You are on page 1of 16

119.

alea · 2019ko martxoa · Doako alea · Hamargarren urtea · Harpidetzak: 944213031 telefonoan · Lege Gordailua: BI - 0371 - 08

Jarraitu ezazu
ELKARRIZKETA
Desazelerazioaren es.scribd.com-en

baieztapena Euskal
Herriko ekonomian
Iberdrolak irabazi-
markak hautsi,
eta 3.000 milioi
COFIDESeko zuzendaria baino gehiago
José Luis Curbelo
Ranero lortu ditu
“Nazioartekotze Iberdrolak irabazi-markak
arduratsuak hautsi, eta 3.014,1 milioi bai-
no gehiago lortu ditu 2018an,
gainbalioa ematen aurreko urtean baino %7,5
dio enpresari” gehiago.
Konpainiak jakitera eman
10-11. orrialdeak duenez, negozioen emaitza
Euskal ekonomia hazkunde adituek esku artean dituzten gauzak okertzen doaz Europa onei esker lortu dute hazkunde
irmotik hazkunde txikira igaro datuen arabera (orotara, 15 mailan. Euskal Herriko in- ekonomikoa. Horrez gain, Iber-
GRAFIKOAK da abendutik aurrera, eta, atze- aldagai), hurrengo urteetan dustria-ekoizpena %0,2 jaitsi drolak %13,1 handitu du ku-
ralditik urrun badago ere ere, Euskal Herrian atzeraldirik zen azaroan, eta %0,6 aben- txako emaria, 7.328 milioi eu-
tentuz ibili beharra dago. Egun egongo ez dela dirudi, baina duan. 8. orrialdea rora iritsita 3. orrialdea

Kultura kopuru bat baino


gehiago dela aldarrikatu dute
Eusko Jaurlaritzak kaleratu duen dekretu batek mugak jartzen
EAEko gizarte- dizkio tabernetan egin daitekeen emanaldi kopuruari. Zehazki,
babesaren gastua %2,7 urtean 12 emanaldi eskaini ditzakete gehienez; hilean bi,
hazi zen 2017an askoz jota. Oraindik indarrean ez dagoen arauak haserrea
6. orrialdea piztu du sortzaileen eta ostalarien artean. 4. orrialdea
2 2019ko martxoa

LAGUNTZAILEAK: ELKARLANEAN:

KULTURA ETA HIZKUNTZA POLITIKA SAILAK (HIZKUNTZA Ekintza honek Bizkaiko Foru
Aldundiaren Kultura Sailaren
POLITIKARAKO SAILBURUORDETZAK) DIRUZ LAGUNDUA laguntza jaso du.

ADITUAREN KOMIKIA STAFF:


IRITZIA
HARREMANETARAKO TELEFONOA: 94 421 30 31
Banaketa:
POSTA ELEKTRONIKOA: ekonomiarenkz@leizaola.eus
POSTA HELBIDEA: 612 Posta Kutxatila, 48080 Bilbo
EUSKARA ARDURADUNA: Labayru Ikastegia
EGILEA: Leizaola Fundazioa - Mediagune
HARPIDETZAK: 94 421 30 31 telefonoan.
Aldizkari hau USOA LANTEGIAK eta EGUNON
POSTING ZERBITZU PROFESIONALAK banatu dute

Egin zaitez harpide!


Ekonomiaren KZ etxean hilero doan jaso nahi baduzu, bidal ezazu ondorengo
kupoia honako helbidera:
612 Posta Kutxatila. 48080 Bilbo,

Erramun Osa
edo idatz ezazu ekonomiarenkz@leizaola.eus posta helbidera, zure izen-
deiturak, helbidea, telefonoa eta posta elektronikoa adieraziz.
ABIZENAK: ____________________________ IZENA:_______________
HELBIDEA: __________________________________________________
Kazetaria TELEFONOA: _______________ E-MAILA: _______________________
HERRIA: _______________________________________ P.K: _________
blazquezcobo.blogspot.com

GORA BEHERA
Euskal ordezkaritza
sendoa
Espainia gobernatzea desi-
ratzen duten alderdiek pe-
riferiaz hitz egiten dute, Negoziazioak hautsita, Toledoko
besteak beste, katalanei eta
euskaldunei buruz jarduten
Itunaren batzordean
dutenean. Izan ere, be- Toledoko Itunaren jarraipen batzordeak amaitu du bere
raientzat erdigunea Madri- bidea legegintzaldi honetan, pentsioen sistema bermatuko
len dago. Ondorioz, ustez duen erreformarik onartu gabe. Hauteskunde aurrera-
periferian kokatzen diren penaren harira, Unidos Podemosek eta PPk ez dituzte
herritarren kezkak eta le- pentsioen erreformarako gomendioak babestu. Ondorioz,
Lan eta Justizia sailburu María Jesús San Josék eman ditu
hentasunak ez dira beraie- azken datuak. ezerezean geratu da bi urte eta erdiko lana.
nak. Ez hori bakarrik; ba- 2018. urte amaieran alderdiek aurreakordioa lortu
tzuen asmoa da Katalunian bazuten ere, hauteskunde aurrerapenak aurreakordioak au-
155. artikulua betikotzea Lan Ikuskaritzak behin betiko bihurtu rrera egitea eragotzi du azkenean. Alderdiak hauteskunde-
edota Euskadiko eskume-
ditu iruzurreko 8.000 kontratu kanpainan hasi dira dagoeneko; beraz, ez dago akordiorik.
Pentsiodunen haserrea
nak edota Itun Ekonomikoa
ezerezean lagatzea. Ondo- Eusko Jaurlaritzaren Lan Ikuskaritzak behin betiko bihurtu
rioz, batzuek aditzera ema- ditu iruzurreko 8.000 kontratu. Orotara 17.991 kontratu Milaka pertsona atera dira kalera Euskal Herri osoan, pentsio
ten dutenaren kontra, hau- aztertu ditu 2018an; horietatik, 7.860 legearekiko iruzurra duinen defentsan eta pentsioak KPIren arabera eguneratzea
tua ez da Espainiako eskuin ziren. Horrenbestez, behin-behinekoak izatetik behin eskatzeko. Pentsiodunek pentsio duinak eskatu dituzte: 1.080
eta ezker alderdien artekoa, betiko izatera igaro dira kontratuak, bai eta jardunaldi euroko gutxieneko pentsioa eta KPIren arabera gaurkotzea.
Espainia lehentasuntzat du- osoko bihurtu ere.

