Lesson 6
Lesson 6
การบําบัดของเสียอันตรายโดย
กระบวนการทางกายภาพและเคมี
Physico-Chemical Processes
อ. เนทิยา ตัณฑชุณห
สาขาวิศวกรรมสิ่งแวดลอม
สํานักวิชาพลังงานและสิ่งแวดลอม
Outline
การบําบัดของเสียอันตรายดวย ”กระบวนการทางกายภาพ
และเคมี”
กระบวนการทางกายภาพ – ใชกลไกทางแรง (แรงโนม
ถวง แรงหนีศูนยกลาง แรงลอยตัว) ชวยในการแยกของ
เสียอันตรายออกจากตัวกลาง (ดิน หรือน้ําใตดิน)
กระบวนการทางเคมี – ใชกลไกของปฏิกริ ิยาเคมีในการ
กําจัดของเสียอันตราย
กระบวนการบําบัดดังกลาวอาจบําบัดรวมกันหรือแยกกัน
การไลดวยอากาศ
(Air Stripping)
Air Stripping เปนกระบวนการที่เพิ่มอัตราการระเหยของสาร
ปนเปอ
นหรือของเสียอันตรายออกจากน้ําสูบรรยากาศ
โดยการสงผานอากาศผานน้าํ เพื่อเพิ่มอัตราการถายเทมวลสาร
Mass transfer: liquid phase → gas phase (vapor phase)
นิยมใชในการกําจัดสารปนเปอนที่ระเหยออกไดงาย (H’>0.01)
ตัวทําละลาย (Solvent)
สารประกอบอินทรียร ะเหยงาย (Volatile Organic
Compounds: VOCs)
มีความเขมขนนอยกวา 200 mg/L
Air Stripping System
บอกถึงการไลสารปนเปอนสูบรรยากาศ ⎛ QA ⎞
H ⎜⎜
'
⎟⎟ = 1
ควรมีคา R>1 (typically value 2-10) ⎝ Qw ⎠
Air Stripping Theory
การถายเทมวลสารของ VOCs จากน้ําสูอากาศ เปนไปตามทฤษฎีของ
“Two-film theory”
อัตราการถายเทมวลสารจากน้ําสูอากาศของ
สารปนเปอนที่มีความสามารถในการละลายต่าํ
(low solubility) แสดงดวยคา “Overall
transfer rate constant” KLa (s-1)
KL = liquid mass transfer coefficient (m/s)
a = area to volume ratio of the packing
material (m2/m3)
KLa สามารถหาไดจากการทดลอง หรืออาจ
Two- film theory คํานวณจากสมการ Sherwood และ Holloway
หรือสมการของ Onda
Air Stripping Design
ขนาดของถังปฏิกริ ิยาที่เหมาะสม - เสนผาศูนยกลาง 0.5-3.0 m
- ความสูง 1-15 m
ปริมาณอากาศเขา (G) = 5-300
ปริมาณน้าํ เขา (L)
คา pressure drop (ΔP/Z) 200-400 N/m2.m
ระวังการไหลเขา-ออกของน้ําและอากาศ
ไมใหเกิดรอง (channeling) ภายใน packing
material โดยการติดตั้งแผนกระจาย
(distributor) ทุกระยะความสูง 5 เทาของ
diameter ถัง และใช packing material
ขนาดเล็ก
Air stripping unit
การไลดวยไอน้ํา
(Steam Stripping)
Steam Stripping ใชหลักการในการกําจัดสารปนเปอ นในน้ําเสีย
เชนเดียวกับ Air Stripping โดยการไลใหสารปนเปอนระเหยออก
จากน้ําสูบรรยากาศ แตกระบวนการทั้งสองตางกัน ดังนี้
Steam stripping ใชไอน้ําในการไลสารปนเปอ
นออกจากน้ํา แทนทีจ
่ ะ
ไลดวยอากาศ
อุณหภูมิในการเดินระบบของ Steam stripping สูงกวา Air stripping
ไอน้ําที่ใชมค
ี วามสามารถในการละลายน้ําสูง
ไอน้ําชวยไลสารอินทรียในน้าํ ใหระเหยไดงายและเร็วกวาใชอากาศ
Steam stripping สามารถกําจัดสารปนเปอนทัง้ ที่ระเหยไดงาย
(VOC) และระเหยไดนอ ย (semi-VOC) และความเขมขน<100 mg/L
นิยมใชกาํ จัดสาร Chlorinated HC, aromatic, ketone, alcohol
Steam Stripping Systems
vapor
น้ําที่ปนเปอนจะถูกปอนเขาดานบน
ผานแผนเจาะรู (perforated plate) feed
water
ที่ติดตัง้ ตลอดความสูงของ tower
ซึ่งชวยกระจายน้าํ จากดานบนและ
ไอน้ําที่ถก ู พนเขาดานลางใหสัมผัส
กันอยางทั่วถึง
→ เกิดการถายเทมวลสารจาก liquid
phase ไป gas phase hot
steam
stripped water
Steam Stripping Systems
Steam stripping system แบงเปน 2 แบบ ไดแก
ระบบไลดวยไอน้ําที่ความดันบรรยากาศ
3
1. น้ําปนเปอ นที่ปอนเขาถังปฏิกิริยาดานบนจะ
ถูกใหความรอนขั้นตนจน T เขาใกล bp
2. ไอน้ําจะถูกพนเขาดานลางสวนกับน้ํา 4
