ELEKTRİK DEVRELERİ II VİZE 2004 - 2005

ri.
co

m

SORU 1 - ) Şekil 1 deki devrede düğüm gerilimleri yöntemi ile i1 akımını bulunuz.

em
de
r

sn
o

tla

SORU 2 - ) Şekil 2 deki devrede I akımını çevre akımları yöntemi ile bulunuz.

w
.e

SORU 3 - ) Şekil 3 deki devrede Z L empedansından çekilen maksimum gücü bulunuz.

SORU 4 - ) Şekil 4 deki devrede h  100 olduğuna göre I L akımını süperpozisyon prensibi ile

w

w

bulunuz.

NOT : Sınav süresi 90 dakikadır. Her soru eşit puandır.

ELEKTRİK DEVRELERİ 2 VİZE 2005 - 2006

ri.
co

m

SORU 1 - ) Şekil 1 deki devrede a, b uçlarından görünen Thevenin eşdeğer devresini bulunuz.

sn
o

tla

SORU 2 - ) Şekil 2 deki devrede I akımını çevre akımları yöntemi ile bulunuz.

em
de
r

SORU 3 - ) Şekil 3 deki devrede ω  16  105 rad / s olduğuna göre, Z ab empedansını bulunuz.
n  nano  10 9

  10 6

SORU 4 - ) Şekil 4 deki devrede sinüzoidal kaynaklardan v g gerilim kaynağı ω  1000 rad / s ile,

w
.e

i g akım kaynağı ω  2000 rad / s açısal hızı ile çalışmaktadır. Eğer v  4 cos1000t  2 sin 2000t ise

w

w

v g ve i g yi bulunuz.

NOT: Sınav süresi 90 dakikadır. Her soru eşit puandır.

ÇÖZÜMLER



em
de
r

 j3   VS  1200
 12  j3
 10  j3 1  j3 V    0 

  OC  

sn
o

VOC  10VS VOC  VS

 0; VOC  60VS  j3VOC  j3VS  0
120
 j 40
(10  j3)VS  (1  j3)VOC  0

tla

VS  120 VS VS  VOC


 0; 10VS  2VS  j3VS  j 3VOC  1200
12
60
 j 40
(12  j3)VS  j3VOC  1200

ri.
co

m

ÇÖZÜM 1 - )

12  j3
 j3
 12  j36  j3  9  j30  9  12  j9
 10  j3 1  j3
12  j3 1200
 12000  j3600
 10  j3
0

VOC 

12000  j3600 12528.3716.7 0

 835.22  20.17 0  784  j 288
12  j9
1536.87

w

w

w
.e

2 

(1)

(2)

 120  12( I 1  I 2 )  60 I 1  0, 72 I 1  12 I 2  120, 6 I 1  I 2  10
 120  12( I 2  I 1 )  j 40 I 2  0, 12 I 1  (12  j 40) I 2  120

6
1
 72  j 240  12  60  j 240
12 12  j 40
10
1
 120  j 400  120   j 400
120 12  j 40

2 

6 10
 720  120  600
12 120

tla

1 

ri.
co



m

1   I 1   10 
6
12 12  j 40  I   120

 2  

1
 j 400
 j 40
 j 40(6  j 24) 960  j 240




 60  j 240 6  j 24
612
612

I2 

2
600
10
10(1  j 4) 360  j1440




 60  j 240 1  j 4
17
612
60(960  j 240)
612

em
de
r

VS  60 I 1 

I 3  10VS / 120 
I SC  I 2  I 3 

10  60(960  j 240) / 612 600(960  j 240) 5(960  j 240) 4800  j1200



120
612  120
612
612

360  j1440 4800  j1200 5160  j 240 5165.62.66



 8.442.66 0
612
612
612
612

VOC 835.22  20.17 0

 98.96  22.830  91.2  j38.4
0
I SC
8.442.66

w

w

w
.e

Z Th 

sn
o

I1 

ÇÖZÜM 2 - )
V X   j 5( I  I 1 )
I 2  0.75V X
I 2   j 3.75( I  I 1 )

m

I 2  j 3.75( I 1  I )
 33.8  (1  j 2) I  (3  j5)( I  I 1 )  0

ri.
co

(3  j5)( I 1  I )  2  ( I 1  0.75V X )  0
(4  j3) I  (3  j5) I1  33.8

(3  j5)( I 1  I )  2  ( I 1  j3.75( I  I 1 ))  (3  j 5) I 1  (3  j 5) I  2 I 1  j 7.5( I  I 1 )  0
(3  j5) I 1  (3  j5) I  2 I 1  j 7.5I  j 7.5I 1  0



4  j3
 3  j5
 20  j10  j15  7.5  (9  j15  j 7.5  12.5)  6  j 2.5
 3  j 2.5 5  j 2.5
33.8  3  j5
 169  j84.5
0
5  j 2.5

2 

4  j3
33.8
 101.4  j84.5
 3  j 2.5
0

em
de
r

1 

1 169  j84.5 188.9526.57 0


 29.073.95 0

6  j 2.5
6.522.62

w
.e

I

sn
o

 3  j5  I  33.8
 4  j3
 3  j 2.5 5  j 2.5  I    0 

  1 

tla

(3  j 2.5) I  (5  j 2.5) I 1  0

I

1 169  j84.5 (169  j84.5)(6  j 2.5) 1225.25  j84.5



 29  j 2  29.073.950

6  j 2.5
42.25
42.25

w

w

ÇÖZÜM 3 - )

n  nano  10 9

  10 6

X L  L  16  10 5  25  10 6  40
1
1

 25
6
C 1.6  10  25  10 9

m

XC 

 Vg  j 40 I g  15I 1  j 25( I g  I 1 )  0

j15I g  (15  j 25) I 1  V g
 j 25
 j1
 j1(1  j1)
1 j
Ig 
Ig 
Ig 
Ig
25  j 25
1  j1
2
2

j15I g  (15  j 25)
Z ab 

Vg
Ig

1 j
1 j 

I g  V g   j15  (15  j 25)
I g
2
2 

 j15  (15  j 25)

1 j
15  j 25  j15  25
 j15 
 20  j 20  28.2845 0 
2
2

em
de
r

ÇÖZÜM 4 - )

sn
o

I1 

tla

ri.
co

25I 1  j 25( I 1  I g )  0, (25  j 25) I 1  j 25I g  0

cos(  90)  cos  cos 90  sin  sin 90   sin 
v  4 cos1000t  2 sin 2000t  4 cos 1000t  2 cos(2000t  90)

V2  290 o  j 2

w

w

w
.e

V1  40 o ,

V1 

Vg 

Vg
30  j5

 ( j10)  4

120  j 20 12  j 2

 2  j12
 j10
 j1

V g  2  j12  12.1780.54 0
v g  12.17 cos(1000t  80.54 0 ) V

10  j10
2  j2
 Ig
30  j 5
6  j1
V2   j 5 I  j 2
I  Ig

2  j2
 j2
6  j1
 2(6  j1)  12  j 2
Ig 

5(2  j 2)
10  j10
12.17  170.54
Ig 
14.1445
I g  0.86  215.54

ri.
co

m

 j5  I g

I g  0.86144.46 0 A

w

w

w
.e

em
de
r

sn
o

tla

i g  0.86 cos(2000t  144.46)

ELEKTRİK DEVRELERİ II YAZ VİZE 2005 - 2006

ri.
co

m

SORU 1 - ) Şek.1 deki devrenin Norton eşdeğer devresini bulunuz.

em
de
r

sn
o

tla

SORU 2 - ) Şek.2 deki devrede v g  5 cos 2000t V olduğuna göre, kararlı halde v gerilimini bulunuz.

w

w
.e

SORU 3 - ) Şek.3 deki devrede VAB ve VBC gerilimlerini çevre akımları yöntemi ile bulunuz.

ÇÖZÜMLER

w

ÇÖZÜM 1 - ) Şek.1 deki devrenin Norton eşdeğer devresini bulunuz.

