AP REVIEWER
Pambansang kita
-kabuuang kita ng mga manggagawa,empleyado,pamahalaan at iba pa
Economic performance
-matatanto kung lahat ng sektor sa ekonomiya ay lubusang ginagampanan ang
kanilang mga responsibilidad
Economic indicators (GNP, Per Capita Income at GNP/GNI and etc.)
GNP/GNI
-ito ang kabuuang pampamilihang halaga ng mga produkto/serbisyo sa isang bansa
o kita mula sa labas ng bansa
Market Value
-halaga ng produkto/serbisyo na umiiral
Final goods
-kasama sa pagkuwenta ng GNI/GNP
-hindi na kailangang iproseso (delata,damit,makinarya,asukal,tinapay)
Intermediate goods
-mga produkto na kailangang iproseso
-hindi kasama sa paguwenta upang maiwasan ang double counting
Proseso ng pagbuo ng badyet
PAGHAHANDA --> PAGSASABATAS --> PAGPAPATUPAD--> PANANAGUTAN
Proposal budget kongreso pamamahagi sa ahensya BAR
Veto power- para mapprove/reject ng pangulo *law-enacted badyet
PAGKAKAIBA NG GDP AT GNI
-parehong mahalagang economic indicators ng bansa.
GDP, ay tinutukoy ang mga gawa sa GNP/GNI ay isang instrumrntoupang
loob ng bansa kahit dayuhan man ito . matukoy ang bunga ng kanilang
Ang kita ng mga OFW’S ay kasama sa pamamalakad.
pagkuwenta nito.
Ibat-ibang paraan nsa pagkuwenta ng GNP/GNI
Industrial Origin Approach or Value Added Approach
-inaalam muna ang GDP bago makuwenta ang GNI
-idadagdag ang Net Primary Income from Abroad (NPIA),ito ang kita ng mga Pinoy
sa ibang bansa
-ito’y may proseso at nakapaloob sa 3 sektor gaya ng agrikultura, industriya at
serbisyo. Sa paggamit nito ay makikita kung anong sekto ay may pinakamalaking
ambag.
Final Expenditure Approach
-gastusing kailangan upang malaman ang GNI/GNP
Ito’y hati sa mga ss:
-personal na sektor (gastusin ng empleyado)
-gobyerno (gastusin ng pangulo)
-kompanya (fixed capital)
-panlabas na sektor (gastos sa export at sa import?)
-NPIA (kita ng mga pinoy sa ibang bansa)
-satistical discrepancy (kulang sa pagkuwenta ng GNI/GNP)
Factor Income Approach
-pagsama-sama ng lahat ng kita ng mga salik ng produksiyon na magbibigay daan sa
national income (NI)
IMPLASYON
-tumutukoy sa patuloy na pagtaas ng
pangkalahatang presyo sa pamilihan Agosto
-isa sa mga economic indicators sa -buwan na may pinakamataas na
ating lipunan implasyon noong 2018
Quantity Theory of Inflation Train Law
-nagsasaad na ang patuloy na daloy ng -batas na isa sa mga dahilan na tumaas
salapi sa ekonomiya ay sanhi ng ang mga presyo sa pamilihan
inflation
Purchasing Power of Peso Hyper Inflation
-kakayahan ng salapi na makabili ng -labis at mabilis na pagtaas ng presyo
isang produkto sa pamilihan
MGA URI NG IMPLASYON:
Demand Pull
-mas mataas ang demand kasya sa supply
-nagagawa ito dahil sa pagtaas ng money supply
Cost Push
-pagtaas ng gastusin sa produksion ay isa sa mga dahilan kung bakit tumataas ang
presyo (langis)
-dagdag sa sahod kapag nataas ang presyo ng mga bilihin (kartel/monopolyo)
-mataas na buwis=inflation
Structural Inflation
-nagaganap kapag nagkakaroon ng pagbabago sa estruktura at patakaran sa
ekonomiya na nagdudulot sa pagtaas ng presyo
MGA DAHILAN NG IMPLASYON
SANHI BUNGA
Middlemen sa pamilihan Pagdagdag sa halaga ng produkto
Mataas na gastos sa produksiyon Pagbaba ng supply
Import Dependent Pagdagsa ng imported products
Labis na salapi Pagtaas ng demand
Monopolyo/kartel Kikontrol ang presyo
Export orientation Kakulangan ng supply sa locals
ADVANTAGES AT DISADVANTAGES NG INFLATION
ADVANTAGE DISADVATAGE
Mangungutang Nagpapautang
Flexible Income Fixed Income
Speculators Nag-iimpok
MGA PALATANDAAN
-patuloy na pagtaas ng presyo ng mga produkto
-pagbaba ng halaga ng pera
-napakaraming salapi na umiiral sa ekonomiya
MGA SOLUSYON SA IMPLASYON
-pagpapaunlad sa produksiyon
-pagkontrol sa presyo
-pagkontrol sa supply ng salapi
PATAKARANG PISKAL
-may kinalaman sa paggastos ng pamahalaan at pangongolekta ng buwis
Publikong Sektor
-binubuo ng mga institusyon na nagpapatupad ng mga gawain ng pamahalaan
Expansionary fiscal policy
-mabagal ang takbo ng ekonomiya BUWIS PRESYO
Contractionary fiscal policy
-mabilis ang takbo ng ekonomiya BUWIS PRESYO
Consumer Price Index
-sukatan ng pagabbago ng presyo ng mga pangunahing produkto
Inflation Rate
-panunukat sa pagbabago sa CPI ng isang bansa
PPP
-kakayanan ng salapi na makabili
PATAKARANG PANANALAPI
Uri:
Contractionary Monetary Policy
Expansionary Monetary Policy
Mga Instrumento:
Fiat Money Authority
-kakayahan ng BSP na magimprenta ng salapi
Reserve Requirement
-obligado ng mga bangko na magdeposit sa BSP dahil isa itong paraang ng
pagkontrol ng salapi
Open Market Operation
-ang BSP ay nagbibili ng bonds (T-bills) ng pamahalaan
Rediscount Rate
-nagpapautang ang BSP sa mga financially troubled banks at ito’y may interes
-kapangyarihan ng BSP
Moral Suasion
-pagkontrol ng dami ng salapi sa pamamagitan nng tight money policy
SALAPI
Magbabago ng supply
-hindi dapat madaling kopyahin Madaling makilala
-may taglay na disenyo, kulay at hugis
Tinatanggap ng lahat
-gianagamit upang makabli ng Magkakapareho
pangangailangan
-bawat denominasyon ay may
pagkakakilanlan
Matibay
-dapat mula sa abakada at bakal ang Madaling dalhin
barya
-madadala kahit saan (ATM card)
Nahahati
Matatag
-pagkakaroon ng ibat-ibang
-tama ang epekto ng presyo sa
denominasyon
ekonomiya