capellaa lib. 6. S. P. Chrysolqgus Serm. 74: 0 si nebulas fumus mulieris Tenebrasset aspectum ! Lactantius lib. 4. cap. 19: Tenebrabitur dies hicis. Guibertus lib. 1. de Pigneribus SS. cap. 1 : Quid dicam de illis, qui nullis aliorsum testimoniis claruerunt, et ex eo quod scripturis qualibuscumque celebran putantur, polissimum Tenebrabuntur ? * Nostris Entenebrer. Vitae SS. MSS. ex Cod. 28. S. Viet. Paris, fol. 2. r». col. l:.Cil qui ont longuement demore en chartre, ont les oelz Entenebrez et oscurs et ne poent veoir clerement. TENEBRARIUS, Vir obscurus, obscuri nominis. Vopiscus in Firmico: Et illi quidem adversum nos contendenti hsec sola ratio fuit, quod dicebat, Aurelianum in edicto suo non scripsisse, quod tyrannum occidisset, sed quod latrunculum quondam a Rep. removisset: perinde quasi digne tanti Princeps nominis debuerit tyrannum appellare hominem Tenebrarium, aut non semper latrones vocitaverint magni Principes eos, quos invadentes purpuras necaverunt. 1 TENEBRATIO, Obscuratio, caligatio. Tenebratio visus, Caelio Aurel. lib. 1. Chron. cap. 2. ^TENEBRESCERE, Tenebrosum fieri, tenebris obduci. S. Aug. de Genes! ad

TEN
litt. lib. 1. cap. 10: Quo tempore pars ista, in qua sumus, Tenebrescit in noctem. S. Chrysologus Serm. 74: Tenebrescit vesper, non lucescit. Rursum utitur Serm. 77. Homagium ann. 1257. e Schedis Praesidis de Mazaugues: Quoniam veritatis series plerumque Tenebrescit. | TENEBRICARI, Idem quod Tenebrescere. Sol media die Tenebricavit, apud Tertullianum adv. Judaeos cap. 13. Paschasius Radbertus lib. 3. de Fide, Spe et Char. cap. 12. torn. 9. Ampl. Collect. Marten, col. 570 : Hinc (animaj Tenebricatur peccatorum suorum aspectibus ; illinc resplendet gratia Dei respersa et virtutum muneribus. 1TENEBRICOSITAS, Obscuritas, caligo. Tenebricositate vexari, Coelio Aurel. lib. 1. Chron. cap. 4. * TENEBROSITAS, Obscuritas, caligo, Gall. Tenebres, alias Tenebreur. Lit. remiss, ann. 1398. in Reg. 153. Chartoph. reg. ch. 208 : Lanceam propter Tenebrositatem noctis reperire non poterant. Aliae ann. 1373. in Reg. 105. ch. 219: Lequel compaignon les supplians ne congnoissoient point, comme il ne le peussent choisir ne adviser, pour la Tenebreur et obscurte de la nuit, etc. Vide Tenebricosilas. «TENEGIO, Possessio. Charta ann. 1204. ex Bibl. reg. cot. 17 : Ego Aladaicis Cornelo.... te Bernarde de Turre in Tenecionem miito ex omni illo dono, quern tibi fed in meo novissimo testamento. Vide supra Tenatura. ^TENECULA, Idem quod Tenacula, Forceps, Gall. Tenaille. Acta SS. Martis, torn. 2. pag. 508: Brachium S. Joseph ab Arimathia in argento cum Teneculis in manu de argento. 1 TENEDO, TENEDURA. Vide Tenere 1. * TENEIREA. Vide infra in Tenere I. VTENELLA, Gall. Tenaille., Forceps. Vita B. Lidwinae, torn. 2. Aprilis pag. 274 : Tenella solet calefieri ad ignem. Et pag. 314 : Quod (pomi fragmentum) etiam inter ferreas Tenellas candentesque compressum, insipidum omnino reddebatur. Utitur etiam Cornelius Zantfliet in Chronico apud Marten, torn. 5. Ampl. Collect, col. 365. ubi de eadem B. Lidwina. Vide in Tenalea. 1. TENELLUS, Obturaculum oris dolii. Jo. Laudensis in Vita S. Petri Damiani Card. num. 2. de dolio, seu Una: Evulso Tenello, niliil prorsus vini suscipiunt. | 2. TENELLUS, Cenaculum aulicorum. Ordinatio Humbert! II. super prdine et numero mensarum torn. 2. Hist. Dalphin. pag. 311. col. 1: Item, quod aliis Militibus simplicibus in nostro Tenello comedentibus seryiatur eodem modo inter duos quoslibet, videlicet de una galUna, etc. Mox : Item, quod omnibus... in Tenello nostri hospitii comedentibus serviatur, etc. Et pag. 312. col. 2: Die Veneris in hospitio non comedetur, nisi semel in die et in Tenello, sicul nee aliis diebus jejunii. Ibid. pag. 313. col. 2 : Potatio de mane in Tenello : Item, volumus et ordinamus, quod qualibet die de mane, quando non est jejunium ordinatum ab Ecclesia, panaterius hospitii nostri portet seu portari facial in loco, ubi tenetur Tenellus mappam cum duodecim panibus parvis.... et quod botellerii portent pro eisdem ad praedictum Tenellum sex mensuras vini puri de Tenello, et quod coquus de coquina nostra portari facial ad dictum locum pro eisdem unum rotulum de carnibus, etc. Similia mox repetuntur, ubi de potatione per diem in Tenello. Rursum infra pag. 317. col. 1: Item, volumus quod illi qui debent in Tenello

2. TENDA, apud Papiam, gua? rusfice Trains dicifur. Cod. alius Trabea praefert. Gloss. Saxon. JSlfrici: Tenda t y l d s y l e , i. Domus limen. '*3. TENDA, TENDALIS, Locus vacuus, in quo aliqua extend! seu expand! possunt, Hisp. Tendalero. Charta admort. Carol! VII. in Reg. Cam. Comput. Paris, alias Bitur. fol. 148. r° : Item super una locata sive Tendali ad Carentenas,... ij. den. obol. Turon Item super una locata Tendse, sita ad Carentenas,... semi pict. Et fol. 150. r°: Item super locata cum Tenda ad Carentenas, quam idem Sparos tenebat, ij. den. Turon. et obol. Rursum fol. 151. v° : Item super duabus Tendis cum suis locatis,... iiij. den. ob. Turon. Tande et Tende, eadem, ni fallor, notiqne, in Charta ann. 1270. ex Tabul. S. Mich, in eremo : Octroions que tou,tefoiz et quanteffois que (les bestes) auront fait aucun damage en aucune ou aucunes de leurs maisons, vignes, levres, salines, pres, Tandes ou autres leurs tenences ou appartenances, etc. Infra : En leurs maisons, vignes, terres, salines, Tendes, ou autres leurs tenances ou appartenances, etc. Vide infra Tenta 3. * TENDARE, pro Tendere, explieare, Gall. Tendre. Comput. ann. 1399. inter Probat. torn. 3. Hist. Nem. pag. 150. col. 1 : Pro clavellis ad Tendandum dictos pannos,ij. grosses. Tenderie, Facultas plagas tendendi ad capiendas aves, et praestatio, quae pro ea facultate pensitatur, in Comput. redit. comitat. Pontiv. ann. 1554: De le Tenderie aux oiseaulx du conte de Ponthieu; moyennant le prix et somme de douze livres Parisis par an. Tandeis vero, Propugnaculum ante se protensum, quo quis defenditur ac protegitur, apud Joinvil. in S. Ludoy. edit. Gang. pag. 40 : Les Turcs avoient ja brise et froisse nos Tandeis et gardes. Ibidem pag. 50: Six des chevetaines des furcs vindrent faire ung Tandeis de grosses pierres de taille, affin que noz arbalestriers ne les bleczassent du trect. 1 TENDARII. Vide Tenda I. j TENDARIS, Locus in quo panni explicantur seu extenduntur, ut discimus ex Litteris Philippi VI. Reg. Franc, ann. 1335. torn. 2. Ordinat. pag. 115: Concedimus eisdem quod pro custode Tendaris, seu loci communis in quo panni tirantur seu tenduntur, et in parts adaptantur, possint unum denarium et pro clausura, et aliis reparationibus dicti tendaris imponere desuper, seu supra quemlibet pannum in dido Tendari, et aliis Tendariis dictae villas tirandum, per ilios qui facient pannos ipsos tirari. Vide in Tenda 1. et infra Tiratorium 1. * TENDARIUS, Tinctor, infector, Gall. Teintuner, alias Tandeur. Glossar. Lat. Gall. ann. 1348. ex Cod. reg. 4120 : Tinctores, Gallice Tandeurs, et dicitur ab hoc verbo, Tingo. Libert. Caturc. ann. 1344. in Reg. 68. Chartoph. reg. ch. 312 : Item creant curatores seu gardiatores pannorum, et artificii texlorum et paratorum et Tendariorum in pannis faciendis. T TENDEHEVED, mendose apud Hovedenum in Henrico II. pro Tenth-heved, vel potius Tenheved. Spelm. Vide Tenheved. T TENDELLI, mendose, ut dicitur in Collalerii. 1 TENDERE, Extendere. Codex Theod. lib. 11. tit. 14. leg. 1: Ante omnia autem quse in horreis habentur expendi volumus, ita ut non prius ad id frumentum

TEN
communi comedere, etc. Adde pag. 335. col. 1. et vide Tinellus. * 3. TENELLUS, Structa in forcipis modum munitio, Gall. Tenaille. Gharta Galth. comit Brense ann. 1231. ex Tabul. commend. Tree.: Non poterunt forteritiam facere; nisi suss proprisias clausuram de fossatis xiv. pedum. in latitudine tantum, et palatii vel muri x. pedum in altitudine super terram, sine tornellis, archeriis et Tenellis. Inquisit. ann. 1371. in Access, ad Hist. Cassin. part. 1. pag. 433. col. 2 : Camera etiam habet curtim cum Tenello, casalenum et turrim supra portam. Teniau inter instrumenta piscandi recensetur in Lit. ann. 1367. torn. 6. Ordinal, reg. Franc, pag. 471. 1 TENEMENTARIUS, TENEMENTUM , TENENDRIA, etc. Vide Tenere 1. * TENEMIUM, Vox mendose scripta aut plane barbara, qua designari intellectum suspicantur docti Editores ad Acta S. Hildegard. torn. 5. Sept. pag. 699. col. 2:: Prasterea cum magnum Tenemium non habuerit, quadragesimo secundo get at is suss anno libros non paucos scribere incepit Spiritus sancti revelatione. * TENENCIA, Inducise, securitas data coram judice vel domino feudali inter inimicos, idem quod practices nostris Assecuramentum. Stat. Jacobi I. reg. Aragon. ann. 1251: Similiter quicumque habuerit cum aliquo Tenencias ad aliquem certum vel certos dies, infra illas Tenencias, nee ratione pignorationis, nee aliqua ratione vel occasione, possit malum facere alteri, nee illas Tenencias infringere, et quicumque infra treugas vel Tenencias adratas malum fecerit alicui, cum quo treugas habuerit, vel pignorationes fecerit vel dampmim aliquod intulerit, dampnum emendet in duplo. Vide supra Tencia. * TENENGIORES, lidem qui Tenentes. Vide infra in Tenere 1. TENENS, forense vocabulum, pro reo, ut contra, Petens pro actore, in Regiam Majestatem lib. 2. cap. 2. Occurrit passim in Legibus ScoticiselAnglicis.Vide Tenere 1. 1 TENENSA, Possessio quam quis tenet ab alio. Gharta ann. 1210. e Ghartulario Lezatensi : Ego Guill. Abb. Lezat. solvo et derelinquo Bernardum de Vauro et omnem suam Tenensam, et omnes suas res mobiles et immobiles, quocumque loco prsedicta Tenensa sit vel esse debet, et omnem suam progeniem tali pacto quod prsedictus B. de Vauro et qui per eum erunt, reddant et donent duos solidos de bonis Tholosanis annuatim ex parte dominalionis per seipsos et per omnem suam Tenensam, scilicet prsedicto G. Abbati Lezatensi, etc. Vide infra Tenere 1. [* Vide supra Tenecio.] <* TENENSARIUS, TENENSOR, Tenens. Vide infra in Tenere 1. « TENENTA, TENENTARIUS. Vide infra in Tenere 1. f 1. TENENTIA, TENANTIA, Securitas standi promissis et conventis. Literae Willelmi Scotorum Regis ann. 1209. apud Rymer. torn. 1. pag. 155. col. 2: Pro eisdem terminis fideliter tenendis dedimus eis in Tenentiam obsides nostros, quos habet. Gharta Johannis Regis Angl. lib. nig. Scaccarii pag. 379: Tradidit nobis tria castra Wallias suse... in Tenantiam reddendi nobis prgedicta debita nostra et satisfaciendi nobis, etc. Vide Teneteria et Tenmantale. Occurrit alia notione in Tenere 1. e 2. TENENTIA, Proprietas,dominium.
VIII

TEN
Testam. Bern, de Pradis ann. 1312. ex Cod. reg. 8409. fol. 35. r°: Jubeo et veto ut ilia Tenentia domus, quse est in petra, numquam alienetur, quia volo semper remaneat penes liberos dictorum hasredum meorum. Charta ann. 1371. in Reg. 103. Chartoph. reg. ch. 37 : Item et quasdam Tenentia hospitiorum situatorum in carreria argenterias Montispessulani, quas sunt in numero septem. Nisi malis intelligere ibi collectionem domorum, quae sibi invicem contiguse sunt et cohaerent. * 3. TENENTIA, Reditus, qui ex praediis percipitur. Gharta Drocon. de Melloto ann. 1222. ex Chartul. S. Steph. Autiss.: Compromisimus in eosdem, videlicet de terris quas homines de Egligny venientes ad S. Mauricium tenent ad costumam vel tertias, tali modo quod dicti tres, quantum ad terras prasdictas, inquirent bona fide consuetwdines, erramenta et Tenentias, quas tarn nos quam capitulum obtinuimus. ITENENUM, Ager, ut videtur, clausus. Gharta ann. 1358. apud Cprbinell. inter Probat. familise de Gondi torn. 1. p. CLVII : Item unum palatium magnum cum columbaria, et cella, et curia, et una domo bassa, et casolare, et Teneno cum vitibuK positum in populo <S. Martini. . * TENEORICA, Genus cartes, in vet. Glossar. ex Cod. reg. 7613. 1 TENERARE, Tenerum efficere, Constantino Africano, cujus locus exstat in Gastia. 1. TENERE, TENENS, TENEDO, TENEMENTUM, etc. Voces fori feudalis. [** Li rois ne tient de nuluy fors de Dieu et de luy, in Statut. S. Ludov. reg. Fr. lib. 1. cap. 78. et alibi.] TENERE dicitur, qui prsedium a domino feudali dependens.et in ejus feudo vel dominio possidet: quse vox hac notione passim occurrit. TENERE IN CAPITE dicitur, qui nullo medio ratione feudi domino subjectus est, apud Anglos specialiter, qui a Rege seu Corona feudum suum tenet. Cowell. [Charta Henrici Regis Angliae circa ann. 1155. apud D. Brussel torn. 2. de Feudorum usu pag. 1. ad calcem : Si quis Comes, vel Baro, seu alius tenamentum Tenens de nobis in capite per servitium militare, mortuus fuerit, et cum decesserit heres ejus plenas setatis fuerit, et relevium debeat, habeat hereditatem suam per relevium antiquum, et alii similiter per antiquam consuetudinem feodorum.] Radulphus de Diceto ann. 1163 : Nullus scilicet, ut vulgariter loquar, de Rege Tenens in capite castellum, villam, vel prsedium, etc. Epistola Monachorum Ecclesiae Cantuariensis ad Reg. Henricum II. : Cum nihil ad eum spectent, sed nos Teneamus post Deum in capite de vobis, sicut et ipse. Matth. Paris, ann. 1244: Ad omnes Praslatos, qui de Rege Baronias Tenebant in capite. Et infra : Ut quilibet Baro Tenens ex Rege in capite, haberet prompta et parata regali prsscepto omnia servitia militaria, quas ei debentur. * TENERE PER ACAPTUM, Sub accapitorum conditione et onere. Consuet. Catal. MSS. cap. 55 : Si unus vassallus Tenet duo vel tria feuda pro uno domino per acaptum unius temporis vel domini suorum, bene potest ea legare seu dividere inter diversas personas. Vide A ccaptare. * TENERE PER BARONIAM, Jure Baronum, hoc est, supremo dominio. Vide supra in Baro. * TENERE AD Duo BLADA, Per tantum

TEN

57

temporis habere agrum, ut tenens bis ex eo bladum colligere possit. Charta ann. 1294. in Lib. nig. 2. S. Vulfr. Abbavil. fol. 67. v°: Honoratus ad Denies debet Tenere terram prssdictam ad duo blada et duas avenas. * TENERE AD CAPTANIAM. Vide supra Captania. * TENERE AD CATALLUM, Ad medietatem fructuum. Vide supra in Catallum. ® TENERE IN COTERIA, Gall. Tenir en Coterie, Ad societatem. Vide supra in Coteria. * TENERE DALPHINALITER. Vide supra in Delphinus. * TENERE IN FAMULATU, Servientis feudalis conditione. Reg. feud. Norman, ex Cod. reg. 4653. A. fol. 170 : Theobaldus de Faverilles Tenet in famulatu medietatem prasposituras, unde est famulus ligius. * TENERE LAICALITER. Vide supra in Laicus. * TENERE AD MANSUM, Sub certo scilicet censu et annua pensione domino fundi prasstanda. Vide supra in Mansus. * TENERE IN MARITAGIUM, Ex dote uxoris seu donatione, quse a parente filisefitpropter nuptias. Feoda Norman, in Reg. S. Justi ex Gam. Comput. Paris, fol. 158. v°. col. 2 : Dom. Engerrannus de Hommet Tenet in maritagium ex parte sororis Willelmi de Mombray apud Escoucheium duo feoda in baillivia castri Loire. Ibid. fol. 170. r°. col. 2 : Dom. Galterus de Flavacourt Tenet a dom. Johanne de Monchevrel.... medietatem matrimonii sororum suarum, quse sunt a Laicort. Vide in Maritagium. * TENERE IN MILITIA. Vide supra in Decimas. * TENERE DE Nupo AD NUDUM, Dicitur, qui nullo medio, ratione feudi, domino subjectus est. Charta Guill. dom. Salionis ann. 1281. in Ghartul. eccl. Lingon. ex God. reg. 5188. fol. 18. v° : Accepi feodum domus et fortherotias et fossatorum et pertinentiarum domus dom. Bartholomset de Villacomitis, quam domum idem dom. Bartholomssus Tenet de nudo ad nudum a domino Berse. Alia ann. 1291. ex Chartul. Episc. Carnot. : Symon, dictus de Maricorne, de S. Leobino, de Joncheretis armiger et domicella Johanna ejus uxor confessi sunt vendidisse reverendo patri dom. G. episcopo Carnot. quatuor vavassores, quos habebant et quos dictus Symon jure hssreditario Tenebat ab eodem episcopo de nudo ad nudum, ad fidem et homagium. Charta ann. 1289. ex Chartul. S. Carauni: Guillaume de Danonville chevalier tieng de moi an fie nu a nu environ sept muis de terre semeure. Sans moienne Tenue, eodem sensu, in Reg. B. Cam. Comput. Paris, ad ann. 1336. fol. 76. r» : Se il tient aucune chose en fie, ou en vilenage dudit mons. le Due et souz lui, sans moienne Tenue d'autrui, que Von appelle Tenue de Duchainne. * TENERE AD OGTENUM, Ad octavam scilicet fructuum partem. Vide supra Octenus. 1 TENERE A SOYETE, hoc est, ad societatem, ut satis explicant Litterse Officialis Morinensis ann. 1271. e Tabulario Corbeiensi: Peterent etiam dicta triginta jornalia terras Tenenda ab eadem Ecclesia hssreditarie a soyete, tali modo quod dicti abbas et Conventus deberent invenire tertiam partem seminis dictss terras, et prasdicti superius nominati deberent ad sumptus suos proprios diet am terram excolere, seminare et ahanare, et habere 8

58

TEN

TEN

TEN
aliud villenagium. Liberorum autem tenementorum aliud tenetur libere pro homagio et servitio militari, aliud in libero sockagio cum fidelilate tantum, vel cum fidelilate et homagio. Vide ibi varias species tenementorum, et cap. 38. | 5. Quoniam Attachiamenta cap.45. 46. 47. et Fletam lib. 5. cap. 9. 116. Tenement noble, in nova Consuetud. Atrebatensi art. 194. Alias liberum tenementum accipitur pro usu fructu, ut in Legibus Burgorum Scoticorum cap. 135. g 9. uti vult Skenseus. At Bracton. loco laudato scribit, Liberum tenementum non posse 13. alicujus, quo quis tenet ad cerium did numerum annorum, mensium, vel dierum, licet ad terminum centum annorum, quod excedit vitas hominum. Vide ChriStophorum de Sancto Germano in Dialogo de Fundamentte Legum Angliae cap. 7. pag. 25. ] TENIMENTUM, in Chronico Farfensi apud Murator. torn. 2. part. 2. col. 536. in Chronico Siciliae apud Marten, torn. 3. Anecdot. col. 8. et 26. in Diplomate Henrici VI. Imper. ann. 1193. apud eumd. Marten, torn. 1. Ampl. Collect, col. 1002. in Chronico Dominici de Gravina apud Murator. torn. 12. col. 552. in Actis B. Joacnimi, torn. 7. Maii pag. 92. quibus in locis mpdo Praedium quod de domino tenetur, significat, modo Territorium seu districtum alicujus loci, ut vox ipsa Tenementum,quod supra observavimus. [** Civitatem sanctam lerusalem cum suis Tenimentis, in Epist. Magistri dom. Theut.ann. 1229. apud Pertz. Leg. torn. 2. pag. 263. ubi infra Tenementis. Occurrit itidem plur. num. in Pact. Matrim. ann. 1234. apud eumdem Pertz. pag. 308. et 311: In dodarium constituat vallem Mazarias cum civitatibus, castris et villis, Tenementis, terris cultis, etc.] 1 TEN AMENTUM, Idem quod Tenementum. Charta Nobiliacensis ann. 1270. apud Stephanotium torn. 3. Antiq. Pictav. MSS. pag. 888 : In terra nostra ac domanio nostro, dictorum Religiosorum, feodis, retrofeodis ac Tenamentis, quae a nobis tenentur in dictia villis de Meriaco, etc. Rursum occurrit ibid. pag. 890. et 891. Tabularium Monasterii Villae-novae: A. de Thareeio Dominus Muchecolli, cum Beatrices uxoris me& assensu,A. de Porta et hseredibus suis quoddam Ten am en turn in maresio juxta Vascharepecamdedi in perpetuum possidendum. Occurrit rursus in Ohartulario S. Vincentii Cenoman. fol. 84. | TENEAMENTUM, Eadem notione. Homagium ArturiDucis Britan. prsestitum Philippo Regi Fr. ann. 1202. ajpud J). Brussel torn. 1. de Feudorum usu pag328 : Ego fed carissimo domino meo Phi' lippo Regi Franciss illustri homagiwn ligium de feodo Britannias salvis omnibus Teneamenlis de quibus ipse dominus Rex et homines sui tenentes erant eo die, quo ipse diffiduciavit. | TENENTIA, TENANTIA, Idem quod Tenementum et Tenetura. Tenanche, in Charta ann. 1246. apud Thomasser. pag. 86. Donatio ann. 1125. in Probat. novae Hist. Occitan. torn. 2. col. 429 :Donamus tibi totum ipsum honorem, quern ipsi habuerunt.... in omnibus locis, sive per alodium, sive per fevum,sive per Tenentiam. Charta Guidonis Comitis Flandriae ann. 1237. e Tabulario S. Bartholomaei Beth un. : ~flospites eliam et tenentes dicta Ecclesias cum a diclis Prasposito et Capitulo de novo ad dictam Tenantiam admittentur, debent jurare, etc. Guillelmus Marra Magister Ordinis de Spata ann.

ntedietatem fructuum ratione agricultures mos apud Anglos, ut si quis fosminam suae,et pr&dicli Abbas et Conventus aliam haeredem ducat, et ex ea prolem gignat, qua? viva prodit in lucem, terras, de quimedietalem. Vide Socida. * TENERE, Praedium, haereditas. Stat. bus uxoris nomine saisitus in ejus vita Pistor. ann. 1107. apud Murator. torn. 4. est, et mortua, integras ad vitae suae Antiq. Ital. med. sevi col. 558: Item si terminum retineat. Quam legem Henquis civis de cetera fuerit de suo Tenere rico I. quidam adscribunt. Vide Littleinter Pistoni districtum expulsus, et mihi tonem sect. 35. CowelJum lib. 1. Instit. fuerit reclamatum; citius quam potero, Angl. tit. 2. 118. et supra in voce Cuexpulsum in tenere suo et podere faciam rialitas Anglies. restitui. TENENTES LIBERE, Qui liberum tene* TENENCIORES, TENENSORES, Tenen- mentum tenent vel possident, in Legites, qui diversis titulis terras et praedia bus Malcolmi II. Regis Scotiae cap. 9. tenent. Libert, villae de Burgo in ducatu Libere Tenentium alii sunt intrinseci, Aquit. ann. 1451. ex Reg. 198. Chartoph. alii forinseci, in Fleta lib. 2. c. 71. | reg. ch. 879 : Item dixerunt quod alii feu1 TENENS MEDIUS. Vide in Medius. darii et Tenenciores in palude de Barba TENENS PER COPIAM ROTULI CURLE. et in villa cerla deveria reddunt nobis. Vide in Copia. Reg. Cam. Comput. Paris, sign. JJ. rub. TENENS PER VIRGAM. Vide Virga. fol. 14. v°: Item dixerunt quod sunt aliTENENS PER HOMAGIUM , in veteri qui feudalarii et Tenensores in palude de Consuetud. Normanniae cap. 28. 29. Barba et in dicta villa, qui cerla deveria TENENS PER PARAGIUM. Vide Parareddunt domino regi. gium. TENENTES IN COMMUNI, sicut illi, qui TENENS PER ELEEMOSYNAM. Vide ex diversis titulis terras ac tenementa Eleemosyna 2, TENENS PER BURGAGIUM. Vide-Burgapro indiviso tenent. Ita Cowellus lib. 2. tit. 2. | 14. li in Foris Aragonensibus gium. unica yoce Terrastenentes dtcuntur, TENENS PER BORDAGIUM. Vide Bordaapud Michaelem del Molino in Reperto- gium, in Borda 5. rio pag. 75. et alibi : Terretenents, in ] TENEMENTUM, Territorium, districChron. Petri regis Aragon. lib. 1. tus alicujus loci. Statuta Arelat. MSS.: Si maleficium vel injuria in Arelate vel cap. 43. TENENTES IN FEODO SIMPLICE, Little- ejus Tenemento commissa fuerit, etc. Staton! sect. 1. 2. 3. etc. Tenans en fee sim- tuta Massil. lib. 2. cap. 32 : Statuimus, quod si aliquo tempore (contigerit) lalam ple. Vide in Feodum simplex. TENENTES IN FEUDO TALLIATO. Vide fieri in dyitate Massiliae, Tenemento vel ejus districtu, occasione guerras generaFeudum talliatum. TENENTES IN TALLIA GENERALI, Lit- lis, etc. Charta Montis-majoris ann. tletoni sect. 14. et 15. dicuntur, cum te- 1212: Quidquid in tola prasdicta villa nementa dantur alicui et hseredibus ex Pertusii seu in toto ejus Tenemento quaproprio corpora procreatis. Turn enim cumque ratione justa vel injusla possidet. generalis tallia, (general taile) dicitur, Donatio Templariis facta ann. 1248: quia ex qualibet uxore, si is plures ha- Dono.... villam seu castrum de Geneiraco ouerit, procreati liberi ad ejusmodi cum omni suo Tenemento. Charta ann. tenementorum successiohem admittun- 1266. ex Archive Eccl. Massil. : Quatuor pecias terrse sitas in Tenemento Alaudi. tur. TENENTES PER TALLIAM SPECIALEM, Charta ann. 1203. inter Instrum. Gall. Cum tenementa alicui et uxori,et haere- Chr. novae edit., torn. 1. pag. 85. col. 1: dibus ex utroqjje procreatis dantur. Ego Ildefonsus Dei gratia Comes et MarTurn enim soli ex hoc conjugio nati chio Provinciss.... concedo tibi Raimundo liberi ad ea tenementa admittuntur. Dei gratia Forojuliensi Episcopo*... omnes Littleton, sect. 16. 19. Vide Talliare in justitias hominum qui sunt vel erunt in posterum in Tenemento Forojuliensis EcTallia 8. et Feudum talliatum. TENENS IN DOTE, dicitur cum uxor clesiae sive in civitate Forojulii, sive extra, mart to defuncto, tertiam ejus tenemen- in castris vel villis ad episcopatum vel praeposituram pertinentibus, etc. Vide torum in dote tenet. Idem sect. 36. TENENS AD VITAM, seu usumfructum. mox Tenimentum. Idem sect. 56. TENEMENTUM , Prsedium urbanum , TENENS AD CERTUM annorum nume- quod de domino tenetur. Skenaeus ait, rum. Idem sect. 58. 59. etc. Tenementum communiter accipi pro TENENS AD VOLUNTATEM, Cum tene- haereditate vel feudo ; liberum vero tementa alicui conceduntur possidenda nementum idem esse cum usufructu, ad voluntatem donatoris, apud eumdem tametsi saepissime cqnfunduntur, atque sect. 68. et seqq. Quae quidem Tenura, haec diflferentia minime observatur. alia videtur ab ea, de qua vetus Con- Bractono lib. 4. tract. 1. cap. 31. 11. et suetudo Normanniae MS. part. 1. sect. lib. 5. tract. 5. c. 28. 11. Tenementum 3. c. 15 : Uns fiemens sont apelez frans est praedium, quod in villa est, seu villae Tenemens sans homage et sans par age en artem conflcit. Historia Translat. S. fieu lay, et ce est fet par aucune compoulianae Virg. ann. 1207: Ut casalia et sition, qui est fete entre aucunes person- Tenimenta civitatis ab eorum incursibus nes.Si commeun homme a 30. s. de rente, defensarent. Passim. Le Roman d'Amile et il en donne a un autre les 10. et I'ho- et d'Amy MS. : mage et son homme : cil qui tient le fieu Partiray vous parmi mes Tenemens. ne fet pas homage a I'autre, car il tient le fieu par un seul homage, et tele Tenure Infra: est apelee Tenure de volente, pour e'en Se donna li trestou son Tenement, que ele est fete de la volenle a celui, qui Et a ses sers donna grant chazement. bailie le fieu, et qui le rechoit sans nul homage, et sans nul besoing d'eritage, LIBERUM porro TENEMENTUM, inquit Bracton. lib. 4. tr. 1. c. 28. 1 1. est id, etc. TENENS PER CONSUETUDINEM An- quod quis tenet sibi et hseredibus suis in glisB, dicitur is, qui tenet seu possidet feodo et hsereditate, vel in feodo tantum Tenementa, yel terras, quae ex Consue- sibi et hseredibus suis. Ita autem dicitur tudine Angliae maritis, vel in dotem ad differentiam ejus, quod est villenauxoribus permittuntur. Is enim invaluit gium : quia tenementorum aliud liberum,

S

TEN
1261. Aurelio Abb. Fuliensi se suumque Ordinemdonat et possessiones, et honores, et homines et feminas, cum eorum Tenentiis, etjura ad eas spectantia et pertinentia, scilicet domus, campi, vine*, etc. apud Marten, torn. 1. Anecd. col. 1111. Aresturn aim. 1285. ex Chartular. Corb. : Abbas et Conventus dicebant et proponebant contra dictos Majorem et Juratos quod ipsi Major et Jurati in trefonssis et Tenanciis dictorum Religiosorum emerant et ratione emptionis tenebant tmccm domum etc. Charta ann. 1294. ex eod. Chartular. : Lesquelles Tenances devant devisees sont prisiees bien et justement a xxvi. livres et onze saudees de terre. Charta Edwardiprimogeniti Henricilll. Regis Angl. apud Th. Blount in Noraqlexico v. Tenancies: Sciatis quod dedimuset assignavimus in Tenenciam dilecto et fideli tiostro Yvoni Pauntun omnes terras quss fuerunt Hugonis Bedelli.... tenendas ad nostras beneplacitum voluntatis. Cbarta ann. 1344. e Schedis Marchionis de Flamarens : Solvere dictum accaptamentum, ut moris est, in dominorum mutationibus et heredum ratione Tenentiarum, quas tenet ab ipso domicello. Occurrit passim. TENEMENTARIUM , Idem quod Tenementum , in Actis Capitularib. Eccl. Lugdun. ann. 1337. Camerae Comput. Paris, pag. 23. S5P"In Chartis Lugdunensibus, ut nos amice monuit D. Aubret, Tenementarium idem sonat quod Codex agrorum vectigalium, nostris vulgo Terrier. T TENEMENT ARIUS, Idem qui Tenens, Manceps, feudatarius ; Tenementier, in Consuet. Lotharingiae tit. 12. art. 32. et tit. 16. art. 1. Libertates Belli-visus ann. 1256. torn. 1. Hist. Dalphin. pag. 59. col. 1 : Si alio modo quam per venditionem tenementum mutari contigerit , debemus habere pro mutagio nos et successores nostri censum a novo Tenementario duplicatum. Hoc idem intelligimus ad mutationem domini. Occurrit in Regesto Probus, cujus locus exstat in Confraria, in Tabulario S.Andreae Claromont.nonsemel, in Consuetud. Marchiae Dumbarum art. 7. in Statutis Vercell. fol. 70. v. apud Baluzium torn. 2. Hist. Arvern. pag. 173. et alibi passim. * Pactum inter comit. Sabaud. et nobil. baron, de Dombes ann. 1398. ex Cod. reg. 9873. fol. 27. v° : Item que lesdis noubles soient en coustume de exiger et recouvrer de leurs Tenementiers recognoissances a mart de seigneur et de Tenementier ou aultrement. Item tient plus ledit Tenementier.... une terre tachible, in Lit. admort. ann. 1412. ex Reg. 166. Chartoph. reg. ch. 272. T TENEMENGIABIUS, Eadem significatione. Terrarium Apchonii ann. 1512 : Tarn diu quam diu erunt Tenemenciarii dictarum proprietatum supra confinatarum, etc. Rursum occurrit infra. 1 TENEMENTIUS, cqntracte, pro Tenementarius, ni fallor, in Terrario Sacrist33 S. Illidii Claromont. ann. 1398. f TENENTIARIUS, Idem qui Tenementarius, Gall. Tenancier. Tenentiarii homines tnonasterii S. Johannis Angeriac. in Charta ann. 1285. e Chartulario ejusdem cosnobii. Occurrit alibi non semel. * TENANCIARIUS , Eadem notione, a Gall. Tenancier. Charta ann. 1404. in Reg. feud, comitat. Pictav. ex Cam. Comput. Paris, fol. 63. r° : Cum hominibus meis, mensionariis et aliis Tenanciariis meis, etc.

TEN

TEN

59

S

* TENENSAKIUS, Pari intellectu. Charta

senesc. Ruthen. ann. 1313. in Reg. 50. el absentia suss rationabilem prastenderit Chartoph. reg. ch. 143 : Prsedictos reddi- occasionem, vel infra spatium illud, talis tus mandare sibi faciet per homines et setatis extiterit, quod jus suum disrationare non voluerit. [Similia prorsus haTenensarios qui prsedicta tenent. * TENENTARIUS , Eodem sensu , in bentur in Charta Odonis Ducis BurSent. ann. 1329. ex Reg. Car. IV. et Phil. gund. ann. 1216. apud Perardum pag. VI. in Cam. Comput. Paris, fol. 62. r° : 344. bisque mox subditur : Sciendurn Prsecipientes hac eadem nostra sententia etiam, quod gageria non est Tenatura.] omnibus Tenentariisvinearum, domorum, Les Miracles du Chevalier MS. : pratorum, etc. Et si seras de m'amour toute 1 TENEMENTATOR , Eadem notione. En Tenure et en saisine. Charta ann. 1214. e Tabular. S. Barthol. Bethun. : Ecclesia debet ppnere dicto do^ TENGUDA. Transactio Ludovici Domino, Roberto de Rolt Militi vel ejus h&- mini de Castro-novo in agro Lemovic. redi certum Tenementatorem, post cujus cum incolis ejusdem loci ann. 1461 : In decessum Ecclesia debet solvere duplicem eodem tractatu comprehenduntur tenenredditum anni unius pro relivio. Hie Te- tiarii de Croslo-baret, qui era.nl antea nementator, ut et Tenementarius Regesti possessores ipsius Tengudas. Charta ComiProbus, loco in Confraria relate, vices tatus Marchi33 ann. 1406 :Tradiderunt.... agit caduci clientis, quern Practici vo- quamdam Tengudam contiguam preedicto cant-Hbmme vivant et moMra»i,quemque manso. Et infra :'//» dictis villagio et Tendomino prsestare debent homines manus guda assensatis. TENEDO, vel TENEZO, Idem quod Temortuse, seu Congregationes, quae nunquam moriuntur, ne dominus iis prive- netura, et Tenementum. Usatici Barcinotur juribus.quibuspotiri solet tenemen- nenses MSS. cap. 68 : Constituerunt hujusmodi praetaxatam Tenedonem,videlicet tario vita functo. TENETURA, Forma, qua Tenementum hominaticum , potestatem Castri, etc. de domino per vassallum tenetur, seu Charta Raymundi Comitis Tolosse ann. possidetur, vel ipsum tenementum. Ve- 1224 : Cum hac prsssenti charta te investitus Consuetude Normanniae MS. 1. part, mus, et in tuum jus et proprietatem transsect. 3. cap. 15 : Teneure est appellee la ferimus, et in Tenedonem et possessionem maniere, pa,r quoi les tenemens sont tenus te inde mittimus,etc.Mia. ejusdem Comides Seigneurs ; I'une des tenues est tenue tis ann. 1233: Et in Tenezonem et plenum des Seigneurs par homaige, I'autre par juris ac facti possessionem nos inde mitirage, et I'dutre par aumosne. Charta timus. Alia Petri II. Regis Aragon. ann. atthaei de Marliaco ann. 1202 : Prsete- 1283. pro Libertatibus Catalanorum : rea dedimus eiSO. libras Paris, ad emen- Item quod nos.... non possimus emere indum aliquam Teneturam, quas ad ipsum fra Tenedones alicujus Castri Baronis, et uxorem suam, quamdiu vixerint, Militis,... alodium aliquod, etc. [Oharta pertinebit. Monastic. Anglic, torn. 1. pag. ann. 942. in Appendice Marcae Hispan. 362 : Notum nos dedisse.... quandam col. 855 : Totum vero castrum, vocatum Teneturam ad sartandum in Tenetura Marras cum omnibus fructibus et Tenedomanerii, quod dicitur Chithtebruga. nibus atque pertinentiis post obitum * Charta Rob. ducis Norman, ann. nostrum donamus, relinquimus, sive ac1035. inter Instr. torn. 11. Gall. Christ, cordamus Domino Deo et domui S. Caecicol. 326 : Imprimis eamdem S. Maries lias. Rursum occurrit in Literis ann. 1137. ecclesiam cum aliis subtus scriptis eccle- ibid. col. 1282. et in Charta ann. 1160. siis ab omni episcopali consuetudine ab- col. 1330. Oharta ann. 1080. in Probat. solutam, immunem et omnino liber am novse Histor. Occitan. torn. 2. col. 310 : constituimus in omni Tenetura, sicut tenet In stagnis atque rivis, qux sunt in alodio Fiscannensis ecclesia. vel TenedoneS. Pauli(Narbon.)jamdicti. TENEDURA, pag. 526. ibidem. [Chartul. Occurrit rursum col. 419. 467. 468. 529. S. Vandregesili torn. 1. pag. 32 : Sicut etc. In Tenesonem et commendam dare, indeadhuc plures vestituras et Teneduras in Charta ann. 1394. Cameras Comput. ostendunt.] Provincise.] TENEATURA. Charta Communise S. 1 TENEDUS , Eadem notione : Ita ut Quintini ann. 1195 : Si quis aliquam Te- unusquisque habeat suas Tenedos in pace, neaturam anno et die in pace tenuerit, in Conventione ann. 1140. in Probat. noetc. Infra : Si quis Teneaturam aliquam vae Hist. Occitan. col. 491. tenuerit, et vitam finierit, etc. [Eadem ^ TENENDRIA, Villa. Charta Wilhelmi occurrunt in Charta Communise Cal- Justitiarii generalis Regis Angliae apud niaci ann. 1213. Charta Henrici Regis Johan. Skenaeum de verborum signiflAngl. ann. 1220. apud Marten, torn. 1. catione pag. 82 : Mandamus quatenus Ampliss. Collect, col. 1144 : Idem autem summoneatis seu summoneri faciatis leRex Franciae et homines et imprisii sui gilime coram testibus legalibus, de qualierunt in ea Teneatura, in qua sunt modo bet baronia xil. vel xv. homines ad hoc et nos et homines et imprisii nostri opus magis suf/icientes, et de qualibet Teerimus in ea Teneatura, in qua sumus nendria seu villa iv. vel vi. homines, et modo. Id est, in ea saisina et posses- de quolibet burgo xil. Vide Tenandrius. sione, etc.] TENURA, Gall. Tenure. Hist. Translat. f TENITURA. Charta Communiae No- S. Guthlaci num. 151 : Qui meta et finis vion. ann. 1181. torn. 7. Miscell. Baluz. inter utriusque Ecclesias agros, certo dispag. 300 : Si quis terram vel domum vel crimine Tenuras et extensiones utrimque quamlibet Tenituram per annum et diem dislerminat et certificat. [Charta ann. tenuerit, etc. 1050. ex Archivo S. Victoris Massil. : TENATURA. Charta Guillelmi Cardina- Dono ipsas Tenuras cum prasdicta Ecclelis Archlepiscopi Remensis ann. 1182 : sia.... quantum tenent ipsas Tenuras cum Decernimus autem, ut quicumque hseredi- mansionibus, cum curtis, cum oglatis, cum tatem, vel ernptionem, vel alias quaslibet campis, cum ortis, cum molendinis, cum possessiones per 7. annos et unum diem in omnibus appendiciis, cum montibus et pace possederit et tenuerit, Tenaturam vallibus, etc. Alia ann. circiter 1100. ex suam deinceps libere et quiete possideat. eod. Archivo : Mansiones quas in ilia TeIta quod alius reclamare non possit, vel nura erant. Charta ann. circiter 1178. Tenaturam calumniare, nisi possit pro- inter Instr. torn. 3. Gall. Chr. novae edit, bare, quod interim absens a terra fuerit, col. 1074 : Notum sit omnibus.... quod Pe-

60

TEN

TEN
Male editum montam apud Ludewig. torn. 7. Reliq. MSS. pag. 223. * TENITURA, Possessio, Gall. Possession, jouissanee. Charta ann. 1221. ex Lib. albo episc. Carnpt.: De decima igitur dicimus, quod de jure communi debet earn reddere major, nisi major poterit se tueri Tenitura quadraginta annorum. Tenuere, eodem sensu,in Charta ann. 1313. ex Tabul. eccl-. Camerac. : Par longue Tenuere de lequelle il n'est memore du contraire, etc. Teneure, in alia ejusd. ann. ibidem. ITENTUEA, ut Tenetura. [* Glossar. Lat. Gall, ex Cod. reg. 521 : Tentura, Teneure Gallice.] Charta ann. 1087. torn. 3. Hist. Harcur. pag. 13 : Conquestus est apud ipsurn, quod Abbas Fiscannensis tenebat quoddam manerium, quod debet pertinere ad Regem et ad regalia et ad Tenturam sui castelli. Chartularium S. Vincentii Cenoman. fol. 82 : Et judicayit ibi omnis curia Cenoman. quod S. Vincentius non debet perdere suas Tenturas, quas tenuerat diu, solide et quiete. Passim occurrit in hoc Chartulario. 1 TENUITURA. Charta Philippi Franc. Regis ann. 1190. e Tabulario Corbeiensi : Noveritis nos concessisse Abbati et monachis Corbeiae, quod nullum damnum sustineant de his , quas ad proprietatem Abbalis et monachorum pertinent, occasione Tenuiturae, quam Communia Corbeiensis contra eos fecerit. 1 TENUITIO, Possessio. Charta ann. 1139. Marcae Hispan. col. 1269: Dono jam dictee Ecclesias (B. M. de Aspirano) omnes meas tracturas et Tenuitiones, sicut ego modo teneo et possideo. 1 TENULTURA. Charta Hugonis Abb. Corbeiensis arm. 1224. e Tabulario ejusd. loci : Prasdicti duo arbitri diligenter inquirent justam Tenulturam dicti advocati.... et si ipae advocatus.... aliquid injuste tenuerit debet illud dimittere, et si... aliquid tenere debeat, quod modo non teneat, debet per dictum illorum reponi in justam Tenulturam suam. TENUTA, Gallis Tenue. Gesta Innocentii III. PP. pag. 148 : Ecce nunc omnino succumbit, quia et Tenutam terras contra populi decretum... illi ditnittit. Petrus de Vineis lib. 5. Ep. 92 : Tenuta seu possessione ipsorum bonorum. Thwroczius in Ludovico Rege Hungariae cap. 25 : Cum enim Rex principatus, Tenutas, et dominia regni sui sacras Coronas subdita vellet conservare,etc. Adde cap. 27. [Mandatum ann. circiter 1207. apud Baluz. torn. 2. Miscell. pag. 250. aliud Mandatum ann. 1275. apud de Lauriere torn. 1. Ordinat. Reg. Fr.pag. 305.1. col. 1. Chartam ann. 1277. apud Stephanot. torn. 3. Antiquit. Pictav. pag. 925. et 926. Gall. Christ, novae edit. torn. 4. col. 149. Chartam Philippi Pulcbri apud Menester. in Probat. Hist. Lugdun. pag. 43. col. 2. aliam ejusd. Regis apud D. Brussel torn. 1. de Feudorum usu pag. 668. Chron. Veron. apud Murator. torn. 8. col. 649. Estense torn. 15. col. 413. Annales Caesenates apud eumd. Murator. torn. 14. col. 1141. Literas ann. 1360. torn. 1. Hist. Dalphin. pag. 149. Foedus ann. 1314. torn.2. ejusd. Histor. pag. 150. Literas Bonifacii IX. PP. ann. 1396. apud 111. Fontaninum ad calcem Antiq. Hortae pag. 425. et 427. Possessio vel Tenuta alicujus possessionis, in Statutis Montis-regal is pag. 197. Tenuta seu inductio in possessionem, in Statutis Cadubrii lib. 1. cap. 60. Mittere in Tenutam et corporalem possessionem, in Correctionibus eorumd. Statut. cap. 14. Hac etiam notione Tenuta dicunt Itali.j

TEN
1 TENUTA, Res quaevis mobilis, ut videtur, quam quis tenet seu possidet. Statuta Cadubrii lib. 3. cap. 61: Si quis pignus, vel Tenutam jam captam per aliquem prssconem ex commissione D. Vicarii.... reacceperit dicto prasconi, vel ei cui pignus seu Tenuta consignata fuent per dictum prssconem, contra voluntatem ipsius curias in centum sol. et ad restituendum pignus vel Tenutam... condemnetur. * TENUTA, Forma, qua Tenementum per vassallum tenetur. Charta ann. 1353. in Reg. 82. Chartoph. reg. ch. 240 : Quod prasdictas terras et feoda tenerentur ad unam solam Tenutam in parria. * TENUTA, Investitura, missio in possessionem. Lit. procurat. in Formul. MS. Instr. fol. 39 : Ad recipiendum ejus nomine et pro ipso Tenutam et posseasionem corporalem ipsius prasbendas ac juriurn et pertinentiarum earumdem, si vacat ad prassens, vel quamprimum vacaverit. * TENUTA, Obsignatio, manucaptio, Gall. Saisie, in Charta Phil. Pule, apud Menester. inter Probat. Hist. Lugdun. pag. 43. col. 2. 2. TENERE. Teneri dicuntur infantes a Patrinis, cum baptizantur, quia revera ab iis in brachiis dextris tenentur, cum sacerdos orationes baptismales dicit, et cum tinguntur, Gall. : Tenir sur les Fonts de Baptesme. Ordo Romanus : Induti vero (vestibus candidis) ordinantur per ordinem,... et infantes quidemin brachiis dextris Tenentur, majores vero pedem ponunt super pedem patrini sui. Concilium Nicaenum Arabicum Pisani cap. 22 : Ut viri non teneant in baptismo puellas, aut mulieres, neque mulieres Teneant masculos. Conrad us Abbas Uspergensis ann. 1123 : Hoc etiam injungit,.... ne filios suos et filias ad baptismum Teneant, sed stfti patrinos queerant, etc. Historia Ludovici VII. Regis Franc, ann. 1165 : Hugo etiam Abbas S. Germani Parisiensis palrinus puerum super fontem baplismatis in ulms suis tenuit. TENERI etiam dicuntur Baptizati in Confirmatione. Honorius Augustod. lib. 3. cap. 115 : Qui autem de Baptismo suscepit, idem etiam ad Confirmationem Tenere poterit. Tenere ad Confirmationem, in Concilio Compendiensi ann. 757. cap. 12. Cabilonensi II. cap. 31. Wormaciensi ann. 868. cap. 34. lib. 5. Capitul. cap. 7. in Epistola Nicolai PP. ad Rodulfum Archiep. Bituricensem cap. 5. et Fulberti Carnot. Epist. 13. Florentius Wigorniensis ann. 943 : Idem Rex Anlafum Regem de lavacro sanctas regenerationis suscepit, regioque munere donavit, et parvo post tempore Reignoldum Northamhimbrorum Regem, dum ab Epi~ scopo confirmaretur, Tenuit, sibique in filium adoptavit. Vide Dissertat. 22. ad Joinvillam pag. 275. et in v. Gestantes. 1 3.,TENERE, Claudicare, quod ex retento pede flat claudicatio. Pactus Legis Salicae tit. 32. § 9 : Si vero pes capolatus fuerit, mancus ibidem Tenuerit, etc. Vide ibi Eccardum. 1 4. TENERE, Obtinere, lib. 12. Cod. tit. 53. leg. 1. et alibi passim in eod. Codice. * Valere, sortiri effectum, Gall. Tenir, Avoir lieu. Stat. S. Flori MSS. fol. 37: Null-us tamen religiosus vel clericus secu~ laris pactum cum aliquo facial,.... ut in suo cimiterio eligat sepulturam, et si pactum fecerit, non Teneat electio sepultures. 1 5. TENERE, Habere, existimare, Gall. Tenir, Reconnoitre pour, Reputer, Estimer. Bartholomaeus Scriba lib. 6. Annal. Genuens. ad ann. 1237. apud Murator..

trus Ebredun. Archiep. et nepoles sui dederunt Tenuram totam, quam habebant in fortareza, domui S. Crucis pro duobus solidis et sex denariis ,. praster terram illam quam tenet Columba Maurella. Charta Robert! Comitis Castriae apud Stephanotium torn. 15. Fragm. MSS. pag. 115 : Sciatis me concessisse (Floriacensi coenobio) quidquid habeo in duas Mentigas, excepta Tenura Roberti de Sermentum. Vita S. Oswald! Archiep. Eborac. saec. 5. Bened. pag. 752 : Tenura et omnibus catallis Regis misericordias adjudicatis. Petitio ann. 1292. apud Rymer. torn. 2. pag. 582 : An de dido regno Scotiae sit aliterjudicandum, quam de comitatibus, baroniis, et aliis Tenuris... scilicet Tenuris impartibilibus, etc. Leges Balduini Comitis Flandriae ann. 1200. apud Marten, torn. 1. Anecd. col. 771: Bajulus de possessionibus et Tenuris et hereditate D. Comitis placitare non palest... nee aliquem D. Comitis hominem trahere in causam vel querelam de Tenuris suist vel hereditate ejus, nisi in prassentia D. Comitis. Regimina Paduae ad ann. 1292. apud Murator. torn. 8..col. 426 :Hic accepta fuit Tenura de tola insula Calcinarias pro Commune Paduae, et alias villas quamplures. Quibus in locis Tenura modo nudatn possessionem signiflcat, utin Regiminibus Paduae, modo praedium, quod a Domino feudali aliquis tenet, ut attento lectori satis ex ipsis locis patebit.] 1 TENURIA , Eadem notlone. Charta ann. 1256. e Tabulario S. Nicasii Rem.: Vendidit totam Tenuriam suam, jardinum, etc. * TENEIREA, Praedium, possessio, haereditas, quidquid ab aliquo tenetur. Charta ann. 1253. ex Chartul. episc. Carnot. : Confessi fuerunt Matheum de Bercheriis mihtem, filium dicti Radulphi, vendidisse reverendo patri M. episcopo Carnotensi omnes Teneireas ubicumque Silas, quas idem Matheus miles ab eodem episcopo in feodum tenebat. *TENENTA, Eodem signiflcatu. Charta Henr. I. reg. Angl. ann. circ. 1108. inter Instr. torn. 11. Gall. Christ, col. 157 : Concedo etiam ut omnes possessiones et Tenentse, sive ecclesiasticas, sive seculares, quas etiam habet eadem abbatia, vel futuris temporibus habitura est, in protectione et in many, mea sint liberrimae et ab omnium subjectione immunes. Infra : Tenuras. TENEUBA, Possessio, in Charta Libertatum de Graciaco in Biturigib. ann. 1246. [in alia ann. 1192. e Tabulario Monasterii Charitatis, alia Ludovlci Comitis Blesensis ann. 1197. pro Credulio, alia ann. 1213. apud Lobinell. torn. 2. Hist. Britan. col. 303. alia ann. 1223. apud Marten, torn. 1. Ampl. Collect, col. 1178. alia ejusd. ann. ibid. col. 1179. alia ann. 1273. apud eumd. Lobinellum torn. 3. Historiae Paris, pag. 28. col. 2. et alibi passim. Le Roman de Vacce MS. :
Dam Hebert de Saint Liz fu de grant Teneure.]

* Consuet. Norman, part. 1. cap. 29. ex Cod. reg. 4651 : Notandum etiam est quod qusedam sunt Teneurse de redditibus, ut quando aliquis tenet redditum sibi assignatum , terra possessori remanente. Qusedam Teneura fit de terra, ut quando aliquis tenet de alia fundum terras alicujus. Quasdam aulem fit de dignitate, ut quando aliquis tenet aliquam dignitatem, ut de habere garantizantiam vel quitandam in forestis, vel nundinis, vel aliis locis, vel habere serjantariam vel moutam, etc.

TEN

TEN

TEN

61

torn. 6. col. 476: Et juraverunt, ut dice- Hist. Paris, pag. 151. col. 2 : Item, quod manganis turrim, iv. Nonas Decembris batur, quod non haberent, neque Tene- in Festis annualibus, videlicet in utrisque se reddiderunt Pisanis. * TENERE SOCIETATEM, Gall. Tenir rent dictum Potestatem electum pro Po- Vesperis.... Tenebo chorum nisi debilitate testate, nisi primitus cog nit um esset et corporis aut infirmitate fuero excusatus. compagnie, Cum aliquo versari. Arest. deftnitum per sapientes. Chronic. Brio- Statuta S. Capellae Bituric. ann. 1407. ann. 1350. 6. Nov. in vol. 2. arestor. parcense apud Lobinell. torn. 2. Histor. ex Bibl. reg. : In festis autem novem le~c- lam. Paris.: Audito quod dictus Colardus Britan. col. 837: yln.no Dom. MCGCLVI. tionum duo vicarii Tenebunt chorum, etc. erat in prisione detentus, Johannes Can* TENERE CHORUM dicuntur etiam delerii iverat ad locum in quo erat decirca festum natale S. J. B. Henricus Rex Castelle fuerat conquestus totum regnum Canonici, cum ofticio ecclesiastico in- tentus,.... et Tenendo sibi societatem, etc. Castelle, quod Rex Petrus solebat antea tersunt. Necrol. eccl. Paris. MS. : Sta| TENERI cum infinitive sequenti pro possidere ; unde multi mirabantur de hoc, tuit autem universum capitulum prasfati Debere, vel oportere, ex antiquis nulli pro eo quod tempore guerre incepte inter regis (Philippi) anniversarium singulis notum, praeterquam Justiniano in Insipsos idem Rex Petrus Tenebatnr et erat annis sollempniter oelebrari, et Missam titutionibus, omnibus hodie ita famipotencior et dicior Rex omnibus Regibus ad majus altare celebrari, canonicis in liare est, ut scriptorem vix reperias, Vesperis et in Missa chorum Tenentibus qui non utatur : quo de vitio videre pototius Christianitatis. tes Scioppium de Stylo Hist. pag. 211. * Charta ann. 1354. in Reg. 82. Char- in capis sericis. 222. toph. reg. ch. 324: Sciatis quod dicta | TENERE CONTRA, vel TENERE CUM, et 233. et Vorstium de Latin, meverba dixit quodam caloris motu, et Tenet Gall. Tenir contre ou pour quelqu'un. rito supecta cap. 17. pag. 153. TENERIA, Manubrla balistarum, seu dicta verba pro non veris, vosque Tenet Cum Rege contra Principem Tenuit in et habet pro bono et probo viro, atque ab hoc bellp, in Chronico Trivetti torn. 8. arcubalistarum, Sanuto lib. 2. part. 4. illis innocente. Spicil. Acher. pag. 646. id est, Regis cap. 22. * Ital. Tenere, manubrium. Hinc nosT 6. TENERE, Cogere, congregare, partes adversus Principem sequitur. Gall. Tenir. Litterae Henrici IV. Regis Occurrunt hae loquendi formulae in tri Tien-main appellarunt partem scalae cui ascendens innititur, quamque maniAngl. ann. 1403. apud Rymer. torn. 8. Chronico Parm. ad ann. 1297. apud Mupag. 334. col. 2 : Constat nobis per inspe- rator. torn. 9. col. 838. in Diar. Belli bus tenet. Lit. remiss, ann. 1457. in ctionem rptuliParliamenti.... apud West- Hussitici, apud Ludewig. torn. 6. Reliq. Reg. 189. Chartoph. reg. ch. 131: Icellui monasterium Tenti, quod, etc, Hustengo MSS. pag. 182. in Chron. Angl. Thomas Jaquemin cheut par entre I'eschelle et le Tien-main de laditte eschelle jusqu'a Tento, apud Madox Formul. pag. 200. Otterbourne pag. 85. et alibi. Curia Tenta, ibid. pag. 237. * TENERE CURTUM, Gohibere, coarc- terre. 1 TENERINUS, Tener, Ital. Tenerino. 1 7. TENERE, Pertingere. Miracula B. tare, Gall. Tenir de court. Vide supra Formagium toninum seu Tenerinum, in Ambrosii Senens. num. 12. torn. 3. Mar- Curtus. tii pag. 204 : Habuit fistulam in duobus * TENERE DUELLUM, Illud juridici Statutis Placentiae fol. 81. v°. Caseus musteus, recens. digitis pedis, et tenebat usque ad dor sum decernere. Vide supra in Duellum 3. TENERIOR. Regestum Castri Lidi in pedis. * TENERE IN GUERRA, Infense agere. Andibus fol. 47: Prseco habet consuetuVide supra in Guerra. | 8. TENERE, Scriptoribus ecclesiastidinem caprarum,..,. et totum criagium * TENERE SE IN MERCATO, Pactionem cis, Credere, pro fldei articulo habere. Vide Barthium ad Claudianum'Mam- de re comparanda ratam habere, Gall. vini, de ascensu et de descensu : de nupmertum pag. 245. Tene pro firmo, in Tenir un marche. Charta ann. 1054. ex tiis 1. den. de Tenerioribus 4. den. ad Tabul. S. Viet. Massil.: Guillelmus Theo- Natale, et 4. den. ad Pascha, et 4. den. Vita Henrici V. Regis Angl. cap. 54. •-::9. TENERE, Tractare, accipere, agere. dosiae et Nicecius suus consanguineus ad festum S. Joannis. Et de Judssis 4. den. Charta ann. 1230. in Chartul. Raim. VII. fecerunt fidem in tali tenore, quia si sui et de bellis 4. den. et habebit armaturam pag. 65: Nos Raymundus Dei gratia co- fratres de S. Stephana non se Tenent in convicti, et de latrone robam, et quando tolletur de annulis ferreis, etc. [Vide mes Tolosse recipientes donum supradic- isto mercalo de ista terra, etc. * TENERE ORDINEM, Capitulo mona- Tenerriaria.l tum a te Geraldo de Gordon supradicto, * TENERITUDO ANNORUM, Tenera aetas, promittimus tibi quod te tractabimus et chorum praaesse, in capitulo cpnvenire. Tenebimus honoriftce, et providebimus Item, Observationes monachicas ser- Gall. Jeunesse, alias Tendresse. Gerberti epist. ad Fulcon. episc. Ambian. torn. tibi in omnibus necessariis tuis in tota vare. Vide supra in Ordo 6. vita tua. * TENERE PAROLAM , Promissa exi- 10. Collect. Histor. Franc, pag. 411: Etsi enim totius metropolis Remorum * 10. TENERE dicitur Equus admissa- gere. Vide supra Parola. 1 TENERE PRISIONEM Corporalem, in euro, nobis injuncta est, sed vestri potissirius, quando equam init. Constit. MSS. Petri III. Reg. Aragon. ann. 1359 : Quod Charta ann. 1252. ex Chartular. Mauri- tnum, qui et amorum (1. annorum) Teneritudine et morum levitate pondus sacerequa, quam ille cujus fuerit, quis Teneri gniac. Phrasis Gallica, Tenir prison. 1 TENERE PUNOTUM in cantando di- dotale necdum ferre didicislis. Charta seu calcari fecerit per equum aut roncinum nostrum, nequeat pro debito vel qua- cuntur qui plus sequo protrahunt can- ann. 1319. torn. 1. Probat. Hist. Brit, vis alia causa seu occasione pignorari seu turn flniendo. Spicilegium MS. Fonta- col. 1286 : Ouquel temps de nostre Tencapi, nee etiam interim donee ad haben- tanell. pag. 202: Punctttm nullus Te- dresse, homme de clere memoire nostre neat, sed cito dimittat.... Nullus ante tres-cher seigneur et pere, monsieur Artur dum apta fuerit. * TENERE IN AMICITIA. Vide supra alias incipere et magis currere prassumat, due de Rretaigne nous bailla audit monaut post alias minus currere, trahere vel sieur (Simon de Monbuerchier) en garde Amicitia. pour nous enseigner et doctriner, etc. * TENERE ARMA, Ludicras pugnas seu punctum Tenere. hastiludium agere. Constit. Feder. reg. * TENERE QU^ISTIONEM, Congregatio- Vide Tenerositas. Sicil. cap. 106 : Item quod comites, ma- nem habere, in qua proponuntur a mat TENEROSITAS, Teneritas. Tenerositas gnates, barones et milites possint habere gistro quaestiones a discipulis discu- setatis, in Actis S. Godebertae torn. 2. pro buchurvando seu Tenendo arma, duo tiendae et solvendae. Constit. Carmelit. Aprilis pag. 32. Tenerositatis anni, in guarnimenta, videlicet tunicam incorda- MSS. part. 1. rubr. 15 : Magister studen- Vita S. Medardi, torn. 2. Junii pag. 80. tam de scarlato et mantellum. tium omnes actus scholasticos fieri con- Tenerositas membrorum, in Consecra1 TENERE CAMPUM DUELLI, Duello suetos intus vel extra infaillibiliter exer- tione Ecclesiae S. Leonardi Belesm. prseesse, praesidere, a Gallico Tenir, ut ceat et sequatur, et specialiter quod omni praesente Roberto Rege apud ^Egidium cum dicimus : Ce Juge tient ses assises. ebdomada, semel ad minus, habeat Te- Bry de la Clergerie, lib. 2. Hist. Pertic. Vide locum in Campus 3. nere qusestionem. pag. 45. Vide Teneritudo. * TENERE CAPTIONEM dicebatur fideT TENERRIARIA, f. Idem quod Ripa. 1 TENERE AD RAUBAS. Vide in Raub. c jussor, qui in loco designate manere TENERE IN REGAR'DO, Timorem in- Si Tenerriarise sive ripse aquae fronterise... debebat, quamdiu is, pro quo spoponde- cutere. Vide supra in Regardum 3. non sint legitime curatas, esbuscatas et rat, pacto fecisset satis. Charta ann. T TENERE REGNUM , Illud regere. reparatse, in Statuto Judicis Aquensis 1213. ex Chartul. S. J9an. de Valle: Charta ann. 1213. ex Chartul. Campaniae ann. 1471. e Regesto Columba Cameras Fide obligati tenentur, si fratres illi ab fol. 86 : Umfredus nichil valet ad regnum Comput. Provinciae fol. 282. Vide Tenehoc recedennt, hoc plene facere observari, Tenendum, et ideo, dicebant, auferamus rior. et ad submonitionem partis alterius tam- ei uxorem suam et demus earn Marchioni | TENESO, Tenementum. Vide in Tediu Tenere captionem apud Sparnonem, qui bene reget regnum. nere 1. donee istud fecissent integre perfici et | TENETERIA, f. Idem quod Tenentia, 1 TENERE SE, Vim vi repellere, defenteneri. Vide Hostagium 3. dere, Gall. Se defendre. Breviarium His- Securitas. Charta Guill. Raymundi ann. T TENERE CHORUM , Gall. Tenir le toriae Pisanae ad ann. 1171. apud Mura- 1291. e Chartulario S. Johannis AngeChoeur, Cantantium choro praeesse, can- tor. torn. 6. col. 184 : Cumque diu pugna- riac. pag. 278 : Ego dictus Miles obligo turn moderari. Juramentum Cantoris S. tum esset, illi se non valentes Tenere, corpus meum ad facienda seu tenenda Capellae Paris, apud Lobinell. torn. 3. videntes murum a gatto foratum, et a hostagia seu Teneterias infra muros cas-

62

TEN

TEN

TEN
ric. ann. 1407. ex Bibl. Reg. : Incipiet Chorialis Offertorium, Sanctus et Agnus et Post-communionem in tono saceraotis Missam celebrantis, nisi sacerdos praedictus sit Tenor, quia tune altius poterit incipere. Tenour, in Compute ann. 1413. et seqq. apud Lobinell. torn. 2. Hist. Britan. col. 962 : Jehan Tromelin Tenour de la chapelle de Monseigneur, LXX. I. par an. Teneure ipse concentus appellatur in Poemate de la Rose MS. :
Et chante haut a plaine bouche Mot&, gaudis et Tenoure.

» TENNARIUS, Qui coria subigit, Gall. tri S. Johannis per tantum tempus, donee de prsemissis sit eidem Abbati plene et Tanneur, in Arest. ann. 1368. ex lib. 2. integre satisfactum. Vide supra Tenentia Ordinal, artif. Paris, fol. 80. r°. ubi et Tennator, eadem notione, legitur fol. et mox Tenmantale. * Idem prorsus sonat quod Mansio, in 79. r°. qua consistere debet fidejussor, donee 1 TENNATOR, Idem qui supra Tenator, is,pro quo spopondit,creditor! satisfece- Qui coria subigit, Gall. Tanneur. Vide rit. Vide supra Tenere captionem in Te- locum supra in Conreatores. nere 10. 1 TENNATUS CORIUS , Corium sub* TENETURA, Status, conditio. Treuga actum, in Godice MS. reddituum Epiinita inter Phil. Aug. et Joan. reg. Angl. scopatus Autissiod. Vide Tannare. ann. 1214. in Reg. 34. bis Ohartoph. reg. * TENOLEAGIUM. perperam pro Telopart. 2. fol. 56. v°. col. 2 : Nos et homines neagium.-Videin Telon. Inventar. Chart, nostri et imprisii erimus in eadem Tene~ reg. ann. 1482. fol. 322. y°: Littera regis tura, in qua eramus prsedicta die Jovis, Pliilippi super centum libris annul rediin qua data est ista treuga. tus datis Guillermo Turpin percipiendis T TENETURA, TENEURA, TENEZO. Vide super Tenoleagio Turonensi. De anno supra in Tenere 1. 1214. Sic et * TENEURA. Vide supra in Tenere 1. * TENOLIUM, pro Telonium, legitur in % TENEZO. [Gallice Tenure: « Et Charta WJadislai ducis Oppol. ann. damus tibi et filie nostre 1. judeum et 1260. inter Probat. torn. 1. Annal. Prae1. burgensem in Biterris, burgensem monst. col. 480 : Omnia supradicta accepRaimundum Duranti, judeum Benja- tantes et sigilli nostri munimine robomin, ambos cum Tenezonibus eorum. » rantes, excepto Tenolio, quod pro nobis (A. N. J. 322. n. 2. Biterris, ann. 1121.)] in dicta castellatura Sevor excepimus, T TENGELDUM , Tributi species, in pro quo jam dictos decem lapides cerse Monastico Anglic, pag. 372. cujus locus domui prsenominatse contulimus. exstat in Forgeldum. 1. TENOR. Constantinus Afric. lib. 1. * TENGOMENA. [Polio vini magna : Pantechn. cap. 1. ubi de medici offlcip : « Ergo diutius vivitvinum quam homun- Dignos quoque postmodum et ipse doceat, cio : quare Tengomenas faciamus. » (Pe- et haec sinepecunia, et sine Tenore aliquo, futurique meriti emolumento, et indignos tron. ed. Buecheler, | 341.)] 1 TENGUDA, Tenementum. Vide in ab hac scientia repellere satagat. Id est, Tenere 1. sine mora aliqua. [Caffarus lib. 1. Annal. 1 TENHEVED, Decanus, Decemvir, ca- Genuens. ad ann. 1162. apud Murator. put vel princeps decaniae sive decuriae, torn. 6. col. 278: Ad pedes domini ImpeSax. t i e n h e o f e d . Spelmannus. [** Le- ratoris inermes venerunt, et personas et ges Edward. Conf. cap. 28: Imposue- civitatem, et mobile et immobile, quse harunt justiciaries super quosque 10. frid- bebant, sine ullo Tenore in potestate 1mborgos, quos decanos possumus dicere, peratoris posuerunt. Chronicon Parm. Anglice autem t i e n d e heved vocati ad ann. 1302. apud eumdeni Murator. sunt, hoc est capud decent. Vide Friborga.] torn. 9. col. 844: Et videns ipse D. Ma1TENIA, Extremitas vittae. Vide Tena. phseus, quod non poterat resistere dictis 3\c TENIGNA. [Extrema pars Vitte, etc. adversariis suis, et in instanti sine prselio et sine Tenore deposuit in dicto exercitu Gall. Queue. DIEP.] TENILIS, Qui teneri potest, apud Pa- dominium civitatis Mediolani et baculum piam , et in Glossis Arabico-Latinis. sive matiam sui capitaneatus.] 12. TENOR, Practicis nostris Teneur, Giossse Isidori et Pithoeanae habent Tenere. Argumentum instrumenti, quod in 1 TENIMENTUM, TENITURA. Vide Te- scripto continetur. Liga Caroli IV. Imp. nere 1. cum Johanne Franc. Rege ann. 1355. 1 TENIUS, 'Apa-.66pi5, in Glossis Lat. apud Ludewig. torn. 5. Reliq. MSS. pag. Gr. et Gr. Lat. Martinius emendat, Te- 452: Sic nunc eadem proniissa et colligantias.... praesentibus innovamus sub Tenonuis, Qui raros pilos habet. TENMANTALE, S a x o n . t i e n m a n t a l e , ribus infra scriptis. Occurrit alibi passeu t i e n m a n n a t a l e , ut est in Legibus sim. In Glossario ad calcem tomi 2. Gall. Edwardi Confess, cap. 20. decem homi- Chr. novae edit. Tenor, dicitur, Possessio, num numerus : ex Saxon, t i e n , decem vel media pro tuenda causa in lite et conm a n , vir, e t t a l e , numerus. Sic autem tentione. Desiderantur loci, quibus hsec appellabant Anglo-Saxpnes securitatem, definitio fulciatur. ^3. TENOR, in Glossis Lat. Graec. IffyO?, quam decem homines, invicem colligati, qui decaniam conflciebant, (Decaniae TOVO;, Taffn;, Tiiito?, Syvajit;. Et mox : xfic vero decem Centuriam et Hundredum,) Tenor, YJ 69^, ta^?. Tenore, TOpio^s, Suvapraeslabant Regi de pace ejus obser- (AEtoi;. Tenorem, a%imv. Adde Glossas Graec. vanda : ita ut si quis eorum forisfecisset, Lat. Papias : Tenor, rectitudo, norma, de illius forisfactura caeteri tenerentur, ordo, lex, conditio posita. Tenor, accennisi ille judicio stetisset. Res pluribus tus, a tenendo, id est,regendo sermonem. ibi describitur, ut et in Foedere Alvredi Johannes de Janua : Tenor, status, pacet Godruni Regum: Omnes in legibus tum, conditio; Tenor, etiam dicitur acpareant devote, vel exulentur, et pro ex- centus ; quia in prolatione una syllaba legibus habeantur, nisi ei obedientes sint, magis tenetur quam altera. Charta ann. et in Tienmentale, id est per decemvirale 1239. e Chartulario S. Vandregisili torn. numero et fidejussione libera, quod An- 1. pag. 97 : Ego Robertus Morel de Vateglice dicitur, in Freborg, sint universi : villa vendidi et concessi Petro Ivus de ita quod si unus ex decem forisfaciat, Caudebec dimidium arietem redditus et novem ad rectitudinem eum habeant, aut quatuor panes.... annuatim recipiendum solvant, et restituant damnum, quod idem de viris religiosis monachis S. Vandregein die festo S. Vandreg. et B. M. fecit. Meminit etiam istius vocis Roge- sili rus Hovedenus ann. 1194. pag. 737 : Rex Magdalenae, sicut alii homines meae Tenoconstituit sibi dari de unaquaque carru- ris, id est, ni fallor, meae conditionis, cata terras totius Anglix 2. sol. quod ab qui idem mecura jus habent. antiquis nominatur Tenmantale. Forte \ 4. TENOR, Nostris Taille, dicitur is quod universa Decania pro vectigali ex- cui est vox subgravis atque huic consolyendo in solidum teneretur. Vide centui, qui Tenor nuncupatur, exseFriborga. quendo apta. Statuta S. Capellee Bitu-

* Teneur, in Lit. remiss, ann. 1457. ex Reg. 189. Chartoph. reg. ch. 176: Jehan Ales, que on dit estre corial et Teneur en I'eglise de Nostre Dame de Chartres, etc. * 5. TENOR, Sumptus, conservatio, Gall. Entretien. Testam. Beatr. comit. Albon. ann. 1228. ex Cod. reg. 5456. fol. 45. v° : In valle S. Hugonis decem librae pro Tenore luminis perpetui unius lampadis. * TENOSUS. Vide supra Tena 2. 1. TENSA, Mensurae species, eadem forte quae Teisia, de qua supra. Helgaudus Monachus in Vita Roberti Regis Fr. : Habet namque ipsa domus longitudine Tensas 42. in latitudine 12. in alto 10. fenestras 123. etc. [Tabularium S. Vincentii Cenoman. : Robertus de Pontoin vni. Tensas terrse in latum et xvi. in longum, et Ansegisus VI. Tensas in latum et xvi. similiter in longum... dederunt S. Vincentio ad sediftcandum ortum, aream et domum. His conflrmatur interpretatio Cangiana.] 2. TENSA. Historia Cortusior. lib. 7. cap. 20 : Loderisius per Tensa fugit Spmam. Legendum puto per densa, i. silvas. 3. TENSA, pro Tenda, Tentorium. Otto Morena in Hist. Rer. Laudens. pag. 10 : Quia pr&dictus Rex, suam Tensam in ipso proprio burgo Placentino posuerat. Adde pag. 112. [Tensa, ©povoc, in Glossis Lat. Gr. Aliae Gr. Lat.: ©povot, Tensa, sedilia.] Vide Tenda. * 4. TENSA, Pensitatio quae a vassallis aut subditis domino pro protectione exsolvebatur, idem quod Tensamentum. Vide in Tensarel. Charta ann. 1188.apud Murator. torn. 2. Antiq. Ital. med. .aeyi col. 79: In his autem locis habuit et tenuit dominus imperator fodrum, placitum, banna, erbaticum, escaticum, Tensas, etc. Vide infra Tensio. « 5. TENSA CANDEL^E, Certa candelarum quantitas, idem quod Tesa candelx. Vide ibi. Charta Ludov. Junior, ann. 1173. ex Chartul. Regalis-loci part. 1. ch. 33 : Quatuor panes singulis diebus, et dimidium sextarium vini, et unam Tensam candelss. * 6. TENSA, Rapina, expilatio. Vide mox in Tensare 3. Tensaria et Tenseatnentum. * TENSAMENTUM, Protectio, tutela; unde Pensitatio pro tutela et protectione Tensamentum nuncupata. Charta Phil. Aug. ann. 1217. in Reg. 34. bis Chartoph. reg. part. 2. fol. 56. v°. col. 1: Homines de lilies in Tensamentum nostrum et custodiam nostrum recipimus. Vide Tensare 1. 1. TENSARE, Defendere, securum facere, protegere, Ugutioni, et Jo. de Janua. [Unde Gloss. Lat. Gall. Sangerm.: Tensare, defendre, tencer : frequenter Tendere, securum facere, ducere.] Formulae vett. Bignonii cap. 1 : Ipse homo sacramentum intra ipsam casam Dei, vel ipsius Abbalis habuisset adhramiturn, ad

TEN
swam ingenuitatem Tensandum in ipso rnallo, in basilica sancti illius ob hoc jurare debuisset. Vetus Notitia Nobiliacensis apud Beslium pag. 149 : Et Hermenbertus ad prsssens notitias ostendit ad releg endum,... inspecto quo ipso testamento, ipse Gratianus ipsum Jaciacum Tensare non potuerat, et per suos wadios ipsam cellam cum reliquis appenditiis suis partibus S. Hilarii reddiderat, etc. Vetus Charta apud eumdem Beslium pag. 176: Taliter dixerunt quod ipsa charta adverare non potebant, sed falsa in omnibus aderat, et ipsa conscribere rogaverant, nee per nullo modo ad ingenuitatem se Tensare non potebant. Nescio, an eadem notione usurpet Monasticum Anglic, torn. 2. pag. 612 : Claudemus 40. acras terras ad excolendum, vel ad Tensandum ad libitum nostrum : ita famen quod Canonici et fratres habebunt liberum iter ad usum pecuniae suse, etc. [* Vide Tensare 2.] Sic porro Tenser, nostri olim dixerunt. Le Roman de Vacce MS. :
Ja li ert cest pa'is livrez et vendus, Par quoi n'est si par li Tensez et defendus.