Aztertutakoen % 44, iruzurrekoak


tenen eta Euskadi zein Na-
farroa ardatz dutenen ar-
tekoa baizik. Horrela, ahalik Lan ikuskaritzak emandako datuen arabera, iaz 21.360
eta euskal ordezkaritzarik ekintza egin ziren, 2017. urtean baino %26,6 gehiago.
indartsuena lortzea giltza- Lan eta Justizia sailburu María Jesús San Josék eragin-
rria izango da, baldin eta kortasun tasa handia nabarmendu du; izan ere, aztertutako
Madrilen hartuko diren era- kontratuen %44 iruzurrekoak ziren, eta behin betikoak
bakietan eragin, gure auto- edota jardunaldi osokoak izatera igaro dira. «2017an
gobernu erakundeak babes- 2.000 kontratu eraldatu ziren, eta orain 8.000 izan dira», Ezerezean geratu da bi urte eta erdiko lana.
tu eta autogobernuaren oi- azpimarratu du San Josék.
narriak zabaltzea nahi bada.
2019ko martxoa 3

ALBISTEAK

Iberdrolak irabazi-markak
hautsi, eta 3.000 milioi
baino gehiago lortu ditu
Iberdrolak irabazi-markak iritsita, eta, horri esker, kutxa
hautsi, eta 3.014,1 milioi bai- operatiboaren eta zor gar-
no gehiago lortu ditu 2018an, biaren arteko ratioa %21,5-
aurreko urtean baino %7,5 eraino hobetu du.
gehiago. Taldearen ustiapeneko
Ignacio Sánchez Galánek emaitza gordina 9.349 milioi
zuzendutako konpainiak ja- eurokoa izan da 2018an, iaz
kitera eman duenez, azken baino % 27,7 handiagoa.

Beste hainbat datu


Talentua erakartzea da Ikerbasqueren jardunaren oinarrizko ardatza.
lau urteotan inbertitutako

Ikerbasqueko ikertzaileek
200.000 milioi euroei esker,
zein nazioarteko hedapenari, Hornikuntza elektrikoa alde
Espainiako baldintza opera- batera utzita, taldearen eros-

28 milioi euroko funtsak


tiboen normalizazioari eta, ketak 8.000 milioi eurokoak
izan dira 2018an, eta horien
Iberdrolak 1.600 %85 bertoko enpresei egin

erakartzea lortu dute


profesional kontratatu dizkiete.
Langileei erreparatuz gero,
ditu 2018an 1.600 profesional kontratatu
oro har, negozioen emaitza ditu Iberdrolak 2018an. Guz-
onei esker lortu dute haz- tira, 34.000 langile baino ge-
kunde ekonomikoa. hiago ditu Iberdrolak; horien Euskadiko unibertsitate eta proiektuetatik (aurreko ur- teek eta enpresek zientzia-iker-
Horrez gain, Iberdrolak %99k kontratu finkoa dauka, I+G zentroetan lan egiteko tean baino 160 gehiago), 12k ketaren alde egindako apustua
%13,1 handitu du kutxako eta 425.000 lanpostu eragiten mundu osotik Ikerbasquek Europako Ikerketa Kontsei- sendotzea helburu duena, Zien-
emaria, 7.328 milioi eurora ditu. erakarri dituen ikertzaileek luaren (ERC, ingelesezko si- tzia, Teknologia eta Berrikun-
28.366.352 euroko funtsak gletan) finantzaketa izan dute.
ekarri dituzte iaz Euskal Au- Bestalde, 2018ko amaieran, 2007tik hona
tonomia Erkidegora ikerketa 877 pertsonak egiten zuten Ikerbasquek 175 milioi
proiektuetarako, aurreko ur- lan Ikerbasque ikertzaileek
tean baino bi miloi eurotik zuzendutako taldeetan.
euro inguru ekarri ditu
Zientzia-ikerketaren alde
gora. 2007. urtetik, Ikerbas- tzaren Euskal Planean jasota
queko ikertzaileek 175 milioi dagoen moduan. Euskadi I+G+b
euro inguru ekarri dituzte Ikerbasque Eusko Jaurlaritzak alorreko potentzia garrantzi-
Euskadira, Eusko Jaurlaritzak abiarazitako ekimen baten tsuenen artean kokatzeko aha-
emandako datuen arabera. emaitza da, duela zenbait urtez legin honetan, talentua erakar-
Kanpoko finantzaketare- geroztik autonomia erkidegoko tzea da Ikerbasqueren jardu-
Iberdrolak %13,1 handitu du kutxako emaria. kin 2018an landutako 589 administrazioek, unibertsita- naren oinarrizko ardatza.
4 2019ko martxoa

ALBISTEAK

Kultura kopuru bat


baino gehiago dela
aldarrikatu dute
Eusko Jaurlaritzak kaleratu zokoen elkarbizitzarekin lo-
duen dekretu batek mugak tutakoak.
jartzen dizkio tabernetan egin Sortzaileek plataforma bat
daitekeen emanaldi kopurua- antolatu dute dekretu horri
ri. Zehazki, urtean 12 ema- aurre egiteko: Arteak ireki.

‘Malgutasuna’
naldi eskaini ditzakete ge-

Kontsumorako Prezioen Indizearen (KPI) arabera, urte arteko inflazioa %1 igo da. Urtean gehienez 12 Bitartean, Eusko Jaurlaritza-
ren Kultura sailburu Bingen
emanaldi eskaini
Prezioek %1,2 egin dute
Zupiriak dekretu berria de-
ditzakete tabernek fendatu du, baina esan du
araudia «malgutasunez» ku-

behera urtarrilean
hienez; hilean bi, askoz jota. dea daitekeela, bestelako
Oraindik indarrean ez dagoen araudi bat nahi duten udale-
arauak haserrea piztu du kin hitz egiteko asmoa era-
sortzaileen eta ostalarien ar- kutsiz.
tean. Emanaldi kopuruaz Egia da, bai, sortzaileek
Prezioek %1,2 egin dute be- puzkoan izan da, urte arteko jasotako inflazioa baino bi ha- gain, bestelakoak ere arau- asko estimatzen dutela ta-
hera urtarrilean, Euskal Au- tasaren %1,2ko igoerarekin. marren gutxiago. tzen ditu dekretuak: ordute- bernen agertokia, askotan
Alorrak
tonomia Erkidegoan; Nafa- Araban, igoera %0,8koa izan giarekin, zaratarekin eta au- «horiek baitira hastapenak».
rroan, aldiz, %1,3. Estatistika da, eta Bizkaian, %0,9koa.
Institutu Nazionalak argita- 2018ko abenduko datuekin Gora egin duten sektoreen
alderatuz gero, prezioek be- artean, honako hauek daude:
Espainian, KPI hera egin dute hiru lurraldee- komunikazioak (%2,7), etxe-
%1 igo da tan; gehienbat, Araban eta
Bizkaian (%1,3), bai eta Gi-
bizitza (%2,6), hotelak, ta-
bernak eta jatetxeak (%1,6),
ratu duen Kontsumorako Pre- puzkoan (%1) ere. alkoholdun edariak eta taba-
zioen Indizearen (KPI) ara- Nafarroako KPIk, berriz, koa (%1,5), besteak (%1,3),
bera, urte arteko inflazioa %1,2 egin du behera urtarri- etxeko gauzak (%1,1), ga-
%1 igo da. lean, eta urte arteko tasa rraioa (%1,1), irakaskuntza
Datuak lurraldeka aztertuz %1,3an mantendu da. Espai- (%0,8), jantziak eta zapatak
gero, igoerarik handiena Gi- nian, KPI %1 igo da, abenduan (%0,7). Sortzaileek plataforma bat antolatu dute dekretu horri aurre egiteko: Arteak ireki.

