Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
2.2. Artigo e pronomes determinantes

2.2. Artigo e pronomes determinantes

Ratings: (0)|Views: 76 |Likes:
Published by Luz Varela Armas

More info:

Categories:Types, School Work
Published by: Luz Varela Armas on May 25, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/11/2014

pdf

text

original

 
III. O significado: morfemas e palabras no marco da referencia nominal 2. Artigo e pronomes determinantes Morfoloxía galega 
2008/2009USC
 
1
1. Artigo
1.1. Paradigma do artigo
1) O paradigma do artigo está
FORMADO
por:a)
Artigo determinado
(
o, a, os, as
).b)
Artigo indeterminado
(
un, unha, uns, unhas
), cuxas formas poden tertamén
outros significados
:
En singular pode ser un
cuantificador numeral
(1).
En plural pode significar
‘cantidade pequena’
.2) Tanto a súa
PRESENZA
coma a súa
AUSENCIA
co substantivo é
significativa
.Así, adoitan ir
sen
artigo os substantivos
continuos en singular
(
quero pan
) eos
descontinuos en plural
(
comprou mazás
), aínda que o adoitan levar en
singular
(
comprou unha mazá
).
1.2. Morfoloxía do artigo
1) O artigo determinado e o indeterminado están compostos polos
morfemas
de
artigo
,
xénero
e
número
. Os dous últimos funcional igual ca no
adxectivo
,resto de
determinantes
e
pronomes
.2) A
SEGMENTACIÓN
 
non
sempre é
doada
. Así, cando se producen
contraccións
 con preposicións ou coa comparativa ca é imposible segmentar o morfemaartigo.3) No
NÚMERO
, o
morfo
de
singular
 
carece
de
realización fónica
, mentres queo de
plural
é
|s|
.
1.2.1. Artigo determinado
1) É
PROBLEMÁTICO SEGMENTAR
os morfos correspondentes ao
morfemaartigo
e ao
morfema xénero
, xa que é o mesmo son o que representa á vez osdous (/o/ ou /a/).2) O morfema artigo realízase mediante
ALOMORFOS EN DISTRIBUCIÓNCOMPLEMENTARIA
que dependen da palabra precedente:a)
Primeiro alomorfo
ou primeira forma do artigo (
 o, a, os, as
): é a máis
frecuente
e os seus
contextos
de aparición os
menos restrinxidos
.b)
Segundo alomorfo
ou segunda forma do artigo: (
lo, lo-s, la, la-s
, nos que
-l-
pertence tanto ao artigo coma á palabra anterior):
O artigo e a palabra anterior deben gardar unha
unidade sintáctica
.
O artigo e a palabra anterior deben formar un
mesmo grupo fónico
, poloque a palabra anterior debe rematar en
 –r 
ou
 –s
(agás no caso doadverbio
u
). Dáse nos seguintes casos:
- Preposicións
 por
e
 tras
.- Conxunción copulativa
(e) máis
.-
Formas verbais
rematadas en
 –r
ou
 –s
,
agás
o
participio
.- Persoais
 nos, vos, lles
,
enclíticos
ao
verbo
.- Persoa
 nós, vós
+ unidade que o determina
(
 xuntouse a nó-los tres
).
-
Adverbio
u
.
 
O segundo alomorfo do artigo
non aparece
en certos casos:- Por falta de unidade sintáctica:
quedamos de vernos o próximo luns ásnove.
 
-
Porque o suxeito vai posposto ao verbo, caso no que é opcional:
a quehora vai chegar o tren? / a que hora vai chega-lo tren?
 
III. O significado: morfemas e palabras no marco da referencia nominal 2. Artigo e pronomes determinantes Morfoloxía galega 
2008/2009USC
 
2
 
c)
Terceiro alomorfo
ou terceira forma do artigo (
 o, a, os, as
): aparece candoa palabra anterior é un
verbo rematado
en
 –n
ou as palabras
 sen
,
 tamén
e
 nin
. Nestes casos o
–n
pasa a pronunciarse
alveolar
.3) Os
ALOMORFOS
do
ARTIGO
e os do
persoal P3 e P6 átono acusativo
son
semellantes
,a) Cando aparecen nos
mesmos contextos
a
segunda forma do artigo
 escríbese
con guión
e o persoal átono unido á palabra anterior.b) Nos
demais casos
a
segunda forma do artigo
escríbese sempre
sen guión
.
Nas
 Normas
(2003) só se acepta a
representación gráfica
da
segunda forma do artigo
naescrita tralas preposicións
 por
e
u
, usando nos demais casos as primeiras formas.
1.2.2. Artigo indeterminado
 