TEN

TEN

63

Le Roman de Garin MS.:
Le feu escrient, leans le font bouter, La vile esprant, nus ne Ten puet Tenser.

Le Roman d'Aubery gogne :

due de Sour-

Diez, con Diex volt Auberi Tenser. Alibi: Par vous fust bien cette terre Tensee. Le Roman de Roncevaux MS.: Tains ne blazons ne le pot contrester, Ni li haubers garantir, ne Tenser.

Le Roman de Gaydon MS. :
Mais se Ten ost garanti et Tense. Le Roman d'Amile et d'Amy MS. : Tos 1'or del mont ne vos porroit Tanser.

Guillelmus Guiart ann. 1304 :
Chascun d'cus garenlil et Tense De tout son pouvoir sa defense.

Item ann. 1205:
Ne leur setnble pas que le gent De leans fust centre eus Tensee.

Chronicon Bertrandi Guesclini :
Et que le Chastelain, quant ne le pot Tenser, Le rendit a Berlaut, etc.

[Consuetudo Leodiensis cap. 7. art. 26 : Le creancier ayant deux tiltres de diverses dates, estant resaisi, ou ayant purge simplement pour le sien Tenser et garder, conserve le droit du tiers acquis entre ses deux tiltres.] TENS AMENTUM, Pensitatio quse a vassallis aut subditis domino pro protectione exsolvebatur : quae alias Commentatio, Salvamentum, et Tutamentum dicitur. Chronicon Mauriniacense lib. 1 : Tutamentum, quod vulgo dicitur Tensamentum. Tabularium Vindocinense: Videlicet ut unusquisque, qui in ea terra bordam vel domum haberet, mensura Blesensi minam avenss redderet illi ob Tutamentum. [Ghartularium S. Martini Pontisar.: Singulis annis nomine annui reddilus iv. sextanos avene, uno prebendario minus, ratione cujus consuetudinis, quss Tensamenlum vulgariter appellatur, etc. Charta ann. 1232. ex Archivo Boneyallensi: Ego Simon dominus Rupisfortis et Pusati et Vicecomes Carnot. etc. Noverint universi, quod ego vendidi et in perpe-

tuum quitavi religiosis viris Abbati et mo- \ mentum. Charta Philippi Comitis Flannachis Bonevall. pro quat. mille libris driae ann. 1181. apud Miraeumin Diplom. Turon. omnia Tensamenta, que ego ha- Belg. lib. 2. cap. 44 : Comitatum etiam, bebam in villa Bonevall. et in aliis stallum, et totius opidi teloneum... Tensuvillis... in quibus Tensamenla percipere ram, et creditionem, atque omnem exacconsuevi ; et unum servientem proprium tionem concessi. [Eadem habentur in in villa Castriduni de burgensibus ejus- Charta Theoderici Flandriffi quoque Codem ville ad colligendum Tensamenta li- mitis ann. 1130. apud eumd. Miraeum berum et immunem ab omni talliaet qua- torn. 1. pag. 277. col. 1. edit. 1723. et apud libet alia exactione in anno, in quo colli- D. Calmet. inter Probat. torn. 2. Hist. get Tensamenta. Similia leguntur in alia Lothar. col. 290.] ejusd. rei Charta Galteri Archiep. SeTENSEEIA. Concilium Turonense ann. non. eod. ann. et ex eod. Archivo. Adde 1163. cap. 10 : De Ccsmeteriis et Ecclesiis, Chartam ann. 1194. torn. 2. Hist. Eccl. sive quibuslibet possessionibus EcclesiasMeld. pag. 80.] M. Pastorale Eccl. Pari- ticis, Tenserias dari prohibemus, ne pro siens. Jib. 2. en. 82: Praeterea dedit nobis Ecclesiae vel Cosmeteni defensione, fidei Tensamentum Civilian, quod emit a D. suss Clerici sponsionem interponant, etc. Simone de Pisiaco Milite pro 65. lib. pro Vitae Abbatum S. Al bani: Hssc est summa quo Tensamento tenentur homines de Ci- pecuniss perditss, et Tenseriss dalae ternviliaco nobis reddere singulis annis 7. lib. pore guerras, de maneriis Abbatis Guilin crastino S. Andress. Vide prseterea lelmi, etc. [Concilium Londin. ann. 1151. lib. 1. ch. 10. lib. 2. ch. 88. Charta ann. cap. 1. apud Baluz. torn. 7. Miscell. pag. 1168. ex Tabulario Fossatensi fol. 19 : 81 : Sancimus igitur, ut Ecclesias et posEmit cujusdam Tensamenti partem, con- sessiones ecclesiastics^ ab operationibus et tinentem in se decem et octo frumenti exactionibus, quas vulgo Tenserias sive sextarios, et 5. solidos pro paslu, atque tallagias vacant, omnino liberss permacorveias bis in anno, quas Haias vulgus neant, nee super his eas aliqui de castero appellat. Necrologium Ecclesiae Carno- inquietare prsesumant.] tensis : Retentis solummodo redditibus * 2. TENSARE TEBRAM, In pratum deTensamenti, quos pro terra tensanda sin- fensum redigere. Locus est in Tensare 1. gulis annis habebit. Tabularium S. Mar- ex Monast. Anglic, torn. 2. pag. 612. ubi tini de Campis Paris. : Consuetudinem vide Tensabilis. 8 unam, quam Tensamentum vacant, scili-3. TENSARE, Prsedari, expilare, grascet unum sexlarium avenss singulis annis sari; unde Tensa, expilatio, et Tensator, pro grangia sua de Wirmis, etc. Tabular. praedator. Lit. official. Morin. ann. 1348. Vindocinense ch. 105 : Ad Moncellum reg. ch. 157: omnem consuetudinem habebat, Tensa- in Reg. 78. Chartoph.deprasdator et Quod Tenmentum, carregium, vicariam, etc. Charta dictus clericus fuerat contra vos, ut supra, sator... Proponimus Radulfi Abbatis Fiscannensis ann. 1204. quod vos publicus et notorius deprasdator in 31. Regesto Chartophylacii Regii fol. itinerum et Tensator 50 : Pro Tensamento villas nostras de Bu- et robator estis; nam plures et gentium diversas xeio, etc. Alia Odonis Ducis Burgundiae fuistis et Tensavistis, ann. 1204. in Regesto feodorum Epis- personas Tensari fecistis robavistis, seu et sinistis, et copi Lingonensis: Non habeo, nee habere robari et maximas quantitates pecuniadebeo aliquam custodiam, aut aliquod ab eisdem Tensamentum in villa Sesuensi. Tensa- rum subtraxistis , cepistis , amovistis , Tensss et rapines mentum vini, in Charta Roberti Regis per modum infra Tensaria etabsportaTenseaFranc, apud Doubletum pag. 829. Noti- vistis. Vide 8 tia ann. 1159. in Tabul. Monast. S. Ber- mentum. Tencerresse vero dicitur de muliere tini : Dabit.... in festo S. Michael. 2. sol. pro verschingis, in festo omnium SS. 5. rixosa, contentiosa, in Lit. remiss, ann. femme pro Tessement. Liber censuum Carno- 1386. ex Reg. 129.ch. 159: Laquelle et perestoit tensium ex Camera Comput. Paris, fol. verse. rioteuse, Tencerresse, depite ch. 9: Aliae ann. 1394. in Reg. 147. 2: Le Tensement de Neuville : I'avoine des Comma le suppliant eust une femme TanTensemens. Occurrit prseterea apud Suetplainedetres-mauvaise voulente, gerium lib. de Reb. in Administr. sua ceressevoce Tencon, rixa, contentio, conetc. A gest. cap. 2. | TASSAMENTUM, ~Eodem intellectu.troversia. Joinvil. edit. reg. pag. 81: Lesla Tencon du seigneur de Necrolog. Eccl. Paris. : Executores de- sies ester nostre Commandeur. VideJoinde Inderunt 4. sextaria avenas annui reddi- ville et in Intendere 7. [s* Raynouard. tentio tus ad Tassamentum de Castellione quse. Glossar. Roman, torn. 5. pag. 344. sqq. emerunt a Johanne de Yssiaco armi- radice Tenso.] gero, etc. * TENSARIA, Latrocinium, rapina, ex1 TESSAMENTUM , pro Tensamentum, in Compute ann. 1202. apud D. Brussel pilatio. nostris alias Tenserie. Lit. retorn. 2. de Feudorum usu pag. OLVIII. et miss, ann. 1366. in Reg. 99. Chartoph. com. Tensamentum legitur ibidem pag. reg. ch. 1 : Commisit in villa Duacensi furta, maleficia, roberias, Tensarias et GL. et CLXXXIV. ^ TANSSAMENTUM, Eadem notione, in delicta quss sequuntur, etc. Charta ann. Tabulario Calensi pag. 224. 225. et alibi 1356. in Reg. 84. ch. 528 : Rebellions, monopoles, Tenseries et autres malefacons, passim in eodem Tabulario. TAXAMENTUM, pro Tensamentum, in etc. Vide Tensare 3. et mox TenseamenM. Pastorali Eccl. Paris, lib. 3. ch. 8. 9. tum. 8 etc. lib. 7. ch. 42. Tabularium FossaTENSATIO, Jurisdictio, dominium. tense fol. 62 : Et de Taxamentis bladi et Charta Hugon. archiep. Senon. inCharavenas, quss percepit ab hospitibus de Tor- tul. S. Germ. Prat. sign, tribus crucibus ciaco. Vide in voce Ignis. fol. 58. v°. col. 2 : Dicebat siquidem prseTENSABILIS. Pratum Tensabile, Idem dictus Theobaldus (advocatus) quod tenquod Defensum, de qua voce suo loco saret homines a monachis, nee venirent egimus. Liber Prioratus Dunstaplen- ad eorum submonitionem, sed ipse faceret sis : Et est pratum illud Tensabile per monachis justitiam de hominibus Jsti totum annum : unde Prior post asporta- (testes) in veritate sua dixerunt, quod tionem herbss, pro denariis locat partem advocatus nullam in hominibus contra suam. monachos habet Tensationem, sed monaTENSUBA, Idem videtur quod Tensa- chi eos submonebantf et ipsi ad justitiam

64

TEN

TEN

TEN

monachorum omnimodis stabunt. Vide Tentio. « TENSATOR, Latro, prsedator. Vide supra Tensare 3. <» TENSEAMENTUM, Idem quod supra Tensaria; a Tenseare, Expilare, grassari; unde Tenseator, Prsedator. Lit. remiss, ann. 1369. in Reg. 100. Chartoph. reg. ch. 62 : Item quod dictus Johannes fuit et est Tenseator sive spoliator, consuetus homines Tenseare Item quod ipse Rogerus reus Tenseavit Evrardum de Busco, et ab eodem Evrardo per Tenseamentum cepit et habuit viginti fiorenos auri ad mutonem. Vide supra Tensare 3. T TENSIBILIS, Tensilis, Joanni de Janua, Qui tendi potest; Tendables, in Glossis Lat. Gall. Sangerm. --TENSIO, Pensitationis species, eadem quae supra Tensa 4. Feoda Norman, in Reg. S. Justi ex Cam. Comput. Paris, fol. 164. r°. col. 1 : Domino Petronilla, de Calvomonte tenet de rege... in feodum dominium et vicecomitatum et Tensionem avense apud Triam. T TENSIO APIUM, Alvus vel Examen a p u m , ut videtur. Charta 61. Tabularii Dunensis : Concessit nobis decimam omnium Tensionum apium, quascumque in omnibus forestibus suis habuerit. * TENSITAS. [Tensio : « Tensitatem indicant etinsaniam maximam. »(B. N. MS. Lat. 16089, f. 103d.)] 11. TENSURA, Pensitatio, etc. Vide in Tensare. 2. TENSURA, Tensio arcus, Italis Tesa. In Lege Burgund. tit. 46. est de his, qui Tensuras ad occidendum lupos posuerint. In ipso yero contextu, jubentur ii, qui arcus occidendorum luporum studio posuerint, id est certo in loco statuerint, utid vicinis suis statim indicent, ac tres lineas ad prsenoscenda positi arcus indicia diligenter extendant, ex quibus dues superiores sint, ut hosce locos devitare habeant: ne si forte laxarentur arcus> laederentur, mortisque periculum incurrerent. Ita ut si ab homine, per ignorantiam veniente, aut ab animali domeslico facias fuerint, sine periculo sag it t as arcus emit tat. Quod si hoc modo provisa res fuerit, ut Tensuras factae circunstantibus innotescant, quicunque ingenuus incaute veniens casum mortis aut debilitatis incurrer it, nullam ex hoc calumniam, is qui arcus posuerit, sustinebit, etc. Ex quibus patet, ita arcus seu balistas ppsitas, ut motis hisce lineis, statim sagittas emitterent. A Tensura, nostri forte Tesurer pro arcum tendere, [vel retia ponere,] acceperunt. Consuetude municipal. Andegavens. art. 25 : Nul ne peut de jour, ne de nuit tendre ne Thesurer en autruy domaine. Ita et Cenomanensis art. 39. 162. Charta ann. 1445 : Item du droit, que j'ay de chasser, tendre, et Tesurer, et prendre bestes a pied rond, rouges, rousses, et noires, etc. Vide Arcuare et Tensura 3. ENTESER, nostri pro Arcum intendere dixerunt. Philippus Mouskes in Hist. Francor. MS. :
Et quant li enfes 1'entendi, L'arc Eritesa, plus n'atendi, Le cierf quida traire a dcsroi, Mais son Seignour i traist le Roy.

Chronicon MS. Bertrandi Guesclini :
Chascun tendi son arc, la sayete Entesa.

Alibi :
Les Archers tout devant chascun 1'arc Entesd.

Le Roman de Merlin MS.: Et vint a la '< Edwardi I. Regis Angl. apud Gul. Prynneum in Libertatibus Angl. torn. 3. pag. meslee son arc Entese. * 3. TENSURA, Plagae, rete, Gall. 465 : Temptatio pams fiat bis in anno, Filet.. Lit. remiss, ann. 1347. in Reg. etc. Mox : Et quotiescunque debeat fieri 86. Chartoph. reg. ch. 42 : Quod pras- temptatio panis et cervisise, etc. * 2. TENTATIO, Ipsummet crimen, pro fatus exponens iret cum eisdem el veniret ad venandum, oportebat quod fldei desertione utitur S. Cyprianus in haberent tellas sive Tensuras. Vide in Epist. laudata torn. 4. Sept. Actor. SS. Tensura 2. mox Tensutum et infra Te- pag. 233. col. 1: Videtis ergo, fratres, quoniam et vos hoc facere debetis,... ut si sura 2. *4. TENSURA, Idem quod Tenemen- qui in hanc Tentationem inciderunt, costum, Praedium, possessio, haereditas. perint apprehendi infirmitate, etc. 1TENTATOR, Examinator, seu judex Parlam. Pentecost, ann. 1290. in Reg. S. Justi ex Cam. Comput. Paris, fol. doctrines candidati gradus academici. 41. r°. col. 1 : Ordinatum fuit et reddi- Rob. Goulet in Compendio jurium Unitum per arrestum, quod ballivi vel alii versitatis Paris, fol. 4. v°: Et sic sunt justitiarii dom. regis non impediant ec- quinque examinatores, quorum examen clesias nee ecclesiasticas personas, quin die sequenti festum aperitur; et inter possint se accrescere in Tensuris et feo- illos Tentator pro provincia Paris, est dis, in quibus omnimodam habent justi- primus non majoritate, sed solum ordine. tiam, altam et bassam; sed in Tensuris Nota est thesis, quam Tentativam voet feodis ecclesiarum, in quibus rex et ba- cant, quamque ad eruditionis experirones vel alii domini laicales altam justi- mentum et argumentum propugnat is, tiam vel forefacturas habent, etc. Vide in qui ad Baccalaurei gradum provehi desiderat. Tenere 1. « TENT-CLAVIA, Umbel las, seu tentorii * TENSUTUM, Rete, Gall. Filet. Charta ann. 1377. in Reg. 113. Chartoph. reg. species. Stat. synod, eccl. Tornac. ann. ch. 69 : Cum qusedam naveria ac pisca- 1366. pag. 67: Manifestos autem usuraria, in qua pisces regales et cujuscumque rios intelligimus proscriptos a synodaliallerius conditionis in ascendendo cum bus, qui signa habent in hospitiis et Tensutis (infra, Tessutis) et filatis ad hoc fenestris, tabulas scedulas, fenestras venecessariis et condecentibus capi possunt, latas, tentas seu Tent-clavias vulgariter etc. Vide supra Tensura 3. appellatas, per quas ab aliis sine declara| 1. TENTA, Tentorium, Gall. Tente. tione vel conscriptions alia discernuntur. Computus ann. 1324. torn. 1. Hist. Dal- Vide Tenta I. phin. pag. 133. col. 1: Item.... pro addu* TENTHURARIA, Tinctoris offlcina. cendis Tentis et pavillonibus, vi. sol. Formul. MSS. ex Cod. reg. 7657. fol. 30. Alius locus exstat in Gribellio. Pro um- r°: Recesserat cum quibusdam extraneis bella sumitur in Translatione S. Theo- versus operatprium Tenthurarias suum in phili Episc. Brix. torn. 3. Aprilis pag. suburgiis civitatis. Vide supra Tenchu495: Unumquodque corpus sub serica rerius. auroque distincla Tenta deferebatur a | TENTHS, Anglica vox, Decimae ecclediaconibus. Vide supra Tenda. siasticae. Vide Thomam Blount in Noj 2. TENTA, pro Tenca. Vide in hac molexico et Kennettum in Glossario ad voce. calcem Antiq. Ambrosd. * 3. TENTA, Locus in quo panni exc TENTIA, pro Tenentia, continentia. plicantur seu extenduntur, idena quod Inventar. ann. 1476. ex Tabul. Flamar.: Tendaris. Stat. pro lanif. et pannif. ann. Item plus duo alia metalla Tentia quodli1317. in Reg. A. Cam. Comput. Paris, bet decem parapsides offarii sive potatgii. fol. 197. v°: Item quod tentoria sive j^c TENTIGO, [Q. in vulva apparet; Tentse, in quibus panni, duplices appel- Gall. Landie. DIEF.] N latif in posterum tirabuntur, ultra xiij. 1 TENTIO, Jurisdictio, ditio, possessio. cannas communes cum dimidia in longi- Chronici Fragmentum apud Lobinell. tudine, aliqualiter non excedent. Tento- torn. 2. Hist. Britan. col. 100 : Hingueria vero sive Tentas, in quibus panni, qui thenus abbas erat de monasterio S. Jacobi de sorte vocantur, quorum non est longi- de Tentione Archiepiscopi Dolensis. Ditudo taxata, sed in textoris voluntate ploma March. Misniaeet HassiaeLandgr. consistit, fieri et esse poterunt longiores; ann. 1376. apud Ludewig. torn. 5. Reliq. sed in ipsis tiratoriis (sic) sive Tentis MSS. pag. 584 : Volumus et debemus panni aliqui duplices vel alii communes contra omnes homines qui vellent dipanni, qui debent xij. cannas ad minus ctum dominum nostrum Wenceslaum in continere, nullatenus tirabuntur. Vide imperio et ejus Tentione impedire, offensupra Tenda 3. dere vel etiam moleslare, sibi tola nostra * 4. TENTA, Gall. Tente, Linamentum, potentia fideliter assistere auxiliis et conquod yulneri apponi solet, quod Ten- siliis opportunis. Caput 87. Chronici Sitare dicebant. Locus est supra in Spe- ciliae apud Marten, torn. 3. Anecd. col. cillum. Nostris Tenter, eodem sensu. 82. inscribitur : De colloquio per diclurn Lit. remiss, ann. 1468. in Reg. 195. Char- Regem Fredericum in Panormo et in toph. reg. ch. 122: Les barbiers avoient Tentione regiminis dicti Dom-Petri. In mal Tente la playe d'icellui Simon. Le Gloss. Lat. Gr. Tentio, ra<n? redditur; Roman de Cleomades MS.: in Grasco Latinis, Taai?, Tencio, Tentio, Tentigo, Teno. Vide Tenere 1. La plaie le roy fu Tan tee, TENTIPELLIUM, $ap(JLaxov upb? pvm8a?, Et a point remise et bendde. in Gloss. Lat. Graec. Medicamentum, Hinc Tantable dicitur vulnus, cui Tenta quo pellis tenditur. [Tentipellium Artoapponi potest. Lit. remiss, ann. 1456. rius putat esse calciamentum f erratum, in Reg. 183. ch. 152 : Ung cop sur la teste quo pelles extenduntur; inde Afranium au-dessus du front, et y eut effusion de dixisse in Promo: Pro manibus credo sang et playe Tantable. habere ego illos Tentipellium. Titinium 1 TENTARE, Attentare, oppugnare. ait Verrius existimare, id medicamentum Annales Caesenates apud Murator. torn. esse, quo rugae extenduntur, cum dicat: 14. col. 1127 : Die ultima mensis Octobris Tentipellium inducis, rugas in ore extenanni prsedicti (1306.) eadem civitate cum duntur; cum ille -rpoTtixw; dixerit. Ita manganis et asdificiis Tentata, etc. Festus. Vide Tentor 2.] 1. TENTATIO, Examen, Essay. Charta f 1. TENTOR, Qui tenet seu possidet.

TEN
Tentorum, possessorum out occupatorum, in Literis ann. 1515. apud Rymer. torn. 13. nag. 479. col. 2. |2. TENTOR, Instrumentum, quo utuntur ad tentionem pellium pannorumve, apud Thoraam Blount in Nomolexico. Vide Tentipellium. ^TENTORES, 'A<plT<xi, in Glossis Lat. Gr. et Gr. Lat. Est autem 0:9^?, Emissor, vel manumissus. 11. TENTORIUM, Machina bellica, eadem quae Latinis Pluteus. Abbo de Obsidione Parisiensi pag. 505. lib. 1. vers. 217:

TEO

TER

65

* Teollerie, pro Tuilerie, tegularum de pa68o[i.<xvTe(a, seu, de divinatione per tenos, vel per' virgas, quam prseterea offlcina, in Comput. redit. comitat. PonScythis Herodotus lib. 4. et Scholiastes tiv. ann. 1554: Des profficts et revenue Nicandri in Theriacis ; Alanis, Ammia- de la Teollerie de ladite ville d''Abbeville, nus lib. 31. Saxonibus, Adamus Bre- @tc mensis cap. 6. adscribunt. [** Tacit. T TEONNIUM, Vectigal. Vide in Telon. German, cap. 10.] Hanc videtur intelj TEOPANTLACA, vox Indica, Tribulexisse Concilium Autisiodorense ann. torum exactor. Concil. Mexicanum ann. 578. cap. 3 : Non licet ad sortilegos vel ad 1585. inter Hispan. torn. 4. pag. 493: auguria respicere, nee ad sortes, quas Nee occupare possit, exigere aut petere Sanctorum vocant, vel quas de ligno aut quascumque exactiones per se vel per de pane faciunt aspicere. Vide Coelium fiscales, aut quos vocant Indi Teopantlacas. Rhodiginum lib. 1. cap. 29. Delrium 1 TEORAGIUM. Tabularium Eleemosylib. 4. Disquisit. magic, queest. 7. sect. 1. n. 1. [!»G. Grimmium de Litt. Run. nariaB Montismorilionis fol. 52: MedieMille struunt etiam celsis tentoria rebus, German, pag. 296.] Somnerum in Glos- tatem de Teoragio, et rnedietatem servienTergoribus collo detnptis tergoque juvencum, sario Saxonico v. Tan. Eindenbrogium tise, etc. An legendum est Foragium ? Bis binos tressisve viros clypeare valebant; Quae Pluteos calamus vocitat cratesque Latinus. ad Ammian. et ad Leges antiq. et alios. Vide in hac voce. [* vel Terragium.] *TEPESGI, pro Tepescere, in Epist. [Sicama ad laudatam Legem Frision. * 2. TENTORIUM, Locus in quo panni Tion etiamnum vimen dici, ex quo cor- Car. imper. ad Joan. VIII. PP. ann. 876. extenduntur. Vide supra in Tenta 3. bes fiunt, observat.] [** Adde Richthof. torn. 7. Collect. Histpr. Franc, pag. 549: ^TENTUM, Tabernaculum,Gall. Tente. Glossar. Frisic. voce Ten.] In diebus autem domini et genitoris nostri Litterae Edwardi VIII. Eegis Angl. ann. * 2. TENUS, Juxta, Gall. Proche. pise memoriae Hludowici imperatoris, cum 1548. apud Rymer. torn. 15. pag. 175. Oharta ann. 1181. inter Probat. torn. 3. ipsa Tepesci exsecutio ahquatenus ccepit, col. 2 : De thesauro nostro munitionum, Hist. Occit. col. 151 : Factum est hoc etc. artillariorum, Tentorum, pavilionum, etc. apud S. jffigidium in domo hospitalis S. 1 TEPIDITAS, pro Tepor, improbat Vide Tenda 1. et Tenta. Joannis, quae domus est Tenus chorum Vossius de Vitiis serm. pag. 622. Occur11. TENTURA, Possessio, etc. Vide in ecclesiss. rit nude pro Tepore animi in Concilio Tenere 1, TENUS Hoc, pro Hactenus, dixit Au- Emeritensi, inter Hispanica torn. 2. * 2. TENTURA, a Gallico Tenture, Au- ctor Vitas S. Isidori Hispalensis in Pro- pag. 629. laeum, tapes. Cerem. vet. MS. eccl. Oar- logo sub finem. 1TEPIDITUS, Tepefactus. Vita B. Conot.: Sabbato Septuagesimae ante Nonam | TENUS VERBO, vel potius Verbo Telumbae Reatinse, torn. 5. Mali pag. 257* : auferuntur cortinas de Tentura ecclesise. nus, Verbo, voce, ore, Gall. De bouche, Adverto plane, quod a diebus novissimis TENTUS IN FURTO, in Lege Longob. verbalement. Bulla Clementis VI. PP. iniquitatis superabundant ac nimis lib. 1. tit. 25. § 2. 8. 7. [*> Rothar. 258. ann. 1346. torn. 2. Hist. Dalphin. pag. Tepiditae caritatis trahant ad omnem sen259. 263.] In furto ipso deprehensus. 531. col. 1: Nuntius prudenter et elegan- tentiam conscientias. 1 TENUARIUS. Vide mox Tenuiarius. ler nobis explicare curavit verbo Tenus, T TEPIDUS, Dubius animi, medius inTENUCLA. Cumeanus Abbas de Men- etc. V. Oretenus. ter confidentem et desperantem, Gaspari sura Poenitentiarum cap. 3: Cseteris |1. TENUTA, Legitima, si bene con- Barthio in Glossario ex Baldrici Histor. vero diebus paximati panis mensura, et jecto, materiae nummariaa conflatura, Falsest, apud Ludewig. torn. 3. Reliq. misso parvo impinguata , horreo oleris, Gall. Alloy. Constitut. Jacobi Regis MSS. pag. 168. ovis panels, formatico, seminalatis (f. se- Siciliae tit. 1. cap. 10: Semel tantum in TEPORARI, pro Tepescere, apud Gunmidalatis) pro fragilitate corporali, Te- vita faciemus cudi monetam, legalem zonem in Miraculis S. Gengulfi, num. •nucla, vel batuto lactis sextario pro sitis tamen et Tenutas... competentis. Occurrit 33. [Dracontius Hexaemero v. 28. utitur gratia, etc. Infra: Sed mensura non alia notione supra in Tenere 1. verbo Teporare, pro Tepefacere : gravetur panis, si operarius est, sextario * Constit. MSS. Caroli reg. Sicil.: Glaciemque teporat de lacte Romano, et alio Tenucla et aqua, Cudi faciemus monetam bonae Tenutse, Flammeus ignis aqnx.J quantum sufficit pro sitis ardore sumat. pretii et valor is, secundum quod statui [Vox detorta videtur a Tenue lac, nostris dictarum partium oidebitur expedire. 1 TEPPA, Terra inculta et viridi cePetit lait, Serum. Vide Balducta.] * 2. TENUTA, Capacitas; qua etiam spite cooperta, in Charta feudorum noT TENUIARIUS, Qui dat operam rebus notione utuntur Itali. Lit. remiss, ann. bilium Castilionis Dumbarum ann. 1463. tenuioribus. Tenuiarius vestiarius, Qui 1377. in Reg. 111. Chartoph. reg. ch. e Schedis D. Aubret. tenuia vestimenta conflcit, in vett. In- 217: Cum verba surrexissent inter ipsos * Charta ann. 1489. inter Probat. ult. script. apud Gruterum 650. 8. 1067. 8. de Tenuta cujusdam mensurae ad oleum Hist. Trenqrcb. pag. 279 : In quibusdam Tenuarius habetur apud D. de Montfau- quam tenebant, et ad sciendum quam et vineis, terris et Teppis scituatis in dicto con torn. 9. Antiq. expositae pag. 55. qualem Tenutam importabat, etc. Vide territorio Trenorchii, loco dicto en Bo. [«* VideForcell.l aliis notionibus supra in Tenere 1. 1 TEPTIS, f. Sectio, parsj portio, a tl{iT TENUISSANA, Scripture genus. Vide 1 TENUTARIUS. Miracula B. Kingse veiv, Secare, scindere. Chronicon Novasupra in Scriptura. Virg. torn. 5. Julii pag. 771: Balthazar lie, apud Murator. torn. 2. part. 2. col. * TENUITAS, Fames, jejunia, in vet. Poreba Tenutarius Gnoini c.ommendavit 751 : Jn pago Diense Cassies sibi Teptis et Glossar. ex Cod. reg. 7613. Tenuite, pro se... D. Cunegundi. Cl. Editor Tenuta- portione nostra in Bosedone, quern de Pauvrete,_indigence, in Lit. ann. 1526. rium dici arbitratur eum, cui tenutarum Siagria conquisivimus, una cum libertis ex Tabul. episc. Garnot.: Pour la Te- seu possessionum cura incumbit vel et servis vel adpendices suas.... ut habeas nuite de la maison, qui est de petit re- administratio. Posset etiam intelligi volo ac jubeo. venu, etc. manceps, feudatarius aut villicus, Gall. 1 TERA, pro Terra, ni fallor. Ordina| TENUITIO, TENUITURA, TENULTURA,Tenancier, nisi forte legendum sit Tein- rium Eccles. Turon. apud Marten, de TENURA, etc. Vide in Tenere 1. turarius, qua? vox suo loco legitur, tin- antiq. Eccl. Discipl. in div. Off. pag. * TENURA, Feudalis dependentia, ctor, infector, Gall. Teinturier: vel Te- 584: Duo pueri secundum i§. duo de seGall. Mouvance. Chartul. Aldernard. nuiarius. Vide in hac voce. cunda Tera tertium ty duo clerici de fol. 13. v°. col. 2: Omnes Tenuras, quas *> TENZARIUS, Tinctor, infector, vel tertia Tera quartum tf. duo de quarta contra advocatum de Mainwaut et advo- vas ad offlcinam tinctoris pertinens. Tera quintum $. duo de basilica sextum catum de Wodeka usque modo libere obti- Stat. Taurin. ann. 1360. cap. 155. ex Cod. 1$. duo canonici diaconi septimum S). etc. nuit, sub recordatione scabinorum ei reg. 4622. A : Nulla persona aquam ali- Qbi pueros clericosve de terra dictos puto, debeo salvare. Vide alia notione in Te- cujus tinctures seu alicujus Tenzariorum quod non in stallis, sed in terra seu in nere 1. projiciat seu projici facial in viis seu in chori solo starent variis in locis dictis 1. TENUS, Virgultum, vel ramus de strata Taurini. Vide supra Tendarius. de prima Tera, de secunda Tera, etc. arbore decisus, a Sax. tan, vimen, vir1 TEODISGA LINGUA. Vide Teudisca. Vide Clerici. gultum; unde Teutonibus apud Kiliaj TEOLIC^B, Tegulse, tectum, Massilise * TERAMERITUM, Terrae proventus. num, teen, vitile, lentum vimen, te- Taulices. Donatio Raymundi Comitis Charta ann. 1206. ex Bibl. reg. cot. 19: en bosch, virgetum, salicetum, teenen, Tolos. Communi Massil. ann. 1216 : Con- Impignoramus domos, terras, vivimineus. Lex Frision. tit. 14. § 1 : Tali cedimus vobis quasdam domos optimas neas, agraria, decima et omnia alia de virga praecisi, quos Tenos vocant. In- apud Bellicadrum cum omnibus asdificiis Teramerita. Vide Meritum et infra Terfra : Tune unusquisque illorum septem et bastimentis, cum duobus pilariis, in remeritum. facial suam sortem, id est tenum de virga, quibus Teolicae prsedictarum domorum se * TERAPHIM, [Vestis sacerdotalis; et signet signo suo, etc. Hie autem agitur sustinent. idolum. DIEF.] VIII 9

66

TER

TER
in Lit. remiss, ann. 1456. ex Beg. 187. | Chartoph. reg. ch. 8 : Ung pot d'estaing ou Tiercain plain de vin. Vide Tertia 6. * TERCEOLAGIUM, Prsestationis species ex vineis. Charta ann. 1229. inter Instr. torn. 8. Gall. Christ, col. 361: Donavimus eidem Nicolao et ejus successoribus in perpetuum octo barillas Terceolagii annul redditus in tribus arpentis vinearum,... Quos octo barillas Terceolagii annui redditus dictus Nicolaus tenebit a dictis abbate et conventu S. Petri Carnotensis in feodum. Pluries ibi. Vide Terciolagium. TERGERIA. Charta Bituricensis ann. 1318: Videlicet quinque Tercerias super quadam pecia terras sita subter vadum molendini. [Exactionis genus est, ut videtur, sic dictum a Tertia. Vide in hac voce.] * Idem quod Terceolagium, in Charta ann. 1320. ex Reg. 60. Chartoph. reg. ch. 32: Item Tercerias, quas possunt valere per annum tres pipas vini. |1. TERCERIUM, Tertia pars, ut puto, Gallice Tiers, Ital. Terzo. Statuta Vercell. fol. 137. v°: D. Ubertus Coarasa et filii... pro se et consortibus eorum pro duobus Terceriis habeant prsecipuum modios 400. boschi mecleti. Statuta Montis-regalis pag. 5: Syndicus Communis...in prlncipw cujuslibet regiminis, eligi facere tenealur et debeat unum hominem lit eraturn de quolibet Tercerio, qui sint de consilio, qui electi teneantur jurare in consilio, quod quotiescumqueproponeretur in consilio, publico vel privato, nliquid contra formam prsesenlis capiluli, quod denunciabunt, etc. Pag. 33. et 34: Item stanciatores tres, unus pro quolibet Tercerio super victualibus, qui habeant pro eorum salario solidos 30. pro quolibet. Item duo prudentes homines pro quolibet Tercerio acconciatores discordiarum. Rursum pag. 58 : Dividatur dicta pecunia per syndicum communis de consilio novem sapientum, qui pro tempore fuerint inter massarios pontium et viarum Terceriorum secundum ssstimum et registrum Terceriorum. In hisce posterioribus Statutis tertiam partem urbisintelligo, seu regipnem, quse Tercerium dici potest, ut alibi Quarterium, Ital. Quartiere, nostris Quartier de ville. * 2. TERGERIUM, Modus agri, idem quod supra Tercellum. Charta ann. 1220. ex Chartul. Miciac. : Pro censiva vero eorum dedit eis in escambium tria arpenta terrse, uno Tercerio minus, etc. Lit. admort. ann. 1376. in Reg. 109. Chartoph. reg. ch. 214: Item supra tria Terceria vinese in duabus petiis, prope domum pictam xvj. sol. Item supra unum Tercerium vineae, iiij. sol. Vide Tertiarium. * 3. TERCERIUM, Instrumentum, ut videtur, cujus percussione monachi ad offlcium divinum vocabantur, forte quod tribus malleolis constaret, sic dictum. Vide Tabula 4. Ordinar. MS. S. Petri Aureae-val. ad feriam 2. Quadrag.: Circa nonam horarn fiat signum proSexta dicenda cum Tercerio, et signo facto convenient fratres in choro et dicatur Sexta solum. * Terchois vero, pro Carquois, Pharetra, in Lit. remiss, ann. 1359. ex Reg. 90. Chartoph. reg. 250: Un homme armd de chapeau de fer qu'il avoit sur sa teste, ganteles de fer en ses mains, et d'autres choses qu'il avoit, avecques une arbeleste et le Terchois a mettre saiettes, qu'il portoit a son costel. * TERCEYROLA, Dolii pars tertia, ut Carteyrola, vulgo Cartaut, quarta, Hisp, Tercerola, doliolum. Combut. ann. 1488. inter Probat. torn. 4. Hist. Nem. pag. 46. col. 1: Item plus solverunt dicti domini consules.... pro una Terceyrola vini rubey, ad rationem xiij. florenorum pro vase, tres libras, quinque solidos Turon. Item ulterius solverunt pro una Terceyrola vini clari, etc. Vide mox Terciolus. « TERCEYROLIUM, Canistrum, cista vel doliolum ejusdem capacitatis, in eodem Computo ibid. col. 2 : Item ulterius solverunt dicti domini consules pro uno Terceyrolio plena serazis, emptis pro collationibus factis in dicta turn et pariter pro dicta cena, videlicet iiij. sol. ij. den. 1 TERCIA, TERCIARIA.. Vide Tertia et Tertiaria 4. * TERCIALE, Potionis gentrs videtur, in Stat. ann. 1401. inter Leg. Polon. a Prilusio collect, pag. 160 : Volentes quod a pr&dictis scholaribus seu studentibus, qui sibi per seipsos, per arnicas aut per quascumque personat promisiones (leg. provisiones) facere voluerint in braseo, cervisia, Terciali et quacumque alia, nulla penitus telonea et dationes requirantur. * TERGIANALIS, [Gall. Attache au Tercinale, (Arsenal): « Magistro Jacobo de Anconia architecto pro naulo unius navis tabularum conductarum de Orto ad Urbem pro galeariis, et 5. alios (florenos) pro pretio tabularum per eum datarum magistro Johannino magistro Tercianali. » (Archiv. Vatic. Mandat. Gamer. Apostol. an. 1456. f. 213.)] * TERCIARE, TERGIATIO. Vide infra Tertiare 2. 1 TERCIEYRA JUSTA, Mensura vinaria capiens monachi portionem tertia parte majorem quotidiana; Vide locum in Justa 2. et Tercellum. 1 TERCIGENITUS, pro Tertio-genitus, in Literis ann. 1361. inter Ordinat. Reg. Franc, torn. 3. pag. 557. o TERCINALE, Armamentarium, Gall. Arsenal, ab Italico Darsena; unde legendum baud dubie Darcinale. Vide supra Darsena. Stat. ordin. S. Joan. Jerosol. ann. 1584. torn. 2. Cod. Ital. diplom. col. 1828 : Insuper eliget admiratus unum scribam, et deputabit eum dicto offtcio Tercinalis, qui teneat registrum ad prseceptum admirati omnium rerum, quse sunt intra dictum Tercinale, perlinentium ad artem marinariam. TERCIOLAGIUM, Praestationis species ex vineis; verbi gratia pro quadrante vinearum, seu Pour un quart de vignes, demi baril. Ita in Regesto Censuum et feudorum Carnot. pag. 8. ubi Terceuil, vel Terceau appellatur. Charta Hugonis Decani et Capituli Carnotensis ann. 1224. ex Tabulario ejusdem Ecclesise n. 248: Totius vini medietas nostra erit, et altera medietas dictis cultoribus manebit. Terciolagium singulis annis de vineis, ex quibus debebitur, de communi reddetur. 11. TERCIOLUS, Monetae species. Vide Tertiolus. * 2. TERCIOLUS, Dolii seu modii pars tertia. Charta Ludov. comit. Blecens. et Clarimont. ann. 1202. in Reg. A. Chartoph. reg. ch. 21: Cappellanus habeat annuatim duos modios frumenti in granario meo, et duos modios vini et Terciolum in vindemiis in ipsa cuppa capiendos. Vide supra Terceyrola. 1TERCIUM et Dangerium. Vide Tertium. <* TERCOLIUM, Modus agri,idem quod

* TERASCA, TERASSIA, Teoracia, Gall. Tierqche, pagi nomen. Charta ann. 1143. in Chartul. S. Vine. Laudun. ch. 126: Eo tamen tenore facta est ista donatio, quod si aliquis de prsedicta familia ultra Terassiam redierit, in jus et possessionem ecclesise de Molehem revertatur. Alia ann. 1218. ex Chartul. S. Corn. Compend. fol. 177. v°. col. 2: Abbas et prior de Bucellies et prior S. Michaelis in Terasca, etc. Vide infra Tereschia. * TERASUS, pro' Cerasus, in Obituar. MS. S. Nic. Corbol. 5. Mart.: Duos et triginta solidos mandavit sumendos ex proventu et reddilu cujusdam domus, guse dicitur Area Guillelmi Thomas, scilicet cum orto et qeminis plantis Terasorum. 1 TERBENTINA, pro Therebinthina, Gall. Terebenthine, Ital. Terebintina. Statuta Cadubrii cap. 36: Non sit licitum alicui forensi colligere largatum, seu Terbentinam in nemoribus Cadubrii. 1 TERBICHETUM, Machina tollenonis instar ad patei marginem erecta, cujus fini alteri cathedram exhibenti spurcas et rixosas feminas imponentes, aqua solent immergere, Angl. a cokestole. Spelmannus. Vide Trabuchus 2. et Trebuchetum. * TERCARIA, Praestatio agraria, eadem quffi Tertia 4. Charta ann. 1206. ex Bibl. regNQot. 19: Impignoramus.... domos,.... terras, vineas, cultum et incultum, migairias, Tercarias, quartos, quintos, etc. 1 TERCELLUM. Chartularium Monasterii Aquicint. fol. 40: De vinea Theodorici in valle 3. sextaria et dimidium et Tercellum, quod est tertia pars sextarii. Vide Tertia et Tercieyra. * Mensurse species liquidorum simul et aridorum, modus agri, arpenti pars tertia, nostris Tercel et Tercelee. Necrol. eccl. Paris. MS. v. Kal. Jul.: Unum Tercellum vinese, situm in terrilorio de Peruches, contiguum ex una parte viness capituli Parisiensis de stationibus. Charta ann. 1304. in Lib. pitent. S. Germ. Prat, fol. 124. r°: Deux Tersseaux de pre. Un ensange et un Tercel de pre, in alia ejusd. ann. ibid. fol. v°. Charta Arturi ducis Brit. ann. 1310. ex Bibl. reg.: Chacune Tercelee de froment, a la mesure d'Aurey, pour six sols chacun an, et chacune Tercelee de sayle, a la mesure d'Aurey, pour cinque sols chacun an. Vide mox Terceneria et Tercerium 2. * TERCENARIA, Vectigalis species. Charta ann. 1216. apud Murator. torn. 2. Antiq. Ital. med. sevi col. 918: Pisani tenentur donare medietatem passagii, guam solebant dare tempore Boamundi avi mei principis, et medietatem Tercenarise ejusdem portus et medietatem ancoraqii. \ TERGENARIUM, Idem quod infra Tricenarium. Charta ann. 1381. e Chartulario S. Johannis Angeriac. pag. 467: Tercenaria quas facere debet eleemosynarius, etc. 1 TERCENARIUS NUMERUS, Triginta. Litterse Caroli VI. Fr. Regis ann. 1385. apud Marten, torn. 1. Anecd. col. 1613: Cardinales moderni in numero Tercenario sexto omnia regni nostri beneficia pro ipsis et eorum statu non sufficerent. * TERCENERIA, TERSENERIA, TERSEKIA, Idem quod supra Tercellum, Mensura liquidorum. Inventar. ann. 1476. ex Tabul. Flamar.: Item plus unam Terseneriam stagni rotundam Item plus unam Terseriam stagni Item plus unam pitalpham Terceneriam novam rotundam stagni. Terzino, Acad. Cruse. : Vaso da tener liquidi, e tiene la terza parte d'un fiasco. Tiercain, eodem sensu,

TER

TER

TER

67

supra Tercellum et Tercerium 2. nostris in Chartul. Campan. ex Cam. Comput. num DiaconumEcclesise Syracusanse Recalias Tercuel. Charta ann. 1276. in Ohar- Paris, fol. 397. r°. col. 1: Ego Rogerus torem in patrimonio Sicilian constitute, tul. S. Dion. pag. 348. col. 1: A Johanna dominus Roseti in Tereschia, etc. Vide hominem perperam et Tergiversutum. Videtur deducta vox a Tergiversari. le madelinier sex denarios, tarn pro censu Theraschia. 1 TERGIUM. Guido de Vigevano de TERETES, Species navis. Vide in Taquam pro decima unius Torcolii (leg. Modo expugnandi T. S. cap. 9. cujus Tercolii) vineae de valle Pannoel; a re- rida. inscriptio est, De modo equitandi per « TERETISSO. Anates Teretissant, S. licta Johannis de Clotet sex denarios, tarn pro censu quam pro decima unius Terco- Aldhelm. de Gramm. apud Maium Auc- aquas. Primo accipiantur Tergia quatuor lii vinen de valle Pennoel. Tercuel Legi- tor. Classic, torn. 5. pag. 569. qui in rotunda, lata quatuor digitis et alta bratur in Charta Gallica ejusdem argument! Glossar. novo scripsit Tereutizo et Tere- chio media, et post hssc accipiantur orli subtiles et leves,.... et ex illis cooperiantizo. et anni ibid. pag. 349. col. 2. tur ilia Tergia, et firmentur super illis * TERETRA. [Portatrix. DIEF.] * Tercoeul vero, Farina crassior a subTERGAFUGA, dicitur, inquit Papias, Tergiis cum clavibus, et fiet una bota rotiliori secreta, furfur. Lit. remiss, ann. quoties milites fugientes a tergo casdun- tunda. 1397. in Reg. 151. Chartoph. reg. ch. 1 TERGORIUM, 'Exiwcyeiov, in Glossis 306: Icellui Estienne, qui long-temps a tur. 1 TERGAVERSATOR, Morator, qui ter- Lat. Gr. et Gr. Lat. Legendum videtur servi nostre tres chere et tres-amee tante la duchesse de Bourgogne en faisant la giversatur, moratur, impedit. Charta Tersorium. e TERGOVINA, Tributi seu exactionis boulengerie et paticerie pour sa bouche,... ann. 776. apud D. Calmet. in Probat. dist a Colin son varlet: Je say certaine- Hist.-Lothar. torn. 1. col. 287 : Qui contra species. Pactum inter Venet. et comit. Tinniens. ann. 1343. torn. 4. Cod. Ital. prassentern epislolam donationis meae ment que tu as vendu certaine quantite de Torcoeul, appelle bran, sans mon con- venire aut aliquid agere valuer it, aut diplom. COK1643 : Item quod omnes homigie. Tercoeul, in Oomput. ann. 1638. ex Tergaversator steterit, anathema sif.Vide nes et mercatores Sibenici.... possint ire... per castrum Finini, sine solutione aliChartul. S. Vedasti Attrebat.: Les bou- Tergiversator. * TERGERMANORUM. [Tres fratres. cujus datii, Tergovinse, telonei seu male lens (sorte de pain) de pure farine, telle ablati. qu'elle vient du moulin, sans y mesler aucun Tercoeul ou rebulet. | TERGIA, f. pro Cergia, Ceria, poti9- * TERGUISIADES, Idem atque Terquinis | TERCULA, Chartularium S. Vincen- genus e grano. Historia Ordinis siaeth, quod de praestatione agraria extii Cenoman. fol. 75: Litigantibus.... su- Prsedicat. apud Marten, torn. 5. Collect. plicatur suo loco; haud scio utrum bene: Ampl. col. 377 : Medici dederunt ei quoti- nam Terguisiades, Pensitatio pecuniaria per quadam noa et quadam Tercula dictas Terculam et noam abbatiae B. Vin- die tres et aliquando quatuor ciatos vini est, nisi preestatio agraria in pecuniam centii Cenom. dederunt. Legendum vide- nigri potentis, cum tantummodo de aqua commutata, quod saepe flebat, dicatur, et offa panis calefaeti et Tergia, volentes in Charta ann. 1244. torn. 1. Probat. tur Terrula. Vide in hac voce. * TERCULUM, diminut. a Tergum. subvenire debilitati, et non considerantes Hist. Brit. col. 639 : Dederunt insuper Glossar. Pro vine. Lat. ex God. reg. 7657 : estivum tempus et febrem acutam, quam prasdicti Guidomarus, Leonise dominus, et uxor sua et filii sui supradictas abbatiae Dors, Prov. dorsum, tergum. Dorsiculum, habebat, etc. Terculum. | TERGIDUCTORES, Ductores extremiterram Forquilli, ut miles qui earn tene1 TERCUS, Vortex aquarum, Bollan- agminis, alio nomine agminis Coacto- bat et de terra ilia homo vicecomitissae distis. Miracula B. Wernheri Mart. torn. res. Ita Garolus de Aquino in Lexico erat, similiter et homo abbatis esset, et terram Forquilli de illo teneret, tarn, ipse 2. April, pag. 713: Dum pervenissent Militari. prope Tercum quemdam magnas abyssi TERGILLA, diminutivum a tergore : quam hseredes sui, et Terguisiades de ita pellem et cutem ipsam suis crassam terra ilia, scilicet undecim solidos anRheni. * TERDONINI, Terdonensis moneta. vocat Apicius lib. 4. cap. 3. [Glossae Lat. nuatim, sicut et prius, in vigilia natalis Comput. decimse in Italia collectae ann. Grsec. : Tergilla sive Tergillum, fopivti, Domini dictis abbati et canonicis persolveret. 1278. pro subsidio T. S. ex God. reg. vos'pou Sep(xa. Adde Graeco-Latinas.] 1 TERGUISIAETH. Vide infra Terqui5376. fol. 247. v°: Summa pro meis exT TERGIMENTUM, 2y)xwli.a, in Glossis pensis ex decima collecta in civitate Lat. Gr. Aliae Gr. Lat. : S^xto^a, Scama, siaeth. * TERGDM MANUS, Gall. Le das de la et diocesi Terdonensi,... librae decem Ter- libramentum, examen, Tergimenta, temperamentum, sequipondium. doninorum. main, Pars manus aversa. Lit. remiss, j TERGIVERSABILIS, Deceptorius. Jo. ann. 1361. in Reg. 89. Chartoph. reg. ch. * TERDRUM, ut Tertrum, Collis, cli672: Dictus Petrus defunctutn Johannem vus. Charta ann. 1404. in Reg. feud, co- de Janua. 1 TERGIVERSABILITER, Fallaciter, super vultum seu in labiis percussit de mitat. Pictav. ex Gam. Oomput. Paris, fol. 63. r° : Item et manerium de Bello- tergiversando. Charta ann. 1302. ex Ta- Tergo manus suas. fonte, cum sua clausura,... pasturis, Ter- bular. Massil.: Ne fraus committatur per * TERGUS, [« Tergus, dos de beste. » dris, hominibus meis, etc. inimicos reginales Tergiversabiliter et dis- (Lex. Lat. Gall. Bibl. Ebroic. n. 23. XIII. s.)l * Terdre vero, pro Essuyer, a Latino simulative super vehitura salis. TERIDA, Species navis. Vide Tarida. * TERGIVERSARI.Gothofredo ad Lib.l. Tergere dixerunt nostrates. Annal. regni S. Ludov. edit. reg. pag. 237: Leur | 1. if, ad SO. Tupi'll. (48, 16.) Est accu- * TERIDRIUM. [Mantile. DIEF.] Terdoit les pies et baisoit moult humble- sationi terga vertere, ab accusatione « TERIGINUM. Stat. Mantuae lib.l. cap. ment. Vita ejusd. reg. ibid. pag. 352: desistere. Vide Tergiversatio. Glossar. 139. ex Cod. reg. 4620: Ordinamus quod Terdoit leur bouches d'une touaille, etc. Lat. Gall, ex Cod. reg. 7692: Tergiverblada, legumina,bestiamina sive TeVide infra Tersorium. sari, Essier. Terqiversatio, Essiance. rigina extrahi non possint de territorio T TER DUPLEX, Major gradus festivi* TERGIVERSATILIS, [« Servilibus in- Mantuano. tatis in Calendario MS. Canon. Regul. geniis et furibus et Tergiversatilibus 1 1. TERIMENTUM, Nutrimentum, in S. Laurentii Dioecesis Autiss. xm. ssec. asscribuntur. » (B. N. ms. Lat. 16089. f. Glossis Isid. Addunt Excerpta Intertriet in quibusdam aliis. Idem est quod 104".)] mendum. Legendum ex Festo : Termenin aliis quibusdam Festum seu feslivitas T TERGIVERSATIO, Fuga, objectio tergi, tum, detrimentum. Termentum dixit triplex: de quo dictum est in voce Fes- in Glossario Barthii ex Baldrici Hist. Plautus Bacchid. 4. 9. scilicet a Terere. tum. Falsest, apud Ludewig. torn. 3. Reliq. * 2. TERIMENTUM, f. pro Tenimentum, | TEREBRA, Machine, bellica murisMSS. pag. 204. Sine aliqua Tergiversa- Praedium. Vide in Tenere 1. Charta ann. perforandis, de qua Vitruvius lib. 10. tione, in lege 6. Cod. Theod. lib. 9. tit. 961. torn. 1. Cod. Ital. diplom. col. 1517 : cap. 19. Hanc delineatam fuse explicat 4. id est, sine corruptione, ut explicat Area una de terra,.... cum silva et buscaP. Daniel lib. 2. Milit. Franc, pag. 63. Gothofredus in GlossarioNomico.Glosssa liis, seu uno Terimento, etc. Fusius quoque de terebra disserit Caro- Lat. Gr.: Tergiversatio, uepixa^K^ qpuyo1. TERIPES, Stapes, Estrier. Orderilus de Aquino in Lexico Militari. Stxj'a. Tergiversations, (leXXecrjAw. Adde cus Vitalis lib. 8. pag. 695 : Tune Sa* TEREDO, Vermis species; Ovidio, Grseco-Latinas. cerdos sinistrum pedem in Teripedem miTerepo. Glossar. Lat. Gall, ex Cod. reg. 1 TERGIVERSATOR, Deceptor, Joh. de sit, manumque arreptis loris clitellae im7692 : Teredo, Vers de bois. Janua; Deceptor, in Glossis Lat. Gall. posuit. * TEREFORUM, Terebra. Idem. Glossa- MSS. Sangerm. Vox nota Gellio lib. 11. T 2. TERIPES, Pedes, qui pedibus iter rium : Tereforum, Tariere. cap. 7. et Arnobio lib. 7. pro eo qui facit, Gall. Pieton. Hist. Monasterii S. J TERENTIANUS, pro Teruntianus, tergiversatur. Glossae Lat. Gr. Tergiver- Florentii Salmur. apud Marten, torn. 5. Monetae genus apud Romanes. Vide sator, xotTaarpaipeui;, 80X10;, 7tspixa[/.7tTY)i;, Ampl. Collect, col. 1088 : Postera lux taFollis 2. eOeXoxaxe?, TteptxajATCTEt. Adde Graeco-La- citas ut primum reppulit umbras, cabal* TERES, [Longus et rotundus. DIEF.] tinas. lum itinere fatigatum in latibulo quodam * TERESCHIA, ut supra Terasca, TeoTERGIVERSUTUS , [ut Tergiversator.} dimittit, et ut fortis Teripes iter incosptum racia, vulgo Tierache. Charta ann. 1220. Anastasius in Conone PP.: Constanti- arripit.
T^TTjlp "I

68

TER

TER

TER

0 dicti redditus et jura percipiuntur, hie Chron. Fratrum Minor, ad ann. 1378. inserere et nominare in hoc publico in- apud Ludewig. torn. 9. Reliq. MSS. pag. strument. Rursus ibidem : Cooperta te- 201 : Obiit frater Botuidus Buttis,.... fidenetur ponere operarius, qui tenet reddi- lis Terminarius Phlandensis et quondam tus, quos monasterium prssdictum per- guardianus Lyncopensis, etc. Ibidem pag. cipit in loco et Terminahbus de Capite 205. ad ann. 1403 : Obiit frater Johannes stagno. de Ner, fidelis Terminarius conventus, 1. TERMINARE. Capitulare 1. Caroli qui dedit pro refectione sestivali confiM. ann. 802. cap. 22. de Monachis : Non cienda de eleemosyna sua xvj. m areas per vicos, neque per villas ad Ecclesiam argenteas, et pro organis novis ix. m areas vicini vel Terminantes sine magisterio vel argenteas. disciplina, qui Sarabaiti dicuntur, etc. 1. TERMINARIUS, Qui aliquod teneForte leg. : Ad Ecclesiam vicinam Itine- mentum ad terminum, seu annorum sparantes, etc. tium definitum, possidet, apud Radul1 2. TERMINARE, Praeftgere, determi- fum de Hengham in Parva cap. 7. [Ternare. Raimundus de Agiles Hist. Hieros. mor, Tenens ex termino, apud Th. Blount cap. 41 : Terminata die pugna incipitur. in Nomolexico Anglic.] Adde cap. 21. et Baldricum Jib. 7. 55^" Hue revocari potest vox Tercap. 12. moieeur, quam usurpat le Roman de la * Charta Caroli Simpl. ann. 908. torn. Rose MS. : 9. Collect. Histor. Franc, pag. 506 : Cellam S. Genesii inipso pago, cum termiOnt usuriers en leur greniers, nis et adjacent Us suis, sicut Terminatum Faussonniers et Termoieeurs, Dicentes : Cceli Deus et Rex optime mundj, Baillif, beded, provost, maieurs. fuit ab Unaldo et ab Adelberto, quod in Qui miranda potens, recutitis manua pluisti illorum judiciis resonant vel Terminant. Et infra : Judaeis, clausoque lacu panes Daniel! Goctos misisti, pascens in monte ministris 13. TERMINARE. Acta S. Isidori AgriOu se nus horns outre mesure, Eliam corvis, Elisaeum mulieris colae, torn. 3. Maii pag. 522 : Nunius Vent a Terme ou preste a usure. Terraillo, viduae parva crescente farina, propter nimiam segritudinem oculorum Atque olei modico non deficiente lecito. longo tempore csecus fuit, et ad B. Patris Ubi Termoieur idem est cum eo qui vent Intelllgo subdnericium panem, quo Isidori catacumbam salubriter Termina- a lerme : quibus ille significatur qui ad Eliam, non Eliseum, refecit mulier vi- vit, id est terminum seu flnem imposuit terminum quemdam praestitutumresalidua, cujus hydria farinas non defecit, et coecitati, sanatus eat. quas vendit, ut summam rei pretio malecythus olei non est imminutus, ut nar* 4. TERMINARE, Mori ; qua notione jorem tempore statuto percipiat : qui ratur 3. Reg. 17. Termillum autem men- utuntur Itali. Chron. Pontif. Leon. Ur- haud male feneratori conjungitur. * 2. TERMINARIUS. Terminarii in ordose fortassis pro Fertillum, diminut. bevet. apud Lam. in Delic. erudit. pag. a Fertum, Genus panis. Vide in hac 101 : Hie Vigilius licet male papatum in- dine Lectprum, quorum primus Summits traverit quia tamen de facto posni- Terminarius nuncupatus, recensentur voce. *TERMINALE, Praedium, dominium tu.it, pro fide in exsilio relegatus, ibidem ultimi in Ordin. eccl. Ambros. MedioL termmis suis et limitibus circumscrip- feliciter Terminavit. Estre Termine dici- ann. circ. 1130. apud Murator. torn. 4. tum, districtus, nostris alias Termenal. tur de puero, qui post nisus in partu Antiq. Ital. med. aevi col. 861 : Deinceps Charta ann. 1266. in Reg. S. Ludov. ex editos, ab iis.continuo cessat, in Lit. autem primicerius sexdecim lee tor um, et Chartoph. reg. fol. 42. v°: Oliverius de remiss, ann. 1402. ex Reg. 157. Chartoph. magister cum supradictis adscribitur. Terminis recognovit quod ipse contulerat reg. Ch. 356 : LaquelleBrouguarde ot plu- Prior tamen numero illorum sexdecim monasterio Fontisfrigidi totum sieurs maulx et doleurs naturels, telle- secundicerius, id est, vicarius primicerii, unum Terminate suum et pasturale de ment que ledit enfant vint et fu en voie de et quatuor post hunc sequentes claviculaJoncairolis, quod Terminate et pasturale ladite Brouguarde hors de sa nurreture, rii dicuntur. Residui vero undecim Tersunt in terra Terminesii. Alia ann. 1295. embouchie, vif, sain et' fort remuant et minarii appellantur. Ibid., col. 899 : Siex Bibl. reg.: Ego Bernardus de Auriaco faisant devoir avec sa mere pour naistre militer dat (panem) omnibus subdiaconis, domicellus recognosco a vobis (Ayme- sur terre naturellement et en temps d'en- et quatuor clavicular Us, et secundicerio, rieo vicecomite et domino NarbonensiJ fans avoir aide pertinente. Parquoy fit- et summo Terminario, et duobus lectoridictum Terminate de Sancto Brancassio rent esdiz maulx naturelx du Jeudi jus- bus, qui portant duas cruces in capitibus tenere ad feudum et me esse vestrum ho- ques au Vendredi ensuyant environ area?, etc. Vide Terminator 1. | TERMINATIO, Terminus , limes. minem pro prsedicto Terminali et vassal- Nonne, que ledit enfant fut Terminez et lum. Pactum ann. 1416. torn. 10. Ordi- ladite Brouguarde alee de vie a trespasse- [** Chart. Dagobert. ann. 715. in Gestis Abbat. Fontan. cap. 6: Alias vero Terminal., reg. Franc, pag. 400. art. 1: In eo- ment ; et tantost apres sa mart ycelle dem loco de Pedenacio, ejusque territorio Brouguarde fu ouverte et I'enfant oste,.... nationis fines sunt a termino Itcinse, etc.] sive districtu, aut in alio Terminali, sive lequel ot vie et fu presingniez, ainsi qu'il Praeceptum Ludov. Imp. ann. 820. apud Marten, torn. 1. Ampl. Collect, col. 69 : loco quocumque, etc. Lit. remiss, ann. apparut, etc. 1459. in Reg. 188. ch. 184 : Le suppliant TERMINARII, apud Ordines Mendi- Silva vero ipsa has habet Terminations, et Raymond Serrat partirent de la ville cantes dicuntur, qui habendis per agros etc. Charta ann. 1030. ex Tabul. S. Victode Limous pour aler chasser aux grues, cuique conventui addictos concipnibus ris Massil.: De aliis vero duabus partibus et alerent vers ung Termenal, appelle destinantur. Habent enim singuli Ordi- erat dubia Terminatio, donee earn fecit Aragaste, pres d'un olivier, ou ilz trouve- num istprum Conventus descriptos cir- certam divina miseratio per judicium rent cerlaine quantite de grues. Vide Ter- cumjecti territorii pagos , intra quos aquas et ignis manifestissimis signis a minus 1. duntaxat eleemosynas colligere liceat^ parte orientali ab ipsa ripa fluviali, etc. TERMINALES. Gloss. Gr. Lat. MS : "O- ne cum jactura caritatis et periculo Occurrit eadem notione in Chronico pwv fyaxpiaii;, Terminales, singulare non scandali mutuis officiant commodis. Farfensi apud Murator. torn. 2. part. 2. habet. Editum habet Terminalia. [Gloss. [Statutum Ordinis S. Guillelmi ann. col. 602. in Charta ann. 930. apud EccarLat. Grsec. : Terminalia, 6poOecr(a, iopTY) 1337. apud Lobinell. torn. 3. Hist. Paris, dum in Origin, familiae Habsburgo'Optou 6eoO. Et mox : Terminalia, singu- pag. 242 : Statutum quod quilibet prior Austriacae pag. 169. in alia ann. 1027. lare non habet, opwv Siaxptaic, oitovT^dta, nostrx provincial pro sustentacione stu- inter Instrum. Gall. Christ, novae edit, pro opoOsarta, ut emendat Cujacius.] Alibi: dentium Parisius solver et quolibet anno torn. 6. col. 373. etc. Vide mox Ter'OpiaTo? XtOoc, Terminalis lapis. Ita apud unum florenum, quilibet conventus unum, minator. Ammianum lib. 18 : Terminales lapides. quilibet Terminarius sex grossos, quilibet •-Charta Almar.archiep. Aquens. ann. Lib. 30 : Terminales plagas. [Terminalia socius Terminarii participans secum in 1002. ex Tabul. Montis-major. : Quidfossata, in Charta ann. 1230. ex Chartul. lucro tres grossos. Rursurn' occurrit ibi- quid infra hanc Terminationem est, toCampaniae.l dem pag. 243. Haud satis scio an eadem tum donamus. Vide Terminium1. TERMINATOR, Terminatio. Charta j TERMINALIA, Loca terminis conscri- notione Buschius de Reform. Monast. pta, seu appendices ad aliquem locum cap. 17. apud Leibnitium torn. 2. Scri- Friderici II. Imp. ann. 1211. pro Ecclepertinentes, confinia. Transactio inter ptor. Brunsvic. pag. 818 : Sequuntur sia Panormit. apud Rocchum Pirrum Abbatem et Monachos Crassenses ann. primo scolares in superpelliciis, deinde torn. 1. pag. 144 : Et quatuor beneficia, 1351. e libro viridi fol. 53 : Et nihil- altaristae capellani, Terminarii et pleba- videlicet Cantoriam, et Thesaurariam? ominus prsedicta jura Conventus , loca, nus.] Vide Joann.Guillimannum in Vita Subcantoriam et Terminationem, quorum res, bona, redditus, jurisdictiones et pro- S. Himelini Presb. n. 1. et ibi virum do- reditus, etc. Officialis ipse in Ecclesia Panormitana, Agrigentina, et aliis, Terventus seu Terminalia, de quibus et ubi ctissimum Henschenium 10. Mart.