Bankuek 44.000 milioi jokoan, HMEIgatik


Bankuek jokoan dute 44.000 Goldman Sachsen arabera. Bankinterrek izan ezik, gai-
milioi inguru, Hipoteka Mai- Banketxeek, beraz, gertutik nerako sei banketxeek 4.600
leguen Erreferentzia Indizea- jarraituko dituzte Luxenbur- eta 29.249 milioi arteko kos-
gatik. HMEI indizeari buruzko goko berriak. tuari aurre egin beharko lio-

CaixaBank arriskuan
ahozko epaiketa otsailaren kete, zergak zenbatu barik.
25ean hasi da Europako Au- Kaltedun guztiek (500.000 in-
zitegian, eta litekeena da Bezeroen aldeko epai batek guru) dirua itzultzea eskatuko
epaia urteko bigarren erdian Espainiako finantza-sisteman dutela uste du Goldman Sa-
jakinaraztea. Europako Au- –Santander, BBVA, CaixaBank, chsek. HMEIren baliogabetze
zitegiak indizea baliogabe uz- Sabadell, Bankia, Bankinter posible baten aurrean, arris-
ten baldin badu, sektoreak eta Unicaja– izango lukeen kurik handiena CaixaBankek
7.000 eta 44.000 milioi euro eragina aztertu du inbertsio- izango luke (1.775 eta 11.250
Litekeena da epaia urteko bigarren erdian jakinaraztea. arteko kostua izan dezake, bankuak, txosten batean. milioi euro artean).
2019ko martxoa 5

EKINTZAILETASUNA

Metxa, Internet bidezko


azeleragailua startupentzat
2015ean sortutako Metxa en-
presa Gasteizen dago, eta 30
startupen funtzionamendua
hobetzea lortu du. Bere xedea
da ekintzaile izateko laguntza
eskaintzea.
Hauek dira bere arrakasta
bermatzen duten datuak: ba-
bestu dituen proiektu berrien
%90 martxan daude oraindik,
eta %74k inbertitzaileen fi-
nantzaketa lortu du. Ehuneko
esanguratsuak ekin- tzailet-
zaren mundu konplikatuan,
non Eusko Jaurlaritza ere in-
plikatu baitzen duela hainbat
urte, ‘Up! Euskadi’ progra-
maren bitartez.
Espainiar estatuan, Metxa
da online lan egiten duen
azeleragailu bakarra. Gainera, Metxak hiruzpalau programa trinko egiten ditu urtean, eta martxoan irekiko du hurrengoa. Argazkian, Metxako lantaldea.
beste haztegi publiko batzuek nako hauetan: Osoigo (politi- eta Metxa Inversiones sozie- leak eta dozena bat inberti- proiektu eskalagarriak eta
baino programa trinkoagoa kariak hiritarrekin konektat- tatearen bitartez egiten da, tzaile. Horietako bat da Eusko berritzaileak izatea, ekintzaile
eskaintzen du. zeko plataforma), Hunters of Jaurlaritza, 2018an sartu zena bat enplegatuta egon dadila

Zortzi proiektu
Magic (bideo-jokoak) edo Dog Enpresek hainbat Arrisku Kapitaleko sozieta- lanaldi osoan eta dagoeneko
Vivant (txakur-jabeak hotele- baldintza bete tearen bitartez, eta 100.000 lehen bezeroak izatea.
Azken hiru urteotan, Metxak kin harremanetan jartzeko euroko ekarpena egin duena. Metxak hiruzpalau pro-
zortzi proiektu berritzailetan market place bat). Proiektu behar dituzte Enpresek hainbat baldin- grama trinko egiten ditu ur-
inbertitu du –gehienak Eus- bakoitzeko inbertsioa 75.000 zeinak bere baitara biltzen tza bete behar dituzte inber- tean, eta martxoan irekiko
kadikoak–. Besteak beste, ho- eurokoa izaten da batez beste, baititu enpresaren fundatzai- tsio horiek jaso ahal izateko: du hurrengoa.
6 2019ko martxoa

HILEKO GRAFIKOAK

EAEko gizarte-babesaren gastua %2,7 hazi zen 2017an


EAEn, gizarte-babesaren gastua termino absolutuetan eta per capita %2tik gora hazi
zen, Gizarte Babesaren Estatistika Integratuen Europar Sistemako (SEEPROS) meto-

473 milioi hazi zen 2016. urtearekin alderatuta, hau da, %2,7, eta per capita gastua
dologiari jarraituz Eustatek landutako datuen arabera. Zehazki, balio absolutuetan,

%2,5 handiagoa izan zen. BPGd-ri dagokionez, gizarte-babesaren gastua BPGd-ren


%24,2 izan zen 2017an. Administrazio-gastuak kenduta, gizarte-prestazioen balioa
17.608 milioi eurokoa izan zen 2017an, eta, beraz, 2016koarekiko %2,8 egin zuen gora.
Gastuaren analisi xehatuan, gizarte-prestazioak funtzioen arabera aztertu dira, 2016ko
datuak kontuan hartuta, hori baita behin betiko datuen azken urtea.

Iturria: EUSTAT

Jaiotzak %3,8 urritu ziren 2018ko hirugarren hiruhilekoan EAEn


2018ko hirugarren hiruhilekoan, EAEn 4.261 haur jaio ziren, hau da, aurreko urteko
aldi berean baino %3,8 gutxiago, Eustaten datuen arabera. Araban izan da jaitsierarik
ohargarriena, non 709 haur jaio baitziren, aurreko urteko hiruhileko beraren aldean
%7,8ko jaitsiz; Bizkaian, 2.112 jaiotzarekin, %4,3ko jaitsiera izan da; azkenik, Gipuz-
koan, 1.440 jaiotzarekin, %0,9koa izan da jaitsiera.
Ezkontzaz kanpoko jaiotzak guztien %44,5 izan ziren; aurreko urteko aldi berean %42
izan ziren. Jaiotza-hurrenkeraren arabera, 2018ko udako hiletan 2.292 haur (%51,4)
lehenbiziko haurrak izan ziren; 1.558 (%36,6) aurretik beste bat bazen familietara
etorri ziren; hirugarren eta ondorengoak %12,0 izan ziren.