ปนเปอ นที่ปอนเขา
5
3. ไอรอนที่มส ี ารปนเปอนจะเขาสู 1
ระบบหลอเย็น T ระบบ 102-105°C
4. ไอทีเ่ ย็นลงจะไหลเขาระบบ 2
แยกชัน ้ แยกสารปนเปอน (gas/org)
5. ของเหลวที่อิ่มตัวดวยสาร
อินทรียจะถูกนํากลับเขาดานบน Atmospheric pressure
steam stripping column
Steam Stripping Systems
ระบบไลดวยไอน้ําที่ความดันสูญญากาศ
1. น้ําปนเปอ นที่ปอนเขาถังปฏิกิริยาดานบนไม
ตองใหความรอนขั้นตน
2. ไอรอนถูกพนเขาดานลางสวนกับ
น้ําปนเปอนที่ปอนเขา (ไอรอนได
รับความรอนจากน้ําทิ้งรอน) 1
3. น้ําทิ้งรอนบางสวนจะปลอยทิ้ง 2
4
4. ไอทีม ่ ีสารปนเปอนจะเขาระบบแยกชั้น
สารอินทรียกับของเหลว (ชั้นสารอินทรียจะ
ปลอยทิ้ง สวนชั้นของเหลวนํากลับไปบําบัด)
3
Vacuum condition (0.2-0.5 atm):
bpwater ↓ operate @ T 60-82°C Vacuum pressure
steam stripping column
การสกัดสารระเหยงายออกจากดิน
(Soil Vapor Extraction)
ขอดี
- ราคาถูก
- ไมมีมลพิษในพื้นดิน
ขอเสีย
- ไมมีสามารถเลือกวิธี
บําบัดไดงาย
- ความมั่นใจใน ปสภ.
การบําบัดไมมากนัก
Soil Vapor Extraction Systems
ขอดี
- สามารถเลือกวิธี
บําบัดไดงาย
- มีแนวโนมบําบัดได
สําเร็จมี ปสภ.
ขอเสีย
- มีราคาสูง
- กอมลพิษในระหวาง
นําดินขึ้นมาบําบัด (ฝุน
สารระเหยออก น้ําชะ)
Soil Vapor Extraction Theory
โดยทั่วไป สารปนเปอนเคลือ
่ นทีโ่ ดย Advection และ Diffusion
พอๆ กัน (40-60%)
Soil Vapor Extraction Theory
การเคลื่อนที่ของสารปนเปอนระหวางสถานะในชัน
้ ดินจะขึ้นอยูกับ
คุณสมบัตขิ องดิน สารปนเปอ น และสภาวะแวดลอม ดังนี้
คุณสมบัตด
ิ ิน คุณสมบัติสารปนเปอ
น สภาวะแวดลอม
Permeability Henry’s constant Temperature
Porosity Solubility Humidity
Particle size Adsorption coefficient Wind speed
Moisture content VOCs content in soil Solar radiation
pH Polarity Rainfall
Org content Vapor pressure Plant
Bulk density Diffusion coefficient
Soil Vapor Extraction Design
ระบบสกัดสารระเหยงายออกจากดิน ประกอบดวย
โครงสรางพื้นฐาน ไดแก
- บอสูบสาร VOCs อยางนอย 1 บอ
- ทอเชื่อมตอระหวางบอสูบกับ vacuum pump
- บอตรวจสอบสภาพสูญญากาศของระบบ
- valve วัดความดันสูญญากาศ และ valve ควบคุมการไหลที่
บอสูบและบอตรวจสอบ
- แผนคลุมผิวดิน (low permeability) เพื่อลดการไหลผานของ
อากาศและน้ําจากบริเวณขางเคียง
- บอระบายอากาศหรือทออากาศอยางนอย 1 บอ เพื่อให
อากาศถายเทในชั้นดิน vadose zone
Soil Vapor Extraction Design
อุปกรณตางๆ ไดแก
- เครื่องเปาอากาศและเครื่องสูญญากาศ
- ถังแยกน้ําจากสารปนเปอนที่ดดู ขึ้นมาจากดิน
- ระบบดูดซับดวยถานกัมมันต เพื่อกําจัดกาซสารปนเปอนกอน
ปลอยสูบรรยากาศ
- ระบบดูดกาซออกจากระบบ
ระบบไหลขึ้นแบบอนุกรม ระบบไหลขึ้นแบบชั้น
เหมาะกับน้ําเสียที่มี กรองขยาย
SS สูง ขจัดปญหาอุดตัน แบบไหลสวนทางกัน
น้ําเสียไหลขึ้นทําให
ถานลอย
ถานใหมสงเขาดานบน
ถานเกานําออกดานลาง
อยางตอเนื่อง
Activated Carbon Adsorption
Theory
Adsorption Processes
Bulk fluid transport (fast)
Film transport: diffusion
(slow)
3 Intraparticle transport or
pore diffusion: macropore
4 and micropore (slow)
1 2
Actual physical attachment:
weak forces (electric, van der
Waal’s, hydrophobic force)
Transport processes (fast)
Factors affecting Carbon
Adsorption
Factor Effects
Solubility Less soluble compounds are adsorbed to a greater extent
than more soluble compounds