TERISTRUM, TERISTRATUS. Vide Theristrum. * TERLIS , Gall. Canevas. [« Emi xxiin. virgas panni dicti Terlis de quibus feci fieri saccos.... » (Arch. Histor. de la Gironde T. 21. p. 500.)] TERMEN, pro Terminus, occurrit apud veteres Agrimensores, in Collatione Legum Mosaicarum, in Epist. 47. inter Francicas torn. 2. Hist. Franc, in Concilio Helenensi ann. 1065. in Gharta Ranimiri Regis Aragon. aerae 1173. apud Blancam in Comment. Regum Aragon. pag. 646. in Charta ann. 971. in Append, ad Capit. n. 144. etc. TERMENTORIUM, 'Au6[iav[ji.a, in Gloss. Grsec. Lat. MS. Editum Cermentorium habet. Legendum videtur Tergimentorium. 1 TERMILLUM. Odo de varia Ernesti Bavariae Ducis fortuna, torn. 3. Anecd. Marten, col. 354:

TER
ininator appellatur, seu Magister Ceremoniarum, qui ut et ejus collega, utitur veste violacea. Hujus autem est invigilare, ut in celebrandis sacriflciis, officiis recitandls, unanimiter procedant Sacerdotes et Clerus, quale item quotidie sacrum, et officium sit recitandum edicit. Ita idem Pirrus torn. 1. pag. 210. et t. 2. pag. 326. Vide Terminarius 2. 2. TERMINATOR, 'OpoOeTY]?, in Glossis Lat. Gr. et Gr. Lat. [Finitor, qui terminos seu limites statuit. Literae Caroli V. Regis Fr. ann. 1366. torn. 4. Ordinat. pag. 676 : Extimatores, Terminatores, carreyrenos, levederios, robiniarios, defensores pacuorum, alliatores et inspectores mensurarum predictarum, etc.] ] TERMINATURA, Coemeterium seu spatium Ecclesiae vicinum et ad Ecclesiam pertinens, certis terminis contentum atque privilegiis donatum , in Charta ann. circ. 950. e Chartulario Matisconensi fol. 103. Vide Dextri et infra Termonlandes. 1 TERMINATUS, substantive, pro Terminus, non semel apud Frontinum de Aquaeductibus et in Fragmentis legis Mamilise. Vide Salmasium ad Spartianum in ^Elio Vero et Vossium de Vitiis serm. pag. 622. * TERMINENTUM, Pagus, regio terminis suis et limitibus circumscripta, districtus. Charta Ludov. II. comit. Prov. ann. 1399 : Cum jurisdictionibus aids et bassis,.... regalibus et naufragiis quibuscumque forsitan intervenienlibus in Hitore maritimo Terminentorum et territoriorum dictarum terrarum et locorum. Vide infra Terminus I. TERMINIA, TERMINEA, Terminus, limes. In Gollatione Legis Mosaicae tit. 13. inscribitur, de Terminia mota. Et infra : Explicit de Terminea mota. T TERMINIUM, Terminus, limes, passim in veteribus Instrumentis. 1 TERMINUM, Terminus, limes. Charta ann. 1357. inter Ordinat. Reg. Franc, t. 4. pag. 448: Incedere non audent per Termina, teritoria, itinera, forestds, etc. 1. TERMINUS, Pagus, regio terminis suis et limitibus circumscripta, districtus. Gregorius Turon. lib. 1. de Miracul. cap. 59 : Ecclesia est vici Iciodorensis sub Termino Turonicae urbis, etc. Cap. 90,: Apud Terminum vero Pictavum vicus est in Arbasilico nomine Becciaco, etc. Cap. 101 : Cum portitores ad locum quemdam Lemovicini Termini pervenissent , etc. Ita cap. 107. lib. 2. cap. 12. lib. de Gloria Confess, cap. 11. 18. de Vitis Patrum cap. 5. etin Hist, non semel. [Gall. Chr. novae edit. torn. 3. pag. 935. narratur, Lotharium III. Imp. ann. 1132. decrevisse, assensu Leod. Episc. Alexandri, Ecclesiam parochialem S. Servatii solam in Trajectensi urbe habere decimas et terminum, hoc est, jurisdictionem, qualis competit ecclesiis parochialibus. Literae Caroli V. Fr. Regis ann. 1366. pro Arvernis, torn. 4. Ordinat. pag. 686 : Mandantes Baillivo nostro ceterisque Justiciariis et Offtciariis regni nostri.... quatenus dictam prsssentem gratiam.... in suis Terminis teneant et observent. Ubi Terminus idem omnino est quod districtus, ut et alibi non semel. Lex Bajwar. tit. 1. § 4 : Si quis servum Ecclesias vel ancillam ad fugiendum suaserit, et eos foras Terminum duxerit, Id est, territorium Ecclesiae.] Terminus sancti Petri ac Pauli, Ecclesiae Romanae patrimonium, apud Joannem VIII. PP. Epist. 87. 249. [*» Bona hereditaria infra muros et communitatem dictioppidi

TER

TER

69

nostri in Eschewege et Terminos decima- nus descriptos consulendo. Vide Claves les ipsius oppidi sita, in chart, ann. 1341. terminorum. * Charta ann. 1035. inter Instr. torn. 8. apud Haltaus. voce Zent, col. 2150. Vide eumdem col. 2051. voce Weichbild.] Gall. Christ, col. 414 : Anno ab incarna2. TERMINUS, Definitio, opo?, quomodo tions Domini M. XXXV. concurrente II. haec vox Greece sumitur in Actis Conci- indictione ill. epacta n. now. Terminus liorum. Synodicon ad versus tragoediam Paschse sexto Calendas Aprilis, dies DoIrenaei cap. 38 : Excommunicationis con- mini Paschae tertio Calendas Aprilis, luna culcaverunt Terminum. Ita cap. 209. ex- ipsius diei 17. tremo. [Epiphanius Scholast. lib. 5. TERMINI SANCTORUM, quomodo, LiHist, tripart. cap. 29 : Quern Terminum mina Sanctorum dicunt alii. Epistola salutarem, adorabilemque deliberationem, Placidiae Augustas ad Pulcheriam Aucorrumpere quidam aliis coyitationibus gustam, apud Hieron. Rubeum lib. 2. atque temerare voluerunt. Ex Theodo- Hist. Ravennatis : Ut Romam frequentireto lib. 2. Hist cap. 22. ubi legitur : 8v- bus concursibus adseque desideremus inuep (rwT^pKiS?) opov xa\ T/JV irpo<rxuvr]Tr)V spicere, causa nobis est amplectenda religionis, ut Terminis Sanctorum nostram <Txe<j/tv, etc.] exhiberemus praesentiam, quos cerium est | 3. TERMINUS, Praeflnitum tempus, dies praestituta, Gall. Terme. Solvere in pro sua virtute in ccelestibus constitutos, Termino, in Charta ann. 1341. apud Lu- neque inferior a despicere. Vide in Limen. * TERMITANUS, Ad Terminalia pertidewig. torn. 5. pag. 554. Habere ad Terminum de rebus ad certum annorum nens. Comoed. sine nomine act. 6. sc. 20. numerum conductis dicitur in Epistola ex Cod. reg. 8163 : Hand procul hinc Terann. circ. 1180. apud Marten, torn. 1. mitana harundine cerno pastorem (soAnecdot. col. 600. Vide supra Termi- nantem) duabus tibiis puellariatn. T TERMONERS, Coloni ecclesiastici, narius 1. * Nostris alias Termine. Charta Theob. lib. Hib. fol. 14. apud Spelmannum. Vide comit. Barri ann. 1260. in Chartul. Cam- Termonlandes. 1 TERMONLANDES, apud Hibernos, Terpan, ex Cam. Comput. Paris, fol. 140. r°. col. 1 : Et se li devant nomme signor vo- rae ad Ecclesiam pertinentes, a Saxoloient, il porroient cest Termine aloignier, nico Land, Terra, et Latino Terminus, quasi terra limitibus distincta, puta a s'il lor ere mestiers et lor plaisoit. 1 4. TERMINUS, Dies fastus, apud Spel- praediis laicprum : quo sensu territomannum. Quinam vero sint apud An- rium Ecclesiae Terminus etiam dicitur, glos Termini, seu anni tempora litibus in Lege Bajwar. jam laudata in Termiagendis designata, vide apud eumdem nus 1. Cum autem terras Ecclesiae, inquit Spelmannus in voce Corba, multoGlossatorem. * 5. TERMINUS, Idem quod Placitum, rum canonum vigore, liberae essent et assisia, conventus, qui ad praeflnitum immunes a saecularium potestate et tempus habetur. Charta Pertoldi Aquil. sanctae habitae, diei etiam ccepit Termon patr. ann. 1231. inter Monum. ejusd. pro loco sancto, atque inde Tearmuin ro sanctuario, ut ibidem exemplis proeccl. cap. 71. col. 707 : Ipse (Pertbldus) in generali Termino suo apud Camforat. Quod autem ait quosdam esse, qui mium habito, cum consensu et voluntate Termon, Gallicum Terre-moine, i. Tercapituli Aquilegensis concessit civibus ram monachorum, sonare volunt, nihili Aquilegensibus, etc. Actum in prato de est. Vide Dextri. Camformio feliciter. Terme, eadem acceTERMOSITAS. Charta Roberti Episcopi ptione, in Libert. Engolism. ann. 1373. Messanensis ann. 1094. apud Rocchum torn. 5. Ordinat. reg. Franc, pag. 681. Pirrum in Episcop. Pactensib. pag. 386 : art. 3 : Et tout cecy fait, tient ses Termes Rpgerius Calabriae Comes multas inole maire chascun jour, environ heure de pias et labores passus, et multo sanguine tierce devant disner et a relevee apres suo lota Sicilia Saracenorum Termositate, disner. et in Christianas eorum tyrannide.... fun* 6. TERMINUS, Ratio, modus, forma. ditus annihilata, etc. Vox formata ex Charta ann. 1345. inter Probat. torn. 4. Graec. eepjAwan;, impotens calor, animi Hist. Occit. col. 201 : Ramundus Arque- fervor, audacia, OepfioTYicrii, athilator Tolosae dom. nostri Francias TERMOTIO, quasi Terrae motio, terras regis, recognosco habuisse pro una motus, Termuoto, vel Tremuoto, Joanni caxia cadrillorum parvi Termini, etc. Villaneo, et aliis Scriptoribus Italicis. | TERMINUS IMPIUS, Mors, obitus, ut Ditmarus lib. 7. pag. 113 : Iste annus videtur. Cod. Theod. lib. 6. tit. 24. leg. nova nuncupatione Termotio et magna ult. : Ut fructus domesticis, impio Ter- contritio ex rei veritate appellari potest. mino consequenti, etiamsi mortalitas in* Terre-mot et Terre-mote , nostris. tervenerit perirenon possint, etc. Termi- Hist. Caroli VII. pag. 294. ad ann. 1456 : num impium explicant etiamsi mortalitas Est alle en ruine par le mesme Terre-mot intervenerit, ut videtur Gothpfredo. ou tremble-terre, la moitie du pays de la * TERMINUS LA.NGUORIS, Dilatio a ju- Pouille. Vitse SS. MSS. ex Cod. 28. S. dicibus reo concessa ob infirmitatem Viet. Paris, fol. 58. v°. col. 1 : Terre-mote qua detinetur etjuri stare non potest. fu faiz tres-grans. TERNA. Vide Septena et Tertia 3. Vide supra Jurare languorem in Jura11. TERNALE, Funis cum quo vela, cum mentum. T TERMINUS PASCHA.LIS, Dies quo in- extenditur, sustinetur, ne cadat in aquam, cidit luna decima quarta Paschalis cu- Franc. Barberino in Glossis in hos verjusvis anni. Hac nota chronologica pri- sus Documenti d'amore : mus, quern sciam, usus est Rodradus Quinal porta, e Ternale, presbyter Arabian, medio saeculo ix. ut Senate, e quadernale. jam dictum est in voce Pascha. Laudatur apud Lobinellum torn. 2. Hist. Bri- Ternalis legitur hac notiqne in Infortan. col. 237. Charta data anno MCXXXII. mationibus Civitatis Massil. pro passaInd. x. Epacta i. Concurrentibus v. Ter- gio transmarino e codice Sangerm. MS. minus Paschalis ir. Non. Apr. Dies ipsius [« Vide Jal. Antiq. Naval, torn. 2. pag. v Paschalis diei iv.Id. Luna ipsius diei xx. 97. et413.] Quae omnes notae optime cohaerent, ut | 2. TERNALE, Tertia pars. Charta Jasibi quisque persuadere poterit, si tanti cobi Regis ann. 1272. in magno Talamus facial, indices chronologicosin voce^Ln- Montispessul. MS. Bibl. Praesidis de Ma-

E

70

TER

TER

TER

zaugues : Statuimus quod dicta moneta de mercato Pictavensis de Cairo scilicet ad Terram Puppi remeans, propinquos grossa fiat semper de argento fino Mon- duos sextarios salis, et unum denarium adiit. tisp. signato signo solito Montisp. vel de quadriga cum Ternone, unum sexta1 TERRA, Modus agri, forte tantus qui aequivalente , quod, inquam, argentum rium, et unum denarium de quadriga uni pari bourn possit sufflcere. Charta etiam grossius non debet tenere in mar- sine Ternone tres denarios, si quatuor ann. 1077. in Probat. novae Hist. Occicha nisi unum Ternale. boves ibi habentur : si duo unum et dimi- tan. col. 294 : Dono etiam extra muros * 3. TERNALE, Minoris ponderis spe- dium, de Berocata cum asinis unum de- urbis Tolosx Terras omnes, quas habeo cies, Tarnal apud Occitanos. Comput. narium. Quern integrum locum sic lego ante portam civitatis. ann. 1356. inter Probat. torn. 2. Hist. iisque interpunctionibus distinguq ut T TERRA ALTARIS , in Chartulario Nem. 172. col. 1 : Pro medio Ternali de planior flat: Donavit vendas salis de Eccl. Arabian, et alibi, quse pertinet ceda empto ab eodem, necessario ad perfi- mercato Pictavensi: de caro scilicet duos ad Altare seu ad Ecclesiam. vide Alciendum dictos penonos, etc. Alius ann. sextarios salis et unum denarium; de tare. 1412, ibid. torn. 3. pag. 205. col. 1 : Pro quadriga cum Temone unum sextarium 1 TERRA ANIMALIUM iv. vi. x. xx. octo Ternalibus ciricis rubey colons et et unum denarium; de quadriga sine vel xxx. etc. in Charta ann. 855. apud medio, etc. Temone tres denarios, si quatuor boves Marten, torn. 1. Ampliss. Collect, col. * 4. TERNALE, Modus agri, idem quod ibi habentur; si duo, unum et dimidium : 142. preedia sunt, in quibus totidem nusupra Tercellum et Tercerium 2. Protoc. de berocata cum asinis unum denarium. triuntur equi vel boves, aut requiruntur S. Marci Argent, ann .1509. fol. 1: Unum Ex hac emendatione probabili evanescit ad colendos agros ex iis praediis pendenTernale viniferum, etc. inexplicabilis vox Terno, et locus ipse tes, ut JTERNALIS,Moneta Dalphinalis pretii totus intellectu facilior evadit. 1 TERRA CARRUCARUM n. vel iv. pro trium pbolorum vel denariorum, nude TERO. Gharta Ludovici II. Imp. in Terra quae totidem carrucis orotur.Vide Ternalis dicta, ut videtur. Ordinatio Chron. S. Vincentii de Vultur.no pag. Carrucata. 1 TERRA ARIVA, Riparia, quae est ad Humbert! II. ann. 1345. torn. 2. Hist. 689: Cum castris, montibus, collibus, valDalphin. pag. 515 : Item denarios nigros, libus, Teronibus, Ecclesiis, etc. Forte To- rivam seu ripam. Charta ann. 1046. ex videlicet parvos Ternales pro tribus obolis, ronibus. Vide Toro. Chartul. magno S. Victoris Massil. fol. de liga unius denar. et decem granorum T TEROANUS, Nummi genus, ab urbe 59 : Donamus dom. Deo et ad ecclesiam S. argenti fini, etc. Et infra : Item, in Ter- Teruanasic dicti. BullaNicolailV. PP. Victoris de Terra ariya modiata una in nalibus currentibus pro tribus denariis, ann. 1290. de censibus Ecclesiae Rom. comitatu Aquense. Alia ann. 1066. ibid, remedium duorum granorum in liga, etc. apud Marten, torn. 2. Ampl. Collect, col. fol. 54 : Dono de meo alode de Terra ariva Vide Ternale 1. , 1303 : In episcopatu Morinensi unum Te- ad S. Victorem, etc. roanum, Ecclesia S. Bertini unam un| 1. TERNARIUS quid sit in Ecclesia 1 TERRA AVIATIOA. Vide Terra Sacollegiali S. Dionysii Leod. colligitur ciam aurij monasterium S. Wulmarici lica. ex Statutis ejusd. Eccl. ann. 1330. torn. unum bisantium. TERRA CENSITA, CENSUARIA, CENSA2. Sacrae Antiq. monument, pag. 439: 1 TERPENTINUS , Germ. Terpentin, LIS, etc. Obnoxia censui. Vide Census. Statuimus quod canonici qui primam re- Therebinthina resina, Gall. TerebenT TERRA COMITAHS, Quss Comitis est, sidentiam fecerunt possint exire pro nego- thine. Vide Fernisium. ejus dominium, in Charta ann. 904. tiis suis de licenlia decani per 40. dies 1 TERQU1SIAETH , TERGUISIAETH , pro Monasterio S. Victoris Massil. absque Ternario: post hos vero 40. dies Prsestationis agrariae species, f. eadem apud Marten, torn. 1. Ampl. Collect, habebit canonicus qui perfecit residen- cum Terragio, quod colligitur e terris col. 262. tiam tres quindenas per quas pro negotiis recens cultis, a Latino, ut videtur Terra, T TERRA DOMINICA, Quae Domini est, suis potest exire; sed tenetur qualibel die et Aremorico, Quisiat, proprie Pellem lib. 5. Capitul. cap. 301. et in Capitulari qua fuit absens Ternarium restituere, sci- detrahere, quod ad agros recens cultos Ludovici Pii ann. 829. cap. 6. licet novem Turonenses, de quibus 16. translatum fuit, quia quasi pelle exuun* TERRA DOTALIS, DOTIS, Quae ad faciunt grossum antiquum... Si canonicus tur agri, cum primum proscinduntur. sarta tecta ecclesiae, et clericorum in ea necesse habuerit exire, decanus debet ei Charta vetus apud Lobinell. torn. 2. deservientium sustentationem a fundadare licentiatn cum Ternario per octo Hist. Britann. col. 104: De ipsa autem tore confertur. Charta Guar. episc. Aradies. Ibidem pag. 440 : Item statutum est terra hie redditus est: Terquisiaeth, ke- bian, ann. 1139. inter Probat. torn. 1. eisdem anno et die quod si quis canonicus vrod, multones, pastus, decimae et csetera Annal. Praemonst. col. 693 : Donamus post terminum suse licentias manserit, jura, quas de propria terra ad dominum quoque vofrts ecclesiam de Marcel cum tenebitur solvere duplicem Ternarium, pertinent. Alia e Chartulario Kemper- tola decima et Terra dotali et appendividelicet 12. denarios Leodienses qualibet leg. : De ipsa autem terra, quae. est septem tiis. Alia Renaudiepisc. Tull. ann. 1211. die quamdiu sine licentia extra steterit hanafat tnellis, hsec est redditio, videlicet ex sched. Mabill.: Censum etiam anusque ad octo dies. Vide Tertius 1. decima et Terguisiaeth. nuum, qui jure parrochiali olim, tarn TERRA, Prsedium, ager, dominium, episcopo quam archidiacono, solvebatur, 1 2. TERNARIUS, Mensurae seu vasis species in Austria. Chronic. Saltzburg. nostris Terre. Lex Burgund. tit. 79. g 1: Terram etiam dotis totam, censum atrii, apud R. Duellium lib. 2. Miscell. pag. Ut si quis in populo nostro barbarse natio- ipsumque atrium. Vide Dos 4. 1 TERRA EGOLESIASTIGA, Quse perti166 : Eodem anno (1485.) tanta sterilitas nis personam, ut re sua consisteret, inviin Austria, ut ubi prius creverant XXX. tasset, ac si ei Terram ad habitandum net ad Ecclesiam in Oapitul. Caroli M. Ternarii, vix unus aut duo creverint. deputasset. Lex Longob. lib. 2. tit. 44. § ex Lege Longobard. cap. 20. ^ TERRA EVINDIGATA, in Appendice Chron. Mellic. pag. 379. col. 2 : Hoc anno 4. [** Lothar. I. 82.J: De liberis homini(1442.) vasa fuerunt in magna caristia, bus, qui super alterius Terram resident, Marculfl form. 7. Quae per sententiam judicis repetitur et recuperatur. ita ut Ternarius vacuus daretur pro 14. etc. Tit. 51. | 15. [** Lothar. I. 62.J et in solidis et pro 2. talentis. j TERRA EXGULTABILIS , Arabilis Capit. Caroli M. lib. 5. cap. 301: De liberis hominibus, qui proprium non habent, campus, habilis culturae, apud Th. * Idem quod supra Terceyrola. 1 TERNIA.pro Ternio, ni fallor, ternus sed in Terra dominica resident. [Inquisi- Blount in Nomolexico Anglic. Monasnumerus. Vide locum in Tetra. tio ann. 1206. apud Lobinell. torn. 2. ticum Anglic, torn. 1. pag. 426. col. 2 : TERNIO. Julius Africanus lib. 3. His- Hist. Britan. col. 329 : Vidit etiam quod Terram excultabiletn quam habuit apud tor. Apostol. : Sic Proconsul Septem eum homines Comitis semper solent transire Norvicum in campis, videl. xxv. solid. Ternionibus flagellorum csesum cruciftgi libere ad Terram Episcopi, ad manendum Terras et pratum ad Terram illam adjaprsecepit. [Gellius lib. 1. cap. 20 : Nume- in Terra Episcopi, et homines Episcopi in cens. Terra Comitis, etc.] rus Ternio, qui Greece dicitur -rpta?.] 1 TERRA EXTENDENDA, ^stimanda, * Acta SS. Firmi et Rust. torn. 2. Aug. TERRA, Hispanis, quid sonet, vide in cujus pretium inquiri debet et declapag. 420. col. 1: His auditis, imperator Honor. rari, apud eumd. Blount ibid. Vide Excommotus graviter jussit fustes adferri, et tendere. | TERRA, Regnum. Gualterus Hebeatos viros nudos extendi, binosque Ter- mingford. in Edwardo I. Rege Angl. | TERRA FERMA, vel potius Firma, niones super eos transire, et dicere eis: pag. 237: Cognita itaque malicia novi Continens, Gall. Terre ferme. Insularum Sacrificate Diis, quos imperator adorat. Regis, misit Rex noster magnatibus Ter- Canarias et Indiarum ac Terras ferm& Ubi docti Editores per binos Terniones rse, etc. Et in Edwardo II. : Reduxit marts Oceani,apud Rymer. torn. 13. pag. recte prorsus intelligunt sex carniflces (Rex) earn (Reginam) in Angliam, et 752. col. 1. Terra firma legitur ibid. pag. seu flagellatores, ut ex ipso textu mani- coronatus est cum ea Londoniis.... Isetan- 38. col. 2. et alibi ssepe. festum est. tibus et exultantibus populis utriusque 1 TERRA FISCALIS, Quae ad regium fi1 TERNO. Fundatio Collegiatse S. Ni- Terras. scum seu Dominium pertinet. Vide colai Pictav. circa ann. 1060. apud Mar\ TERRA, Itahs, Castellum, oppidu- Fiscus. ten, torn. 1. Anecd. col. 187: Prasterea lum muratum. Vita B. Torelli n. 3. 1 TERRA FRANCA, vel Francha, Imdonavit Agnes Comitissa vendas salis torn. 2. Martii pag. 501: Post dies octo munis talliarum seu tributorum, quae

TER
domini a suis tenentibus exigebant, Kirtlinglon, quas est Terra Normannonon immunis tamen cujusvis seryitii. rum, ad se sustentandum. TERRA NOVA, in Chartis feodalibus Charta feudorum nobilium Castillionis Dombar. ann. 1463: Super xiv. biche- et in censualibus schedulis, sumitur natis Terras franchae et sine tallia, quas pro terra vel noviter concessa, vel nodebent xv. den. de servitio, n. biche- viter exsarta. Tabular. Prioratus Letos siliginis. Vide Franca terra post wensis : Reddit pro nova Terra 2. sol. Jacob. I. Rex Arag. in Foris Oscae 1247. Franci 1. TERRA FRANCIGENA, Dragoganti spe- f. 25 : Pcena invasionis Palatii infantionis cies, quae ex Gallia affertur, inquit Cons- est ultra serram, 25. solid, et citra, quas tantinus Africanus lib. de Gradibus dicitur Terra nova, id est noviter acquisita, 60. solid. pag. 383. 1 TERRA FRISCA, FRUSCA, Ager incul| TERRA OCTAVA. Vide Octava 4. 45 tus, Gall. Terre en friche. Monasticum TERRA PARANA, Quae jure haereditaAnglic, torn. 2. pag. 327. col. 2 : Conti- rio possidetur. Vide supra Paranus. nens XL. acras Terras fruscas, pastures, T TERRA PATERNA. Vide Terra Salica. etc. Vide Friscum. * TERRA PLANA, Ager cultus, cui | TERRA GILIFORATA, Ea est ex qua opponitur Silvestris. Charta Gaufr. domino praestari debet flos caryophyl- episc. Carnot. ex Chartul. B. M. de Jolaeus, apud Thorn. Blount in Nomolexico saphat: Hanc (capellam) miles quidam Hugo, Rufus appellatus, seculariter haeAnglic. TERRA HJEREDITARIA, [Cujus posses- reditario jure ante tenuit, et circa capelsio scripto flrmabatur.] Vide Liber. lam eandem, tarn silvestris quam planes j TERRA HERMA, Ager incultus, in Terras, nonparvam vastitatem. Vide PlaCharta ann. 4. Rodulphi Regis Provinc. num. Vide Eremus. * TERRA PCEN.E, DE PCENA, POENOSA, 1 TERRA LABORABILIS, etc. Arabi- Tributis, angariis et aliis exactionibus lis, Gallice Terre labourable. Vide in obnoxia. Vide supra in Pcena 3. Labor 3. * TERRA PR^EBENDARIA, Ad prasben* TERRA LABORIOSA, LUCROSA, Arabi- dam pertinens. Vide supra Prasbendalis, culta, quae lucrum affert. Charta rius in Prasbenda. ann. 1056. inter Instr. torn. 11. Gall. 1 TERRA PR.ECONIS, Judicis aut MaChrist, col. 225: Dederunt silvam de joris villas, in Charta ann. 1123. apud Catis et Terram laboriosam et inlaborio- Miraeum torn. 1. pag. 373. Vide Praeco. sam ;.... omnem partem, quam ibi habe\ TERRA PUTURATA. Vide Putura. bant, in ecclesiis, in Terris lucrosis et *•* TERRA QUIETIS, an Quae in manu inlucrosis, etc. mortua, vel ex dimissione habetur ? TERRA LABORIS , Campania felix in Chartul. eccl. Lingon. ex Cod. reg. 5189. Italia. Vide in Labor 3. fol. 24. r°: Item duodecim denarios a TERRJE LEIGIALES, [Quas tenent ho- quocumque volente intrare Terram quietis mines ligii.] Charta S. Bernardi Abb. in finagio d'Ysoine. Vide Admortizatio et Clarevall. ann. 1145. in Tabulario Eccl. Quietare 4. Autissiodor. : De Terris leigialibus maniTERR.E REGALES, dicebantur apud festum est, quod nusquam licet Comiti, Dalmatas, quae ratione census, vel praesvel homini suo eas, quas de feudo sunt tationis Regi obnoxiae erant. Vide Jo. Episcopi, acquirere, nisi per Episcopum. Lucium lib. 2. de Regno Dalmat. cap. [Vide Ligius.] 15. pag. 99. 1 TERRA LEVATA, Eadem quae mox 1 TERRA REPROMISSIONIS, Abrahse a nova. Vide Levare terram. Deo promissa, nostris Terre promise, Judaea. Jerusalem caput Terras repromis1 TERRA IN LITTORE MARIS, ubi salem faciunt, lib. 4. Capitul. cap. 8. sionis, in Chronico Farfensi apud Mura1 TERRA LUCRABILIS, Arabilis, culta, tor. torn. 2. part. 2. col. 540. Terra reproin Monastico Anglic, torn. 1. pag. 406. missionis etiam legitur Hebr. 11. 9. col. 1. Vide Lucrari et Gagnagium. ] TERRA SABULOSA, Gall. Terre sabloTERR.E LIBERJE, apud Danos, quae et neuse, apud Th. Blount in Nomolexico Regias, et ab omni censu immunes Anglic. erant, in Charta Waldemari Regis Da1 TERRA SAGERDOTALIS ; in Synodo nia3 ann. 1240. apud Pontanum lib. 6. ad Teudonis villam ann. 845. cap. 4. Rerum Danicar. Vide Tenementum libe- Quae Sacerdotum seu Ecclesiae propria rum supra in Tenere 1. est. Alludunt Patres ad illud Genesis * TERRA MANSUALIS, A manso depen- 47. 22 : Praeter terram Sacerdotum, quas a dens. Vide in Mansus. Rege tradila fuerat eis. Vide Terra SancTERRJE MORTU^E, quae et Silvaticas, in tuaria. veteri Consuetudine Normanniae cap. * Idem quod Feudum presbyterale. 34: Terres sauvages, que I'on appelle en Charta ann. 1035. inter Instr. torn. 11. Normandie Terres mortes, Gall. Christ, col. 326 : Ecclesia de Man* Consuet. Norman, part. 1. cap. 33. cire cum Terra sacerdotali. Pluries ibi. ex Cod. reg. 4651 : De terris autem silvesTERRA SALICA, Portio terrae Salio mitribus, quss in Normannia mortuas Terras liti, atque adeo Principi sen Regi assidicuntur, solet per sex denarios in pluri- gnata, ex iis, quas in Galliis yirtute belbus locis Normanniss relevari. Terre lica acquisierant partitions inter victomorte,vero appellatur Stercus putridum, res facta. Harum enim alias ab omni flmus, in Lit. remiss, ann. 1447. ex Reg. munere ac servitio, praeterquam mili179. Chartoph. reg. ch. 35 : Discension se tari, immunes, dictae Salicas, eaeque astneut entre le suppliant et ung nomme signatae Saliis, seu viris Principibus, Jehan Ythier, a I'occasion de certaine vel certe ex Salica gente, quae primas Terre morte ou fumier. tenuit inter gentes illas Septentriona1 TERRA NORMANNORUM, in Anglia les, quae in Gallias irruperunt, easque dicebatur terra a nobili Normanno pos- Rpmanis abstulerunt: aliae Lseticse, et sessa, cum Rex Angliae illam confisca- Lidiales, quae Laetorum, vel Litorum bat, quod ille Regis Francorum partes erant, hoc est virorum obnoxiae condisequeretur. Litterae Henrici III. Reg. tionis, cujusmodi fuerunt Laeti, vel quos Angl. apud Kennettum Antiq. Ambrosd. Romanes appellabant, veteres nempe ad ann. 1224. pag. 197 : Scias quod com- Gallias incolae, quibus assignati agri ad misimus Thomas Basset manerium de culturam, sub certis redhibitionum one-

TER

71

ribus. B. Rhenanus in Epist. ad Petrum Heldingum : Franci igitur victores consuetudinem Romanorum imitati, et ipsi nobilibus et veteranis militibus agros in quibusdam locis, ut istis habitare licuisset, assignarunt. immunes penitus et ab omni servitute liberos : iique dicti Terra salica : sic proprie prasdia Principum libera et immunia Salicas terrae nomine solita sunt appellari. Salicas vero terras, ea erat prgarogatiya, ut cum sub militaris obsequii conditione assignata esset, ad mulierem.quae illius prorsus incapax est, pervenire non posset. Quod exerte habet Lex Salica tit. 62 : De terra vero Salica nulla portio hasreditatis mulieri venial ; sed ad virilem sexum tota terrae haereditas pervenit. De ejusmodi igitur terris Salicis agunt Traditiones Fuld. lib. 3. trad. 28 : Centum quinquaginta terras Salicas, et Ecclesiam cum omni decimatione ad earn pertinentem. Vide Dominicum de Praerogat. alodior. cap. 7. et in Assertore Gallico cap. 8. et quae attigimus in Dissert. 17. ad Joinvillam. Annota.vimus supra ad vocem Lex Salica, Eccardum Terram Salicam earn intelligere, quae ad salam, hoc est, ad domum curtis praecipuam pertinet. Haec videsis. Eidem Eccardo Terra Salica, apud Marculfum Terra paterna, et in Lege Ripuariorum Aviatica, ita xa-c' elo^riv dici videtur, quia principem in patrimoniis locum obtinebat. * Idem quod Proprium. Hujus ea erat praerogativa ex Lege Salica tit. 62. notante Cangio, ut ad mulierem pervenire non posset. Cui tamen legi aliquando derogaturn esse probat Formula 12. Marculfl lib. 2 : Diuturna, sed impia, inter nos consuetudo tenetur, ut de terra paterna sorores cum fratrib us portion em non habeant. Sed ego perpendens hanc impietatem, sicut mihi a Deo aequaliter donati estis filii, ita et a me sitis asqualiter diligendi, et de res meas post meum discessum aequaliter gratuletis. Ideoque per hanc epistolam te, dulcissima filia mea, contra germanos tuos filios meos illos in omni hereditate mea asqualem et legitimam esse conslituo heredem, ut tarn de alode paterna quam de comparatum, vel mancipia aut prassidium nostrum, vel quodcumque moriens reliquero , aequale lance cum filiis meis germanis tuis dividere vel exasquare debeas. Vide supra Alodis. TERR.E SALS^E, Quas in Pictonibus Marais salans vocant. Tabular. S. Cypriani Pictavensis fol. 113 : Airardus concessit Monasterio S. Cypriani aliquid de terra sua in pago Aln'inse, et sunt 50. areas de Terra salsa in vicaria de terra Alloni de una parte, etc. 1 TERRA SANCTA, Gall. Terre sainte, Judaea, sic passim dicta ab undecimo Ecclesiae saeculo, quod in ea perfecta fuerint Religionis Christianse sacrosancta mysteria. I TERRA SANGTUARIA, Quae ad sanctos, seu ad Ecclesiam pertinet. Chartul. Aptense fol. 21 : Est inter consortes de uno latus via publica, et de uno fronte vel de alio terra Leufredo ipso, et de alio fronte Terra sanctuaria. Vide Sancluarius. 1 TERRA SENIEUR^:, Quae domini esf, Gallice Terre Seigneuriale , in Literis Officialis Carnot. ann. 1236. Vide Senior. * TERRA SILVESTRIS, Inculta. Charta ann. 1127. ex Chartul. Montis S. Mart. fol. 98. v° : Silvestris autem Terra, quas sartus vocatur, ab ecclesia eorum perpe-

72

TER

TER
cohoperire de tegulis vel Terracia, i. Terra seu tecto terreo, ut satis patet. Simili, ut videtur, notione le Roman de Vacce MS.:
Fors un seul qui grant raal avoit, Qui souz uu Terriz se gesoit.]

TER
dictis festivitatibus; et tune pulsantur omnia cimbala in claciscum, etc. 0 TERR^SCIDIUM, Niger cespes, qui e terra palustri et bituminosa eruitur et scinditur, idem quod Turba 1. Stat. Georg. Nevill archiep. Eborac. ann. 1466. apud Labbeum : Persolvant decimam Terraescidiorum et carbonum, in locis ubi fabricantur et fodiuntur. * TERR33TENUS, Ad superficiem terrae. Gesta synodi Aurel. ann. 1022. torn. 1Q. Collect. Histor. Franc, pag. 537 : Dehinc spinis et rebus superfluis tnundatur; ut postmodum Terraetenus truncata sarculo, meliori inseratur ramusculo, quas postmodum fertilis sit mellifiuo porno. TERRAGENAR1UM, Idem quod Terragium 1. Vetus Charta apud Augustinum du Pas in Stemmat. Armoric. pag. 245 : 'Nee non eliam quartam Terragenarii partem, et quondam domum in Salneriensi villa posilam jure quasi hasreditatis sine fide possidendam, ubi scilicet decima cum Terragenario supradicta coadunetur. * TERRAGERIA, TERRAGIA, Gall. Terragerie, Agrarium, idem quod Terragium 1. Charta ann. 1405. in Reg. feud, comitat. Pictav. ex Cam. Comput. Paris, fol. 65. v°: Item Terragiam terrarum de li Gaudere, quas quidem Terragia dictarum terraigiorum michi vallet seu vallere potest quolibet anno tria prevenderia bladi vel circa ; in qua quidem Terragia partem capiunt mecum dicti filii Guiardi de Gordon. Et fol. 66. r°: Item unam Terrageriam, appellatam parvam Terrageriam de poteria ;.., in qua quidem Terrageria.... ego dictus Johannes de Foresta capio tertiam partem grani dictorum terragiorum ; et ego prasdictus Johannes de Foresta teneor Terragiare. Charta ann. 1404. ibid. fol. 102. r° : So Terragerie, vulgairement appellee la Terragerie du bois Martin. Ubi et districtus, in quo exigitur Terragia, indieatur, qui Terragens appellatur, in Lit. ann. 1293. ex Tabul. Nobiliac. apud Stephanot. part. 3. Antiq. Pictav. MSS. pag. 946.: Se il devenoit que ce avage deust estre fait en chases Terragens, ou quinteres, ou quarteres, qui fussent audits religioux ens leus dessusdis, ge li dis Joffreis et mi hoir successour, signour de Chattel-Achart, ne li porrions faire en prejudice des religioux. 1. TERRAGIUM, Agrarium, Gall. Terrage, champart. [Campipars sive Terragium, in Charta ann. 1248. ex Chartular. Campan. fol. 514. col. 1.] Terrage ou champart, qui est la mesme chose, in Consuetudine Dunensi art. 50. Burbonensi art. 352. Pictavensi art. 62. 64. 84. Angeriacensi art. 10. 21. Ambianensi, et aliis. Terrage ou agrier, in Marchensi art. 331. Sic porro deflnitur in Consuetud. Blesensi art. 130: Le droit de Terrage est tel, que les heritages, qui sont tenus audit droit, quand Us sont enfruitez en grains, ou autres fruits, il en est deu au Seigneur du Terrage certains portion, aux aucuns plus, aux autres mains, et ainsi qu'on les a accoustumez de payer selon la diversite des lieux. Charta Ottonis Comitis Viromanduof. ann. 1030. apud Hemerjeum : Ut persolvant annis singulis redditum terras cum consuetudinibus suis, id est quartam garbam Terragii, et 5. solidos, et 4. denarios in media Martio, et 2. solidos, et 4. denar. de hospitibus. Alexander III. PP. Epist. 48: Quosdam reditus, qui Terragia dicuntur, etc. [Charta ann. 1228. torn. 2. Sacrse Antiquit. monument, pag. 550 : Concessi in perpetuum eidem Ecclesias Bellss-vallis

Urn obtinebitur. Vide Gastina in Vastum 1. et supra Terra Piano. 1 TERRA. TACHABILIS, TACHIBILIS, TASCABILIS, TASCALIS. Vide in Tasca 2. * TERRA. TEN AX, Argilla, Gall. Terre glaise. Comput. ann. 1482. ex Tabul. S. Petri Insul.: Item pro duobus balneis Terras tenacis pro praedictis parietibus, iiij. sol. * TERRA TERRAIGIARIA, Terragio obnoxia. Vide infra in Terragium \. T TERRA TERTIA, f. Tertia pars frugurn e terra nascentium, nisi idem sit quod Tertia 4. nostris Champart. Litterse ann. 1030. apud Ludewig. torn. 6. Reliq. MSS. pag. 40: Censum quoque tollere de omnibus areis et de quolibet tempore messis unum messorem, tertiam Terram, tertiam arborem de foresto, etc. 1 TERRA TERTIALIS, Tertias seu praestationi agrariae, vulgo Champart, obnoxia. Vide Tertia 4. TERRA TESTAMENTALIS. Vide Liber. 1 TERRA TRIBUTARIA, Quse obnoxia est tributo. Capitulare 4. ann. 819. cap. 2. et lib. 4. Capitul. cap. 37 : Quicumque Terram tribittariam, unde tributum ad partem nostrum exire solebat, vel ad Ecclesiam vel cuilibet alteri tradiderit, etc. I TERRA VACUA, Inculta. Chartular. S. Vandregesili torn. 1. pag. 818 : Concessi... partem cujusdam pechise Terras vacuas, quam habebam in vico prasdicto. Vide Vacuus. T TERRA VESTITA, Culta, fructibus referta. Vide Vestire. T TERRA VICINABILIS, Quae vijs vicinalibus obnoxia est. Tabular. Aptense fol. 139: Vendo vobis petiam de vinea:... in uno fronte Raymundus et haered.es suos, in alio terras sanctuarias et Terra vicinabilis, etc. Vide Via convicinalis in Via 1. 0 TERRA YMIA, Fossilis, idem quod Gadmia. Vide infra Ymius 2, TERR^E MERITUM, [Terras fructus, proventus.] Vide Meritum. 1 TERR^E SENSUS. Vide in Sensus. ] TERRAM FACERE , Colere. Charta ann. 1164. torn. 8. Spicil. Acher. pag. 196 : Dederunt terram illam... quam Faciunt Pontius Balzans et Pontius Alon, et terminatur, etc. 1 AULA PER TERRAM, Aula inferior, nostris au rez de chaussee, vel au rez de Terre. Charta ann. 1270. ex Chartul. Episc. Paris, fol. 130 : Actum Parisius... in domo domini Parisiensis Episcopi in parva aula per terram. T TERRACEA, Agger terreus, Gall. Terrasse. Excidium urbis Aconis apud Marten, torn. 5. Collect. Ampliss. col. 778: De murorum custodiis per vicos et Terraceas ad portas civitatis in subsidium descenderunt, etc. Vide mox Terracia. * TERRACEUM, Agrarium, idem quod Terragium 1. Chartul. S. Gauger. Camerac. ch. 31 : Terram, de Barunval vulgariter vocatam, sub constituta redemptione et Terraceo a nobis tenebant. TERRACIA, TERRATIA, Solarium, Italis Terracia, Gall. Terrasse. Tabularium Monasterii sancti Andreae Viennensis: Dono post discessum meum S. Andreas et Symphoriano omnem hasreditatem, quam habeo in monte Sparato, domum, et medietatem Terracise, etc. Vita Clementis VI. PP. pag. 97 : Tria sunt tamen, <ju& reliqua valde specialiter excedant, videlicet Capella major, Audientia, et Terracise superiores. Processus de Vita S. Thomas Aquin.: In quodam solaria seu Terratia discooperta. [Statuta Arelat. MSS. art. 59: Quilibet qui furnum habet... teneatur ipsum et domos ipsius furni

* TERRACITUM, ut Terraceum. Charta Ludov. VII. reg. Franc, ann. 1166. in Chartul. Gluniac. ch. 217 : De silvis autem et de exartis, ubi partem habet, nullus nisi per violetem (leg. voluntatem) illius Terracitum accipiat. 11. TERRAGIUM, Terra inutilis, Ital. Terraccia. Statuta Mutinae fol. 68. v°. rubr. 350 : Caricatores Communis teneantur portare eo Terracium , quod est in vastis bannitorum. * Stercus putridum, flmus, Gall. Terreau.Vide supra Terras mortuas in Terra. Stat. Avellae ann. 1496. cap. 67. ex Cod. reg. 4624 : Nulla persona ponat vel poni faciat in plateis vel viis seu conforzis Avillianas aliquod fimum, terram, vel terruciumseu Terracium.etc. Terraille, eodem sensu, nostris. Lit! remiss, ann. 1491. in Reg. 142. Chartoph. reg. ch. 143: Icellui Philipon amassoit de la terre ou Terrailles a un fessouer ou houe en un pannier, etc. Une charrete charges de fiant au Terraille, in aliis ann. 1480. ex Reg. 208. ch. 66. Terrarec vero pro Arena, sabulum, in Comput. ann. 1363. inter Probat. torn. 2. Hist. Nem. pag. 257. col. 2 : Solvit pro loqueriis trium tombarellorum, qui portaverunt de Terrarec in carreria domini Petri Scatisse,... pro reparanda sua carreria. 2. TERRACIDM, Item quod Terratio, de qua voce infra, Terra, ager. Charta anni 1041. apud la Chiesa in Historia Ecclesiast. Pedemont. cap. 19 : In Suavis autem Ecclesiam in honore S. Stephani cum omni dote, Terracio, et oblationibus ad eamdem pertinentibus. ^TERRAGULUM, Idem, ut videtur, quod Terracia. Lobinellus an Collectaneis MSS. ex quodam Chronico : Terraculum quod Alanus Barbatorta in circuitu Ecclesias Nannetensis fecerat. T 1. TERRADA, Navis genus apud Indos. Maffeius Hist. Ind. lib. 8: Lembos, quos vulgo Terradas vacant, ducentos adjunxit. Vide Tarida. 2. TERRADA, Terra, ager. Charta Lotharii Regis Franc, ann. 998. torn. 8. Spicilegii Acheriani pag. 358 : Cum domibus,.... aquis,.... planitiolis sive Terradis, etc. * TERR.aEMAGNENSIS, Idem qui Feudarius, vassallus major. Charta ann. 1224. apud Murator. torn. 6. Antiq. Ital. med. aevi col. 7: Item promitto, quod nullus de novo efficietur judex vel judicissa in ipso regno sive judicatu, quin jurent fidelitatem ipsi ecclesise (Romanae) et facient omnes liberos terrse sive Terras magnenses, habentes feudum ab eis, in principio suas dignitatis jurare fidelitatem ecclesias memoratae. * TERRJE-MOTUS. Ordinar. MS. S. Petri Aureae-val.: Ad matutinas vero, antequam quid fiat, omnia signa simul pulsantur in principio; quas quidem pulsatura vocatur Terrse-motus, hoc est quod omnes moveantur ad devotionem propter solemnitatem festivitatis. Ibidem : In hac vigilia (Apostolorum Petri et Pauli) in qua tantummodo fit descensus pro invitatorio dicendo , tertium responsorium non reiteratur, nee per priorem claustralem dicitur ; nee in eo fit Terras-motus: sed immediate post orationem matutinarum, fit commemoratio solemnis de pras-

TER
tinum rasum frumenti singulis annis in Terragiis de Biauclei.] Vide Mich, del Molino in Repertorio v. Terragium, et Historiam Ecclesiast. Abbavillensem pag. 86. 88. etc. Occurrit passim. [Vide Terraticum et Agrarium.] * Formal. MS. Instr. fol. 30. v°: Cum guoddam beneficium ecclesiasticum, quod decimae et Terragium wlgariter nuncupatur, vacare noscatur ad prsesens per mortem ejus,... qui ipsas decimas et Terragium in beneficium ab ipua ecclesia obtinebat, etc. * TERRAIGIUM , Eodem sensu, in Charta ann. 1280. ex Chartul. S. Vine. Laudun. Pro districtu, in quo agrarium percipitur. Vide supra in Terrageria. TTERRAGERIUM, Eadem notione. Chartularium S. Vincentii Cenomanensis fol. 138: Dedit monachis sancti Vincentii.... Terragerium, quod de terra monachorum supradictorum annuatim accipiebat. 1 TERRAGEURIA, Eodem Intellectu. Charta ann. 1232. apud Stephanotium torn. 3. Antiq. Pictav. MSS. pag. 822 : Serviens percipiet per se consuetudines suas; videlicet Terrageurias, aostagia, mestiyam, gallos, caseos, tortellos, et corveiam suam, etc. ! TERREGIUM, Pari signiflcatu. Chron. Balduini diaconi torn. 2. Sacrae antiq. monument, pag. 207 : In emptione terrarum, et Terregiorum, et decimarum aliorumque reddituum, etc. TERRAGERIA, Terragerie, in Consuetudine Pictavensi art. 64. 75. 191. Prsedium terragio obnoxium : Terre a terrage, in Consuetud. Bituric. tit. 10. art. 26. Terre terragee, in aliis. * TERRAGIUM, Fructus jure terragii collecti. Charta ante ann. 1200. ex Tabul. S. Petri Carnot.: Si de eo, quod sine se terragiatum fuerit, terragiator illius clamorem fecerit, in granea nostra Terragium adunabitur, triturabitur et partietur. * TERRAIGIARIA TERRA, Quae terragio obnoxia est. Charta ann. 1242. in Chartul. Arremar. ch. 8 : Vendiderunt... terras quas habebant Terraigiarias in finagio de Luisigniaco. Terre terrageau, in Lib. cens. terrae d'Estilly an. circ. 1430. ex Cod. reg. 9493. fol. 6. v°. et 38. v«. TERRAGERARE dicitur, qui terragii jus habet. Tabular. Absiense fol. 170: Quod de omnibus terris feodi sui, quas fratres de Vauvert excolerent, in campo vel in area, advocato famulo suo Terragerarent. ] TERRAGIARE, Eadem significatione. Hist. MS.Monasterii S. Cypriani Pictav. pag. 432 : Quandocumque gerbas in'agris dicti territorii decimandse fuerint et Terragiandas, etc. Pluries occurrit ibi, ut et ag. seq. in Pancharta MS. titulorum . Stephani apud Xantones Ch. 8. in Charta ann. 1230. apud Stephanotium torn. 3. Antiq. MSS. pag. 797. etc. T TERRAGIRE, Idem. Chronicon BonaeSpei pag. 7 : Balduinus Comes fdonavitj duas carrucatas silvas, ea conditions ut extirpata Terragiretur. t TERRAGIALIS, Ager obnoxius terragio. Charta ann. 1285. e Chartulario S. Johannis Angeriac. pag. 214: RecompenJationem quarumdam terrarum quas Terragiales sunt et solvunt terragium. TERRAGIATOR, Qui vice domini terramum colligit. Charta ann. 1226. ex Tabular. S. Bertini : Ita convenit, quod intrante Augusta quando voluerit ponet apud Helchin Terragiatorem suum juraturn ad prxdicta colligenda, etc. [Terrajjier Nostris. Charta ann. 1247. ex Charviu

TER

73

g

tular. Campan. in Bibl. Reg. fol. 343. eorum gente usque ad palangatum, qui v°. col. 1: Et se il avenoil chose par ayan- tune temporis erat super Terragium fossae. ture que li sergens Terragieres et li di- Rursum occurrit ibid. col. 1164. ut et smieres ne soient au descharger les gerbes- vox Terrage, pro Gallica Terrasse, Agan croira lou deschargeour par som saire- gere repraesentato et insculpto, uti pament.] tet ex Computo xv. saeculi apud Lobi1 TERRAGITOR, Eodem signiflcatu. Lo- nellum torn. 2. Hist. Britan. col. 921: Une couppe et une esguerre de bericle cus exstat supra in Bipertator. 1 TERRUACTUM, Idem quod Terragium. garnie d'or a, deux Terrages d'argent ez Chartular. Aquicinct. fol. 39: Terrua- pattes esmaillez de vert, etc. Vide Terractum quoque tantum per consuetudinem da, Terraius et Terrale 2. nobis usque ad Alsigniacum off erat, et * 6. TERRAGIUM, Gall. Terraige, idem decimam in campo relinquat. Hinc quod Stallagium, Praestatio, pro loco, | TERRUACTARE, TERRUECTARE, Ter-ubi quis merces suas venum exponit. ruactum seu Terragium colligere. Idem Consuet. Castell. ad Sequanam ex Cod. Chartul. fol. 18: Si monachi prasdictas reg. 9898. 2: Marchans ou marchandes Ecclesiss manipulos suos Terruactare vo- qui amenent en foire pour vendre en luerint, hoc nequaquam facere praesu- gros, vin, miel, sel, huille et autre graisment, nisi illi prius ab eis ad hoc vocati, ses, ne doivent d'estaul ou de Terraige venire distulerint. Bis occurrit Terrue- que quatre deniers Tournois. ctare ibid. fol. 39. T TERRAIUS, Idem, ni fallor, quod 2. TERRAGIUM, Ager, praedium. Char- Terragium 5. Ital. Terrazzp. Statuta Muta Rogerii Comitis Calabriae ann. 1088. tinae fol. 4. rubr. 21: Aperiantur et apud Ughellum torn. 5. pag. 1047 : Dedi apertas stent vias, quas vadunt circus Abbati B. Ambrosii pro Monasterip S. (circa) Terraios civitatis a parle intrinBartholomsei Liparensis Terragia infra seca. scripta, qua& Terragia sunt prope faTERRALAGIUM, Tabularium S. Marciem Castri Militi limitata cum finibus tini de Campis : In Castro etiam insulas 10. solid, de Terralagio, et 2. hospites. infrascriptis, etc. [Charta Johannis Rem. Archiep. et Theobald! Regis Navarrse [Forte tributum est pro aggere terreo ann. 1267. ex Chartul. Campan. fol. 116. ad castrum muniendum.] v°: De quibusdam videlicet Terragiis ^ 1. TERRALE, Genus vestis, in Glossis acquisitis de Monachis de Igniaco Cister- Isid. Suspicatur Graevius legendum ciensis Ordinis Rem. dyocesis, quas nos esse Teristrum, vel Theristrum, de quo Archiepiscopits dicimus in banno et juris- nos infra; vel potius scriptum fuisse dictione nostra esse, et nos Rex dicimus Torale, genus vestis, qua scilicet torus dictorum Terragiorum custodiam ad nos sternebatur. Nam, inquit, et lectorum' de antiqua consuetudine pertinere. Vide tegmina vestes esse dictas, quis tarn infra Terraria.] hospes est in litteris, quern hoc fugiat? ^ 3. TERRAGIUM, Preestatio, ut videT 2. TERRALE, Agger terreus, Gallice tur, quss domino feudi exsolvitur pro Terrasse, Rempart. Recognitio ann. 1327. facultate acquirendi terram seu prae- torn. 2. Hist. Dalphin. pag. 28. col. 2: dium. Charta ann. 1207. ex Chartul. Guigo de Yllino recognovit se tenere de Campan. f. 363. col. 1 : Si autem homines feudo D. Dalphini... Castrum et omnia et ejusdem villas extra metas ipsius villas singula fossala seu Terralia de Yllino. aliquid adquisierint in territorio Prioris Le Roman de Vacce MS.: Bellas-vallis, Prior per se habebil TerraJousle les archiers se sont mis, gium et consuetudinem inde sibi debitam. Le Terrail ont avant porpris. Occurrit rursum infra. 4. TERRAGIUM, [Quod pro inhuma- Et alio in loco : tione solvitur S-acerdoti.] Constitutiones Ne pourent oil dehors Jez cous desus soiffrir, provinciales sancti Edmundi Archiep. Du mur et du Terrail les esteut deparlir. Cantuariensis ann. 1255. cap. 7 : Et quod a Terragio corpus sepelire non differatur, •T TERRALEUM, Eadem notione. Stased post sepulturam si quid datum fuerit tuta Mutinae fol. 45. v°. rubr. 240 : Vain eleemosynam recipiatur. [Vide Inter- dit recta linea usque ad agger em sive rag turn.] Terraleum. Chronicon Parmens. ad ann. * Privil. civit. Viennae ann. 1361. in 1308. apud Murator. torn. 9. col. 870 : Reg. 101. Chartoph. reg. ch. 118: Item Venit illuc ad ipsam portam, et quum quod (pro) exequiis el Terragio mortuo- vidit desuper Terraleo, quod prasdicti rum in civitate et diocesi Viennae exigi banniti erant pauci, jussit aperiri non valeat, nisi quod ponetur in ecclesia dictum portam. Vide Terracia et Tercirca funus. Consuet. S. Crucis Burdeg. ragium 5. ante ann. 1305. MSS.: In magno cosmetef TERRALIUM, Eodem intellectu. Idem rio S. Crucis nihil solvitur pro sepultura Chron. ad ann. 1302. col. 845 : Domus seu Terragio. laborerii circumquaque cavalas fuerunt 1 TERRAGIUM, Ipsa inhumatio. Vin- per se et burgi similiter per se cum Tefcentius Cigalt. de Bello Italico : Utrum raliis. Adde col. 761. Statuta Palavicinia pro Terragio cadaveris domini Curati, 1. 2. cap. 71 : Nulla persona..... prsesusacristas vel vicarii possint et debent ali- mat ire super Terrains castri Busceti. quid percipere ? Certe non. Rursum occurrit in Statutis Mutinas 1 5. TERRAGIUM, Agger terreus, Gal- fol. 20. v°. rubr. 108. ut et in Charta lice Terrasse, Rempart. Radulfus de Re- ann. 1343. torn. 2. Hist. Dalphin. pag. bus Gestis Friderici I. Imp. apud Mu- 468. col. 2. ratqr. torn. 6. col. 1196: Quod castrum * Melius, Fossa, nostris Terrail et Terfortissimum erat cum fossato magno et reau. Consule Diction. Trevolt. in hac murato.... et cum altissimo'rnuro merlato voce. Terral, eodem sensu, in Sent, arjuxta Terragium, et cum alio rnuro intus. bitr. ann. 1313. ex Reg. 53. Chartoph. Gualwaneus Flamma apud eumd. Mu- reg. ch. 53 : Item li dis religieus sont rator. torn. 12. col. 1018 : Ex statuto Azi quittes de deus sous Parisis que il doivent Vicecomitis Terragium, quod erat supra au maieur et au jures pour la cause des fossatum, cospit explanari, et omnia luti Terraus, qui sont au debout de leur garculmina per civitatem adaequari. Chroni- din. Libert. S. Marcel, ann. 1343. torn. 9. con Modoet. lib. 3. eod. torn. col. 1137 : Ordinal, reg. Franc, pag. 380. art. 7 : Prsetereundo fossam veniebant cerli de Quam siquidem villam dicti burgenses

10

74

TER

TER

TER
Terriere Scriptoribus nostris interdum Locus unde terra eruitur. Charta ann. 1403. ex Chartular.21. Corb.fol.321. v° : Promettons de bonne foy que nous ne nos gens ne donrons, ne porrons donner congie de prendre terre ou argille en ledite Terriere ou argilliere. TERRARIUS, Vassallus, tenens. Charta Philippi de Monteforti Dom. Tyri et Torani pro Communia villas de Castris in Occitania ann. 1264 : De consilio et voluntate expressa Domini Guillelmi Peluti, Dom. Joannis, et Dom. Gamberti de Pasonis,... Militum Terrariorum patris nostri prasfati, etc. * Charta ann. 1269. in Reg. S. Ludov. ex Chartoph. reg. fol. 64 : Prasdictus senescallus convocavit praslatos, Terrarios, barones, milites, consules et majores comitatuum. Nostris Terriau et Pourterrien. , Poema laudat. a Thaumas. in notis ad Assis. Hieros. pag. 251:
Le cliastelain de Coucy Moult de feaux a Terriaux.

vintenis claudere teneantur et etiam fos- de Farnesio ann. 1537. torn. 1. SS. April. ag. 391 : Castellanis, balivis, servientisatis... et aquam in dictis Terrariis (leg. us, officialibus civilibus, Terraneis, ceteTerrains) facere venire; quas Terralia cum fructibus eorum, seu fossata sint dicti do- risque officialibus judiciariis, etc. Vide Terrarius. mini dalphini. 1 TERRARE, Terra munire, obstruere TERBALLIUM. Charta ann. 1294. apud Dion. Salvaingum Boissium lib. de Usu vel cooperire. Reparationes factae in feudor. c. 37 : Retinentes nobis perpettio Senescallia Carcasson. ann. 1435. e MS. atque nostris piscationes Terralliorum Cl. V. Lancelot: In reparando, in Terdictas villse, et totius aquas Galabri, ab es- rando et sordando coperturam dicti caclosa molendini noviter facti,.... usque ad stri de fustibus, tegulis, morterio, etc. pontem Galabri super ipsum, etc. [Fossas Et infra : In Terrando, in sordando hie intelligo, quae villam circumdabant, et recoperiendo bene et sufficienter de sic a labris seu aggeribus, quibus clau- terra, fustibus, ferraturis, etc. Vide Terduntur, dictas, ut et in Litteris ann. ratus. 1324. torn. 1. Hist. Dalphin. pag. 148 : * Tarrer, eadem signification, in Cpncedimus dicto Aymoni, quod ipse pos- Lit. remiss, ann. 1397. ex Reg. 152. sit ponere pisces in Terrains nostris de Chartoph. reg. ch. 249 : Lequel fuel Sablonieres et in eis piscare cumcumque estoit abonny de solliveaux desdis guervoluerit. Charta Eccl. Lugdun. ann. 1308: niers, que encores n'estoient Torres ne Dominus Bellijoci habet tres asinatas piastres, etc. 1 TERRARIA, TEBBABIUM, Ager, praebladi a Terrains veteribus Lugduni usque dium, possessio, territorium. Charta ad S. Sebastianum.] Guillelmi Episc. Cabilon. ann. 1297. in* TEBBALLIUM, Eodem significatu, in Charta ann. 1369. ex Cod. reg. 5187. fol. ter Instrum. Gall. Christ, novae edit, 81. v°: Idem Hugo habeat... in ipsa vinea, torn. 4. col. 252 : Episcopi Cabilonenses videlicet illam partem contiguam, prout consueverunt ab antiquo cdnferre in Terprotenditur in longitudine ab illo Terral- rariis Decani et Capituli prasfatas Ecclelio ; et cum ipso Terrallio usque ad vi- sias Cabil... quasdam officia seu potestates neam, etc. Infra : Terrellium. Hinc Ter- quasdam, quse vulgariter Vicedominatus rellier, Terram fodere, fossam cavare, in nuncupantur, Canonicis videlicet EcclePacto inter comit. Sabaud. et nobiles sias Cabilonensis. Et post pauca : Dictos baron. Dumb. ann. 1398. ex Cod. reg. vicedominatus seu redditus eorum vende6873. fol. 27. r° : Item que nostredit sire bant laicis et personis extraneis, propter le conte.... ne souffrira estre contrains les quae aliquoties homines Capituli gravahommes desdis noubles a fortiffier, con- bantur ab ipsis hominibus, levando ementrebuir et faire gait ou garde, Terrellier, das minus juste, extorquenlibus etiam ab chevauchier, etc. Inde etiam Terraillon, hominibus Ecclesias Cabil. qui in dictis pro Pionnier, fossor, qui ligone terrain Terrariis commorabantur, patrimonia eofodit. Lit. remiss, ann. 1416. in Reg. 169. rumdem, et eosdem prasgravantibus vexaChartoph. reg. ch. 182: Un Terraillon ou tionibus infinitis. Ibid. col. 253 : Terrarii pionnier, homme vacabond et d'estrange dictorum locorum in Terrariis et locis pays, etc. pr&dictis poterunt ponere auctoritate prof TERBAYLLIUM, Eadem notione. Com- pria, ipsis Canonicis prasdictis prasdictos putus ann. 1336. torn. 2. Hist. Dalphin. redditus percipientibus minim e requisitis, pag. 325. col. 1 : Item, pro fieri faciendo unum de Terrariis, vel unum alium fideuno Terrayllio per montaneam Bellini lem virum, qui dictas terras et justitias usque ad locum ipsorum asdificiorum, vicedominatuum praedietorum fideliter pro decursu aquae venientis per Terrayl- teneat et gubernet, etc. Rursus infra : In lium ipsum ad opus dicti operis, vil. s. refusionibus et pecuniis, quas debent pro iv. den. suis Terrariis et prasbendis. Charta Ro| TEBBELLUS, Eodem signiflcatu. Liberti Episc. ejusd. Eccles. ann. 1307. de bertates Thossiaci in agro Dumbensi eadem re ibid. col. 256 : Terrarii (non ann. 1310. art. 2 : Si quis emerit domum, tenenturj dictam medietatem dictarum pedam, pratum, terrain, vineam, vel pensionum nobis solvere vel tradere vel in aliud immobile infra villam fossatos et partagio dictarum Terrariarum diclas EcTerrellos ejusdemvillas,etc. Charta Thos- clesias, quando casus occurreret, nobis aut siacensis ann. 1404 : Concesia et Terrello successoribus nostris aliquid assignare, dicti prati intermedia. Alia ann. 1467. etc. Gharta ann. 1239. e Chartulario S. ex Schedis D. Aubret : Juxla terram Vandregesili torn. 2. pag. 1636 : In villa Anthonii Guichardeti, quodam Terrello autem Alpici velomni Terrario, si sanguis intermedia. Clausum fossatis seu Terrel- effusus fuerit, vel facta seditio, vel vagium lis, torn. 2. Maceriarum Insulae Barbaras belli datum, meum est judicare. Vide Terragium 2. pag. 401. T TERRAMENTUM, Idem quod Terra^ TERRARIUM, Agger terreus, Gallice gium 1. si vera lectio est. Charta ann.l. Terrasse. Tabularium S. Sergii AndeCaroli Regis apud Stephanotium torn. gav. : Duo itaque Terraria ex utraque 10. Fragm. MSS. pag. 91 : Ipsas terras... parte burgi sita illis in pace dimisi; moper beneficium de ipsos abbates S. Jo- nachi igitur prasdicta Terraria poterunt hdnnis vel pro precario tenuerunt, et ip- in planitiem asquare. Haud satis scio an sas decimas vel Terramenti ad ipsa casa eadem notione in Chronico Andrensi Dei vel ad ipsos abbates donatas habe- torn. 9. Spicil. Acher. pag. 394: Hoc bant. Vereor ne legendum sit Terras me- autem (instrumentum) factum est in riti, vel potius Terras merita, seu pro- Castro Gisnensi, scilicet inter capellarn S. Marias et Terrarium domus Eustaventus. MGXVI. Vide * TERRANEA DOMUS, Pars inferior chii de Hammes, anno domus, solum, Gall. Rez-de-chaussee, Terragium 5. Occurrit alia notione in Ital. Terreno. Stat. MSS. eccl. S. Laur. Terraria. Rqm. : Incorporaverunt pro fabrica et * Terriers, pro Paries terreus., ni fallor, utilitatibus ejusdem ecclesias certain do- in Lit. remiss, ann. 1410. ex Reg. 165. Chartoph. reg. ch. 366:Pour ce que I'huis mum suis confinibus confinatam, pertinentem ad ipsos canonicos, Terraneam et de I'hostel ne fut pas ouvert, ledit Jamet solareat am, etc. se pnst au Terriers dudit hostel, et fist 1 TERRANEUS, E terra, seu oppido, ab tant qu'il entra dedans. Vide infra in Italico Terra, Oppidum. Litterae Cardin. Terratia 2.

?

Lit. remiss, ann. 1374. in Reg. 105. Cbartoph. reg. ch. 318 : Comme Gauthier de Boulain escuier tiengne en fie une mairie de condition en la ville de Saumorey, de laquelle mairie il ait pluseurs personnes ses Pourterriens, de lui tenans terres par certain cens ou rente, etc. Vide supra Terrasmagnensis. TEBBABII, Qui multas terras seu praedia possident, grands terriens, nostris : Terrarum domini, in Synodo Coloniensi ann. 1300. cap. 11. Barones terrarii, hoc est multarum terrarum possessores, in Chron. incerti auctoris apud Catellura ann. 1240. Vincentius Bel vac. lib. 32. cap. 89 : Rex autem de consilio Baronum suorum, et Baronum ac Terrariorum Cypri, etc. Annales Waverleienses ann. 1086: Rex tenuit curiam suam apud Wintoniam, ibique yenerunt contra eum omnes Barones sui, et omnes Terrarii hujus regni, qui alicujus pretii erant, cujuscumque feodi fuissent, et omnes homines regis effecli sunt. Et ann. 1084 : Rex Willelmus accepit hominium omnium Terrariorum Angliae, cujuscumque feodi essent. Terrarii baillivias Aurelianensis, in Regesto Parlamenti B. f. 92. v°. [Terrarii Ecclesias Aniciensis seu pensiones, in Statutis ann. 1267. apud Marten, torn. 2. Anecd. col. 481. Praesente Senescallo cum curia regali et Terrariis, apud Bernardum Guidonem in Histpria fundationum Cqnventuum Praedicatorum torn. 6. Ampliss. Collect, ejusd. Marten, col. 478. Adde Chartas ann. 1297. et 1307. jam laudatas in Terraria.] Terrarii etiam Barones Gastellorum appellantur, in vetere Notitia apud Rocchum Pirrum in Episcopis Agrigentin. pag. 272. 276. Guiot de Provins en sa Bible MS. :
Li Quens Pbilippes qui refu, Diex quel Terrier, Dex quel escu.

TERRABIUS, in Legibus Inae Regis cap. 57. apud Bromptonum : Si homo sithercundus Terrarius expeditionem supersedeat, emendet 120. solid. Ubi Saxon, habet l a n d a g e n d , id est fundum vel praedium possidens. * Terrier vero territorii seu districtus judicem sonat, in Lit. remiss, ann. 1377. ex Reg. 112. ch. 229 : Le suppliant ala ces choses denoncier au Terrier de Saint Mars escuier, soubz la jurisdiction duquel il est demourant, et li en requist correction et penitence : liquelx Terrier le fist pour ce tantost mener en prison.

TER
* TERRA.RIUS, Idem qui Firmarius. Oharta ann. 1298. ex Cod. reg. 8409. fol. 69. r° : A dictis hominibus portantibus bladum seu cum blado transeuntibus per dictum locum dicta exactiononpetatur,... potissime cum aliqui Terrarii dom. regis Franc, et gentes eorum sint immunes a dicta exactions. * TERRA.RIUS, . Offlcium monasticum, cui terrarum seu agrorum, hoc est, censuum ex iis percipiendorum cura commissa est. Charta ann. 1313. in Reg. 52. Chartoph. reg. ch. 207 : Petrus Barrani hospitalis et Petrus de Reyssiaco Terrarius, monachi procurators et sindici monasterii Fontisfrigidi, etc. Comput. ann. 1326. ex Cod. peg. 9434. fol. 31. y° : Infirmarius (Silvse majoris) xx. solid. Petragoric. Terrarius xx, solid. Petragoric. Lit. remiss, ann. 1350. in Reg. 80. ch. 200 : Frater Bernardus Mauha Terrarius monasterii de Bonavalle petens cujusdam domus censum, etc. Vide infra Terrerius 2. t TERRA.RIUS LIBER, In quo terragia, census, possessiones describuntur, Nqstris Terrier. Ferrerius in notis ad Decis. 272. Guid. Pap.: Porro recognitiones, item Terrarii libri et codices antiqui fidem faciunt ad probandum directum dominium. Vide infra Terrerium 1. 1 TERRARIUS, Terrestris, apud veterem Persii interpretem ad Satyr. 6. v.24. ut observat Vossius de Vitiis serra. lib. 3. cap. 52. \ TERRA.RIUS, TERRA.RIA, Incola alicujus oppidi, ab Italico Terra, Oppidum. Acta B. Girardi, torn. 1. Junii pag. 771 : Nobilis matrona... Terraria Modoetiae, etc. Vide Terraneus. TTERRASCIS, Idem quod mox Terrassia. Charta ann. 1228. e parvo Chartul. S. Victoris Massil. pag. 128 : Liceat vobis, D. B. Abba, destruere parietem meum, apodiendo tamen prius tigna mea et Terrascen, quod non possit corruere. T TERRASSIA, Agger terreus, solarium, Gallice Terrasse. Ordinatio Johannis XXII. PP. apud Fantonuna Hist. Avenion. pag. 175 : Item cameram cum modica Terrassia domus Raimundas Saninadae. Bulla Benedicti XII. PP. ann. 1337. ex Archive S. Victoris Massil. : Terrassiae seu pavimenta tarn super quam subtus minantur ruinam. Vide Tarrascia. * TERRASSONUS, Agger terreus. Formul. MSS. ex Cod. reg. 7657. fol. 42. r° : Ipsam domum, per quamdam parvam januam habentem exitum ad quemdam Terrassonum, intravit. Vide Terrassia. TERRASTENENTES. Vide Tenentes in Tenere 1. 1 1. TERRATA, Idem quod Terreata. Diploma Philippi August. Regis Franc, ann. 1221 : Anselmus deBotterviller quittat Abbati Floriacensi redecimam, spilones, gaspiliones, Terratas, etc. * 2. TERRATA, Eadem, ut videtur, notione. Charta admort. Caroli VII. in Reg. Cam. Comput. Paris, alias Bitur. fol. 147. r°: Item pro orto et Terrata molendini adbarrium,... vij. den.pict.Forte Agger in quo constructum est molendinum. * Terree vero, Ornamentum quoddam sellee, in Comput. Rob. de Seris ab ann. 1332. ad ann. 1344. ex Reg. 5. Chartoph. reg. fol. 3. r°: Une Terree en I'arcon derriere, de veluel vert, etc. 1 TERRATEA, Idem quod Terraticum. Charta ann. 1124. torn. 5. Annal. Benedict, pag. 668. col. 1 : Dimidiam partem

TER
de Terratea terrarum adjacentium inter Basentum et Salandram, et mediam partem nostrae salinse. * 1. TERRATIA, Ager, territorium. Charta Guid. episc. Lingon. ann. 1260. in Chartul. ejusd. eccl. fol. 238. r» : Unutn jornale situm juxta commam, dictam as Damoisiaus, et unum jornale, situm desuper Terratiam de dicto Marigneio. * 2. TERRATIA, Idem quod Terrassia, agger terreus, solarium. Comput. ann. 1450. ex Tabul. S. Vulfr. Abbavil. : Propter tres viaturas beleni ad deferendum antiqum plumbum Terratiarum grangise, etc. Terreasse, pro Ager, praedium, ni fallor, in Charta admort. ann. 1412. ex Reg. 166. Chartoph. reg. ch. 272 : Item Jehan du Curtil tient une Terreasse au terrouer de Manopon a service annuel de xvj. deniers Viennois. Terrasse vero Lutum paleatum, vulgo Torchis, sonat in Lit. remiss, ann. 1453. ex Reg. 182. ch. 7 : Ainsi que le suppliant fut venu de besongner de certaine Terrasse ou Torchis en certain endroit de son hostel, etc. Vide supra Terrarium. * TERRATICARIUS, Qui terraticum, quod a colonis exigitur nomine terrae et agri quern colunt, colligit. Inquisit.ann. 1273. in Access, ad Hist. Cassin. part. 1. pag. 337. col. \\Item universi habitatores castri Cerbasii... non debent uvas pistare et de palmentis extrahere sine Terraticariis vel decimariis infirmaries Cassinensis. Vide Terraticum. TERRATICUM, Idem quod Terragium 1. Quod a Colonis exigitur nomine terrse et agri, quern colunt. Academicis Cruscanis, Terratico dicitur, quel che si paga per fitto di seminar nel altrui terreno. Argentreus ad art. 266. Consuet. Britan. : Utitur hs&c regio certo contrahendi genere, quod Terragium appellant, Latine verbum pro verbo Solarium dixeris : usus est, cum prsedia fere inculla colenda certis colonis tribuuntttr perpetuo, aut vero temporario jure, lege dicta, ut in annos singulos decima fructuum auctori rependatur. Chronicon Casinense lib. 3. cap. 63 : Cum quidam frater ad Terraticum a ruricolis accipiendum directus fuisset, rusticus quidam, a quo triticum exigebatur, saccum frurnento implens, fugam arripuit. Charta Ludovici II. Imper. ann. 869. apud Ughellum torn. 2. pag. 559: Ut nullus habitator terrse pertinentis ad Monasterium supradictum ex illis, qui soliti fuerunt Monasterio reddere Terraticum, etc. Charta Ludovici IV. Reg. in Bibl. Cluniacensi pag. 266: De silvis, ubi partem habent, et terris, nullus nisi per ipsorum voluntatem Terraticum accipiat. Charta Hugonis Archiep. Senonensis, ex Tabular. S. Germani Pratensis: Si autem terram ad Terraticum monachi dederint, Advocatus nihil habebit. [Terraticum de terra assa, in Charta Leotherici Archiep. Senon. ann. 1020. ex Chartul. Crisenon. dioec. Autissiod.] Adde Chartam Rogerii Regis Siciliae ann. 1137. apud Falconem Beneventanum, et Chronicon S. Sophise Benevent. pag. 740. [Chronicon Farfense apud Murator. torn. 2. part. 2. col. 441. Statuta Genuens. lib. 6. cap. 5. etc.] *TERRATINA, unica voce vel divisis vocibus, ut edidit Muratorius ex Reg. Mutin. torn. 2. Antiq. Ital. med. sevi col. 897: Soma Terrse tinss, de qua fit auricalchum. Utrumque male pro Calamina, terrse fossilis species, quae cum cupro mixta auricalchum efficit. TERRATIO. Vetus Charta apud Baldricum in Chron. Camerac. lib. 1. cap.