Iturria: EUSTAT

EAEko esportazioek %2,1eko beherakada izan zuten 2018ko azaroan


Euskal Autonomia Erkidegoko ondasunen esportazioek %2,1eko urteko aldakuntza
negatiboa izan zuten 2018ko azaroan, Eustatek landutako datuen arabera. Atzerakada
hori Garraio-materialaren ataleko esportazioek eragin zuten, %17,6ko jaitsiera izan
baitzuten (2017ko azaroan baino 112 milioi euro gutxiago). Guztira, 2.078,4 milioi eu-
roko balioko esportazioak egin ziren (2.123,2 milioi euroko baliokoak aurreko urteko
hilabete berean). Beherakada Arabako lurralde historikoan gertatu da (-%13,1), adie-
razitako hilean lurralde horrek esportatutako guztiaren %54ra iritsi diren Garraio-
materiala ataleko esportazioetan izandako jaitsieraren (-%24,0) eta Zementuak eta
beira atalean izandakoaren (-%20,9) ondorioz.

Iturria: EUSTAT

Industria-prezioak %0,5 gehitu ziren 2019ko urtarrilean, aurreko hilaren aldean


Eustaten datuen arabera, EAEko industria-prezioak %0,5 gehitu ziren 2019ko urta-
rrilean, aurreko hilaren aldean. Datu horiek kontuan hartuta, urtarrileko urte arteko
tasa (azken hamabi hiletan industria-prezioek izandako aldakuntza) % 1,6 gehitu da.
Analisi sektorial zehatzagoa eginda, hauek dira 2019ko urtarrilean prezio-hazkunderik
handienak izan dituzten sektoreak, aurreko hilaren aldean: Kokeak eta petrolioa fin-
tzea, prezioetan %3,2ko hazkundearekin; Ehungintza, jantzigintza, larrugintza eta za-
patagintza, %1,7koarekin; eta Erauzteko industriak, %1,6koarekin. Aitzitik, jaitsierak
izan dira hauen prezioetan: Elikaduraren, edarien eta tabakoaren industria, %0,4ko
jaitsiera; Metalurgia eta metalezko produktuak, %0,2koa; eta Altzariak, beste manu-
faktura-industriak, konponketa eta instalazioa, %0,1ekoa.
Iturria: EUSTAT
2019ko martxoa 7

I+G+b ALBISTEAK

Elikaduraren
pertsonalizazioa, adimen
artifizialaren bidez
Ibermáticak adimen artifizia- klinikoak, nutrizionalak, fisi- tuek arinago har ditzakete
laren bidez elikadura pertso- koak, omikoak (genomikare- erabakiak, elikadura bana-
Bularreko minbizia heriotza-eragile nagusietakoa da mendebaldeko emakumeen artean.
nalizatu ahal izateko iker- kin, proteomikarekin, meta- koen arabera pertsonaliza-
kuntza sustatzen du. Bertako bolomikarekin eta mikrobio- tzeko, osasunean eragin po-

Bularreko tumoreari aurre Berrikuntza Institutuak (i3B)


adimen artifizialeko platafor-
tarekin zerikusia dutenak),
kirolekoak eta osasunekoak.
sitiboak izan ditzan.

egiteko egitura proteikoa ma bat sortu du, elikaduraren


askotariko alderdien inguruko
Funtsezkoa Adituek erabakiak
arinago har ditzakete,
milioika datu adimen-mota Horrenbestez, modelizatze
Bularreko tumorearen agre- da, hots, tumoreen agresi- horren bitartez aztertzeko. matematikoko tekniken bi- elikadura pertsonalizatuz
sibitatea eta horren trata- bitate maila, jaso beharreko Plataformaren asmoa gastro- tartez, aldagai horiek zer lo-
mendua zehazten lagun de- tratamenduaren intentsita- nomia eta elikadura pertso- tura dituzten jakin daiteke, Adituek diotenez, proze-
zakeen egitura proteikoa tea erabaki ahal izateko. nalizatua sakonago ikertzea eta sektoreko enpresei eta dura hasiberri horiek etor-

Deskribapen berria
aurkitu dute. Biodonostian da, gaixotasunak prebenitzeko medikuntza-erakundeei eli- kizunean funtsezkoak izango
lanean diharduen María Mu- oinarrizko arloa baita. kadura pertsonalizaturako dira gaixotasunak, alergiak
ñoz Caffarel Ikerbasqueko Aurkikuntza honek HER2-po- Adimen artifizialeko pla- jarraibideak eman dakizkieke, eta intolerantziak prebeni-
ikertzaileak hartu du parte sitiboaren azpimotako bula- taformak mota askotako da- laguntzeko ereduak sortuz. tzeko, eta aldartea eta erren-
Madrilgo Unibertsitate Kon- rreko minbiziaren diana te- tuak biltzeko, gordetzeko eta Analisien bidez, ikertzai- dimendu fisikoa hobetzeko,
plutentseko zientzialariak rapeutiko berri bat deskri- modelizatzeko balio du: datu leek eta medikuntzako adi- besteak beste.
egin dituen diziplina ani- batu du, eta horrek helburu
tzeko taldeak egindako iker- berri bat ezarriko luke tu-
ketan. Proceedings of the more mota horri eraso egi-
National Academy of Scien- teko, kannabinoideen bitartez
ces (PNAS) USA aldizkarian nahiz heteromero horiek
argitaratutako lan honek hauts ditzaketen bestelako
HER2aren aktibitatea kon- farmakoen laguntzaz.
trolatzeko mekanismo berri Bularreko minbizia herio-
bat deskribatu du: CB2R tza-eragile nagusietakoa da
kannabinoideen errezepto- mendebaldeko emakumeen
rearekiko heteromerizazioa. artean. Askotan, terapiei be-
Horiei esker, pazienteen pro- har bezala erantzun ez izana
nostikoa zehaztu ahal izango gertatzen da. Adimen artifizialeko plataformak mota askotako datuak biltzeko, gordetzeko eta modelizatzeko balio du.
8 2019ko martxoa

ERREPORTAJEA

Desazelerazioaren baieztapena
Euskal Herriko ekonomian
Euskal ekonomia hazkunde irmotik hazkunde txikira igaro da abendutik aurrera, eta, atzeralditik urrun badago ere ere, tentuz ibili beharra dago.
Egun adituek esku artean dituzten datuen arabera (orotara, 15 aldagai), hurrengo urteetan Euskal Herrian atzeraldirik egongo ez dela dirudi, baina
gauzak okertzen doaz Europa mailan. Euskal Herriko industria-ekoizpena %0,2 jaitsi zen azaroan, eta %0,6 abenduan. Bizkaiko Enpresarien
Konfederazioak (CEBEK) euskal ekonomiaren desazelerazioa onartu du, eta 2019rako %2,3ko hazkundea iragarri du.