 20V  10( I sc  5)  0
V  10(5  I sc )
 20  10(5  I sc )  10( I sc  5)  0
210 I sc  1050,

I sc  I N  1050 / 210  5 A

Voc
 1050 / 5  210 
I sc

m

sn
o

ZN 

tla

 1000  200 I sc  10 I sc  50  0

ri.
co

Voc  Vab  20V  V  21V , V  5  10  50, Voc  21 50  1050 Volt

ÇÖZÜM 2 - ) Şek.2 deki devrede v g  5 cos 2000t V olduğuna göre, kararlı halde v gerilimini

w
.e

em
de
r

bulunuz.

w

VA  5 VA  V

 0,
4k
4k

w

VB VB  5

 0,
2k  j 2k

VA 

V 5
2

VB  j (VB  5)  0,

VB 

j5
1  j1

V A  VB
j5
V 5

,
1  j1
2

10 j  (1  j1)V  5  j 5,

V

 5  j 5 7.07135 0

 590 0
0
1  j1
1.41445

v  5 cos(2000t  90 0 ) V

tla

ri.
co

m

ÇÖZÜM 3 - ) Şek.3 deki devrede VAB ve VBC gerilimlerini çevre akımları yöntemi ile bulunuz

(3  j 4  j10) I  10045 0  j 40
I

sn
o

 10045 0  (3  j 4) I  j10( I  4)  0

70.71  j110.71 131.3657.430

 9.17  20.48 0  8.59  j 3.21 A
0
3  j14
14.3277.91

em
de
r

V AB  553.130  9.17  20.480  45.8532.650 V

w

w

w
.e

VBC  j10  (8.59  j3.21  4)  32.1  j 45.9  56550 V

ELEKTRİK DEVRELERİ II VİZE 2006 - 2007
SORU 1 - ) Şek. 1 deki devre elemanlarını empedans formunda yazınız. 1 H lik indükdanstan (

tla

ri.
co

m

bobinden ) geçen akımı Thevenin teoremi yardımı ile bulunuz.

em
de
r

sn
o

SORU 2 - ) 2-) Şek. 2 deki devreyi çevre akımları ile çözünüz.

SORU 3 - ) vg  0.10sin(2t  300 ) V olduğuna göre her bir elemanda harcanan
a-) Aktif gücü hesaplayınız.

w

w

w
.e

b-)Reaktif gücü hesaplayınız.

SORU 4 - ) 4-) Şek.4 deki Z L elemanında maksimum güç harcandığına göre,
a-) Bu elemanın değerini

ÇÖZÜMLER
ÇÖZÜM 1 - )

  2000

1
1

C 2000*106 * 14

sn
o

XC 

tla

I  200

ri.
co

m

b-) Bu elemanda harcanan gücü bulunuz.

2*106
 2000 
1000

em
de
r

X L  2000*1  2000 

I  I L  I1

2000 I1  (1000  j 2000) I L

2000( I  I L1 )  (1000  j 2000) I L1

w
.e

2000  I  2000 I L1  (1000  j 2000) I L1
2000  2  (3000  j 2000) I L1
I L1 

4000
4000

3000  j 2000 3605.633.69 o

w

I L1  1.109  33.69 o

w

i L1  1.109 cos(2000t  33.69 o )

V  1000

  1000
X L   L  1000 1  1000 

j 1000 

I L2 

10
4000

3000  j1000 3162.318.43o

I L 2  1.265  18.43o
i L 2  1.265 cos(1000t  18.43o )

m

i L  i L1  i L 2  1.109 cos(2000t  33.69 o )  1.265 cos(1000t  18.43o ) A

v  j 2I1
I 2  12 v  12 j 2I1  jI1

tla

j12I1  5( I1  I 2 )  10

ri.
co

ÇÖZÜM 2 - ) Şek. 2 deki devreyi çevre akımları ile çözünüz.

j12 I1  5( I1  jI1 )  10

I1 

10
10(5  j 7)
 2
(5  j 7)
5  72

sn
o

(5  j 7) I1  10

86.02(54.460 )
74

em
de
r

I1  1.162(54.460 ) A

I 2  jI1  I1900  1.162(54.460 )*1900 AI 2  1.162(35.540 ) A

ÇÖZÜM 3 - ) vg  0.10sin(2t  300 ) V olduğuna göre her bir elemanda harcanan
a- Aktif gücü

b- Reaktif gücü

w
.e

hesaplayınız.

Çözüm.

w

V1  v p  vn  0

w

V1  V g
3

V1  V0 V1  V0 V1


0
6
j2
j2

Vg 

0.10 300
 0.07071300
2

V1  vg
3

vg V V
V1  V0 V1  V0

 0,   0  0  0
6
j2
3 6 j2

 1 1  vg
 1 3 
 3 j9 
 V0     ,
 V0     , vg  V0     ,
3
3
 6 6 
 6 j2 
 6 j6 

vg  V0  0.5  j1.5   V01.581108.430 , V0 

0.07071300
 0.0447(78.430 )
0
1.581108.43

Vg  V1

0.07071300
2
, I  I  I *  0.000556
3
3
Kaynağın verdiği güç
I

S  VI *  (0.07071300 )[0.07071  300 )] / 3  0.001667  j 0
2

tla

2  dirençte harcanan güç  I R  0.001112 W

sn
o

6  luk dirençte harcanan güç.
V0  0.0633(78.430 )

ri.
co

Kaynağın verdiği güç.

em
de
r

V0  V1 0.0633(78.430 )
(0.0633)2
2
I

, I 
6
6
36
2
(0.0447)
2
P6  R I  6
 0.000333 W
36

j 2  luk empedansta harcanan güç
V0  0.0447(78.430 )
I

V0  V1 0.0447(78.430 )

, I  0.02235(168.430 )
0
j2
290

S2  VI *  0.0447(78.430 )0.02235(168.430 )  0  j 0.001 VA

w

w

w
.e

ÇÖZÜM 4 - )

Z L  4.4  j 0.8 olmalıdır.

(3  j 4)(2  j 4)
(3  j 4)(2  j 4)

(3  j 4)  (2  j 4)
5
6  j12  j8  16

 4.4  j 0.8
5

Z eş 

m

vg

R  6  2 // 3  6 / 5  1.2  6  7.2 
I  5 / 7.2 A, 3I1  2 I 2 , I  5 / 7.2  I1  I 2 

2
I2  I2
3

tla

ri.
co

m

5
I  I2
3
5 3
3
I2 

A,
7.2  5 7.2
3
VAB  VTh 
(2  j 4)  1.863  63.43
7.2

3
(2  j 4)  1.863  63.43
7.2
1.863  63.43
I
, P  I 2 R  0.1972 W
4.4  4.4

w

w

w
.e

em
de
r

sn
o

VAB  VTh 

ELEKTRİK DEVRELERİ II VİZE 2006 - 2007
SORU 1 - ) Şekil 1 deki devrede a, b uçlarından görünen Norton eşdeğer devresini VS  250 o V

ri.
co

m

için bulunuz.

tla

SORU 2 - ) Şekil 2 deki devrenin frekans tanım aralığındaki eşdeğerini çizip, çevre akımları

em
de
r

sn
o

yöntemi ile i akımını bulunuz.

SORU 3 - ) Şekil 3 deki devrenin frekans tanım aralığındaki eşdeğerini çizip, a  b uçlarının
solundaki kısmın Thevenin eşdeğerini bulunuz. Thevenin eşdeğer devresinden faydalanarak i1

w

w

w
.e

akımını bulunuz.