TER

73

27 : Hoc est mansos dominicos et Terrationes, et servos, et ancillas, etc. Idem videtur quod terrse, agri. Vide Terrada. TERRATORIA, Matta, sic dicta, quia humi sternebatur, ut quidam volunt. Gloss. Gr. Lat. : ¥-aOoc, Teges, Terratoria, matta. Sed legendum monuimus, stratoria, vel storea, in v. Matta. [Legitur tamen Terratoria etiam in Glqssis Lat. Gr. et in aliis torn. 3. SS. Martii p. 843. relatis habetur: Psiathos, Teges, Terratoria, matta, territoria.] TERRATORIUM, pro Territorium, in Chartis Italicis passim, et in Charta Caroli M. pro Ecclesia Parisiensi in M. Pastprali lib. 19. ch. 56. Testamentum Bertichramni Episc. Oenoman. : Vineolas, vel pradela, vel Terratorium, quod in dextera parte de strada, etc. Vide Acta Episcop. Cenoman. pag. 86. 92. 104. Perperam editum Terreaturiis in Charta ejusdem Caroli torn. 2. Analector. Mabillonii pag. 401. 1 TERRA.TURIUM, Eadem notione, in Formulis Andegav. art. 21. 36. 39. etc. 1 TERRATUS, Terra clausus, obturatus vet aggere terreo munitus. Radulfl Coggeshal. Chronic, apud Marten, torn. 5. Ampl. Collect, col. 821: Mandaverat.... quomodo omnes portss civitatis, contra eum Terratse erant, prseter portarn S. Stephani ad Aquilonem partem urbis, contra quam exercitum suum collocare suadebat. Vide Terrare. 1 TERRAYLLIUM. Vide supra in .Terrale 2. * TERRAYRONUM. Vide supra Careironum. TERREATA. Charta Odonis Borelli de Curtalano, in Tabulario Ecclesise Carnotensis num. 72 : Ponent tamen Co.nonici si voluerint famulum suum, qui custodiet res suas, quando Major numerabit in agris, et in grangia, et ego meum, et hseredes mei si voluerimus. Feodum Majoris est farrago de grangia, Terreata annonse post paleam, et caudse annonarum bene exquisitarum, hoc est, ni fallor, granum vel frumentum, quod in terram, seu aream, antequam tritum et excussum sit a palea, decidit, et terras miscetur. [Vide Terrata.] 1 TERREATURIUM. Vide in Terratorium. 1 TERREGIUM. Vide in Terragium 1. * TERRECTORIUM , pro Territorium, Ager, possessio, prsedium. Charta ann. 1091. apud Murator. torn. 1. Antiq. Ital. med. sevi col. 419 : Et est ista sorte masaricia inter sediminis et vineis cum areis suarum seu terris arabilis et pratis, jugies quinque, et omnibus rebus Terrectoriis in loco et fundo Campicino Et est istis rebus omnibus Terrectoriis inter sediminis et vineis cum areis suarum seu terris arabilis et pratis jugies similiter quinque. Semel et iterum ibidem rursus occurrit. * TERRELLIDM. Vide supra Terrallium in Terrale 2. 1 TERRELLUS. Vide supra in Terrale2. * TERREMERITUM, unica voce, ut supra Terameritum, Terras proventus quilibet. Charta ann. 1263. in Reg. S. Ludov. ex Chartoph. reg. fol. 24. v°: In taschis seu agrariis, quintis et quartis et in omnibus aliis Terremeritis. Alia ann. 1311. in Reg. 48. ch. 39 : Tenentur solvere et dare census, deveria et Terremerita consueta. Vide Meriturn. *TERRENA, Via terrea, agger, Gall. Chaussee. Charta admort. ann. 1375. in Reg. 109. Chartoph. reg. ch. 401: Cum quadam Terrena publica , qua itur de

76

TER

TER

TER

Montepessulano ad molendinum de Septem-canibus. Infra: Cum itinere, quo itur de Montepessulano ad molendinum de Septem-canibus. 1 TERRENERIETTUM, f. Idem quod Terraticum. Vide Onomasticum ad calcem torn. 5. Anecdot. Marten. TERRENITAS DEI , Humanitas, olxovojjua, Incarnatio. Occurrit in lib. 1. Miraculorum S. Agili cap. 5. TERRENUM , Ital. Terreno , nostris Terrain, [Fundus, solum.] Rollandinus in Sura ma Notarise : Domus sites in Terreno Ecclesias S. Joannis in Monte. [Statuta Cadubrii lib. 1. cap. 28; Si aliquis terrigina posuerit in manu Jurati pignus alicujus sui debitoris pro suis operibus spectantibus ad laborerium Terreni, Juratus sequenti die teneatur et debeat sestimare dictum pignus, et pro suis operibus ipsi creditori ipsum pignus dare in solutum. Statuta Mutinae fol. 13. v°. rubr. 66: Cum in terra Castri veteris, ubi est fornax una, non possint fieri boni coppi, nee quadrelli, propter malum Terrenum, quod est ibi, etc.] * Charta ann. 1347. apud Lam. in Delic. erudit. inter not. ad Hodoepor. Charit. part. 1. pag. 62: Et quod habentes seu habituri Terrena seu asdificia, quee presdicto laboratorio occuparentur , vel destruerentur, vel alias necessaria forent, etc. * TERRENUM, pro Territorium, Ital. etiam Terreno. Form. MSS. Senens. ann. 1414. ex Cod. reg. 4726. fol. 3. r° : Item totum Terrenum, quod circum circa res preedictas, quod Terrenum est et consistit infra confines infrascriptos, etc. 1 TERRENUS, Omne genus vecturae terrestris, sive carris, sive equis fiat. Charta Ludovici Pii pro Ecclesia Argentinensi, apud Laguille in Probat. Hist. Alsat. pag. 19. col. 1: Ut ubicumque.... homines memorates Ecclesias navigio aut Terreno, id est, cum carris et saumariis, negotiandi gratia irent et redirent, etc. * TERRERIALIS DOMINUS, Dominus fundi seu feudi. Consuet. Dumbens. MSS. ann. 1325. art. 12: Nullus homo tailliabilis.... non possit nee debeat in alia curia respondere, neque renunciationem facere ullomodo, quse possit domino suo Terreriali, cujus est homo tailliabilis, in aliquo prasjudicium generare. 11. TERRERIUM, Codex agrorum vectigalium, Gall. Terrier. Charta Humbert! II. ann. 1338. torn. 2. Hist. Dalphin. pag. 372. col. 1 : Item, de dictis recognitionibus per vos fiat in singulis castellanis terras nostrse unum Terrerium in pergatneno scribendum et signandum in forma publica per manus unius vel duorum notariorum publicorum in archivio nostro reponendum postea et perpetuo conservandum. Item in eodem Terrerio describantur omnia nomina et cognomina hominum nostrorum, etc. Rursum occurrit in Charta ann. 1489. apud Baluzium torn. 2. Hist. Aryern. pag. 238. et alibi. Vide Terrarius liber. 12. TERRERIUM, Territorium, districtus. Charta ann. 1247. e Chartulario S. Vandregesili torn. 2. pag. 1667 : Nos viris religiosis Abbati et Conventui S. Vandreg. totam avenam, quam percipiebamus in censivis et Terreriis suis apud Montual annuatim,... vendidimus, etc. Vide Terreria. 11. TERRERIUS, Indigena. Chronicon Modoetiae apud Muratpr. torn. 12. col. 1136 : Tune fugerunt in ipsa node de illis, qui erant in Modoetia tarn de Terreriis quam de forasteriis plus de medietate, sic quod terra erat quasi derelicla. Tarn fo-

TERRICELLA, Carapulus, cam pell us. renses quam Terrerii, in Chronico Petri Azarii apud eumdem Murator. torn. 16. Occurrit passim in Chartis Italicis. Vide col. 393 .Terrerii seu de communi illius Ughellum torn. 8. pag. 610. 621. torn. 9. villse, in Statutis Mutinae fol. 88. rubr. pag. 97. 99. etc. Ital is Terricciuola, est locus muro cinctus, oppidulum. 401. Vide infra Terrigense. TERRIGL^!, /apaxi'Sec, in Gloss. Lat. « 2. TERRERIUS, Officium monasticum, cui censuum ex terns percipiendo- Graec. quasi Terriculae, terrae aggeres. TERRICREPUS, Terribilis. Vita S. Guilrum cura commissa est, Gall. Terrier. Charta ann. 1335. in Reg. 70. Chartoph. lelmi Abb. Divion. cap. 14 : Quam lasciva reg. ch. 355: Imponebatur quod fratrem ad omnes pene sermones ore Terricrepo Amaluinum de Narcesio, menacum Sar- juramenta. latensem ac Terrerium dictss ecclesias, inTERRIDA, Navis species. Vide Tarida. terfecissent. Moine et Terrier de Sarlat, * TERRIFICIUM. [Cambre. (Glos. Lat. in alia vernacule scripta ibid. Vide su- Gal. Bibl. Insul. E. 36. XV. s.] pra in Terrarius. TERRIFINIS, pro finis, Terminus. Ve1 TERRESTREITAS , TERRESTRITAS , tus Charta ann. 1099. apud Ughellum in Materia terrena, terras proprietas. En- Episcopis Populoniensibus : Cum habigelbertus de longsevitate ante dil'.ivium tantiis, et cultis, et silvis, et omnibus in apud Pezium torn. 1. Anecdot. part. 1. isto Castello pertinentiis, per Terrifines col. 446 : Modicum nutrit quia Terrestri- illorum, etc. tas vincit in plantis, quss non est apta TERRIGENSE, Indigense. Gl. Gr. Lat. : digestioni. Leonardusin Speculo lapidum AuOcyevyjs, indigena, Terrigena, indigelib. 1. cap. 1. ex Cod. MS. Bibl. Reg. : Nul- tum. Auctor Mamotrecti ad cap. 18. Lelus enim lapis est qui ratione suss Terres- vitici: Indigena, id est Terrigena. Occurtreitatis in aqua non submergatur, dum- rit apud Joannem VIII. PP. Epist. 27. modo non sit porosus seu plenus areis. In Ordericum Vitalem lib. 4. pag. 105. lib. edito Terrestritas. 11. pag. 814. 818. etc. [in Statutis Cadu* TERRESTRIS, Ad territorium seu brii lib. 1. cap. 48. in Correct, eorumdem districtum pertinens. Charta Joan. reg. Statutor. cap. 104. et 105. in Statutis Bohem. ann. 1336. inter Probat. torn. 1. Montis-regalis pag. 5. etc. Vide supra Annal. Praamonstr. col. 525 : Quod ipsum Terrerius.] monasterium et homines ipsorum, bono1 TERRIGIPONA, pro Terripiscina. Vide rum occasione eorum, non possint nee Lacus. debeant trahi ad judicia, vel zudas, Ter1 TERRINEUS, Terreus. Vide locum restria seu etiam provincialia quoquo in Solariatus post Solarium, modo. Stat. Vladisl. Jagel. ann. 1420. in* Hinc Terrin nostris dicitur Poculum ter Leg. Polon. pag. 76 : De Clausura et terreum. Lit. remiss, ann. 1399. in Reg. reservatione actorum judicialium , sett 154. Chartoph. reg. ch. 595 : Lequel Bery libri Terrestris.... Coram quibus (Baroni- print un godet de terre ou Terrin a quoy bus) etiam resignations bonorum magno- ilz buvoient, etc. Alias ann. 1440. in Reg. rum peraguntur, et alias causas per eosdem 176. ch. 5: Print ung plain Terrin de definitives in speciali libra conscribuntur vin, getta Terrin et vin entre lui et ledit Unde.... volumus quod liber prsenota- Bigot; print derechiefung autre Tertus.... sub clausura trium clavium amodo rin et le cassa. conservetur, quarum unam judex, aliam TERRIPISCINA, Piscina. Vide Lacus. subjudex, lertiam vero notarius Terrestris 1 TERRISONUS, Terribili sono. Mirahabeant. cula S. Roberti Abb. 3. Aprilis pag. 325: 1 TERRIBILIA. Liters Henrici IV. Haee non tantum Terrisono fremitu Angl. Regis ann. 1408. apud Rymer. significabat insaniam. * TERRISTRUM. Vide infra Theristrum. torn. 8. pag. 539. col. 2: Videbatur ho0 nestum ipsos vel eorum alterum ab ulTERRITAGIUM, pro Terragium, Agratimo Terribilium custodire, tempore quo rium. Charta ann. 1239. inter Instr. quis eorum Johannis et Bertrandi (duello torn. 10. Gall. Christ, col. 268 : Hasc aucertantium) victoriam habuisset, eis pu- tem decem bovaria dicta ecclesia et ejus gnas supersedere mandavimus. Ubi Ter- habilantes tenebunt in perpetuum libere ribilium ultimum est mors ipsa, quae et absolute, absque Territagio et absque probabiliter subsecuta fuisset, nisi auc- ulla alia consuetudine. * TERRITIO, pro Terror aut Terricutoritate regia certamen fuisset interruptum. lum, in Opusc. Pithosi apud Loisel. w TERRIBILITAS, Species quse terro- pag. 357. Vide mox Territorium 3. *TERRITORIA, Ager, possessio, praerem- incutit. Jornand. Get. cap. 24: Hunni quos bello forsitan minime supera- dium. Charta ann. 1000. apud Murator. bant, vultus sui terrore nimium pavorem torn. 1. Antiq. Ital. med. aevi col. 337: ingerentes, Terribilitatefugabant. Appon. In pertinentiis de civitate Asculo in vilComment, in Cantic. Cantic. lib. 8. in lam, quss cognominatur Lanniano, clauSpicil. Roman, torn. 5. pag. 50: Orna- stirige, Territories, putea. Et in Locum, mentum sunt Terribilitatis et potentiae. qui dicitur Malesoma, clausurias, TerritoEt pag. 51: Propter terribilitatem posna- ries et putea. Pluries ibi. Terreur, earum. Occurrit ibid. pag. 66. et 67. dem notione, in Lit. remiss, ann. 1481. 1 TERRIBILITER, Terriblement, espou- ex Reg. 209. Chartoph. reg. ch.105: A vantablement, in Glossis Lat. Gall. San- Pierre Malia suppliant compette et apparung Terreur ou pasturail assis germ. MSS. Utuntur Arnobius lib. 2. S. tient Augustinus lib. 12. Conf. cap. 25. et alii au villaige de Favars (en Auvergne). Terruere , pro Territoire, in Ch. annrecentiores. » TERRIBOLA, Formidolosa, apud Pa- 1286. ex Tabul. S. Mart. Pontisar. et piam ex glossa ad Alton. Polypt. pag. Tieroir, in Lit. ann. 1287. apud Marten, 56 : Terribola mens hostis aciem spectare torn. 1. Anecd. col. 1228. Vide in Terrinon prassumens. torium 1. TERRIBULUM, Quoddam tormentum, * Notandum verp prorsus est quod lequod terreat reos, et dicitur a terreo. gitur in Chartulario abbatiae Clarifontis de Joan, de Janua. Occurrit etiam in Gloss. scripto 13. saeculo : De curtibus quibusldicitur quod ecclesia Clarifontis eas Lat. Gall. 1 TERRIBUNDUS, Terribilis, in Vita B. habeat lib eras et absolutas ab omni deciLidwinse, inter Acta SS. torn. 2. April, mal tone in terntorto suo, nobis videtuf quod Territorium ibi tantum valeat quanpag. 339.

TER
turn allodium, prsesertim propter quasdam Mabillon. torn. 3. Analect. pag. 84. in guae statim subsecuntur etiam eodem ar- Charta Theodorici Regis Fr. torn. 2. ticulo, ubi fit differentia inter proprium Annal. Bened. pag. 701. col. 1. 1 TERROLA, Agellus, in Testamento territorium et alias parrochias. TERRITORY RES, Praedia, agri, Gal- S. Vigilii Episc. Autissiod. torn. 1. Anlis Biens de terre. Charta ann. 1046. nal. Bened. pag. 695. col. 1. Vide Terapud Ughellum in Episcop. Veronensi- rula. * Charta ann. 813. apud Murator. bus : Id sunt omnes cases, et res Territories Mas juris mei, etc. Occurrit ibi non torn. 1. Antiq. Ital. med. aevi col. 520: In decania Lupuni modia duo Terrola semel. 1. TERRITORIUM, in Gloss. Gr. Lat. seminaturas. In decania Lumper modia evopioc, Ttepc6o),o?, Ttept'xwpo?- Ugutioni : treu Terrola seminaturse. Pluries ibi. Locus modicus, vel districtus alicujus, vel 1 TERROLENTUS, ut Terrulenlus. StaTerritorium dicitur, quasi tauritorium, i. tuta Vercell. fol. 86: Nullus vendam tritum bobus. Civitatum Territoria, in blavam grossam vel minutam fraudulenlege un. Cod. Th. de Hirenarch. Vide ter balneatam vel Terrolentam, vel in Sidonium lib. 1. Epist. 8. et ibi Savaro- qua quid aliud in fraudem ementium nern, Menagium in Amoenitatib. Juris miscuerit. pag. 940. et alios. [Territorium Lemovi1 TERRUACTARE, TERRDAGTUM. Vide cense, pro Dioacesi, in Breviario MS. supra Terragium 1. Eccl. Lemovic. cujus excerptum refer* TERRUCIUM, ut supra Terracium 1. tur saec. 2. Bened. pag. 1090. Sic Terri- Vide in hac voce. torium Pontivense, in Miraculis S. AnTERRULA, AgelJus, exiguum praedium, gilberti Abb. saec. 4. part. 1. pag. 131. apud Gregorium M. lib. 2. Epist. 2. in Noviomense, Ambianense, ibid. pag. 132. Synodo Agathensi can. 45. in Charta Belvacense, ibid. pag. 137.] [°s* Pro pago Caroli C. Imper. apud Puricellum in accipiendum videtur in Gestis Abbat. Basilica Ambrosiana pag. 224. [in CapiFontanel. cap. 2 : Luciniacum in Territo- tularibus ejusd. Caroli tit. 37. cap. 11. rio Vilcasinensi. Mox: Gamapium in pago in Indice vett. Canonum, torn. 3. Concil. Vilcasino.] Hispan. pag. 30. col. 1. in Charta ann. TERRITORIUM, Ager, possessio, prae- 1082. apud D. Calmet. torn. 1. Hist. Lodium. Territoria civium, in leg. 34. Cod. thar. in Probat. col. 479. in Annal. BeTh. de Operibus publ. Adde leg. 2. de nedict, torn. 2. pag. 626. in Monastico Exactionib. leg. 30. de Annonis, et leg. Anglic, torn. 1. pag. 28. col. 1. Hist. 186. de Decurion. eod. Cod. Siculus Flac- Harcur. torn. 3. pag. 44. apud Miraeum CUS : Bellis gestis victores populi terras torn. 1. pag. 164. col. 1. In Codice Theod. omnes, ex quibus victos ejecerunt, publice lib. 15. tit. 1. leg. 51. Terrulas dicuntur atque universaliter Territorium dixerunt. privatorum possessiones, quae alibi Lex Bajwar. tit. 17. | 2 : Cur invadere Terras nuncupantur.] conaris Territorium, quern ego juste jure TERRULENTUS, Terreus, ex terrula. hxreditario donavi. Otto de S. Blasio Occurrit apud Prudentium, [ut et Tercap. 18 : Succensisque quibusdam Welfo- rulente, pro Terreno modo. Vide Terranis Territoriis, ad propria revertuntur. lent us.] [Vide Terragium 2.] 1 TERRUNGULA, Modica Terra? portio, TERRITORIUM, pro Modo agri usurpa- in Onomastico ad calcem torn. 9. Ampl. tur in libro de Fundatione Monasterii Collect. Marten. Gozecensis pag. 211 : Ex communi patri* TERSALE FESTUM. Vide supra Fetnonio nostro subjectas possessiones offeri- stum 1. mus,.... in Gerenstede Terrilorium unum, TERSANA. Charta Raymundi V. Vicein Lochrestide septem mansos: in Zcor- corn. Turenensis ann. 1296. apud Justelrege 4. mansos : in Plaime 15. jugera: in lum in Hist. Turenensi pag. 155 :, Item Alforstide 12. mansos: in Belteggelorhe concedimus dictas universitati (BelliloTerritorium unum. Vetus Charta apud censi,) quod loco usatici, quod dicitur Mgid. Gelenium in Colonia Agrippina Tersana, quod nobis competitrationevenpag. 357: Et tria Territoria prope clau- ditionum feudorum, seu in emphyteosim strum sui monasterii. [Vide Glossarium datorum, seu detentorum, quo tenentur ad calcem torai 3. Gall. Christ, novae et in posterum tenebuntur a nobis in feudam seu in emphyteosim in dicta villa de edit.] 1 TERRITORIUM EQUINUM, f. Praedium, Belloloco et ejus pertinentiis et districtu, emptores unum denarium tantum pro ubi equi nutriuntur. Gharta vetus apud Meichelbec. torn. 1. Hist. Frising. pag. quolibet solido pretii venditionis solvere 213: Territorium in urbe Radaspona, teneantur; ipsa feuda seu emphyteoses a unam hobam cum equino Territorio ad dicto usatico, dicta Tersana, inperpetuum Pailingum , Territorium equinum ad afrancantes, et dictum denarium tantum, Hutichar. pro quolibet solido pretii nobis et nostris 2. TERRITORIUM. Vita S. Endei Abba- successoribus retinentes. Ubi Tersana, tis Aranensis n. 18: Septem annis in forte est tertia pars pretii venditionis Monasterii Territorio fideliter serviens praediorum feudalium, quomodo Tiers mansit. In his quoque 7. annis sic dili- denier vocat Consuetudo Nivernensis gent er exercebat trituratoris offtcium, ut tit. 4. art. 58. 70. tit. 24. art. 10. tit. 6. in paleario Territorii non posset granum, art. 2. 23. et Aryernensis cap. 31. art. quod culmen facer et, inveniri. Sed ibi 75. tertium denariura pretii praedii yenviri docti legendum consent Teritorium, diti, qui domino superior! exsolvitur. ut sit area terendo et excutiendo fru- [Vide Tresenum et Trezenum.] mento comparata. ** TERSARATUS, TERSERATUS. Chart, * 3. TERRITORIUM Id quod in agris ann. 760. apud Brunett. Cod. Dipl. Tusc. et hortis ad terrendas aves ponitur. torn. 1. pag. 570: Da pede est Tersaratu Glossar. Gall. Lat. ex Cod. reg. 7684: unu testuclu, et super ilium est alms Territorium, Espointal. Pro Epouventail. testuclu Terseratuf et super illo duo tesVide supra Territio. tucli sunt duo quercias, et super ipse una 1 TERRITORIUS, Humi stratus. Terri- cerru Terseratu. Dictum videtur de incitoria matta, in Glossis laudatis in Ter- sionibus arborum , quae vice termini ratoria. sunt, forte pro Tesseratus i. e. quadra1 TERRITURIUM, pro Territorium, in tarn formam praeferens. Confer TheclaGestis Innocentii Episc. Cenoman. apud tura.

77
3^ TERSARE, Gall. Banner la troisieme facon a la vigne. [« Solvi pro xv. jornalibus hominum quos conduci feci ad fodiendum mayescandum et Tersandum. » (Arch. Histor. de la Gironde, T. 22. p. 452.)] T TERSAURIA. Vide mox Tersoria. * TERSAYROLA, Dolii pars tertia.Cornput, ann. 1479. inter Probat. torn. 3. Hist. Nem. pag. 339. col. 1: Item solverunt Johanni Tizay pro una bola Tersayrola vini clareti, etc. Vide supra Terceyrola. * TERSENERIA, TERSERIA., mensurae species. Vide supra Tercenena. 1 TERSERIUM. Vita B. Andreae de Galleranis, torn. 3. Martii pag. 56 : Quidam faber fuit in civitate Senensi in Terserio 5. Martini. Raimundus Italice reddit Terzo,qvLOd tertiam cujusque rei partem signiflcat, ut adnotant Bollandistae, qui dubitant an in tot partes Senae distinguantur, an alia sit vocis propria istic notio. Vide Tercerium. * TERSOLUS, Triura a.nnorum natus. Inventar. ann. 1476. ex Tabul. Flamar.: Item plus aliam quandam gasalhiam duarum magnarum vaccarum, unius Tersolas sive vaxae astatis trium annorumprasgnantis, etc. 1 1. TERSONUM, TERSONUS. Inventarium Ecclesiae Anic.: Tersonum de lino quasi duarum ulnarum. Alibi : Tersonum de lino habens in quolibet capite duas barras de cotone alvo. Rursum alio in loco: Item duo Tersoni de lino operis Francias cum frangiis de cirico diversorum colorum in capitibus, dedicati ad dicendum in Quadragesima: In spiritu humilitatis, etc. Forsitan ubique legendum est Tersorium. Vide ibi. * Tersenet, Panni species videtur in Invent, ann. 1449. ex Tabul. D. Venciae : Item quasdam alia raupa de viride foderata tellas rubse, cum colleto ranversato foderato de Tersenet, cum monstris manicarum, ipsius quondam dominae. * 2. TERSONUM, Urbis regio, idem quod Tercerium 1. Lit. ann. 1378. torn. 6. Ordinat. reg. Franc, pag. 394 : Et est sciendum pro (quod) praenominati consules anno quolibet, ut est moris, eligentur; videlicet de civitate, unus de Tersono S. Justi, et alter de Tersono Beatse Marias majoris; et de burgo, unus de Tersono B. Marias de monachia, alter de Tersono Migano, et tercius de Tersono Attacis. 1 TERSOR, Mappula, seu linteum ad tergendos pedes pauperum. Consuetudines S. Augustini Lemovic. MSS. : Feria v. in Ccena Domini : Sacrista ministret Tersores et Praspositus dividat pauperes, etc. In Glossis Lat. Graec. et Gr. Lat.: Tersor, xaTaiAdbrnic, qui tergit. T TERSORIA, TERSAURIA, Locus ubi flebat lotio pedum apud Monachos in usu. Ritus Luxovienses apud Marquardum Herrgott ad calcem vet. Discipline Monast. pag. 580. et 581: De mandato hebdomadariorum. Debent isti hebdomadarii reservare vasa in Tersauriam, et facere mundari a famulis coquinas, et aliis hebdomadariis intrantibus reddere et facere mandatum omnino cum eis, et cellarius debet recondere dicta vasa in Tersoria. Vide Mandatum 9. et mox Tersorium. TERSORIUM, inter vestes Ecclesiasticas. Charta Hugonis Duels Burgundiae ann. 1077. torn. 6. Spicilegii Acheriani: Dorsalia duo, tapetia quatuor, Tersoria tria, bancales tres, etc. Gloss. Gr. Lat. : 'Ex[i.aY£iov, Tergorium. Rectius, Tersorium, in Gloss. S. Benedicti c. de Vesti-

78

TER

TER

TER

mentis. [Bernardus in Ordine Oluniac. part. 1. cap. 46 : Cum autetn percutietur tabula ad mandatum, continuo congregentur ante Capituli introitum, ac succincti de pedum Tersoriis, cum viderint praeire coquos transactse hebdomads cum aqua, singuli singulos subsequantur tergantque fratrum pedes, sicut illi lavando prascesserint; atque ablutis aliquantulum prius Tersoriis in conchis, etc. Pro linteo quo pedes absterguntur, rursum usurpat idem Bernardus part. 2. cap. 15. Pro linteo autem quo Sacerdos in Sacris manus abstergit part. 1. cap. 55 : Apocrisiarius solerti procurat diligentia, ut duos de junioribus eligat studiosos, et uni quidem coopertoria et linteamina altarium, Tersoria quoque et offertoria consignet custodienda, etc. Tersoria calicum, quibus .Galices sacri terguntur, in Concilio incerti loci apud Marten, torn. 4. Anecd. col. 163.] * Nostris Tierde, pro Actio tergendi, in Vita J. C. MS.:
Et com saint Anne fu ported Qui ains ne fut d'omme engenree Mais par le Tierde d'un contiel En la quisse saint Fanuiel.

Vide supra Terdrum. 0 TERSTERBANTENSIS PAGUS, nunc Teysterbant, apud Mirseum in Diplom. Belgic. pag. 809. Vide Vales, in Notit. Gall. pag. 550. col. 2. * TERSTHIER, vox Belgica. Charta Rob. de Bethunia ann. circ. 1190. in Suppl. ad Mirseum pag. 577. col. 1: De piscibus vero, qui per instrumenta molendini capientur, quae instrumenta dicuntur Terslhiers decimationem omnium plenariam.... capellanus habebit. e TERSTRE. Vide infra Trista. 1 TERTERNUS. Moretus Antiq. Navarrae pag. 527. refert Chartam offertionis et confirmations, quae dicitur facta era Terterna, cenlena, sexdena et xim. Porte 974. 1. TERTIA, Offlcium Ecclesiasticum diurnum, quod hora tertia canitur. Gregorius Turon. lib. 10. cap. ult. delnjurios'o Episcopo Turon. : Hie instiluit Tertiam et Sextam in Ecclesia did, quod modo in Dei nomine perseverat. Vide Durandum lib. 5. cap. 6. Menardum ad Concordiam Regular. Oardin. Bona de Psalmodia, etc. * Acta B. Joan. Firm. torn. 2. Aug. pag. 471. col. 1 : Sic jacuit, quasi exanimis, usque ad Tertiam magnam: erat enim in s&state. Ubi horam diei intelligo, qua Tertia cani solet, quae in sestate clarissima est. Hinc Tierce de nuit appellatur hora post solis occasum tertia,, in Lit. remiss, ann. 1389. ex Reg. 138. Chartoph. reg. ch. 216: Doudry qui est jeune hornme et qui veoit qu'il avoit temps et lieu, comme il feust Tierce de nuit ou environ, et aussi qu'il avoit oui dire qu'elle (Thevenete) avoit fait courtoisie de son corps a aucuns, etc. 2. TERTIA. Tertias Ecclesiarum, quas antiqui Canones de parochiis suis habendas Episcopis censuerunt, ut est in Concilio Toletano XVI. can. 5. quarum ratione Ecclesiarum reparation! tenebantur, ut est in eodem can. et in Concilio Tarracon. ann. 516. cap. 8. Concilium Aurelian. I. ann. 511. cap. 5: De his, quse in altario accesserint, Tertia fideliter Episcopis deferatur. Adde cap. 33. et Toletanum IX. cap. 6. [Acta consecrationis Ecclesiarum S. Stephani et S. Martini in Rivoferrario ann. 993. Marcse Hispan. col. 948.] et Ughellum torn. 1. Italise sacree parte 1. pag. 121. Pecunise

namque a fidelibus oblatae in tres par- ex binis agrorum partibus, quae in sortes olim divisae, quarum una Episcopis, tem victoribus obvenerant,quoddam paaltera Presbyteris et Diacqnibus, ter- riter tributum aut vectigal in Principis tia Subdiaconibus et Clericis cessit, ex fiscum, perinde ac ex Tertiis, illatura, Emeritensi Concilio ann. 666. cap. 14. quod utrumque Exactionem binorum et Ex Concilio vero Braccarensi II. cap. 7. ternorum vocat, et ad Oomitis Sacraruna oblationum tertia fuit Episcopi, altera largitionum offlcium pertinuisse ait, Clericorum, tertia in recuperatione Ec- lib. 3. Epist. 8. et lib. 7. Epist. 20. 21. clesiae. Postea oblationes Ecclesiae in 22. Vide Paulum Warnefridum de Gesquatuor partes divisae, quarum una tis Langob. lib. 2. cap. 32. At secus Pontifici, altera Clericis, tertia pauperi- egisse Odoacrum scribit Procopius lib. bus, quarta fabricae addictae sunt, ut 1. Gotthic. cap. 1. ubi ait, Gotthorum est apud Gelasium PP. in Epist. ad ope arreptai tyrannide, TO TptTKj[i6piov TWV Episcopos Lucaniae, Gregorium M. lib. aypwv, iis concessisse, hocque pacto eo3. Epist. ll.etin aliquot Conciliis, locis rum animos sibi devinxisse. [** Vide alibi indicatis: cujus quidem partitionis Sors 4. Savin. Histor. Jur. Rom. med. primam fleri mentionem in Concilio Ro- temp. torn. 1. § 103.118. et 89.] 4. TERTIA, Idem quod Terragium:ab mano sub Silvestro I. hancque Concilium Agrippinense cap. 6. ex usu Eccle- ejusmodi enim Tertiarum illationibus, sias esse innuisse alii observarunt. [Vide de quibus moxegimus,et agrorum parte tertia, quae antiquo possessori relicta Tertiaria 2. et Tertium 2.] * Aliam hujusce appellationis ratio- est, et Principi fructuum partem pensinem discimus ex ChartaJKervici episc. tare quotannis solebat, agrario, quod JEduens. ann. 921. inter Probat. torn. 1. Campipartem, dicimus, etiamnum in Hist. Burg. pag. 17. col. 1: Nee reticen- Burgundia et vicinis provinciis mandum judicavimus qualiter saepe dictus sisse Tertiarum nomen admodum vero pater et avunculus noster decirnam par- simile est : non quod tertia fructuum tern ex publico reditu, qui nobis et nos- pars domino superior! solveretur : netris ministris in ejus successione ab om- que enim agrarii quantitas eo accedit; nibus totius dioceseos nostree ecclesiis anno sed quia ex tertiis, quaeveteribus incolis terlio reddebantur, in congruis ecclesias relictee sunt, pensitabatur, cum duae, obsequiis, ubi amplius necessarium fore quae in victorum sortem cesserant, a existimabat, destinare solebat expenden- graviori ilia pensitatione immunes essent, licet censui leviori obnoxiae. Agri dam. 3. TERTIA. Debellata et subjugata a enim vectigales, ut habet Hygenus de Gothis Italia et a Wisigpthis Hispania Limitibus cpnstituend. pag. 206. multas ita divisi sunt agri, ut victoribus partes habent conditiones : in quibusdam produae, ter_tia antiquis eqrum possessori- vinciis fructus partem constitutam prsesbus cederent. Lex Wisig. lib. 10. tit. 1. tant, alii quintas, alii septimas, etc. Inde | 8 : Divisio inter Gothum et Romanum enim graviorum ex agris pensitationum facta de portione terrarum, sive silvarum, origo videtur petenda. Charta Sanctii nulla ratione turbetur.... nee de duabus Majoris Regis Navarrae aerae 1068. apud partibus Gothi aliquid sibi Romanus prse- Anton, de Yepez in Chronico Ord. S. sumat, aut vindicet: aut de Tertia Ro- Benedict! torn. 1: Manifeste comperimus mani Gothus sibi aliquid audeat usurpa- prasteritis temporibus nullum Episcopore, aut vindicare. Adde § 16. Quod et rum prasdecessorum nostrorum in Ecclefirmatur a Senatore lib. 2. Epist. 16. siis vel parochiis, Monasterio S. dEmiliani ubi Tneodoricus : Juvat, inquit, nos re- collatis, primitiva vel tertias requisisse, ferre, quemadrnodum in Tertiarum de- vel accepisse. Adde Chartam sequentem putatione Gothorum Romanorumque pos- ibidem. Alia Didaci Episcopi Compossessiones junxerit et animos. Nam cum tellani aerae 1153. apud eumdem torn. 4 : se homines soleant de vicinitate collidere, Sanctum Georgium de Valegia cum suis istis prsediorum communio causam nosci- Tertiis, et cum omni censu et devito, et tur prsestitisse concordise. Sic enim conti- censu nostrse. Ecclesiss, et cum suo canto, git, ut utraque natio, dum communiter etc. Infra : Cum suis bonis et Tertiis libevivit ad unum velle convenit. Et factum ram ab omni censu. Rursum: Has lernovum et omnino laudabile, gratia domi- tias et ista debita alii met pr&decessores norum de cespitis divisione conjuncta est: vestro Monasterio contuZerun«.[Confirmaamicitias populis per damna crevere, et ex tio fundationis Monasterii Veteris-pediparte agri defensor acquisitus est, ut culi ann. 1202. apud Marten, torn. 1. substantise securitas integra servaretur. Ampliss. Collect, col. 1040 : Dederunt Necesse est enim, ut.inter eas suavis cres- unum medium annonae in Tertiis de Ailcat affectus, qui servant jugiter terminos lantoe.... et si aliqua causa seu aliquo casu aliquid de summa dicli bladi in prssconstitutos. Id etiam observasse Burgundos in dictis Tertiis defecerit, requisierunt et Gallia, postquam earn partem, quam prasceperunt, ut residuum repleatur de insederant, occuparunt, docet Lex Gun- Tertiis et aliis redditibus S. Mauritii. debalda cap. 54. 57. 79. Praeterea in hac Charta ann. 1232. pro Ecclesia S. Beniagrorum divisione Princeps exactionem gni Divion.: Tertiae de Mieumeant, que et contributionem aliquam in antiqup- de jure spectant ad obedientiam de Dirum possessprum Tertiis reservavit, neto, etc. Adde Ohronicon Farfense apud quae quotannis flsco inferretur. Lex Wi- Murator. torn. 2. part. 2. col. 748. Gall. sig. lib. 10. tit. !.'§ 16 : Judices singula- Christ, novae edit. torn. 4. Instrum. col. rum civitatum, Villici atque Praepositi, 100. et 161. Chartam ann. 1235. torn. 3. Tertias Romanorum ab illis, qui occupa- Anecdot. Marten, col. 1250.] Tabulariura tas tenent,auferant,et Romanis sua exac- Prioratus de Paredq fol. 94 : Tarn de hastione (manente) sine aliqua dilatione res- pitibus, qui in villa ipsa manent vel labotituant, ut nihil fisco debeat deperire. rant, quam de porcis, qui ibidem incrasQuod quidem yectigal, Tertiarum illa- sati fuerint, et pastionati, nee non et de tionetn et exhibitionem appellat idem Tertiis et taschis, quas exierunt ex eisdem Senator lib. 1. Epist. 14. lib. 2. Epist. 17. silvis et de raminalio. Vetus Charta apud et 37. non quod tertia fructuum pars, in Perardum in Burgundicis pag. 96 : Acpecuniam pqstea commutata, pensitare- crevit, quod absque redditione Tertiarum tur ; sed potius quod ex Tertiis inferre- supradicti loci habitatores, quocumque tur. Testatur enim idem Scriptor etiam loco vellent, in sua terra seminarent ac

TER
meterent. Alia, pag. 118: Et eorum famuli de terra, quam in dominio haberent, excolerent, absque Tertiis velut proprta tenerent. Alia ann. 1221. pag. 325: Et Tertias debent adducere ad illam villam, et computare ante hostia. Adde pag. 122. 327. 476. Charta ann. 1240. in Tabul. Campaniae ex Bibl. Reg. fol. 365: De terragiis autem, quas vulgo Tertias (male Terrsej dicuntur, ubicumque homines dictas villas terras nostras excoluerunt, nos dicti fratres de Crista habebimus medietatem. Alia ann. 1276. apud Chifflet. in S. Bernardo pag. 525 : Tria sextaria frumenti, in quibus mihi tenebatur de annuo reditu super Tertias suas Aubigneio. Chr. Besuense pag. 634: In praedicta sylva, si laboratum fuerit, cujus erit fundus terras, illius erit et Tertia. Pag. 676: Addiderunt et Tertiam partem de Blaniaco, etc. Adde pag. 622. Tabular. Abb. Reigniacensis Ord. Cisterciensis ann. 1263 : Sus ce que li Abbes et li Convens demandoient toutes les Tierces de la ville de Joux, etc. Hinc Terrss Tertiales, in Charta ann. 1313. apud Roverium in Reomao pag. 396 : Et singulas Tertias suas, quas habet annuales in terris Tertialibus existentibus in finagio de Rubeomonte. Adde pag. 289. Tertiarum raeminit denique Rhenanus lib. 2. Rerum German, pag. 64. scribens divites interdum colonis locasse ^agros sub reditu tertiarum. * Quse servitus seu redditus pro dominio deberi dicitur, in Charta ann. 1269. ex Chartul. eccl. Lingon. fol. 182. r°: Item quamdam servitutem seu redditum, quse vocatur Tertia, quas pro dominio debetur, in terris inferius annotatis. Alia ann. 1336. ibid. fol. 102. v°: Dominus utilis dicta} villas (de Martileio) consuevit percipere... quemdam redditum, quiwlgaliter appellatur les Tierces, videlicet de undecim gerbis unam, qui redditus Tertiarum valet, etc. Reg. Cam. Comput. Paris, sign. Bel fol. 123. v° : Item lequart et le sixieme en une maniere de disme, que on dit les Tierces. Terce, eodem sensu, in Charta ann. 1411. ex Tabul. episc. Carnot. Ex quibus aliisque pluribus instruments patet Tertias nomine, non semper significari tertiam fructuum partem, ut asserit D. Bouquet in Monitu ad torn. 1. Jur. publ. Gall. pag. xviij. ubi et varias ejusdem vocis notiones a Cangio expositas minus attenle perpendisse videtur. Hinc Terchier, Tertiam seu terragium colligere, in Charta ann. 1283. ex magn. Chartul. nig. Corb. fol. 98. v° : Se liserjans I'abbe estoit en defaut de venir Terchier, je ou mi hoir ou mi successeur porriens mettre d'une part sen terrage, etc. TERTIARIUS, Collect9r tertias. Tabular. Albae ripae in Dicecesi Lingon. : Neque Tertiarii nostri, neque Tertiarii fralrum sine altero recolligent tertias. TERTIA MANCIPIORUM. Burgundi pervasa Galliarum parte, ita cum veteribus incolis, quos Romanes vocabant, se gesserunt, ut agrorum parte tertia iis relicta, alias duas sibi assererent: contra, mancipiorum duabus partibus veteribus incolis concessis, sibi tertiam tantum reservarent. Vide Legem Burgund tit. 54. § 1. et tit. 57. TERTIAS, seu Tercias Regales Hispani vocant, tertiam partem redituum fabricarum Ecclesiarum, quam Gregorius X. PP. Alfonso Sapienti Regi indulsit pro sustinendis bellis contra Mauros. * TERTIA LEGUMINIS , in Charta Odon. duels Burg. ann. 1207. ex Chartul. eccl. Lingon. fol. 16. r°: Lambertus

TER
vero tenebit ex episcopo Lingonensi salagium Castellionis et Tertias leguminis ; pro quo salagio et Tertiis exhibere tenetur episcopo in hospitio suo sal et legumina, quotienscumque veniet aput Castellionem. TERTIA CONLABORATIONIS, id est eorum, quse vir et uxor stante matrimonio siraul acquisierunt, quae uxori attribuitur. Capitula Caroli M. lib. 4. cap. 9 : Volumus, «f uxores defunctorum post obitum maritorum Tertiam partem conlaborationis, quam simul in beneficio conlaboraverunt, accipiant. Marculfus lib. 2. form. 17: Sed dum villas aliquas, quas superius memoravimus, ad loca sanctorum hasredibus nostris deputavimus, quod pariter stante conjugio adquisivimus, prasdicta conjux nostra Tertiam inde habere potuerat. Gesta Dagoberti Regis Franc, cap. 47. et Aimoinus lib. 4. cap. 35: Tertiam tamen partem de omnibus, quas Dagobertus Rex acquisierat, postquam Nanthildis Regina regnare cosperat, eidem reservant. 5. TERTIA, Id quod liber homo dat sponsse suse ad ostium Ecclesiae tempore desponsationis : [Tiers coutumier, in Consuet. Norman, art. 367.] .Dos scilicet rationabilis, quae tertia pars est totius tenement! viri sui, quod habuit tempore desponsationis : ita quod si plus tertia parte tenementi vir daret in dotem, ea ad tertiam partem reducatur : in Regiam Majestatem lib. 2. cap. 16. § 4. et seqq. Eadem appellatur rationabilis Tertia pars mulierum lib. 1. cap. 3. § 2. ubi placita de ejusmodi Tertiis ad Vicecomites pertinere dicuntur. [Testamentum Humbert! II. ann. 1347. torn. 2. Hist. Dalphin. pag. 545 : Item volo, quod de prxdictis omnibus dicta Dalphina sit contenta, et prohibeo, quod in htereditate nihil aliud ratione dotalitii, donationis propter nuptias, quartas, Tertiss, incontri, petere valeat.~] Quoniam attachiamenta cap. 45 : Si aliquis liber tenens, cujus tenementum liberum est ab omni servilio per suum infeofamentum, cadat in tertiam alicujus dominas, etc. Adde cap. 85. Littlet. sect. 36. 37. et Radulfum de Hengham in Parva cap. 2. [Vide Tertiaria 4.] 6. TERTIA, Mensurae liquidorum species, in Itinere Camerarii Scotici cap. 10. § 5. de Brasiatoribus : Non habent mensuras , videlicet quartam , pint am, Tertiam, etc. ^ 7. TERTIA, Tributum pro pane solvendum, ut videtur. Codex MS. Episcopatus Autissiod. saec. xm : Tertias circa XV. s, in panibus. Sequentia avenarum nil. lib. Vide Tertiaria 1. 1 8. TERTIA PRISONARIORUM, f. Tertia pars pretii, quod pro redemptione solvere tenebantur prisonarii seu captivi. Charta Henrici VI. Regis Angl. ann. 1452. in Chronico Joannis Whetamstedii pag. 321 : Tercias et Terciarum Tertias omnium prisonariorum, in guerra captorum, nobis debitas (relaxavimus.) * TERTIABILIS, Praestationi, qu33 Tertia appellatur, obnoxius, nostris Terciauble et Tiersauble ; quod de agro pariter et colono dicitur. Charta ann. 1259. in Chartul. eccl. Lingon. fol. 154. v°. : Omnes etiam tertias in finagio de Cohum, de quibus homines tertias hactenus relinuerunt velrecelaverunt, qusesolebant vel debent esse Tertiabiles, tenetur dominus episcopus et successores ipsius, qui pro tempore fuerint, reducere ad solutionem tertiarum. Alia ann. 1272. in Chartul. Buxer. part. 17. ch. lQ:Laquele terre fut Lorant au barbier de Poille, que estoit

TER

79

Terciauble monsignor lou due de Borgoinne et as signors de Poille. Terre tiersauble , in Libert, yillae de Grancey ann. 1348. torn. 9. Ordinat. reg. pag. 161. art. 6. TERTIAGIUM. Bulla dementis VI. PP. data Avinione anno Pontificatus 4 : Super mortuagiis seu prasstationibus ECclesiis principalibus Ducatus Britannia?, Praslatis et Rectoribus Ecclesiarum, videlicet in tertia parte bonorum mobilium, quas Tertiagium dicitur, de consuetudine laudabili pia devotione jidelium introducta, debitis, ut dicti Episcopi et Clerus dicebant, in bonis seu ex bonis defunctorum , seu decedentium parochianorum suorum, nee non super pastu nuptiali a parochianis ipsius nubentibus seu nuptis debite ex consuetudine simili, ut dicebant, etc. Vide Mortuarium, [Nonugium, et Testatio.] p Vide supra Funeralia 2.J TERTIALES, Tertia agrorum proscissio. Tabularium Fossatense ann. 1276 : Debent de quohbet animali 4. corveias per annum, videlicet 3. in marceschiis, in binalibus, et in Tertialibus, et in vindemiis, etc. Ita Terzare dicunt Itali, pro tertio arare, [nostris Tiercer. Vide Terliare 2.] TERTIANA PLEN^: VILL^:. Charta Thomae Regis Manniae et Insularum ann. 1055. in Monastico Anglic, torn. 1. pag. 718 : Et tertiam partem decimarum de omnibus Ecclesiis de Manne, con firmantes eis Tertianam plenas villas de Kyrkby , propinquiorem Ecclesiam S. Bradani, cum terra sancti Bradani ; et Tertianam plenas villas de Kyrkmarona, terras de, etc Tertianam de Balycem, de Knokcrokor, etc. «* TERTIANARIUS, Febri tertiana laborans. Galen. Comp. lat. MSS. cap. 2. apud Maium in Glossar. novo : Sed quia sunt homines imperita mente et curiosi, qui forsilan dicant, quamvis cotidianarius, seu Tertianarius, sive quartanarius facial, etc. Vide Tertiarius 5. 5 TERTIANI, Milites. Vide in Ritteri. jl. TERTIARE, Sequestrare, in tertiam manum mittere. Glossae MSS. ab Eccardo laudatae in Pactum Legis Salicae pag. 73 : Tertiare, Drittehanton. p* Vide Haltaus. Glossar. German, voce Dritte Hand, col. 245.] * Charta S. Ludov. ann. 1259. inter Instr. torn. 12. Gall. Christ, col. 76 : Hasc autem supradicta omnia dicti fratres in usus conventus superius memoratos, nee ea teneantur aut valeant Tertiare. Rentiercer, eodem, ut videtur, sensu, in Consuet. Camerac. MSS : Quant uns horn Rentierce un keval, u autre bieste quelequele onques soit, li eschevin le doivent moult bien eswarder et se li doivent moult bien commander que li rentiers ne soit cangies ne replegies. 12. TERTIARE, Tertio iterare. Radulfus Cadom. de Gestis Tancredi, apud Marten, torn. 3. Anecd. col. 174 : Nee mora qui primo, qui secundp venerat, illico Tertiat vicem. Alibi Tertiare, ut et apud Italos Terzare, est Tertio arare. Vide Binare. 3. TERTIARE, Tertiam partem bonorum conferre, vel auferre, Gall. Tiercer. Charta Theoduini Episc. Leodiens. apud ^Egidium Aureae vallis Monachum in Gestis Episc. Leod. cap. 1. [et apud Miraeum torn. 1. pag. 68.] : Prxnominata vero villa pro libertate sua, ad sumptus Ecclesias necessarios, omnia mobilia sua primo mihi Tertiavit , qua libertate ut amplius frueretur, postmodum dimidiavit. Rigordus ann. 1199 : Milites qui olim sua liberlate gaudere consueverant, et

80

TER

TER

TER

S

?

homines ipsorum Tertiavit, id est, Ter- sept deniers tournois d'annuelle rente sus meitaerius in Massa 5. et mox Tertiam partem omnium bonorum suorum pour la raison de la Ciercheverie des frus tiator. crosans en une acre et xxix. pieches de | 4. TERTIARIUS. Glossae Graeco-Latieis violenter abstulit. * 4. TERTIARE SE, Dicitur de censu, terre, que lesdis religieux ont franchi de nae : "EosSpoi;, Terciarius, superstes. cum illius pars tertia superadditur ; ladite Ciercheverie a moi a tenir et a * 5. TERTIARIUS, Tertiana febri labounde Tertiatio, ipsa tertiae partis perce- avoir ladite rente pour ladite Tierchene- rans, Gall. Qui a la fievre tierce. Tierceinne, apud Joinvil. edit. reg. pag. 2. tio, nostris Tierpoier.eodemsigniflcatu. rie. Vide Terzaria. harta ann. 1323. in Reg. 61. Chartoph. T 4. TERTIARIA, in regno Neapolitano, Mirac. S. Hildegard. torn. 5. Sept. pag. reg. ch. 303 : Cujusmodi minuti census, ut docet Lucas de Penna, iis qui jure 699. col. 1 : Dicit etiam, quod viderit alios laudomia, (sic) et vendas important, et Francorum vivebant,idem quod Tertia5. dasmoniacos et quaternarios et Tertiarios dumtaxat se Tertiant ; et sic in red- Ibi vide. Contractus matrimonii ann. ibidem liberatos. Vide Tertianarius et ditu annuo pro Tertiatione hujusmodi, 1358. apud Salernum : Promisit domi- Tertionarius. viginti duos solidos, octo denarios exti- cellas Johannellas uxori suss in dodarium * TERTIATIM, Tertia vice. Addit. ad tnantur valere. Alia ann. 1318. in Reg. et Terciariam, seu pro dodario et Tercia- Stat. eccl. Conseran. MSS. ann. 1472 : Rectores debent percipere quantum unus 56. ch. 233 : Item gros cens et menu, ria annuas uncias aitri 220. J 5. TERTIARIA, Femina Deo sacra ex ex prasbendariis de frumento. Bordonarii dont la moitie Tiercoie, et I'autre moilie guintoie. aliquo Ordine religiose. Concilium To- debent recipere unum modium Tertiatim. Pii V.... « TERTIATIO, Tertia iteratio, apud * Aliud sonat haec eadem vox Gallica, let, ann. 1582 : Constitutioni Liceri scilicet, vulgo Encherir, in Lit. de clausura a sanctimonialibus et ab iis Arnoldum de S. Emmeram. lib. 2. remiss, ann. 1372. ex Reg. 104. ch. 116 : fosminis, guas Tertiarias seu de Posniten- cap. 53. Comme lesdis Jehan et Colin feussent alez tia yocantur, servanda, etc. Vide TerTERTIATOR, Colonus forte, qui ad Tera Gisors en entention de Tierpoyer ou tiarius 1. tium tenet, seu qui tertiam fructuum TERTIARIUM, Modus agri, a Tertiis, agri domino pensitat. Frequens occurrit enche'rir aucunes de nos fermes desdis de quibus supra,nomen sortitus. Charta mentio Tertiatorum in Capitulari Siaides, etc. 1. TERTIARIA, Vectigalis aut tributi Jonse Episc. Eduensis ann. 858. pro Ab- cardi Principis Beneventani ann. 836. species. Charta Conradi Imp. pro Pisa- batia S. Andochii, apud Sammarthanos: ac primum cap. 4 : Hoc promittimus de nis Tyrumincolentibus, apud Ughellum In pago guoque Augustodunense addi- Tertiatoribus, ut si a Longobardo venditi torn. 3. pag. 488 : Ut a Pisanis... nomine cimus Tertiarium unum, in quo possunt fuerint, comparentur, et nullatenus in Tertiarlas aut alicujus directuras possit bonam partem fceni colligere, atgue ad nave imponatur, aut trans mare venunexigi, etc. Alia Guidonis Regis Hieroso- monasterium devectum hiemis tempore detur, excepto si homicidium fecerit, aut lym. ann. 1190. pro Massiliens. apud animalium suorum inopiam, quam fre- facers voluerit, habeat sibi licentiam eum Guesnaium in Annal. Massil. pag. 336: quenter patiebantur, temperare. Occurrit vendere. Cap. 14 : De Tertiatoribus vero Ut per omnia loca liceat vobis libere in- eadem vox rursum [in Charta Caroli C. hoc stetit, ut nulla nova eis a parte Reiputrare et exire, commorari et negotiari cum ann. 859. inter Instr. Gall. Chr. novae blicss imponatur, excepto antiqua consuemagnis navibus et lignis parvis de riberia, edit. torn. 4. col. 56. ubi perperam edi- tudine, hoc (est) responsaticum solum, et er mare et per terram cum universis re- tum est ad folium colhgendum, pro ad angarias, et calcarias, etc. Ejusdem praeus vestris sine ulla directura et Tertia- fosnttm, etc.] terea Capitularis , quod imperfectum ria, vel anchoragia, et absgue alia exa* Charta ann. 1312. in Lib. rub. Cam. editum est a Camillo Peregrinp in Hist. ctione, etc. In Constitutions bus Siculis Comput. Paris, fol. 522. v°: Une piece Longob. supersunt capita aliquot de lib. 1. tit. 69. § 1. Tertiaria dicitur, quod de terre, appellee la Terciere, en quay a Tertiatoribus. Cap. 20 : Ut non praesua Bajulis recipiebatur in certis tantum Ixxxj. arpens et xlv. quarreaus, etc. Vide mat aliquis Tertiatorem exercitaiem aut gusestionibus et personis, commodato vide- mox Tertiolum. militem facere. Cap. 21_: Ut si Tertiator licet, mutuo, et deposito. Hispanis Ter11. TERTIARIUS, Vir e Tertip aliquo absconse exercitalis factus fuerit aut miles. cero, est arbiter, Tercera, arbitrium. Ordine religioso, Gall. Tiercaire, Tier- Cap. 22 : Ut si quis homo liber uxorem [Vide Tertia 7.] ciaire, vel Tiertiaire. Tertius ordo dici duxerit Tertiatricem. Cap. 25 : De nefan| 2. TERTIARIA, Aremoricis Tiercage,solet, Gall. Tiers ordre, quod omnes qui dis criminibus, vel aliis causis si in TerIdem quod Tertium 2. Vide in hac voce. alicujus Sancti, ordinis religiosi funda- tiatores devenerint. Cap. 26 : Ut si aliquis Charta H. Turon. Archiep. e Tabulario tpris, vit83 instituta sequuntur, in tres cum Tertiatore causam habuerit a parte S. Vincentii Cenom.: Herbertus Frumen- dividantur classes. Prima virorum est, Reip. Cap. 29 : Ut non tollatur a Terliagerii, dum Cenomanensi praeessemus Ec- quos proprie Religiosos dicimus;secunda toribus excusaticum et porcos. Gap. 30 : clesias, aliquando a nobis excommunicatus feminarum, seu sanctimonialium, quas Ut invito non detur pretium a Tertiatore pro primitiis et pro Tertiaria, quse Pres- eamdem regulam quam viri religiosi pro tritico aut vino. Denique cap. 32 : Ut byteris pertinet, quse capiebat in Ecclesiis profitentur : tertia lai'corum utriusque coloni Tertiatores non dent in collata nee ... quas juris monasterii S. Vincenlii sunt, sexus, qui saecu^larem quidem yitam vi- in pactum. In Pacto Arichis Principis infirmitate coactus, prsedicta Ecclesias S. vunt, sed directam ad religiosioris vitas Benevent. cum Neapolit. : Firmatum est Vincentii reddidit, scilicet primitias et praecepta, qua tantum accedant ad vitas qualiter inter paries esse deberent de terTertiariam. Concilium Tolet. ann. 1323. monastics normam, quantum licet ho- ris in liburia, de servis, et de ancillis, et can. 13. de Decimis : Ratione autem scri- minibus in sseculo degentibus. Votis de Tertiatoribus, et de omnibus causis, etc. ptas distributioms, guam tradit Tertiario, quibusdam, sed simplicibus tantum ob- [Vide Terzarirms.] cum pro scriptura de acervo satisfaciat stringuntur, si nonnullos excipias, qui * TERTIENARIA, Praedium, quod a coscriptori, vel scripturse constitutionia ter- majoris virtutis studio accensi, vota lono ad tertiam fructuum partem colitiarii vel aliguem tertiarium faciat, aut adjecerunt spllemnia, sicque veri facti tur. Reg. S. Justi ex Cam. Comput. Paa Tertiaria excuset, nihil penitus recipiat, sunt religiosi, retento tamen Tertiario- ris, fol. 219. r° : Ecce partes (firmae) cum ex primis occasio furandi, ex ultimo rum nomine, quo distinguantur a viris videlicet Tertienarias et modietariae, cum non solvendi decimas prsebeatur. feminisve, primasvae institutionis, seu pertinentiis in firma tractus. 1 3. TERTIARIA, Tertia pars fructuum, primae vel secundse classis. De Tertiariis 1 TERTIEYRA JUSTA , Mensura vini quam conductor reddit locatori, prae- passim agunt variorum Ordinum Scri- tertia parte major solita, quse majoribus diumve tali conditione locatum. Statuta ptores : inter quos consulere potes Le- solemnitatibus praebebatur monachis in Castri Redaldi fol. 21. v° : Statuimus in- zanam in Summa quaest. regul. part. 2. Monasterio Solemniacensi. Vide inJusta super et ordinamus pro communi et publ. cap. 14. et part. 4. verbis Tertiarii et 2. et Tercellum. Castri Redaldi et hominum ipsius quod Tertiarise, sed praesertim Patrem Helyot 1TERTIOGENITUS, Tertius fllius, in amodo nullus mezadrus, terzarinus, labo- in Historia Ordinum Monast. torn. 3. Testamento ann. 1381. apud Marten, rator, affictabilis vel molinarius possit ter- pag. 64. et seqq. pag. 247. et seqq. torn. torn. 1. Ampliss. Collect, col. 1511. TERTIOLI MEDIOLANENSES , Monetae ram, molendinum seu aliam rem contam 7. pag. 214. etc. f2. TERTIARIUS, Collector Tertias, in Mediolanensium species. Charta ann. ad mezadriam seu Tertiariam, seu aliter 1171. apud Puricellum in Ambrosiana ad partem vel ad affictum, dimittere vel Tertia 4. «f 3. TERTIARIDS, Praestationis agrariae Basilica pag. 930 : Et pro ipso libello acrelinquere, etiam elapso termino nee ad aliam mezadriam, Terzariam, molen- species, sita, ni fallor, in tertia .parte cepit iste Gillebertus ab istodomno Abbate dinos vel affictus, in totum vel ad partem fructuum, quam tenentes domino red- argenti denarii boni Tertiolorum Mediolatransvolare sine licentia dicti domini sui. debant ex agris, quos hac conditione nensium libras 10. Alia ann. 1183. pag. Eadem, ni fallor, notione in Charta ann. colendos susceperant. Charta ann. 1251: 1014: De quibus rebus sunt positas in feudo Capitulo S. Nazarii Carcas- tantas, quas valeant libras centum Tertio1296. torn. 1. Chartul. S. Vandreg. pag. Damus 161 : Je Guillaume doi et sui tenu a sonss.... agrerios, tascas, medios, quartos, lorum, etc. [Radulfusde Gestis Friderici et csetera terras merita, I. Imp. apud Murator. torn. 6. col. 1181: rendre et a paier d'an en an.... a hommes Tertiarios religieux..... de S. Vendrille dis sols et bona et jura, etc. Vide Quartus, et Mas- Roncinus quatuor soldis Tertiolorum in

TER
civitate (Mediolanensi) vendebatur. Rursum Tertioli memorantur in Ohronico Modoetiensi apud eumdem Murator. torn. 12. col. 1138. in Statutis Vercell. fol. 141. v°. et fol. 205. recto, etc.] * TERTIOLUM, Modus agri, idem quod supra Tercellum. Charta ann. 1250. in Chartul. S. Genov. : Simon presbyter de Autolio recognoscit se tenere et possidere in vilenagiis de licentia abbatis et conventus S. Genovefae terras et vineas sequentes, unum Tertiolum terras in Grois, etc. * Tiersonnier vero est men sura frumentaria, in Charta ann. 1391. ex Reg. 142. Chartoph. reg. ch. 156 : Une rente de deux cens trois quartiers, un boissel, un Tiersonnier de froment, mesure de Constances. TERTIOLUS, Accipitris species minor, Italis Terzuolo, nostris Tiercelet. Fridericus II. Imp. lib. 2. de Arte venandi cap. 19 : Tertiolis et minoribus inter falcones dari debet pro pastu sufficienti minor quantitas carnium, et tninoranda est quantitas secundum proportionem convenientem quantitati sui corporis, etc. Terconnalis, dicitur Anonymo de Falconibus secundum Aquilam, etc. TERTIONARIA. Charta S. Ludovici Regis Fr. pro Abbatia Persiniensi, mens. Maio 1248 : Decimam etiam quam habent in tota terra de Gochicon, et Tertionariam de Merula Radulphi, prout dictae decimal per metas et limites dividuntur. Vide Tertiarium. SBy Non idem videntur Tertiarium et Tertionaria. Illud est modus agri; haec vero, ni fallor, eadem notione accepi debet atque Tertiaria 2. Vide in hac voce. et Tertium 2. ] TERTIONARIE, Ad rationem tertise partis fructuum. Charta ann. 1290. e Chartulario S. Vandregesili torn. 1. pag. 170 : Concessi eisdem religiosis xv. denarios annul redditus ad medium Quadragesimss persolvendos, sitos supra duas pechias terrae, quibus mihi Tertionarie quitarunt pro supradicta pechia terras et pro XV. den. supradictis. Vide Tertiator. 1 TERTIONARIUM BLATUM, Frumentum, ut videtur, tribus granis mixtum. Histor. Mpnasterii Beccensis MS. pag. 620 : Recipiet iv. sextarios blati Tertionarii a conventu Becci. Hinc emendanda interpretatio nostra in voce Bladum Tertionarium. * Ble Tiercerain, in Charta ann. 1386. ex Chartul. Latiniac. fol. 127. v« : Et fust faicte ceste presente prinze pour et parmy le pris de dix huit muys de grain a la mesure de Senlis. C'est assavoir les deux pars ble sain et sec et Tiercerain, et la tierce partie avoyne, tout bon grain et suffisant. Vide supra Bladum tertianum. * TERTIONARIUS, ut supra Tertiarius 5. Mirac. S. Hildeg. torn. 5. Sept. pag. 697. col. 2 : Similiter Tertionarii, quaternarii apud sepulcrum ejus ad nominis ejus invocdtionem sunt liberati. Et pag. 698. col. 1 : Qusedam Tertionaria ejus auscilium implorans, ipsa aquam per calicem suum eidem Iransmisit: qua gustata, curata est. 1. TERTIUM, Tertia pars pretii venditi prsedii, quae ad dominum feudalem datur pro laudimio. [Inquisitio ann. 1220. torn. 1. Hist. Dalphin. pag. 93. lin. 1 : Capit ibi Tertium de omnibus quas ibi venduntur de feudo suo.] Consuetudines Catalaniae inter dominos et yassallos MSS. cap. 53 : In isto casu dominus nan potest petere Tertium, sive laudemium, vel alias res, sicul de venditione. Pactum VIII

TEH
inter Comitem Sabaudiae et Abbatem Pinarol. ann. 1246 : Quod Comes possit emere sapputuras vinearum, factarum ab earum possessoribus sine Tertio et affaitamento, etc. Ejusmodi, ni fallor, Tertia habet Plantavitius in Episcop. Lodovensibus pag. 70. 87. 93. 1 TIERTIUM, Eodem intellectu. Charta ann. 1230. ex Chartul. Campan. fol. 207. v°. col.2: Dedimus etiam ipsi Regi quicquid Capitulum Lingonense habebat apud Mandres in justitia, hominibus, nemoribus, censibus, Tiertiis et chevagiis, etc. * Non puto: idem enim videtur quod Tertia 4. Agrarium nempe, ut et in Charta ann. 1295. ex Chartul. Pontiniac. pag. 158: De Tiertiis portantibus laudas et vendas, sitis in terra de Fossenart et in finagio de Venoussa. 2. TERTIUM, in Concilio Tolosanoann. 1056. Tertia pars decimarum : Statuimus etiam ut Ecclesias ad sedem pertinentes, quae. solvunt Tertium, aut paratam, vel synodum, solito more solvant Episcopis vel Clericis. De Us vero Ecclesiis, quae non dant Tertium, vel paratam, tertia pars decimarum cum primitiis et oblationibus, quae de coemeter^is et defunctis consequuntur, Episcopo et Clericis assignetur. Nescip, an hue pertineat Tabular. S. Albini Andegav.: Aimericus Praepositus de Thoarchio et Goscelinus ejus Vtcarius clamabant consuetudinem, quam Tertium appellabant, se habere, si furatum eis esset±in feno de quodam vaccello, etc. Vide Tertia 2. | 3. TERTIUM, Idem quod Tertia Agraria pensitatio, yulgo Champart. Charta Guillelmi Epise. Agath. ann. 1173. apud Stephanotium torn. 8. Ffagm. MSS. pag. 157 : Decimas et Tertium de Porcheyranicis... Tertium deMontigniaco, quod est xil. solidorum Tertium de Bessiano, quod est trium modiorum Tertium de Papyrana, quod est n. modiorum. 14. TERTIUM, Tertia pars anni, in Computo ann. 1202. apud D. Brussel torn. 2. de Usu feudorum pag. cxxxix. et seqq. ubi passim pccurrit de primo tertio, de secundo tertio, de ultimo tertio, quod annus in tres partes, quarum unaquaeque quatuor mensium erat, dividebatur, ut accuratior ordo esset accepti et expensi, cum, qqo anni tempore utrumque accidisset, annotaretur. TERTIUM. ET DANGEBIUM , in Charta Ludovici Hutini Regis Francia? arin. 1315. pro Normannis; nostris Tiers et Danger: Jus, quod Rex habet in forestis et silvis Normannise , in quarum ceesionibus, ac venditionibus pretii tertiam partem percipit, nisi exemtio et immunitas chartis aut longo usu probetur. Additur Tertio, Dangerium, non quod hee voces valeant tertium et decimum denarium, quern revera Rex percipit, uti yult Santyonus : sed quod alter iste tertius denarius, sit tertia pars tertiae partis pretii principals, qui datur pro facultate ceedendi silvam, aut alienandi. Aresta Candelosse ann. 1259. in 1. Regesto Parlam. fol. 100 : Petebant a Rege, quod permitteret eis vendere boscos sitos de Alisiaco et de Albamarla libere absque solutione Tertii cum praedecessores earum usi fuissent semper ita vendere eosdem boscos. Adde fol. 14. v°. [Arestum ann. 1267. e Regesto Olim fol. 155. v°: Conquerebatur Guido de Tournebus Miles, quod cum venderet superficiem bosci sui de Monetot quodam modo vendendi, quod dicitur Ablectare, quod de jure facere poterat sine Tertio et dangerio

TER
domini Regis, ut dicebat.] Charta Philippi Regis Franc, ann. 1312. in 48. Regesto Archivi Regii ch. 26 : Pro eo, quod dicti Religiosi illud (nemus) seu aliquam ejus partem vendiderant absque solutione Tertii et dangerii, nostraque licentia non petita, nee super hoc obtenta, etc. [Occurrit etiam in Charta Philippi VI. Franc. Regis ann. 1338. torn. 3. Hist. Harcur. pag. 248.] Vide Bretium lib. 3. De la Souverainete du Roy, cap. 3. et in voce Dangerium. * Reg. Cam. Comput. Paris, in Bibl. reg. sign. 8406. fol. 102. v° : Tertia boscorum sunt, quando rex debet habere in venda tertium denarium. Vide Hist. Critic. Monarch. Franc. Dubos torn. 1. 2*. edit. pag. 106. et supra Dangerium 2. 5SS" Id juris alii praeter Regem habuere, etiarn ex concessione regia, ut ex sequentibus colligitur. Inventar. Chartar. Reg. ann. 1482. fol. 257. in Bibl. Reg.: Carta dom. Philippi Regis concessa dicto Ingeranno de Marigny pro juribus vulgo dictis Tiers dangers et fouages ad hereditatem perpetuam sibi datis a dicto dom. Rege in omnibus terns quas dictus Ingerannus de Marigny habebat et possidebat in tota patria Normanniae. De anno 1313. Charta Philippi Comitis Ebroicensis ann. 1320. ex Tabulario Episc. Paris.: Nous leur baillons en assiete et en pris de vint et cinq livres Tournois petiz de rente par an tout nostre droit de Tiers et de dangier, que nous avions en douze vinz et quatorze acres de boys. Vetus inquesta MS. de juribus Abbatise 4. Beccensis : Guill. de Tandos Armiger, tenens de dictis religiosis, vendidit boscum suum, licentia non petita ab eisdem, qua de causa dicti religiosi traxerunt dictum Armigerum in curiam et justitiam eorumdem, quo facto diclus Armiger accessit ad dictos religiosos et emendavit factum suum et Tertium. dicti bosci vadiavit eisdem. Requisitus quomodo scit: dicit quod praesens fuit, quando emendavit et Tertium vadiavit. 'T TERTIUM-GENUS , Chartae species, qua quis alteri quippiam cedit aut promittit. Chronicon Farfense apud Murator. torn. 2. part. 2. col. 551: Fecit illis scriptum, quod Romani dicunt Tertiumgenus, de praedicto castello Tribuco. Et col. 552 : Quapropter ab omnibus leg em scientibus non ignoratur, quod numquam stat Tertium-genus legaliter sine appare. Pluries occurrit ibi, ut et apud Mabill. torn. 4. Annal. Bened. pag^699. et seqq. ubi eadem edita sunt. * Tiers, Ludi genus, cum ludentes tripartite dispositi stant, et explorator andabata ilium, quern tetigit, nomine* appellare debet, ut ejus loco succedat. Lit. remiss, ann. 1391. in Reg. 141. Chartoph. reg. ch. 155 : Au soir apres souper icellui doyen s'en ala jouer es pres avecques autres gens et pluseurs jeunes femmes de laditte ville (de Vaucouleur) au jeu du Tiers; et la il couru et sailli legierement et liement. Aliae ann. 1428. in Reg. 174. ch. 190: Lesquelz jeunes gens a marier jouerent a un j£U, que I'en nomme communement au Tiers et enjouant audit jeu du Tiers, Perrotin Renon cheut a terre et pluseurs sur lui. ] 1. TERTIUS BENEPICII, Tertia pars reddituum beneficii ecclesiastici, nisi me fallo. Epitome Constitut. Eccl. Valent. torn. 4. Cone. Hispan. pag. 170: Quoad absentes volumus constitutiones circa Tertios, ut did solet, beneficiorum ob absentiam disponentes, inviolabiliter observari. Vide Ternarius 1. 2. TERTIUS DEFUNGTORUM DIES, olim 11

82

TER

TER

TES

Estensi apud Murator. torn. 2. Antiq. Cuman. cap. 144. ex Cod. reg. 4622: Si Ital. med. aevi col. 286. Tertussum aut aliquis homo... capere vel habere reperireTertustum, id est castratum. tur aves mutatas de buscho, videlicet asto* TERXOLUS, Monetae Mediolanen- rem, vel falconem, vel Terziolum, vel spasium species. Charta ann. 1313. torn. 3. raverium, etc. Vide Tertiolus. Cod. Ital. diplom. col. 214 : Taliasti clero 1 TERZOLLA, Ornamentum muliebre, nostro civitatis et dioecesis Mediolani de quod explicat Joh. Demussis in Chrodecem millibus libris Terxolis vel circa, et nico Placent. ad ann. 1388. apud Muraab ipsis renuentibus extorsistis. Vide tor. torn. 16. col. 580 : Aliquss (mulieres) Tertioli et Terzolus. portant coronas de argento aureato, vel | TERZA, Crines intexti, Gall. Tresse,de auro puro cum perils et lapidibus Ital. Treccia. Chronicon Placent. ad pretiosis, valoris a florenis LXX. aur. ann. 1388. apud Murator. torn. 16. col. usque ad c. et aliquie portant Terzollas 580 : Dominas pro majori parte loco Ter- de perlis grossis, valoris florenorum c. zarum de auro vel de serico, quas par- auri usque in cxxv. quse Terzollas vocantare solebant contextas seu interzatas in tur Terzolles, quia ex CGC. perlis grossis capillis capitis earum, nunc portant bu- sunt factss, et quia in tribus filzis sunt gulos, etc. Vide Trica et Terzolla. construcles et ordinatas. Vide Terza et 1 TERZANA, Tertiana, sc. febris, Ital. Trica. Terzana febbre, Gall. Fievre tierce. Oc1 TERZOLUS, Monetae species, eadem currit in Actis SS. torn. 3. Aprilis pag. quae Tertiolus. Decreta Placentiae ad 536. torn. 2. Julii pag. 446. calcem Statutorum ejusdem fol. 98. v°: T TERZANELLA, Schedula data labo- Sub pcena librarum xxv. Terzolorum. Li Provoire et li ordenez rantibus terzana seu febri tertiana. Acta Vide Tertioli. Ensus un Tellre sont raontez. B. Petri a Cruce torn. 2. Julii pag. 446: 1 TESA, Gall. Toise, Mensura sex pe* 2. TERTRUM, Territorium, nostris Ob multas gratias illis prasstitas per sche- dum. Occurrit in Charta ann. 1270. apud etiam Tertre, eadem acceptione. Oharta dulas illas supradictas, quse vulgo a Vi- Menester. in Probat. Hist. Lugdun. pag. ann. 1217. inter Instr. torn. 11. Gall. terbiensibus dicuntur Terzanellae, eo quod 13. col. 2. et in voce Bocheta. Christ, col. 336 : Item de donalione ejus- infirmis febre terzana laborantibus maTESA CANDELJE, Gall. Toise de chandem patris mei in Tertro de Fontaneto xime juvent. delle. Dabantur nempe candelas regiis quinque acras. Tostrum paulo ante. TERZARE, Italis est Tertio arare. Vide offlcialibus ad mensuram tesise. [FunCharta Gait, de Risnello ann. 1246. in Tertiales. datio Capellae B. Mariae in Palatio Pa1 TERZARIA, Tertia pars fructuum, ris, ann. 1154. torn. 3. Hist. Paris, pag. Chartul. Campan. ex Cam. Comput. Paris, fol. 352. v°. col. 1: Comme descorde quam tenens domino reddere debet. 119: Quotiens et quamdiu Rex sive Refust... sur ce que je demandoie au Tertre Donatio ann. 1138. apud Baluz. torn. 2. gina, sive etiam proles regia fuerit Pariou finage de Mont-Esclaire, etc. Hist. Arvern. pag. 489: Ego Bernardus sius, Capellanus qui in capella B. Maries *TERTULLIANISTJE, Hseretici a Ter- Atonis Vicecomes Nemausensis reddo et servierit, quatuor panes et dimidium vini tulliano presbytero Cartaginis dicti, ani- dono et laudo in feudum tibi Raimundo sextarium, et Tesam candelse, et duos demam immortalem esse, sed corpoream Cantarelle et successoribus tuis... omnem narios quotidie habebit pro coquina. prasdicantes et animam hommum pecca- honorem.... quern visus est tenuisse pater Charta S. Ludovici ann. 1248. apud Du torum post mortem in dasmones verti. tuns... et tu post eum... sive ad mejariam, Bois torn. 2. Hist. Eccl. Paris, pag. 400 : Glossar. vet. ex Cod. reg. 7613. [** ex vel Terzariam, vel cartariam, hoc est octo Habebit prasterea dictus cdpellanus in Isidor. Orig. lib. 8. cap. 5. sect. 60.] A pecias de terra, etc. Vide Tertiaria 3. liberationibus per diem,... quatuor panes, quibus erroribus Tertullianum purgare, T TERZA.RINUS , Tenens qui tertiana unum sextarium vini, quatuor denarios partem fructuum ex agris, quos tenet, pro coquina, et duas Tesias candelas.] facile erit viro theologo. * TERTURATOR, f. pro Terruactor, nascentium domino reddit. Statuta Ca- Charta ejusdem Regis ann. 1269. apud Decimse seu terragii collector. Vide in stri Redaldi fol. 20 : Si boves vel vaccas Sammarthanos in Archiepiscopis SenoTerragium 1. Charta fundat. priorat. habuerit mezadrus vel Terzarinus seu nensibus: Capellanus habebit liberatioLandal. torn. 1. Probat. Hist. Brit. col. laborator cum domino suo, et contigerit nem suam integram, scilicet 4. panes, et 1141 : Notandum quod ipsius decimss tra- ipsum velle discedere a mezadria vel labo- dimidium sextariutn vini, et pro coquina ctor et Terturator de communi consensu rerio, teneatur et debeat ille talis meza- 2. denarios, imam Tesam candelas. Vide utriusque partis ponetur ab ipsis, fide drus vel Terzarinus vel laborator medieta- Teisia. data corporaliter custodiendi fideliter de- tem totius fosni, quod habuerit et cum S3®" Ubi Tesa candelas idem esse videcimam ipsam. Nisi sit pro Triturator; bobus conduxerit, domino suo dimittere, tur quod Pongnee de chandoille dicitur quo sensu vox Gallica Tertonez, accipi quando de mezadria discedit. Alter locus in Statuto Philippi V. Regis Franc, pro videtur in Lit. remiss, ann. 1462. ex exstat in Tertiaria 3. Vide Tertiator. Hospitio suo ann. 1317. Vide Puginata. Reg. 198. Chartoph. reg. eh. 279: Ainsi TERZAROLUS, ex Italico Terzuolo, Tesam candelas interpretatur Lobinellus que le suppliant battoit du ble,.,. survint Academicis Cruscanis , minus ,velum, in Glossario ad Hist. Paris, libram cerae en ladite aire Guillaume Boutier, qui quod navis habeat: E nelle galee dicono in sex candelas divisam. Vide Torchia. dist tout hault telz motz: Vela un vieil far il Terzuolo, quando si raccoglie un * Ordinat. pro hospit. reg. ann. 1317. Tertonez, que je le batrois bien. terzo della vela, e s'attacca all' antenna. Reg. Cam. Comput. Paris, sign. Noster TERTDSSUS, Porcellus domesticus, qui Sanutus lib. 2. part. 4. cap. 5: Propter fol. 79. r° : Item la chambre le Roy aura domi nutritur, hoc est, inquit Wende- quod expedit, quod totum remigabile na- pour chandoille a alumer pour Toise et linus, quasi Tertesun, seu tertii gregis; vigium pro minori sit dispositum ad Ter- pour cierge, ce que meatier sera. est enim sun, grex, ut alibi observatum. zeirolos. Occurrit ibi pluries. [Fr. Barbe1 TESGEIA, Latrocinium. Vide Testeia. Ait porro ille apud Taxandros porcis rinus in Documenti d'amore pag. 259: j|e TESCERE. [Forsan Tresser : « Untis pro aetatibus varia esse nomina ; receas pannus parvus antiquus in quo Virgo Vele grand!, e veloni, editos ac nefrendes, biggen, mox baggen, Maria Tescit corrigia. » (Invent, rer. Terzaruoli, e parpaglioni. quamdiu lactent, appellari. Postquam forr. pal. apostol. 10 oct. 1464.)] vero in tantum adoleverunt, ut cum Ubi in Glossis Terzarolse, velse minores TESGUA, Joan, de Janua, dicuntur matre possint prodire, quod est terden, sunt. Utitur etiam Dantes : loca, quibus pecora castrantur. Unde Teou troden, Tertussi sunt, et Tratsen voChi Terzaruolo, chi artimon rintoppa. scuare, castrare, Tescuatores, castratores, cantur ; ii denique facti adultiores, flunt Vide Tessayrolum.] et Tescuationes, castrationes dicuntur. cuddens, hoc est gregales, etc. Pactus [Eadem fere leguntur in Glossario LanLegis Salicse tit. 2 : Si quis porcellum *TERZIATUS, ab Italico Terso, niti- gob. Sangerm. MS. n. 501. in quibus Tertussum usque ad annicolatum furave- dus, politus. Charta ann. 1375. ex Tabul. Glossator subjungit haec Isidori lib. 15. rit, etc. Cassin.: Item promisit dictus magister cap. 12 : Tescua quidam putant esse tuSSS" Eccardo Tertussus cqmpositum Joannes facere lectorile in media chori guria, quidam loca prasrupta et aspera. videtur ex Tertia sus, et signiflcare suem nolabile et pulcherrimum, cum armanis Vide Tesqua.] [** Apud Papiam et in tertio jactu editam ; cum enim, inquit, pro libris, Terziatum et ornatum juxta Glossar. cod. reg. 7644: Thescua, loca hae prasstantiores caeteris essent, et ad decentiam ecclesiss. Male editum pro li- quibus pecora castrantur, etc. ut ex Isipropagandum gregem cqnservarentur, bris tertiarum, torn. 2. Hist. Cassin. pag. doro.] 1TESIA, Idem quod Teisia, et Tesa, majori quam caeterae pretio redimendae 546. col. 1. * TERZIOLUS, Accipitris species mi- Mensura sex pedum, Gall. Toise. Charta erant. * Glossae ad Pact. Leg. Sal. ex Cod. nor, Ital. Terzuolo. Stat. crimin. nova ann. 1203. e Chartulario B. M. de Bonosacrificio Missse celebratus a Christianis. S. Ambrosius Orat. de Theodosii Imp. obitu : El quia alii Tertium diem el trigesimum, alii septimum el quadragesimum observare consueverunt, quid doceat lectio, consider emus, etc. Tpt'ia TWV xexot(AY)[j.evwv, in Canonib. Apostol. Adde Hist. Lausiacam, ubi de S. Eulogio, Eustratium Presbyt. tract. 3. de Defunctorum animis apud Photium cod. 171. et Novellam Justiniani 133. cap. 3. Vide Tricenarium.. 11. TERTRUM, Collis, clivus, locus editior, Gall. Terlre, ab Aremorico Tertr, quod idem significat. Chartularium Divionense pag. 4 : Universi homines infra villas Divionis Tertra infra banleucam commorantes, etc. Charta ann. 1080. apud Lobinell. torn. 2. Hist. Britan. col. 232 : Ex dono W. de Guela, duo jugera ad Tertrum Molt. * Teltre, in Poemate de Rou MS.:

TES

TES

TES

83

JTESSAURUS, pro Thesaurus, in Charta aut alia exercendo aliquid perdiderit, etc. nuntio Aurelian.: Goncessit monachis unam Tesiam in platea sua, per quam Childeberti III. ann. 694. apud Felibian. Vide Tesserare. 1 1. TESSO, Meles, Gall. Taisson, vel ire possint in vineas suas. Charta Mona- Hist. Sandionys. pag. xv. | TESSAYROLUM, Species veli. Infor-Tesson. Charta ann. 1290. e Regesto Olim sterii de Rupibus arm. 1211 : Domusconversorum tresdecim Tesias in longum ha- mationes Civitatis Massil. pro passagio fol. 87 : Venandi quoties sibi placuerit, bebat, dacem in latutn. Occurrit alibi transmarine e MS. Sangerm. : Cum tri- in bosco suo, ad cuniculos, lepores, vulpes non semel. Tesia ad mensurandum telas, bus velonibus arboris de prora, videlicet et Tessones, etc. Occitanis Tessones sunt in Statutis Saluciarum collat. 4. cap. duobus Tessayrolis et uno velono que fiunt porcelli, qua notione usurpatur in secundum rationem artimoni, et unum vet. Ceremoniali MS. B. M. Deauratae : 118. Adde cap. 121. Vide Tesa. * Regest. episc. Nivern. ann. 1287: Tessayrolum vult habere XLV. goas pro In festo B. Luce Evangeliste domnus Quilibet cordarius in dictis vigiliis debet anten'al, et aliud Tessayrol vult habere (Prior) teneretur dare predicto conventu unam Tesiam cordae, nee de grossiori, nee XL. goas d'antenal, et velonum modicum quatuor rincues sive Tessones. Vide de minori, sed de mediocri. Tesia rapina- vult habere xxxv. goas d'antenal. Vide Taxus. Terzarolus. lis. Vide supra in Rapinalis. #2. TESSO, Porcellus. Testam. ann. 1 TESSELLARE, Tessellis, Lapillis seu 1469.exTabul.Flamar.: Item unamsuem » TESIATA, Pari signiflcatu, vel Mensura ad tesiam. Charta ann. 1323. in Reg. lignis quadratis distinguere. Glossae Lat. sive troyam cum tribus Tessonibus, etc. 61. Chartoph. reg. ch. 358 : Concedimus Graec. et Grsec. Lat.: Tessellat, ^rj^oOeTei. Locum alium vide in Tesso 1. | TESSUTIUS, Textum, vitta, taenia, viginli duas Tesiatas terras pro faciendo Tessello,fy-ricpo\oYG).Aliae GraBC. Lat. : Gall. Tissu, Ital. Tessuto. Computus ann. cimiterio ad ponendum corpora deffuncto- TFYjcpoXoyw, Tessello, terrnino. rum. Tesaige, ipsa cum tesia dimensio, 1 TESSELLARIUS, TESSELLATOR, fywo- 1239. MS. e Bibl. Regia : Pro bouclis et vulgo Toise, in Lit. ann. 1404. torn. 9. OETYK, in iisdern Glossis. Deauralores, fu- noellis argenti, et pro una ceintura auri, vill. lib. XII. s. Et Ordinal, reg. Franc, pag. 56. Quid vero sores, blattiarii, Tessellarii, in Cod. Theod. et pro Tessutiis alio in loco : Pro quatuor fermatoriis signiflcet vox Gallica Tester, ignore, in lib. 13. tit. 4. leg. 2. Lit. remiss, ann. 1387. ex Reg. 132. 1 TESSELLATUM,ty-t\$<ti&rw.a.,in Glossis ad libros et pro le Tessuz XL. s. Vide TeChartoph. reg. ch. 22 : Adonc ledit Guil- Lat. Gr. In Graec. Lat. additur, <Vl?o- xutus. ® TESSUTUM. Vide supra Tensutum. laume se retourna et bouta ledit Philip- M)YY]|Aa, Pavimentum, Tessellatum. pan contre un Tester. Nisi forte ex fami| TESSELLATUS, ^qpoXoysa, Pavimen- * TESSUTUS, Ital. Tessuto, Textura, Jiari mutatione r in s idem sit quod tum, in iisd. Glossis. Tessellata pavi- taenia, nostris alias Tessu. Bulla Eugen. Terier supra in Terrarium. Vide ibi. menta, apud Sueton. et Kennetum in IV. PP. ann. 1445. ex Bibl. reg.: Jocalia, ciphos, tasseas, anulos, coclearia, zonas, 1 TESIS, Vitium in pulmone, in Glossis Gloss, ad calcem Antiq. Ambrosden. Tessutos, bursas, etc. Inventar. ann. 1316. 1. TESSELLUS. Messianus Presbyter in ad Doctrinale Alexandri de Villa Dei. Est pro Phtisis, a Graeco 90(0-1?, Gall. Vita S. Caesarii Arelatensis : Ccepit sub in Reg. A. Cam. Comput. Paris, fol. 84. Phthisie. Miracula Urbani V. PP. MSS.: obtestatione domini mullis precibus expo- v° : Item cinq Tessus de soie sanz garniPatiebatur tussim validam a longo tern- scere a me, ut unum pannum de Tessellis son, v. s. Par. pour chacun xxv. s. Par.... pore, propter quod dicebatur per multos illius (S. Caesarii) quern nudo corpore ha- Item quatre Tessus feirez d'argent, xl. s. esse malum de Tesie.Vide infra Thesicus. buisset, sibi ferrem. Infra: Ea consuetudo Lit. remiss, ann. 1394. in Reg. 146. CharTESQUA. ^Egidius Aureae-vallis Mo- erat, ut, antequam quiesceret, Tesselli toph. reg. ch.394: En la chambre il print nach. in Episcopis Leod. cap. 5 : Jamque adhiberentur calefacti ad ignem, et aliis unes estraintes a homme, deux Tessus de illi longo terrarum tractu, diuersarum- detractis apponerentur. Infra, velaris soie ferrez d'argent. Vide Tessutius et inque coslo regionum transito, infra inculta pannus appellatur. [Mabillonius torn. 1. fra Testor. quasdam loca, Tesqua vulgus ilia nomi- SS. Ordinis S. Benedict! pag. 672. quaT 1. TESTA, perperam ut videtur pro nal, pariter habuere diversorium. Atqui dratos panniculos fovendo stomacho Tasca, vel Taxa. Statuta Ecclesise Amappositos interpretatur.] [**Galen. MSS. bian. apud Marten, torn. 7. Ampliss. vox Latinis Scriptqribus notissima, ac proinde non vulgaris aut nupera. ad Glanc. lib. 1. cap. 13. apud Maium Collect, col. 1233 : Sed nee prgemissas per| TESSA, Idem quod Tesia, Mensura in Glossar. novo : Constitues segrotum sonse (ecclesiasticgs vel religiosae) de suis sex pedum, Gall. Toise. Inquisitio ann. in pavimento, aut in Tessello, aut in te- rebus propriis solvere teneantur pedagium 1220. torn. 1. Hist. Dalphin. pag. 93 : Si gestri, quern aqua frigida roras et ponis sive Testam. alius eorum incipiat aliud croterium, deueros et puellas, ut cum muscariis flaT 2. TESTA, Italica vox, Frons, Gall. ellent.] bet illud ei manutenere de omnibus per Face, vel Caput, Gall. Teste. Statuta quinc/ue Tessas in later e, etc. * 2. TESSELLUS, Cumulus seu strues Massil. 1. 3. c. 18 : Statuimus quod in laservetur haec forma, 1 TESS AMENTUM. Vide supra in Ten- feni, Gall. Tas. Charta ann. 1227. inter pidibus vendendis sare. Instr. torn. 10. Gall. Christ, col. 178 : scilicet, quod volssors habeant duos palmos T TESSARA, f. Praestatio agraria, ea- Item concessimus... viginti Tessellos fosni et dimidium de longo et unum palmum dem ac Quarto, 6. dicta a Graeco T£<T- in pratis in hunc modum assignatis, vi- de alto et unum palmum de Testa, et laffapa, quatuor ; nisi quis malit Tessara delicet in prato Bosier... Et si dicta prata pides angulares habeant duos palmos de vocem esse detortam a Tasca, de qua ad solutionem viginti Tessellorum foeni longo et unum palmum de Testa, etc. suo loco. Charta Ludovici Franc. Regis non sufficerent, nos eisdem residuum in Testam. ann. 1509. inter Schedas D. Le ann. circiter 1104. apud Marten, torn. 1. nostris pratis restituere teneremur. Vide Fournier : Item lego quamdam meam bastidam, cum toto suo affari vinearum,... Ampliss. Collect, col. 603 : Mansurse Tassus 1. per Testam cum vinea nurus hospitum S. Vedasti, si pastus debent, %. TESSERA, [Signum bellicum, qua- sitam sex denarios solvunt : et Tesseram nun- drangulum. DIEF.] Anlonii Giraudi. Vide Quindena 3. et quam dabunt hospites, nee corveias fa| TESSERARE, Tesseris ludere. Gemma. Trabuchus. cient. 1. TESSERARII, Qui tesseras, seu prae*Extremitas cujuseumque rei ea parte * TESSARARIUS, Pr&positus curruum cepta Ducum per contubernia militum qua Iqnga est. Charta ann. 1457. ubi de qui bello nutriunt. (sic.) Glossar. vet. nuntiabant, apud Veget. 1. 2. c. 7. [Sin- agri limitibus : Per Testam cum terra ex Cod. reg. 7641. Vide mox Tesse- gulis centuriis peculiarem fuisse Tesse- Petri Emerici, vallato in media, etc. rarii 1. rarium colligere proclive est ex vet. InTESTA, Calvaria, Gall, le Test: unde 1 TESSARESC.ffiDECIT.ffi. Vide Quarta- scriptione apud Gruterum 550. 2. Tesse- la teste, pro ipso capite. Ausonius decimani etrsffffapecrxatSext'cat in Glossario rarius in leg. in. Ital. cohor. xi. pr. Adde Epigr. 71 : pag. 753. num. 4.] mediae Graecit. lidem qui Abjectain triviis inhumati glabra jaccbat * Vita S. Cypr. torn. 4. Sept. pag. 331. 1 TESSARESDECATIT.E dicti Papiae, qui Testa homiais, nudum jam cute calvitium. xini. luna Pascha cum Judseis observan- col. 1 : Quidam ex Tesserariis, quondam dum contendunt, nam tessara quatuor, Christianus, res suas obtulit, etc. Lex Aleman. tit. 59. | 6 : Si autem Testa transcapulata fuerit, ita ut cer| 2. TESSERARII, Qui tesseris ludunt. deca decem significat, ex Isidore 1. 8. Orig. Ammianus lib. 8. c. 4 : Aleatorum voca- vella appareant, etc. Lex Bajwar. tit. 3. c. 5. sect. 61. ubi Greece legitur bulum declinantes, ideoque se cupientes cap. 1. | 4 : Vel in capite Testa apparet, quod Gebulskini vacant. Adde tit. » TESSARRANDARIUS, Textor, Gall. appellari Tesserarios. TESSERINI, Agripenni bicurti, quia ad 4. | 3. Tisserand. Inventar. Chart, reg. ann. 1482. M. 96. v° : Littera.... per quam ap- modum sunt tesserarum, quibus ludimus. 1 DE TESTA ESSE, Esse obstinatum, paret Thomam Carpentarium... vendidisse Papias et Jo. de Janua. Ital. Essere di testa. Utitur Anonymus comiti Pictaviss quamdarn domum, cum * TESSERISARE, Tesseris ludere. Stat. hac loquendi formula, apud Murator. platea eidem adjacenti, sitas Parisii in Casimiri ann. 1347. inter Leg. Polon. torn.-8. col. 109. vico des Poulies, contiguas ex una parte pag. 37 : Filius nondum emancipatus, o 3. TESTA, Persona, homo, qua nodomui Hamonis Tessarrandarii, etc. Vide si globisando, vel Tesserisando, aut quem- tione Teste dicimus. Charta pro incolis Texenderius. libet alium ludum damnosum ludendo, villarum de Lautrico etForciarum ann.

?

84

TES

TES

TES
cum, penes quern, ut auctor est Browerus lib. 2. Antiq. Fuld. c. 10. fuit dispositio piorum legatorum, seu ab exteris ea, seu a domesticis proflciscerentur, velut hac in re fidelium testamenta exsequeretur. [Litterae ann. 1301. apud Schannatum Dioec. Fuld. pag. 102 : Heroldus Decanus Monasteriiin Holzkirchen, Wigandus hospitalerius, Johannes magister ccense, Henricus Testamentarius, ac Wolselinus inftrmarius.] * TESTAMENTARUS, ut Testamentarius, Executor testamenti, vel hasres testamento institutus. Charta ann. 1147. apud Gene, inter Gens. eccl. Rom. : Ego vel nostri hasredes, Testamentari vel legitimi solvemus Sin autem ego vel mei hseredes Testamentari vel legitimi vobis fecerimus, etc. * TESTAMENTATOR, Eadem notione, in Charta ann. 1242. laudata in voce Testamentarius. 1. TESTAMENTDM, Donatio, seu potius Charta, quae in donationis ac largitionis arguraentum conscribitur. [Diplom. quodvis, praeceptum, seu, ut habet Columby de gente Siminianea lib. 1. quaavis Charta testium subscriptionibus firmata. Ambrosius Morales in Notis ad Veremundi Regis Diploma -.Solemne his temporibus et multis postea sequentibus fuit, quamcumque donationem Rex aut Proceres (atque etiam privati) facerent, Testamentum ipsum vocitare, quasi hoc nomine majari jure solidaretur. Codex legum vett. form. 101 : Manumissio sub libertatis Testamento solemniter roboretur. Restitutio bonorum facta Monialibus S. Caesarii Arelatens. per Guillelmum Comitem Provinciae ann. 992. apud Saxium de Pontiflc. Arelat. pag. 194 : Factum hoc Testamentum in ipso monasterio : quam chartam Scriptores plerique le Testament du Comte Guillaume perperam appellarunt.] Testamentum venditionis, in Lege Ripuar. tit. 59.11. 3. tit. 67. 11. Abbo Floriacensis Abbas in Canonibus cap. 7 : Quoniam Testamentorum alia fiunt dotis nomine, alia, Jisereditatis donatione, alia de rebus ECclesias quas abalienari est difficile, et dicuntur Precarise. Arnulfus Lexov. Episc. Epist. 26 : Privilegia siquidem Romanorum Pontificum, quasi quaedam ipsorum Testamenta credenda sunt. nee a morte testatoris expirant, sed potius ab ipsa contrahunt firmitatem. Vita S. Agili Abb. C. 7 : Quin etiam largiens solemniter per titulum Testamenti ex propria dilione numerosam copiam fundi ac families. Odo Cluniac. lib. 1. de Vita S. Geraldi c. 19 : Quandam sui juris Ecclesiam, facto solemniter Testamento, eidem contulit. Adde lib. 2. cap. 2. Faustus in Vita S. Mauri Abb. num. 50 : Vocansque ad eum Ansebaldum, qui scriptqribus Testamentorum regalium praserat, prascepit ei, etc. Adde n. 40. Odo Abbas S. Mauri de Miracul. S. Mauri cap. 1 : Post haec omnia Testamenta, quorum auctoritate rerum cunctarum eidem loco collatarum constabat delegatio, sollicite perquirens, etc. Infra : Cum domorum eversione Testamenta sunt ablata pr&diorum. Per testamentum litterarum concedere, in Bullario Cluniac. pag. 6. Utuntur passim Bulla Benedicti VIII. PP. in Scriptores, Gregor. Turon. 1. 6. c. ult. Aigradus in Vita S. Ansberti Arch. Rotom. n. 15. Paschasius Radbertus in Epitaphio Vualae Abbat. Corbeiensis lib. 1. cap. 26. 27. Adrevaldus de Translat. S. Benedicti c. 3. Anonymus Floriac. de Miracul. S. Benedicti c. 27. Conradus de Fabaria de Casib. S. Galli c. 14. pag. 142. Ado Viennensis

1410. in Reg. 165. Chartoph. reg. ch. 361 : Ordinal quod si contingent aliquam fieri indictionem sive talliam, quod tails indictio sive tallia imponatur et dividatur pro capite sive Testa. Testee vero pro Consilium quod in animo versatur, apud Froissart. vol. 3. cap. 77 : Le comte douta que I'escuyer ne fist sa Testee ; car il estoit bien courageux de cela faire. *4. TESTA, Vertex, sumraitas. Ohartar. Norman, ex Cod. reg. 4653. A. fol. 83 : Costumarii (habent) mortuum boscum de costuma, et residua carpentariorum cum Testis capellorum, etc. TESTAE, seu test arum confractarum fragmenta, super quibus tyranni nudos volutari cogebant Martyres. S. Augustinus Serm. 13. de Sanctis : Contusa quo jacebat Testa substernitur, utvis acuminis concisam molem superjecti corporis plus discinderet, atque reddita tormentis membra qu3B secarent, obvia susciperent fragmenta. Versus de S. Eutychio Martyre in Ecclesia S. Sebastiani ad Coemeterium Calisti Romae :

nis ac largitionis argumentum conscribitur. Hist, translat. S. Glodes. torn. 6. Jul. pag. 220. col. 1 : Regis Lotharil junioris edicta Testamentalia penes ipsas ancillas Dei usque hodie manent, quae suasu conjugis suae Teutbergas reginas, eis et de noviter datis et de antiquioribus restitutis, sive etiam de immunitalibus ejusdem monasteni regia auctoritate constant liberalissime attributa. Vide infra Testatoria littera. 1 TESTAMENTALES LITTERS, Charta, Donatio, idem quod mox Testamentum 1. Charta Rainoldi Rem. Archiepisc. a Mabillonio laudata Diplom. pag. 5 : Ceterum ut hsec, nostra largitio rata et inconvulsa perseveret, litteris earn Testamentalibus, sigilli quoque nos.tri impressione.... adstipulari prsecepimus. Eadem verba adhibet Manasses II. in Charta pro Remigianis Coanobitis, teste eod. Mabillonio ibid. 1 TESTAMENTALITER, Per Testamenturn, seu Chartam donationis. Diploma Bolkonis Ducis Slesiae pro Coenobio Grissoviensi ann. 1367. apud Ludewig. torn. 6. Reliq. MSS. pag. 393: Dicta bona Testarum fragmenta parant, ne somnus adiret. eximentes Testamentaliter donamus, traActa sanctae Martinae Martyris c. 2 : dimus, conferimus et testimonio prsesenPrsecepit Testas eos levare, et faciem ejus tium incorporamus. 1 TESTAMENTARE, Donare testando csedere. Acta sancti Luciani Presb. c. 4: Nunc autem in toto dorso graves Testa- vel per Testamentum, seu chartam. rum aculeos densos et continues maligno Charta Angueranni Vice-domini Amanimo substernebant. Acta S. Vineentii bian. ann. 1207 : Ego unum modium fruMart. c. 3 : Fragmenta Testarum exaspe- menti et alterum avense, quos Petrus parata passim congerite, ut quicquid jacen- truus meus fratribus ecclesise B. Marise de Testamentavit tis corporis male incisa fractura tetigerit, Gardo de redditu suo illimatis infigat aculeis , et ipsa con- capiendos perpetuo, eisdem in eleemosyversio laterum innovetur ad pcenam. nam concessi. f TESTAMENTARIE, Testando. TestaActa S. Thyrsi Mart. c. 8 : Et pro minutis movitis de lateribus fragmenta Testa- mentarie ordinare, in Testamento ann. rum infigite. Althelmus de Laude Virg. 1398. e Schedis Pr. de Mazaugues. TESTAMENTARIUS, Executor testac. 32 : menti. Leges Alphonsi IX. Regis CasTurn rogus ardcscens, et rubrse fragmina Testae. tellae part. 6. tit. 10 : Testamentarios son Vide Gregorium, seu Rufflnum in Ac- llamados aquellos que han de seguir et de tis SS. Phileae, Philoromi et Socior, cumplir las mandas, e las voluntades de n. 4. Acta Proconsularia Martyrura los defunclo^, que dexan en sus testamenapud Baron, ann. 285. num. 5. Acta tos^ Occurrit in Charta Joannis Militis S. Agathae n. 12. Acta SS. Tharaci et Dom. de Waillancourt ann. 1242. in TaSocior. apud eumdem ann. 290. n. 12. bulario Abbatiae Montis S. Martini Oret alia passim SS. Martyrum, prseterea dinis Praemonstrat. in alia Erici KetelGallonium de SS. Martyrum Oruciatib. soni apud Pontanum lib. 9. Rerum Danicar. pag. 518. [in Testamento ann. cap. 6. TESTUL^E, Eadem notione, in Actis 1260. apud Miraeum torn. 1. pag. 207. in SS. Claudii, Asterii et sociorum, apud alio ann. 1440. torn. 2. Rerum Mogunt. Baron, ann. 285. n. 5. pag. 492. apud Bernardum de BreydenTESTAEVANGELIUM. Vide in Textus. bach Itin. Jerosol. pag. 15. in Epistola TESTAGIUM, Idem quod Capitagium, Friderici II. Imp. torn. 2. Ampliss. ColCensus pro capite, Gens qui se leve par lect. Marten, col. 1159.] Testamentum teste. Bonifacius VIII. PP. lib. 4. Epist. vernaculum BalduiniComitis Guinensis 217. ad Regem Cypri : Quondam collec- ann. 1244. apud Duchesnium : Et a cho tam, vel talliam annuam, qux Testagium a parfaire ai-je mis mes Testamenteurs dicitur, ordinasti, videlicet duorum Bi- Robert man frere, Andriu de la Mote, etc. zantiorum pro capite cujuslibet incolss [Aliud Helvidis uxoris Johannis dom. de dicti regni. Lile ann. 1274. ex Chartul. Vallis B. Ma| TESTALE, Lecti pars superior, utriae: Je vel que il soit rendu par mes eseuvidetur, idem quod Testerium. Annales qiteurs, lesquieusje establiset doins plain Mediolan. ad ann. 1389. apud Murator. pooir de mes deles paier et de mes torfais torn. 16. col. 810 : Sequuntur para- amender.... et sont a scavoir li Testamenmenta camerarum. Paramentum unum, teur li Abes du Val, etc.] 'EmpieXYiTa't TWV videlicet Testale et ccelum drappi auri in ev TYJ StaOrjxY) yeypa(Ji[ievtov, in TestamentiS campo viridi, laboratum ad spicas et The'ophrasti et Stratonis, apud Diogegrada auri cum certis florettis albis et nem Laertium lib. 5. pag. 185.187. 'Eu(rubeis. Tpouoi, in Testamento Platonis, apud * Gall. Fond de lit. eumdem lib. 3. pag. 110. et in Novella 1TESTAMEN, Testimonium. Felix in Leonis 63. 'YTroupyof, in Basilicis in 1. Appendice ad Isidorum de viris illustr. 17. de Legat. 2. Alias [in Digesto et torn. 3. Concil. Hispan. pag. 82 : Quin- Codicel imo ut ex eo tempore clarescere coeperit, TESTAMENTA.RIUS, est Scriptor Testaper ejus textrinum et telam Testamine menti, 8ia9Ypc6ypa9oi;, in Gloss. Gr. Lat. piss relationis pandam. Vide Testamen- [In pravum sensum accipit Tullius lib. 3. Offic. c. 18. pro eo qui Testamentum tum 2. *TESTAMENTALE EDICTUM,idem quod flngit et supponit.] TESTAMENTARIUS, Officium MonastiTestamentum 1. Charta, quae in donatio-

TES

TES

TES
scriptis vel sine scriptis,... quod valeat ipsa ultima voluntas sive testamentum ; dum testes, qui interfuerint, infra sex menses, ex quo fuerint in Barchinona, jurent in ecclesia S. Justi super altare S. Felicis martyris, prsesente notario qui talia teatamenta conficit, et aliis personis, quod ipsi testes ita viderunt et audiverunt scribiseu did, sicut in ilia scriptura continetur, sive ultima voluntate, verbotenus ab ipso testatore dicta ; el quod tale Testamentum vocatur Sacramentale. 1 TESTAMENTORUM PRINCEPS, Chartarum regiarum custps, in Vita S. Dunstani sa3c. 5. Benedict, pag. 672. 2. TESTAMENTUM, Testimonium. Vide Pithoeum ad Collat. Leg. Mosaic, tit. 8. [et Testamen.] * 3. TESTAMENTUM, pro Tensamentum, ut opinor. Feuda Norman, in Reg. S. Justi ex Cam. Comput. Paris, fol. 170. r°. col. 2 : Quicquid de eo (Galtero de Marinis) tenetur apud Mogueviller et omnes advocatias et Testamenta, quse tenentur ei ad Marinas. $ TESTARDIA, Pertinacia, obstinatio, contumacia ; unde Testardus, Pertinax, obstinatus, vulgo Tetu, opiniatre. Gloss*ar. Provinc. Lat. ex Cod. reg. 7657: Testardaria, Prov. Assefallia. Lit. remiss, ann. 1333. in Reg. 66. Chartoph. reg. ch. 1310: Dictus Jassequinus erat Testardus et ebriosus et contusionibus utens, sic quod ex culpa sui et propter Testardiam suam evenerat dicta brica. Testart vero Asser quidam appellatur, in Chartul. Corb. sign. Ezechiel ad ann. 1421. fol. 146. v° : Lesquelx carpentiers seroht tenus de mettre et faire en le grange au mars de ledite cense ung Testart et una patin. 1. TESTARE, Testari, Testimonium dicere. Lex Bajw. tit. 16. cap. 2 : Nisi super hominem Testare voluerit aliquam causam, etc. Videtur aliud sonare in Lege Salica tit. 29. 119 : Si quis aratrurn in campum alienum intrare prohibuerit, vel arantem foras jactaverit, vel Testaverit, etc. [** Vide Antestare.] [* Sensum explicat cod. Est. ejusd. leg. apud Murator. torn. 2. Antiq. Ital. med. aevi col. 288. ubi pro Testaverit, legitur, Restaverit, id est, vetaverit. Quo sensu Galli Dicimus: Faire tete.] Vide Pactum Legis Salicae, tit. 27. | 20. [Idem Pactus tit. 48. § 1: Si vero contra tnterdictum unius vel duorum in villa ipsa adsedsre prassumpserit, tune Testare illi debent, et si noluerit inde exire, ille qui Testat, cum testibus sic ei debet Testare, ut inter decem nodes exinde exeat, etc. Hujus capituli sensus est, ut illi, qui quempiam in villa aliena considentem tolerare nolunt, cum adsumtis testibus admoneant, ut exeat.l * 3. TESTARE, pro Testari, testamento disponere. Lit. Philippi VI. ann. 1340. in Reg. 73. Chartoph. reg. ch. 227 : Audita per nos supplicatione seu requesta juratorum et consulum villss de Regula, continente quod cum in dicta et in Vasedesip sit expressa consuetudo, ut nullus habitator dictas villse de bonis suis immobilibus Testare vel aliter ordinare possit seu disponere;.... nos eorum supplicationi annuentes, attentis meritis et gratis serviths dom. regi et ejus prasdecessoribus per eos impensis, dictis juratis seu consulibus potestatem concedimus, ut ipsi de bonis eorum omnibus, mobilibus et immobilibus,.... in testamento vel aliter disponere et ordinare possint. Stat. synod, eccl. Castr. ann. 1358. part. 2. ex Cod. reg. 1592. A. fol. 76. r°: Sequuntur taxationes Ix. florenorum auri annuatim exsplvendorum domino nostro Castrensi episcopo

ann. 7&7. Hariulfus 1. 4. Chronic! Cen- dum licet scriptum, Nuncupativum nihiltulensis c. 6. 7. 19. 22. Chartae veteres ominus appellatur. Testam. ann. 1342. apud Doubletum pag. 654. Mirseum in torn. 3. Cod. Ital. diplom. col. 999 : YoNotitia Eccles. Belg. pag. 52. Duches- landa de Monteferrato comitissa Sabaunium in Hist. Limburg. pag. 5. Petrum dise.... Testamentum suum nuncupativum Joffridum in Episcop. Niciensibus pag. et sine scriptis dictum, in scriptis tamen 158. Roverium in Reomao pag. 197. Pu- redactum, in modum qui sequitur uno ricellum in Ambrosiana Basilica pag. contextu fecit. Aliud Audoyni cardin. Ostiens. ann. 1363. ex Cod. reg. 4223. 263. 311. etc. 1 TESTAMENTUM, Decretum Ecclesise. fol. 135. v°: Testamentum meum ultimum Concilium Ticin. c. 8. apud Labbeum nuncupativum, quamvis in scriptis redatorn. 9. col. 930 : Hoc autem Ecclesias Dei ctum,.... ordino. Aliud ejusd. cardin. Testamentum contra malignantes... Hen- ibid. fol. 139. y°: Omne aliud testamentum vel codicillum per me hactenus in fid Augusti lege firmari volumus. 5S2f* Testamenta proprie dicta pro su- scriptis vel sine scriptis, aut vocaliter seu premis testatorum voluntatibus, condita verbaliter factum cassans. Hinc cum vonon semel fuisse ab Abbatibus et Abba- caliter factum aut sine scriptis conditum tissis, etiam pietate insignibus, miratur dicitur, de testamento aliena, etiamsi et exeraplis probat Mabillonius Diplom. publica manu, exarato, nee a testatore pag. 8. et 9. quod tamen prohibent Gre- subscripto, sed tantum dictate, videtur gorius M. Imperatorise leges, Regulse S. intelligendum esse. Solemn! vero nunBenedict]', aliorumque, qui quodvis pe- cupativum opponitur eamdem ob cauculium Monachis interdicunt , quod sam. Testam. Herardi de Novo-Castello etiam de Abbatibus intelligendum est, ann. 1308. ex Cod. reg. 9484. 2. fol. 142. uti probat Gregorius ipse, qui Probo v°: Pour ceu que je ne estoie en leu ou je Abbati ea tantum ratione testamentum peusse faire Testament solemnel, je ai fait condere permittit, quod ex improviso ad Noncupatif. Charta ann. 1354. in Reg. raonasterii regimen raptus sit. Verum Cam. Oomput. Paris, sign. Vienn. Vienne uniformis et eadem ubique non serva- fol. 57. r°: Testamenta si qua deffuncli batur ea de re disciplina. Magister in vel deffunclorum reperirentur in scriptis Regula sua adeo non putavit Abbatis vel sine scriptis, sollemniter vel per nuntestamentum monastics profession! re- cupationem condita, ubicumque facia fuepugnare, ut rem quasi receptam agno- rint, legitime observentur. Testain. Bertr. scat, cum prsescribit cap. 89: Breves de Borno milit. dom. de Altoforti ann. donationum factos a Fratribus tempore 1360 : Et hoc est Testamentum meum ultimortis suss Abbas inserat testamento suo. mum,.... quod.... ego dictus testator valere volo, ordino et prascipio ad perpetuum jure Plura vide laudatis paginis. testamenti perfecti vel imperfecti, in scri| TESTAMENTUM NUNCDPATIVUM a ptis vel sine scriptis, solemni vel non soscripto differt, ut vult vulgus Jurisconsultorum: nam Nuncupare haeredes et lemni aut nuncupative. A testamento scribere opponuntur, leg. 21. in princip. clauso rursum distinguitur nuncupatiD. qui testam. fac. (28,1.) Hsec jam mo- vum, in Charta ann. 1251. ex Bibl. reg. nuimus ad vocem Nuncupamen. At vero cot. 2 : Nee prohibeat vicecomes(Narbon.) cum Testamentum nuncupativum litteris Testamenta perspnarum jurisdictionis etiam aliquando mandari observare est archiepiscopalis in curia archiepiscopi cum exlocis in v. Nuncupamen laudatis, publicari, sive nuncupativa fuerint, sive turn ex privilegiis Delphin. ann. 1349. clausa. inter Ordinat. Reg. Fr. torn. 5. pag. 40 : * Irritum habebatur Testamentum, Quod deinceps in quacumque curia Del- quo ecclesiarum fabricse nihil relinquephinatus, vel alibi infra Delphinatum seu batur, ex Stat. MSS. eccl. S. Laurent. terras ipsi Delphinatui, mediate vel im- Romani: Statuerunt quod quilibet parromediate subjectas, nulla publicentur vel chianus in parrochia dictie ecclesias, qui publicari debeant Testamenta nuncupa- et quas testamentum condiderint, aliquid tiva, nee ad id quispiam compellatur, nisi secundum sui voluntatem dictge fabricse dumtaxat in casu quo hseres universalis legare teneantur: quod si aliquid non institutus, ipsum peter et publicari Testa- legaverint, dictum Testamentum pro inmentum nuncupativum, in quo esset scri- fecto habeatur. Sint autem dicti operarii ptus et institutus hssres. Ex his efflcio solliciti, quod dum sciverint aliquem parTestamentum nuncupativum illud appel- rochianum condere testamentum, meliori lari in quo aliquis haeres nuncupatur modo quo poterunt, dictx ecclesias fabriseu palam nominatur a testatore testa- cam recommittant, et notarios teslamenta meritum ex propriis tabulis publice re- recipientes avisent. citante. Cui opinion! illustrandae aptis* Id praeterea juris sibi olim arrogare simus videtur Isidorus lib. 5. Orig. cap. tentaverant episcopi, ut executores tes24. sect. 12 : Nuncupatio est quam in ta- tamentoruna, deflcientibus iis quos tesbulis cerisque testator recitat dicens: Hasc tator constituerat, nominarent: quod ut in his tabulis cerisque scripta sunt, ita abusive ab iis factum judicavit Arestum videtur, ita dico, ita lego: itaque vos ann. 1357. 26. Maii in vol. 4. arestor. cives Rotnani testimonium mihi perhibete, parlam. Paris.: Dicebat etiam (procuraet hoc dicitur Nuncupatio, Nuncupare tor episc. Belvac.) quod data, quod alienim est in palam nominare et confir- quis fecerit testamentum, et defuerint aut mare. esse desierint executores hujusmodi testa° Seu Per nuncupationem cpnditum, menti, dictus episcopus per se et prsedeut legitur in Testam. Beatricis comit. cessores suos fuit et est in dicta possesEstens. ann. 1165. torn. 1. Cod. Ital. di- stone ac aaisina ponendi et conslitunndi plom. col. 1541. A scripto differt. Tes- super hoc executores.... Per arrestum cutam. ann. 1236. apud Murator. torn. 1. ria nostrse dictum fuit,.... ipsum episcoAntiq. Ital. med. sevi col. 703: Cor am pum in prssdiclis abusum fuisse seu scriniario et subscriptis testibus ad hoc a abusisse. me rogatis, nuncupativum facio Testa* TESTAMENTUM SACRAMENTALE quid mentum, quod sine scriplis dicitur jure sit et qua de causa sic appelletur, docivili. Testam. cardin. Talayrandi de cent Libert. MSS. concessaB Barcin. ann. Petragor. ann. 1360. ex Cod. reg. 4223. 1283 : Item et consnetudo, quod si aliquis fol. 110. r°: Praesens nuncupativum Tes- fecerit testamentum, prsesentibus testibus, tamentum sine scriptis condimus. Inter- in terra vel in mari, ubicumque sit, in

86

TES

TES

TES
T TESTEUS, pro Testaceus. Testea corpora, Macrobio lib. 7. Saturn, cap. 15. Testeum vas^ apud Marten, torn. 1. Anecd. col. 510. f TESTIGIDIUM, Testis csades, occisio. Gerohus Reichersperg. in expsitione Psalmi 64. apud Baluz. torn. 5. Miscell. pag. 124: Interficiunt (Joan. Bapt.) cavendo quidem sibi, ut sestimant, a reatu homicidii, sed non effugientes crimen Testicidii, etc. * TESTICULARE , Testiculos abscincindere. Glossar. Provinc. Lat. ex Cod. reg. 7657 : Escolar, Prov. Testiculare, tescuare. Vide Teacua. 1 TESTIFICARE, pro Testiflcari. Concilium Legion, ann. 1012. can. 19 : Si autem aliquis testium falsum Testificasse probatus fuerit, etc. Occurrit alibi non ] 1. TESTIFICATIO, Martyrium, passio. S. Paulinus Epist. 31. num. 5 : De loco Testificationis (Christi) confirmata (S. Helena) jussit illico.... in ipsum locum operam fossionis accingi. * 2. TESTIFICATIO, Existimatio, fama. Charta Alani Brit, ducis torn. 1. Probat. Hist. Brit. col. 381 : Quam (potestatem) jam divas memorise genitor noster Gauffredus marchisio ejusdem loci rectori, nomine Roberto, pro remedio, tarn suss quam gehitoris, avi scilicet nostri mag nee Testificationis vin Conani, ante concesserat. *! TESTILIS, Rustica qusedam, vel fictilis, rusticum nomen. Glossar. vet. ex Cod. reg. 7613. [** Virgil. Eclog. 2. vers. 10J TESTIMONIALES, Diplomata, vel Epistolse, quse a Principibus conceduntur iis qui militiam sub armorum labore exegerunt, quibus in emeritse militiae prasmiura, in Protectorum, Praspositorum, vel Tribunorum ordinemii adscribuntur. Testimonialibus dignitatem adipisci, in leg. 8. Cod. Th. de Honorariis codicill. (6, 22.) Vide eumdem Cod. tit. de Testimonial! ex Tribunis et Protectoribus (7,21.), et ibi Gothofr. Gall. Temoignage de service. 1 TESTIMONIALS, Scripta testiflcatio, Gall. Certificat. Concilium Tolet. ann. 1323. can. 12: Qui alieno Parochiano absque alia Testimonials sacerdotis proprii Missam celebraverit nuptialem, trecentos morapetinos nobis solvere teneatur. Ubi pro absque alia lubens legerem absque littera, vel licentia, aut quid simile. | TESTIMONIALS CHARTA seu publicum instrumentutn, in Charta ann. 1399. apud Menesterium in Probationibus Hist. Lugdun. pag. 127. col. 1. 1 TESTIMONIALS DIAGONUS, Gustos Episcopi concionantis. Consule Panvinum in vocuni ecclesiasticarum interpretatione. Vide Diaconus et infra Testimonium. 1 TESTIMONIALES LITTERS, In alicujus rei testimonium datae, apud Madox Formular. Anglic, pag. 11. Vegetio lib. 2. cap. 3. sunt illse, quibus milites completis stipendiis dimittuntur. Vide supra Testimoniales. TESTIMONIARE, Testimonium dicere, Gall. Tesmoigner, in Capitul. ad Legem Salicapa cap. 11: Optimusquisquein pago vel civitate in testimonium assumatur, et cui is, contra quem Testimoniare debet, nullum crimen possit indicere. Adde lib. 3. Gapitul. cap. 32. [Commemoratorium ann. circiter780. apud Marten, torn. 1. Ampliss. Collect, col. 41: Jlli pagenses et ingenui homines sic in omnibus Testimoniaverunt, quod ipsi viderant ipsos villas partibus supradictis Ecclesias possidere.
S6IH61

per beneficiatos infrascriptos, ut possint extreme: Tarn dementis Dei provisione Testare de bonis suissuorum beneficiorum adjuti imo de experta patrum intestaCastrensis diocesis, nee non et quantitates torum solita et provida defensione salvati, provisionum, lectorum et aliorum necessariorum successoribus snis dimittendo* TESTATORIA LITTERA, idem quod supra Testamentale edictum. Oharta Carum. * Testandi in gratiam pii loci facultas roli Simpl. ann. 915. torn. 9. Collect. concessa etiam iis qui in minori erant Histor. Franc, pag. 523 : Et ut hoc nosestate, a Luitprando rege Longobardo- trse auctoritatis praeceptum perpetualiter rum lib. 4. cap. 1. apud Murator. torn. manens, semper sit inconvulsum, has 5. Antiq. Ital. med. aevi col. 619 : Ut si Testatorias litteras exinde fieri jussimus. TESTEIA, Tesceia. Capit. Caroli C. tit. cuicumque ante ipsos decem el octo annos (quibus superatis tantum licebat de 12. cap. 13 : Istud sacramentum jurabunt rebus suis disponere) evenerit segritudo, franci homines. Ego ill. adsalituram, et se viderit ad mortis periculum tendere, illud malum schach vacant, vel Tesceiam habent licentiam de rebus suis pro anima non faciam, nee ut alius faciat, consensua in sanctis locis caussa pietatis, vel in tiam. Tesleia scribitur in tit. 39. cap. 3: xenodochio judicare quod volueril; et De illis hominibus, qui infames vel clamoquod judicaverit, stabile debeat perma- dici sunt de Tesleiis, vel latrociniis et ranere. Gujus legis auctoritate fultos pue- pacitatibus, et assalturis, etc. Infra : Juret quod Testeiam, vel latrocinium, aut ros atque impuberes non semel id fecisse probat exemplis Muratorius ex rapinamnonfecerit. Occurrit ibi pluries. Chartis ann. 794. 1600. et 1018. ibidem Vocis origo incerta, tametsi notio ex allatis satis constet. Sane Testeia scribi prolatis. T TESTATA, Extremum, finis, apud debere , non Tesceia, evincit Epistola Italos, Gall. Bout. Statuta Mutinse fol. Fulcardi Abbatis Lobiensis ad Imp. 70 : Quilibet per suas terras et terrarum Henricum, in Chronico Lobiensi: In suarum Testatas, et Testatse bannitorum placitis prater bincinam et Testeiam non et viarum juxta dictam foveam debeant debet habere Advocatus, nisi tres denarios, cavari. et alicubi duos ; modo si aliquis non placito scabinorum banno fuerit devictus, etc. * Vide supra Testa, 2. TESTATIO, Jus dicitur quod Episcopi Ubi legendum monuimus burinam, id habebant disponendi de quarta, inter- est, seditionem, mesleiam. dum nona parte relictorum de testaSB®" Tesceiam a Texaga deducit Eccarmentis in pios scilicet usus ; 'quod qui- dus in Notis ad Pactum Legis SaliC33 dem inde manavit, quod antiquitus sta- tit. 9. art. 3. eamdemque notionem esse tutum fuit, ut reriim, qusein testamento utriusque vocis baud male asserit vir relinquerentur, autoritate Ecclesise dis- doctus. Vocabulum Texaga, inquit, letributio deinceps fieret, et ut Episcopis nius enunciatum mutatum est in Texeac Praelatis, in pios, sicuti diximus, gam, Tescegam, sive ut communiter in usus, certam eorum quantitatem distri- veteribus monumentis scriptum reperibuere liceret. Cum autem de decima tur, Tesceiam: unde fallitur Cangius tantum parte disponendi iis facultas es- qui Testeiam scribi debere contendit. set data, scribit Matthaeus Paris ann. Significatio autem vocis agnosci facile 1190. statutum in Normannia, Ricardp potest ex laudato Caroli C. Capitulari Rege annuente, inter caetera : Ut distri- tit. 39. cap. 3. ubi Tesceia per latrocinium butio rerum quse in testamento relinquun- tamquam synonymum explicatur. Est tur, autoritate Ecclesiss fieret, nee decima ergo Tesceia, ut et Texaga, furtum clanpars, ut olim subtraheretur. De rebus destinum et occultum. Vide infra Teporro testamento relictis quartam sibi xaga. ppstmodum arrogarunt, non amplius in ITESTEIMENIARE, pro Testimoniare, pios usus erogandam, sed tanquam sibi in vet. Charta apud Doubletum Hist. San-Dion, pag. 687. propriam, et de qua disponere iis omnino esset liberum, uti de intestatorum T 1. TESTERA, Species machinae belliboms , quod supra docuimus. Oharta C83. Radulfus de Gestis Friderici I. Imp. Leonardi Episcopi Oaesenatensis ann. apud Murator. torn. 6. col. 1178 : Et cum 1175. apud Ughellum torn. 2: Insuper Testeriis et prederis expugnaverunt illud largimur vobis vestrisque successoribus in (castellum.) Vide Prederia. perpetuum alias decimationes, et primi12. TESTERA, Frontalia, Gall. Tetiere, tias, et testationes, et Aquam sanctam to- Ital. Testiera. Statuta Vercell. lib. 7. f. tius Vicariatus, etc. Alia ibidem Aime- 170 : Nullus molinarius audeat vel praesurici Episcopi ejusdem Ecclesiae ann. mat ducere vel dud facere per civitatem 1274: Insuper largior, do, trado,.... in Vercellarum aliquem asinum vel aliam perpetuum Canonicam portionem testa- bestiam quadrupedem per se, nisi ducamentorum et aliarum ultimarum volun- tur vel teneatur per cordam vel capistrum, tatum de jure spectantium mihi meisque vel frenum seu bretholam, vel Testeram successoribus ab hac hora in antea in per- in pena solidorum x. Pap. Vide Testinia. petuum per totum plebatum dictas plebis 1 TESTBRIA, Eadem notione. GarniS. Mauri,.... ut libere quicquid ad me siones castri Carcasson. ann. 1294: meosque successores ratione Canonicse xxin. cohoperture equorum de tela punportionis, id est, quartas testamentorum, eta v. Testerie equorum puncte. et aliarum ultimarum voluntatum perti* Capitis equorum armatura. Lit. Alnebit amodo, vel perlinere videbitur in fonsi comit. Pictav. ann. 1269. in Reg. perpetuum per totum plebatum utrumque, 11. Chartoph. reg. fol. 81. v°: Mandaduas Testerias ad percipere ac exigere et habere pacifice mus vobis quatinus valeatis, etc. Vide Nonagium, [et Tertia- equos.... apportari faciatis voblscum. gium.] 1 TESTERIUM , Lecti supernuna te| TESTATIOR, Magis testatus, comper-graen, Angl. Tester, Gall, del de lit, vel tus, notior. Codex Theod. lib. 10. tit. Fond de lit. Litterse ann. 1388. apud 1. leg. 14 : Quo facilior sit discussio pecu- Rymer. torn. 7. pag. 577. col. 1 : Unum niae, cujus nobis fuent summa Teslatior. coopertorium cum celura Integra et TesTESTATOR, Patron us, intercessor. Li- terio de eadem secta. Rursum occurrit ber. 2. Miraculor. S. Bertini cap. 7: pag. 356. col. 1. Italis Testiera latus est Prseserlim de Dei auxilio Testatorumque lecti cervicali proximum. Vide Testale propriorum interventu fisi. Et cap. seq. et Testrum.

TES
Adde Chartas Ohlodovei Reg. Fr. ssec. 3. Bened. part. 2. pag. 617. 618. et Perardum in Burgundicis pag. 14. Le Roman de Vacce MS. :
Hez ce disoient et juroient, Et Franchoiz le Testemoignoient, Que onques mez de sa valeur N'out en la terre eu Seigneur.

TES
positi Eccl. Audomar.ex Tabular, ejusd. Eccl.: Capellanum Comitis de Ruhoc Canomcum constituimus et concessimus etiam ipsi omnes obventiones,.... emendationes, Testimonia, vina stalli, et prssbendarum, bracellos qui ad talliam non pertinent. TESTIMONIUM ECCLESIASTICUM, [Sic vocantur Episcoporum socii, quia erant vitas eorum testes.J Chronicon Reicherspergense ann. 272 : Lucius PP. prsecepit, ut, duo Presbyteri, et 3. Diaconi in omni loco Episcopum non deserant propter Testimonium Ecclesiasticum. S. Hieronymus Ep. 85: Sed dicis, Quomodo Romas ad Testimonium Diaconi Presbyter ordinatur. Vide Cellulanus, Tyncellus, et Testimonialis Diaconus. SB3I~ Testimonium Clericorum ac Monachorum olim receptum fuisse in proria causa exemplis et auctoritate proat Mabillonius lib. 3. de Re Diplom. num. 5. et seqq. licet habeatur lib. 7. Capitul. cap. 152 : Ut nullus in sua causa judicet aut Testimonium dicat. 5SP" Testimonium proprie dictum variis vocibus olim expresserunt Galli, quod nos unica nunc voce Temoignage enunciamus. Charta ann. 1252. ex Chartul. Campan. fol. 396. col.l: An testmoinance de ceste chose nos avons ces lestres saelees de nostre sael. Occurrit pluries in eod. Chartul. Litterae ann. 1255. apud Lobinell. torn. 2. Hist. Britan. col. 406 : Nos Jehan Dux de Bretaigne... li en avon done cestes lestres pendantes seellees en nostre seel en Testemoine. E en Testemoigne de ces chases, in aliis Henrici Regis Angl. ibid. col. 409. Donne par Testmoignance a nostre grant seal, in aliis Richardi Regis Angl. ann. 1379. ibid. col. 602. Vide Testimoniare. 1 TESTIMONIUM JESU-CHBISTI, Novum Testamentum, Evangelium. Poema de Nomine Jesu in Appendice Operum S. Paulini pag. 25 :

TES

87

Le Roman de Giron le Courtois MS.: Sire Gauvain, tout le monde vous Tesmoigne a bon chevalier. Infra: Vous tient a bon chevalier. Charta Auberti Abbatis Castricii ann. 1247. ex Chartul. Campan. fol. 343. v°. col. 2: S'aucuns dist lait a I'autre en la vile, et il soit veu d'eschevin, ou Testmoignie par deux autres personnes il paiera par I'amende in. s. Vide in Testimonium.] * Nostris Tesmoigner quelgu'un, pro Rendre bon temoignage d'une personne, Alicujus probitatem testari, in Lit. ann. 1390. torn. 7. Ordinat. reg. Franc, pag. 370. Thesmoignier, pro Temoigner, Significare, declarare, in Vita J. 0. MS. :
L'Escriture oi Thesmoignier Qu'il ne porent avoir enfant.

E

S

TESTIMONIUM, Testis, unde Gallis Tesmoin. Capitulare ann. 779. cap. 19: De mancipiis quse venduntur, ut in prgesentia Episcopi vel Comilis sit,... aut ante bene nota Testimonia. Vetus placitum editum a Baluzio in Append, ad Capitul.: Nuper veniens Arloinus ad suum placitum, quod arramitum habuit, ibidem sua Testimonia protulit bonos homines idoneos, his nominibus, etc. Aliud Placitum ann. 869. apud eumdem : Unde sic dedit iste Wardina mandatarius tale Testimonia gui juraverunt ad seria condilione, etc. Chronicon Farfensis monasterii pag. 656: Et sic venit domnus Abbas, et ejus Advocatus, una cum Testimoniis, uorum nomina sunt, Gradolfus, etc. Taularium Persiense cap. 19. apud Perardum : Ante ipsos Missos duodecim Testimonia ibidem prsesentavit, his nominibus, ipsa Testimonia diligenter discussi fuerunt, etc. Oharta 99. ex Alamannicis Goldasti: Tune prasdictus Comes jussit, •ut ipsa Testimonia supra irent, et ipsos terminos ostenderent, quod dicebant, etc. Burchardus Wormaciensis Episcopus in Lege Familiae : Ut devitentur perjuria volumus, ut ex utraqueparte ostendantur illorum Testimonia, et ita collaudant testes quasi gratum habeant; et ex supradictis duobus Testimoniis, duo eligantur ad pugnam, et cum duello litem decernant, et cujus campio ceciderit, perdat. [Vetus Constitutum Sylvestrq PP. attributuni num. 6 : Non damnabitur Praesul nisi in 72. (Testimonia) presbyter autem nisi in 44. Testimonia filios et uxores habentes et omnino Christum prsedicanles.] * Testemonie,in Charta ann. 1274. torn. 1. Probat. Hist. Brit. col. 1033. pro Temoignage, preuve. Pro Testimonio aliquidaccipere. Velus Charta apud Ordericum Vital, lib. 5. pag. 590: Inde habuimus beneficia et societatem fratrum, et pro Testimonio unum equum centum solidorum. [Ubi pro consensu rei agendas praestito scriptum esse videtur.] SSH" Testimonia etiam dicuntur, ni fallor, mulctae pecuniariae quaa domino feudal! debebantur ob falsum testimonium : nisi malis intelligere eo nomine 'designari id quod ipsi domino exsolvebatur ob audita ab ipso testimonia. Ut ut est, memorantur Testimonia inter jura dominica in Litteris Gerardi Prae-

Salve, 6 Appollo vere, Paean inclite, Pulsor draconis infer!. Dulcis tui pharelra Teslimonii, Quod quatuor constat viris, etc.

* TESTIMONIUM, dicitur, ut et Gallis Tesmoin, de caudicibus, quibus continetur lignum focarium, cum illud metiuntur. Charta Caroli IV. ann. 1326. in Reg. 64. Chartoph. reg. ch. 129: Cum sorores beati Ludovici de Pissiaco quingentas quadrigatas bosci, quamlibet quatuor modulos continentem percipiant; ... verum quia moduli antedicti fuerunt... interdum incompetenter mensurati, concedimus quod in mensuratione cujuslibet moduli tres buschse., videlicet unam pro piano et duas pro Testimonio deinceps tradantur. TESTINIA, Armaturae species. Testamentum Ranimiri Reg. Aragon. aerae 1099. in Hist. Pinnatensi lib. 2. cap. 38: De meas autem armas qui ad Varones et Cavalleros pertinent, sellas de argento, et frenos, et brunias, et espatas, et adarcas, et gelmos, et Testinias, et cinctorias, et sporas, et cavallos, et mulos et equas, et vaccas, et oves, dimitto ad Sanctium filium meum, etc. Quid si legatur testirias 9 ut sit capitis armatura, quam Testiere nostri vocant. Quam etiam armaturae speciem equis militaribus adscribunt Assisiae Hierosolymitanae MSS. cap. 95. ubi de duello certantibus : Et le cheval doit estre couvert de couverture de fer, et avoir une Testiere de fer, et emmi la Testiere, unebroche de fer, telle comme celle de Vescu. [Vide Testera 2.] T TESTINIUM, Opportunum, in Glossis

Isid. Grsevius emendat Tempestivum. [**I1a legitur apud Placidum et ex eo apud Papiam et alios.] TESTINUM. Lex Familiae Burchardi Episc. Wormaciensis cap. 17 : Nihil juret, sed in Testino Scabinorum stt. Ubi Testimonio legendum nemo non videt. TESTIPHADIUM. Iso Magister in Glossis : Fulchra, sustentacula vel lectorum, vel aliarum rerum, quss Testiphadia nominamus. Leg. Stibadia, ex Graeco airtgaSiov. 1. TESTIS. Statuta Synodalia Nicolai Episcopi Andegavensis ann. 1263 : Prohibemus singulis Sacerdotibus parochialibus, ne ipsi parochianis suis die Paschatis Testes seu hostias loco panis benedicti ministrent, ne ex ejus ministratione, seu receptione erubescentiam evitare videantur; sed panem benedictum faciant, sicut aliis diebus dominicis fieri consuevit. Ubi pro evitare legendum puto irritare: forte enim intelliguntur paniculi, seu oblatae in testiculorum flguram formatae, quas in hoc festo Paschali loco panis benedicti dabant. S5S" Hand scio an simplicior veroque similior sit Acherii torn. 11. Spicil. pag. 207. emendatio, qui tostas ibi pro Testes legendum esse suspicatur. 1 2. TESTIS, pro Textus. Vide in hac voce. 3. TESTIS. Teste meipso, vel Teste Rege, Formula Chartis Regum Angliae [seu potius Epistolis minoris momenti a temporibus Richardi I.] passim adscripta, cum scilicet a Proceribus non subscribitur, sed a solo Rege ; quam suggillavit olim Pius II. PP. in mandato Henrici VI. lib. 3. Commentar. suor.: Testem autem se dicit (Deus) futurum, quia in judicio suo non indiget testibus. [Vide Mabil. lib. 2. Diplom. cap. 21. num. 7. et 8. ubi praeter ilia quae spectant Anglos, aliquid simile refert e Litteris Rogerii Calabriae Comitis, Coenobio Pactensi concessis ann. 1094. apud Pirrum Sicil. sacras lib. 3. pag. 386 : Teste me dante et concedente et conjuge mea Adalay de Comitissa. In aliis ibid. pag. 387. habetur : Teste eodem Comite Rogerio, etc.] * Eadem formula alii praeter Angliae reges usi sunt: Theobaldus comes Trecensis in Charta pro monast. Corbiniac. ex Reg. 105. Chartoph. reg. ch. 16: Acturn Trecis, Teste me ipso anno Verbi tncarnati 1199. mense Novembri. Rursum in alia ex Chartul. Campan. fol. 65. r°: Actum apud Choaudon, Teste me ipso anno incarnationis Dominicas 1200. mense Januario. Datum per manum Galteri cancellarii mei. Guillelmus de Valle Grignosa in Charta ann. 1224. ex Chartul. AD. S. Germ. Prat. fol. 61. v°: Datum Parisius apud S. Germanum de pratis, Teste me ipso. * Liber est, et non doctus, non sperat habere lucrum, nee damnum ; et super suam animam juravit. Haec formula uniuscujusque testis declarationem excipit, in Inquisit. ann. 1252. apud Murator. torn. 1. Antiq. Ital. med. aevi col. 811. Ubi non doctus idem sonat atque non subornatus. TESTES EX EODEM COMITATU ; in quo res acta, de qua controversia est, sumi debent. Capitula Ludovici Pii Imp. ad Legem Salicam, [et lib. 4. Capitular, cap. 23. Eligantur in ipso pago, lib. 3. eorumd. Capitul. cap. 78. Adde Chartam reclamatoriam ad Ludovicum Pium inter Epistolas S. Bonifacii num. 115. a Baluzio laudatam in Notis ad Capitularia col. 1187.]

88

TES

TES
scis, aut tibi indicatum fuerit Synodalem causam esse, et ad ministerium Episcopi pertinere, quod nee propter amorem, nee propter timorem, nee propter prsemium, nee propter parentelam celare debeas Episcopo, aut ejus misso, cui hoc inquirers jusserit, quandocunque te ex hoc interrogaverit. Sic te Deus adjuvet et istse Sanctorum reliquiae. Quo quidem peracto juramento, interrogabantur per ordinem ab Episcopo de delictis, quee in paroecia sua peracta esse noverant. f TESTIS TERMINI, Idem, ut videtur, qui veteri Gromatico Testacius Terminus dicitur. Nostri Perdriaux vel Temoins de bornes appellant quatuor silices ad rnetas apponi solitos qui metam esse ostendunt. Hieronym. de Monte Brixiano de Finibus regundis cap. 18. num. 1: Quando terminus respicit alium terminum per rectitudinem, non per transversum,vel si Testis termini, sive Guardia, ut alii appellant, respicit terminum ab uno latere, tune erit signum esse finem territorii vel prsedii. Vide in Warda. ] TESTIS, TESTE, adject, ut fidelis, fidele. Liberius Epist. 11. edit. Coustantianae : Teste est omne presbyterium Romanes ecelesise. TESTES LEVARE. Usatica MSS. ciyitatis Arabian. : Quiconque che soit, qui ne sache mie coment il puist et doie le Tesmoins lever, il le puet demander au Majeur coment il le puist lever, et li Maire li doit certifier, et ensengner coment il le puet et doit lever. Derekief quiconques ce soit qui veulle Tesmoins lever, il le puet lever con faus tesmoins, et le doit lever par le poing, et presenter son gage, et en puet retenir a avoir campion et avoue s'il veut, etc. 1 TESTES oretenus examinandi, in Correctionibus Statutorum Cadubrii cap. 136. 5SB^- Haud abs re futurum est, si post Mabillonium Diplom. lib. 2. cap. 22. n. 15. observemus, aliquando testes laudari in chartis nonnullis hac similive formula : Hujus rei testes sunt, licet neque subscribant hi testes, neque Notarius pro ipsis. Nimirum quia cum testes non raro post tempus confecti instrumenti subscriberent, fiebat nonnunquam, ut ex incuria partium chartss subscription!bus destitutae remanerent. Quod testium subscriptiones spectat, fuse refert idem Mabillonius lib. 22. laudato, cap. 20. et seq. Ibi vide. SSS" Probatio per unum testem approbatur Statutis Massil. lib. 2. cap. 12: In causa pecuniaria jrerum mobilium vet immobilium aut moventium, quae vel ejus aestimatio c. sol. non excedat... ita tamen si plures testes ad illam causam probandam se non posse habere ille producens assereret vel affirmaverit suo sacramento. Excipiuntur quaestiones injuriarum et furti. * In falsos testes eamdem, quam in illos qui eos proferunt pcenam decernunt Stat. Avenion. ann. 1243. cap. 73. ex Cod. reg. 4659: Si aliquis produxerit falsum testem, vel nisus fuerit, quamvis ad effectumnon perduxerit,scienter, amittat nasum cum labro usque ad denies, et eodem modo puniatur ille testis ; nisi istorum uterque centum libras solverit prima vice. Contra proferentes falsos testes ita deflniunt Stat. Cadubr. lib. 3. cap. 50 : De inducentibus vel facientibus induci scienter falsum testem. Tune sicinducens vel induci faciens falsum testem, curias in centum libris P. condemnetur ; quam pcenam, si non solverit infra mensem a die publicationis sententiss, duplum dictse pcenss infra alium mensem solvere teneatur. Et si infra dictum terminum dictam painam non solverit, amputetur sibi lingua, et de Cadubrio per unum annum banniatur. * Tesmoing, pro vulgari Montre, echantillon, vendendas mercis -specimen, in Lit. remiss, ann. 1408. in Reg. 162. Chartoph. reg. ch. 202: Le suppliant ala en la ville de Brou et porta avecques lui un pou de ble pour Tesmoing, en entention d'en vendre jusques a un muy du pareil ble. | 1. TESTITUDO, Testimonium, in Onomastico ad calcem torn. 2. SS. Martii. * 2. TESTITUDO, [Toiture : « Reperit Testitudinem presbiterii et parietes ejus minantes ruinam. » (Chevalier, Visit. Episcop. Gratianop. p. 52.)J [Circa ann. 1130. — « Cum Sancti (Hilarii Pictaviensis) Basilica prius, antiquo more Testitudine supra fuisset camera.ta, ad tutelam ignis et compositionem operis, libuit quibusdam civibus illius temporis earn totam fieri lapideam, ac, testudine amota, supra lapidum tegi voltura. » (Bull. Soc. Antiq. Quest, t. XII, 1870, p. 398.)] TESTON, TESTONES, inquit Spelmannus, nummi genus, quod Gallis 18. denariis valebat. Et sic olim forte apud Anglos: aereum autem et argento delibatum sub Henrico VIII. 12. denariis exponebatur. Sed Edwardi VI. ann. 1. ad 9. denarios contractual est; postea vero, quale hodie permanet, ad sex denarios, sed hoc optimi argenti. De Testonibus Francicis, vide Syntagma de Monetis argenteis, supra anobis descriptum. 1 TESTONUS, TESTUTUS, Eadem notione. Statuta Avenion. lib. 1. rubr. 30. art. 4 : Quia sepe contingit contentiones oriri super solutione monetarum, quae hie recipi solent, et maxime in scutis et Testutis seu Testonis, etc. Et mox : Testulos autem seu Testonos, etc. Sed rubr. 24. art. 2. legitur Testones. * Testart, in Lit. remiss, ann. 1455. ex Reg. 183. Chartoph. reg. ch. 85 : Sept rides en or, six salus, ung escu, ung Testart, ung gros de quatre deniers, etc. Alias ann. 1471. in Reg. 195. ch. 620 : Le suppliant esperant estre bon ami acquis de Grant Jehan, lui offrit prester trois scotes ou Testars pour aider a payer sa perte. TESTONES. Additamentum 1. Legis Burgundion. tit. 11 : Si quis acceptorem alienum involare prassumpserit, aut sex uncias carnis acceptor ipse super Testones comedat, aut certe si noluerit, sex solidos illi, cujus acceptor est, cogatur exsolvere. [*»» Vide Grimm. Antiq. Jur. German, pag. 690. Forte pro Testiculi. Confer tit. 10.1 | TESTOR, pro Textor, Gall. Tisserand, Ital. Testore. Occurrit in Statutis Vercell. fol. 85. v°. * Charta ann. circ. 1150. apud Pez. torn. 6. Anecd. part. 1. col. 359: Praeterea duos concessi campanarios,.... et duos cubicularios,.... et unum Testorem, etc. Infra : Textorem. Hinc Testut, pro Tissu, Textus, in Inventar. ann. 1419. ex Tabul. Montisol. : Cum alba, stola, manipulo, zona sive sinta vermelha, vocata Testut. Vide Testus. 1 TESTRATOR, f. pro Strator vel Protostrator, de quo supra. Epitome Chronic. Casin. apud Murator. torn. 2. pag. 354. col. 2-.Mauritiusautem Imperatora Phoca Testratore Prisci Pabinii occiditur. | 1. TESTRUM, Lecti tegmen supernum, Angl. Tester. Testamentum ann

TESTES qui oculis suis viderunt, et auribus suis audierunt; in Lege Alamann. cap. 1. tit. 2. § 1. TESTES PER AUREM ATTBAGTI. Vide Auris. V TESTES CREDITI, Quibus fides habenda est, in Testamento ann. 1121. in Probat. novae Hist. Occitan. torn. 2. col. 416. T TESTES REDEMTI, Pretio allecti,corrupti, subornati. Vide Redimere. TESTES ROGATI. Vide Charta rogata, pag. 316. col. 2. TESTES SYNODALES PUBLIGI, Qui publice recepti et probati in Synodo; de quorum fide non dubitatur, in Concilio Cabilonensi ann. 813. cap. 1. Cap.Praeterea, de Testibus cogend.: Testespublicos, quos civitasnuncupatSynoddies. Censent Cironus et Altaserra lib. 2. Dissertat. Juris Canon, cap. 12. dici hoc loco Testes Synodales, qui publice recepti et probati in Synodo, quasi custodes et speculators eorum, quae fiunt in Ecclesia, vel contra Synodi decreta decernuntur et geruntur, quos Grseci uapa^uXax«? vocant, ut notavit Cujacius ad cap. 7. de Testib. cogend. vel potius hosesse, qui in quacumque paroecia vel Episcopatu eligebantur, adhibito super 4. Evangelia, vel Martyrum reliquias juramento, ut omnia, quae contra fidem et religionem fiebant, observarent et inquirerent, ut patet ex Can. Episcopus, 35. q. 6. et Concil. Lateran. sub Innoc. III. cap. 6. Concilium Narbon. ann. 1227. can. 14 : Districte mandamus,ut ab Episcopis Testes Synodales in singulis instituantur parochiis qui de hseresi et aliis criminibus diligenter inquirant, etc. Concilium Tolosanum ann. 1229: Statuimus itaque ut Archiepiscopi et Episcopi singulis parochiis, tarn in civitatibus quam extra, Sacerdotum unum, et duos vel tres bonae opinionis Laicos vel plures, si opus fuerit, sacramento constringant, qui diligenter, fideliter et frequenter inquirant hasreticos in iisdem parochiis, etc. Synodus Coloniensis ann. 1300. cap. 10 : Et illud inventarium fiet per probos viros et idoneos, videlicet per Presbyterum, et duos Scabinos loci, vel Synodales, non suspectos, etc. Infra : Facto inventario in praesentia Sacerdotis loci, vel duorum vel trium Scabinorum, vel Synodalium, vel fide dignorum. Statutum Friderici II. Imp. apud Alber. ann. 1234 : Statuimus, quod si quis treugas datas violaverit, si cum ipso in cujusmanum treugse fuerant compromissse, et cum duobus aliis Synodalibus hominibus treugas violatas esse convincere potuerit, et testari, violator manum perdat. Adde Statuta Walteri Episc. Dunelmens. ann. 1225. sub finem, Concil. Saltzburgense ann. 1420. cap. 16. et Senonense ann. 1485. art. 4. cap. 7. Ut porro ii deligerentur, docet in primis Concilium Rotomagense apud Reginonem lib. 2. cap. 2. et Burchardum lib. I. cap. 91: De juratoribus Synodi: Episcopus in Synodo residens, post congruam allocutionem, septem ex plebe ipsius parochiss, vel eo amplius aut minus, prout viderit expedire, maturiores, honestiores, atque veraciores viros in media debet evocare, et allatis Sanctorum pignoribus unumquemque illorum tali Sacramento constringat: Amodo inantea, quicquid nosti vel audisti, aut postmodum inquisiturus es, quod contra Dei voluntatem et rectam Christianitatem in ista parochia factum est aut in futurum erit, si in diebus tuis evenerit,tantum ut ad tuam cognitionem quocunque modo perveniat, si

TES
1386. apud Madox Formul. Anglic, pag. 428 : Lego dictse Mesiss Deyncourt filise meat 1. lectum rubeum quiltpoint cum 1. Testro de eadem setta. Vide Testerium et Testura. * 2. TESTRUM, Collis, clivus, f. pro Tertrum. Vide in hac voce. Charta ann. 1234. in Chartul. Med. monast. fol. 146. v° : Andreas de Sancto Ursino et uxor ejus recognoverant habuisse grantum suum et pecuniam numeratampro arpento campi siti, ut dicitur, apud grossum Testrum. * TESTUDINALIS, Testudinatus, Gall. Voute, in Charta ann. 1379. apud Fez. torn. 6. Anecd. part. 3. pag. 63. col. 1. 11. TESTUDO, Calva, Test de la fete, crane. Vita S. Job. Gualberti torn. 3. Julii pag. 357 : Tarn grave infixerunt vulnus, ut perveniret acies ferri usque ad Testudinem cerebri. Vide Testa. 1 2. TESTUDO, Testa, Lagena. Vita S. Adalbert! Bpisc. torn. 3. Aprilis pag. 193 : Vinutn nescio an aquam portavit, Testudinem cum eo quod intus erat illass«m servavit mirantur omnes vas sanum. 1 3. TESTUDO, Scuti genus oblongum aptumque ad testudinem cqnficiendam. Nangius in Vita S. Ludovici : Centum cum Testudinibus sive targis in armis lucidis, et in equis loricali tunica coopertis sequebantur. De testudinibus variis militaribus, vide Carolum de Aquino in Lexico Milit. * 4. TESTUDO, Densitas ramorum, in vet. Glossar. ex Cod. reg. 7613. * TESTUGO, [« Testugo, limecon. »(Lex. Lat. Gall. Bibl. Ebroic. n. 23, xui. s.)] TESTULffi, Testarum fragmenta. Vide Testa. 1 TESTURA, Idem quod Testrum, vel Testerium, de quibus supra. Testamentum ann. 1415. apud Rymer. torn. 9. pag. 277. col. 2 : Lectum de Worsteds vel tapestry cum Testura, selura et tribus curtinis. 1 TESTUS, pro Textus, adject, in Legibus Rotharis apud Murator. torn. 1. pag. 41. col. 1. substantive vero infra in Textus 1. TTESTUTUS, pro Textus, Tissu. Inventar. ann. 1476. MS : Toalhas factas et Testutas in opere Damasci. Vide alia notione in Teston. I. TESURA, Claustrum vel cratis, qua ingressus loci defenditur, prohibetur. Charta ann. 1073. ex Tabular. Monast. S. Quintini in insula pag. 14 : Tesuris nunc existentibus in dido vivario, etc. Infra : Et si aliquis novas Tesuras in dicto vivario existentibus de cloiis novis. Rursum : Tesuras prsedictas in dicto vivario existentes de cloiis novis et retibus factas de palis et virgis retinere poterunt, etc. [Tabular. S. Michaelis in periculo maris : Ego Clamarhocus dedi Deo et S. Michaeli unam Tesuram, id est, piscatoriam in mari.] Tesure non semel in Chartis Gallicis, ibid. pag. 17. et alibi. Fateor tamen hanc vocem derivari posse a tendre : sic enim in Ordinat. ann. 1293. pro piscationibus, ibid. pag. 23. v° : Et defendons tendre as archas ; et pescher aux gardons freaux, etc. [Hue spectare videtur Chron. Bertrandi du Guesclin MS:
Toutes les garnisons le verront coramment Des gens d'armes qui vont gardant main! Tassemenl.]

