Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Scada Sistemi Ve Igdas Uygulamasi

Scada Sistemi Ve Igdas Uygulamasi

Ratings: (0)|Views: 70 |Likes:
Published by Onur Kaplan

More info:

Published by: Onur Kaplan on Dec 13, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/13/2011

pdf

text

original

 
E
Ğİ
T
İ
M NOTLARI – 33Scada Sistemi ve
İ
GDA
Ş
Uygulamas
ı
 SCADA S
İ
STEM
İ
VE
İ
GDA
Ş
UYGULAMASIGiri
ş
 
Günümüz toplumunda da
ğ
ı
t
ı
m
ş
ebekeleri, hizmet sektörünün en önde gelenleri ve en büyük örnekleridir.
İ
nsanlara hizmeti amaçlayan da
ğ
ı
t
ı
m
ş
ebekeleri, oldukça geni
ş
alanlara da
ğ
ı
lm
ı
ş
olmalar 
ı
n
ı
n ve milyonlarcainsana hizmet sunman
ı
n getirdi
ğ
i bir tak
ı
m olumsuzluklarla iç içedir. Bu olumsuzluklar 
ı
n en aza indirgenmesikontrol, denetleme, ar 
ı
zaya müdahale gibi i
ş
lemlerin düzenli, hatas
ı
z ve seri bir 
ş
ekilde yap
ı
lmas
ı
yla mümkündür.Bütün bunlar 
ı
n düzenli ve hatas
ı
z yap
ı
lmas
ı
da SCADA gibi gerçek zanl
ı
sistemlerle gerçekle
ş
tirilebilmektedir.
İ
çinde bulundu
ğ
umuz bilgi ve teknoloji ça
ğ
ı
n
ı
n bir ürünü olan ve art
ı
k birçok sektörde vazgeçilmez unsur halinegelen SCADA sistemi teknolojinin geli
ş
mesiyle geli
ş
imini ve yenilenmesini sürdürmektedir.
1. Giri
ş
 
İ
nsanlar 
ı
n büyük kentlere göç etmesiyle birlikte,
ş
ehirlerin nüfusu h
ı
zla artmaya ba
ş
lam
ı
ş
t
ı
r. Artan nüfusaparalel olarak, insanlar 
ı
n rahat ve konforlu bir ya
ş
am sürmeleri için gerekli olan
ı
s
ı
,
ı
ş
ı
k ve enerji gibi ihtiyaçlar 
ı
dah
ı
zla artm
ı
ş
t
ı
r.
İ
htiyaca cevap vermesi için insanlar 
ı
hizmetine sunulan da
ğ
ı
t
ı
m
ş
ebekeleri hatala
ş
m
ı
ş
, i
ş
letimi,kontrol ve denetimi zorla
ş
m
ı
ş
t
ı
r.
İş
te bu noktada, zorluklar 
ı
n çözümünde SCADA sistemi ortaya ç
ı
km
ı
ş
t
ı
r. Bir da
ğ
ı
t
ı
m
ş
ebekesinin i
ş
letim ve yönetiminde esas al
ı
nan temel, eldeki veri ve bilgilerin do
ğ
ru ve h
ı
zl
ı
olarak gereklimerkezlere ula
ş
mas
ı
d
ı
r. Gerçek zamanl
ı
kontrol ve izleme sistemlerin uygulanmamas
ı
durumunda konvansiyonelkontrol sistemleri ile bilginin h
ı
zla bir merkeze ula
ş
mas
ı
mümkün de
ğ
ildir. Bundan ba
ş
ka
ş
ebekenin tek bir merkezden bütün olarak kesintisiz ve sürekli izlenmesi ve kontrolü ancak gerçek zamanl
ı
Uzaktan Kontrol Gözlemve Veri
İş
leme Sistemleriyle (SCADA) gerçekle
ş
tirilebilir. Da
ğ
ı
t
ı
m
ş
ebekelerine ait elemanlar genellikle büyükco
ğ
rafi alanlara da
ğ
ı
lm
ı
ş
durumdad
ı
rlar, bunun sonucunda otomasyon ve kontrol elemanlar 
ı
yla, i
ş
letimpersonelinin farkl
ı
konumlarda olmas
ı
n
ı
n gereklili
ğ
i ortaya ç
ı
kmaktad
ı
r. Böylece insan ve makine aras
ı
nda bir bilgita
ş
ı
ma ortam
ı
n
ı
n da kullan
ı
lmas
ı
zorunlu hale gelmektedir.
İş
te bu gereksinmeyi, birçok de
ğ
i
ş
ik fonksiyona sahip
ş
ebekelerde, uzun y
ı
llardan beri kullan
ı
lan, güvenirlili
ğ
ini ve fonksiyonelli
ğ
ini ispatlam
ı
ş
, günümüzde çok dahayayg
ı
n hale gelen ve teknolojik aç
ı
dan büyük mesafeler kat eden SCADA sistemi rahatl
ı
kla sa
ğ
layabilmektedir.
2. SCADA Sistemi2.1 SCADA Sisteminin Tan
ı
m
ı
 