SORU 4 - ) Şekil 4 deki devrede v gerilimini düğüm gerilimleri yöntemi ile bulunuz.

m
VS  4V2
, V2  VOC
1000

I 

sn
o

V  4V2 VS  4V2 V2
V2  4V2
V
 I  2  0 , 2


 0,
 j 250
1000
50
 j 250
50

tla

ÇÖZÜM 1 - )

ri.
co

ÇÖZÜMLER

 j12V2 VS  4V2 20V2


 0,  j12V2  VS  4V2  20V2  0
1000
1000
1000
VS  16V2  j12V2  0, 25  16V2  j12V2  0, 16V2  j12V2  25
25

em
de
r

 16V2  j12V2  25, 20143.13o V2  25, V2 

20143.13

o

 1.25  143.13o  1  j 0.75

w
.e

V2  Voc  VTh  1  j 0.75

w

V2  0 olduğundan bağımlı gerilim kaynağının uçları arasındaki gerilim sıfır ( 0 ) olduğundan

w

I 

250 o
250 o
 0.0250 o A  250 o mA ve I N  I SC   I  
 0.0250 o A  25180 o mA
1000
1000

V2  Voc  VTh  1  j 0.75
Z Th 

Voc 1.25  143.13o

 5036.87 o   40  j 30 
o
I sc
0.025180

m

 18  (6  j 4)( I  I1 )  2 I  0,
 18  (6  j 4)( I  I1 )  I1 (2  j 2  j 4)  0,

ri.
co

ÇÖZÜM 2 - )
(8  j 4) I  (6  j 4) I1  18

(6  j 4) I  (8  j 2) I1  18

tla

(8  j 4) (6  j 4)  I  18
(6  j 4) (8  j 2)   I   18

  1  

(8  j 4) (6  j 4)
 64  8  j16  j 32  (36  16  j 48)  36  j 0  360 o
(6  j 4) (8  j 2)

' 

18 (6  j 4)
 144  j 36  108  j 72  36  j 36  50.91  45 o
18 (8  j 2)

I

' 50.91  45 o

 2  45 o A
o

360

em
de
r

sn
o



w
.e

i  2 cos(2t  45o ) A

ÇÖZÜM 3 - )

w

Şekil 3a da a  b uçları arasındaki elemanlarını çıkarıp, Şekil 3b ( a ) dan Thevenin gerilimi

w

I

18
,
6  j4  2

olur.

Vab  VTh  2  0  2  I  2 

18
36
36(8  j 4)


 3.6  j1.8 V
8  j4 8  j4
80

m
ri.
co

Şekil 3b ( b ) den Thevenin empedansı

2(6  j 4)
12  j8
(12  j8)(8  j 4)
 2
 2

6  j4  2
8  j4
80
96  j 48  j 64  32
 2
 3.6  j 0.2  15 (18  j1) 
80

sn
o

Z Th

tla

Z Th  2  (6  j 4) // 2  2 

olur.

Şekil 3b ( c ) de Şekil 3a da a  b uçları arasındaki elemanları yerine çizerek

Z Th

VTh
3.6  j1.8
3.6  j1.8
 10 o A


 j 2  j 4 3.6  j 0.2  j 2 3.6  j1.8

ve

i1  cos 2t A
olur.

em
de
r

I1 

w
.e

VOC  95 (2  j1)V , Z th  15 (18  j1) , i1  cos 2t A

w

w

ÇÖZÜM 4 - )

V  10  V1
V
 2  90 o 
 0,
 j15
5
V1
V  (V  10)
 50 o  1
 0,
10
5

jV  30  90 o  3V  30  3V1  0

V1  500 o  2V1  2V  20  0

m

(3  j1)V  3V1  30  j 30
 2V  3V1  70

ri.
co


(1  j1)V  40  j 30
V 

40  j 30 (40  j 30)(1  j1) 40  j 40  j 30  30 10  j 70 70.71  81.87 o




1  j1
2
2
2
2

tla

V  35.355  81.87 o  25 2  81.87 o V

w

w

w
.e

em
de
r

sn
o

v  25 2 cos(2t  81.9 o ) V

ELEKTRİK DEVRELERİ II YAZ VİZE 2006 - 2007
SORU 1 - ) Şekil 1 deki devrede v g  4 cos 10 t Volttur. Empedansları hesaplayarak devreyi çizip,

tla

ri.
co

m

sinüzoidal kararlı halde, v gerilimini bulunuz.

SORU 2 - ) Şekil 2 deki devrede akımın efektif değeri 50 0 A dir. Z L empedansından çekilecek

em
de
r

sn
o

maksimum gücü Thevenin devresi yardımı ile bulunuz.

SORU 3 - ) Şekil 3 deki devrede 3 k  luk direncin çektiği akımı ve bağımlı kaynağın absorbladığı

w
.e

gücü bulunuz.

w

SORU 4 - ) Şekil 4 deki devrede fazör akımı I b  545o A dir.

w

a-) I a , I c , Vg değerlerini bulunuz.

b-) Eğer ω  800 rad/s ise, ia (t ), ic (t ), v g (t ) yi yazınız.

m
ri.
co

em
de
r

sn
o

tla

SORU 5 - ) v g  72 cos 5000t V tur. Çevre akımları metodu ile vo gerilimini bulunuz.

ÇÖZÜMLER

w

w

w
.e

ÇÖZÜM 1 - )

Vg 

4
2

0 0 V

V1  Vg
2

V1  V V1  V

0
1
 j1

(0.5  1  j1)V1  (1  j1)V  0.5Vg , V1  V1  0

2  135 0 V 
V

2
2
2

20 0
2 2   135

0

0 0
0 0

m

0.5  4

 1135 0

ri.
co

(1  j1)V 

v  2 cos(10t  135 0 ) V

ÇÖZÜM 2 - )

( b ) den

sn
o

ZTh  3  j 4 

tla

( a ) dan Voc  VTh  3  50 0  150 0 V


Z L  Z Th
 3 j4 

15
 2.5 A
6
Pmax  2.5 2  3  18.75 W

em
de
r

I

w

w

w
.e

ÇÖZÜM 3 - )

Z1  10 3  j10 3
 210 3   45 0

V

20
2

0 0 V

20
I1 

V

Z1

0 0

2
 10  10 3 45 0
3
0
2 10   45

V1  I 110 3   90 0  10  10 3 45 0  10 3   90 0  10  45 0 V

m

V2  5V1  50  45 0 V

Z 2  3  10 3  j 4  10 3  5  10 3 53.130 
V2
50  45 0

 10  10 3   98.130 A
3
0
Z 2 5  10 53.13

ri.
co

I2 

S 2  V2 I 2  50  450  10 10 3 98.130  500  10 3 53.130  0.300  j 0.400 VA

ÇÖZÜM 4 - )

tla

I b  545o A dir.

sn
o

a-) I a , I c , Vg değerlerini bulunuz.

VB  I b (15  j15)

em
de
r

 545 o  21.21  45 o
 106.060 o V

Ia 

VB
106.060 o

 3  45o A
o
25  j 25 35.3545

w
.e

I c  I a  I b  245o  3  45o  545o  245o  4.243  j 0  4.2430 o A
Vg  5  4.243  VB  21.21  106.06  1270 o V

b-) Eğer ω  800 rad/s ise, ia (t ), ic (t ), v g (t ) yi yazınız.

w

ia  3  2 cos(800t  45o ) A

w

ic  4.243  2 cos(800t ) A
v g  127  2 cos(800t ) A

ÇÖZÜM 5 - )
v g  72 cos 5000t V , Vg  720 o V , ω  5000

1
1

 400 
ω C 5000  0.5  10 6

ri.
co

m

X L  ω L  5000  14  10 3  70  , X C 

(50  j 70) I1  50I 2  590I x  Vg

 590I x  50( I 2  I1 )  (160  j 400) I 2  0 ,
(50  j 70) I1  50I 2  590I 2  Vg ,

(50  j 70) I1  640I 2  72

 50I1  (800  j 400) I 2  0

em
de
r

 50I1  (210  j 400) I 2  590I 2  0 ,

 50I1  (210  j 400) I 2  590I x  0

sn
o

 Vg  j 70I1  50( I1  I 2 )  590I x  0 ,

tla

I x  I 2

 640   I1  72
(50  j 70)

  50
(800  j 400)  I 2   0 



(50  j 70)
 640
 36000  j36000
 50
(800  j 400)
72
 640
 57600  j 28800
0 (800  j 400)

w
.e

1 

(50  j 70) 72
 3600
 50
0

I2 

2
3600
3600



36000  j36000 5091245o

w

2 

w

Vo  160  I 2  160 

3600
5091245

vo  11.31cos(5000t  45o ) V

o

 11.31  45o V

ELEKTRİK DEVRELERİ II VİZE 2007 - 2008
SORU 1 - ) Şek.1 de görülen devre 10 krad/s frekans ile çalışmaktadır. β değeri real olup -50 ile

m

+50 arasında değişmekedir, yani -50  β  50 dir.

a ) Devrenin a, b uçlarından görünen Thevenin

ri.
co

empedansının tamamen rezistif ( sadece dirençten )
olması için β değeri ne olmalıdır?

b ) β nın değerini değiştirerek Thevenin empedansı 5  j5  olarak elde edilmektedir. Bu durumda

tla

β yı hesaplayınız.

c ) β nın hangi değerleri için Thevenin empedansı kapasitif olur ?

em
de
r

sn
o

SORU 2 - ) Şek.2 deki devrede kararlı-halde v gerilimini bulunuz.