TET

TET

89

* 2. TESURA, THESUEA, Plagae, rete, textus, Gall. Filet, alias Tesure. Libert, castri de Crudio ann. 1325. in Reg. 62. Chartqph. reg. ch. 467 : Cujuscumque wnditionis seu generis censeretur (venatio) excepto cum filatis seu rete, et alia
VIII

Tesura, vocata saumach. Libert. Petrae Lit. remiss, ann. 1362. in Reg. 93. Charassis. ann. 1341. in Reg. 74. ch. 647:Item toph. reg. ch. 105 : Qui Petrus evaginavit quod quicumque capiens extra eorum co- gladium, quern deferebat, et dedit dicto lumbarium columbos cum filatis in xxx. Guillelmo unum ictum subtus Tetinam. sol. Turon. et cum Thesura v. sol. Charta TETIX. Miracula ult. S. Joannis Beann. 1391. in Reg. 148. ch. 59 : Incolse verlacensis num. 4. de quodam contradictorum locorum (de S. Paulo, etc. in Oc- cto : Si quando necesse habuit in matris citania) habent usum, ademprivum, Tetige mutare locum, manibus et genibus libertatem, franquesiam et consuetudinem quasi pedibus quatuor innitebatur in mopiscandi cum quibuscumque Tesuris, reti- dum quadrupedum. [Cl. Editor putat bus et modis consuetis Item habent esse Tectum vel Tugurium torn. 2. Maii usum, ademprivum capiendi cum quibus- pag. 191.] cumque modis et Thesuris qusecumque TETMALLUM, pro Mallum, Placitum. animalia fera et silvestria. Alia ann. Pancharta Nigra S. Martini Turon. an. 1247. in Chartul. S. Corn. Cqmpend. fol. Odonis Regis : .... Data est hujus cessio97. v°. col. 2 : Je devant diz Robers nis auctoritas 11. Kalend. Junii Turonis recounois que li prevoz de Rumigni...puist in publico Tetmallo, quod tenuit Aldradus penre en ce bos lievre ou counin, lou, re- Vicecomes. Vide Mallum. [** Tet, Popunart, et taison, sans haie faire et sans lus. Vide Graff. Thesaur. Ling. Franc, Tesure, etc. Hinc Tesurer, Retia seu pla- torn. 5. col. 124. radice Diot.] gas tendere, in Charta ann. 1326. ex TETRA, ex Graeco t£Tpa, Quatuor. AlHist. Sabol. pag. 249 : Que lesdiz bour- thelmus de Laude virginum : geais.... ne puissent Tesurer, ne mettre Helias vates, quern tetra volumina Regum fille.: mais Us pourront chacier, porter Insignem memorant virtutum ternia fretum. arc, trere et chienz mener. Vide supra TETRAGTY, vox Grseca T£TP«XTU. IngoTensura 3. * TESUTUS, Paratus, cui aliquid deli- bertus Caroli Magni scriba : Rex coeli dominus solita pietate redundans beratum constitutumque est, Gall. ReHunc Carolum Regem terrae dilexit herilem. solu, determine. Charta ann. 755. apud Tanti ergo officii ut compos valuisset haberi, Murator. torn. 5. Antiq. Ital. med. sevi Tetracty implevit virtutum quattuor alma. col. 627 : Manifestos sum ego nominatus Guiprand V. D. quia in exercito ad Fran- Qua voce intelligit virtutum quaternioda Tesutus sum ambulandum, etc. nem , Justitiam scilicet, prudentiam, TETA. Servius ad Eclogam 1. Virgilii : fortitudinem et temperantiam. Vide NiPalumbes quas vulgus Tetas vocal. colaum Alemannum in Dissertat. de * TETANIUM, exponitur in antiquis li- Lateranensibus Parietinis cap. 9. et Nobris vel synonimis, quod est flos calcis, et tas nostras ad Alexiadem. alibi flos muri : in libra vero de Doctr. * Tetrasty legitur apud Mabill. in MuGrsec. exponitur, quod est calx et gy- seo Ital. pag. 72. Incertum porro est psum ; sed potius calcem puto. Glossar. utruna Ingobertus ille Caroli Magni, an medic. MS. Sim. Januens. ex Cod. Caroli Calvi fuerit scriba. reg. 6959. TETRADA , in Poenitentiali Halith* TETANUS, Paulo est spasma, et ipse garii, dicitur quarta feria cujusque seofit velut congelatis corporis vel corporibus, timanae, ex Grsec. Te-rpa?, Te-rpa^o;: Omnis et maxime contra spinam musculi a fri- itaquepcenitens non solum debet jejunare gido humors interius et exterius exeunte, quod illi mandatum est a sacerdote, vein eodem Glossario. rum etiam postquam compleverit ea, quss | TETARE, Sugere, Gall. Teter. Occur-illi jussa sunt, debet, quantum ipsi visum rit in Glossis ad Doctrinale Alexandri fuerit, jejunare sive Tetradas, sive Parade Villa-Dei. sceve. Nempe solebant Christiani, ma* Italis Tettare. Glossar. Pro vine. Lat. xime Orientales, jejunare quarta etsexta ex Cod. reg. 7657 : Tetar, Prov. lactere, feria. Sic viqaTeuetv ra; TetpaSa? xa\ uapalallare, sugere. ffxsuai; Yijxlpa? dixit Socrates lib. 7. cap. * TETERANI, Proni, sive tenebrosi, in 21. ubi de Theodosio juniore, qui plerumvet. Glossar. ex Cod. reg. 7641. Leg. Te- que jejunabat, et maxime quarta feria et sexta, studio Christianitatis, ut Socratis trani, pravi. Vide Tetranus. j|e TETERANUS, [Hypodromus. DIEF.] verba vertit Senator lib. 11. Hist. Tri1 TETHICUS. Vita S. Winwaloei MS : partitae cap. 17. Ts-rpaSa vero pro quarta Muro utrimque circumdatus Tethico. Vox feria usurparunt S. Ignatius in Epist. ducta videtur a Graco eeTrtxb;, posititius; ad Antiocn. Justinus Martyr, in lib. quod si verum est, melius legeretur Responsionum ad Orthodoxos, Clemens Theticus. Alexandrinus lib. 7. Strom, idem SocraTETHINGA, vel TITHINGA, pro Decania tes lib. 5. cap. 22. Balsamon, Nicetas et Friborgus, interdum pro Trithinga, Choniates in Manuele lib. 4. n. 6. et quae vide suis locis. alii. Sed et TetpaSa, Graecis nuperis, TETHINGPENY, Pecunia, quam subsi- pro T£Tp«; dicta eadem feria, uti obserdii causa Vicecomes olim exigebat ex vatum a Meursio. [Vide Glossar. mediae singulis Tethingis, seu decuriis sui Co- Graecit.] mitatus. Inter tributa, a quibus immu| TETRADUS, Quartus canendi modus, nitas conceditur, recensetur. Charta complectens tonos duos, septimum et Henrici II. Regis Anglise in Mqnastico octavum. Tractatus de cantu inter Opera Anglic, torn. 2. pag. 283: Sint quieti... de S. Bernard! torn. 1. col. 695. edit. 1690 : blodwite, et garwite, de ferwite, et de leie- Quatuor enim sunt diversitates sive manewite, de Tedingpeny, de flemenewide, et rise cantuum, quibus omnis ipsorum multelonio, etc. Adde pag. 387. Theneding- tiplicitas includitur. Use. apud Grascos peny habetur pag. 827. Thethingpanye, vocantur, protus, deuterus, tritus, Tetrapag. 1003. [Thedinpeni , in Tabulario dus, etc. Aurelianus Mon. Tetrardus haBeccensi et in Chartophylacio Reg. Re- bet in Epistola, quam de Musica scripsit gest. 92. Expositio vocabulprum Angli- ann. 851. apud Marten, torn. 1. Ampliss. can, ad calcem Chartularii Beccensis Collect, col. 123. ante annps 400. exarata : Thetenpeny, * TETRAFOTUS , Panno , quadruplici aveir deniers de vos disaines. Haud scio colore imbuto fartus. Charta ann. 471. an idem sit Thengdpeny infra in We- apud Angel. Calog. in Raccolta Venet. edita torn. 9. pag. 505: Palleum molosiretoff.] * TETINA, a Gallico Teline, Mamma. ricum Tetrafotwn. Vide Fotus.

12

9Q

TET

TEU
1 TEUTISGA LINGUA. Vide Theoiisci. TEUTONA. Gloss. ^Ifrici: Clava, vel cateia, vel Teutona, a n e s c y n n e s In fluviisque natans forte Tetrinnil anas. gesceat. Vide Cateia. \ TEUTONICA LINGUA. Vide Theotisci. * TETRISITARE. Vide supra Baulare. * TEUTONIGALIS MONETA, apud Ger* TETTERIA, Capitis equorum armatura, Gall. Teiiere. Garni's. inventas in manos in usu. Comput. decimae in Italia castro Carcass, ann. 1294 : Quinque Tet- collectae ann. 1278. pro subsidio T. S. terise equorum punctss. Vide supra Te- ex Cod. reg. 5376. fol. 243. r°: Marchas quatuor ad pondus diversarum monetasteria. * TETUS. Charta ann. 1096. torn. 1. rum Teutonicalium argenti. 1 TEUTONICUS OBDO Militaris, Germ. Probat. Hist, geneal. domus reg. Portugal, pag. 2 : Si rixam inter se habuerint, Die Teusche Herren, Gall. Ordre Teutoet de pug no, aut de palma, aut de ligno nique. Hujus primus auctor Germanus se percusserint, aut de capillis Tetis, etc. quidam fuit, si Jacobo de Vitriaco fldem Forte leg. Tractis. habemus, qui occupata a Christianis 1TEUCRI, pro Turcse vel Turd, pluries Terra S. Hierosolymis cum populares in Epistola Sigismundi Rom. Regis suos, turn alios, linguae loci ignarps, ann. circ. 1412. torn. 1. Anecd. Marten, hospitio excepit. Quod ut commodius col. 1744. Teucri sive Turchi , in Epi- faceret, impetravit a Patriarcha veniam stola ann. 1448. torn. 7. Spicil. Acher. xenodochium, cum sacello B. Virgini pag. 256. dicato, exstruendi. Huic dein alii quo* Mirac. S. Nicetse torn. 4. Sept. pag. que Germani juncti, Bremenses inpri8. col. 2 : Venerunt Teucri et invaserunt mis et Lubecenses nonnulli, opibus territoriwn, etc. affluentes, novum xenodochium Acrae * THEUGRI, Eadem notione. Annal. excitarunt ann. 1191. titulo Equitum Placent. ad ann. 1447. apud Murator. Teutonicorum sub regula S. Augustini, torn. 20. Script. Ital. col. 896 : Et ita fa- cum cruce in pallio albo, assumto : hinc ctum est, ut eos Christianas non existima- Crucigeriquo(]\ie dicti. His Bremensibus res, sed infidelespotius Theucros, aut bar- et Lubecensibus primam Ordinis origibaros. nem acceptam refert Joh. Dusburg. in * TEUDAGHARIUS , Vectigalis , illlus Prussiae Chronico, nulla Germani, cujus forte quod pro navibus transeuntibus meminit J. de Vitriaco, facta mentione. exsolvebatur, collector. Charta Carolill. Ut ut est hie Ordo a Coelestino III. PP. reg. Sicil. ann. 1269. pro Pisanis, apud ann. 1192. conflrmatus et a successoriLam. in Delic. erudit. inter not. ad bus ejus insignibus privilegiis donatus Chron. imper. Leon. UrbeVet. pag. 282 : est. Primus Ordinis Magnus Magister Et quod officiates, bajulivi, dohanerii, et fuit Henricus a Valpot. Capta a SalaTeudacharii, et alii omnes qui prsesunt dino Hierosolyma, Equites Ptolemaidem dirictibus et introitibus exigendis , etc. concesserunt, indein Germaniam transVide Teumitum. [** F. Leudatarii.] lati, Prussian! occuparunt, per duo 1 TEUDISCA LINGUA. Vide Theotisci. saecula fama viribusque florentissimi. * TEULA, TEULIS, Tegula; unde Teu- Albertus Brandeburgicus M. Magister leria, Tegularum officina, in Instr. ann. ann. 1525. a Sigismundo Poloniae Rege 1322. inter Probat. torn. 2. Hist. Nem. Prussiae Dux creatus hac lege, ut in Dupag. 43. col. 1. Glossar. Provinc. Lat. catu Kinspergensi, cum posteris suis legiex Cod. reg. 7657 : Tenle, Prov. Tegula. time susceptis, ut et in terra Samnia reTeulier, tegularius. Teuliera, tegularium. gnaret, deficiente stirpe, Ducatus feudali Tielene, in Charta ann. 1255. ex Chartul. jure ad regnum Polonise devolveretur. Campan. Cam. Comput. Paris. Tieulerie Lutheranismum amplexus Albertus a voce Tieulle, tegula ; unde etiam Tieu- cum equitibus plerisque dignitati nunlier, tegularum artifex,in Reg. Corb.13. tium remisit; quare ceeteri Equites Casign. Habacuc ad ann. 1510. fol. 62. v° : tholici in Germaniam secedere coaqti Conclusion pour le Tieulerie de la Noeuf- sunt, ubi novo Magno Magistro create, ville A este conclud avec Bernard solam fere umbram Ordinis splendidisDoysi Tieulier de la Noeufville sera simi retinuerunt. Vide Jacobum de Vitenu faire de le Tieulle cuitte , etc. triaco Histor. Orient, cap. 66. Petrum Charta ann. 1168. inter Instr. torn. 12. Dusburg. in Chronico Prussiae cap. 1. Gall. Christ, col. 272 : Dedi etiam quar- Gaignium et Cromer. Hist. Polon. Joh. reriam super ripam prsedictse aquae cum Eustachium Sollium Histor. Ordin. campo ; et terram figulorum ad faciendas Teuton. Thuanum in Historia, Miraeum Teulas. Libert. Caturc. ann. 1344. in Reg. de Orig. Ord. Eq. lib. 1. cap. 3. Philip68. Chartoph. reg. ch. 312 : Item habent pum Bonanni in Catalogo Ordinum (consules).... mensuras ad mensurandum Equest. etc. blada, vina, oleum, sal, .calcem et lateres * TEUTONIZARE , Lingua Teutonum sive Teules. seu Germanica signiflcare. Vita S. Em1 TEULERIUS, Qui tegulas facit, in ve- mer. torn. 6. Sept. pag. 490. col. 2 : Hsec teri Catalogo MS. Sodalium Confrater- est civitas, quam ohm Teutones a Gernitatis S. Mariae Deauratae Tolosanae mano sive Germanico Germanisheim vocabant. Hujus vocabulum modernis temVide Tegularius. T TEULIGIA, Tectum, sic dictum a Te- poribus lingua nostra Reganisburc Teugula, Gall. Tuille. Exstat in Archivo S. tonizat, quam antiquitas Romana, ut Victoris Massil. Charta divisionis bono- quidam scriptis testantur, Tiburniam vorum terrae vicecomitalis Massil. ann. cabant. Vide in Theotisci. * TEUXUM, Idem quod supra Tessutus. 1212. quae facta dicitur Massiliss in tholoneo in solaria superiors Teulicise. Glossar. Lat. Gall. ann. 1352. ex Cod. reg. 4120: Teuxum, Tessus de soie. 1 TEUMA, pro Thema. Vide Theuma. 5 TEXACA, ut mox Texaga. Vide Tenca. 1 TEUMITUM , Vectigal pro navibus T TEXAGHAT, pro Septachat, Septenatranseuntibus exsolutum, ut Temonaticum, pro carris. PriviJegium a Berenga- ria mulcta, ut docet Eccardus ad Pario Provinciae Comite Hospitalariis con- ctum Legis Salicae tit. 2. §§ 10. et 12. TEXAGA, in Glossis veteribus est intra cessum ann. 1114 : Donamus Deo et Hospitali Iherusalem Teumitum Arati ho- tecta, quomodo accipi videtur in Lege spitalis, qui per alveum fluminis qui vo- Salica tit. 11. § 4 : Si quis homo ingenuus alienum servum in Texaga secum duxecatur Durentia, descendit. 1 TETRINNIRE, dicuntur anates clamantes Auctori Philomelas versu 22 :

1TETRAGRAMMATON, Quatuor litteris constans. Sic apud Judaeos dicebatur Dei nomen mn» quod exprimere illis erat religioni. TETRANS, Groma, ferramentum geometricum. Incertus Agrimensor : In quam partem verteris, Tetrantem pones. Vide Glossarium Eigaltii ad Gromaticos Scriptores. TETRANSITON. Hypomnesticum de Anastasio Apocrisiario , in Anastasii Bibl. Collectaneis pag. SZn-.Filiis Plutini beatissimi Imperatorii pistoris, id cst, qui super omnes pistores publicos est, eorum videlicet, qui annonas scholarum omnium solvunt , quod appellatur Tetransiton. Vox videtur formata ex Gr. TsirpamTO?, quadruplex annona. [Macri fratres in Hierolexico interpretantur annonam pro Scholaribus.] TETRANUS, Pravus, tenebrosus, a leter. Ugutio et Joannes de Janua. 1 TETRAPLARE, Quadruplicate, TETpa-. TtXaffia&iv, Martiano Capellae lib. 9. Tetraplasis , Quadruplicatio , Te-rpdmXaffi?, ibidem. 1 TETRAPTOTON, TeTpaTciwiov, Nomen quatuor casibus seu terminationibus constans, apud Isidorum lib. 1. cap. 6. Job. de Janua et alios. 1 TETRARCHA, TetpdcpYYi;, Qui quartam partem regni tenet, Lucae cap. 3. et alibi. Item, Qui quatuor cohortibus praeest. Leoni in Tacticis cap. 4. n. 13 : ?Te•TpdtpxiO? §<FC\V 6 vca\ 9uXai;, 6 Xeyofxevo? Ovpayb?xa\ TeXeuTato? torajAEVOs T^? axta?. Prima notione Telrarchus legitur in Gestis Consulum Andegav. cap. 2. apud Acberium torn. 2. Spicil. pag. 409. * Anonymi Gloss. Bibl. MSS. ex Bibl. reg. : Tetrarcha, Princeps super quatuor vel super quartam partem regni. TETRARDUS, Quartanus, Papiae MS. Editus Tetrerdus habet. Ex Gr. [Vide Tetradus.] TETRASSARIUS, Semuncia, apud Marcellinum Empiricum:T£Tpaptoc, apud Arrianum in Epictetum : Terpao-aapov 'ItaXtxbv, unciam vocari Cleopatra scribit. TETRAVELUM, Velum quadruplex, seu vela quatuor, quae in circuitu ciborii quo altare tegitur, expand! splent, uti pluribus docuimus in descriptione aedis Sophianae n. 65. Vox ibrida. Anastasius in Sergio PP : Hie fecit in circuitu altaris basilicas. Tetravila octo, quatuor ex albis, et quatuor ex coccino. In Leone III: Sed et super altare majus fecit Tetravela holoserica quatuor cum astillis et rosis chrysoclabis. Ibid. : Fecit et in circuitu altaris, ubi supra, alia vela alba holoserica rosata, quas pendent in arcu de ciborio numero quatuor, etc. Rursum : Fecit Tetravila alitkyna ornata in circuitu de quadrapulo. Mox : Nee non et Tetravela rubea alyihyna quatuor, ubi supra fecit. Occurrit prseterea in hac Vita semel ac iterum pag. 142. 144. 1 TETREVANGELIA, Quatuor Evangelia. Platina in Marco 1: Constantini temporibus fuit Juvencus Hispanus Presbyter genere nobilis, qui Tetrevangelia hexametris versibus fere ad verbum trans ferens quatuor libris composuit. TETRICARE, Tetricum esse. Alexander Necham :Tetricat, quotiens quissurgendo pigrescit. Alludit ad illud Eccl. : Et hora surgendi non Tetrices. [Ubi tamen vulgo legunt distinctis vocibus, non te trices. Vide Johan. de Janua. Glossae Sangerman. Lat. Gall. MSS. : T&ricare, Estre paresseux ou tristes. Vide infra in Trica, et Tricare.] TETRIMENTUM, Nutrimenlum , apud Papiam.

TEX

TEX

TEX

91

rit, aut aliquid cum eo negotiaverit, etc. A. Cam. Comput. Paris, fol. 195. v°: liorum, qui inter cimelia Ecclesiastica Ubi Wendelinus, in texaga, in furto Fila de stamine, cum pannus scindilur, reponi solet, auro gemmisque ut pluritecto, et non manifesto, seu clam, signi- in Texorio remanentes, etc. mum exornatus, aureis etiam interdum ficare ait; ut et in Lege Aleman. tit. T TEXTA, pro Testa, Putamen. Texta characteribus exaratus. Annales Fr. 99. | 25 : Si quis servum mulinarium in- Bernardo Monac.in Ordine Cluniac. Anianenses : Dedit idem Rex serenissiovi, volaverit, alium cum ipso reddat, et sol- part. 1. cap. 17. Vide Carubla. mus Augustus quatuor Evangeliorum livat sol. 6. in Texaga, cujus fuerit. Editio 1 TEXTARE, Ornare, operire. Ordina- brum, qui Textus dicitur, cujus posies Heroldi cap. 104. habet ferrum, pro ser- rium S. Firmini Arabian : Sabbato 1°. sunt mirabili schemate compositi, ut unum vum, et in Lege Ripuar. tit. 63 : Si quis Adventus, ad Vesper as altare Textatur electri aureolum conformet peripitisma, hominem in hoste interfecerit, triplici ex candido... Sabbato in Passione altare alterum vero eburis pulchre cselatum diweregeldo culpab. judicetur; de Texaga Textatur de rubeo. Vide Texare. stinguat iconisma. Fridegodus in Vita similiter. Ubi Editio Heroldi, de furto * Texturis seu aulaeis instruere. Ordi- S. Wilfridi cap. 15 : similiter, habet. Monet Baluzius aliquot nar. MS. S. Vulfr. Abbavil.: In festo S. Codex aurato cpnseptus grammate scriptus, Codices Legis Ripuariae tit. 18. § 1. tit. Nicholai... Textatur altare, ut consuetum Auclus evangelicum servans in corpore Textum. 82. cap. 1. et alibi texagam habere, -^ubi est in talibus duplis. * TEXTATOR, Textor, nostris alias Bulla Benedict! VIII. PP. ann. 1023. in alii furturn. Vetus formula obnoxiationis: Quod ego caballum ab homine all- Texeur. Libert. Petrae assis. ann. 1341. Bullar. Casin. et Leo Ost. lib. 2. cap. quo in Texaga subduxi; unde de ipso in Reg. 74. Chartoph. reg. ch. 647 : Item 44: Textum Evangelii deforis quidem ex furtu victus apparui. [Vide Testeia et quod dicti consules possint instituere et uno lalere adopertum auro purissimo, et destituere bajulum seu bujulos super quo- gemmis valde preliosis; ab intus vero Thenca.] * Oodex Estensis Leg. Sal. apud Mu- libet ministerio Textatorum, etc. Charta uncialibus literis, atque figuris aureis rator. torn. 2. Antiq. Ital. med. sevi col. admort. ann. 1412. in Reg. 166. ch. 272 : mirifice decoratum. Histor. Translat. S. 287. pro in Texaga, babet, in Taxetam, Item Jehan Saigneton Texeur dudit lieu Sebastiani n. 88: Textum deinceps sacroid est, mercatum. (de S. Symphorien) tient, etc. Texutier, rum Evangeliorum, aureis characteribus * TEXAMEN, Textum. Helgaud. Flo- in Lit. remiss, ann. 1471. ex Reg. 194. exaratum , laminisque metalli ejusdem absque admixtione cujusquam materiei riac. Epit. vitse Rob. reg. torn. 10. Col- ch. 343. * TEXTILIA, Plumata, species texti, in inclusum. Rupertus Tuitiensis lib. 2. de lect. Histor. Franc, pag. 104 : Sunt enim Divin. Of fie. cap. 23 : Codices Evangelici hujiismodi erigentes supercilia, inflato vet. Glossar. ex Cod. reg. 7613. corde, elato pectore, cervice resupina, qui T E X T I L I G I N I U M , pro Textilicium. auro et argento, lapidibusque pretiosis solum quidem pedum praestringant vesti- Hugo Eterianus in Praefat. in lib. 3. de non immerito decorantur, in quibus rutigiis: toto autem se librant corpore, et Haeresib.: Fidem habens cum integritate lat aurum coslestis sapientiae, nitet arinani suspendunt Texamine. sensus, et admirationem cum gloria, qui- gentum fidelis eloquentise, fulgent miraTEXAMENTUM, Pensitatio. Vide Ten- bus acute dijudicat, sicubi Textilicinia culorum pretiosi lapides, etc. Adde Dusare. ignobiliter eminentissimse sapientise con- randum lib. 3. Ration, cap. 19. n. 14. 1 TEXARA, pro Texaca, uti monet Ec- neclantur, etc. Qrderic. Vital, lib. 6 : Textum Evangecardus in Pactum Legis Salicse tit. 9. 0 TEXTIVILICIUM. Ita legendum in liorum auro et argento gemmisque decoGlossar. ex Cod. reg. 7613. pro Textuvili- ravit. Versus scripti in fronte Biblior. I 3. | TEXARE, yel TEXTARE, Texere. Cocinium, ft la putrida, quas de tells cadunt, Bibl. Regiae : dex MS. reddituum Episcopatus Autis- res vilissimse. Qua postrema notione leQuid de Evangelico Textu replicabo colendo ? siodor. an. circiter 1290 : Coustumae illo- gitur in Prol. ad Acta S. Florent. torn. En ipsos apices gemmis circundat et auro. rum qui Texlant pannos. Et mox : Miste- 6. Sept. pag. 428. col. 2 : Nos quoque ria ad Texandum pannos, etc. extremse abjectionis Texlivilicium, pro Cedrenus ann. 21. Constantini M : 'AXXa 0 TEXELLA, TEXELULA, Lepusculus, captu insipidi acuminis nostri, egregii xa\ Ttt^xa? EuayyeXsiov xpucra;, ^ 8ia (lapyain Glossar. Provinc. Lat. ex Cod. reg. confessoris Christi Florentii Glomenensis D(TWV xaV XtOwv vcaTauxsuaffac, Iv TTJ jxsyaXir) 7657. coanobii digna memoratu opera scriptis exxXviCTta upoffYJyays. Zonaras in' Justi1 TEXENDERIUS, Textor, Gallice Tis- colligere decrevimus. PI auto etiam vox niano :' Ka"t ptSXol TWV Oetwv EiJayyeXtwv serand, in Tabulario Vosiensi fol. 44. nota. Vide Textilicinium. ^pyiTw 7C£piXanTr6[i£vai uavroOsv xat XtOwv 1 TEXTRIGULA, Parva textrix. Textri- iravTo'con; yevsert 7toix'.XX6[i.£yac. Ducas cap. * TEXERIUS, Texturarum artifex; nam a textore distinguitur in Instr. culas puellas, dixit Arnobius lib. 5. 42 : EuayyeXtoc txera XOCTJJIOU itavrosou. Haann. 1405. inter Probat. torn. 3. Hist. 1 TEXTRIGffM, Weppeo, in Miscella- betur apud Joan. ^Euchaitam pag. 21. Nem. pag. 189. col. 2 : Petrus de Uchar- neis Theodiscis, apud Pezium torn. 1. Carmen els XITOV sCayylXiov evtaropov, id leriis, textor, Johannes de Sordo, Texe- Anecdot. part. 1. col. 409. est picturis adornatum. Hildebertus rius. "TEXTRILIS, pro Textilis, apud Al- Episc. Cenomanensis Epist. 15 : Ex eo a TEXERRANDERIA, Vicus Parisiis, a pert. in Libel, de Diversit. tempor. quoque traxit hanc Ecclesia consuetuditextoribus, qui ibi habitabant, dictus, cap. 2. torn. 10. Collect. Histor. Franc, nem, ut Textus quidem Pontifici apertus, cseteris autem clausus ad osculandum vulgo Tisseranderie. Charta ann. 1317. pag. 138. in Reg. 56. Chartoph. reg. ch. 116 : Do| TEXTRINALE OFFICIUM, Ars texendideferatur, etc.. Vide praeterea Baldricum mus in veteri Texerranderia sita. etc. seu ipsum textoris opus, in Miraculis B. Noviom. lib. 1. Chron. Camerac. cap. *TEXIMENTUM, Quidquid a princi- Gerardi Episc. Tull. cap. 1. apud Mar- 90. [Johannem Abrinc. de Oftic. Eccl. pag. 66. edit. 1679. OrdinariumRotomag. pal! domo dependet, idem quod Teni- ten, torn. 3. Anecd. col. 1075. 1 TEXTRINIUM, Textus, textura me- ibid, ad calcem pag. 181.] Sugerium lib. mentum, quomodo etiam forte legendum est. Vide in Tenere 1. Charta ann. taphorice, in Conciliis Tolet. XV. et de Administ. sua, cap. 20. in Ludov. 1196. apud Murator. torn. 2. Antiq. Ital. XVI. inter Hispanica torn. 2. pag. 726. VI. pag. 320. Will. Gemeticensem pag. med. sevi col. 89: Qui Rolanduccius, et 739. 317. Fulcherium Carnot. lib. 1. cap. 18. postquam sicjuravit, dixit suojuramento, TEXTORES, Haeretici Albigenses, seu Gervasium Dorobern. pag. 1584. Histoquod domus Abruini, et totum Teximen- Cathari, quos Galli Tixerans, vocabant. rian! Episc. et Comitum Engolismentum, quod sub Fracta est, est de curia. sium cap. 35. Monasticum Anglic, torn. Vide in Pifli. TEXTRINUM, Locus, ubi naves fabri- 1. pag. 15. Bibliothecam Sebusianam 1 TEXITARE, Ssepe texere, in Glossis MSS. quas laudat Vossius de Vitiis cantur, i. navalia. Est etiam locus, ubi pag. 389. etc. Librorum porro sacrorum serm. pag. 757. fceminse. texunt tolas. Papias. [** Prior exteros ornatus ita commendat Senator | TEXITURA, Textura, actio texendi.significatio ex Isidor. lib. 14. cap. 8. lib. de Divinis Lectionib. cap. 30: His Statuta Montis-regalis pag. 277 : Textor sect. 38. qui transcripsit Serv. ad ^En. etiam addimus in Codicibus cooperiendis seu textrix capiat tantum pro Texitura lib. 11. vers. 326.J [Nota vox secunda doctos artifices, ut literarum sacrarum et orditura, pro qualibet teisa telas subti- notione. Pro ipsa texendi arte Suetonius pulchritudinem fades desuper decore velis lini, sol. 4. de Illustr. Gramm. cap. 23: Pal&mon stiret, exemplum illud dominicse figura* TEXO, idem quod Tesso, Melis. In- primo Textrinum, delude 'literas didicit.] tionis ex aliqua parte forsitan imitantes, quisit. pro foresta de Lyons in Reg. 34. 11. TEXTUM, Idem quod mox Textus. qui eos, quos ad coenam sestimavit invibis Chartoph. reg. part. 2. fol. 118. r°. Texta aurea, Texta argentea, in veteri tandos, in gloria ccelestis convivii stolis col. 1 : Robertus de Pissiaco habet lepo- Catalogo MS. ornamentorum S. Martia- nuptialibus operuit. Gemmis Codices verem, vulpem, catam et Texon. lis Lemovic. stiti, apud S. Hieronym. Epist. 22. cap. T TEXON, Melis, Taisson. Vide Le* 2. TEXTUM. [Tectum : « Arcus fu- 13. Vide Ethel wolf urn de Abbatibus vrerii. stium qui Textum dicte ecclesie tenent Lindisfarnensibus cap. 20. [Charta Wil* TEXORIUM, Machina textoria, tex- putrefiunt. » (Chevalier, Visit, episcop. lelmi de Altaribus e Tabulario B. M. de trinum, Gall. Metier de tisserand. Stat. Gratianop. p. 83.)] Bono-nuncio Rotomag: Hanc donatiopro lanif. et pannif. ann. 1317. in Reg. 1. TEXTUS, Liber seu Codex Evange- nem meam concesserunt mater mea et

92

TEX

TH

THA

Simon frater meus, et per unum Textum super altare Ecclesise Prati posuimus. Vide Investitura per Textum Evangelii.] TESTUS, TESTUM. Jo. Berardi in Chronico Oasauriensi lib. 3 : Fecit et calicem aureum, fecit et Testum argenteum, quod expanderetur vel aperiretur super altare dominicis diebus, et in festls Sanctorum. [Acherius torn. 5. Spicil. pag. 477. edidit textum; sed ibid. lib. 2. pag. 465. habetur : Nee pepercit Testis aureis et argenteis, quibus texta videbantur verba Salvatoris.] Joannes Belethus cap. 115: Crucibus ordine collocatis, capsis, Testibus Evangellcis, phylacteriis. Vide Ughellum torn. 7. pag. 275. Le Koman de Rou Due de Normandie MS.:

d'or pour garniture de Tissu. Lit. remiss, positum, ipsum obiisse demonstrat. Vetus ann. 1375. in Reg. 107. Chartoph. reg. interpres Juvenalis Sat. 4 : Judices litech. 238 : Deux Tissus ferrez d'argent. ram T/ieta apponunt ad eorum nomina, quos supplicio afficiunt. Merito ©Tjra onto Vide supra Tessutus. | TEXUTUS, Textus, textura, Gall.TOO Oava-cou, eo quod quasi habeat telum Tissu. Litterae ann. 1500. ad Offlcialem suum, ideoque triste intelligitur, vel morNoviom.: Zonas, Texutos, vestes, forra- tis signum. Unde quidam ait : turas, mantellos, annulos, virgas, perlas, 0 multum ante alias infelix litera Theta. lapides pretiosos, etc. Vide Tessutius et Tisnutus. In Ecclesia S. Paulini Trevir. exstant 11. TEYSA, TEYSIA, Idem quod Teisia, mqnumenta Bertholdi et Ruotgeri ArMensura sex pedum, Gall. Toise, in chiepiscoporum, cum his inscriptioniStatutis civitatis Astae Collat. 17. cap. bus : &. Bertolfus Trevir. Archiepiscopus 71. Vide Ripperia in Riperia et Rondel- IV. Id. Febr. VI. Kal. Feb. @. Ruotgerus lum 2. Trevir, Archiep. apud Brower. lib. 9. et *2. TEYSA, Strues, Gall. Tas. Stat. 10. Annal. Trevir. Vide'Gamillum PereAvellae ann. 1496. cap. 52. ex Cod. reg. grin, in Not. ad Anonymum Casin. sub 4624: QUIK ceperit vel exportaverit aliqua ann. 1014. eumdem Brower. in Antiq. A Roem fist mainte malice, aliena ligna.... de ligneriis, vel Teysis, Fuld. pag. 129. 153. 169. 177. 323. 324. ubi N'i laissa Tiextc, ne galice, seu alio amasso seu fassinerio lignorum, eadem nota in variis sepulcris exarata Ne croix, ne bon drap en aumaire, &tc legitur. Habetur etiam in Inscript. GruQue Mauger ne fist hors traire. * TEYSIEYRA, Textrix, in Instr. ann. terianis pag. 567. 6. [--'* Reinard. Vulp. T TESTIS, pro Textus. Guidonis Disci- 1366. inter Probat. torn. 2. Hist. Nem. lib. 3. vers. 1219: plina Farfensis lib. 1. cap. 29: Testes pag. 305. col. 1. Teysseyr, Prov. textor, Audi versiculum perlecta pace sequentem, Evangeliorum in altare omnem ponant. in Glossar. Provinc. Lat. ex Cod. reg. Nolentes chart* credere Theta trahit.] TESTAEVANGELIUM, unico verbo, in 7657 Charta ann. 1197. apud eumdem Ughel\ TEYTUM, Tectum, Vasconibus le * Liber censuum eccl. Rom.: In loco lum torn. 7. pag. 1274. Teit. Tabularium S. Martialis Lemovic: proprii nominis, quod vel ex toto, vel ex 2. TEXTUS, interdum pro Regesto su- Duas marc has argenli ad restaurandum parte nullatenus legi potuit, appositum est Theta. mitur, maxime apud Will. Thorn, pag. Teytum novum donavit. f TEZA, Idem quod Teysa 2. in Statu1765. 1770. et 1864. ubi mentio fit cujus1 THABERNATOR, Caupo. Vide Taberdam Textus S. Adriani. Observat prse- tis Mutinae fol. 45, rubr. 237. Vide nator. terea Somnerus Regestum Roffensis Teisia. THABIT, Pannus serious undulatus, 1 TEZOLANUS, f. Textor lanae, seu vulgo nostris etiamnum Tabis. VincenEcclesiae, vulgo Textum Roffensem appannorum e lana, ab Italicis vocibus tius Belvacensis lib. 31. cap. 143 : Ante pellari. 1 3. TEXTUS, Character, nostris Texte. Testore et Lana. Statuta Mutinae fol. 1. pugnam dedit 16. millia vestimentoProcessus de B. Wernhero Mart. tom.'2. rubr. 2 : Quilibet habitator in dictis villis, rum de samito et de Thabit, sarbois exAprilis pag. 715: Produxerunt tres tabu- locis et castris, et etiam Tezolani tenean- ceptis. las... quarum una ultra centum annorum tur de prssdictis (viis restaurandis.) Et 1 THABUR, Tympanum. Vide in Taantiqua, magni Textus, continet illius S. fol. 2. v°. rubr. 12 : Sdugaria districtus bur. Wernheri primaeva nonaginta miracula. Mutinse et fossata Potestas fodi et deradi ] THADIO, Germ. Thaeter, Qui commi| TEXTUS ITALICUS, ALTUS, BIFRA-facere teneatur hominibus laborantibus sit crimen, convictus de crimine, apud ibi terram tarn civibus quam Tezolanis et Eecardum ad Pactum Legis Salicae tit. GTUS. Vide in Scriptura. * 4. TEXTUS, Calva, Gall. Tet de la aliis personis.... Tezolani non compellan- 45. 14. tele, crane. Lit. remiss, ann. 1364. in tur nisi in ea terra, in qua, faciunt Tezo1 THAFATA, Gall. Taffetas. Vide TafReg. 96. Chartoph. reg. ch. 184: Cum lariam, (vel Tezolaniam, ut legendum fata. ense evaginato percussit et vulneravit videtur, pro Textura lanae.) Ibid. fol. 1 THAFUS, Taqpoc, Sepulcrum. Vide dictum Guillelmum in capita suo uno 74. v°. rubr. 370: Exceptis scutiferis, Taphus, magno ictu et letali vulnere, taliter quod servis cartolariis et veris Tezolanis, qui THAINUS, THAYNUS, THANUS, Nomen aliquas pecias Textus sui capitis opportuit exceptuati sunt, nee compelli possunt ut dignitatis apud Anglo-Saxones, quae varenovari. Vide Testudo 1. sint saltarii in aliqua villa. Rursum fol. jia tamen fuit; duplicem enim Thayno* TEXTUVILICINIUM. Vide supra Tex- 78. rubr. 376 : Scutifer, Tezolanus, castal- rum ordinem statuunt Leges Kanuti iivilicium. dus, bubulcus, gualdemanus sive custos Regis cap. 97. [** 45.] et Leges Henrici 1 TEXUITALIS, Qui textum, seu litte- cujuslibet civis Mutinse, etc. Pannifici I. Regis Angl. cap. 14. Thainorum sciliram explicat, Gall. Textuaire. Vita S. Mutinenses multis gaudent privilegiis, cet Regis, et Thainorum mediocrium. Ubi Francisci Fabrian. torn. 3. Aprilis pag. unde nostra interpretatio utcumque Thaini Regis post Comites recensentur, 985 : Texuitalis autem sacrss paginss opti- confirmatur. eisque proximiessedicuntur, eorumque mus fuit. Mallem Textualis. * Textor quivis, sive serici, siye lanae. relevatio, dimidium relevationis Comitis; * TEXURA. [Textura : « Nomine ma- Consiile Murator. torn. 2. Antiq. Ital. ita ut cum relevatio Comitis sint 8. equi, gistri Reginald! de Maincourt parisien- med. aevi col. 896. etc. Thaini Regis sunt quatuor, etc. sis pro se et quatuor aliis spciis suis ad * TEZYORA, Prov. Forfex, in Glossar. THAYNOBUM REGIS mentio est in Texuram cujusdam panni d'araze. » Provinc. Lat. ex Cod. reg. 7657. Hinc Legibus Inae Regis West-Sax, cap. 49. (Archiv. Vatic. Thesauraria secreta, an. nostris Tezoires, eodem sensu. Lit. re- [eo 45.] 1451, f. 60 *>.)] miss, ann. 1461. in Reg. 198. Chartoph. THAINI MEDIOCRES, nude Thaini, in j TEXUS, Nostris alias, Textus seu reg. ch. 165 : Le suppliant dit a so femme Leg. Henr. I. cap. 64. ubi dicitur Jusjutexturae species acupicta, vel auro ar- qu'elle lui fist ung pou sa barbe avecques randum Thaini contravalere jusjurangentove elaborata, qua mulieres capil- ung ciseaulx ou Tezoires. dum 6. villanorum. Thaini credibiles, cap. los certa ratione dispositos decorabant. TH, seu ©, Character Grsecus, qui 6a- 65. Dignitas Thaini, cap. 68. cui PresbyComputus ann. 1445. apud Lobinell. va-uov, seu obitum designat, in Necrolo- terorum vel Canonicorum sequiparatur. torn. 2. Hist. Britan. col. 1112 : iv. Texus giis Monasteriorum. Isidorus lib. 1. Leges Adelstani Regis post cap. 25: et iv. garnitures donnees a Katerine du Orig. cap. 3. inter quinque mysticas Missse. Presbyteri et secularis Thayni jusBeignon. Ibid. col. 1114 : Texus cramoi- Graecorum literas, ait @ mortem signifi- jurandum in Anglorum laga reputatur sis a la Dame de Hacq, etc... vil. autres care. Et cap. 23. annotat, in breviculis, aeque earum, et pro 7. ordinibus Ecclesise, Texus de couleurs, longs, o leurs garnitu- quibus nomina militum continebantur, quos Sacerdos per Dei donum ascendit, ut res dorees, etc. xm. autres courts, etc. @ ad uniuscujUsque defuncti nomen ap- haberet Thayni rectitudinem dignus est. Tissu, eadem notione legitur col. 1208. poni. Rufflnus lib. 2. Invectiv. in S. Hie- Adde Concilium ^Enhamense ann. 1009, et 1317. ronymum : Quod tale esset, quale si quis cap. 2. In Statutis Alexandrj II. Regis * Reg. Cam. Comput. Paris, sign. accepto breviculo, in quo militum nomina Scotiae pag. 15: Thaini Regis videntur Noster fol. 196. v°: Item pieces de Texus, continentur, nitatur inspicere, quanti in esse Thaini, qui de Rege tenent, et post ouvrez a perles et a pierretes pour faire bello cecidennt, et requirens, qui inspi- Episcopos, Abbates, Barones, et Milites estole et fanon. Non raro pro zona acci- cere missus est propriam notam, verbi recensentur; tametsi Thani cum Militipitur, ut vox Tissu, in Testam. Margar. causa, ut did solet & ad uniuscujusque bus ibi interdum confundantur. Sane ducissae Brit. ann. 1469. ex Bibl. reg.: defuncti nomen ascribat, et propria rur- Somnerus existimat Thainos, deposita Itemdonnons... a nostre belle sosur Marie, sus nota superstitem signet, etc. Paul us prisca nomenclatura, post Normannodame de Rohan, I'une de nos ferrures Diaconus in Notis : © nomini milites ap- rum in Angliam ingressum Milites ap-

THA
pellari coepisse. Idem porro recte obser- tam, quam tenebat Dodo T. R. E. huic vat in editione Saxonica Legum Canuti addila fuit Dolvertone manerium Regis : apud Lambertum cap. 67. quod est 97. modo dijudicata est esse Tainland.Charta apud Bromptonum, Thainos regios dici, Willelmi Junioris Regis Angliae ex Taqui liberum habent jurisdictionem : adeo bulario Ramesiensi, ch. 178: Si terra de sit ut Thaini isti majqres Baronibus Regis, Isham reddidit fir mam Monachus ut minores Baronibus minoribus, hoc in dominio Abbatis: si vero Teinlanda est maneriorum dominis sequiparari de- tune fuisse inveniatur, qui earn tenet de Abbate, teneat, et recognoscat; quod si beant. Omnibus et singulis Comitatus noliterit, earn Abbas in dominio habeat. Ubi Spelmannus observat opponi terfam Thainis.ut conventibus interessent, non indultum modo, sed grayissimis poenis ad firmam, seu ad tempus elocatam, cautum erat, ne quis ab iis ter abesset, Teinlandas, id est haereditariae. lege 20. jEthelstani Regis, et legibus Jam vero ut de vocis Thaynus origine Henrici I. cap. 29. aliquid dicamus, Saxonicae linguae periThanorum nomen et dignitas etiam tiores hanc ab ea arcessunt, traduntque sub Normannis obtinuit. Domesdei in Thaynos, ^egn Saxonibus dictos, a Berkeshyre : Thanus vel Miles regis domi- F e n i a n , ministrare : additque Seldenicus moriens pro relevamento dimittebat nus ad Eadmerum, in Domesday proRegi omnia arma sua, et equum unicum- miscue Thaynos et Servientes^ et qui cum sella; quod si ei assent canes et acci- Thaini Regis aliis dicuntur, hie Servienpitres, prsesentabantur Regi, ut si vellet tes Regis appellari: tametsi, utaitLainacciperet. bardus, et ex eo Somnerus, Thainus ei, THANUS, in Regiam Majestatem lib. qui servitutem servit, e regione contrarius 4. cap. 21. | 21. cap. 31. § 3. cap. 36. | 3. sit. At Thaini ex eo nqbilium ordine in Statutis Alexandra II. Regis Scqtiae fuisse videntur, -quos Ministros vocant cap. 15. ubi Skenaeus observat, ejus- Chartae Anglicae, qui uti in hac vpce modi Thanos apud priscos Scotos, sen docuimus, praecipui erant inter Nobiles Hybernos, dictos Thosche, et Maktosche : aulicos, et Regi ratione tenementorum filius Thaini, qui hodie est Princeps tri- immediate subjecti, quos Barones sstas bus, seu familiae Catanaeorum, (Clancha postera nommavit. Neque enim alii viHorn.) dentur Ministri ii, seu Thaini, quam THEIN, in Legibus vernaculis Will. praecipui e nobilitate Danica, quos Nothi cap. 8. Kanutus Magnus Danorum Rex ad sui 1 THEINUS, apud Thomam MadoxFor- comitatum adscivit, bipennibus, mucromul. Anglic, pag. 1. 36. et 238. numque capulis deauratis coruscantes, ut TEIN, apud Simeonem Dunelmensem ait Sueno in Legibus Castrensibus cap. de Obsessione Dunelmi ann. 869: Fi- 2. quorum catervam ad tria millia mililiam autem Alduini quidam Tein in tum selectorum excurrentem, suo idioEvervicshire Kilvert filius Ligulfi accepit mate Thinglith nuncupavit, ut auctor uxorem. Ibidem : Quidam Tein in Cower- est idem Scriptor, yoce nimirum conwicshire, nomine Orm, filius Gamellonis, flata ex lith, quae ordinem aciei sonat, et accepit uxorem unam ex 3. filiabus Alredi Tein, Thein vel Theing, ut turn effereComitis, etc. bant, qua nobilium ordo designabatur. TEGNIO, Thaynus, a Saxon, t e g e n , Neque enim placet Stephani Stephanii Baro, vir nobilis. Ricardus Hagustal- conjectura, qui emendandum censet densis de Bello Standardico : Rex igitur tiuglith, hoc est, cohors, constans viDavid duobus Tegnionibus, id est Baroni- ginti ordinibus. Cur autem Theinorum bus suis cum gente eorum, obsidione Car- istorum catervam conflarit Kanutus, rum commendata, etc. pluribus narrat Sueno dicto cap. 2. et 1 TEIGNUS, apudHickesium Dissertat. 3. ut et Saxo Grammaticus lib 10. De pag. 75. ex Charta Willelmi I. qua suis Thaynis plura Spelmannus,Lambardus, Teignis in Episcopatu Roffensi... prsecipit Seldenus de Titulis honor, part. 2. cap. ornnes consuetudines exsolvere. 5. § 2. 4. et in Notis ad Eadmerum pag. THEGEN. Charta Henrici I. Regis An- 170. Somnerus in Gloss. Saxon, v. Thegliae pro Libertatibus Ecclesiae Cantua- yen, et alii. [** Phillips, de Jur. Anglos. riensis, apud Somnerum in Tractatu de I 32. De etymo Grimm. Antiq. German, Gawelkynd pag. 205: Notum facio, me pag. 944. et Graff. Thesaur. Ling. Franc, concessisse eis omnes terras, quas tempore torn. 5. col. 119. voce Degan.] Regis Eadwardi cognati mei, et tempore * THALAMASIUM, Grani species. ReWillelmi patris mei habuerunt, et saca, dit. Bellae quercus in Reg. 34. bis Charet socne, super suos homines infra toph. reg. part. 1. fol. 91. r°. col. 2: De burgos et extra in tantum pleniler, sicut advocationibus decem madia, videlicet in proprii ministri mei exquirere debent. aors et Thalamasio. Quae rursum occurEt etiam super tot Thegenes, quot eis runt ibid. part. 2. fol. 107. r°. Vide suconcessit pater meus, etc. [Vide Libe- pra Arao. ralis.] 11. THALAMUM. Litterae Gaufridi CoTHANAGIUM, in Statutis Alexandri II. Regis Scotiae cap. 5. | 4 : Si vero in do-mitis Andegav. ann. 1135. inter Ordinat. miniis vel Thanagiis domini Regis male- Reg. Fr. torn. 4. pag. 632 : Insuper stafactor ille fuerit, etc. Monasticum Angli- bilivit, quod nemo ab Ingrandis usque canum torn. 3. pag. 9: Et omnes ante- Andegaviam, nisi solummodo Andegavencessores sui tenuerunt dictam Baroniam sis, Thalamum aut navetn vino venali in Thenagio ; et reddit domino Regi inde onerare queat, aut portum facere presumat. Nullus dubito, quin legendum sit per annum 50. sol. Idem quod TAIND-LAND, [Terra Tani, apud Ma- Chalanium, aut Chalannum, Gallice Chadox Formul. Anglic, pag. 291.] Terra land, quod est navis genus in Ligeri Thaini, fundus Thainis peculiaris, in notissimum. Vide Chelandium. 1 2. THALAMDM, Idem quod mox ThaDomesday : Hsec terra T. R. E. (id est tempore Regis Edwardi) fuit Tainland ; lamus, Cubiculum. Charta ann. 1253. e sedpostea conversa in Reveland. Alibi : Chartulario S. Vandregesili tom.l. pag. Willelmus Comes dedit Duitonse et Sum- 14: Ego Richardus Guerson tradidi et done et Chevrel, quss erant Thainlande concessi Tierrico de Caudebeguet mep frapro terra de insula de Wiht, etc. Rur- tri dua Thalama de domo, quae fuit Rotenenda sum : Hie Robertus habuit unam virga- berti le Monnier nostri patris

THA

93

et habenda jure hsereditario dicta dua Thalama, etc. 1. THALAMUS, Domus, palatium, vel cubiculum. Vox Graecis et Latinis cognita. Exstant Chartae duae in Tabulario Ecclesiae S. Laudi Andegavensis, prior Fulconis Regis Hierosol. et Comitis Andeg. quae sic clauditur : Actum est Andeg. in Thalamo meo. Posterior : Actum est Andegavi in Thalamo Episcopi. Alia ann. 1170. in Tabul. companies: Actum in Thalamo Comitis apud Trecas. Occurrit hac notione in Gestis Consul. Andegav. cap. 11. n. 8. 9. et alibi non semel. BaffiXfwv 6aXa(xot, apud Niceph. Gregoram lib. 10. Hist. ft THA.LAMUS, Cella, cellula, Gall. Cellule. Descript. abbat. Fesul. canonic. Regul. S. Aug. apud Lamium torn. 12. Delic. erudit. pag. 128:
Quinquaginta sint Thalami, quos nomine cellas Dicimus, his totidem stent volo rite patres.

* THA.LAMUS, Officina. Charta ann. 1222. in Chartul. S. Corn. Compend. fol. 231. y°. col. 2: Abbas et conventus Compendiensis concesserunt nobis.... super ij. domos Ph. Gubernatoris x. sol. et ij. capones, et super Thalamos Johannis Burgari v. sol. ij. den. minus. Alia S. Ludov. ann. 1269. in Chartul. B. M. de Lilio ch. 19: Cum abbatissa et conventus monasterii de Lilio tenerentur...... nobis reddere singulis annis vj. denarios, sitos super duos Thalamos apud Meledunum. Liber nig. 2. S. Vulfr. Abbavil. fol. 45. v°: Robertus Caudron xviij. sol. de domo in qua manet et de Thalamo juxta. T 2. THALAMUS, Veli species, ut videtur, iis similis, quibus thalami decorantur. Synodus Mexic. ann. 1585. torn. 4. Concil. Hispan. pag. 358: Ne capellse. et fontes baptismales sericis Thalamis aut auleis aliove profano apparatu ornentur. * 3. THALAMUS, Tabulatum, Gall. Estrade. Ceremon. Rom. MS. ubi de solemni conviviq in die coronationis papae fol. 14: Parabitur igitur aula convivii aulxis et pannis sericeis aureisque, pro temporis et loci conditione ; in capite aulss erit suggestum ad quod triplici gradu ascendetur, longum per latitudinem aulse, in media surget quadratus Thalamus palmi altitudine, super quo mensa paratur pontificis. %. [« Rege regali super Talamo genuflectente, a sinistris regis erit genuflexus. » Diar. Burchardi, ed. Thuasne, II. 130. an. 1494.)] THALAPSICUM OPUS. Bibliothecarius in Paschali II. apud Baronium ann. 1118. ubi de istius PP. gleba, seu cadavere : In mausoleo purissimi marmoris Thalapsico opere sculpto collocatus est. Latini Thalassicum colorem ferrugineum dixere. Plautus in Milite glorioso :
Facito ut venias ornatus hue ornatu nauclerico : Causiam habeas ferrugineam.

Mox :
Palliolum habeas ferrugineum, nam is color Thalas[sicus est.

Infra:
nescip quis eccum incedit Ornatu quidem Thalassico. P. A. Jam nos volt hie [profecto Nauclerus est hie quidem, etc.

Ubi Thalassicus color is est, qualem deferunt Naucleri. Sed nihil vox hsec videtur habere commune cum Thalapsico opere.

94

THA

THE
danda Charta fundationis Monasterii Francarum vallium ann. 1143. in Instrum. Gall. Christ, novas edit. torn. 6. col. 192 : Totum hoc sive in Thastis, sive in quartis cum ornni dominio donamus, etc. Lege Thascis, et vide Tasca 2. * THASGHA, Prsestatio agraria. Vide supra in Tasca 2. THASCHIA. Leges Henrici I. Regis Angl. cap. 78 : Si quis eos occidat, eumque si parentes repetentes wera, wyta, manbota, sicut justum accidentia fecerit, persolvantur, vel in Thaschiis, vel hujus suggerendis sicut de blodstodiis est institutum, quod parentes sui divites ac domini multa sinunt in progenies egestate mendicos. Hasc sunt admodum intricata, quse aliis evolvenda et explicanda relinquimus. Scribit Camdenus in Britannia, vocem Tascia, apud Britannos denarium tributi signiftcasse. Vide Tasca 2. 1 THASSARE, Gall. Entasser. Vide Tassus. 1 THASSES NAUFBAGIOEUM, in Charta Odonis Regis ann. 888. inter Instrum. torn. 6. Gall. Chr. novas edit. col. 10. perperam pro Classes naufragiorum, ut habetur in Rafica. 1 THASTA, pro Thasca. Vide in hac voce. THAU, Crux, veteribus Gallis. Vide Tau. THAVERNICA, Judicia, etc. Vide Tavernica. THAUMA. Freculfus torn. 2. Chron. lib. 5. cap. 10 : Quibus- etiam diebus Judsei habitantes in Greta sollicitati sunt a quodam, qui se Mosen legislatorem e coslo ad eos denuo missum testabatur : tnonens, ut omnes suas relinquerent possessiones atque pecunias, quoniam illo ductore per siccum mare ad repromissionis gaudia pervenirent. At illi hac spe capti omnia contempserunt sua. Cumque venisset dies, quam designaverat seductor ille, deduxit eos ad quandam rupem declivius incumbentem, jussitque ut Thaumarum schemate semetipsos evolverent, etc. Socrates lib. 7. cap. 27. al. 38. unde hausit prsedicta Freculfus, nihil habet, quod voceni hane clariorem reddat. S3®" Legendum forte est, jussitque ut raubarum schemate semetipsas involverent, ne scilicet a prsecipitio deterriti,in mare sese prsecipitare, ut jubebat impostor ille, renuerent. 1 THAURUS. Membrana vetus apud Ludewig. torn. 8. Reliq. MSS. pag. 169 : Ipsi eliam habuerunt inter terras eorum mantes et paludes, et idea semper habuerunt rixas ad invicem, rapinas et incendia ; ex hoc Francigense multum fuerant tristes, nolentes ipsis ab hora in horam Thaurum dare. Hoc fortean est locum, vel sedem dare, mutare, ducta locutione a Thorus, quod proprie stratum, in quo cubatur vel sedetur, signiflcat. 1 THAURUSCA. Charta ann. 1227. e Chartular. S. Vandregesili torn. 2. pag. 1834 : Unde mihi reddebat.... semel in anno servitium quadrigss si haberet ; sin autem unum servitium Thauruscse; si Thauruscam non haberet, unum servitium hercias, si equum vel equam haberet. Ut quadriga carrum, ad quern equi juncti sunt, signiflcat, sic forte Thaurusca plaustrum est, cui subjuncti sunt tauri seu boves. [** Idem videtur quod Carruca 3.] 1 THAYNUS. Vide Thainus. THEADA. Lex Salicatit. 48: Ista omnia alii tres testes jurati dicere debent, quoniam in mallo legitimo, vel ante Regem, ille qui accepit in laisum suum fortunam

THE
in mallo publico, hoc est ante Theada vel lungenum, etc. Id est coram populo : est enim Saxonibus, peod, populus, gens, provincia, in plurali / > e o d a : vel potius Coram Rege, Principe ; ex Saxon. ]> e oden, quod idem sonat, de qua postrema voce multa Somnerus in Glossario Saxonico. Proinde ante Theada, vel tunginum, erit, ante Regem, vel ante Judicem : quo supra dixit, in mallo legitimo, hoc est ante judicem, vel ante Regem, hoc est ante theada. Nam hsec unum idemque sonant. 5SP" Eccardus ad Pactum Legis SaliC33 tit. 49. ubi eadem fere leguntur, Teata, vel Theada, Decanum interpretatur, a Teha, vel Tia, decem. Hunc Scriptorem consule. THEAM, THEM, THEMA, THEMUM, Voces SaxoniC33. THEAM, vel TEAM, est Laudare auctorem, advocare, proferre. Joan. Brompton. : Theam, est laudare autorem, i. revoucher gar ant [** Angl ice vouching to warranty.] : Et quandoque dicitur sequela nativorum. Priori notione usurpatur in Legibus Edwardi Confess, cap. 25 : Theam, quod si quispiam aliquid interciet super aliquemf et interciatua non poterit warantum suum habere, erit forisfactura sua, et justitia sua similiter de calumniatore, si defecerit. [** Vide Phillips, de Jure Anglos. | 58. et Histor. Jur. Anglic, torn. 2. pag. 152. sqq. infra Warantus.] Rursum THEAM, Bromptono, dicitur sequela, nativorum, id est jus sequendi servos proprios, si a dominio domini evaserint, aut fugerint, aut in alienam terram transierint : a Saxon, team, soboles, propagatio, quod a t y m a n , propagare, partum edere, sonat. Cowellus et Rastallus : Theam est Regale Privilegium, quo qui fruitur, habet villam, et propaginem, id est potestatem habendi nativos, bondos, et villanos in feudo aut manerio suo. Fletae lib. 1. cap. 47. § 9 : Theam est acquietantia amerciamentorum sequelss propriorum suorum. Willel. Thorn : Hoc est, ut habeatis totam generationem villanorum vestrorum cum eorum sectis et catallis ubicumque inyenta fuerint; excepto quod si aliquis nativus quietus per unum annum et diem in aliqua villa privilegiata manserit, ita quod in eorum communiam, vel gildam tanquam unus. illorutn repertus fuerit, eo ipso a villenagio est exemptus. Eadem etiam habet Rastallus. [Glossar. ad calcem Chartularii Beccensis : Theam, aveir la progenie de vos nays.] Adde Skenasum de Verbor. sigaiflcatione, et ad Regiam Majestatem lib. 1. cap. 4. § 2. ubi THEME scribitur. Charta Leofrici Comitis pro Fundatione Monasterii B. Mari33 de Coventria in Anglia : Has autem villas cum medietate prsedictae villas trado huicmonasteriocumsaca, etsocna,et theloneo, et cum Themo, cum libertate et omnibus consuetudinibus, etc. Alia ej usdem Comitis:£Tas autem terras dedi huic monasterio cum soca, saca, cum telonio, et Theme, etc. Leges Burgorum Scoticorum cap. 14. § 2 : Nisi fuerit de proditione (appellatus) vel de Theme, unde se debet defendere bello. Ubi Skenaaus : i. de quasstione status, al. de furto. 1 THEM, apud Madox Formul. Anglic. pag. 43 : Cum socha et sacha, et tol, et' Them, etc. T THIEM, apud eumd. Madox pag. 47 : Cum thol et Thiem, etc. ut et in Chartul. SS. Trinit. Cadom. etc. THEAME, in Quoniam attachiamenta

1 THALAPTA, Duodecim, ut jam dictum est post Wendelinum in voce Chunna. Titulus 78. Pactus Legis Salicae est, In quantas caussas Thalaptas debeant jtirare, id est, in quot vel quibus causis duodecim jurare debeant. Vide Eccardum in hunc titulum et suo loco Jurare duodecimo, manu. 1 THALEMETARIUS, Panifex. Vide Talemarii. 1 THALERUS, Idem quod supra Talents, seu nummus trium librarum Francicarum argenteus, Germanis Thaler, vel Reichdale, Gall. Richedale. Occurrit apud Ludewig. torn. 6. Reliq. MSS. pag. 220. 227. 324. et passim apud alios Scriptores Germanicos. Vide Dalerus. T THALGIA, Idem quod Tallia 8. Gallice Taille. Chartular. 1. Monasterii Aquicinct. fol. GO: Excepto relevamentp et exactione ilia, quse vulgo Thalgia dicitur. 8 THALIA, pro Tallia, Exactio, preestatio. Lit. ann. 1372. torn. 6. Ordinal, reg. Franc, pag. 525 : Concessse fuerunt immunilates et privilegia eisdem consulibus et habitatoribus dictae wiH«(Amiliani) non solvendi aliquas Thalias seu collectas ordinarias seu extraordinarias. THALITARIUM. Cosmas Pragensis in Chronico Bohem. pag. 5: Nunc, si vobis placet, meum accipite Thalitarium-et chlamydem, ac mutatoria Duce digna, et pergite, etc. Ubi Tolutarium equum scilicet, quidam legendum censent. 1 THALLHUM. Vide supra in Tallia 5. t THALMUD, THALMUDIUM. Vide Talmud. T THAMMUS, vel THAMMUZ, Numen a Judaais idololatris adoratum. Vide Tertullianum adv. Judaeos cap. 11. THANAGIUM, THANUS. Vide in Thainus. * THANASIA, Placentae species. Charta Theob. episc. Ambian. in Cod. reg. 4184. fol. 14. r°: Ad Pascha debet thelonarius episcopo Thanasiam ducentorum ovorum et lardum ad coquendum et coquo sestarium vini , Thanasiss ejusdem quarta pars defertur ad domum thelonarii; ipse vero prandio interest, quo reliqua comeduntur. * THANATUS. Mirac. S. Lamberti torn. 5. Sept. pag. 555. col. 1: Turn eamdem valvarum foribus gressu propinquans, extemplo ac si Thanata (id est, moribunda, a Oavairo?, mors,) solo cecidit palpitans. THANIA, Sinus, piscatura, foetus, in jure Hungarico. Sambucus. THARGASSIUS. Mauritius Catanensis Episc. de Corporis S. Agathae translat. apud Rocchum Pirrum: Artus vero reliquos, ne quovis indicio possint detegi, quos vulgo Tharcassios nominant, attulerunt. Infra : Navigio Armeniam usque perveniunt, quo in loco diebus 4. commanentes, et Tarchasios ubi sanctas occultaverunt reliquias, aptius componere disponentes, etc. Rursum : Deinde reliquias de Tharcassis extraxi. Ubi indubie legendum Carcassius, id est, Cadaver, ex Gallico Carcasse, de qua voce, vide in Carcasium. S£f Felecius veriusque vim vocis vir doctissimus explicat infra in voce Turcasia, quam videsis. * THARIDA, Navis onerariaa species. Charta ann. 1337. ex Bibl. reg. cot. 15 : In dicto portu ceperant quamdam Tharidam Stephani Rogerii. Vide Tarida. 1" THASCA, Prsestatio agraria. Conventio ann. 1245. e MS. D. Brunei fol. 79. v° : Barralus recipere possit pedagia, census, Thascas, etc. Hinc etnen-

THE
cap. 100. Theam, torn. 1. Monast. Anglic, pag. 307. 1 TEAM, TEAME, eodem torn, pag, 29. TEAMES. Charta Edwardi Confessoris, apud Somnerum in Tractatu de Gavelkind pag. 207 : Sciatis me dedisse Deo et S. Augustino et fratribus, ut habeant eorum soca et socna, et pads fracturam, et pugnam in domo factam, et vise assaltus, et latrones in terra sua captos, latronumque susceptionem, vel pastionem, super illorum proprios homines infra civitatem et extra, teloniumque suum in terra et in aqua, atque consuetudinem, quss dicitur Teames, et super omnes allodiarios suos, quos eis habeo datos. * THEATA. Charta ann. 1356. torn. 8. Ordinal, reg. Franc, pag. 284 : In ipsorum solis, soleriis, parietibus,... parietum aperturis, aygueriis, Theatis, laternis, etc. Ubi legendum baud dubie Cloacis, latrinis. 1 THEATO, Denarius, Eccardo ad Pactum Legis Salicae tit. 30. 1THEATRALIA, Ludi theatrales. Vila S. Ildephonsi Episc. torn. 2. Concil. Hispan, pag. 569 : L&tati sunt cives, Theatralia docti parabant, et Eguites cuncli sua festa fecerunt. THEATRAPUS, Vox corrupta, i n . S . Martini PP. Donatione Blandiniensi Monasterio facta, [apud Miraeum torn. 1. pag. 333.] : Datum 14. Kal. Febr. per manum Arnandi Episcopi Theatrapi sanctse sedis Apostolicas. Idem Amandus in alia Donatione ejusdem Pontificis Elnonensi Monasterio facta, Bibliothecarius S. Sedis Apostolicss vocatur. THEATROQUINEGIUM, ex Gr. OeaTpoxuvriYtov. Julianus Antecessor Constit. 98 : Processiones autem ipsius (Coiisulis) esse volumus septem, omnes in circo, et in harena, et in theatro. Et prima quidem processio erit Kalendis Januariis ; secunda autem ea, quse Mappa, tertia autem qitse Theatroquinegium appellatur, etc. Ubi Quinegium, pro Cynegium, scribitur, quomodo Quinegius Cos. pro Cynegius, scriptum in vett. Codd. Capitul. Addit. 4. c. 32. monet Baluzius Capitul. torn. 2.

THE
etiam loculos ligneos, in quibus recondebantur corpora, atque adeo monumenta ipsa hypogsea, qua notione usurpant ./Eschylus, Plato lib. 12. legum, et Julius Pollux. Hesychius : 65jxat, o-opoi. Alibi : rXwcrdoxoixov., Orjxr], o-opbc ^uXtvr] TWV

THE
cebatur pretium, quo quis furti reus a vitae dispendio sese redimebat; postmodum usurpatum de iis, qui furtiva bona a latrone susceperint, sceleris sui fovendi gratia. Veteres Schedse a Spelmanno laudataa : Thefbote est quant home prist chattel de larone de lui faveurer et maintener, et ne my autrement. Stanfordio lib. 1. de Placitis Coronas cap. 43. Thefbote est, cum quis bona sua aliqua a latrone furata, ab eo, qui eum tutatus est, vi aufert; cujus criminis posna olim capitalis fuit, sed postmodum pecuniaria et carceralis. Aliud esset, si quis bona sua, ab ipso latrone auferret. Addit denique Spelmannus, in privilegiorum Ohartis, ubi Thefbote conceditur, intelligi alias esse emendam furti sine consideration Curias Domini Regis, ex Statuto Wallia? ann. 12. Edwardi I. Ita diversimode haec vox accipitur. Prima Statuta Robert! I. Regis Scotiae c. 9. § 1 : Nullus capiat rachetum, hoc est Thieftbute, de latrocinio. Id est nemo componat cum fure. Vide Brittonum de Legibus Anglic, pag. 72. THEGEN, THEINUS. Vide supra in Thainus. 1 THEIO , Duo , vett. Francis. Vide Chunna. I THEIOPHANIA. Vide Theophania. JTHEISA, Mensura sex pedum, GaJJice Toise, .in Statutis Montis-regaJj's pag. 198. Vide Teisa. JTHELETUS, Perfect us, a Grseco TeUtitur TertuJ^'anus in Scorpiace cap. 10. THELODIVES, Qui dives videri vult. . Utitur S. Augustinus Epist. 59. THELOHUMILIS, Qui humilis videri vult, OeXet, affectat, apud eumdem S. Augustinum Epist. 59. THELON , THELONARII , etc. Vide Telon. ® THELOQUELARIUS. Vide infra Theoloquelarius. THELOSAPIENS, Qui sapiens videri vult, OsXet. Utitur pariter S. Augustinus Epist. 59. | THEM. Vide supra in Theam. 1. THEMA. Papiae : Vittarum extremitas dependens diversorum colorum. ThemsB, infulse, ligatures, vittse sacrss. Sed legendum thenise, vel ts&nias. 2. THEMA, seu THEME, vox Practicorum Leodiensium? in Magno Recordo Leodiensi pag. 70. [Thesme, in Statutis Lossensibus art. 23. et 25.] [° Actoris libellus.] THEMANATALE. Monasticum Anglican, torn. 2. pag. 201 : Et sint quieti de geldis et danegeldis, et Themanatale, et concelationibus, et scottis, et auxiliis, etc. Pag. 827. habetur Tenemannetale. [Saxon, t i e n m e n t a l e est Sermo decem hominum, vel decemvirorum numerus. Vide Th. Blount in Nomolexico Anglicanoj Vide Tenmantale. THEMATA, Regiones, provinciae, ita dictae a legionibus, qusa in iis praasidio erant. Gloss. S. Benedicti : Legio, ta|tc, e£[ia. Hinc colligitur Salmasium non bene divinasse, cum dixit, numquam legionem 6l(ia, appellatam. Vide Glossar. med. Graecit. col. 487. Luitprandus in Legatione cap. 25 : Vis majus scandalum, quam quod se Imperatorem vocat. Imperil nostri Themata sibi usurpat ? Infra cap. 36 : Duo ilia Themata, quss ultra mare habes, etc. Ita passim usurpant Byzantini Scriptores. Vide Bonavent. Vulcanium. et Federicum Morellum ad Jibros Thematum Constantini Porphyrog. Fabroti Glossar. ad Cedrenum, etc.