Ogasun eta Ekonomia Sailak raldirik egongo ez dela dirudi,


egiaztatu duenez, 2018ko az- baina gauzak okertzen doaz
ken kontu ekonomikoen au- Europa mailan. Adibidez, Eus-
rrerapena argitaratzean age- kal Herriko industria-ekoiz-
rian utzi da aurreikuspene- pena %0,2 jaitsi zen azaroan,
tako desazelerazioa heldu eta %0,6 abenduan.
dela, dagoeneko. Zehazki, Eus-
taten datuen arabera, aldi ho- Egungo nota 98,5
rretako urte arteko tasa
%2,6koa izan da hirugarren hi- puntukoa da, iazko
ruhilekoan, aurreko datua baino otsailean lortutako 130
hiru hamarren gutxiago.
Beraz, dagoeneko hazkun-
puntuetatik oso urrun
de txikiagoko elkarren segi- Egungo nota 98,5 puntu-
Dagoeneko hazkunde txikiagoko elkarren segidako hilabeteak ditugu, eta ez dirudi epe laburrera joera aldatuko denik.
dako hilabeteak ditugu, eta koa da, iazko otsailean lor-
ez dirudi epe laburrera joera tutako 130 puntuetatik oso ten zuela beherakada, eta, presarien Konfederazioak Bestalde, askotan bezala,
aldatuko denik: desazelera- urrun. Egoera kritikoa 50 esku artean dituzten datuen (CEBEK), euskal ekonomiaren aldagai batek beste hainba-
zioaren baieztapena eta mag- puntutik beherakoa da; ho- arabera, beherakada indus- desazelerazioa onartu arren, tetan du eragina. Kasu hone-
nitude makroekonomikoen rrenbestez, egoera bikainetik, triaren merkatua hoztu de- %2,3ko hazkundea iragarri tan, euroguneko ekonomiaren
okertze orokorra baieztatzen oso ongira igaro da euskal lako izan dela, baina epe la- du 2019rako. balaztadak kolokan jarri du

Aldagai gehiago
dute azken datuek. ekonomia. Ez da aldaketa burrean merkatu hori berres- hipoteken interes-tipoen
Adituek esku artean di- handia, baina erne ibiltzeko kuratu daitekeela. igoera. Europako Banku Zen-
tuzten datuen arabera (oro- kontua da. Eusko Jaurlari- Hala ere, aurtengo aurrei- 2018ko hirugarren hiruhile- tralak ekonomiaren egoera
tara, 15 aldagai), hurrengo tzako Ogasun eta Ekonomia kuspenek positiboak izaten koan, EAEko BPGd %2,6 ge- sakon aztertzeko denbora-
urteetan Euskal Herrian atze- Sailak adierazi du aurreikus- jarraitzen dute: Bizkaiko En- hitu da aurreko urteko hiru- tarte bat izango da, zer egin
hileko beraren aldean, Eus- erabakitzeko.
taten datuen arabera. 2018ko Gogoratu beharra dago
bigarren hiruhilekoaren al- EBZk aktibo gordinak eros-
dean, zenbatetsitako hazkun- teari utziko diola aurten, eta,
horren ondorioz, euriborra
2019rako, %2,3ko igotzea izango litzateke ohi-
hazkundea iragarri koena. Interes tipoak udan
igoko zirela zen aurreikus-
dute adituek pena; orain, baina, epe hori
dea %0,5ekoa izan da. Haz- atzeratu berri dute. Hala, de-
kunde hori berresten du Hi- sazelerazioa Europa mailan
ruhilekoko Kontu Ekonomi- ere nabaritzen hasi da, eta,
koen Aurrerapeneko zenba- horrenbestez, Mario Draghi
tespenak, 2018ko urriaren EBZko presidenteak iragarri
30ean eskainiak, eta EAEko du, gauzak «oso txarto» bal-
hazkunde ekonomikoa ingu- din badoaz, aktibo gordinak
ruko ekonomia gehienen gai- erosteari ekingo diotela be-
Interes tipoak udan igoko zirela zen aurreikuspena; orain, baina, epe hori atzeratu berri dute. netik jartzen du. rriro.
2019ko martxoa 9
10 2019ko martxoa

ELKARRIZKETA

José Luis Curbelo Ranero


COFIDESeko zuzendaria

“Nazioartekotze arduratsuak
gainbalioa ematen dio enpresari”
COFIDES 1988an sortutako enpresa publiko-pribatua da, Espainiako enpresei nazioartekotzeko prozesuan finantza-laguntza eskaintzen diena. 30
urtetik gorako ibilbidean, COFIDESek Espainiako enpresen 700 inbertsio-proiektu baino gehiago finantzatu ditu 70 herrialdetan, horietako asko
euskal enpresak (Teknia, Ulma, Aernnova, Arteche, Panelfisa, CIE, Fagor Ederlan, Gestamp, Ikor China, Reiner Poland). COFIDESek finantza-laguntza
zabala eskaintzen du, baina ez da horretara soilik mugatzen; José Luis Curbelo Ranero zuzendariak azaldu duenez, naioartekotze prozesu guztian
laguntza osoa eskaintzen du. Xedeak betetzeko orduan, kalitate, gadentasun, jasangarritasun eta finantza-ardura estandarrei eustea sekulako
erronka dela aitortu du zuzendariak. Alabaina, ardura horrek gainbalioa ematen dio enpresari.

Lehenik eta behin, zer da enpresen nazioartekotzea nantza-ardura estandarrei batu behar gaituzte, mundu Horretarako, AECIDekin ba-
COFIDES? bultzatu, eta, bestetik, inber- eustea sekulako erronka da hobea lortzeko. tera lan egiten du Garapena
tsio hauek jasotzen dituzten guretzat. Haatik, Garapen Ja- Sustatzeko Funtsaren (gaz-
30 urtetik gorako ibilbidea herrien garapena sustatu. sangarriaren Helburuak sus- Bere egiteko bat nazioar- telaniaz, FONPRODE) kudea-
duen estatu mailako merka- Helburu hauek betetzea eta tatzeko COFIDESek duen tekotze prozesuan enpresei ketan, eta Europar Batasu-
taritza-sozietatea da. Bi xede aldi berean kalitate, garden- eginkizuna da erronka hori; laguntzea da; beraz... neko aurrekontuak zein Nazio
ditu: alde batetik, Espainiako tasun, jasangarritasun eta fi- xede horiek, gainera, guztiok Batuen Funts Berdea kudea-
Horixe da, bai. Nazioartekotze tzeko akreditatuta dago.
proiektuei ekarpen finantza-
rioa egiten diegu. Gainera, 30 Zer egin behar du enpresa
urte hauetan pilatutako es- batek finantziazioa esku-
perientzia ere eskaintzen ratzeko?
dugu. COFIDESek enpresa
handien nazioartekotzea bul- Lehenik eta behin, COFIDE-
tzatzen du, baina baita ETE- Sen laguntza eskatzen duen
ena ere. Proiektuak bakarka orok hiru urteko esperientzia
aztertzen ditugu; horrek esan eduki behar du jarduten duen
nahi du emaitza ekonomikoei alorrean. Hortik aurrera, atze-
erreparatu behar diegula, bai- rrian inbertitzeko proiektu
na baita gizarte, ingurumen sendoa baldin badu, harre-
eta garapen arloko alderdiei manetan jarri behar da gu-
so egon behar dugula ere, rekin.
hala nola genero ikuspegiari.
Horrela, bada, nazioartekotze
arduratsuak gainbalioa ema-
“Nazioartekotze
ten dio enpresari, bere kon- proiektuei ekarpen
promisoa berresten du, eta
kanpoko irudia indartzen du.
finantzarioa
Nire ustez, hori da modurik egiten diegu”
egokiena nazioartekotze es-
fortzu horrek emaitza iraun- Horretarako, hainbat bide
korrak lortu ditzan. dago: webgunea, telefonoa,
Era berean, ez dugu ahaztu posta elektronikoa... eta azoka
behar COFIDES, inpaktu-in- eta kongresu askotan ere aur-
bertsiozko zerbitzua eskain- kitu ahal gaituzte. Garran-
tzen duenez, nazio zein na- tzitsuena guri proiektua aur-
zioarteko baliabide institu- keztea da. Ordutik aurrera,
30 urtetik gorako ibilbideak eskaintzen duen ziurtasuna azpimarratu du José Luis Curbelo Ranerok. zionalak kudeatzeko gai dela. ekin egiten diogu. Argi eduki
2019ko martxoa 11

