CHIKA-ARAL
1 2 2 3
Ito ay mayroong
tinatayang 150 hanggang
180 na dayalekto o wika,
batay sa iba't ibang
pag-aaral at
klasipikasyon.
PILIPINA
CHIKA-ARAL
1 2 2 3
Ito ang naging batayan ng
wikang pambansa noong
1937, alinsunod sa
Kautusang
Tagapagpaganap Blg. 134
na ipinag-utos ni Pangulong
TAGALO
Manuel L. Quezon.
CHIKA-ARAL
1 2 2 3
Ito ang itinakdang
pambansang wika
ng Pilipinas sa ilalim
ng 1987
Konstitusyon.
FILIPINO
Yunit 1
FILIPINO
BILANG
WIKA AT LARANGAN
Pangkalahatang- Ideya
Filipino Bilang:
Wikang
Pambansa
Wika ng Bayan at
Pananaliksik
Larangan at Filipino sa
Iba’t-ibang Larangan
Kasangkapan ng
komunikasyon o
pakikipagtalastasan.
Napakahalaga sa Simbolo ng pagkakakilanlan,
pang-araw-araw na buhay ng ng kultura, at ng kalayaan.
tao.
Susi ng pagkakaisa at
Ang nagbibigkis sa
tagumpay ng isang
mga mamamayan.
bayan.
Simbolo ng pagkakakilanlan,
ng kultura, ng kalayaan.
Naging sandata upang
pag-isahin ang mga nag-aalab
na puso ng mamamayang
Pilipino.
Wikang
Ito ay buhay o
(deskripsyon
dinamikong
Komisyon ng Wikang
Filipino (KWF))
4 na facets ng paglinang ng
wika
1. 2. 3. 4.
kodipikas istandardisas diseminas elaborasy
yon yon yon on
Pagpili ng
wika/sistema ng Pagkakaroon Pagpapalaganap Pagpapayabong
pagsulat na ng iisang
gagamitin, sinusunod na
pagbibigay wika.
kahulugan.
bilang
Wikang
Pambansa
193 FILIPINO BILANG WIKANG PAMBANSA
SURIAN NG WIKANG PAMBANSA
6
Jayme De Veyra Santiago Fonacier Filemon Sotto Casimiro Perfecto
Waray Ilokano Waray Cebuano
Norberto Romualdez Felix Rodriguez Hadji Batu Cecilio Lopez
(Ama ng Batas sa Pambansang Wika) Panay Mindanao Tagalog
193
13
Nobyembre
6
Nilikha ni Norberto Romualdez
ang Komonwelt bilang 184 para
itatag ang Surian ng Wikang
Pambansa (SWP).
193
3
Disyembre
7
0
Ipinoroklama ang wikang Tagalog
bilang batayan ng Wikang
Pambansa.
(Ayon sa Saligang Batas ng 1935)
194
194
0
0pagtuturo ng
Ipinag-utos ang
Wikang Pambansa sa ikaapat na
taon sa lahat ng pampubliko at
pribadong paaralan sa buong bansa.
194
7
Hunyo
0
Pinagtibay ng Pambansang Asambleya
ang Batas Komonwelt Blg. 570 kung saan
ang wikang opisyal ng bansa ay tatawaging
Wikang Pambansang Pilipino.
194
4
Hunyo
6
Pagkakaroon ng bisa ng Batas
Komonwelt Blg. 570
195
195
9
9
Ibinaba ni Kalihim Jose B. Romero (Kalihim ng
Edukasyon) ang Kautusang Pangkagawaran Blg. 7 ̶
ang wikang pambansa ay tatawaging “Pilipino” upang
mailagan ang mahabang katawagang “Wikang
Pambansang Pilipino” o “Wikang batay sa Pilipino”.
198
198
7
7
Alinsunod sa Konstitusyon, ang Wikang
Pambansa ng Pilipinas ay tatawaging
“Filipino”.
19
36 19
19 46
40
19
37 19
19
59
87
Seksyon 6. Ang wikang Pambansa ng Pilipinas ay Filipino.
Samantalang nalilinang ito ay dapat na payabungin at
pagyamanin pa sa salig sa umiiral ng mga wika sa
Pilipinas. Alinsunod sa tadhana ng batas at sang-ayon sa
nararapat na maaaring ipasya ng kongreso, dapat
magsagawa ng mga hakbangin ang Pamahalaan upang
ibunsod at puspusang itaguyod ang paggamit ng Filipino
bilang midyum ng opisyal na komunikasyon at wika ng
pagtuturo sa sistemang pang-edukasyon.