SORU 3 - ) Şek.3 deki devrede V0 fazör gerilimini düğüm gerilimleri yöntemi ile bulunuz, kutupsal

w

w

w
.e

ve kartezyen şekilde ifade ediniz.

SORU 4 - )
Şek.4 deki devrede i0 akımını çevre akımları yöntemi ile bulunuz.

m
ri.
co

ÇÖZÜMLER
ÇÖZÜM 1 - )

Vg
10

Ig 

Vg

ZT 

Vg

a)

10

Ig

Vg
j10

Vg

j10 10

b)

1
1
 
Vg
  

 10 j10 j100 

10

w
.e

1000  j100(   10)
 5  j 5,
100  (   10) 2

 j100(   10)  j 5 100  (   10)

 20(   10)  100  (   10)

2

2

w

 20(   10)  100  (   10) 2

 2  20  100  100  20  200  0,
 0

w

V g  I
j10

Vg

j10

2 0

j10

 10  j  j10 

Vg
100

1000  j100(   10)  5 100  (   10) 2  j 5 100  (   10) 2

veya

100
10010  j (   10) 1000  j100(   10)


10  j  j10
100  (   10) 2
100  (   10) 2

  10

ZT 

10
Vg

em
de
r

Ig 

Vg

sn
o

Ig 

tla

I

I

1000  j100(   10)
 5  j 5,
100  (   10) 2

1000  j100(   10)  5 100  (   10) 2  j 5 100  (   10) 2
1000  5(100  (   10) )),

200  100  (   10) ,

 2  20  100  100,

1  0,

2

2

100  (   10) 2

 2  20

m

ZT 

c)   10  0,

  10 olmalı buna göre 10    50 elde edilir.

ri.
co

1  0 olur.

ÇÖZÜM 2 - ) Kaynaklardan biri dc diğeri ac olduğundan süper-pozisyon prensibi uygulanacaktır.

em
de
r

sn
o

tla

a) Aşağıdaki ( a ) şeklinden akım bölücü kuralı ile I = 2 Amper ve V= 6 volt bulunur. v1  6 volt

b) Yukarıdaki ( b ) şeklinden

(3  j1.5) I 1  j1.5I 2  8

(3  j3) I 2  j1.5( I 2  I 1 )  0

j1.5I 1  (3  j1.5) I 2  0

w
.e

 8  (3  j3) I 1  j1.5( I 1  I 2 )  0

w

j1.5   I 1  8
3  j1.5

 j1.5
3  j1.5  I 2  0

w



3  j1.5
j1.5
 9  2.25  j (3  1.5  3  1.5)  2.25  9  j 9
j1.5
3  j1.5

1 

I2 

8

j1.5

0 3  j1.5

 24  j12,

 2  j12

,
 9  j9

2 

V2  3I 2  3 

3  j1.5 8
j1.5

0

  j12

 j12  j12 12  90


 2 2  135 0 volt
9  j9 3  j3 3 2 45

v2  2 2 cos(6t  1350 )
v  v1  v2  6  2 2 cos(6t  1350 ) volt

V0   j10I,

tla

V0
 j 0.1  V0 ,
 j10

em
de
r

sn
o

I

ri.
co

m

ÇÖZÜM 3 - )

V0 V0  2.5I

 I  0,
8
j5
(5  j8)V0  (40  j 20)I  600,
 15 

V0 V0 2.5I
V0 V0


 I  15,

 (1  j 0.5)I  15,
8
8
j5
j5
j5
(5  j8)V0  (40  j 20)  j 0.1 V0  600

 40

(5  2  j8  j 4)V0  600,

600
600(3  j 4)

 24(3  j 4)  72  j96  12053.130 volt
3  j4
25

w
.e

V0 

I  j 0.1 V0  j 0.1(72  j 96)  9.6  j 7.2  12143.130

VB  2.5I  24  j18  30143.130
V0  2.5I 72  j 96  (24  j18) 96  j 78 78  j 96



 15.6  j19.2  24.74  50.9 0
j5
j5
j5
5

w

w

IB 

I8 

72  j96
 9  j12  1553.130
8

ÇÖZÜM 4 - )

m

X L  L  4  10 4  125  10 6  5

ri.
co

1
1

 20
4
C 4  10  1.25  10 6

tla

XC 

(20  j5) I 1  j5I 2  60

 j90  j 20 I 2  j5( I 2  I 1 )  0

 j5I1  j15I 2  j90

(20  j5) I 1  j5I 2  60,

(4  j1) I 1  j1I 2  12
I 1  3I 2  18

em
de
r

I 1  3I 2  18,

sn
o

 60  20 I 1  j5( I1  I 2 )  0

4  j1  j1  I 1   12 

 1
3   I 2   18



4  j1  j1
 12  j 3  j1  12  j 4  12.6518.430
1
3
12  j1
 36  j18  40.2  26.57
 18 3

4  j1 12
 72  j18  12  84  j18  85.91  167.9 0
1
 18

w
.e

1 
2 

1 40.2  26.57

 3.18  45 0  2.25  j 2.25
 12.6518.430
 2 85.91  167.9 0
I2 

 6.79  186.3  6.75  j 0.75

12.6518.430

w

w

I1 

I 0  I 1  I 2  9  j3  9.49  18.430

i0  9.49 cos(40000t  18.430 ) A

ELEKTRİK DEVRELERİ II YAZ VİZE 2007 - 2008

ri.
co

m

SORU 1 - ) Şek.1 deki devrede a,b uçlarına göre Thevenin eşdeğer devresini bulunuz.

tla

SORU 2 - ) Şek.2 deki devrede ω nın hangi bölgedeki değerleri için, akım kaynağının verdiği

em
de
r

sn
o

ortalama güç gerilim kaynağının verdiği ortalama güçten büyüktür.

w

w

w
.e

SORU 3 - ) Şek.3 deki devrede L nin hangi değeri için i(t )  0 ? olur. Hesaplayınız.