ELKARRIZKETA

behar dugu munduko edozein


tokitara zabaltzeko (betiere,
Espainiatik at) inbertsio pri-
batuko proiektu jasangarriak
finantzatzen ditugula. Heda-
tze horrek enpresa baten so-
rrera, existitzen diren insta-
lazioen handitzea, existitzen
den enpresa baten eskuraketa
edo merkataritza-bulego ba-
ten irekiera ekarri behar du.

“COFIDESek edozein
ekoizpen-alorretako
ia edozein proiektu
finantzatu dezake”
Zer-nolako proiektuak fi-
nantzatzen ditu COFIDESek?

COFIDESek edozein ekoiz- Banku eta bestelako finantza-erakundeekiko COFIDESek eskaintzen duen abantaila azadu du zuzendariak.
pen-alorretako ia edozein
proiektu finantzatu dezake. vierte programa, ICEXekin lako finantza-erakundee- kapitalean parte hartu deza- Abantaila nagusia da nazioar-
Higiezinen alorra eta defen- batera nazioartekotze proze- kiko? kegu, arriskuak partekatuz, tekotze prozesuan laguntza
tsa-industria dira muga ba- suan laguntza osoa eskain- baina kudeaketa zuzenean osoa eskaintzen duela. ETE-
karrak. tzen dugularik; eta, bestetik, Banku komertzialek eskain- eraman gabe. ek laguntza asko behar dute.
COFIDESek ildo bereziak Crece+ Internacional dugu, tzen dituzten irtenbideen bes- Horrez gain, instituzioen Aurrekoan, Pyme Invierte eta
garatu ditu turismo, tekno- merkatu berrietan edota da- telakoak eta gehigarriak es- babesa, COFIDESen malgu- Crece+ programak aipatu di-
logia, nekazaritzako elikagai, goeneko dauden merkatuetan kaintzen ditugu. Esaterako, tasuna, eta atzerriko herrial- tut, baina COFIDESek ETE-
ingeniaritza, azpiegitura eta hedatzeko eskaintzen dugun COFIDESek epe luzeak es- dearen onespena ere kontuan en proiektuei eskaintzen dien
zerbitzu publikoak gisako es- finantziazio-plana. kaintzen ditu, gabealdi epeak, hartu behar ditugu. tratamendu azkarra ere na-
parruetan. ETE-en kasuan, enpresei oso ondo etorri ahal barmendu beharra daukat.
gure proposamenak bi ildo Zein da COFIDESek eskain- zaizkienak. Mailegu arrunt ETE-ei dagokienez, zer COFIDESen proiektu gehie-
estrategikotan oinarritzen tzen duen finantziazioaren eta menpekoak eskaintzeaz abantaila eskaintzen ditu nak ETE-enak dira.
dira: alde batetik, PYME In- abantaila banku eta beste- gain, proiektu internazionalen COFIDESek?
“Banku komertzialek
eskainitako irtenbideen
bestelakoak
eta gehigarriak
eskaintzen ditugu”
Zer herritara jotzen dute
nagusiki enpresek?

Tradizionalki, COFIDESen
proiektuek Iberoamerika dute
jomuga. Logikoa da, gure he-
rriak zonalde horrekin duen
harreman estua kontuan har-
tzen badugu. Gure proiektuen
%10 Mexiko eta AEBetan dago,
%9 Txilen, eta %8 Txinan. On-
doren, Peru, Brasil, India, Erre-
suma Batua eta Errusia (%4),
Polonia, Panama, Kolonbia eta
Curbelo Raneroren esanetan, enpresek Iberoamerikara jotzen dute batik bat. Indonesia (%3) ditugu.
12 2019ko martxoa

Nola kudeatu kontsumo emozionala?


AHOLKUAK

Zerk bultzatzen gaitu kontsumitzera? Zer nagusitzen


da prozesu horretan? Gure garunak transmititzen
duena edo gure bihotzaren bultzada? Kontsumitzen
dugunaren zatirik handiena –elikagaiak, arropa edo
teknologia, adibidez– lotuago dago gure emozioekin,
benetako premiarekin baino.

Kontsumoa oinarrizko jarduera dugu, errepikatu egiten dena. Erosteko erabakiaren %75, gutxienez, eta %85, gehienez, subkontzientea da.

Marketin emozionala eta neuromarketina diziplina finkatuak dira; horien


bitartez, kontsumoa bultzatu nahi da, emozioak aktibatuz. Kontsumobidek triste bazaude edo gose bazara, ezer ez erostea aholkatzen du.