SCADA;
İ
ngilizce “Supervisory Control And Data Acquisition” , “Denetlemeli Kontrol ve Veri Edinme”kelimelerinin ba
ş
harflerinden olu
ş
an bir sözcük olup, yerel terminal ünitelerinin prosesten toplad
ı
ğ
ı
sahaverilerinin merkezi bilgisayarlara, i
ş
lenmesi için gönderildi
ğ
i, burada
ş
ebeke operatörleri taraf 
ı
ndan anla
ş
ı
labilecek
ş
ekilde görüntü ve mesajlara dönü
ş
türülerek i
ş
lem gördü
ğ
ü ve sakland
ı
ğ
ı
sistemlerdir. K
ı
saca; Uzaktan gözlem,kontrol ve veri i
ş
leme merkezi olarak adland
ı
ı
labilir. (Bkz.
Ş
ekil 1)
2.2 SCADA Sisteminin Faydalar 
ı
 
SCADA sistemi;
-
İş
letmeyi gerçek zamanl
ı
olarak izlemek ve kontrol etme
-
Can ve mal emniyetini sa
ğ
lama
-
İş
letme ve yat
ı
ı
m maliyetlerini dü
ş
ürme
-
İş
letmedeki insan ba
ğ
ı
ml
ı
l
ı
ğ
ı
n
ı
azaltma
-
İş
letmeye global olarak bakabilme
-
Kaynaklar 
ı
n verimli kullan
ı
lmas
ı
n
ı
sa
ğ
lama
-
Verimli ve kolay istatistiki çal
ı
ş
ma yapma imkan
ı
sa
ğ
lamaktad
ı
Sayfa - 1
 
E
Ğİ
T
İ
M NOTLARI – 33Scada Sistemi ve
İ
GDA
Ş
Uygulamas
ı
 2.3 SCADA Sisteminin Uygulama Alanlar 
ı
 
Ş
ebekelerin otomasyon ve kontrolü özellikle
ş
u endüstri sektörlerinde öneme sahip olmaktad
ı
r;
-
Elektrik da
ğ
ı
t
ı
m a
ğ
lar 
ı
 
-
Gaz
ş
ebekeleri
-
Petrol ürünleri da
ğ
ı
t
ı
m
ş
ebekeleri
-
Su, at
ı
k su, kanalizasyon
ş
ebekeleri
-
Bölgesel
ı
s
ı
tma sistemleri
-
Trafik yönetim sistemleri
-
Veri ileti
ş
im
ş
ebekeleri
2.3.1 SCADA Sisteminin Temel Bölümleri
SCADA sistemi üç temel bölümden olu
ş
ur;
-
SCADA Merkezi: SCADA merkezindeki donan
ı
m ve yaz
ı
l
ı
m birimleri
-
RTU (Remote Terminal Unit): Saha donan
ı
m ve yaz
ı
l
ı
m birimleri
-
Haberle
ş
me
Ş
ebekesi ve Ara Birimleri: Merkezdeki Donan
ı
m ve Yaz
ı
l
ı
m ile Sahadaki Donan
ı
m veYaz
ı
l
ı
m Haberle
ş
me Birimleri
2.3.2 SCADA Merkezi
Donan
ı
m ve Yaz
ı
l
ı
m Birimleri;
-
Ana Server Bilgisayarlar 
ı
 
-
Operatör bilgisayarlar 
ı
 
-
Mühendis bilgisayarlar 
ı
 
-
Web server bilgisayarlar 
ı
 
-
Ana SCADA yaz
ı
l
ı
m
ı
 
-
Haberle
ş
me ara birimleri
2.3.2 RTU (Remote Terminal Unit)
RTU, SCADA terminolojisinde s
ı
kça kullan
ı
lan bir k
ı
saltmad
ı
r.
İ
ngilizce de “Remote Terminal Unit ”olarak geçen terime kar 
ş
ı
l
ı
k gelmektedir. Türkçe’ ye ise “Uzaktan Alg
ı
lama Ünitesi”, “uzaktan isleme ve denetlemeünitesi” ya da “bilgi toplama ve denetleme birimi” gibi terimlerle çevrilebilir. Bir SCADA sisteminde, gerekteknisyen ve mühendis gerekse i
ş
letmeci için ayn
ı
derecede önem ta
ş
ı
yan temel özellik, bilgilerin do
ğ
ru biçimdetoplanmas
ı
ve gerekli kontrollerin do
ğ
ru ve zaman
ı
nda gerçekle
ş
mesidir. O halde RTU için
ş
öyle bir resmi tan
ı
mverebiliriz. Bir 
ş
ebekede bulunan sistem de
ğ
i
ş
kenlerini toplayan, gerekti
ğ
inde depolayan, ayr 
ı
ca bu bilgileri kontrolmerkezine, belirli bir ileti
ş
im ortam
ı
yolu ile gönderen, gerekli kumandalar 
ı
gerçekle
ş
tiren bir SCADA birimidir.(Bkz.
Ş
ekil 2).
2.3.2.1 RTU Bölümleri
Sahadaki Kontrol organlar 
ı
(PLC, PID, IED)
a)
Donan
ı
m
-
Sensörler 
-
Modemler 
b)
RTU için gerekli yaz
ı
l
ı
m
c)
Haberle
ş
me protokolleri ve ara birimleri (RS232, RS485, RS422)
Sayfa - 2
 
E
Ğİ
T
İ
M NOTLARI – 33Scada Sistemi ve
İ
GDA
Ş
Uygulamas
ı
 
Ş
ekil 1 SCADA Sistemi
 
Ş
ekil 2 RTU
 2.3.3 Haberle
ş
me Sistemleri-
Telli Haberle
ş
me (Leased line, PSTN, ISDN, X25,ADSL) (Bkz.
Ş
ekil 3)
-
Telsiz Haberle
ş
me (Mobitex, Dijital Telsiz, GSM, GPRS, TETRA) (Bkz.
Ş
ekil 4)
Sayfa - 3

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->