SORU 4 - ) Şek.4 deki devrede kararlı halde, düğüm gerilimleri yöntemi ile, kondansatör
uçlarındaki gerilimi şekilde belirtilen işaretleri göz önüne alarak bulunuz.

m
sn
o

em
de
r

1
V2  V2
V2
5 0
 88I G 
10
 j 50
5  (V2 / 5)
IG 
200
V2  66  j88  110126.87 0  VTh

tla

ÇÖZÜM 1 - )

ri.
co

ÇÖZÜMLER

VT
V  V2 / 5
 88I G  T
,
V2  VT
10
 j 50
 VT / 5
IG 
200
1
V
V  VT / 5 VT
0.8VT
1/ 5
0.8 

I T  T  88I G  T

 88I G 
 VT   88

 j 50
 j 50

50
10
10
10
200
j

w

w
.e

IT 

w

VT
 30  j 40  Z Th
IT

IN 

VTh  66  j88
 2.2  j 0 A  2.2180 0 A

Z Th
30  j 40

3. metodu kullanarak
Thevenin empedansı

m
ri.
co

ÇÖZÜM 2 - )

tla

V1  1
V
 1 1  0
1
j
j

V1  1

V1

 jV1  1

sn
o

j
j

 jV1  1  j

1


V1 

1  j
12

em
de
r

V1   2V1  j  1,

V2  1 V2

1  0
1
j
(V2  1)  jV2   j

V 2  j V 2  1  j 

w
.e

1  j 1   2  j 2
V2 

1  j
1 2

Akım kaynağının verdiği güç :

1   2  j 2
1  j
V

,
2
1 2
12

w

V1 

w

1  j 1   2  j 2 
 1
12 
S  (V1  V2 ) I  


 1  

2
2
1 2
1 2 
1  

1  
*

Gerilim kaynağının verdiği güç:

2 
 1
j

 P  jQ
2
1   2 
1  

1  j
1   2  j 2
1

j   2
j  j 3  2 2
12 
1 2
 j 
 j 
j
j
1 2
12


 3 

j 2 

12 1 2 

 2
2 2 
S  VI *  1  

  1
2
1 2 
1  



 3 
j 2 

  P  jQ
12 1 2 

3 2  1  2  1
1
12
2
2 2
,




12 1 2 12 1 2 1 2 1 2
3 2  1  3 4   2   2  1   4   2

tla

3 2  1  2  1

,
1 2 12
 1
4 2  4 4 ,

m

 2
2 2 

I 

2
1 2 
1  

ri.
co

I

1

sn
o

ÇÖZÜM 3 - )

i(t )  0 ( I  0 ) olması için V A  VB olmalıdır.

em
de
r

VCA  VCB ,  j 2 I 1  2 I 2

V AD  VBD , 2 I 1  j 2 LI 2

Yukarıdaki iki eşitlikten

4 L  4,

w

w

w
.e

 j 2I1
2I 2
,

j 2 LI 2
2I1

ÇÖZÜM 4 - )

L  1 H dir.

V1  5  90 0 V1 V1  V2


0
5
j2
 j3

V1 V1
V
V

 1  2  1  90 0 ,
5 j 2  j3 j3

V1
V
V
V
 j 1  j 1  j 2  1  90 0 ,
5
2
3
3

V2  5  90 0
V  V1
5 2
 0,
j3
 j3

V1 5  90 0

 5,
j3
j3

ri.
co

m

V2  5  90 0
V  V1
5 2
0
j3
 j3

tla

V1  5  90 0  j15  j10
j

V2
10
10
  j1  j 2 
  j3 
3
6
6

sn
o

V1
V
V
V
j10
j10
 j 1  j 2   j1,
j
 j 2   j1,
5
6
3
5
6
3
V2
V
10
10
j
 j3  ,
6 2  18  j 6 ,
2V2  18  j10,
3
6
3
6

w

w

w
.e

em
de
r

VC  V2  V1  9  j5  j10  9  j15  17.49  59 0

V1
V
V
 j 1  j 2   j1
5
6
3

V2  9  j 5

ELEKTRİK DEVRELERİ II VİZE 2008 - 2009

ri.
co

m

SORU 1 - ) Şek.1 deki devrede 10  luk dirençte harcanan ortalama gücü bulunuz.

SORU 2 - ) RL yük direnci maksimum ortalama güç çekecek şekilde ayarlanıyor. RL nin değerini

em
de
r

sn
o

tla

ve harcadığı maksimum ortalama gücü bulunuz.

SORU 3 - ) Şekildeki devrenin ac kararlı-hal Thevenin eşdeğerini ( VT ve Z T yi ifade ederek ) ,

w

w
.e

ω  4 rad / s alarak, bulunuz.

w

SORU 4 - ) Şekildeki devrede i0 akımını süper-pozisyon prensibi ile bulunuz.

tla

ÇÖZÜMLER
820 0  0.1V0
4

V V  V0

 0,
j5
 j5

8I 0 

V
V
V

 0  0,
j5  j5 j5

8I 0 

em
de
r

8I 0 

sn
o

ÇÖZÜM 1 - ) a-)
I0 

ri.
co

m

SORU 5 - ) Çevre akımları analizi ile V0 gerilimini hesaplayınız.

V0
0
j5

820 0  0.1V0
V
 j 0  0,
1620 0  0.2V0  j 0.2V0  0,
1620 0  0.2V0 (1  j1)
4
5
1620 0
V0 
 40 2  25 0 ,
I  40 2  25 0 / 10  4 2  25 0
0
0.2 245
8

w

w

w
.e

S 0  V0 I *  40 2  25 0  4 225 0  320  j 0,

P  320 W

820 0  0.1V0
4

I0 
b-)

I1   j 4I 0 ,

820 0  0.1V0 820 0  j 4 I 0
I0 

 220 0  j1I 0 ,
4
4

I1   j 4I 0  4  90 0  2 650  4 2   250 ,

V0  10I1   j 40I 0

220 0
I0 

1  j1

220 0
2  45

0

m

j 40I 0  10I1  0,

 2 650

ri.
co

j5( I1  8I 0 )  j5I1  10I1  0,

V0  10I1  40 2   250

S 0  V0 I1*  40 2   250  4 2 250  3200 0  320  j 0  P  jQ,

em
de
r

VOC gerilimi :

sn
o

tla

ÇÖZÜM 2 - )

P  320 W

 120  40I 0  j 20( I 0  I1 )  0,

(40  j 20) I 0  j 20I1  120

4I 0  j10I1  j 20( I1  I 0 )  0,

(4  j 20) I 0  j30I1  0



40  j 20 j 20   I 0  120
 4  j 20  j30  I    0 

 1  

40  j 20 j 20
  j1200  600  j80  400  200  j1280
4  j 20  j30
120 j 20
  j3600
0  j30

w
.e

0 

1 

40  j 20 120
 480  j 2400
4  j 20
0

w

1  480  j 2400 48  j 240 (48  j 240)(20  j128) 31680  j1344 31708.5  2.4 0
I1 





16784
16784
16784
  200  j1280 20  j128

w

I 1  1.8892  2.4 0

VOC   j10  I1   j10 

31680  j1344  13440  j31680

 18.892  92.4 0
16784
16784

I SC Akımı :

4I 0  j 20( I SC  I 0 )  0,

(40  j 20) I 0  j 20I SC  120
(4  j 20) I 0  j 20I SC  0



ri.
co

40  j 20 j 20   I 0  120
 4  j 20  j 20  I    0 

  SC   

40  j 20 j 20
40  j 20 120
  j800  400  j80  400   j880 ,  SC 
 480  j 2400
4  j 20  j 20
4  j 20
0

 SC  480  j 2400 48  j 240 240  j 48 30  j 6 30.594  11.30





 2.78  11.30

 j880
j88
88
11
11
 2.727  j 0.5454

sn
o

Z Th 

tla

I SC 
I SC

VOC 18.892  92.4 0

 6.7957  81.10  1.05  j 6.71
0
I SC
2.78  11.3

w
.e

em
de
r

RL  Z Th  6.7957

w

P  I 2 RL  1.833  6.7957  22.77 W

ÇÖZÜM 3 - )

w

m

 120  40I 0  j 20( I 0  I SC )  0,

I

VTh
Z Th  RL

18.892
1.05  j 6.71  6.7957
18.892
I
7.8457  j 6.71
18.892
I
10.32  40.54
I  1.8340.54 A
I

Va  2 I a

(2  j 2) I a  j 3I g  Vg

2 I a  j8( I a  I a )  j1( I a  I a  I g )  0,

(2  j14) I a  j1I g  0

ri.
co

 2 I a  j 4( I g  I a )  j1( I g  I a  I a )  Vg ,

j 3   I a  V g 
 (2  j 2)
 (2  j14)  j1  I    0 

 g  
(2  j14)  j1
(2  j 2) V g

g 
Ig 

j3

(2  j14)
g

Z Th 

0

 2  j 2  42  j 6  44  j 4

tla

(2  j 2)