Seksyon 8. Ang Konstitusyong ito ay dapat
ipahayag sa Filipino at Ingles, at dapat na
isinalin sa mga pangunahing wikang
panrehiyon, Arabic at Kastila.
Seksyon 9. Dapat magtatag ang Kongreso ng
isang Komisyon ng Wikang Pambansa ng
binubuo ng mga kinatawan ng iba’t-ibang mga
rehiyon at mga disiplina na magsasagawa,
mag-uugnay at magtataguyod ng mga
pananaliksik sa Filipino at iba pang mga wika
para sa kanilang pagpapaunlad,
pagpapalaganap, at pagpapanatili.
Nag-utos na gamitin ang
wikang Filipino bilang
wikang
Corazon Aquino pang-transaksyon.
Nagbalangkas ng mga patakaran,
mga plano at programa upang
matiyak ang higit pang
pagpapaunlad, pagpapalaganap, at
preserbasyon ng Filipino.
Nilayong ganyakin ang mga iskolar
Komisyon sa Wikang Filipino at manunulat na itaguyod ang
(KWF) wikang Filipino.
Hinikayakat ang paglalathala ng
iba’t-ibang orihinal na obra at
bilang
Wika ng
Bayan at/ng
Pananliksik
“Hindi ko nais ang
Kastila/Ingles ang maging wika
ng pamahalaan. Kailangang
magkaroon ng sariling wika
ang Pilipinas, isang wika na
nakabatay sa isa sa mga
Manuel L. Quezon
katutubong wika.”
“Ang wika ay may malaking
papel na ginagampanan sa
Dr. Pamela Pilipinas, sa kaayusan at sa
Constantino pag-unlad ng Lipunan.”
“Imbes na mga galos at pilat ang makuha dahil sa
pagtatagisang-tinig, sana ay umusbong ang
pagkakaunawaan at pusong makabayan. May
tungkulin ang bawat isa na palaganapin ang isang
kulturang may malalim na pagkakaintindihan sa
isa’t isa gamit ang isang wikang pinagbubuklod at
pinagtitibay ng buong bansa. Wika ang dapat
pagbubuuin tayo, hindi tayo dapat
paghihiwalayin.”
Al S. Vitangcol III “Ano ang Saysay ng Wikang Filipino (2019)”
Batay sa Gabay Pangkurikulum, isasama
ang Filipino bilang disiplina sa wika kung
saan nilalayon nito ang pagtuturo ng
Filipino upang malinang ang kakayahang
komunikatibo, replektibo/mapanuring
pag-iisip, at pagpapahalagang pampanitikan
ng mga mag-aaral.
“K to 12 Gabay Pangkurikulum (2016)”
bilang
Larangan at
sa iba’t-ibang
Larangan
Isang paraan ng pagpapayabong ng wika ay ang
elaborasyon o pagpapayabong nito na tinatawag ding
intelektwalisasyon. Ang wika ay uunlad kung ito ay
ginagamit bilang kasangkapan ng kultura at mas lalo
pang napalalawak kung ginagamit ito sa
pagpapahayag ng mga pagbabago o pag-unlad ng
kabihasnan.
Gonzales (n.d.) sa kanyang Modyul na may titulong “Ang
Pagpapayabong at Intelektwakisasyon ng Wikang
Filipino: Mula sa
Paninging Teoretikal, Historikal, at Sosyolohikal” ang
modelo ng
paglinang ng wika ayon kina Haugen (1972) at Ferguzon
Ang kahalagahan ng intelektwalisasyon ay
ang
paggamit ng Filipino sa iba’t ibang larangan
tungo sa pagpapaunlad hindi lamang ng
wikang
Filipino kundi ng kaisipang Filipino. Ang wika
ay mabilis na uunlad kung ito ay ginagamit
hindi lang sa tahanan, sa lansangan o sa
pang-araw araw na buhay kundi bilang isang
larangan sa edukasyon at pananaliksik.
“Constantino (2015) sa aklat ni San Juan et
Binigyang-diin ni Virgilio Almario,
Pambansang Alagad ng Sining, na mas
magiging epektibo ang saliksik kung ito ay
nasa wikang Filipino. Ito ay kaugnay ng
pagdiriwang ng Buwan ng Wikang Pambansa
na may temang “Filipino, Wika ng
Pananaliksik.”
“Manila Bulletin ni Myca Cielo M. Fernandez
(2018)”
May dalawang antas ang pagpaplanong
pangwika. Ito
ay ang antas makro sa pagpaplanong
pangwika kung
saan nakatuon sa mandatoring asignaturang
Filipino
sa Kolehiyo at ang antas maykro sa
pagpaplanong
pangwika na nauukol sa aktwal na
implementasyon ng
MARAMING SALAMAT