Molecular structure Branch-chain organics are more easily adsorbed than
straight-chain organics
Molecular weight Larger molecules are generally more easily adsorbed than
smaller molecules. However, when pore diffusion governs
the adsorption process, the adsorption rate decreases with
molecular weights above value specific to each type of
carbon
Polarity Less polar (or weakly ionized) organics are more easily
adsorbed than polar (or strongly ionized organics)
Hydrocarbon Double- or triple- carbon bond (unsaturated) organics are
saturation adsorbed more easily than single-carbon bond (saturated)
organics
Carbon Adsorption
Breakthrough
Desorption
ถานเริ่มหมดสภาพ
Breakthrough point Cout/Cin↑
0.1
ศึกษาประสิทธิภาพการดูดซับสารปนเปอนของถานกัมมันต โดย...
Langmuir isotherm: กรณีมีสารปนเปอนชนิดเดียว
X/M = abCf / (1+bCf)
Freundlich isotherm: empirical model:
X/M = KCf1/n
where a, b = constants
X = mass of adsorbed contaminant (mg) = V (Ci-Cf)
M = mass of carbon (mg)
Ci = initial conc. of contaminant in wastewater (mg/L)
Cf = final conc. of contaminant in effluent (mg/L)
V = volume of wastewater (L) K, n = empirical constant
Linearlized Adsorption
Isotherm
สรางกราฟเสนตรงหาคาคงที่ตางๆ ใน isotherm
M ⎛ 1⎞ 1 1
=⎜ ⎟ +
X ⎝ ab ⎠ C f a
M
Freundlich isotherm: X Slope =1/ab
X 1
log = log K + log C f
M n 1/a
1 / Cf
EXAMPLE 1 100 mL of a 600 mg/L solution of xylene is placed in each of five
containers with different amounts of activated carbon and shaken for 48 hrs. The
samples are filtered and the concentration of xylene measured, yielding the following
analyses:
Containers 1 2 3 4 5
Carbon, mg: 600 400 300 200 50
Xylene, mg/L 25 99 212 310 510
Determine the Freundlich constants, K and n, and plot the isotherm.
(Initial contaminant Ci = 600 mg/L; V = 0.1 L)
Solution:
M Cf X = V(Ci – Cf ) X/M
log(X/M) logCf
g mg/L mg mg/g
0.6 25 57.5 95.8 1.98 1.40
0.4 99 50.1 125.3 2.10 2.00
0.3 212 38.8 129.3 2.11 2.33
0.2 310 29.0 145.0 2.16 2.49
0.05 510 9.0 180.0 2.26 2.71
Solution: 2.5
log X/M
2
log C f
X/M = 51.3Cf0.187
if Cf = 10 mg/L, Æ X/M = 78.9 mg xylenes / g carbon
= 0.0789 g/g
Xylenes removed = 10,000 gal/d × (600-10) mg/L × 3.785 L/gal
× 1 g/103 mg
= 22,331.5 g xylenes/d
Carbon required = 22,331.5 g xylenes/d
(0.0789 g xylenes/g Carbon)
= 283,035 g/d = 283 kg/d #
การเกิดออกซิเดชันเคมี
(Chemical Oxidation)
Chemical oxidation เปนกระบวนการทางเคมีในการกําจัด
- สารอินทรียตางๆ เชน Chlorinated VOCs, Mercaptans, phenol
- สารอนินทรียอื่นๆ เชน cyanide, sulfide
H H
- H
O O O O
H
Hydrogen peroxide Hydroxyl ion Hydroxyl radical
Ozone (O3)
organic in solution
โดยทัว่ ไปจะใชรวมกับ
H2O2 หรือ UV เพื่อ
เพิ่มปสภ.การกําจัด org
ลดเวลาในการกําจัด
ขอดี
พลังงานอิสระสูง จึงเกิดปฏิกิริยา oxidation คอนขางสมบูรณ
ทั้ง direct reaction และ indirect reaction
ขอเสีย
ราคาสูง (เครื่องสรางโอโซน)
ไมสามารถพนโอโซนไดอยางมีประสิทธิภาพสูงเทาที่ควร
Hydrogen peroxide (H2O2)
ใชรวมกับแสง UV ในการ oxidize สารอันตรายในน้ําเสีย
(chlorinated VOCs, organic cpd.) โดยมักใช H2O2 30-50%
. .