 V g (2  j14)  V g (2  j14)

V g (2  j14)
 44  j 4

,

Z Th 

Vg
Ig

 44  j 4  22  j 2 (22  j 2)(1  j 7)


 2  j14
 1  j7
(1  j 7)(1  j 7)

sn
o



m

1
1
 V g  2 I a  j 4( I g  Va )  j1( I g  I a  Va )  0
2
2
1
1
2 I a  j8( I a  Va )  j1( I a  Va  I g )  0
2
2

(22  j 2)(1  j 7) 22  j154  j 2  14 8  j156


 0.16  j3.12 
(1  j 7)(1  j 7)
50
50

em
de
r

VTh  0 V

ÇÖZÜM 4 - )

w

w
.e

a-)

I 0 a  0.79  71.57 0
i0 a  0.79 cos(4t  71.57 0 ) A

w
b-) I 0b 

8
 4,
2

V  10 V V

 0
4
j4 2
V  10 V 2V
 
0
1
j1 1
(3  j1)V  10
10
10(3  j1)
V 

 3  j1
3  j1
10
3  j1 1  j 3
I 0a 

 0.25  j 0.75
j4
4

i0b (t )  4 A

i0  i0a  i0b  0.79 cos(4t  71.57 0 )  4 A

ÇÖZÜM 5 - )
I1  j 4

V0  2( I  I1 )

tla

ri.
co

V0  2( I  j 4)

m

I2  2

 j3I  2( I  j 4)  2( I  2)  12
I (4  j3)  16  j8

I (4  j 3)  16  j8

16  j8 (16  j8)(4  j 3) 64  j 48  j 32  24 88  j16



 3.52  j 0.64
4  j3
(4  j 3)(4  j 3)
25
25

em
de
r

I

sn
o

 12  j3I  2( I  I1 )  2( I  I 2 )  0

w

w

w
.e

V0  2( I  I 1 )  2(3.52  j 0.64  j 4)  7.04  j 9.28  11.6552.82 0 V

ELEKTRİK DEVRELERİ II VİZE 2008 - 2009

tla

ri.
co

m

SORU 1 - ) Şekil 1 deki devrede V1 ve V2 gerilimlerini düğüm gerilimleri yöntemi ile bulunuz.

w
.e

em
de
r

sn
o

SORU 2 - ) Şekil 2 deki devrede I 0 akımını çevre akımları yöntemi ile bulunuz.

w

w

SORU 3 - ) Şekil 3 deki devrede v 0 gerilimini hesaplayınız.

tla

ÇÖZÜMLER

ri.
co

m

SORU 4 - ) 4-) Şekil 4 deki devrede a-b uçlarına göre Thevenin eşdeğer devresini bulunuz.

Süper düğüm:
V1 V2  2060 0

em
de
r

sn
o

ÇÖZÜM 1 - )

V1  15 V1
V
V

 2  2  0,
4
j 4  j1 2

(0.25  j 0.25)V1  (0.5  j1)V2  3.75

w
.e

1
 1  V1  10  j17.32

0.25  j 0.25 0.5  j1 V    3.75 

 2  

1
1

 0.5  j1  0.25  j 0.25  0.75  j 0.75  1.0645 0
0.25  j 0.25 0.5  j1
10  j17.32

w

1 

w

2 

3.75

1

0.5  j1

 5  j10  j8.66  17.32  3.75  8.57  j18.66  20.53114.67 0

1

10  j17.32

0.25  j 0.25

3.75

 3.75  (2.5  j 4.33  j 2.5  4.33)  3.08  j1.83  3.58  149.30

1 20.53114.67 0

 19.3769.67 0  6.73  j18.16 V
0

1.0645

3.58  149.30
V2  2 
 3.377165.7 0  3.272  j 0.834 V
0

1.0645
V1 

Kaynak akımı :

ri.
co

I2  2

m

ÇÖZÜM 2 - )

Dış çevre :

Süper çevre, köprünün dış çevresi :

sn
o

tla

 50  10I 0  j8(I 0  I1 )  j 6(I 0  I1  2)  0,

j8(I1  I 0 )  j 6(I1  I 0  2)  5(I1  2)  j 4I1  0,

j 2I 0  (5  j 2)I1  10  j12

0 

j2

 10  j12 5  j 2)

 250  j100  j 60  24  ( j 20  24)  298  j 20  298.67  3.84 0

 0 298.67  3.84 0
 5.075.94 0  5.04  j 0.52 A

0

58.86  9.78

w
.e

I0 

50  j12

em
de
r

j 2  I 0   50  j12 
10  j 2

 j2
5  j 2) I 1   10  j12

j2
10  j 2

 50  j 20  j10  4  4  58  j10  58.86  9.78 0
j2
5  j 2)

w

w

ÇÖZÜM 3 - )

V01  30 V01 V01


 0,
8
 j1 j 5

1
1
1
30
 8   j1  j 5 V01  8 ,


3.75
3.75
V01 

 4.63  81.12 0
0.125  j 0.8 0.809781.12 0

0.125  j 0.8V01  3.75

2
2

 1.05  86.24 0
0.125  j1.9 1.904186.24 0

v02 (t )  1.05 cos(10t  86.24 0 ) V

0.125  j1.9V02  2

sn
o

V02 

1
1
1 
 8   j 0.5  j10 V02  2,

tla

V02
V
V
 02  02  2  0,
8
 j 0.5 j10

ri.
co

m

v01 (t )  4.631sin(5t  81.12 0 ) V

v0 (t )  v01 (t )  v02 (t )  4.631sin(5t  81.12 0 )  1.05 cos(10t  86.24 0 ) V

em
de
r

ÇÖZÜM 4 - )

w
.e

Şekil 4 ( a ) da gerilim kaynağı kısa devre edilerek Thevenin empedansı
Z T  Z ab  (6  j 2) //(  j 4)  10 

(6  j 2)( j 4)
8  j 24  60  j 20 80.99  32.9 0
 10 

 12.81  14.47 0
0
6  j2  j4
6  j2
6.32  18.43

w

Z T  12.4  j3.2 

w

3020 0
3020 0  4  90 0
VT  I  ( j 4)  10  0 
 ( j 4) 
 18.99  51.57 0  11.8  j14.88 V
6  j2  j4
6.32  18.43

ELEKTRİK DEVRELERİ II VİZE 2009 - 2010
SORU 1 - ) Bir yük 120 volt 60 Hz şebekeye bağlandığında 0.8 geri güç faktöründe 4 kW güç
çekmektedir. Güç faktörünü 0.95 yapacak kondansatörün kapasitesini bulunuz.
yükünün

SORU 3 - ) Şekil 3 deki devrede

gerilimini süperpozisyon teoremini kullanarak bulunuz.

em
de
r

sn
o

tla

ri.
co

yükü devreden maksimum güç çekmektedir.
değerini ve çekilen maksimum gücü bulunuz.

m

SORU 2 - ) Şekil 2 deki devrede

w

w

w
.e

SORU 4 - ) Şekil 4 deki devrede düğüm gerilimleri yöntemi ile

gerilimini bulunuz.

tla

ri.
co

m

SORU 5 - ) Şekil 5 deki devrede I 0 akımını çevre akımları yöntemi ile bulunuz.

sn
o

ÇÖZÜMLER
ÇÖZÜM 1 - ) Eğer pf  0.8 ise cos 1  0.8,
arasındaki açıdır.
P
4000

 5000 VA
cos 1
0.8

em
de
r

Görünen güç S1 

1  36.87 0 elde edilir. Burada  1 gerilim ile akım

Reaktif güç: Q1  S1 sin 1  5000  sin 36.87 0  3000 VAR
Güç faktörünü 0.95 e yükselttiğimizde, cos  2  0.95,

 2  18.19 0

Reel güç P değişmemektedir. Fakat görünen güç değişmiş olup yeni değerleri
P
4000