Konfiantza, botere eta kontrol nahia, Azterketa zientifiko batzuek dio- errepikatu egiten dena, eta jarduera horretan guraso eta irakasleak hez-
gogo bizia, itxaropena, zerbaiten kide tenez, erosteko erabakiaren %75, hori aztertu egin behar da, identifikatu teko hezkuntza-jarraibideak eskain-
izatea, aurkikuntzen zirrara… Horiek gutxienez, eta %85, gehienez, sub- ahal izateko nola eragiten duten emo- tzea ere.
guztiak sentimenduak dira, eta gure kontzientea da, eta sentimenduak zioek erosteko erabakietan, eta ikasi Kontsumobidek aholkatzen duenez,
erabakietan eragin handia daukate. faktore erabakigarria dira produktu ahal izateko emozio horiekin mol- erosi aurretik, gogoeta egin beharra
Jakin badakite hori markek; beraz, bat aukeratzeko garaian. datzen. dago: “Benetan behar duzu?”. Haus-
Kudeaketa Kontsumobideren aholkuak
emozioen indarrez baliatzen dira, ko- narketa hori funtsezkoa da. Horrez
munikazio-estrategia ahaltsuak sor- gain, triste bazaude edo gose bazara,
tzeko. Marketin emozionala eta neu- Logikak, benetako beharrizanak, eba- Horren harira, urteak dira Kontsu- ezer ez erostea aholkatzen du.
romarketina diziplina finkatuak dira; luatu daitezkeen alderdiek, azken ba- mobide – Kontsumoko Euskal Insti- Publizitatea auzitan jarri eta az-
horien bitartez, kontsumoa bultzatu tean erosteko erabaki arrazionalek, tutuak ‘Kontsumo prestakuntza Ikas- tertzea da erosteko unean beste egin-
nahi da, emozioak aktibatuz. Azterketa erabakigarriak izateari uzten diote, tetxeetan’ programa ibiltaria eskain- beharreko bat, bai eta zure aurre-
sakonak egin dituzte esparru horietan, gogo-aldarteek eta emozioek eraginda tzen duela. Ikasleen artean kontsumo kontua doitzea ere. Oso aproposa
eta badakite gure emozioak nola bi- hartutako erabakien aldean. Kon- arduratsuko ohiturak sustatzea da izan daiteke beharrizanen zerren-
deratu, zein estimulu eman. tsumoa oinarrizko jarduera dugu, programaren helburua, baita esparru datxo bat egitea.
2019ko martxoa 13

IKUSPEGIAK

«Soldata-itotzeak
bertan dirau»

2015ean egindako Europako Lan


Baldintzei buruzko Seigarren In-
kestako datuez baliatuz, ondorio
orokor batera heldu da Luengo: sol-
Jon Azua
data-itotzea ez da soilik soldataren Enpresaria
kopuru gordinean islatzen, baizik

«Brexit: Europa berri


eta egiten den lanordu kopuruan

bat eta Erresuma


ere. Hala, Europako langileek abia- luke. Nahasmena eta ziurgabeta-
dura handian egin behar dute lan, suna nagusitu dira, beraz, Europar

Batu berri baten


eta lana entregatzeko epe laburrak Batasunean.
Merkatu soil bat baino gehiago
dituzte: «BPGd handitu den urteetan

bidea arrakastatsu
(2013tik aurrera), soldata ez igo-
tzeaz gain (edo, kasurik onenean, Jon Azua enpresariaren ustez,
Fernando Luengo
bihurtuko al dugu?»
oso gutxi igota), lan-zama asko han- oraindik fidatu gaitezke irteera
ditu da; beraz, soldataren murrizketa hitzartutako akordio batean oina-
Ekonomialaria askoz handiagoa da». rritzeaz eta berau ordenatua iza-
Lan-baldintzak
teaz. Bere ustetan, Europar Bata-
Austeritate hitzak errealitatea ez- sunak erabakitze aldera dituen jo-
kutatzeko balio du, Fernando Luen- Lan-esparruko azterketa gehienek Erresuma Batuko parlamentuak kabide txarrak alboratu izanak ar-
go ekonomialariaren esanetan, edo lanaren suntsiketa edo kontserba- Brexitaren atzerapena onetsi du nasa hartzea ahalbidetu du.
itxuraz aldatzeko, behintzat. Hala, zioari, lanpostuen sortze-mailari martxoan, eta ekainaren 30era Europar Batzordeko Michel
soldatetan austeritate-politika eza- edota soldaten bilakaerari errepa- arte atzeratzea eskatu du Theresa Barnierren hitzak ekarri ditu go-
rri dutela esaten duten bakoitzean, ratzen diotela dio ekonomialariak. Mayk Europako goi-bileran, par- gora, esateko Europa ez dela mer-
langileei soldata jaisten eta uga- Eta horiek garrantzitsuak dira, oso, lamentari britainiarrek bere akor- katu soil bat; kontu ekonomikoei
zaben etekin-marjina handitzen baina lanaren kalitatea ere neurtu dioa onesten badute. eta kudeaketari erreparatzeaz gain,
ari direla argi eduki behar dugula beharra dagoela irizten dio adituak: Hurrengo hilabeteetan dipu- beste hainbat alderdiri ere erre-
dio ekonomialariak, nahiz eta beste «Baldintza hauek zeharo txarrera tatu britainiarrak akordio batera paratu behar diegu.
hitz batzuekin apaintzen saiatu. aldatzen ari dira, bai iparraldeko helduko ez balira, Erresuma Ba- Europaren pieza garrantzitsu
Horrenbestez, gauzak bere horre- enpresetan zein hegoaldekoetan, tuak Brexita ez gauzatzeko luza- bat badoa EBtik: Erresuma Batua.
tan esateko beharraren alde agertu gainbeheran dauden enpresetan pena Europar Batasunean argu- Horregatik, Azuaren ustez, EBk
da Luengo, hori soldata errepre- zein arrakasta dutenen artean». diatu beharko luke, eta, gainera, nahitaez harreman eta elkarbizitza
siotzat jota: «Gauzak diren moduan Krisiaren eraginez, beste aldagaiak maiatzaren 26ko Europako hau- espazio bat eraiki behar du Erre-
esan beharra dago». ere aztertu behar ditugu. teskundeetan parte hartu beharko suma Batuarekin.
14 2019ko martxoa

TEKNOLOGIA

Bartzelonako MWCko
hainbat nobedade
Otsailaren 25etik 28ra bitar- zuen; telefono tolesgarria aur-
tean, Huawei, LG, Xiaomi, No- keztu duen lehenengo enpre-
kia, One Plus eta Samsung sa izan da. Alabaina, hurrengo
etxeek euren nobedadeak egunean, Huawei etxeak gau-
aurkeztu zituzten Mobile za bera egin zuen: Mate X sa-
World Congress biltzarrean, kelakoa aurkeztu zuen. Ho-
Bartzelonan. rrez gain, kamerak eta ko-
nektagarritasuna izan dira
Tolestu daitezkeen sakela- gauzarik entzutetsuenak. Bost
koak izan dira aurten berririk kamerako telefonoak, AI ka-
esanguratsuenak. Hala, Sam- merak eta 5G sarera konek-
sungek Galaxy Fold aurkeztu tatzen diren gailuak.