OH + HOO- Æ HOO + OH-
2 HOO Æ H2O2 + O2
.
2 OH Æ H2O2
. quenching
.
HOO + OH Æ H2O + O2
.
Decomposition of
trichlorethylene (TCE) with
H2O2, UV and H2O2 + UV
Chlorine (Cl2)
Chlorine โดยทั่วไปจะอยูในรูป...
ของเหลว ภายใตความดัน
ของแข็ง ไดแก calcium hyperchlorite [Ca(OCl)2]
ขอพิจารณาในการออกแบบ
ควรใชกับน้ําเสียที่มี TDS < 5,000 mg/L
ควรมีการสลับกระแสไฟฟาตรง 30 วินาที ทุกๆ ครึ่งชัว่ โมง เพื่อ
ปองกันการอุดตันบน membrane
คาความหนาแนนของกระแสไฟฟาสูงสุด < 70% ของคาความ
หนาแนนกระแสไฟฟาที่ระบบจํากัดไว
ไมควรใหขนาดแรงดันไฟฟา > 80% ของขนาดแรงดันไฟฟาที่
ระบบจํากัดไว เพื่อปองกันไมใหเกิดความรอนสูงเกินไป
Reverse Osmosis (RO)
ระบบ RO ตัวทําละลาย (solvent) จะถูกแยกออกจากสารละลายโดยใช
ความดัน (> osmotic pressure) บังคับใหน้ําไหลผาน Semipermeable
membrane ไปดานน้าํ บริสุทธิ์
Reverse Osmosis (RO)
Osmotic pressure
- Typical 1000 kPa (145 psi)
- Max 5,500 kPa (800 psi)
Reverse Osmosis (RO)
ระบบ RO ใชไดกับของเสียอันตรายอินทรียและอนินทรีย เชน ...
- แยก dimethylphthalene ออกจากน้ําได 97%
- แยก naphthalene ออกจากน้ําได 98%
โดยใชความดัน 690-2070 kPa (100-300psi)
ขอพิจารณาในการออกแบบ
ควรมีระบบบําบัดขั้นตนกําจัด SS กอน เพื่อลดภาระของระบบ
ระวังไมให
T และ pH ของน้าํ เสียเขาสูงขึ้น เพราะจะเกิดปฏิกิริยา
hydrolysis ทําให efficiency ระบบลดลง
ถาเกิดผลึกเกาะบนผิว membrane ทําใหตองเพิม
่ osmotic
pressure ใหระบบ
Ultrafiltration (UF)
ระบบ UF
นิยมใชแยกตัวถูกละลายออกจากตัวทําละลาย โดยคํานึงถึงขนาด
และรูปรางโมเลกุลของตัวถูกละลายดวย
น้ําและโมเลกุลขนาดเล็กจะเคลือ ่ นผาน membrane สูดานทีม ่ ีความ
ดันต่ํากวา ในขณะโมเลกุลขนาดใหญ (MW 500-500,000) จะติดคาง
บน membrane
ความดันที่ใชในระบบ UF (35-690 kPa หรือ 5-100 psi) จะต่ํากวา
ระบบ RO
ลดปญหาการอุดตันของ membrane โดยใหสารละลายหรือน้า ํ เสีย
ไหลผาน membrane ดวยความเร็วสูง แตจะทําให efficiency ต่ําลง
ซึ่งสามารถเพิ่ม efficiency ไดโดยการหมุนเวียนน้ําทิ้งเขาระบบใหม
หรือการใชระบบทีต ่ อกันแบบอนุกรมหลายๆ ถัง
Ultrafiltration (UF)
ขอพิจารณาในการออกแบบ
ควรออกแบบใหนา ้ํ เสียไหลเขาระบบดวยความเร็วสูง และไหลแบบ
ปนปวน (turbulent flow)
ขนาดโมเลกุลของตัวถูกละลายควรใหญกวาตัวทําละลายอยางนอย
1 เทาตัว
ควรมีระบบลาง membrane ดวยกรดหรือดาง และควรมีระบบบําบัด
ขั้นตนกอน เชน ระบบกรองทราย ระบบกําจัดความกระดาง