THECA. Charta Henrici Imp. ann. 1107. in Metropoli Salisburgensi torn. 3. pag. 308 : Ut constructo eodem inibi monasterio, a Comite scilicet Pericht , partium termini utrorumque infra murorum ambitum clauderentur, et altare quoddam in Orientali Theca positum, et in honore B. Petri consecratum parti Ottonis cederet. [Hoc est, in Orientali parte, a fornice sic dicta]. 1 THECATUS, Theca tectus. Arcum gesture Thecatum, Sidonio lib. 1. Epist. 2. *2. THEGA, Digitale, Gall. De. Glossar. Lat. Gall. ann. 1348. ex Cod. reg. 4120 : Theca, Gallice Deis et Deaul, id quod mulier habet in digito. * THECELLA, diminut. a Theca, Capsa sanctorum Reliquiis instructa. Vita S. Trudp. torn. 3. Apr. pag. 429. col. 2 : Quse (Reliquiae) hactenus in ipsa Thecella, in qua eas Dei famulus asportavit, habentur. THECLATURA, vel TECLATUKA, Cassura, incisio in arbore, quas vice termini est ; ejusmodi vero incisiones in arboribus , Eclats, et Eclatures , etiamnum vulgo dicimus ; vel certe incisionum avulsas particulas, quasi Teclatures. EdiCtum Rotharis Regis tit. 96. 1 3. p*242.J et Lex Longob. lib. 1. tit. 26. § 3 : Si quis liber homo arborem, ubi Theclatura facta est, inter fines discernendos, incident, aut deleverit, etc. Adde § 4. 5. Charta Desiderii Regis in Bullario Casinensi torn. 2. pag. 14 : Et deinde per ipsa via percurrentes per arbores Teclatos habentes literas Omega, usque in fossa Scaveriola, etc. Mox : Et de capite ipso peffossato de homines de vico Bedullio, per prato in stilo ficto, et pero (piro) Teclato, et per runco in furca ficta, usque in pero similis Teclato, deinde in stilo similis Teclata, etc. Ceclatura, perperam, pro Theclatura, in Charta Rachisi Regis Longobardorum col. 1250. * THEATRUM, Forum, locus publicus, ann. 742. apud Ughellum torn. 3. pag. ubi merces venum exponuntur. Glossar. 671 : Inde recte ad alia quercia, qui est Gall. Lat. ex Cod. reg. 7684 : Theatrum, circa semita, qui venit de Paliano, et vaquarrefour, lieu ou les gens s'assemblent. dtt recte vico Lordoniano, et habet CeclaVita MS. S. Martial. Lemovic. : Postea turas, inde vero, etc. Emendanda etiam denique perrexit (Martialis) cum discipu- Charta alia Friderici I. Imp. ann. 1153. lis suis ad Theatrum praedicare Evange- in Bullario Casinensi torn. 2. pag. 172 : lium regni Dei. Charta ann. 1295. apud Ac casale Domnino per circuitum per deLudewig. torn. 11. Reliq. MSS. pag. 626 : signata loca et Calaturas per circuitum, Hoc autem principaliter prsecipimus ob- quos etiam terminos et fines eidem monaservari: ne quisquatn de fraternitate plu- sterio concedimus. Ubi legendum Teclares quam oclopannos Theatrumprsesumat turas, ut est editum apud Ughellum inportare. Alia ann. 1323. apud eumd. torn. 4. pag. 1291. [** Vide Grimm. Antorn. 9. pag. 523 : Nullus in districtu seu tiq. Jur. Germ. pag. 542.] THECULIOLA. Albertus Stadensis Abadvocatia Soldwedell de csetero pannum incidere prsesumat, seu divisum seu indi- bas pag. 187 : Ante Tyrum lapis marmovisum vendat, nisi tantummodo in anti- reus, super quern sedit Jesus, nunc super qua nostra civitate Soltwedell, in com- sehabens Theculiolam. Forte Teguliolam, muni Theatro pannicidarum. [** Vide i. tectum. [Vide Themilla.] Haltaus. Glossar. Germ, voce HausT THECUS, pro Threus. Vide in hac mete, col. 850. et Spiel-haus, col. 1703.] voce. ] THEDA, pro Tseda, fax. Theda ac1. THECA, ©TIXY), Capsa Sanctorum reliquiis instructa. Vita S. Eligii Episc. No- censa ab elevatione SS. Corporis D. N. J. viom. : Multas Sanctorum ex auro , C. usque post-communionem, in Obituaargento, atque gemmis fabricavit Thecas, rio MS. Eccl. Morin. sive tumbas. S. Asterius Orat. in SS. \ THEDINGPENI. Vide in Tethinga. Martyres : 'Ev 6V]xaic <ptXoxaXon; a7nm6£*THEFANIA, Ornamenti genus. Inven[isOa, xa\ ot'xov? T?)? avairayirewi; lyecpoaev tar. MS. thes. Sedis Apost. ann. 1295 : TaT? xaTaaxEuais («YaX<mpe7rcls, etc. Twv Item unam Thefaniam ad arcus cum liliis, KYi'wv (AapTiipwv 6y|xat, apud Chrysostom. cum uno esmalto azurino in fundo. PluHomil. 5. in c. 3. Genes, ©rix/) Staxpv- ries ibi, ut et aliquando Thephania. do;, apud Annam Comn. 1. 3. Alex, et THEFBOTE^Furticompensatio vel mulAcropolitam c. 11. Vide Baronium ann. cta , a Saxon, ^ e o f t e , Furtum, et 811. n. 49. ©rjxas, Graeci appellarunt bote, Emendatio, vel mulcta. Olim di-

96

THE

THE

1 THEME. Vide in Thema 2. et in furto texagse. Thenca vero proprie est edocere. Officimn S. Wlfranni pag. 7: Theam. Dinghe, lis, disceptatio* unde Dinghen, Tandem voce angelica mundi relinquens omnia, profectus est incredulam 1 THEMELA. Passiq SS. Seraphiae et litigare, etc. Sabinse, torn. 2. Miscell. Baluz. pag. SS®" Legitur § 1 : Theutha texaca, | 2.Theologare Frisiam. Vide 6eoXoyetv in 107 : Prseses vero post tertium diem pa- Theu texaca, § 6 : Theuca texara. Haec Glossar. med. Graecit. col. 490. voce ©eoravit lusorium trans pontem super arcum emendat Eccardus censetque legendum Xoy(a. Albini, -ubi solebat fieri Themela, et jussit esse Theu, maracha, texaca, quibus t THEOLOGARI, Johanni de Janua, officio ut adduceretur Seraphia, etc. Ubi redduntur haec verba legis : Servum et Theologizari, De Theologia tractare Themela, a Graeco est Ou^eX?], Ara in aut ancillam, caballum out jumentum vel loqui; Theologizer, c'est parler de Theatris, ut interpretatur Suidas, vel furaverit. Theu ancillam, maracha Theologie, in Glossis Lat. Gall. SanPulpitum in orchestra, ubi musici cane- equum, texaca furtum signiflcat eodem germ. MSS. Habetur Theologizare in v. bant, in scenis. Vide Thymele. vnde Eccardo : quern, si plura cupis, Pisticus. consule. THEOLOGUS, in singulis Ecclesiis CaTHEMILICUS. Vide Thymele. f THENEGIUM. Vide infra Thenerium. thedralibus, qui Sacerdotes et alios in 1 THEMILLA, @YJxr,, rcuploc, in Glossis 1 THENEDING-PENY. Vide in Te- sacra pagina doceat, et in his prseserLat. Graec. et Graec. Lat. Recte Martlthinga. tim informet, quss ad curam animarum nius emendat Thecula, Parva theca. | THEMISTA , Jurisprudens , Legum THENEMANNETALE. Vide Themana- spectare noscuntur, institutus Statute Concilii Lateranensis sub Innoc. III. consultus, in Lexico Goclenii, a Oetuc, tale. THENERIUM. Provinciale Ecclesiae cap. 11. Vide cap. 4. et 5. Extr. de MaLex, jus, institutum. 1 THEMISTIANI, Hseretici iidem qui Oantuariensis lib. 3. tit. 16 : Decimse gistris. Agnoitae, de quibus suo loco, sic dicti a ovorum, thenerii agrorum, apum, etc. T THEOLONEUM, THEOLONARIUS, etc. Ubi Lindwodus, id est, arborum cres- Vectigal, vectigalis exactor. Vide TeThemistio Diacono, qui docebat Christum qu33dam ignorasse, ut ultimura centium circa agros pro clausura eo- lon. judicii diem, male intellecto, quod ha- rum. Spelmannus legit Thenecium, [ut * THEOLONEUS, pro Telonium, in betur Matth. 13. 32. Baronium consule et Blount in Nomolexico.] Confer The- Charta Carol! C. ex Chartul. S. Dion, mitise. ad ann. 535. et alios Historicos. pag. 75. 4Col. 2 : Concessissent omnes THEMITL32. In Tabula decimationum 5 THENIA, pro Taenia. Vide Postena. Theolones 'vel barganaticos, etc. Vide in j THENSA, Capsa. Reliquise... in Thensa Telon. legitur, Decimss de Themitiis, idemque exponitur Trees planted in the field for seu capsa collocatss fuerunt super majus THEOLOQUELARIUS, vox ibrida, Theofencing, id est, Afbores in agris satae altare, in Actis S. Medardi torn. 2. Junii logus, qui de Deo loquitur. Formula sepium fovendarum gratia. Spelman- pag. 77. Moxgue coopertus velo serico, Electionis Episcopi torn. 8. Spicilegii nus. Vide Thenerium. delatus est a R. P. Rectore prsedicto ad Acheriani pag. 154 : Prisca modernaque T THEMO, THEMONARIA. Vide Temo 1. Thensam extra altaris septa decore prx- Ecclesiarum moderamina Theolaquelariis THEMONATIGUM, TIMONATICUM, Tri- paratam, in Actis B. Alqisii Gonzagas, sanxere canonibus, quo arripientibus viam butum seu pensitatio pro currus te- ubi docti Editores papilionem inter- universes terrse quarumlibet sedium prsemone. Charta Dagoberti Regis apud pretantur; at forte nihil aliud ea sulibus, etc. Doublet, pag. 656. [et Miraeum torn. 1. voce inteiligendum est, quam quod * Theloquelarius mendose editum inpag. 241.] : Portaticos, rivaticos, rotaticos, ipsa apud veteres Grammaticos sonat. ter Instr. torn. 1. Gall. Christ, pag. 28. vultaticos i Themonaticos , cespitaticos , Porro iis sunt sacra vehicula, ap(xa col. 2. pulveraticos, etc. Alia Ludovici Pii Imp. 6swv, in Glossis Lai. Gall, hoc est, GesTHEOMAGHA, Deum impugnans, veapud eumdem pag. 732 : Qupdcunque ac- tatoria seu fercula, in quibus imagines nefica, saga, malefica, in Vita S. quiri potest, partibus S. Dionysii reddi deorum gestabantur, a quibus haec vox Samsonis Episc. Dolensis lib. 1. cap. atque haberi debeat, tarn de portatico, et ad Christianos transiit ad signiflcanda 26. 27. pontatico, et ripatico, et rotatico, et Ti- fercula, quibus vel sacras reliquias por| THEONOLEUM, pro Theoloneum, in monatico, et volutatico, et cispitatico, etc. tant, vel sanctas imagines, ut yidere Charta ann. 1295. pro Conventu S. LeoIn Glossario Basilic, videtur appellari potes in Translatione Crucifixi miracu- degarii Suession. TEUWVO? avayxr], TJ TY)? xo6epvyj<rea>e, Yjyovv losi torn. 3. Julii pag. 454. et alibi. Vide THEOPHANIA, Dies Christi Natalis, ^ avaTrXYipioffswe. [Vide Timonagium.] Theca et Tensa 3. TOO ®eoO 4>avepw<Tt?. Edictum Theophili 1 THEMURBEUS , Gall. Tambourlan, 1 THEO, Francis vett. Duo. Vide Patr. Alexandrini : Quia ergo accidit> ut Utrumque minus recte pro Timurbec, Chunna. sanctorum Theophaniorum sit hie (Dies Temurlan, vel, ut vulgatius effertur, T THEOBALIA, Mappula. Vide Toa- Dominicus) profestus dies,et ajejunando Tamerlan, Mpgolis et Tartariae Impera- cula. lamen dispensemus, etc. Loquitur de vitor celeberrimus. Inventar. Chartar. 1 THEODISCI, Teutones. Vide Theo- gilia Natalitiorum Christi, quae jejunio Reg. ann. 1482. fol. 99. v » : Quidam rotu- tisci. caret, quia ob Natalis Christi laetitiam lus in papiro in lingua Persica nobis inco* THEODOCTUS, Scientiae divinae peri- 12. illi dies, qui a Natali Christi usque gnita, super quern Gallice scriptum est, tus. Bulla Innoc. PP. IV. pro Universit. ad Epiphaniam intercurrunt, olim a jela lettre du Tamburlan. Alius rotulus in Tolos. ann. 1245. inter Probat. torn. 3. junio vacabant. pergameno et lingua Latina continens Hist. Occit. col. 454 : Magistri vero et SSS" Nihili est ratio quam affert vir translationem rotuli prsedicti translati de scholares theologies, in facultate quam doctissimus cur in vigilia Natalitiorum Persico in Latinum facientis mentionem profitentur, se studeant laudal>iliter exer- Christi jejuniuin celebratum non fuerit: de statu dicti Themurbei et filii sui requi- cere, nee philosophos se ostendant; sed neque enim vigilia computari debet inrentis confederationem et amicitiam dom. satagant fieri Theodocti. Teulagie, pro ter 12. dies post Natale decurrentes. JeRegis Karoli VI. et mercatorum sibi sub- Theologie, in Chron. ad ann. 1674. inter junio itaque caruit, quod eo.anno, quo ditorum.... In dicto etiam rotulo continen- Probat. torn. 3. Hist. Nem. pag. 7. col. scriptum est Theophili Edictum, vigilia tur litterse Miranxa filii dicti Themurbei. 1 : Sermon dit par ,ung bien suffisent in Dominican! diem incideret. Praeterea H33C nesciit auctor Historiae ejusdem mestre en Teulagie dudit ordre (de S. Do- Natale Christi ab Epiphaniae festo disImperatoris editae ann. 1722. minique). tinguit Cangius, quod iis temporibus THENAGIUM. Vide supra in Thainus. 1 THEODORIGUS, Dei contemplator, sive non obtinebat: nam Theophili aetate, * THENASMUS, ut supra Tenasmus, divinorum speculator, exponitur in Vita ea etiam quae ipsum secuta est, uno Morbi genus. Alex. latrosoph. MS. lib. B. Theodorici Abb. Andag. ssec. 6. SS. eodemque die apud JSgyptios celebra2. Passion, cap. 80: Thenasmus est passio Bened. part. 2. pag. 561. batur festivitas Nativitatis Christi ejusintestini apeutismeni. Patitur igitur cona* THEODOSION. Vide infra Thylus. que baptismatis sub nomine 'Eiuqxxvia tiones cum assellandi delectalione et ven* THEOHYPOGTHONIOI. [Dii inferna- vel ©eo^avia. Cassianus Collat. 10. c. 2 : tositate : faciunt enim per secessus ven- les. Ita daemones dicuntur ab anon, Intra Mgyptii regionem mos iste antiqua tris muccilagines cum pondere. [** Oc- script. ChroniciFontanellensis, cap. IX, traditione servatur, ut peracto Epiphacurrit apud Richer. Histor. lib. 3. cap. in codice Portugratianensis. Quod divi- niorum die, quern provincise illius Sacer109.1 sim etquidem graece scribitur inter var. dotes vel Dominici Baptismi, vel secunTHENCA. Pactus Legis Salicae tit. 11. lectt. Spicilegii Dacheriani, vol. Ill, ad dum carnem Nativitatis esse definiunt, et | 8 : In alio pacto dicit, de ipsis Malb. calcem (ed. in 4°.)] idcirco utriusque Sacramenti solemnitaThenca texata is mala texaca, amba te« THEOLOGANS, Ital. Teologante, in tetn non bifarie, ut in Occiduis provinciis, xaca, amba othoma, prsecia hsec sol. in Theologia versatus. Barel. serm. in Do- sed sub una diei hujus festivitate concelesumma 85. qui faciunt denar. 3200. cul- min. Quinquag.: Trita et vulgata senten- brant. pabilis judicetur, etc. Ubi Wendelinus : tia omnium Theologantium, etc. SSW Idem mos Natale Christi et BapMalbergo Thenca texeca, est ipsa contenT THEOLOGARE, Deum praedicare, an- tismum uno festivitatis die, sexto Januarii, concludendi etiam obtinuit in tio, quse disceptatur ac ventilatur super nunciare, de Deo loqui, Theologiam

THE
Grsecia primis Ecclesiae saeculis, nee nisi desinente quarto sseculo consuetudinem Occidentalium, qui duas festivitates, ut nos hodie celebrabant, amplexi sunt Orientales, ut discimus ex Chrysostomo qui ait Homil.72. nondum decem elapsos fuisse annos, cum primum dies (Natalitiorum Christi) innotuisset Ecclesiae Oriental!: Otfmo, mquit, Sexoaov IffTtv STOI;, e| ou S^X?) v.a.\ yvtiptfxog r)[/.tv YI Y]u.£pa yeyevY]To«. Vide Suiceri Thesaurum' in 'Em9avia, Bailletum ad Natale et Epiphaniam Domini et vocem Epiphania suo loco. SPT Posterioribus temporibus vox Theophania solam Epiphaniorum festivitatem signiflcare solet, hacque notione legitur apud Lobinellum torn. 2. Hist. Britan. col. 292. Rymerum torn. 2. pag. 795. et seq. in Hist. Harcur. torn. 4. pag. 2212. et alibi. Johannes de Janua : Epiphania... vocatur Theophania a Theos, quod est Deus, et Phanos, apparitio, vel Phanos, Sonus; quod Deus Trinitas tune (in Baptismo Christi) apparuit; Pater in voce, Filius in carne, Spiritus in columbse specie. Gloss. Lat. Gall. Sangerman. : Theophania, Tiphaine, une feste. Varie effertur haec vox apud Scriptores Gallicos. Alanus Chartier pag. 140. ad ann. 1441 : Ou mois de Janvier apres la Tiphaine. Enpres la Tyephaine, in Litteris ann. 1290. torn. 2. Ordinat. Reg. Fr. pag. 33. Tiphagne, in Chartul. S. Vandreg. torn. 1. pag. 975 : Che fu feile Van de grace mil n. chens mi. xx. et quinze le merquesdi devant la Typhagne de Noel. Ex quo illud etiam efficitur hac setate utrumque festum, Natalitiorum nempe et Epiphaniorum Theophanise nomine appellatum fuisse : alias frustra annotaretur la Typhagne de Noel; quod ad alterius discrimen factum est. Tabular. Episc. Paris.: Ces lettres scellees sous le seel de la dite Prevoste, qui furent faictes Van de grace 1312. le Vendredi veelle de la Tiephanie. Ghartular. 21. Corb. fol. 100 : Au terme de la Tiephaigne nostre Seigneur a commenchier a le Tiephaigne, qui sera Van 1353. Tiephagne,in alia ann. 1382. ibid. fol. v°. Guillelmus Guiart. sub ann. 1286 :

THE
ris, tradidistis nobis coram patribus et Coepiscopis nostris die octava Iduum Juniarum hora diei tertia in Ecclesia Theoprepia. Lexicon MS. Cyrilli : ©eoitpimov, TO ex ©eoO [xavrevfJMX, •np09YJT£V[J.a. Lexic. Gr. MS. Reg. sign. 930 : ©eoupoiresa, ajxapTea, xa\ Oeonpoirelov, TO ex 6eoO (xavTsu^a ri upocpY)Teca. Leg. YI [Aavreca, pro ajAafma. HesyChius : ©eoTtpoTctov, (iavceiov ex ©eou. 6eoupoTtoi, 7cpo«py]Tat, (xavtet;, ex ©eoO TtpoXeyovTe?. Ita usurpant Philo 1. nep'i ovespwv, et alii. Vide Clementem Alexandr. lib. 7. Strom. [<** et Henric. Stephan. Thesaur. in his vocibus edit. Didot. torn. 3. col. 304.]

THE

97

De sacratissima Virgine dicitur in veteri librpad usum Ecclesiae Senon. xni. saec. ubi de Officio Nativitatis B. Mariae : Perfudit te sacra Virgo Theotheca, decrevitque Deus filius esse tuus. [** @eoTOXOI;.] f THEOTHICA, Eadem notione. Kyrie Theothica, in Cod. MS. Cbableise xin. S33culi. Prima sunt verba cujusdam additionis quae cum Kyrie eleyson festis solemnioribus in quibusdam ecclesiis decantari solet. Vide Farsa 2. * THEOTICA. Glossar. Provinc. Lat. ex Cod. reg. 7657 : Deytat, Prov. Deltas, Theotica. THEOTISCI, THEODISCI, Teutones, Germani, unde Theodisca lingua, apud Servium in 8. JEneid. Otfridum in libro Evangeliorum et alios, Theotisca, in Concilio Turonensi III. ann. 813. cap. 17. Moguntino I. cap. 2. in Synodo Pistens! cap. ,4. in Edicto Pistensi cap. 33. Receu sans ce con le repraingne Leges audire non debes, nee medicinam Theudisca, in Capit. Carol! C. tit. 12. A Raims le jour de la Tiphaingne, Presbyter, ut scire melius possis Theoricam. cap. 3. tit. 26. post cap. 12. Theodisca, Veant mainle bonne personne, eodem tit. 26. Li biaus Pbelipe la couronne. 1 THEORICALIS, Spiritalis, ut videtur. TUITISGI. Vetus Charta apud VadiaMiracula S. Bertae, torn. 2. Julii pag. 56 | THEIOPHANIA, Eadem notione. Epi-Sciatis, vos ipsos non hujus cosmi cum : num de Colleg. et Monaster. pag. 87 : taphium Sugerii Abb. apud Mabillon. honore esse residues, nee Theoricalis amos- Placuit inter nos chartam pacationis ex torn. 1. Oper. S. Bernard! col. LXXV. ad nitate prosperitatis gaudere, nisi jam utraque parte allevari, quod Tuitisce calcem : Suonboch nominamus. Ubi ille Tuitisce dicto omnia restitueritis loco. Cui rapuit lucem lux septima Theiophaniae, j THEORICUS, Contemplative, qui tan- dixit, quod vulgo Theutonice ; nam et Veram vera viro Theiophania dedit. turn contemplationi vacat, Job. de Ja- Theodiscam linguam ill! dicebant, hoc Die Obiit Sugerius Idibus Januarii, ut nua. Graec. 6ewptx6?, Gall. Theorique. est Germanicam,lib. 1.Tuitsche sprach. Vide Cluverium ibidem dicitur ex Chronico Sandiony- Theprica vita, nostris Vie contemplative, cap. 9. ubi multa. ThioisGerman, antiq. dixerunt nosiano. in Vita S. Romani Archiep. Rotomag. * Nostris Thiphaine. Tabul. Carnot. : metrice scripta, torn. 3. Anecd. Marten, stri. Vetus Poeta de Bertain, apud Falcetum : Ce fut fait en Van de I'incarnation nos- col. 1661. tre Seigneur M. CGLIX. le samedy avant 1THEORISMA, Theorema, Johanni de Longuement tint Sassoigne, qu'ins nus n*i mil defois, la Thiphaine ou mois de Janvier. Thipha- Janua et in Glossis Lat. Gall. Sanger- Mes puis fu reconquise par Francs et par Thiois. nie, in Stat. ann. 1371. torn. 5. Ordinat. man. MSS. Le Reclus de Moliens MS. : 1 THEOSOPHICUS, Theologicus, specreg. Franc, pag. 441. art. 6. Tiefane, in Thiois, Brabant, et Ayalois. Charta ann. 1281. ex Tabu], eccl. Ca- tans Theqlogiam. Epistola Gozechini merac. Scholastic!, torn. 4. Analect. Mabillon. Adde Willelmus Guiart ann. 1214. ^Le THEOPROPIA. S. Augustinus Ep. 158 : pag. 362 : Quseque vel legendo, vel dispu- Roman de Cleomades MS. : Quod autem scripsit Eximietas tua, dubi- tando perplexe intricata, vel in TheosoQuant Grieu sot, pour savoir Tiois tare te, utrum in Theopropia debeas ea- phicis vel in sophisticis occurrissent, etc. Vint a. Couloigne en Allemaigne... dem gesta jubere proponi, fiat, si potest Vide mox Theosophus. En eel pays tant demora illuc frequens confluere multitude. Ubi THEOSOPHUS, ex Graec. ©eoa6<po?, TheoQu'il sot Tyois ; lors s'en ala.~\ ad oram : Theopropia, seu Theopropium, logus, Theologies peritus, vel qui Deum Grsecis oraculum, videtur sic appellatus sapit. Vetus Charta apud Beslium pag. LINGUA THEOTISCA, Theodisca, Theulocus, ubi solent Csesarum edicta promul- 268 : Data mense Septembri an. 999. Ind. disca, eadem quse Theutonica, seu Gergari. Nescio an hue referri possit, quod 12. regnanteRega Roberto Theosopho anno manica, quae olim in Gallia etiam allhabet Collatio III. Garth agin. cap. 5 : 5. Concilium Lemovicense ann. 1031. quandiu obtinuit , a Francis nostris Quse vos exceptores superius Proconsula- sess. 1. doctissimum eumdem Robertum Orientalibus subinde invecta, adeo ut vni 13

SSGf Theopropia vel potius Theoprepia locis laudatis nomen esse proprium cujusdam ecclesiae apud Carthaginem tune ad Donatistas pertinentis non dubitant Editores Benedictini torn. 2. Operum S. Aug. col. 419. ubi etiam mqnent in melioris notae MSS. Codd. legi Theoprepia, non Theopropia. 1 THEORARE, a Theos dicitur, Videre, quia Deus omnia videt, et Theorare, propria est considerare divina, Johanni de Janua. Gloss. Lat. Gall. Sangerman. MSS. : Theorare, contempler, considerer divines chases : pro Graeco flewpeiv, spectare, contemplari. 1" THEORETRUM, Quidquid sponsae in praemium defloratsa virginitatis a sponso dabatur eo die qua se videndam praebebat et prodibat in publicum. Virgo propter honorem virginitatis habet Theoretrum, vidua non habet, in Novella 2. Oonstantini Porphyrog. Vide rpov in Gloss, mediae Graecit. col. 494. * THEORIA, Gr. eewpca, Meditatio, contemplatio. Vita S. Joan. Laud, episc. torn. 3. Sept. pag. 166. col. 1 : Sicque ab activa vita in Theoriam tendebat calefaciendus, ut a contemplative in activam rediret calefacturus. Vita S. Colurnbae torn. 5. Sept. pag. 624. col. 1 : Maximum etiam in obsecrationibus stando expendens curriculum, in tantam subito ferebatur Theoriam, etc. Vide Theoricus. * THEORICA, Theologia. Bern, de Amoribus in Speculo sacerdotum MS. cap. 5:

vocat. Hugo Flaviniac. pag. Ill : Quern Irrsscia excipiens peregrinum mirata est nter suos Philosophum, extra suos Theosophum. Et pag. 184 : Simulat ille ad tempus se Philosophum, ut crederent eum, qui non noverant Theosophum. Epistola Monachorum Remensis Coenobii S. Remigii ad Casinenses : Occasionem autem '.jusdem Epistolss in primis placuit praelibare, quasi in aliquo, quod absit, tanturn authoris thema interrumpatur, quod omnium Theosophorum jndicio ipsi Tul\iano stylo jure meritoque prsefertur. Henricus Aquilonipolensis in Lubeca lib. 1. cap. 20 :
Transeat egregio doctore Theosophiali, etc.

Ita Oeococpou epitheton non semel tribuitur Constantino Pogonatq in Concil. VI. Oecumenico. Theologiae doctores nostri appellarunt Maistres en divinite. Vide Origines domus Alsaticae pag. 151. THEOTHEGA, quasi ©eou 6^, Pyxis, in qua reponitur sacra Eucharistia, aegris deferenda. Epitaphium Joannis de Graecolanis, Mediolani :
Et casulai, binaeque cruces, calicesque gemelli, Thuribulum, Theotheca sed et mortualibus in qua Est aegris portanda salus, mundique Redemptor.

98

THE

THE

THE
1308. torn. 5. Cod. diplom. Pqlon. pag. 32. col. 2: Thesaurum ecclesix de ipsa ecclesia , confractis seris , Thesauraria manibits sacrilegis abstulerunt. T THESAURARIATUS, Thesaurarii dignitas in Ecclesiis apud Rymer. torn. 9. pag. 541. in Historia Mediani Monasterii pag. 410. et in Inventario S. Capellae Paris, ann. 1383. ex Bibl. Reg. THESAURARIUM, pro Thesaurus, apud S. Augustin. enarrat. in Psal. 48 : Numquid perdes in Thesaurario Christi ponens? Ibidem : Inveniunt nummos, et ponunt in Thesaurario. Vita Burchardi Episcopi Wormaciensis : Tune Principes, qui aderant, intrantes Thesaurarium et cameram, ubi putabant pecuniam reconditam, diligenter angulos omnes perscrutati sunt, etc. THESAURARIUS, Thesauri Regii custos. Desiderius Thesaurarius Dagoberti Regis, in ejusdem Regis praecepto de Episcopali dignitate Cadurcae urbis eidem Desiderio collata. Rado Thesaurorum regalium summus Procurator, apud Fridegodum in Vita S. Audoeni Episc. Rotom. cap. 4. apud Surium. 1 THESAURIS, Eadem notione, in Mandate Johannis Reg. Fr. ann. 1352. torn. 2. Ordinat. pag. 513: Prsesentibus Thesauribus et Magistris monetarum, etc. * Nicolas Braique Tressouriers de Normandie, in Chartul. S. Benigni Divion. ad ann. 1350. THESAURARIUS, Dignitas in Ecclesiis Oathedralibus et Capitularibus, cui thesauri Ecclesiae servandi cura incumbit, quod ipsa docet nomenclatura. [Thesaurier, non semel in Chartul. Latiniac.] Isidorus Hispalensis in Epist. ad Leufredum Cprdubensem Episcqpum : Ad Thesaurarium pertinet ostiarii basilicarum ordinatio, incensi prasparatio, cura Chrismatis conficiendi, cura Baptisterii ordinandi, praeparatio luminariorum in sacriflcio. Rodericus Zamocensis Episc. in Speculo Vitas humanae lib. 2. cap. 16 : Thesaurarius sive custos, praecipua quadarn prasrogativa, ac honoris praeeminentia in sacrosancta Ecclesia fulget. lllorum enim dignitati et officio, basilicarum primo incumbit custodia et tuitio, ostiariorum institutio, luminarium incensio et praeparatio, cura denique baptisterii : vasorum quoque sanctorum, ac sacerdotalium vestium, necnon sacrarum reliquiarum, et tandem totius Ecclesiae thesauri ad eum pertinet principalis custodia. Sed et inter Ecclesiae ministros, pro modo obsequii, et personarum differentiis, redilus et oblationes dividit. Leges Alfonsi IX. Regis Castellae part. 1. tit. 6. leg. 6 : Tesorero tanto quier dezir como guardador de Tesorq ca a su oftcio conviene de guardar las cruzes, e los calices et las vestimentas, e los libros, et todos los otros ornamentos de la santa Eglesia, et el deve componer los altares, et tener la Eglesia limpia et apuesta, e a bonda de encienso, et de candelas, et de las otras luminarias, que son menester. Otrosi el deve guardar la chrisma, e mandar e ordenar como se faga el Baptismo. E a su oficio pertenesee de fazer tanner las campanas. [Synodus Mexic. ann. 1585. torn. 4. Cone. Hisp. pag. 385: Thesaurariam (creamus) ad quam Ecclesiam claudere et aperire, campanas pulsare facere, omnia utensilia Ecclesiae custodire, lampades et luminaria curare, de incenso, luminibus, pane et vino ac reliquis ad celebrandum necessariia, de redditibus fabricae Ecclesiae exponendis ad votum Capituli providere pertinebit.] Joann. de Deo in Poenitentiario lib. 5. cap. 12 : Thesaurarius vel Sacrista,.

hac etiam loquutos primae ac secundae Pisani galeas et alia ligna de duabus stirpis Reges baud aegre probari possit, Theriis L. numero muniebant, in quibus longe tamen diversa ab hodierna, ut Ruscarinus Pisanus prgeerat admiratus. pluribus probavit Freherus ad formu- Ubi ligna de duabus Theriis, forte sunt lam foederis Ludovici Germanise et Ca- navigia de duobus tabulatis, Gall, de roli Galliae Regum, Ludovici Pii filio- deuxponts. THERISTOTIDES, in Gloss. Saxonico rum, et Browerus in Proparasceve Annalium Trevirensium n. 14. ex Capitulo MS, apud Somnerum exponitur wadewan g i e s e l a , ubi therisirum corrigen19. lib. 4. Capitul. Carol! M. hac lingua, imperante Ludovico Pio, exarato ; quod dum putat. antea attigerat Trithemius in Catalogo THERISTRUM , TERISTRUM , Genus illustrium virorum in Otfrido : Otfridus pallii muliebris, Eucherio Lugdun. Hieex eo volumine, quo Carolus Imperator ronymus in Esaiam : ©Iptcnrpa nos posquondam Magnus barbariam Theutonicae sumus appellare palliola, quibus obvoluta nostrse linguae ad regulas inchoavit redu- est Rebbecca, et hodie quoque Arabiae et cere grammalicales, edoctus, multa et mi- Mesopotamia operiuntur feminae, eo quod randa lingua materna secundum easdem ev Olpsi, id est in gestate et caumate corregulas composuit metro seu carmine, quae pora proteg ant feminarum. Ex eo Papias : nemo facile nostra estate legere et intelli- Teristrum palliolum est, quod ad usque gere potest, quantumcunque sermonis no- Arabiae et Mesopotamiae mulierum^ est vestri peritus : quippe cum sermo ille regu- lamentum, quo tutissimo umbraculo utunlatus a nostro plus differat, quam Etrus- tur in asstivo. Mox: Teristra, subtiliscus a Latino. Unde yero vox Theodiscus simas cortinse. [Adde Isidorum lib. 19. fluxerit, pluribus disserit Cluverius lib. Orig. cap. 25. et Tertullian. de Pallio 1. German, antiquit. cap. 9. [** Vide cap. 4.] Glossae Biblicas MSS : Theristrum, Rtihs. ad Tacit. German, pag. 103. Mo- aastivum vestimentum, theros enim asstus. nium de Pagan. Europ. Boreal, torn. 2. Ugutio : Teristrum quoddam genus mupag. 7. Grimm. Grammat. German. 3. liebris vestis subtilis et tntee, a terendo dictum, vel a tegendo, quia in sestu coredit. torn. 1. pag. 12.] 1 THEUTONIGUM OPUS. Testamentum pora tegat feminarum. Gloss. Lat. Gall.: MS. Roberti Canonici Autissiod. ann. Teristrum, une maniere de vestement de 1205 : Optuli etiam super altare pallam femme, qu'on dit Chainse. Salomon Probenedictam Theutonico opere decenter verb. 27 : Sustulerunt a me Terislrum meum custodes murorum. Hepidanus de operatam. ] THEUTONIZARE VOCES. Alterius lin- Vita S. Wiboradaa lib. 1. cap. 5: Terisguae vpcabula Teutonice reddere, vel trum cum omni viltatoria compositione Teutonice facere. Kathalina... Theutoni- detrahens. Luitprandus lib. 3. cap. 5. al. zatum Gwefl sonat, in Historia de Guelfls 23 : Dum hunc Grascorum more Theristro apud Leibnitium tom.l. Scriptor. Brun- opertum, habituque insolito viderunt indutum, etc. Perperam cheristro editum. svic. pag. 782. 1 THEOTOCHE, Deipara. Acta S. Urs- Idem in Legatione cap. 37: Mihi mandavit, fas non esse quempiam, ubi Impemari Episc. torn. 2. Aprilis pag. 558 :. rator esset, pileatum, sed Teristratum inEcclesiara pia Virgo simul Theotoche tuetur. cedere: cut mulieres, inquam, nostrse Notum est ©EOTOXO? B. Virginis epithe- tiaratae, et Teristratae, viri equitant pileati. [«> Adde cap. 40. et 54.] ton. * Glossar. Lat. Gall, ex God. reg. T THEOTONIA, Germania. Regnum Theotoniae, apud Marten, torn. 2. Anecd. 7692: Teristrum , soucanie. Terristrum, col. 13. ex Epist. Urban! IV. PP. ann. ceinse de fame veuve. * THERITA, ut Tarida, Navis pnerariae 1263. 1 THEOTONICUS, Germanus, apud. Mu- species. Constitut. MSS. Carol! reg. Sirator. torn. 3. pag. 490. col. 2. torn. 6. col. cil. : Amiranti vice, prothontini, amirati in reparatione navium, galearum, Theri94. 421. et alibi. Vide Theotisci. * THEOTONISI, lidem qui Theotisci, tarum, et aliorum vassellorum, etc. Vide Teutones, Germani. Mirac. S. Patric. supra Tharida. f THERMAPALUS, ©ep[ia7raX6c, Callidus torn. 5. Aug. pag. 221. col. 2 : Cum Theotonisi civitatem Acerrarum possiderent, et mollis. Ova Thermapala, Sorbilia, Th. quidam eorum postposito Dei timore, ra- Prisciano 20.10. THERMARIUM, Therm83. Gloss. Sapinam exercebantper circumstantes villas. Haud scio an inde vox Theudrier, qua xon. Mlfrici: Balnearium vel Thermo,Extraneus, alienigena signiflcari vide- Hum, basth b u s , i. domus thermarum. THERMIPHIL^, pro Thermopylae, Quaetur, in Lit. remiss, ann. 1482. ex Reg. 206. Chartoph. reg. ch. 889 : Icellui Bos- vis montium angustise, clusurae. Chroquier avoit dit plusieurs parolles inju- nicon Reichersperg. ann. 753 : Haistulrieuses et diffamatoires de la personne du phus Rex Thermiphilas, id est clusas Lonsuppliant, et entre autres qu'il estoit ung gobardorum peliit. Regino habet Thervillain Theudrier, et que on ne scavoit mopylas. 1 THESAURARE, Facere thesaurum, qui il estoit. * THEPHANIA. Vide supra Thefania. thesaurum congregare, Job. de Janua. 1 THERASCHIA, Teorascia, Tierache. Vide Thesaurizare. 1 L THESAURARIA, Gall. Thresorerie, Juvenis canonicus de Roseto in Theraschia, etc. in Oharta ann. 1254. ex Ghartul. Thesaurarii dignitas, vel locus ubi theCampan. fol. 158. Theraisse, in Peagio saurus reconditur. Occurrit posteriori notione apud Rymer. torn. 2. pag. 930. ex Chartul. 21. Corb. fol. 344. * Thieraisse, in Lit. ann. 1371. torn. 5. 1046. torn. 4. pag. 648. in ReparationiOrdinat. Reg. Franc, pag. 450. Vide su- bus factis in Senescallia Oarcasson. pra Terasca. ann. 1435. e MS. 01. V. Lancelot, etc. 3Je THEREBRARE. [« Therebrare, forer. » Priori vero in Obarta Philippi V. Fr. (Lex. Lat. Gal. Bibl. Ebroic. n. 23. XIII. Regis pro S. Capella Paris, ann. 1318. apud Lobinell. torn. 3. Hist. Paris, ann. s.)] jjc THEREBRUM. [« Therebrum, ta- 126. col. 2. in Synodo Mexicana ann. rere. » (Lex. Lat. Gal. Bibl. Ebroic. n. 1585. torn. 4. Concil. Hispan. pag. 385. * 2. THESAURARIA, Vasa sacra, alia23. XIII. s.)] 1 THERIA. Annales Genuenses ad ann. que pretiosior ecclesiastica suppellex in 1242. apud Murator. torn. 6. col. 495: thesauro ecclesise asservata. Instr. ann.

THE
quod idem est -in officio, licet nomina sint diversa, etc. Thesaurarii officio potissimum munus inc'umbit luminaria Ecclesiae providere. Hincmarus Epist. 4. ex Labbeanis : Thesaurarius de luminaribus et de aliis omnibus, quse ad Ecclesiae honestatem, utilitatem, atque salvationem, et ad suum ministerium pertinent, providentiam gerat. Concilium Goloniense ann. 1260. cap. 8 : Thesaurarii seu custodes, quorum interest Ecclesiae luminaria ministrare, ea ita fideliter administrent, et generaliter omnis Ecclesiastics^ supellectilis seu thesauri custodiam eorum fidei atque cures commissam ita conservent fideliter et solerter, etc. Adde Statuta Leichefeldensis Ecclesiae in Monastico Anglic, torn. 3. pag. 241. 250. et Statuta Ecclesiae Londinensis ibid. pag. 337. [necnon Probationes Hist. Cabilon. pag. 95.] * Charta ann. 1164. in Chartul. S. Corn. C9mpend. fol. 174. r°. col. 1: '.ZVbtum fieri volumus.... quod inter Meldensem episcopum et Thesaurarium Compendiensis ecclesiae, dominum videlicet Philippum fratrem regis, diulina fuerat controversia de qiiadam annona, quam prasfatsR Compendiensis ecclesiae matricularii in decima Nantolii accipiebant. Si quidem Meldensis episcopus annonam illam saisierat, quia de suo erat feodo, et prsenominatus Thesaurarius ei hominium inde facere nolebat. Prasdicta igitur controversia in hunc modum compositionis est terminata. Abbas Compendii, in cujus manus Thesauraria devenit, quia, hominium facere non potest, Meldensi episcopo annuatim persolvet in festo beati Stephani mense Augusta decem solidos. Malta hie babes notatu digna. SUBTHESAURARIUS, Dignitas pariter Ecclesiastica in Ecclesia Bemensi, apud Joannem Sarisberiensem Epist. 268. T THESAURARIUS, f. Procurator, Syndicus. Legitur torn. 4. Annal. Benedict, pag. 425. ad ann. 1038. Widonem Thesaurarium S. Mauricii Andecavensis, cum consensu uxoris suae, triumque filiorum fundasse atque dptasse Ecclesiam in honorem S. Martini Vertavensis in villa Legi9nis ad Oldonem fluvium, ut monachi S. Albini earn monasticae religioni aptarent. Postmodum Wido ipse apud S. Albinum monachus factus est. 1 THESAURARIUS, Cellerarius. Consuetud. Fontanell. MSS. pag. 397 : Thesaurarius, qui in aliquibus monasteries Cellerarius vocatur, recipit debita et redditus totius monasterii. * THESAURARIUS, ^Edituus, Gall. Marguilier. Cfrarta ann. 1352. in Reg. 81. Chartoph. reg. ch. 599 : Matricularii seu Thesaurarii et alii parreciani parrochialis ecclesiss B. M. Magdalenes civitatis Paris, etc. THESAURARIUS ANGLIC. Hujus offlcium et dignitas describuntur in Fleta lib. 2. cap. 25. 26. 27. 28. THESAURARIUS SCACARII, apud Anglos, de quo Matth. Westmonaster. ann. 1295. THESAURARIUS GARDEROB^E, in Anglicana Curia, est is, cui cura expensarum Regis et familise suse commissa est. Ejus offlcium est pecuniam, jocalia et exenia Regi facta recipere, receptaque Regis secreta custodire, et de receptis expensas facere rationabiles, etc. Vide Fletara lib. 2. cap. 17. 11. THESAURENSES , Offlciales Comitis Thesaurorum dicuntur in lege 14. Cod. Th. de Divers, offlc. (8,7.) et lege 2. Cod. <ie Palatinis (6, 30.), qui scilicet Thesau-

THE

THE

99

rorum cuslodiam suscipiebant, in eadem pro rege; ille, cujus erat domus, petebat lege, hoc est titulorum largitionalium eandem habere. Placuit regi, quod ipsa pecunia redderetur domino domus ipsius, exactorum et illatorum in thesauros. 1 THESAURIA, Thesaurus, seu locus nisi manifesta et certa consuetudo in conubi thesaurus reconditur, gazophyla- trarium inveniatur in ipsa terra. cium. Acta B. Isfridi, torn. 2. Junii pag. * Quae vero vasa sic casu inventa fue1090 : Monstrant hodie fontem juxta do- rant, aqua benedicta et oratione purifimum Thesaurise in Raceburg. Charta cabantur , ex antiquissimo Pontiflcali ann. 1224. apud Madox Formul. Anglic, MS. Bibl. reg. sign. 943 : Oratio super pag. 29 : Confecta sunt tria instrurnenta vasa in loco antiquo reperta, quse primiconcepta sub eodem tenore, quorum unum tus aqua lavantur exorcizata. Omnipotens remanebit penes Abbatem et Conventum, sempiterne Deus, insere te offtciis nostris, aliud penes rectorem ecclesiae de Bri- et hsec vascula arte fabricata Gentilium chtwalton tercium in Thesauria Sa-, sublimitatis tuas potentia ita emundare et rum: quo in posteriori loco Thesauria benedicere digneris, ut omni immunditia idem videtur quod Chartophylacium. depulsa, sint tuis fidelibus tempore pads Sic Chartophylacium regium vocamus atque tranquillitatis utenda. Per Dominum, etc. le Tresor des Charles. | THESAURIS, ut Thesaurarius. Vide THESAURI DUGENDI Onus. Monasticum Anglic, torn. 1. pag. 976 : Sint quieti ibi. et de The| THESAURIZARE, Idem quod Thesau-de.... hornegeldo, carucagio rare, Johanni de Janua, Gall. Thesauri- sauro ducendo, etc. Pag. 922 : De maereser, Gr. Orjiraup^etv, Divitias congerere. mio cariando, de armis portandis, de TheOccurrit passim in Bibliis sacris, et sauro portando, etc. apud Salvianum lib. 5. de Gubernat. T 2. THESAURUS, M9nile. Chronicon Dei et alios Scriptores ecclesiasticos. Valciodor. torn. 7. Spicil. Acher. pag. 1 THESAUROPHYLAGIUM, ©rjcraupocpu- 516 : Comes Eilbertus sine consilio suss Xaxtov, Thesaurus, seu locus ubi thesau- nobilissimae conjugis.... loco obsidis mirarus reponitur, apud Martenium et alibi. bilem Thesaurum quern apud se conservaTHESAURUM, neutro genere usurpant bat Clerico tribuit, diem statuens in quo Alcuinus Epist. 49. et Poem. 105. [Fol- fieret solutio debiti. Thesaurus autem iste cardus lib. 1. Mirac. S. Bertini cap. 8. desiderabilis compositus est in similitudiet alii Scriptores aevi medii.] nem insignis monilis, quern S. Eligius..., 1. THESAURUS, seu Thesauri inventio, prsecepto nutuque inclyti Lotharii Regis inter Jura Regia accensetur in Legibus Franc, manibus propriis operatus est. Edwardi Confess, cap. 14. in Legibus Lapis si quidem beryllus in media positus Henrici I. cap. 10. apud Brittonem in sculptum retinet qualiter in Daniele SuLegis Angl. cap. 17. in Speculo Saxon, sanna a senibus judicibus male criminata lib. 1. art. 35. et apud Bractonum lib. 2. sit, qui varietate sui operis diligentiam cap. 24.11. Deflnitur autem ab eodem ostendit artis, et diligentia venustatem Bractono lib. 3. tit. de Corona cap. 2. g locupletis honoris. Quod Thesaurus plu4. qusedam vetus depositio pecunise vel al- ries ibi appellatur, nude dicitur Monile terius metalli, cujus non extat memoria, in fragmentis ex Chronico Valciod. ssec. ut jam dominum non habeat. Adde Fie- 5. Benedict, pag. 597. tarn lib. 1. cap. 43. | 2. et Regestum 1 THESAURI EGGLESIASTICI, Vasa saParlam. B. fol. 116. ./Ethelredus lib. 1. cra, aliaque pretiosior supellex ecclesiaann. 418 : In nono etiam anno post ever- stica, gemm33 et alia hujusmodi, in Casionem Romas a Gothis, relicti qui erant pitulari 5. ann. 806. cap. 5. ubi prohibet in Britannia, Romana ex genie, multi- Carol us M. ne vendantur Judseis aliis ve plices non ferentes gentium minas, scro- negociatoribus. Ne Vasa sacra dentur bibus occultant thesaurum, aliquam sibi ignori , pariter prohibet Ludovicus futuram existimantes fortunam, quod illis ius Capitul. ann. 816. cap. 13. postnonaccidit.ChartaTheobaldi Comitis THESEUS MENSIS, in Hepidanni AnnaCarnotensis ann. 1118: Justitiam quoque libus ann. 973. pro mense Desio dicitur, murtri, raptus, incendii, furtivi Thesauri ut recte conjectat Goldastus. Sic vero inventi et celati, quia durum erat Mona- appellatur mensis Junius a Macedonichis de talibus judicare, mihi et hssredi- bus, Greec. Almo?. bus meis Comitibus Carnotensibus in BoJTHESIA, Mensura sex pedum, navalle et in terra sua de banleuga con- Toise, in Charta Godefridi Episcopi Gall. Lincesserunt habendam. Charta Guillelmi gon. inter Instrum. novae Gall. Chr. Castellarii S. Audomari ann. 1175. in torn. 4. col. 179. et in Glossario torn. 3. Tabul. Monasterii S. Bertini: Ab omni ubi Lobinellus observat calumnia et consuetudine, quas de jure Hist. Paris, aliquando dici tigna canThesias Comitatus exigi solet, a banno scilicet, teriosve etiam ex Charta ann. 1282. ubi legitur, furto, teloneo, occasione inventi Thesauri, duas campanas, quamlibet ponderis cenliberi sint. Articuli Cleri contra Diqnydomus csscorum sium Regem Lusitaniae apud Bzovium tum librarum in capella ponendas, pencongregationis ann. 1289. n. 9. | 26 : Impmgit aliquibusdentes daabus prssdictas super copertura Thesiis viris Ecclesiasticis, mulieribus religiosis ipsius capellse. Vide Teisia. et Abbatissis, quod invenerunt Thesau1 THESIGUS, Phtisi laborans, ni fallor, rum, quorum occasione facit eos capi, et secum taliter captos duel, non parcens a flcto Thesis, pro Phtisis. Codex MS. D. religioni, aut etiam dignitati intendens, de Chalvet Senescalli Tolos. de Albigenet compellens contra jura, ut totus The- sibus: Dictus infirmus non permittebat saurus sibi restituatur, etsi in propria ipsos recedere, eo quod Thesicus erat et domo, possessione aut villa, aut campo volebat hereticari in morte. Vide Tesis. seu allodio ipsius inventus sit, aut dicaTHESINDTJS, Idem qui Thainus, de tur inventus. Vide Capitulare 3. ann. qua voce supra. Leges Henrici I. Regis 789. in Appendice cap. 2. et supra in Angl.cap.69 : De Tihindi hominis (occisi) voce Inventio I. wera, debent reddi secundum leg em 30. ! * Judicat. ann. 1261. in Reg. Olim par- solidi ad manbotam, idem hodie 5. marcse. lam. Paris. : Inventa fuit pecunia usque De Thesindo, id est Thaino, 120. sol. qui ad xl. m. in tnuro cujusdam domus apud faciunt 20. marcas. Lochias , cum ipsa domus reficeretur. 1 THESMOPHORUS, OeqjLexpo'po;, LegisBaillivus voluit eandem pecuniam habere lator, de Moyse dicitur in Gestis Consu-

g

THE
lum Andegavensium torn. 10. Spicilegii Acheriani pag. 470.
* THESPETATICUM ex Charta Dagoberti regis apud Grosley in Disquisit. ad Jus Franc, pag. 121. Vox flctitia, ut videre est in Themonaticum. * THESURA, Plagse, rete. Vide supra Tesura 2. THETA. Vide Th. THETHINGPANYE. Vide in Thetinga. THEU, Francis veteribus, Duo. Vide Chunna, •* THEDCRI, Turci. Vide supra Teucri. \ TEUDISCI. Vide supra Theotisci. \ THEUGDPENY. Vide in Tethinga. * THEULONIUM, idem quod Telonium, Exactio, tributum. Charta S. Ludov. ann. 1264. in Eeg. S. Justi ex Cam. Comput. Paris, fol. 142. v°. col. 2: Nullum teneantur Theulonium seu exactionem quamlibet aut costumam solvere. Vide in Telon. THEUMA, TEUMA, pro Thema. Willelmus Brito in Prologo ad Philippid.:

THI

THI

claramus extra menia dictss villas per C. Regum, quod a Nithardp lib. 3. referCC. Theysias. Vide Teisia et Thesia. tur, ubi per plaid, seu placitum, effertur, THIA, Amita, Gall. Tante. Vide Thius. putat Marq. Freherus. Cui astipulatur 1 THIARA, Honorarius Cancellarii cu- locus Adami Bremensis cap. 229: Adeo do, Gall. Mortier. Acta Comitiorum ge- ut Concilia populorum communi, quod ab neral. Turonis habitorum ann. 1483. ex ipsis Warph, a nobis Thine vocatur, EpisBibl. Sangerm. : Dominus vero Cancella- copos interesse non renuant. Sed et in rius ad Regem conversus, Thiara deposita Capitulari Theotisco Ludovici Pii apud et citrvato genu, petiit si ei placeret nos Browerum in Proparasceve ad Annales Trevirenses num. 14. Thegein, traditio sermonem inchoare. Vide Tiara. | THIGINYNUS, male pro Hiacynthinus,exponitur. [** Thegein ibi est nulla, vox apud Isidorum lib. 19. Orig.cap. 21. edit. sequens thia sala reddit latinum tradi1602. Vide Vossium lib. 3. de Vitiis serm. tio.] Teutones Dinghe et Denghen, vocant litem, disceptationem: unde Dinghen, cap. 52. litigare. Vide Joan. Stiernhookum de THIEFT-BUTE. Vide Thefbote. Jure Sueonum vetusto cap. 2. pag. 26. 1 THIEM. Vide supra in Theam. Rursus ut aggrediar prolixius edere Theuma. THILAC, pro Tyhtlan. Vide in hac [** Graff. Thesaur. Ling. Franc, torn. 5. col. 176. sqq. voce Ding; Grimm. Antiq. [Et ad calcem editionis Duchesnii pag. voce. 1 THIMIAMA. Vide Thuricremium et Jur. Germ. pag. 747. De Thinx Longo256: bardorum videndus Beseler. Pact. HseThymiama. Nam qui praelibant librorum Teumata versus 1 THIMIAMATERIUM. Vide Thymiama- redit. torn. 1. pag. 108. sqq.] Nolo quidem numeris connumeraremeis.J * THINGFRED. Leges Danicae apud Luterium T THIMONUS. Vide in Temo 1. dewig Rel. MSS. torn. 12. pag. 182 : Item * Hinc forte nostris alias Theutes, pro * THINA, Vas grande ex qualibet ma- sciendum est, guod guicumgue ad placiTeneur, scripti verba. Chron. S. Dion, torn. 5. Collect. Histor. Franc, pag. 270 : teria. Stat. Casimiri III. ann. 1451. in- tum accesserit, et in via aliguis contra Teux estoit li Theutes de la chartre le ter Leg. Polon. torn. 1. pag. 163 : Item eum deliguerit ad distantiam a loco plapatriarcheJehan,que li dui Crestien apor- sal quod datur nobilibus sive claustrali- citi, quo a placilo videri potest; illud bus per dominum regem in Thinis, etc. delictum, sit Tringfred delictum. A toient. Tina 2. Thing, T THEUNUARIUM, Tributum. Vide in VideTHINDESKATH, Decimae exactio, a fractio. Placitum, judicium, et Fred, In* Telon. * THINGHORINGE,Testis judicialis, qui Thinde, Decima, et Skat, impositio. Le1 THEUROMA, Aulseum seu tapes, ut ges Danicse apud Ludewig. torn. 12. audit quod agitur inter partes, intervidetur. Jon. de Monsteriolo Epist. torn. Reliq. MSS. pag. 212: Item, nova grava- prete Ludewigo ad easdem Leges ibid, 2. Ampl. Collect. Marten, col. 1329 : mina noviter inducta, videlicet Thindes- pag. 184 : Item si aliguis alteri in placito Mihi Theuromata seu tapeta ilia misisli ; kath, ammodo non petantur, nee reeipian- leges finnaverit, tune guilibet illorum guse res etsi ram et singularis sit, etc. tur per guemcumgue. nominet sibi duos Thinghoringe, et.advoHsec verba guse res, etc. indicare videnTHINGARE, Donare, vox Longobar- catus et alii mehores nominent eis tres tur particulam seu esse nudam explica- dica, in Lege Longob. lib. 2. tit. 1. |Thinghoringe, et guicumgue illorum sine 8. tionem vocis Theuroma, cum de re sin- tit. 14. | 4. 5.12. 13. 25. tit. 15. § 1. 2. tit. occasione legitima se absentando, intergulari seu unica agi videatur ; alio- 18. | 1. tit. 21. | 9. tit. 34. | 1. 3. 8. 9. lib. leges dantur, solvat conquefuerit cum quin crederem Theuroma esse pro To- 3. tit. 15. etc. [» Roth. 223. 156.157. 160. renti tres marcas et regi tantum. Horeuma, Topsujxa, quod est Opus sculptum 170. 171. Liutpr. 76. (6,23.) Roth. 172. ringe, Auditio. aut caelatum ex quacumque materia. THINGUS, idem qui Thainus, de qua 173. 176. 365. 225. 227. Liutpr. 9. (2,3.) 55. JTHEDRORA, vel ut legere mavult (6, 2.) Aist. 2. Roth. 390.] Papias : Tinga- voce supra, a Saxonico 'beng,. vel Eccardus Theurona, Puella, in Pacto lio, mutua donalio. Boerius ad Legem ^Seing, minister, bo.ro, homo liber. VeLongob.: Thingatio dicitur donatio per tus Charta a Cowello laudata : Sciatis Legis Salicae tit. 15. | 2. Eccardum consule. universitatem. In praeallatis locis crebro me concessisse omnibus militibus, et omTHEUSEBIA, ex Gr. esocrlgeia, Pietas. vox Thingare sumitur pro libertatem con- nibus Thingis, et omnibus libere tenentiOrdericus Vital, lib. 8. pag. 708 : Sed in ferre, quod et manumittere per Thinx bus, qui manent in foresta mea de honors pace Dei cultores legali Theusebia tripu- dicunt. Leges Luitprandi Regis Longob. de Lancastre, guod possunt, etc. Vide diare sineret. Thainus et Theyn. tit. 54. | 1. [» 76. (6, 23.)]: Si duo fratres, aut si pater et filii Thingati fuerint, etc. * THIRANNUS. Vide infra Tyrannus. ] THEUTHA. Vide in Thenca. | THIRD-PENY, Denarius tertius est, 1 THEUTHONICI, THEUTONIGI, THED- Tit. 109. | 4. [« 140. (6, 87.)]: Vadant liTONIZARE. Vide Theotisci. beri et absoluti fulfrealis, tanguam si ea pars mulctarum forensiumgue molu* THEUTRAMUS, Vir eximius ac Cele- Thingati fuissent, ubi voluerint. Leges mentum (emolumentorum) quse in cornibris. Ermoldi Nigel. Carmen torn. 6. Col- Astulphi Regis Longob. tit. 8. [» 2.]: Si tatu olim cedebat Comiti, Rege alias duas guis Longobardus pertinentes suos Thin- percipiente, in Nomolexico Anglic. Tholect. Histor. Franc, pag. 64 : gare voluerit in guarta manu, et chartu- mse Blount: quod consule. Ecclesiae custos Theutramus nomine quondam las ei fecerit, et sibi reservaverit servi*THIRIACA, TYRIACA, pro Theriaca, Prsefalse fuerat, nomine dignus eo. tium ejus dum advixerit, etc. Gall. Thet-iague, alias Tiriacle. Vide in1 THEW, THEWE, Caveae, vel scabelli INTHINGARE, Eadem notione. Leges fra Triaculum. Inventar. MS. thes. Sedis genus, quo mulieres rixosas et in laces- Luitprandi tit. 36. | 1. [» 55. (6, 2.)]: Si Apost. ann. 1295: Item duo vasa de stasendo procaces in aquam mergunt apud guis servum suum fulfreale Inthingave- gno, plena Thiriaca. Arest. ann. 1410. 29. Anglos,a Saxonico }> eow,Servus,homo rit, et aamund a se fecerit, etc. Lex Lon- Nov. in vol. 11. arestor. parlam. Paris. : vilis. Placitum in Itiner. apud Cestriam gob. lib. 2. tit. 34. | 8. habet hoc Johannes Cognati experimentator et venloco ann. 14. Henrici VII. : Georgius Grey nude Thingaverit. ditor, ex eo guod Tyriacam inutilem et Comes Cantii clamat in maner. de BuTHINX, Idem quod Thingatio,in eadem ineptam vendebat, etc. Lit. remiss, ann. shton et Ayton punire delinguentes con- Lege Longob. lib. 2. tit. 8.1 6. tit. 14. 1460. in Reg. 189. Chartoph. reg. ch. tra assisam panis et cervisiss per ires 113. tit. 15. | 2. 3. tit. 20. § 1. lib. 1. tit. 476: Icelle femme bailla entre deux esvices per amerciamenta, et guarta vice 82. I 5. [» Liutpr. 104. (6, 51.) Roth. 171. cailles ou quoquilles de jambles, qui croispistores per pilloriam, braciatores per 173. 174. Liutpr. 64. (6, 11.) 140. (6, 87.)] sent en la mer, une chose resemblant de tumbrellum, et rixatrices per Thewe, hoc Charta donatiqnis ann. 1060. in Tabula- couleur a Tiriacle ou metridat. Vide Tiest ponere eas super scabellum vocatum a rio Casauriensi : Hsec traditio de memo- riaca et Tyriaca. Cucking stoole. Monasticum Anglic, torn. ratis rebus firma permaneat in sempiter«THIROTINUM, Tirocinium, scientise 1. pag. 977 : Habere possint Thew, pillo- num, guia in loca sanctorum nee Thinx, argumentum. Gesta Gaufr. episc. Consrium atque tumbrellum propunilione ma- nee launegild impedire debet, eo guod tant, inter Instr. torn. 11. Gall. Christ.

le factorum. Vide Blount in Nomolexico homo pro anima sua fecit. Dare per libellum de Tine, in Charta Gaudulfl EpisAnglicano THEYN, Liber, ut Thett, servus, in copi Regiensis torn. 5. Ughelli pag. 1594. Fleta lib. 1. cap. 47. | 26. idem qui Thin- Manumissio per Thinx, in Legib. gus, de qua voce mox. Vide Thainus. Luithprandi Reg. Longobard. tit. 109. | T THEYSIA, Pertica, seu mensura sex 4. [« 140. (6, 87.)] et in Legib. Longob. pedum, Gall. Toise. Franchesiae Villae non semel. de Pineto ann. 1343. e Schedis D. LanTHINX idem sonare quod Thing Teucelot : Terminos vero dictss franchesise de- tonicum, in Fosdere Ludovici et Caroli

THO
col. 220 : Si cuilibet et eorum (juniorum Fromistano Abbate fundasti in isto loco clericorum) scriptum vel versus, vel Thi- jam dicto Oveta Basilicam S. Vincentii rotinum, vel aliquid utile videbat, con- Levitse, etc. Ita in alia apud Colmenaregratulans ei sublimiter illud collau- zium in Historia Segoviensi cap. 13. | 13. Hist. Miscella : Ubi erat Isbaali Thius dabat. j THIRUS, Serpens venenosissimus, de Madi. Theophanes, x<x\ rjv Ixei 6 'I(jgaaX\ quo fit thiriaca, in veteri Vocabulario 6 Oeto? toO MaSe. THIA, TIA., Amita, Ital. Zia, in Cone. Juris utriusque; a Grseco 6/|p,6r]p6s,fera, Bracar. II. ann. 563. cap. 15. et in Conbellua. 1 THISIASTERIUM. Vide Thysiaste- cilio Arelatensi II. cap. 3. uti prapferunt Codd. Corbeiensis et Lugdunensis.Adde rium. THIUBDA, Furtum, Germanis Dieb, veterem Chartam allatam a Duce GarOtfrido lib. 4. cap. 7. et Willeramo, diae in familia Guietana pag. 182. [et Thiob, Saxonibus \> e f . Ita inscribitur Ganones Hibern. torn. 4. ATiecd. Marten. col. 3.J Apud Gregorium M.lib. 1. Epist. titulus 3. Legis Frisonum. THIUPHADDS, Dignitas in Aula Re- 37: Volo autem, ut domnae Patenchias gum Gothicorum Hispan. sed ex infe- mese, etc. Spelmannus emendat Patherix rioribus prima : scilicet post Duces, Co- Thise mess, quomodo Codd. bonae notae mites, et Gardingos. Huic suberant Mil- praeferre monet vir doctus nuperus qpelenarii, Quingentarii, Centenarii, Decani, rum S. Gregorii editor, quosdam etiam exercitus etiam Compulsores, Annonarii, amitse, pro thias. Charta Rudesindi DuDefensores, Pads assertores, Numerarii, miensis Episcopi asraa 930. apud Yepez : Villici, Sajones. Tiuphadum, civilena ad- Et villa ipsa monasterio Integra in Faro ministrationem habuisse colligitur ex ex data Tise mese dominse Gunterodis, etc. Lege Wisigoth. lib. 2. tit. 1. § 23. 26. et Alia aerae 1111. apud eumdem torn. 6. pag. lib. 4. tit. 5. | 6. Huic in omni crimina- 450 : Et de ipsa villa, guse dedit mihi lium negotiorum genere judicandi li- ilia Tia mea, etc. Vide Chronicon Petri centia concessa erat, praeterquam in his Reg. Aragon. edit, a Carbonello lib. 1. criminibus,quae legum sententise aperte cap. 2. et Anton. Brandaonem torn. 3. cpndemnant, quibus qui obnoxii repe- Monarch. Lusitanae fol. 90. 1 THLASL&, THLIBIJE, Castrati, spariebantur, eos non judicare amplius, sed ut jam a lege praejudicatps condem- donum genus, in leg. 128. D. de verbor. natosque debitis poenis subjicere coge- signiflc.: Spadonum generalis appellatio bantur. Ita enim accipienda videtur ea- est, eoque tarn hi qui natura spadones dem lex lib. 2. tit. 1. § 15 : Cum in csete- sunt, item Thlibise, Thlasise, castrati : sed ris negotiis criminalium causarum Thiu- et si quod aliud genus spadonutn est, confadis judicandi licentia concessa fuit, tinentur. Thlibise proprie ii sunt, quibus criminosos a legum sententiis judicare attriti sunt testes; Thlasise. vero quibus non audeant, sed debitam in eis, ut corn- ejecti sunt; a Graec. ©Xaw seu @p£6w, petit, censuram exerceant. [** Al. Cum frango. Vide Gothofredum ad Cod. casteris negotiis criminalium eliam... con- Theod. et Calvini Lexicon. cessa sit.... sententiis ipsi vindicate, etc.] 1 THLIBOMENUS, ©Xtgo^evo?, Pressus, Hi, si quando sive ad bellum, sive alio afflictus. Thlibomeni in Ecclesia diceavocarentur, vices suas in exercendis bantur Egentes, qui sustentare se ac judiciis committere poterant, ex eodem victui necessaria suppeditare sibi non §. In bellum porro provinciales suos valebant. Epistola Cleri Rom. ad S. edueebant, et ad hastem exire compel le- Cyprianum 8. edit. Oxon. : Sive viduse, bant, quomodo Ballivi ac Senescalli sive Thlibomeni (perperam in Editione olim apud nos, hoc est Regios subditos, Pamelii Clydomeni et in aliis ClinomeniJ qui ex sua Thiuphadia erant: ita enim qui se exhibere (i. e. se nutrire sibique provincia Thiuphadi appellatur lib. 9. necessaria ad vitam praebere) non possunt..... utique habere debent, qui eis mitit. 2. | 1. 3. 4. 5. 6. 9. Suberat autem Thiuphadus Comiti, ex d. § 5. Vide Di- nistrent. Epistola S. Cornelii PP. ad Faploma Ervigii Regis post Concilium bium Antioch. n. 3. Edit. Coustantii : Toletanum XIII. Quidam vocem hanc Viduas cum Thlibomenis plus mille quina Germanico Tief, altus, deducunt, gentas, x^pa? TUV OXtSojxevot;, in Graeco. quasi suprema fuerit inter inferiores Vide Notam Coustantii. 1 THLIPSIS, Gr. eXe'^ic, Afflictio, opdignitas. SSS" Arcessendam censet Hickesius pressio, apud Luciferum Calarit. lib. 1. Dissert, pag. 153. a Francico articulo ad Constantium Imperatorem. THO, Celtis, Duo. Tho-alafti, Duo cum Thiu, et Fads, a Fadian, Ordinare, dispensare. p* Vide Grimm. Gramm. Germ, dimidio. Vide in Chunna. 1 THOBALIA. Vide in Toacula. torn. 2. pag. 493. Thius, Gothice est Famulus, ita ut Thiuphadhs Wisigothis j THOGA, Flavus, vel vestis, in Glossis dictus fuerit qui aliis Sinisbalk.] Thyn- Isid. Legendum omnino videtur Toga, phadus perperam legitur apud Spel- ut pro .FYauuSjLatus clavus, uti jam dicmannum ; Tuifadus vero in Oharta ann. tum est in Flavus. Vide Graevium. * THOCELLA. Vide infra Thosella. 1027. in Probat. Hist. Occitan. torn. 2. col. 179. THOEEI, Piscis genus, cujus fit menTHIUS, ex Grseco Oetos, Patruus, Italis tio, inquit Cowellus, ann. 22. Edw. IV. Zio. [Isid. lib. 9. cap. 6: Tius Grascum cap. 2. nomen est. Patruus, frater fratris est. THOL, THOLNEUM, etc. Vide Telon. Thii, id est, patrui vel avunculi, ut expoTHOLUS. Glossae Antiques MSS. : Tonit Coquille Gent, de Nivern. pag. 418. lum, fastigium templi rotundum, sive ceOccurrit hsec vox pluries in Nov. 118. rebrum cameras. Papiae: Proprie est velut cap. 3.] Codex Carolinus Epist. 93 : scutum breve, qui in medio teclo est in Thius Regis Persarum, Princeps et Dux quo trabes coeunt. Idem : Tholus, emiexercitus. Chronicon Comitum Capu33 § nens, rotunditas, fastigium templi, cul3 : Projectus est de eadem civitale a Pan- men tecti. Gloss. Gr. Lat.: ©6X0;, Tesdone Thio suo. Pactum Gregorii Ducis tudo. Tholi balnearum, apud AmmiaNeapolitan! ann. 911: Joannes Consul et num lib. 28. Sedulius lib. 1. Paschalis Dux, Gregorius Thius ejus. Charta His- operis: pan. aerae 819. apud Sandovallium in Properemus in urbem Sylone Rege: Et sic postea conjunctus Libertatis ope, radians ubi regia fulvis pariter cum idem praedicto tuo Tio domino Emicat aula Tholis.

THO.
Vita S. JoanniH, Eleemos. ex versione Anastasii B''b*liofh. n. 52: Pergebat aliquando Beatus-wd uteitandos pauperes in locum, qui dicitut^Gosfarium : illic enim eis fecerat quasi Thbl/£ quosdam prolixos, ligneis tabulis pavtnr&ntd-- strata ad requiescendos eos. EpifapniiiH? Aldeberti Abb. Lerinensis , qui jjedessit ann. 1101 : ••1°,-I,"
Namque sui dextra construxit intus ef Torres, atque Tholos, Eoclesix'que polos.

Liber Miraculor. S. Bertini cap. 3. ajJud Mabillonium de Turrili, seu Campanario : Cum Tholus pomifer in edito una cum triumphali signo Crucis erigeretur, etc. Occurrit hac ftotione apud Palladium cap. 8. et 43. Sed non plane assequor quid sit Tholus in Gestis Francor. usque ad Robertum Regem ex Bibl. Loiselliana, ann. 1014: Fecit quoque 18. Tholos ejusdem metalli, (cupri Hispanici) sparsim in choro desuper infixos. [F. Laminae cupri bracteatae, a Gall. Tole, quod de ferro bracteato potissimum dicitur.] * Richardus Cluniac. de Origin, monast. de Carit. apud Le Beuf torn. 1. Collect, var. script, pag. 415 : In Tholo siquidem turris mediss quse choro prseeminet pulcre deaurato, etc. Pro Lamina usurpari videtur, ut et in Gest. Franc. supra laudatis, ibidem ex Hist. Translat. S. Corn. pag. 363 : De hujus scilicet ecclesiae fabrica miro lapideo contabulatu constructa, multum nobis quod loqueremur aderat ; ..... ubi regia fulvis emicans aula .Tholis evecta est supremi ad arcem usque culminis, etc. Haud scio an inde vox Gallica Thou, qua Camera, fornix, vulgo Voute, significatur, in Ohartul. Latiniac. fol. 194. v° : Neantmoins lesdits Bizet et Vincelot ..... avoyent rompu et desmoly ladite chaussee, et en icelle commance a faire et edif/ier ung esvyer, glassouer ou russeau, pour mener ag ouster et conduyre Veaue et agoustz de I'ostel dudit Charles en partye, par dessoubz la chaussee du russeau de la fontaine dudit Laigny, en maniere d'un Thou. 1 THOMATIZARE, Incredulum esse instar D. Thomae, qui credere nolebat Christum resurrexisse. Vita S. Trudperti Erem. torn. 3. Aprilis pag. 432 : Si Ecclesiae. toti non credis, et adhuc non post dies octo, sed post annos tot Thomatizas, mitte vel adhuc manum tuam. ..... et noli esse incredulus sed fidelis. 1 THOMOCHARTA , Charta, diploma, scriptum. Historia Reliquiarum S. Petri in Abbatia S. Mansueti Tull. torn. 2. Hist. Lotharingiae inter Probat. col. 277: Sicut enim veridicis historiographorum probatur sententiis, et prout Romanes bibliothecse monstratur Thomochartis, etc. Vox ibrida est, quae a Graec. Toyioc, Tomus, volumen, et Latino Charta, efficta est. 0 Hac notione occurrit apud Mabill. torn. 3. Annal. Bened. pag. 612. ut observant Auctores novi Tract, diplom. torn. 1. pag. 425. De Chartarum vero regesto seu Chartulario, locum supra laudatum potius intelligendum esse opinantur ; quibus haud aegre assentior, atque etiam cum iis vocem ibridam esse minus attente dictum fuisse libenter agnosco. Vide mox ° THOMUS, unde diminut. Thomulus, LibelluSj codex, membrana. Cencius in Praefat. ad Lib. cens eccl. Rom.: Census ipsos, sicut in Thomis carticiniis et voluminibus regestrorum antiquorum ..... inveni, etc. Et in ipso Libro : Item in quodam Thomo carticio, qui est in Cartulario

102

THO

THO
pinxisse solum ab umbilico supra, et non inferius. Vide Scutum, Surtaria.
Graeci recentiores vocem (ro)6aptov, eadem notione usurparunt. Ghronicon Alexandr.: AVTW TW tret aqHepio6/)<rav art]Oapta y'. ev TW <ruyxXrJT<<>, 'Ovwptou xa\ @eoSO<TCOU Ayyouarwv, xa\ IlouXxepiac AyyoiidTY)!; aTtb Aupy)XiavoO S\? eTtap^ou twv IEOWV itpatTO)p f w v . Idem in Justiniano: E^wv «VT\ 3(pu<rbv ^atrtXixov taOXcv, ev w uurjpev [AE<7(i) crTy)9txpiv aXv)9eTStv (/.ixp'ov TOO

THR

juxta Palladium, legitur^ etc.,Item in olio Thomo ejusdem Cartufetrii- Jegitur, etc. Item in alio Thomula, cahXicio leguntur, etc. Vide Tomus. -. '••/**' * 1. THONA, JftoVtyn, vas aquae, vini, cerevisise et' £Jtetius liquoris capax. Charta ranarlSlfr. in Reg. 46. Chartoph. reg. ch, 8&:. 'Item duodecim dolia sive Thonas'^i una Una sive cuba. Vide infra Tunna.' « , * 2. TflONA, Retis species ad venanffajca, idem forte, quo ad capiendos thunnp& utuntur. Oharta ann. 1341. inter Probat. torn. 2. Hist. Nem. pag. 124. col. 1: Ne ulla persona, cujuscumque conditionis existat, sit ausa venare et capere perdices cum rethibus sive Thona, seu aliis ingeniis, sub posna sexaginta solidorum, et amittendi ingenia sive retia antedicta. Vide infra Thuna 1. * THONICARE. [Ab italico Tonica, Revetir de peinture : « Ad inquollandum et Thonicandum capellam sancte Petronelle. » (Mandat. earner, apostol. Roraae, an. 1464, f. 229.)] T THOPA, Navigii species. Chronicon Siciliae apud Marten, torn. 3. Anecd. col. 90 : In calhena portus dictse urbis volentes earn frangere cum cockis, Thopis, galeis, etc. Sed emendandum puto chopis, pro copis; copa enim pro navigii specie usurpatur a Nicolao Special! lib. 7. de Rebus Siculiscap. 17. cujus locusexstat in Cupa 2. * THOPASIUS, pro Topasius, Gall. Topase. Acta S. Wencesl. torn. 7. Sept. pag. 806. col. 1: Item sub manu Christi est magnus Thopasius. Vide Topazio. T THOR, Getarum Deus. Vide Thur. •-' THORA, Toxicum, venenum. Lit. remiss, ann. 1330. in Reg. 66. Chartoph. reg. ch. 494 : Dixit publice quod ipse vellet Thoram vel aliud mortiferum comedisse, ad finem ut breviter expiraret. * Thore vero, pro Genisse, Juvenca, forte quod tauro idonea, in Lit. remiss, ann. 1480. ex Reg. 208. ch. 118: Deux beufs, train vaches et une Thore. Taurus junior, Thorin appellatur, in aliis ann. 1414. ex Reg. 168. ch. 88 : Le suppliant trouva que c'estoit une de ses bestes aumailles, c'est assavoir un Thorin, que un chien tenoit soubz lui. Thoureau, pro Taureau, in Gonsuet. Andegav. torn. 7. Ordinat. reg. Franc, pag. 253. art. 6. THORAGIDA, Imago pectore tenus: 7ipoTO[iiq, [Gall. Busted] Trebellius Pollio in Claudio: Expressa Thorace vultus imago. Glossae MSS.: Toracida, imago sculpta pectoralis, i. usque ad pectus, in auro, vel in quolibet, a thorace quod est pectus. Adamnanus lib. 3. de Locis sanctis, cap. 4. de statua marmorea. S. Georgii divinitus emollita: Hinc itaque manifests ostenditur, quantas et qualis fuerit honorificentise apud Deum Georgius, inter tormenta, cujus Thoracidam, in re natura impenetrabili, penetrabilem potentia fecit. Et cap. 5 : S. Marias matris Domini Thoracidam habet. Versus in Althelmum, in libro Epistolarum S. Bonifacii Archiep. Moguntini Epist. 69 :

petens... in Thorelagio combariorum sew factorum cervisise. * THORERIA, Monialis torno seu timpano versatili praeposita. Vide infra Turnus 4. THORGHOREHNGH. Charta Waldemari Regis Daniae ann. 1326. apud Pontanura lib. 7. Rerum Danicar. pag. 443: Si ita contigerit, quod absit, quod alecia non capiantur, nee in Skanor salsentur, quilibet dalo suo Thorghorehngh autoritatem habeat bona, quse. adduxerit absque telo^apaxTYipo? 'louarcvov. THORACIUM, Oarchesium proprie, neo libere deducendi. Habetur ibi pluGall. Rune; item Specula, inspectorium, ries. [** Torghortugh, apud Lappenb. contracte a voce integra Theoracium, Orig. Feeder. Hans. Probat. pag. 314. a inquit Garolus de Aquino, quod a cer- Torg, Forum.l 5 THORINGI. Vide infra Trotingi. nendo vel inspiciendo, ex Graeco Oewpetv, dicitur. Non sqlum est summitas, seu | THORUS, Deus gentilis. Vide Fret 2. loculamentum in suprema parte navis, et Thur. THOSCA. Liber Chirographqrum Abin quo degunt Speculatores ad remotissimaquaeque lustranda et exploranda; siae fol. 86: Et c&tera omnia praster verum etiam machinula bellica, utilis unam Thoscam, et unumpratum. Ita fol. et accommodata ad explorandum im- 189. Vide Pleisseicium et Tosca. pune statum rerum hostilium in urbium *THOSELLA, THOGELLA. , THOZELIA, aggressionibus. Appendi vero hujus Annonae frumento inferioris species, generis machinulae vel deflgi solebant Occitanis aliisque Touselle. Bulla secuin scalis, quae inde speculatoriae appel- lar, eccl. Magalon. ann. 1536. inter Instr. labantur, in machinis arietariis aliisque torn. 6. Gall. Ohr. col. 395: Triginta sex organorum generibus, quae vi potissi- sextaria bladi Thocellx et duo modia vini mum tollenonis in sublime sustolleban- puri. Et col. 396 : Quadringenta et quintur. Thoracii, pro inspectorio vel spe- quaginta novem sextaria bladi Thosellas, cula, meminitHero de Machinis bellicis, etc. Charta ann. 1356. inter Probat. torn. ubi videndus est Bocacius. HaeceLexico 2. Hist. Nem. pag. 179. col. 1: Et primo militari. Thozella, iiij. sestaria, etc. Vide Touzella. * THOUMA, Oaseus recens. Comput. 1 THORAGLA, Idem , ni fallor, quod Thoracida.Nevelo Monachus Corbeiensis ann. 1482. inter Probat. torn. 4. Hist. de Translat. S. Nicolai ex Cod. MS. San- Nem. pag. 22. col. 2 : Item in septem ligerm. 394. initio prologi : Sicut manus bris Thoumae grasses, xj. solidos, viij. descultoris perita est ad dilucidandam suse narios. * Thouee vel Touee appellatur Funis indaginis Thoraclam, ita strenua ad propalandam quali in sexu conditionis enu- ductilis, quo navis remulcatur, vulgo clearet. Hansiere, in Ordinal, ann. 1415. ex Reg. THORACOMACHUS. Anonymus de Re- 170. Chartoph. reg. ch. 1: Lesquelx maibus bellicis Notitiae Imperii subjectus : stres des pans auront une bonne flecte..... Inter omnia, quae adversum bellicum pro- pour porter les fillez, appellez la Touee, vida posteritatis cogitavit anliquitas, pour lesdiz labourages faire, tant en monThoracomachum quoque mira utilitate ad tant et avalant lesdiz nefs, basteaux et Item lesdiz bateliers auront levamen corporis armorum ponderi et vaisseaux asperitati subjecit. Hoc enim vestimenti une petite nacelle ou batellet pescheret, genus, quod de coactili ad mensuram et pour porter un fille, appelle la Thouee, tutelam pectoris humani conficitur de devant le grant batel, pour le fermer a mollibus lanis timoris sollicitudo solers la palee. magistra composuit, ut hoc inducta pri* THOZELLA. Vide supra in Thosella. THRENARE, Plangere, ex Gr. Opviverv. mum lorica vel clivanus, aut his similia, fragilitatem corporis, ponderis asperitate Paschasius Radbertus in Epitaphio non l&derent, etc. Ubi Thoraconactus le- Walae Abb. Corbeiensis lib. 1. cap. 8: gendum recte censet Salmasius ad Plin. Fortasse tune venter prascordiorum contra et ad Histor. Aug. i. vaxTb? 6t6pa£, ex nefanda futurorum, quasi cythara Threlana coactili confectus, cujusmodi fuere nabat. THRENGUS, Vassalli genus. Vide nostri Gfam&esones, Naxta enim, et mtXriTa eadem. Gloss. Graec. Lat.: Naxtbv, TO Drench. THRENO. Vide Tremum. ueiriXtofAevov, densum, pressum. Vetus *THRENOSUS, Queribundus, lamenScholiastis Juyenalis Sat. 6. v. 80: Linum tenuissimis maculis nanctum. Vide tabilis. Glossar. Lat. Gall, ex Cod. reg. Cujacium lib. 5. Observationum cap. 11. 521 : Threnosus, malestrene Galilee. Vide « THORAGIUM, Ornatus mimicus, in Threnare et infra Trenus. THRETIUM. Fragmentum Petronii vet. Glossar. ex Cod. reg. 7641. Vide Topag. 70: Decem partes dicit, librum ab ragium 1. oculo legit, Thretium sibi de diariis facit, 1 THORAL, THORA.LE, Culcitra. Ebrar- artisellium de suo paravit, et duas truldus in Graecismo cap. 12: las. [Pretium emendat Schefferus.] THREUS, Ex filio nepos, quasi tertius Eslque Thoral lecto quod supra ponitur alto, Ornatus causa, quod dicunt Culcitra puncta. ab avo ; nam Threus, in vett. Glossis est tertius. Angli Three, pro tres dicunt, Nee non adhuc munusculum Miracula S. Joannis Beverlac. torn. 2. [Germani Threy, dritte, pro tertius.} Quidam addunt pulcherrimum Maii pag. 194 : Ut amoverent Thoralia, Edictum Rotharis Regis, tit. 58. § 11. Thoracidos, tuentibus Retorquentes luminibus transferrent stratoria, etc. Ubi Thoralia [« 157.] et Lex Longob. lib. 2. tit. 14. \ Imagines auriferis lectos interpretantur Editores, quod 5: Qui de filio naturali generatus fuerit, Christi Matris capitibus. fere eodem redit. Vide Torale I. quod est Threus, etc. At hoc loco Threus, * THORELAGIUM, Pensitatio, quae ex est libertus. [Editio Boheriana praefert Walafridus Strabo lib. de Reb. Eccl. cap. 8 : In gestis Silvestri Papas legitur Torrali seu asdificio, in quo torrentur et Stremus, et in margine Thecus, male. Constantinum Imperatorem per Thoraci- exsiccantur frumenta et grana, exsolvi- Quidam MSS. praeferunt, qui est Tredas Aposiolorum, quos ipsos in visione tur. Vide in Torra. Charta locat. praepo- nuis. Schiltero videtur, quia de nato ex viderat, cognovisse. Durandus lib. 1. Ra- sit. Arabian, ann. 1292. in Reg. 70. Char- serva sermo est, forte legendum esse tion, cap. 3. n. 2. ait, Graecos imagines toph. reg. ch. 252 : Omne jus nobis com- Theus, servus, famulus. Papias : Treus,