Bierzo
ARDOA

Leon aldean dagoen ardo es- Pittacum


painiarra da Bierzo. Sil ibaia- Mahatsa: Mencia
ren inguruan dago bere la- Ekoizlea: Martin Codax
borantza gunea, eta baimen- upeltegia
duta dauden mahatsekin soi- Prezioa: 10€
lik eramaten da aurrera
ekoizpena. Aldaera esperi- Petalos del Bierzo
mentalak honako hauek dira: Mahatsa: Mencia
Tempranillo, Merlot eta Ca- Ekoizlea: J. Palacios
bernet Sauvignon, hain zuzen Prezioa: 12,70€
ere. Zonaldeko mikroklimari
esker, mahatsak eta ardoa Cuatro Pasos
primeran kontserbatzen dira, Mahatsa: Mencia
hango tenperatura 12º ingu- Ekoizlea: Martin Codax
rukoa baita. Prezioa: 6,60€

Larrinetxe
JATETXEA

jatetxea
rretaz gain, taberna eta bista
zoragarriak dituen terraza
ditu.

Menuari dagokionez, sasoian


Arrasaten kokatuta, Larrine- sasoiko arrain freskoak eta
txe jatetxean aukeran daukazu okelak herriko azokan auke-
herriko betiko sukaldean oi- ratzen dira.
narritutako platerak, zapore
berriak eta gozotasunez egin- Abuztuan ETB 2-ko No es país
dako postreak dastatzeko, para sosos saioan azaldu zen
giro lasai eta bero batean, na- Larrinetxe jatetxea. Menuen
tur ingurune pribilegiatuan. berri jakiteko, eurekin jarri
harremanetan:

www.larrinetxe.com
Larrinetxek 80 pertsona-
rentzako jantokia du. Ho-
2019ko martxoa 15

AISIALDIA LAN

Euskal kostaldeko museoen hilabetea 2019


ESKAINTZAK
PRENTSAKO LANGILEA
ESKORIATZAN
Sukaldeko tresneria egiteko
enbutizio-prentsako langilea
behar da eskoriatzako enpresa
Euskal Kostaldeko Museoen Sarea
museoak, interpretazio zentroak eta batean. ezinbestekoa da: 2 urteko
bestelako ondare baliabideak batzen esperientzia enbutizio-prentsan.
baloratuko da esperientzia izatea
prentsako trokelak aldatzen.
dituen elkarlanerako topagunea izateko

ordutegia: 7:45-12:30 eta 14:00-


sortu da. Jarduerak eta edukiak anitzak
17:15. hileko soldata gordina:
izango dira, anitzak baitira Sareko 45
museo eta zentroetan lantzen diren 1250€. 3 hilabeteko kontratu
gaiak, baina proposamen gehienek ba- luzagarria/€.

BILTEGIA-BANAKETA
dute zerbait amankomunean: ezohikoak

Almazen kudeaketa eta banaketa.


Euskadiko itsas bazterreko ondare kul- bisitaldi gidatu bereziak, doako sarrerak eta mugatuak izango dira, urtean zehar
EZINBESTEKOA: Gida baimena
tural eta naturala balioan jarri eta sus- eta abar. gozatu ezin diren planak.
tatzeko helburuarekin, baita Sareko (B), euskara maila altua eta for-
zentroak eta beraien eskaintza aurkez- makuntza automozioan edo auto
aldagaietan jakituna edo mekani-
kako ezagutzak izatea. Eskaintzen
teko xedearekin ere, martxoan Kostal-

da: hilabetetako lan kontratua, as-


deko Museoen Hilabetea ekintza-pro-
telehenetik ostiralera, 9tatik 13ak
grama gauzatuko da.
Hilabete honetan, Sareko zentroek arte. Hilabeteko soldata gordina:
abantailak eta orotariko jendearentzat 600euro. Berehala hasteko litza-
100 ekintza, abantaila eta deskontu bai- teke.

BIDAI GIDARIA
no gehiago eskainiko dituzte: familient-
Bisitariari harrera eta bisita gi-
zako tailerrak, haurrentzako jolasak,
datuak hizkuntza desberdinetan
egiteko. Ezin besteko baldintzak
EKONOMIA HIZTEGIA SUDOKU euskera, gaztelera, frantsesa
eta inglesa jakitaea. Turismo
edo Historia arloko ikasketak
Euskera - Castellano - English Eskeintzen da: lan aldi baterako
kontratoa, Hilabetean 30 ordu:
bi asteburutik bat. Soldata hi-
Kopuru - Cantidad - Amount leko 288,92€. Hasiera mar-
txoaren hasieran.
Babes - Protección - Protection
Ordezkaritza - Delegación - Representation ESTETIZISTA
Erakargarri - Atractivo, -a - Attractive Bi estetizista behar dira, bat
Azpeitian eta bestea Eibarren lan
Kudeatzaile - Gestor, -a - Manager
egiteko. Ezinbestko baldintzak:
Zerbitzu - Servicio - Service euskera maila altua. Formakuntza
Ikuskaritza - Inspección - Inspection enpresaren esku izango da.
Baloratuko da: gaitasun ko-
Ekoizpen - Producción - Production
mertzialak, harreman sozialetan
Ikertzaile - Investigador, -a - Researcher trebetasuna, bezero-arretan es-
Baldintza - Condición - Condition perientzia. IPL edo laser
depilazioan esperientzia, este-
Atzerri - Extranjero - Abroad
tizista titulazioa. Lanean berehala
Beherakada - Bajón - Fall hasteko.
Jaiotza - Nacimiento - Birth
ERANTZUNAK

LOREZAINA
Egitura - Estructura - Structure
Zenbat denbora eman duzu

Negutegiko lanak egiteko lora-


sudokua ebazteko?

Adimen - Inteligencia - Intelligence zaina behar da: landare zainketa


Hona hemen erantzunak.

eta salmenta, lore moztuarekin


lore sortak, zentroak, ezkon-
tzak.... etab. egitea... Ezinbeste-
Enpresa albisteak eta ekonomiaren bilakaera interesatzen al zaizkizu? koa lorezaintzan formazioa eta
esperientzia, euskera eta eskual-
Har ezazu parte ekonomiaren eremuko euskarazko lehen elkargo digitalean. dekoa izatea. Sei hilabetetarako
lan kontratoa eskeintzen da. La-
Bultza dezagun euskara!! nordua: arratsaldez, astelehenetik
larunbatera:15:30-tik 19:30-ra.
Berehala hasteko. Hileko soldata
Bisita ezazu geure webgunea!! gordina: 1.100€.

www.ekonomiarenkz.eu Lan eskaintza gehiago Lanbide.net


Euskal enplegu zerbitzuko webgunean
HARREMANETARAKO TELEFONOA:
94 421 30 31
E-MAILA: ekonomiarenkz@leizaola.eus
POSTA HELBIDEA: 612 Posta Kutxatila,
48080 Bilbo
EUSKARA ARDURADUNA:
Labayru Ikastegia Ekintza honek Bizkaiko Foru
EGILEA: Leizaola Fundazioa - Mediagune Aldundiaren Kultura Sailaren
HARPIDETZAK: 94 421 30 31 telefonoan. laguntza jaso du. 2019ko martxoa