 4210.5 VA ve yeni reaktif güç
cos  2 0.95

w
.e

S2 

Q2  S 2 sin  2  4210.5  sin 18.19 0  1314.4 VAR

Eski ve yeni reaktif güçlerin farkı yüke paralel bağlı kondansatörün reaktif gücüne eşittir.

w

QC  Q1  Q2  3000  1314.4 VAR  1685.4 VAR

w

Kondansatör

C

QC
1685.6

 310.5 F
2
V
2  60  120 2

sn
o

tla

ri.
co

m

ÇÖZÜM 2 - )

Cevap2 ( a ) dan
V0  12 V0 V0  VOC


 0,
1
j1
 j1

em
de
r

 2V0 

V0  12  jVOC

VOC  V0
 0,
 j1

 2V0  jV0  jVOC  0,

2(12  jVOC )  j (12  jVOC )  jVOC  0,

w
.e

VTH  6  j18

(1)

2V0  jV0  jVOC  0

 VOC  jVOC  24  j12,

VOC 

(2)
 24  j12
 6  j18
 1  j1

Cevap2 ( b ) den

w

w

V0  12 V0 V0


 0,
V0  12
1
j1  j1
V
I SC  2V0  0  24  j12
 j1
V
6  j18 1  j 3 (1  j 3)(4  j 2) 4  j 2  j12  6 10  j10
Z TH  OC 




 0,5  j 0.5
I SC 24  j12 4  j 2 (4  j 2)(4  j 2)
20
20
Z L  0,5  j 0,5
2

P  I 2R 

6  j18
 0,5  180 W
0,5  0,5

v0  v1  v2  v3
Şekil ( a ) dan

em
de
r

V1  v1  iR  
Şekil ( b ) den

Z   j5 4 

5
 1  1 V
4 1

sn
o

Problem süper-pozisyon prensibi ile çözülecektir.

tla

ri.
co

m

ÇÖZÜM 3 - )

 j5  4
 2.439  j1.951
4  j5

100 0
V2 
 1  2.146  j1.2786  2.498  30.79 0
1  j4  Z

w
.e

v 2  2.498 cos(2t  30.79 0 )

Şekil ( c ) den

w

Z   j2 4 

w

I1   j 2 

 j2  4
 0.8  j1.6
4  j2

j10
20
  j2 
 2.328  77.910
j10  1  Z1
j10  1  0.8  j1.6

V3  I 1  1  2.328  77.910  1  2.328  77.910 V
v3  2.328 cos(5t  77.910 )  2.328 sin(5t  12.910 )

v0  v1  v2  v3  1  2.498 cos(2t  30.79 0 )  2.328 sin(5t  12.910 )

ri.
co

m

ÇÖZÜM 4 - )

V0  10  45 V0 V0  5  60
V0  10  45


 0,
 j1V0  j1(V0  5  60)  0
3
 j1
j1
3
V0  10  45  j 3V0  j 3(V0  5  60)  0,
V0 (1  j 3  j 3)  10  45  j15  60
V0  10  45  15  150  15.73  112.10

tla

v0  15.73 cos(t  112.10 )  15.73 cos(t  247.9 0 )

sn
o

ÇÖZÜM 5 - )

w
.e

em
de
r

Kaynak akımı :

I2  2

Dış çevre :

 50  10I 0  j8(I 0  I1 )  j 6(I 0  I1  2)  0,

(10  j 2)I 0  j 2I1  50  j12

w

Süper çevre, köprünün dış çevresi :

w

j8(I1  I 0 )  j 6(I1  I 0  2)  5(I1  2)  j 4I1  0,

j 2I 0  (5  j 2)I1  10  j12

j 2  I 0   50  j12 
10  j 2

 j2
5  j 2) I 1   10  j12

10  j 2
j2

 50  j 20  j10  4  4  58  j10  58.86  9.78 0
j2
5  j 2)
50  j12
j2
 250  j100  j 60  24  ( j 20  24)  298  j 20  298.67  3.84 0
 10  j12 5  j 2)

I0 

 0 298.67  3.84 0

 5.075.94 0  5.04  j 0.52 A
0

58.86  9.78

w

w

w
.e

em
de
r

sn
o

tla

ri.
co

m

0 

ELEKTRİK DEVRELERİ II YAZ VİZE 2009 - 2010
SORU 1 - ) Şekildeki devrede

direncinin değerini ve

tla

akımını düğüm gerilimleri analizi ile bulunuz.

em
de
r

sn
o

SORU 2 - ) Şekildeki devrede

ri.
co

m

direnci maksimum güç çekmektedir.
harcadığı maksimum gücü bulunuz.

w

w

w
.e

SORU 3 - ) Şekildeki devrede

akımını çevre akımları analizi ile bulunuz.

SORU 4 - ) Şekil 4 deki devrede
a-)

akımını süper-pozisyon teoremini kullanarak bulunuz.

sn
o

tla

ri.
co

m

b-) Aktif ve reaktif gücü bulunuz.

ÇÖZÜMLER

w

w

w
.e

em
de
r

ÇÖZÜM 1 - )

Zorlayıcı denklem

 120  40 I 0  j 20( I 0  I1 )  0

(40  j 20) I 0  j 20 I 1  120

4 I 0  j10 I 1  j 20( I 1  I 0 )  0

(4  j 20) I 0  j30 I1  0

40  j 20 120
 480  j 2400
4  j 20
0

 1  480  j 2400

 1.8875  j 0.08  1.8892  2.430

 200  j1280

VOC  I 1  ( j10)  18.892  92.430

 120  40 I 0  j 20( I 0  I SC )  0

(40  j 20) I 0  j 20 I SC  120
(4  j 20) I 0  j 20 I SC  0

 SC 
i SC 

em
de
r

j 20   I 0  120
40  j 20
 4  j 20  j 20  I    0 

  SC   
40  j 20
j 20

  j880
4  j 20  j 20
40  j 20 120
4  j 20

sn
o

4 I 0  j 20( I SC  I 0 )  0

0

 480  j 2400

 SC  480  j 2400

 2.781  11.310

 j880

Z TH 

VOC 18.892  92.4 0

 6.793  81.09 0  1.05  j 6.71
I SC
2.781  11.310

w
.e

RL  Z TH  6.793
IL 

VTH
18.892  92.430

 1.83  51.8 0
Z TH  RL 6.793  81.09 0  6.793

w

Pmaz  I 2 RL  1.83 2  6.793  22.75 W

ÇÖZÜM 2 - )

w

tla

i1 

ri.
co

1 

m

40  j 20 j 20   I 0  120
 4  j 20  j 30  I    0 

 1   
40  j 20 j 20

 200  j1280
4  j 20  j 30

Zorlayıcı denklem

V0  V1
V
V
 0  0  2I 0  0
10
 j 20 j10

 2  j3
 2  j 4


V0  0 

ri.
co

V1  V0 V1

 20  2 I 0  0
10
20

1
1
1
2 
1
V0  V1  0
  


10
 10 j 20 j10 j10 
 1
2 
1 
1
V0    V1  20
 

 10 20 
 10 j10 

m

V0
j10

 2 V0   0 
2  j3  2
0 2

, 
 2  j1,  0 
 800




3  V1  400
 2  j4 3
400 3

V
800
357.77  26.6 0
 320  j160  357.77  26.6 0 , I 0  0 
 35.77  116.6 0
2  j1
j10
1090 0

tla

I0 

i0  35.77 sin(1000t  116.6 0 ) A

sn
o

ÇÖZÜM 3 - )