Morfo xénero Morfo númeroFormas noncontractasMorfo artigo
 
feminino masculino singular Plural
un, unha,uns, unhas|un| |a| |Ø| |Ø| |s|
1.2.3. Contraccións do artigo determinado e indeterminado
1)
C
ONTRAEN CO DETERMINADO E O INDETERMINADO
as preposicións
 con
,
 de
e
en
.2) Contraen
SÓ CO DETERMINADO
a preposición
 a
e a comparativa
 ca
(non ca +a prep). As representacións escritas poden ser:a)
a
:
ao(s) / ó(s)
.b)
ca
:
ca o(s), ca a(s) / cós, cás
.3) Para que haxa
CONTRACCIÓN NA ESCRITA
a preposición e o artigo teñen queformar parte da
MESMA UNIDADE SINTÁCTICA
, de aí que esta
non
se dea en:a)
Oracións
de
infinitivo
,
xerundio
e
participio
.b) Cando o
artigo
é
núcleo da frase nominal
(
quedouse con unha porque eutiña moitas
).
1.3. Funcións determinativas do artigo
O artigo, tanto o determinado coma o indeterminado, teñen dúas funciónsbásicas de
 referencia nominal 
:1)
R
EFERENCIA DE CLASE
, cuxa función é de
actualización
(aínda que podehaber actualización sen ningún determinante). O
indeterminado
só seemprega neste uso en
singular
.2)
R
EFERENCIA IDENTIFICADORA
:a)
Artigo determinado
: funciona como
marca de definido
para osinterlocutores.b)
Artigo indeterminado
: funciona como marca de
indefinido
para os
receptores
, aínda que pode ser
definido ou indefinido
para o
emisor
.e o
1.3.1. Artigo determinado
1)
C
ARECE DE VALOR FUNCIONAL
:
 
III. O significado: morfemas e palabras no marco da referencia nominal 2. Artigo e pronomes determinantes Morfoloxía galega 
2008/2009USC
 
3
a) Cando forma parte de
topónimos, antropónimos, alcumes, títulos delibros
, etc. Con todo, nestes casos
pode ser relevante
para identificar o
xénero
e
número
do nome propio.b) En
construcións
coma:
Unidades gramaticais compostas:
o máis, o cal
.
Locucións adverbiais:
ás veces, ó carón
.
Ante infinitivos.
Noutros sintagmas
coma ó que
.2)
M
ARCA DE REFERENCIA DE CLASE
acompañando os substantivos, de xeito quea referencia se dirixe ás características da
clase
á que se aplica o
substantivo
 (
a xirafa é herbívora
). O uso pode ser:a)
Uso xenérico
: a clase inclúe
todo
o que forma parte dela ou o
máis típico
:
 
Singular
: uso
segmentador
(
 falou sobre o porco bravo
).
 
 Plural 
: uso de
pluralidade
(
 falou sobre os porcos bravos
).b)
Uso non xenérico
:
interpretable contextualmente
cos
significados denúmero
que expresan o singular plural (
 fun ao circo para ver os leóns;apareceulle o lobo no camiño
).3)
M
ARCA DE REFERENCIA DEFINIDA
, función na que acompaña a substantivosen singular ou plural nos que a referencia se dirixe aos
elementos
ou
porcións
 que integran a
clase
para marcar que son
identificadores para os oíntes
. Aidentificación consiste só en saber
a que entidade se refire
o locutor e podeproducirse por tres vías:a)
Contexto extraverbal
:
retirade a botella da mesa e ao saírdes cerrade a porta
.b)
Contexto verbal
:
mercou queixo e un molete; o queixo estaba bo, pero o pan estaba algo reseso
.c)
Contexto extraverbal + contexto verbal
:
 xa ves que cerraron ascafetarías que había antes nesta rúa
.
1.3.2. Artigo indeterminado
1) É de
USO MÁIS LIMITADO
có determinado:a) É
infrecuente
con
substantivos continuos
e cos
descontinuos en plural
.b) É
necesario
cos
substantivos continuos
en
singular
.c) Pode ter
valores diferentes
aos de artigo:
Formas en
 singular
:-
Cuantificadores numerais
co significado de ‘1’. Nestes casos poden
xuntarse
o significado de indefinido e cuantificador (
 Mércame unmelón nunha froitería
) ou
predominar
un deles (
 Mércame un melónnunha froitería
).-
Non
son cardinais cando
non
existe o
valor de ‘1’
(
unha muller honrada non fai iso
) ou con
substantivos continuos
e
abstractos
(
tenunha alegría que non lle colle no corpo
).
Formas en
 plural 
:-
Cuantificadores indefinidos
co significado de
‘cantidade pequena’
 (
tráeme unhas follas
).-
Con cardinais
expresan
‘aproximación’
(
ocorreu hai uns catroanos
).

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->