THR

THU

THU

103

libertus. Sed Treus a Treu, fidelis est nici. In Legibus ^Ethelstani, ubi om- Quod nullus particularis dicti castri, monium capita sestimantur, haac habentur: derni et qui pro tempore futuro erunt, eidem Papiae.] Archiepiscopus et Satrapa (qui C o r l e non audeant sen praesumant yenari ad 1 THRIMSA. Vide Thrymsa. *THRINUM, Pulpitum, ambo, Gall. dictus est) 15000. Thrymsis, Episcopus et grossam venationem cum balistis et coloJube. Comput. ann. 1518. ex Tabul. S. Aldermannus 8000. Belli Imperator et brinis, ac ad cuniculos cum furono, nee Petri Insul.: Pro duobus ostiis veteris summus Praepositus (hodie Vicecomes) ad perdices cum Thuna ac peyrolo, sive Thrini ecclesias venditis in claustro, Ixvj. 4000. Thrymsis. Vide Concilium Grate- de nocte cum lumine, sub poena prsedicta, sol. Alius ann. 1519 : Henrico pictori, gui leanum ann. 928. cap. 13. Lambardus videlicet centum solidorum de die et dudeauravit tria diademdta posita supra Thrimsam nummum trium solidorum plum de node pro quolibet et vice qualicapita Crucifixi, B. Maries etS. Joannis... fuisse ait, a Treo, quod tria son at: vel bet, et perditione sive confiscatione baliin Thrino et fecit plurima arma in Thrino ut Spelmannus, a p r i m , quod ternos starum, furonorum, Thunss et peyroli. * 2. THUNA, Panni species ; f. qui Toet alibi, etc. Denique alter ann. 1523. ex signiflcat. In Glossario Saxon, exarato eod. Tabul.: Jacobo le Roy Carpentaria, sub Edw. III. Wrinsa, vel Wrimsa, et runo, Gall. Thorn, texebatur. Stat. ann. pro tabernaculo per eum facto, pro die est solidus denariorum: ubi legendum 1451. inter Leg. Polon. torn. 1. pag. 167 : videtur Thrimsa. Plebano de Collo cellarii dantur quinque Ascc.nsionis ante Thrinum chori, etc. SS^" Thrymsa non est trium solido- marcss, cum octo ulnis panni brevis de THRONI, Angeli ex primo hierarchies rum nummus, sed moneta solido mi- Thuna. Angelicas gradu, cujus appellationis va1 THUNGREVIUS, Praepositus villee. ri33 recensentur causse a S. Dionysio nor, scilicet quatuor denariorum : cujus cap. 7. Gregorio M. Horn. 34. in Evang. nomen non a Treo, ut vult Lambardus, Vide Spelmannum et infra Tungravio. 1 THUNITIA. Ordo Rom. apud MabilIsidore lib. 7. cap. 5. Hugone lib. 7. in vel a Trim, ut ait Spelmannus, deducap. 7. Dionysii, Guillelmo Parisiensi cendum est, sed a Tremissis, ut docet lon. torn. 2. Musei Ital. pag. 262 : Potu part. 11. c. 101. S. Bernardo lib. 5. de Hickesius Dissert, pag. 110. Est autem. recepto dictoque Tu autem (post refectioTremissis vel Tremissus quatuor denario- nem Papse et Cardinalium,) surgit diaConsid. cap. 4. etc. ** THRONIZARE, Principis honor Thro- rum, seu tertia pars assis, vel solidi, ut conus, et tenet Thunitiam, dum gratiss nizat, apud Sedui. de Eector. Christian, dicitur infra, quod et perspicuum est referuntur. An Tunicam ? ex Lege Ripuar. cap. 23 : Tremissem, id THUR, Getarum et Gothorum Deus, cap. 19. torn. 8. Spicil. Roman. * THRONUM, Statera publica et Vecti- est, guatuor denarios componat.Vide Tre- eui sanguinetn mactabant hominum, ut gal, quod pro throno pensitatur, vulgo missis. est apud Dudonem lib. 1. de Morib. et Trosne. Charta Joan, comit. ann. 1234. * Quse opinio hie ex Hickesio profer- Actis Normann. pag. 62. Hunc Martem in Chartul. 2. Fland. ex Cam. Comput. tur, hanc ipsemet emendat in Praefat. putabant, ut habet Willelmus Gemetic. Insul. pag. 98 : Cum karissima soror no- ad torn. 1. pag. xlj. quern consule. lib. 2. cap. 4. Adde Ordericum Vitalem stra M&rgareta, domina de Dampetra,.... .[*» Adde Phillips, de Jure Anglos, not. lib. 4. pag. 513. Thor appellatur in Hicentum libratas Flandrensis monetse an- 186.] storia S. Cuthberti. nui redditus de propria hsereditate sua, •f THDBATIGUM, Species tributi. CharTHURARII, Pigmentarii. Vide interpercipiendas annuatim ad theloneum et ta Ludovici Pii apud Laguille in Pro bat. pretem Juvenal. Sat. 1. v. 52. [Firmicus Thronum Insulense ;... ad quod theloneum Histor. Alsatiae pag. 19. col. 2 : Nullum lib. 8. cap. 25. Thurarii, pigmentarii, etc. et Thronum terram assedimus, etc. Eedit. Telonium... aut laudaticum, aut Thubati- Tertullianus de Idololatria cap. 11 : Eccomit. Hannon. ann. 1265. ibid.: En- cum, aut pulveraticum, aut ullum acur- guid majoris operas et erga daemonia Thucore a li quens a Valenchiennes un grant sumt vel ullum censum, aut ullam reddi- rarius? i. qui thure fumigat.] THURARIUM. Acerra. Vide in Acerna. pois, k'on appiele Trosne, etc. Throsne, tionem accipere vel exactare audeat. For* THURCAPELLERIUS, [Ut turcoplaeadem acceptione, in Charta Margar. tasse mendum est pro salutalicum, rocomit. ann. 1274. ex Chartul. 1. Fland. taticum, aut quid simile. [** Trabaticum, rius : « D. Johannes Kendal Virgilius, ch. 263. ex ead. Cam.: Nous avons donne in Alsat. Diplom. num. 92. torn. 1. pag. miles ordinis sancti Johannis prasdicti, Thurcapellerius Rodiensis. » <Diarium a loial cense... nos mairies, nos changes,... 75. ex autographo. Vide in hac voce.] nos Throsnes, nos cambages, etc. Vide TH'UBDA, in Lege Frisionum tit. 3. ubi Burchardi, ed. Thuasne,I,20, ann. 1484.)] infra Trona. THURCIBOLDUS. Vide supra CurcinSicama Thiaftha rescribendum censet. THRONTJS, Sedes Episcopalis, Opovo?, Hodie enim thiaeff, vel thieff, furtum, ballus. thiaftha appellant Frisii. [*° Omnes edit, 1 THUREUS. Vide mox in Thuridus. passim. Unde ] THURIBOLORUM , pro Thuribulum. INTHRONJZARE, Graec. IvOpovstetv, Epi- habent Thiubda.] 1 THUE, Duo, vett. Francis. Vide Lucerna,id est Thuribolorum ex auro cum scopum in thronum inducere : IvOpoviajrsua offerturia, in Donatione S. Rude(xoc, pro Ecclesiae dedicatione, cum sell. Chunna. * THUILA, a Gallico Tuile, Tegula, in sindi Episc. torn. 3. Concil. Hisp. pag. Thronus Episcopi in ea collocatur, in Synodica ad Theophilum Imp. apud Comput. MS. eccl. S. Egid. Abbavil. 180. col. 2. « THURIBULARE, Thure adplere, Gall. Balsamonem, et alios. Liberatus Diac. ann. 1326 : Pro centum Thuilarum, ccij. Encenser. Consuet. S. Crucis Burdeg. cap. 14 : Ordinatus ergo Proterius , prss- denarios. Vide supra Teulis. THUMELUM. Leges Inae Regis cap. 55. MSS. ante ann. 1305:Item dictus sacrista sentibus supra memoratis Episcopis, Inthronizatus. Utitur cap. 15. 18. 20. etc. apud Bromptonum [** Anglos. 49.]: Si habet supplere incensum ad Thuribulanpasnagium captatur de porcis, de tridigi- dum, et nota quod consuetum est in dicto ut et Leo Ost. lib. 2. cap. 4. Concilium Ingelenheimense ann. 948. cap. 2. Adal- tali tertius, de duodigitali guartus, de monasterio, quod semper in primis et.sebero Laudunensis Episcopus in Carm. Thumelo guintus : Saxonice }> ymel, a cundis vesperis omnium SS. duplicium,... ad Kobertum Regem Franc, pag. 241. voce \> uma, Anglis Thumbe, pro pollice, Hie qui capitulat, debet se induere sacris Sigebertus Gemblac. in Vita S. Sige- de porco hie dictum, cuj us pinguedo ad vestibus et debet incensare omnia altaria pollicis latitudinem excreverit. Ita Som- ecclesias. Vide Thurificare. berti Eegis Austrasiae n. 5. } THURIBULARIUS, Idem qui mox ThuNeque tantum de Episcopis vox haec nerus. 1 THUMINUS, Mensura3 species apud riferarius, qui in ceremqniis ecclesiastiusurpatur, sed etiam de Abbatibus, atque adeo de quibusvis Presbyteris, qui Siculos et Neapolitanos. Nic. Specialis cis defert thus vel thuribulum. Breviaarf titulos, seu Ecclesias quasvis ordi- lib. 3. de Rebus Siculis cap. 6. apud riam Sarisber. ann. 1556 : Procedat dyanantur. Liber de Fundatione'Gozecensis Murator. torn. 10. col. 972 : Quilibetegui- conus cum subdyacono et Thuribulario. Ecclesiae : Post hunc Thiemonem sub- tum ad posteriora equi grani modium Charta Eccl. Aniciensis ann. 1312 : TheTuribulario stituerunt Abbatem hujus Inlhronizatio- mancipavit, pedites vero singuli singulos saurario ecclesias vin. lib nis anno tertio, etc. Vide Formatam Da- Thuminos assumpserunt. Sic ergo per x. s. Thunbularius cantet tractum, in Ordonis Episcopi Virdun. torn. 2. Conci- arnica noctis silentia festinantes roccam dinar. S. Protadii Vesont. pag. 28. lior. Sirmondi pag. 673. Praeterea de eamdem victualibits aliisque necessariis THURIBULUM, Vas, in quo thus repoquibusvis inaugurationibus. Ditmarus muniverunt. Charta Alphonsi Arag. Re- nitur, [ Vaissiau a encens, in Gloss. Lat. lib. ult. pag. 110: Ducem Henricum Ra- gis ann. 1450. pro Carmelitis Neapol. in Gall. Sangerm. MSS.] inter ministetisbonae fnthronizavit. Bullario Carmel. pag. 620 : De Thuminis ria sacra vulgo accensetur. Alcuinus INTHRONISMUS, ex Graeco Iv9povia<7[x6c, sails 12. ad justum Thuminum et mensu- Poem. 3 : apud Liberatum Diacon. cap. 19. ram nostrm curias de sale nostrse curias Hie quoque Thuribulum capitellis undique cinctura, f THRONI DEI, Episcopi. Vide Episco- sistentes in fundico seu gabella salts civiPendit de summo fumosa foramina pandens, pus. tatis nostrse. Neapolis, pro usu dicti De quibus ambrosia spirabunt thura Sabsea, liberaliter elargimur. THROTEBOLLA, Guttur, vox Saxon. monasterii Quando Sacerdotcs Missas offerre jubentur. Leges Henrici I. Regis cap. 93 : Gurgul* Vide Tuminus et Tumminus. lio vel Throtebolla. Ubi alii Codd. prsefe* 1. THUNA, Retis species ad venan- Dudo lib. 2. de Morib. Normann. pag. runt Wrotebolla. dum, idem quod supra Thona 2. Charta 153 : Thuribulaque inauditas amphtudiTHRYMSA, Genus nummi Anglo-Saxo- ann. 1501. ex sched. Pr. de Mazaugues : nis et pretii auro confecta delegavit. Leo

104

THU

THY

THY

Ostiensis lib. 1. cap. 58 : Thuribulum argent eum inauralum, etc. Qccurrit passim. Sed audiendus interim Joan, de Janua : Thuribulum, a thus, et bolus, componitur, vel quod ibi thus, mordetur et crematur : vel quod thuris bolos, i. morsellos cremat. Ita nugantur recentioris aetatis Grammatici. [Audiendus quoque est Amalarius in Eclogis de Offlcio Missae, ubi de mystica Thuribuli significatione loquitur : Portatur et Thuribulum, quod Christi corpus significat, sicut scriptum est in eadem Apocalypsi: Alius Angelus venit, et stetit ante altare habens Thuribulum aureum. Quod sic expositum est. In conspectu scilicet apparuit Ecclesise, factus ipse Thuribulum, ex quo Deus odorem suavitatis accepit, et propitius factus est mundo.] De Thuris seu incensi primsevo usu in Ecclesia, vide Durandum lib. 1. de Ritib. Eccles. cap. 9. et Jacob. Petitum in Notis ad Poenitentiale Theodori pag. 135. 136. TURABULUM Glossse antiquse MSS : Turibulum, Turabulum, quod Grseci Tymarion dicunt. Mox: Turibulum, ubi thus incenditur. THURICREMIUM, Incensarium, quia in eo crematur thus, Ugutioni. Joann. de Janua habet Thuricremulum, subditque consuevisse dici : Pone thymiama in Thuricremulo. [Gloss. Lat. Gall. Sangerm. MSS. : Tliuricremulum, Encencier.] THURIDUS, et Thweus, de thure exiens, vel ad thus per linens, vel fumosus. Hieronymus super Isaiam: Unusquisque altius quserat auxilium faciem Turidam pallore circumferens. Joan, de Janua. Leg. Luridam. [Glossse Sangerm. Lat. Gall. MSS: Thuridus vel Thureus, de encens, ou pertenant a encens.] THURIFERARIUS, Acolytus, qui incensarium in Ecclesia defert, qui et portator Ihuribuli dicitur ab Hugone a S. Victore lib. 1. Speculi Eccl. cap. 7 : Per Ceroferarium et Thuriferarium intelligimus Sanctos, qui prsecesserunt Testamentum. Vide Durandum lib. 4. c. 5. [et supra Thuribularius.] THURIFEX, Sacerdps : Thurificium, Sacerdptium : Thurificina, locus, ubi thus efficitur, vel spargitur, vel sacrificatur. Ugutio [et Job. de Janua. Gloss. Sangerm. MSS. Lat. Gall. : Thurificina , Lieu a faire encens, ou a sacrefier de encens.] THURIFIGARE, Thura adolere, sacrificare. Acta Marcelli PP : Deferatur tripoda, et Thurificent Majestatibus. Lex 12. Cod. T h . d e Paganis (16, 10.) : Namque omnia loca, quse thuris constiterit vapore fumasse, si tamen ea in jure fttisse Thurificantium probabuntur, fisco nostro adspcianda censemus. Consuetudines Floriacensis Monasterii: In die dedicationis Ecclesise post officium debent duo Sacerdotes capati omnes cruces Thurificare, duobus servitoribus comitantibus cum acerris et plurimo incenso. Occurrit passim in Vitis SS. THURIFICATI. Vide Sacrificati. ** THURIFICATIO. De Thurificationis ritu coronata, apud Appon. in Cant. Cant. Spicil. Roman, torn. 5. pag. 9. T THURIFICINA, THURITICIUM. Vide supra Thurifex. f THURNUM, Culcitra. Vide in Torale 1. THUS MASCULUM. Ugutio : Thus, qusedam materies apud nos dicitur Masculum, quia sit natura rotundum,inmodum testiculorum, reliquum vero planum et pene scabiosum.

T THWELFINDUS. Vide Sixhindi et dandae Glossse MSS. ubi perperam Temelici, Joculatores ; legendum enim ThyThythuti. THWERTNIK. Charta Regis Angliae melici, ut et in aliis, uti habetur TemelRicardi II. apud Spelmannum : Conces- lini. Salvianus lib. 6. de Gubern. Dei per simus etiam communitali prsedictas (Ces- Thymelicos intelligit Joculatores seu mitrescirse) quod habeat omnes liberta- mos, qui scurrilia exhibent in theatris. tes, eidem communilati per Ranulphum Vide Suicerum in Tbesauro v. ©uji-eXtdudum Comitem Cestrise concessas, etc. x6? et alios Scriptores ibi laudatos. Concessimus etiam, quod Vicecomes no- [« Themilici, apud Thegan. de Vita ster, aut hseredum nostrorum, qui pro Lud. P. cap. 19.] tempore fuerit in dicto Comitatu, de ceTHYMIAMA, dicitur Ugutioni, qussdam tera facial executiones pro debitis recupe- confectip diversarum specierum, quam Saratis et recognilis in Comitatu vel Scacca- cerdos in altari Thymiamatis adolebat. rio Cestrise, aut in itinere Justiciariorum, Exod. 30 : Sume tibi aromata, stacten, et qui pro tempore fuerit, absque aliquo ca- onica, galbanum et thus lucidissimum, piendopro executione hujusmodi facienda, sequalis ponderis erunt omnia, faciesque licet etiam praster it is temporibus usum sit, Thymiama. Nude, thus, incensum. Coprout per chartam habet ipsa communi- dex Epistolar. S. Bonifacii Archiep. Motas. Quod si aliquis in curia nostra cul- guntini Epist. 143 : Sanclitali vestrse di~ patus fuerit, per Thwertnik se defendere rexi sabanum unum, facitergium unum, possit, quia haec defensio est contraria et modicum Thymiama. legi communi, nutrix malorum , pads THYMIAMATERIUM, Thuribulum, vas, semula, et damnosa populo pacifico. Vplu- in quo thymiama servatur. Ordo Romamus etiam de consensu et requisitione nus : Tenens Thymiamaterium aureum dictse communitatis, ordinamus et prseci- pro foribus ponit incensum, ut pergat pimus, quod dicta defensio per Thwertnik ante Pontificem thuribulum. Helgaudus de csetero non allocetur, sed^ annulletur in Roberto Rege Franc. : Et Thymiamatotaliter et damnetur, pr&diciaque charta terio usquequaque satis mirabili, aura et in eo puncto vacua sit et nullius effectus gemmis bene elevato in subhmi, hunc sanctum devotissime nobilitavit. Erat enim temporibus duraturis. S^" Anglis to thwart est impedire, hoc ad plane conveniens Thymiamatecontradicere, adversari, et Anglo-Saxon. rium, Thuribulo aureo a Gauzlino Abbate Me, particula negans : an inde Thwert- mirabilium factore patrato , cujus opus nik, quasi esset species cqntradictionis, splendescit prse omnibus, quas vidimus. qua quis negat aut falsi arguit quod [Anastasius in Silvestro PP. : Thymiamateria duo ex auro purissimo pens, liobjicitur ? * THWIGILD, Dupla solutio vel mul- bras xxx. Ejus peculiarem usum ostencta, ex Thwi, duplex, et Gild, solutio, dit idem Anastasius in Sergio : Hie fecit mulcta. Leges Danic. apud Ludewig. Thymiamaterium aureum majus cum cotorn. 12. Reliq. MSS. pag. 175 : Item no- lumnis et cooperculo, quod suspendit ante turn, sit quod igildh est tantum, quantum imagines tres aureas B. Petri Apostoli, fur abstulit bondoni, et Thwigild est in in quo incensum et odor suavilatis festis diebuSfdum Missarum sollemnia celebranduplo tantum. 1 THYAPHAD inter personas viliores tur, omnipotenti Deo opulentius mittitur. numeratur in Lege Wisigoth. lib. 9. tit. Rursum occurrit apud Guidonem lib. 2. 2. § 2. cujus locus exstat in Compulsores. Discipl. Farfensis cap. 23. in Libello de Vide Thyuphadus. successoribus S. Hidulphi apud Calmet. T THYELFINDUS. Vide in Sixhindi. torn. 2. Hist. Lothar. col. 55. in Vita S. * THYLUS, Callus, in Gloss, ad Alex, Leonis IX. PP. torn. 2. Aprilis pag. 644.] latrpsoph. MS. lib. 1. Passion, cap. 97 : Thurificationis vero usum in Ecclesia Collirium, theodosion magnum ad dolores perantiquum esse probat Menardus ad et passiones antiquas et veteres, ulas enim librum Sacramentorum Gregorii Magni et Thylos detergit. pag. 195. 362. 373. | THYMALLUS, ©yfxaXXo?, Piscis genus. | TIMIAMATHEKIUM , Romualdo II. Isid. lib. 12. cap. 6 : Timallus ex flore no- Archiep. Salern. torn. 7. Muratorii men accepit; Timum quippe flos appella- col. 81. tur : nam dum sic specie gratus et sapore 1 THYMIATERIUM, Eadem notione, -Gr. jocundus, tamen sicut flos flagrat, et cor- ®u(jLtaTy|ptov, in Actis SS. Martii torn. 3. pore odoris exspirat. Melius apud Pa- pag. 716. et supra in voce Cantulla. piam legitur Thymallus, a Thymus, et Vide Glossarium medise Grsecitatls in ©ufragrat, pro flagrat. Joann. de Janua prsefert Timalus, minus recte. RumpleTIMIATERIUM, apud Murator. torn. rus Histor. Formbac. lib. 1. apud Pe- 3. pag. 106. col. 2. not. 69. e Codice MS. zium torn. 1. Anecdot. part. 3. col. 433 : TTYMIAMATERIUM, eodem torn. 3. pag. Quamvis Timalli etiam in &no capiantur, 213. col. 1. sunt tamen rarissimi. Vide S. Ambro1 THYMIATHIZARE, Thus incendere. sium lib. 5. Hexaem. cap. 2. Guido lib. 1. Discipl. Farf. cap. 34 : * Gesnero de Piscib. pag. 1032. edit. Prsecedant duo sacerdptes in cappis, et Francof. Umbra, fluviatilis est Thymal- stent a latere altaris hinc et inde tenenlus ^Eliani. Vide in Umbrae. tes duo thuribula Thymiathizantes aram •f THYMELE, THYMELICI. Isid. lib. 18. desuper. Orig. cap. 47 : Thymelici erant musici THYMPHANA, Modiolos rotarum dicere scenici, qui in organis et lyris et citharis possumus. Gloss. Lpngob. S. Germani prsecinebant ; et dicti Thymelici, quod Paris, ex Gloss, antiq. olim in orchestra stantes cantabant super 1 THYNPHADUS. Vide Thiuphadus. pulpitum, quod Thymele vocabatur. Sce1 THYRSUS, Cerea fax, Gall. Torche, nici et Thymelici, apud Vitruvium lib. 5. sic forte dicta, quod filum cera obducap. 8. Thymeles, msminerunt Martialis ctum baculo circumyolutum esset, ut lib. 1. Epigr. 5. Juvenalis Sat. 1. Codex hedera Thyrso Bacchi. Vita B. Bernard! Theod. lib. 8. tit. 7. leg. 21. et 22. ubi Poenitentis, torn. 2. Aprilis pag. 677 : habetur Thymela. Thymelicorum vero Ardenti Thyrso et infusione liquentis ceras mentio fit in eodem Cod. Theod. lib. 15. scissuras Ulas et Isesiones pedum were tit. 7. leg. 5. et 12. in Digesto leg. 4. de consueverat. his qui not. infam. (3, 2.) et leg. 10. de 1 THYSIASTERIUM , Gr. ®u««<rriiptov, Pollicitat. (50,12.) et alibi; unde emen- Altare. Geso Abbas de Corpore et San-

TIB
guine Domini apud Murator. torn. 3. Anecdot. pag. 300 : Petrus (Alexandrinus) tempore episcopatus nunquam in cathedra sua sedere voluit quoniam quoties Thisiasterium (Thysiasterium) ascendebat, splendor igneus de ipsa sede egrediens ei apparebat. Vide Suiceri Thesaurum in ©ua-taarvipcov. THYTHUITI. Leges Henrici I. Regis Angl. cap. 69:De Thylhuiti hominis wera, debent reddi secundum legem 30. solid, ad manbotam, id est hodie 5. mancae, de Twelfhindo, id est Thayno, 120. solid, quse faciunt 20. mancae. t THYUPHADUS, post Duces et Comites et ante Vicarios et Gardingos numeratur, in Lege Wisigoth. lib. 9. tit. 2. . § 8. cujus locus exstatin Gardingi. Vide Thyaphad et Thiuphadus. 1 THYYHINDI, inter homines liberos primi recensentur in Legibus Henrici I. Regis Angl. cap. 76. Vide locum in Sixhindi. TIA, Amita, Gall. Tante. Vide Thius. 11. TIARA, Mitra Abbatis. Gesta Abbatum Lobiens. torn. 6. Spicil. Acher. nag. 738 : Tiaram gessit xvm. mensibus Nicolaus Abbas. Gloss. Lat. Gall. Sangerman. : Tiara, mitre : vel pileum sacerdotale, chapiau de feulre. Occurrit etiam pro mitra episcopal!, sed alias ; nunc enim solum dicitur de Papali, quam aliter vocant Regnum, ut supra observatum est. Vide Thiara. 1 TIABATDS, Qui gestat tiaram. Tiarati Reges, apud Sidonium lib. 8. Epist. 3. Vita S. Guidonis Abb. torn. 3. Martii pag. 917 : Vir stola Candida indutus ac mirabiliter Tiaratus. Vide Neutri. * 2. TIARA, Ecclesiasticum capitis tegumentum. Stat. MSS. S. Petri Insul. ann. 1388. ex Tabul. ejusd. eccl. : Statuimus quod canonici in sacris ordinibus non promoti, Tiaras vel almucias suas supra capud in choro non deferant ; sed alibi departure valeant, sicut placet. Glossar. Lat. Gall. ann. 1352. ex Cod., reg. 4120 : Tiars (leg.) Tiara est amictus supra caput, Gall. Amis. J TIARIES , Porlitores signorum , in Glossis Isidori. Post Graevium emendo Triarii. 1 TIBIA PETASONIS, Tibia porci, seu Perna, Gall. Jambon. Vide Locum in Petaso. [* Charta ann. 1299. in Lib. rub. Cam. Comput. Paris, fol. 170. v°. col. 2 : De quolibet porco seu sue vendito seu vendita ad macellum ibidem, unam Tibiam.] * TIBIA, Postis, Gall. Jambage dePorte. Charta ann. 1339. ex Tabul.colleg. Lombard. : Pars autem istius domus magnse, videlicet a conjunctura cujusdam lapidis secti, facientis Tibiam portas sive hostii dictse domus, etc. * TIBIIS IN PERA COMPOSITIS, Proverbii genus, quod idem significat atque Gallicum, La queue entre les jambes, in Annal. Placent. apud Murator. torn. 20. Script. Ital. col. 935. * TIBIALE, Vide supra Housellus. * TIBIANEI. Vide infra Tabianei. ** TIBIARE. Virgil. Grammat. pag. 14 : Tibio hunc sensum habet eilharizo. | TIBIARIUS, AuXonoios, in Glossis Lat. Grsec. et Gr. Lat. Qui facit tibias. 1 TIBIATOR, Qui canit tibia. Sanutus lib. 2 : Sint quatuor tubatores, tibicines, Tibiatores, et qui sciant pulsare nacharas. Quid discriminis sit inter Tibicines et Tibiatores non jpercipio. 1 TIBICINARE, Tibia canere, Tertulliano de Anima cap. 38. et Fulgentio Mytholog. lib. 3. cap. 9. 1 TIBICINATOR, AOXijTis, in Gloss. Lat. •vni

TIG
Gr. Alias Graec. Lat. : ACX^?, Flator, Tibicinator, Tibicen, Subulo, Vagus. TIBICINES. Fulcra bifurca, quibus domus sustentatur, quae aliter Destines dicuntur. Jo de Janua. [** Festus : Tibicines in eedificiis did existimantur a similitudine tibiis canentium, qui ut cantantes sustineant, ita illi ssdificiorum tecta. Occurrit apud Catullum et Juvenalem. Papias : Tibicines bifurca fulcra dicuntur, quibus domus sustentatur, vel imperfecti versus , qui fulciuntur. Panegyr. Berengarii lib. 2. vers. 47 :

TIG

105

(Glos. ms. Turon. xn. s. Bibl. Schol Chart, an. 1869, p. 329.)] * TICIONARI, Atizier le feu, in Glossar. Gall. Lat. ex Cod. reg. 7684. Aliud Provinc. Lat. ex Cod. 7657 : Tione, Prov. Ticio, lignum extinctum, vel dum ardet. Vide Titionari. 1 TIDAM, Species navis, si tamen vera lectio est. Chronicon Sicilise apud Marten, torn. 3. Anecd. col. 8 : Quaedam Tidam onerata tribus aliis machinis terras Trapani applicuit post meridiem ad littus maris dicti castri, et ipso die exonerates de dicta Tidam in terra aguinibus et parDisperiere. Jubet tandem Lamberticus horror. vis dictarum machinarum.Supervenerunt Ubi Glossa : Vacat tandem et est versus die crastino dicti diei in aurora tres galess de Us qui Tibicines vocantur, quibus da- dicti Regis Roberti, quas ceperunt dictam tur aliquid ad solam tnetri sustentatio- Tidam cum residua dictarum machinanem. Est autem Tibicen proprie furca rum, et combusserunt ea. Pro Tidam legi posse Tidina suspicio est ex sequent! apposita, etc.] TIBIN, Scirpus, vel genus vasculi in mo- voce ; quare pro de dicta Tidam in terra dum scrinii, ex virgultis agrestibus con- aguinibus et par vis dictarum machinarum, lubens restituerem, de dicta Tidina textum. Jo. de Janua. * TIBISSARE, TIBIZARE, Aliquem per in terra cum aguinibus parvis dictarum Tu alloqui. Serotinus in Lex. Germ, vo- machinarum. * Teridam legendum esse yix dubito : cibus Euer, vester ; et Du, tu, dicit Tibissare, Tuissare et Tibissatio. ^neas vox quippe compendiose scripta abbreSilvius epist. 105 : Tibizando poetas scri- viationisque notam non prseferens, leebunt etiam principibus. Haec ex ani- tores minus attentos fefellit. Vide Tarida. madv. D. Falconet. Vide infra Tuisare. * TIBLA, Prov. Trulla, Tibia, in Glos1 TIDINA, Navis Ecclesiae, si recte disar. Lat. ex Cod. reg. 7657. Tiblete, no- vino. Chronicon Januense apud Murastris, Ludi genus. Lit. remiss, ann. 1392. tor. torn. 9. col. 32: Qualiter autem Jain Reg. 142. Chartoph. reg. ch. 289 : nuenses prasdictis captionibus interfueLesquelx issirent hors de la taverne et runt, et auxilium prasbuerunt, scriptum alerent jouer a un jeu, appelle la Ti- erat literis aureis in Tidina S. Sepulchri. Vide Tidam. blete. TIBRACA. Ocrea lanea. Vide Tubrucus. TIENMENTALE. Vide Tenmantale. * TIERCELLUS, TIERGERIUS, Mensura TIBRILLUM. Charta Ludovici Pii Imp. pro Abbatia S. Dionysii, apud Double- vinaria, eadem quae supra Tercellum. turn pag. 740 : De lignis dentur eis men- Charta ann. 1269. ex Chartul. S. Vine. suras qua& nudi [leg. Midi] appellantur Laudun. : Item duos sextarios et dimimille centum: de melle secundum consue- dium Tiercerium vini vinagii, ventas Item duos sextarios et dimitudinem : de Tibrillo carra duo : de mo- portantes diis sedecim. [Tribillum non clariori no- dium Tiercellum vini vinagii ventas portione ex eadem Charta edidit Mabillo- tantes.... Item duos Tier cellos vini vinagii. * Tiercelin vero et Thiercelin, Panni nius lib. 5. Diplom. pag. 392. at in alia ibid. pag. 520. habet Tibrillum, ubi me- species, forte quod ex tribus diversae lius definire non ausim.] Eadem haben- speciei filis contextus sit. Lit. remiss, tur in Charta alia Sandionys. firmata ann. 1382. in Reg. 121. Chartoph. reg. in Synodo Suessionensi ann. 862. apud ch. 100 : Une demi piece de cendal azure, eumd. pag. 794. appelle Tiercelin, contenant trois aunes. *TIBURIUM. [Ital. Tiburtinp, Gall. Aliae ann. 1456. in Reg. 187. ch. 47: Item Travertin : « Pro junctis dicti Tiburii sept pieces de petit taffetas. Item trois ettrabium. » (Arch. Capit. S. Petri in pieces de Thiercelins. libris censualibus, an. 1464.)] * TIERTIUM, Agrarium. Vide supra in * TIGA, Tela flli densioris, Gall. Cou- Terlium 1. TIGELLUM, pro Tigillum. Occurrit in tis. Charta Phil, comit. ann. 1163. in Chartul. 1. Fland. ex Cam. Comput. Vita SS. Severini et Victorini n. 12. Insul. ch. 825 : Qui extraneus lectum sine [Vide Sparro.] plumis, id est, Ticam, vendidit, unum de* Hinc, ut videtur, Tigne, Fustis crasnarium dabit, et qui emerit, unum. sioris species, in Lit. remiss, ann. 1472. « TICELLUM. Charta ann. 1259. in ex Reg. 195. Chartoph. reg. ch. 771 : parvo Reg. S. Germ. Prat. : Concesse- Embastonnez de dagues, gros bastons, runt quamdam archam sicut (f. si tarn) nommez Tignez, et autres grans bastons. in aqua Sequanse Parisius a parte parvi * Tigel vel Tigeau dicitur Pars tibialis pontis , in gravasio prope muros domus longior, vulgo Tige, canon. Lit. remiss, regis Franciae , Ticello ipsius gravasii ann. 1394. in Reg. 146. ch. 323: La supdeux Tigeaux d'unes contiguam, pro molendino a diet is Thoma pliante prist et Saucelina et eorum haeredibus ponendo chausses a homme, dont elle appareilla sa robe. et habendo. 1 TIGNA, Tinea, scabies, porrigo, Gall. TICHODIFRUS, ex Gr. T£ixoS"PP°?i genus machines ex rei suas commoditate Teigne, vel ut alii efferunt, Tigne, Ital. Graeca appellatione vocabuli sumpsit exor- Tigna. Vita B. Bartholomaei, torn. 2. dium, eo quod per hunc facihor in murum Martii pag. 666: Cum puer quidam paretur ascensus, ante balistes semper morbo, quern Tigna dicunt Hetrusci, caducendus incessum, quo protectior eadem put infectum gestaret, signans eum signo balista operetur. Vide reliqua apud crucis illico mundatum aspexit. 1 TIGNEA, Tinea, Gall. Tigne, vel poAnonymum deMachinis bellicis, subjectum Notitiae Imperii. tius Teigne, vermis notus. Charta ArTICIMIUM PEGORIS, [f. pro Tintin- chivi Villas novaa: Ne demoliri Tignea num,] in Legibus Adelstani Regis. Vide vel vermibus actum in tempore scriBlanhornum. pturae debet memorise commendari. %. TICIO, [Tison:«. Andera, andere, ferTIGNUM, Genus bestias, faeminini generum quod ticiones sustinet ignis. » ris, in GJossar. Langobard. S. Germani 14

TIL
Paris, ex Glossis antiq. [Forte legendum est Tinea, vermis qui corrodit vestes.] 1 TIGRAN, TEGRANNUS, etc. Ager, ut videtur, terra, territorium. Tabularium Rothon. : Rivralt dat Tigran Bot.... anno XX. imperil Hlodowici. Ibid. : Dat Tigran Fabr, excepto unum campum. Rursus : Vendidit villare de suo Tegranno. lierum : Dat totam suam hereditatem in Alarac, excepto medietatem unius Tigran. Iterum : Alunoc venit ad Rothon. ut moderaretur tributum suss Tegrannse. Denique apud Lobinell. torn. 2. Hist. Britan. col. 74 : Terra ex Tigranno Acun in Landon. %. TIGRASSARE. [Disponere, cordare.
DlEP 1

TlL
vocatur. Statuta Avenion. lib. 2. rubr. 2. art. 1: Statuimus quod deinceps omnes citationes cujuscumque judicis fiant in scriptis, per Tiletum tabellionatum, cum clara expressione ad quid, ad cujus instantiam, ad quam diem, horam, locum, et locum loci, ac cor am quo quis citetur.... Volumus etiam, quod primte citationi judicis delegati, copia commissionis literis ac Tileto ante subsiynationem notarii inseratur, aut dicta copia tabellionata literis ac Tileto alligelur. Rursum occurrit eod. lib. rubr. 6. art. 11. Videtur detorta vox a Titulus: nisi forte legendum sit Biletus. Vide Billa 1. ® Tillet Librariis Parisiensibus dicitur Chirographum,quo inter senegotiantur. 1TILHA, Saxon. Accusatio. Vide Tilha. 1. TILIA,! Modus agri vel vinese. Vide Telia. * Tille, eodem significatu, in Charta ann. 1480. ex Cbartul. Buxer. part. 7. ch. 31: Item une Tille de terre en toppe, etc. Vide Telia. 2. TILIA. Charta Corbeiensis : Concessimus ipsi et hasredibus suis jure hssreditario singulis diebus panem unum mondchorutn in quinque festis singula sextaria vini et in Quadragesima unam Tiliam lardi, quse omnia solventur de prsepositura monachorum, inde est ligius homo Ecclesiss. An Tibia lardi, seu pern a, Gall. Jambon 9 an Petia, frustum, membrum ? Vide Pecia. * Idem quod supra Telha, Gall. Tille, Imbrex porci, ni fallor, vulgo Echinee. Charta ann. 1294. in magno Chartul. nig. Corb. ch. 61. fol. 58. r°: Le pain et le vin qu'il prenoit en ledite abbeye a chertaines journees et a chertaines festes, le Tille de bachon, le flique, et le candeille qu'il prenoit et avoit chascun an en ledite abbeye par le raison dudit fief. 1 TILIATUS, TiLIOSUS, rasibilis, flexibilis, vel ad tiliam pertinens, Johanni de Janua. Glossae Lat. Gall. Sangerman. : Tiliosus, Tilleux. * Nostris Tilleult Virgula tiliacea, cujus usus maxime erat in hastiludiis. Vide supra in Bohordicum. Chartul. Corb. sign. Ezechiel ad ann. 1423. fol. 198. r: Pour le faichon de chacun cent de laigne ou de Tilleul, fait audit bos, douze deniers. Ubi scandula, qua cooperiuntur tecta, designatur. Vide mox Tilla. \ TILIENSIS CLANGOR. Vide Titiensis. * TILIGA. Testam. Odon. Morini curionis de JOnqueretis dioec. Ebroic. ann. 1381. ex Bibl. reg.: Item Symoni de BelIon unum capucium et unas Tiligas. Sed legendum videtur Caligas. o TILIUM, Tilia. Charta ann. 1319. in Reg. 56. Chartoph. reg. ch. 603 : Nomine bosci mortui accipiuntur salices, marsalices, tremble, arable, charme, Tilium, etc. Ordinar. eccl. Camerac. MS. fol. 41. r°. ad Sabbat. Sanct. : In hac die itur ad S. Sepulchrum per clokemannum propter novum ignem, qui affertur in lucerna, et in media ecclesias accendilur ignis de Tilio. Til, in Lit. remiss, ann. 1377. ex Reg. 112. ch. 106. Tilloel, in Stat. ann. 1388. torn. 7. Ordinal, reg. Franc, pag. 777. art. 39. * TILLA, Scandula cooperiendis tectis apta, Gall. Tille; unde Tilletium, earumdem praestatio. Assignat. dotal. Joan, reginae Franc, ann. 1319. in Reg. 60. Chartoph. reg. ch. 69 : Item pro Tilletiis, viginti quatuor milia de Tillis, quse non sunt computatse, quia sunt necessaries pro ssdificiis sustinendis. Chartul. Corb. sign. Ezechiel ad ann. 1415. fol. 11. y<>: De toutes les estoffes et couvertures qu'il y faulra, tant rosel, herbe, esteulle, latte, cleu, Tille, cavels, terre, etc. Eadem notione accipienda haec vox in Tilium. Vide supra Tiliatus. * Hinc fortassis vox Gallica Tyolle, qua ligni fragmentum signiflcari videtur, in Lit. remiss, ann. 1474. ex Reg. 204. ch. 112 : Le suppliant dist d icellui Taveau: Pourquoy as-tu rompu man matras, et le frappa des Tyolles. Id est, ex hujusmodi sagittae fragmentis. * Tilletaige vero, nescio unde, inter Commentaria Condaeana torn. 1. ult. edit. pag. 505. appellatur Jus quod regi penditur pro obtinendis officiis : Le Tilletaige, c'est-a-dire, une somme inestimable, qui revient du renouvellement des offices de ce royaume. « TILLETUM, a Gallico Tillet, Locus tiliis consitus. Charta Guid. episc. Lingon. ann. 1260. in Chartul. ejusd. eccl. fol. 238. r°: Quatuor jornalia, sita in comma Remforti et in Tilleto, dicto de Maiseio. | TILLIOLUS, a Gallico Tilleul, Tilia, in Chartulario S. Vandregisili torn. 2. pag. 1455. * Subtillatz, Eadem forsan notione, in Lit. remiss, ann. 1474. ex Reg. 195. Chartoph. -rcg. ch. 1392 : Lesquelx compaignons prindrenl ung beuf et le atacherent d'une corde par les cornes d ung petit Subtillatz. TILLUM. Vita S. Samsonis Episc. Dolens, lib. 1. cap. 16: Venenum poculo miscuit, Tilium quoddam fricans, dedit ei bibere. [Nescio an hue pertineat vox Gallica Tille, in Pedagio Bapalm. ex Chartul. 21. Corb. fol. 359. v°: Carette a roisins, d mortiers, Tille, etc.] TILFTALIUM, Linteolum, minutissime carminatum , sive carpia. Ita Glossae MSS. ad Alexandrum latrosoph. et Gra3c. TiXTa, linteamenta, apud JEginetam, vel TtXT6?, discerptus, unde TI^TOJ U.6-CO?, linteum carptum. Vide Carpia. 1 TIMALLUS, TJMALUS. Vide Thymallus. * TIMANIADARIS, Thuribulum, vas, in quo thymiama adoletur. Charj;a ex Tabul.Cassin.inter schedas Montisfalc.: Quatuor calices de argentum, e duo Timaniadares de argentum. Vide Thymiamaterium. ^TIMAR, seu Timarium prsedium, apud Turcas, Pensio, vel stipendium, vel reditus bene meritis militibus assignatus in prssdiis et possessionibus castrorum, oppidorum, pagqrum, agrorum, vel in percipiendis decimis aliisve fructibus, cum praefectura illorum locorum, vulgo Timarion, commenda, dynastia, reditus 9000. asprorum et infra. Ita Meninski. Simile est apud nos Feudum. [*» Vide Glossar. med. Graecit. voce Ttaaptov, col. 1578.] tius Timariotss, nonnunquam Timarei, Gall. Timariots, lidem fere qui Milites limitanei, Vassallorum genus apud eosdem Turcas, qui praedia pqssident Timaria, ea conditione, ut militent ipsi, si jubentur, cum certo equitum numero, majori vel minori, habita Timarii valoris ratione. Passim memprantur apud Scriptores de rebus Turcicis. Vide Jovium Hist. 1. 14. Geprg. Hornium Orb. Polit. pag. 33. Gallicam Descriptionem Status Turcici, Diarii Eurppaeicontinuationem, Ottonis Menckenii animadversion, et supra vocem Flamburum. TIMBERLODE, Servitutis genus, quo vassallus obligatur materiam sive lignum de silva, ubi prosternitur, ad domini sui domum devehere: a Saxon. T i m b e r , Anglis, Timber, i. lignum, ti1 TlMARATI, TlMARATORES, et VUlga-

TIGRIS, Ensis, Spatha. Gregorius Turon. de Gloria Confess, cap. 42. de Nunninq quodam Tribune : Proyolutum ad beati sepulchrum, cum diutissime orasset, extracto de vagina Tigre, lapidem qui super venerabile sepulchrum habebatur, nemine vidente, percussit. Isidprus ait, Persis, Medis, et Graecis Tigrim, sagittam ajvpellari. 1 TIGRONUS, pro Trigonus, Species patibuli versatilis suspendendis movendisque in foco lebetibus. S. Willhelmi Constitut. Hirsaug. lib. 1. cap. 98: Duo quoque Tigroni uterque de tribus lignis licet imparibus angulis sint facti, qui in modum ostiorum hue et illuc versari possint : in his pendent catenas, quibus caldaria suspenduntur, etc. j TIGULI, Foramina quibus exit fumus, in veteri Vocabulario juris utriusque. TIGDRIUM. Vide Tegorium. * TIHANUS, Vas coquinarium, Provincialibus Tihan. Inventar. ann. 1361. ex Tabul. D. Venciae : Item duos Tihanos de aramo. Tihays vero fustem sonal aut armorum genus, in Lit. remiss, ann. 1467. ex Reg. 200. Chartoph. reg. ch. 124: Une javeline et ung baston, que on dit Tihays, etc. TIHINDUS. Leges Henrici I. Regis Angl. cap. 9 : De Tihindi hominis (interfecti) wera debent reddi secundum legem 80. solidi ad manbotam. p w y h i n d e n man dicitur in Legibus Alvredi Saxonicis, apud Lambardum , ex Saxonico \> w y , duo, et h i n g, vel h u n d , centum : ita Tihindus, homo est, qui in aestimatione capitis ducentorum solidorum TIHLA, seu t i h t l a , Saxonibus Accusatio, postulatio, compellatio, quasi titulus accusatorius. Leges Canuti Regis Angl. cap. 62 : Si quis amicis destitutes, vel alienigena ad tantum laborem venial, ut plegium non habeat in prima Tihla, i. accusatione, ponatur in carcanno. Leges Henrici I. Angliae Regis cap. 9 : Differt etiam an aliquis cum suo vel alterius homine causam agat, et si quid in actu, vel in sola Tihla consistat. Cap. 45 : De nemore in operato per Tihlam nemo respondeat, nisi sit ibi captus, vel sit homo ejus, cujus est nemus. Cap. 57 : Inter homines aliorum Comitatuum observelur, et de Tihla pariter veniant in curias, etc. Adde cap. 59. 64. T TILANS, TlepvY]?, onw6Xi|, in Glossis Lat. Gr. Forte Tcapvri?, inquit Vulcanius. Desideratur haec vox in Glossis Graec. Lat. sed habetur SxtaXv]?, Tilans, vermiculus, vermis. An Tinea? ° TILE dicitur Sappa, mustum coctum. Glossar. medic. MS. Sim. Januens. ex Cod. reg. 6959. 1 TILEA, pro Tilia, Gall. Tilleul, in Descriptione censuum Monasterii de Crisenone. 1 TILETUS, Schedula qua quis in jus

TIM
gnum, et lade, Anglis load, onus. Occurrit apud Willel. Thorn, ann. 1364: Et debent pro qualibet swolinga 14. den. per annum, pro schippeshere, Timberlode, et bordlode, vel curiare extra Waldam per mare, vel per terram, ad manerium praedictum. TIMBRELIUS, Parvus coetus. Sic Skenaeus de verborum signincatione. 1 TIMBRELLUM, Genus torraenti, eidetn Skenseo de verbor. signiflcat. Idem quod Tumbrellum. TIMBRIUM, fasciculus, vel certus numerus pretiosarum pellium, cujusmodi sunt Marturum, Murium Ponticorum, etc. quse ab exteris regionibus deferuntur : Gallis Timbre. In Glossis antiquis MSS. lego : Timbre, locus propellium. Sed an hue pertineant, vix putem. Charta Swecica ann. 1314. apud Schefferum ad Chronicon Archiepisc. Upsaliensium pag. 228: Unam ulnam telss vel ejus valorem, de quolibet aratro. De qualibet Timbria pellium variorum, unam pellem meliorem. Fleta lib. 2. c. 12. § 8 : Lunda pellium continet 32. Timbria. Skenaeo de verbor. signiflcat: And timmer of skins. Oharta Communiae Rotomagensis ann. 1207: Unde nos de unaquaque navi habebimus unum Timbr. martrinarum, vel 10. libras, si mercatores navis jurare poterunt, quod matrinas non invenerint emendas ad portum, in quo chargiaverunt, neque id fecerint pro consuetudine nobis auferenda. Usatica MSS. Vicecomitatus Aquarum Rotomagi : La nef qui vient de Yllande doit a la Vicomte 20. s. Item au Chastel de Rouen un Timbre de martres, ou 10. livres tournois, premierement receu le serment des merchans que il ne pourront trouver a vendre ledit Timbre es parties d'Yllande ou la nef fut carchie, et se elle apporte ledit Timbre, les merchans jureront que il fu achete es parties d' Yllande, et n'est pas d rechevoir ledit Timbre autrement. Computum Stephani de la Fontaine Argentarii Regis ann. 1351 : Pour 60. Timbres et 31. pel sans couroy, et sans appareil, contenans chacun Timbre 60. peaux, etc. [Tabular. Latiniac. fol. 241: Le Timbre de vair, c'est assavoir quarente peaulx basties, 1111. den.] [*ffl Vide Cimber 1. Timmera, in chart, ann. 1252. apud Lappenberg. Hist. Orig. Hanseat. Probat. pag. 59. Vide ibi not. 2. et pag. 278. not. 3.] TIMBRUM. Oharta Martini Regis Aragonum apud Brizium Martinezium in Hist. Pinnatensi lib. 1. c. 47: In quo quidem calice aureo supradicto sunt signa sequentia, videlicet in pede Ires esmalti, duo Timbra, et unus cruciflxus JesuChristi, et in porno, qui est in media sex esmalti , duo ad signum Aragon , etc. Ubi Timbrium, pro scuto insignium seu armorum videtur sumi. Vide Tymbris. * 1. TIMBRE IN ALIQUEM, pro Alicui timere, metuere, Gall. Craindre pour quelqu'un. Arest. ann. 1355. 12. Mart, in vol. 4. arestor. parlam. Paris. : Naturaliter parentes magis Timent in liberos, quam Timeant in se ipsos. * 2. TIMERE, Cogere, compellere. Charta ann. 1264. ex Ghartul. Oampan. fol. 369. v°. col. 2 : Excellentise vestrx placeat quod nos et abbatia nostra (Vallislucentis) unius tantum sint ballivae et unius praeposituras vestrse, et quod non Timeamur coram tot baillivis et praepositis comparere. Sed legendum videtur, Teneamur. * TIMIAMATERIA. [THYMIAMATERIUM : « Timiamateria I. cum cloqueo. » (Thesaur. Claromontis in Alvern. 980, mus. Arch. dep. 40.)] 1 TIMIAMATHERIUM, etc. Vide supra Thymiamatenum. * TIMIGAR vel TINCAR, Arabice, Borax, quod capistrum Avicenna dicit, eo quod cum ipso aurifaber aurum auro consolidat. Glossar. medic. MS. Sim. Januens. ex Cod. reg. 6959. 1 TIMIDUS, Horribilis, qui timorem incutit. Miracula B. ^Egidii torn. 3. Aprilis pag. 244 : Subito earn arripuit infirmitas qussdam horrenda multum et Timida non modicum omnibus assistentibus. * TIMINUS, Mensurae species Siculis et Neapolitanis. Charta ann. 1233. apud Cenc. inter Cens. eccl. Rom. : Pro majoribus vero salibus aquaticis, debemus abbatias de Egris xacvj. marcas pro quolibet Timino. Vide Tuminus et Tumulus. TIMMERA. Vide Timbrium. * TIMMERHOUD, Timo navis, ut videtur, gubernaculum. Telon. S, Bertini : Navis cum Timmerhoud, j. denarium. Vide Timo. [#* Materia lignea, ex qua sedificium constat. Kilianus.] * TIMNIPARE. Carmen de Philomela ad calcem Cod. reg. 6816 :

TIM

107

| TIMONUS, Gubernaculum navis, seu gubernaculi manubrium, Gall. Timon. Informationes civitatis Massil. de passagio transmarine e MS. Sangerman. : Sunt etiam necessarii ad unam navem tres Timoni, scilicet duo in capcia et unus superfluus habentes longitudinis xvi. goas et latitudinis ix. palmos. *Ital. Timone. Charta ann. 1381. ex Tabul. S.Vict. Massil.: Qusslibet barchia duorum Tirnonorum solvat pro quolibet viagio unum grossum.... Qu&libet barchia unius Timoni, etc.

Christinas torn. 4. Junii pag. 298. TIMORARE, Timorem incutere, apud Ottonem Morenam in Hist. Rer. Laud, pag. 46. 54. * Charta ann. circ. 1401. inter Probat. torn. 3. Hist. Nem. pag. 157. col. 1: Item destinantur comissarii ad reparandum itinera,.... et Timorant gentes, sic et taliter quod loqui non audent. | TIMORATIUS, Cum majore reverentia, in Glossario Barthii, torn. 3. Reliq. MSS. Ludewig. pag. 418. ex Guiberti Hist. Palaestina. Garrus enim qaamquam per noctem Timnipet omnem, TIMORATUS. Wippo de Vita Chunradi Sed sua vox null! jure placere potest. Salici pag. 428: In Dei servitio Timorata, in orationibus et eleemosynis assidua. | TIMO, pro Temo, Gall. Timon, Ital. Gesta Innocentii III. pag. Timone. Timones quadrige, in Literis timoratus. Ditmarus lib. 2 77 : Devotus et Filiam bene ann. 1253. torn. 3. Ordin. Reg. Fr. pag. timoratam, etc. Humiliter : et timorate, 634. Timo wains, gubernadulum seu gu- apud eumdem lib. 3. Fulbertus Carnot. bernaculi manubrium, iii lib. 6. Annal. Genuens. apud Murator. torn. 6. col. 394. Epist. 40 : Hasrebam timorate suspensus Occurrit non Francias Timonem obtinere , Francise re- et exspectans, etc. Dei timidus et semel : a levignum gubernare, in Charta ann. 1103. [nostris Timore, torn. 5. Annal. Bened. pag. 461. Phrasis bus culpis aversus. Timoratus et totus Gallica Tenir le timon des affaires. Vide plenus Deo, in Chronico Novalic. apud Murator. torn. 2. part. 2. col. 735. Temo 1. et 2. « TIMOA, Paulo cap. De dolore puden- Adde lib. 2. de Imit. Christi, c. 10. n. 3. etc.] dorum, est species verucarum. Glossar. * Extat in Bibl. Universit. Argent. medic. MS. Sim. Januens. ex Cod. reg. Codex MS. cui titulus : Johannis Nideri 6959. * TIMONACHUM, idem quod Themona- Tractatus de Timorata Conscientia. VTIMOROSE, Timide. Murmurabatur ticum et Timonagium, Tributum seu pensitatio pro currus temone. Charta latenter et Timorose, Rolandino PataOdon. abb. in Chartul. S. Dion. pag. vino in Chron. Tarvisino apud Murator. 417. col. 2 : Pro quibusdam injustis exac- torn. 8. col. 304. Paulo alia notione tionibus, quas Hugo, cognomento Lupus, Statuta Canonicorum Regul. ssec. xm. et homines sui in decimis nostris de apud R. Duellium torn. 1. Miscell. Villa-picta, quas Timonachum vacant, pag. 87 : antiquitus extorquere consueverant, etc. Servile Deo sapienter TIMONAGIUM, [Idem quod ThemonatiAtque Timoroseque decenter ad haec, et ovanter. cum. Vide in hac voce.] Charta Willelmi TIMOROSUS, Timidus, Gallis Peureux. Cardinalis Archiep^ Remensis ann. 1182: Forifactum quoque de Timonagio nobis Constantinus Afric. lib. de Gradibus : per 7. solidos et dimidium emendabilur. Timorosos et cardiacos confortat. Utitur [Charta Johannis Comit. Suession. ann. hac yoce non semel, ut et Albertus Ar1230 : Ecclesigs S. Medardi Suession. gentin. in Chronic, pag. 155. [necnon dedi in elemosinam puram et perpetuam Rolandinus Patav. apud Murator. torn. Timonagium quod habebam in locis infra 8. col. 255. et alii.j scriptis... cum omni jure et dominio quod 1 TIMPA, f. Limbus. Job. Buschius de habebam in Timonagio supradicto, quod Reformat. Monaster. c. 3 : Tune dixit tale est, videlicet quod mihi pro qualibet Archiepiscopus, accipiens Timpam cappse quadriga, quse vino onerabatur, in dictis Praepositi: Non obest vobis, etc. locis, tres oboli Suession. monetss debeban1 TIMPANI. Vide Tinpeni. * TIMPANUM, idem quod Timbrium, tur.] Oh. Radulfl Com. Suession. ann. 1233. pro Communia Nantoliensi: Homi- Fasciculus vel certus numerus pretiosanes etiam de Nantolio, si opus fuerit, po- rum pellium. Reg. S. Justi ex Cam. terunt chiminum meliorare sine mesfacere. Comput. Paris, fol. 192. r" : Quaelibet naTimonagium autem et theloneagium quas vis de Ybernia, unum Timpanum de marhabebam apud Nantolium, cum emendis tis vel x. lib. perpetuum. 1 TIMPORA, pro Tempora, ssec. 3. SS. inde provenientibus concedo dictse Ecclesise, etc. [Chartul. S. Vandreg. torn. 2. Benedict, part. 1. pag. 182. et alibi. * TIMPUS, Capitis pars, tempus, Gall. pag. 1967 : Cum ego haberem quoddam Timonagium in decima dam. Prioris de Temple. Lit. remiss, ann. 1352. in Reg. 81. Chartoph. reg. ch. 657: Lapis de ipsa Brandenestoch, etc.] elapsus super capud dicti « TIMONARIUS, Gubernaculum, clavus fondibula navis. Pedag. castri de Les ann. 1263. ex Theobaldi in parte Timporis casualiter Cod. reg. 4659 : In singulis antennis et in corruit. Tin, eodem sensu, in aliis Lit. singulis timonis et Timonariis, quinque ann. 1459. ex Reg. 188. ch. 82 : Jehan Armand arracha ung pal de la clousture solidos Melgorienses. d'un affar, et donna dudit pal sur le T TIMONATICUM. Vide Themonaticum.

ITIMORANTER, Timide, in Actis B.

108

TIN

TIN
1480. inter Probat. torn. 3. Hist. Nem. pag. 306. col. 1 : Voluit etiam quod possint se juvare Tinali lapideo, quod est in dicta domo,adbulhiendum earum vinum, tempore vindemiarum, ad earum placitum. * TINARIUM, Conclave, rationarium, Gall. Bureau de recete. Charta ann. 1217. ex Bibl. reg. cot. 17 : Liceat tibi et tuis ipsam vineam dare, laxare, vendere... consilio dominorum canonicse S. Pauli, quibus dab it is inde fideliter quartum, quod aportabitis in suo Tinario. T TINASIUM, Torcular, vel cella vinaria, ubi sunt tinse. Charta ann. 1169. apud Murator. delle Antic. Estensi pag. 336 : Et si vellet Tinasium vel vegetem majorem; et Prior elegit terram cum vineis et Tinasium. Vide Tina 2. TING, Ligo exponitur in glossa interlineari in Grammatica MS. Smaragdi. TINCA, apud Mundinum de Anatomia pag. 172. Italis tinea est piscis, qui Lat. Merula, Gallis Tenche. Ausonius in Mosella:
Quis non et virides, volgi solatia Tineas Norit ?

TIN
Reg. 66. ch. 1251 : Tinctenetum, pastellum, etc. 1 TINCTIO, Baptismus. Vide Tingere. t TINCTITARE, vel Tinctare, Tabourer, ou joer des naquaires, ou souvent taindre, in Glossis Lat. Gall. Sangerman. MSS. Vide Tinctare. 1 TINCTITULA, Parva tinctrix, in iisd. Glossis. *TINCTOR, TINCTUARIUS, Gall. Teinturier, Infector. Reg. episcopat. Niyem, ann. 1287: Johannes Tinctuarius, quinque solidos.... Yssabella filia Johannis Tinctoris, etc. « TINCTORIA, Officina tinctoria, ubi tinguntur panni. Stat. pro lanif. et pannif. ann. 1317. in Reg. A. Cam. Comput. Paris, fol. 197. v° : Item quod Tinctorise sive loca, in quibus panni tingi hactenus consueverunt, nullatenus invitis paratoribus alibi mutabuntur. Vide Tintoria. 1. TINCTORIUM, Eucherio Lugdunensi et Papiae, Baptisterium. Vide in hac voce. 1 2. TINCTORIUM, Gladius, in Glossis Isidori. Lege et vide Cinctorium. 1 TINCTRIX, Johanni de Janua, Quse tingit. Teingneresse, in Glossis Lat. Gall. Sangerman. 1 TINCTUARIUS. Vide supra Tinctor. * 1. TINCTUM vel TINCTOS, Panni species. Charta Henr. II. reg. Angl. pro Norman, ex Reg. S. Justi Gam. Comput. Paris, fol. 35. v°. col. 1 : Sit.... una latitudo pomorum (leg. pannorum) et Tinctorum et russetorum et haubergetorum, scilicet duas ulnae, infra, listas. Libert, castri de Malast ann. 1312. torn. 7. Ordinat. reg. Franc, pag. 502. art. 16 : Quod quilibet dicti castri seu villas lanas, filatum, filacia, Tinctum et pannos pariter libere valeat portare, sine leuda et pedagio. Lit. remiss, ann. 1365. in Reg. 98. Ghartoph. reg. ch. 265 : Pr&dictus Miletus dixit ipsi Guyoto, quod ipse furatus fuerat tincturam seu Tinctum ipsius Mileti. Taint vero de Laminis stanneis, quibus scuta cooperiebantur, intelligendum puto. Poema Alex. MS. part. 1:
Qui li trencha 1'escu, le Taint et le vernis Et le haubert li a deYonl et d&erlis.

Tin du chief d'icellui Anthoine au droit de I'oreille, etc. 1 TIMULUS, in Glossis Lat. Graec. et Graec. Lat. £<pu8pi;, ISjaitouv S7ctvy)x6[A£vov TW v<ii:w. Martinio videtur addendum uSaTwv, 'ita ut Timulus, si genuina lectio est, idem sit quod Tippula, bestiolas genus sex pedes habenlis, sed tantse levitatis, ut super aquam currens non desidat, ut habet Festus : ad quern vide Scaligerum. * TIMURUS, Piscis species, eadem forte quae Itahs Timalo. in Statutis Placentiae fol. 79. v°. 1. TINA. Lib. 3. Reg. c. 10 : Attulit ex Ophir ligna Tina multa nimis, etc. Ubi editio Gr. SuXa aireXexrjTa, securi non dolata ligna, inquit Eucherius, et ex ep Papias, de quibus Salomon gradus fecit in Domini domo, incognita etiam peritioribus Judseorum. Glossa : Imputribilia, spinosa, in similitudine albas spinae Tina Candida sunt et rotunda, et invenitur in Bibliis correctis duplex litera i, scilicet Tiina, vel Tina per simplex i. Ita etiam Jo. de Janua, et Auctor Mamotrecti. [** Vulgat. Thyina.] 2. TINA, seu TYNA, Vas grande lipeum tarn lavationibus quam condenis vinis paratum, quod vocabulum usurpatum a Varrone tradidit Nonius. Nostri etiamnum Tine dicunt. Apitius lib. 4. de re culin. c. 2 : Butas suffundes liquamen, quod satis erit, et olei modicum, et commiscebis in Tina cum pulpis. Additio ad Willelmum Gemeticensem pag. 317 : Et aliquando in ipsa solemnitate solebat unam Tinam plenum textis, et thuribulis, et candelabris,... ante altare sanctss Trinitatis portare, ipsamque pro suis peccatis Deo ibi offerre. [Tina communis, quae capere potest 20. saumatas racemorum, in Inventario ann. 1294. e Schedis D. le Fournier. Adde StatutaMassil.lib. 2. cap. 1. § 7. Montis-regalis pag. 312. Vercell. fol. 189. y°. etc.] Utuntur etiam Hepidanus de Vita S. Wiboradae c. 20. Csesariuslib.3.c.47.Acta S. Tyrsi Mart, n. 25. Fortunatus in Vita S. Radegund. c. 17. vetus Charta securitatis apud Brisson. de formul. pag. 647. Joannes Laudensis in Vita Petri Damiani n. 22. Jo. de Burnino Archiep. Viennensis de Stephano Diensi Episcopo, in Vita S. Joan. Episcopi Tragur. pag. 4. Johan. Longinus in Actis S. Stanislai n. 18. etc. [** Gemma Gemmarum : Tina, Germ, ein bytte oder ein grosser zuber, ut in balneis utitur. Inde Argentina civitas amenissima in Alsatia, quasi argentea tina, vel tina argenti. Notit. Decan. eccles. Scafnab. sec. XIV. apud Guden. Cod. Diplom. torn. 2. pag. 349 : Tres tonnas, sex but las cum quinque Tinis, in vulgari dictis Zuber und Standen. Inde vectis, quo ea vasa deferuntur, dicitur Tinellus. Vide Tinellus 2. et Tineta.] TINUM, Eadem notione. Notae Tyronis pag. 149 : Canava, cavea, Tinum, etc. [Acta S. Franciscas Rom. torn. 2. Martii pag. 166 * : Erat unum magnum Tinum plenum pice liquefacta.] 3. TINA, Pilei species, in modum forte ac formam Tinas confecta, cujusmodi fere sunt Clericorum isti pilei, quos Bonnets carrez dicimus. Synodus Sodorensis in insula Manniae c. 7 : Statuimus quod omnes Capellani, Diaconi, et caeteri ministri altaris honeste et devote non capuciis in capitibus, nee Tinis, vel pileis, aut chirothecis in manibus... ad divinum officium accedant. * TINALE, Vas grande ligneum vel lapideum, idem quod Tina 2. Testam. ann.

f

[Cardanus de rerum varietate lib. 7. c. 42: Tincarum decocto maeulas omnes tolli existimant; quoniam lentum sit ac viscidum, unde materiam maculae ad se trahat. Vide Hofmannum.] [** Tinco, in Ruodlieb. fragm. 13. vers. 14.] 1TINCMAN, Decanus. Vide in Tunginus. 1. TINCTA, Tinctura. Lucifer Calaritanus lib. Moriendum esse pro Dei fllio : Recordare.... quantos per abrupta una Tincta subscriptionis tuas dejecerit. Id est, una subscriptio, quae tinctura vel atramento fit. Hispanis tinta etiamnum est atramentum. 2. TINCTA. Diploma Friderici II. Imp. ann. 1210. apud Rocchum Pirrum in Archiepiscopis Panormitan. : Donamus totam Tinctam nostrum ipsius civitatis nostrae Panormitanas, quss fit et fieri potuerit in futuro, cum fundico, et omni jure, et libertate sua. Infra: Omniajura ipsorum Judasorum,et redditus ipsius Tinctae. Vide Tintoria. 1 3. TINCTA. Charta ann. 1338. torn. 2. Hist. Dalphin. pag. 363 : Centum duodenas vitrorum formes Tinctariim. Bene scyphos campanae formam referentes intelligit Cl. Editor; sed mallem Tinarum, quae formam hanc saepius referunt. Vide Tina 2. et 3. T TINCTARE, Job. de Janua, frequenter tingere; a quo Tinctitare. Vide in hac voce. * TINCTENETUM inter grana tincturae utilia et necessaria recensetur, in Stat. pro lanif. et pannif. ann. 1317. ex Reg. A. Cam. Comput. Paris, fol. 195. v° : Grana insuper gauda, gayda, garencia, Tinctenetum, pastellum, cardones domeslid sive franchi, clavati cineres atque ligna, et extera omnia et singula, quas ad paraturam, tincturam, adaptationis complementum et perfectionem pannorum parandorum... utilia, necessaria et expedientia fuerint nullatenus extrahantur. Lit. Caroli IV. ann. 1321. in Reg. L. Chartoph. reg. ch. 4 : Grana insuper, gauda, gaydia, garancia, Tintenetum (sic), brisolium et quodcumque pastellum, etc. Quae rursum occurrunt in Lit. ann. 1332. ex Reg. 69. ch. 324. Unde male editum torn. 2. Ordinat. reg. Franc, pag. 90: Tinctaz, nee non pastellum. Adde praeterea Lit. ann. 1333. in

Ibidem part. 2:
Des fors escus i chiet li Tains et li vernis.

* 2. TINCTUM, ut supra Tinctoria, Ital. Tinta, Offlcina tinctoria. Charla apud Gene, inter Gens. eccl. Rom. : Plaza de ponte majori, quod habet ecclesia in Benevento, et omnes planeas cum palatio piscium et foliorum, Tincta Judseorum, plateaticum de ponticello, etc. * 3. TINCTUM, Sputum coloratura, tinctum sanguine. Alex. latrosoph. MS. lib. 1. Passion, cap. 139 : Accedente tempore (pleuretici) omnino expuunt Tinctum, quod significat qualis humor flegmonem operatur. « TINCTURARIA, Quidquid ad tincturam necessarium est. Charta ann. 1372. inter Probat. torn. 4. Hist. Occit. col. 311 : Cuilibet sit licitum Tincturariam et lanas, blada, telas, vinum, filum et alias mercaturas a regno Franciss extrahere. 1 TINCTURARIUS, Ad tincturam pertinens. Tincturarius cacabus, in Charta ann. 1156. inter Instrum. novae Gallise Christ, torn. 6. col. 40. *TINCTURIA, Officina tinctoria, ubi tinguntur panni. Stat. pro arte parat. pann. Carcass, renovata ann. 1466. in Reg. 201. ch. 121 : Item quod casu quo

TIN
reperiatur aliquis pannus cum capite de bombace sen cotono in aliquo molendino seu in aliqua Tincturia ant alibi,etc. Vide supra Tinctoria. 1. TINEA, Scabies, ex Gall. Tigne. Occurrit apud Folcardum in Vita S. Joannis Episc. Eboracensis n. 2. 1 TINEA.RUM DIES. Vide in Dies, pag. 849. col. 3. * 2. TINEA. [Ut Tina 2 : « Recepto pretio, quibusdam morbo Gallico nuncupate laborantibus in hujusmodi Tineis oleo plenis balneari permiserunt. » (Diar. Burchardi, ed. Thuasne, II, 444, an. 1498.)] 1 1. TINELLUS, vel TINELLUM, Cenaculum aulicorum, Italis Tinello. Diminut. di Tino, vaso grande di legname, nel quale si pigia I'uva, per fare il vino, ut habent Academici Cruscani, quibus Tinello dicitur nelle corti de' Principi, e il Luogo dove mangiano i cortigiani, Locus ubi comedunt Aulici. Ordinatio Humberti II. torn. 2. Hist. Dalphin. pag. 404. col. 2 : Item, sit in exercitio officii dictae coquinae unus cocus pro persona dictas Dalphinas, et cocus unus alter pro Tinello. Ibid. pag. 606. col. 1 : Item ordinamus quod prasdictus magister hospitii teneat de gentibus dictse Dalphinas Tinellum suum ad partem, etc. Statuta Cisterc. ann. 1390. torn. 4. Anecd. May ten. col. 1520 : In palatio et Tinello domini nostri Papas et domibus RR. Cardinatium... dum in ordine legitur in ecclesia, capitulo, collalione et refectorio, etc. Adde Museum Ital. Mabillonii torn. 2. pag. 476.487.528. 541. Testamentum Cardinalis Arabian, apud Gothofredum ad Carolum VI. pag. 760. Concilium Dertus. ann. 1429. torn. 3. Concil. Hispan. pag. 655. et 656. Itinerarium Adriani VI. PP. torn. 3. Miscell. Baluz. pag. 399. 438. etc. Tinel eadem notione dixerunt etiam nostri. RegneriusSatyra6.
Le Sommelier en haste est sort! de la cave; Dcia monsieur le maislre et son monde se lave. Treve avecque 1'honneur. Je m'en vats tout cou[rant, Decider au Tinel un autre different.

TIN
cusserunt, etc. Aliae ann. 1374. in Reg. 106. ch. 305 : L'un d'iceulx trois prist un Tinel a porter et raporter seaulx au puis, etc. Baston sans fer, que Von dit levier ou Tinel, in aliis ann. 1403. ex Reg. 158. ch. 134. Un Tine a porter vin, in aliis ann. 1388. ex Reg. 133. ch. 188. Thygnel, in aliis ann. 1441. ex Reg. 176. ch. 78 : Tynau ou baston de plain poing, de quay on porte les ances ou temps de vendenges, in Lit. ann. 1465. ex Reg. 202. ch. 32. Tineul, inter arma recensetur, in Poem. de Vacce MS. :
Machues portent et grans peuls, Fourches ferrees et Tineuls.