I2  4

w
.e

em
de
r

I3  2

 1090  2( I 0  2)  j 4( I 0  I1  4)  0,

i0  35.77 sin(1000t  116.6 0 ) A

 (2  j 4) I 0  j 4 I1  4  j 26

1  I 1  j 2( I 1  2)  j 4( I 1  I 0  4)  1( I1  4)  0,

  j 4 I 0  (2  j 2) I 1  4  j 20

w

w

2  j4  j4
2  j 4  j 4   I 0   4  j 26

 12  j12  16.97  45 0
  j 4 2  j 2  I    4  j 20 ,
 j4 2  j2

 1  

 4  j 26  j 4
0 
 36  j 44  56.85129.30
 4  j 20 2  j 2
I0 

 0 56.85129.30

 3.35174.30 A
0

16.97  45

ÇÖZÜM 4 - )

m

a-) Cevap 4 ( a ) dan

ri.
co

Cevap 4 ( b ) den

i0  i01  i02  3 A

90 0
90 0

 1.152  50.2 0 A
0
5  j 6 7.81  50.2

b-)

em
de
r

i0  i01  i02  3 A

sn
o

I 2m 

tla

I 1m

Cevap 4 ( a ) dan P1  15(i01 ) 2  15  32  135 W ,

Q1  0

Cevap 4 ( b ) den

P2  5( I 2m ) 2 / 2  5  1.152 2  3.32 W ,

w

w

w
.e

P  P1  P2  135  3.32  138.32 W ,

90 0

 2.25  90 0 A
j8  j 4

Q2  4( I1m ) 2 / 2  6( I 2m ) 2 / 2  6.14 Var

Q  Q1  Q2  0  6.14 Var

ELEKTRİK DEVRELERI II VİZE 2011-2012
SORU 1-) Şekil 1 deki devrede

ri.
co

m

değerlerini çevre akımları analizi ile bulunuz.

Zorlayıcı denklem:
)

tla

(

Sağdaki çevre

Ortadaki çevre

sn
o

(1)

(2)

Zorlayıcı denklemi ( 2 ) de yerine yazalım.

)

em
de
r

(

A

Zorlayıcı denklemden

volt

w
.e

( 1 ) eşitliğinden

A

SORU 2-) Şekil 2 deki devrede, maksimum ortalama güç çeken
yük empedansını bulunuz. Yük
empedansının çektiği ( absorbladığı) maksimum ortalama gücü hesaplayınız.

w

w

Cevap 2 ( a ) da akım bölücü kuralı ile

gerilimini hesaplayalım.
V

(

(

)

)

V

ri.
co

Ω

m

Cevap 2 ( b ) den Thevenin empedansı

tla

Yüke verilen ortalama maksimum güç

A

sn
o

Maksimum gücün ortalama değeri ( Akım kaynağı maksimum değerle Fazör olarak yazıldıysa)
watt

Efektif gücün ortalama değeri ( Akım kaynağı maksimum değerle Fazör olarak yazıldıysa)

em
de
r

watt

w

w

w
.e

SORU 3-) Şekil 3 deki devrede

akımını düğüm gerilimleri çözüm yöntemi ile bulunuz.

(V  24)  10  30 V  24
V

 290 
0
1  j2
2
4  j6

m

 1
1
1  24  10  30 24
 
V 
 

 290
1  j2
2
 1  j2 2 4  j6 

I0 

V
30.07814.29 0

 4.17  42 0  3  j 2.79
4  j6
7.2156.3

ri.
co

(94  5 3 )  j (53  10 3 ) 2669.17  j1828.33
 101  j 37  (94  5 3 )  j (53  10 3 )
V
, V  26 


5
101  j 37
101  j 37
 130 
V  29.147  j 7.425  30.07814.30 ,
V1  29.147  7.425i  24  5.147  j 7.425  9.03455.27 0

w
.e

em
de
r

sn
o

tla

SORU 4-) Şekil 4 deki devrede io akımını süperpozisyon prensibi ile bulunuz.

w

w

Cevap 4 ( a ) dan :

I0 

24
 4 A,
42

Cevap 4 ( b ) dan :

i0 dc  4 A

 10  30  (1  j 2) I  2( I  I 0 B )  0,

 2 I 0 B  (3  j 2) I  10  30

(4  6 j ) I 0 B  2( I 0 B  I )  0,

(6  6 j ) I 0 B  2 I  0,

 2  (3  j 2)(3  3 j )I 0 B

 2 I 0 B  (3  j 2)(3  3 j ) I 0 B  10  30,

Z sol  2 //(1  j 2) 

Z sol

Z sol
14 / 13  j8 / 13
29
7
 290 

j
 0.33513.57 0
 4  j6
14 / 13  j8 / 13  4  j 6 89
89

tla

I 0C  290 

2(1  j 2) 14
8

 j  1.24  29.74 0
2  1  j 2 13
13

I 0 B  0.548  j 0.511  0.7495  430 ,
I ac  I 0 B  I 0C  0.548  j 0.511 

I 0C 

29
7
j
 0.874  j 0.432  0.975  26.32 0
89
89

A

i0  idc  iac  4  0.975 sin(3t  26.34 0 )

A

Başka bir yoldan

w
.e

w

29
7
j
 0.33513.57 0
89
89

em
de
r

i0ac  0.975 sin(3t  26.34 0 )

sn
o

( b ) ve ( c ) nin frekansları eşit olduğundan :

1)

Zorlayıcı denklem:
(

m

10  30
 0.548  j 0.511  0.7495  430
 2  (3  j 2)(3  3 j )

Cevap 4 ( c ) den, akım bölücü yardımı ile :

w

 10  30

ri.
co

I 0B 

I  (3  3 j ) I 0 B

)

Sağdaki çevre
(1)

Ortadaki çevre
(2)
Zorlayıcı denklemi ( 2 ) de yerine yazalım.
(

)

m

A

ri.
co

Zorlayıcı denklemden

V
( 1 ) eşitliğinden

tla

---------------------------------

 4  30 

V0 V0  3V0

 0,
2
j4

(1  j )V0  8  30,

V0 2V0
V0 V0

 4  30,

 4  30
2
j4
2
j2
8  30 8  30
V0 

 4 2   75
1 j
245

3V0 12 2   75

 6 2   15
 j2
2  90

em
de
r

I0 

sn
o

Düğüm gerilimleri ile

Başka bir yoldan

w

w

w
.e

2)

V
V

 2  0,
j10 8  j 4

 1
1 

V  2,

j
10
8

j
4

2(40  j80)
 16  j8  17.8926.57
8  j6
16  j8
I SC 
 0.8  j1.6  1.789  63.43
j10

V

 8  j 4  j10 

V  2,
40

j
80

4) Başka bir yoldan

ri.
co

m

i0dc  4 A idi.

2  (1  j 2) 14
70 14 26

 j

78.69 0  5.49178.69 0
2  1  j 2 13
13
13
V  10  30 V
  290  0
1  j2
2

tla

ZT  j6 

sn
o

 1
V
V 10  30
1
 
 290  5.8250.10  V 
   V (0.7  j 0.4)
1  j2 2
1  j2
 1  j2 2 
5.8250.10
V 
 6.768  j 2.51  7.21920.36 0
0.7  j 0.4

i0ac 

em
de
r

Vab  VT  V  6.768  j 2.51  7.21920.36 0

VT
6.768  j 2.51

 0.874  j 0.433  0.975  26.34 0
0
Z T  4 5.49178.69  4

i0ac  0.975 sin(3t  26.34 0 )

A

A

i0  i0ac  i0dc  0.975 sin(3t  26.34 0 )  4

A

w

w

w
.e

4) Diğer bir yoldan

a) i0dc  4 A
b)
V  10  120 V
V
 
0
1  j2
2 4  j6
V
V
V
10  120
 

1  j 2 2 4  j6
1  j2
 1
1
1 
10  120

V 
 
1  j2
 1  j 2 2 4  j6 
V  5.407  76.7
Ib 

V
 0.75  133
4  j6

c)

2(1  j 2)
 1.077  j 0.615  1.24  29.74
3  j2
Z xy
Ic  2 
 0.335  76.43
Z xy  4  j 6

w

w

w
.e

em
de
r

sn
o

tla

i0  4  0.975 cos(3t  116.34 0 )

ri.
co

I ac  I b  I c  0.975  116.34

m

Z xy 