noong unang panahon ang tawag sa ating komunidad na Tiwi ng mga prayle o mga Espanyol na pari ay Tigbi, napalitan din ito ng Tivi at paglipas ng panahon ito ay naging Tiwi. Ang ating bayan ay dating baryo o sakop ng Malinao na ating karatig-bayan bago ito naging isang pueblo o maliit na bayan noong 1696. Bilang isang pueblo ito ay pinamumunuan ng isang gobernadorcillo bilang punong bayan o kapitan. Ito ay mayroong katolikong parokya na pinamumunuan ng isang sekular na pari na siyang nagpapatakbo ng buong parokya. Mayroon na rin noon na mga sinaunang komunidad kagaya ng mga bahay, simbahan, maliit na paaralan at sementeryo. Sa Kagnipa, ngayon ay Barangay Baybay itinayo ang unang konkretong simbahan na tinatawag na Sinimbahanan. Ito ay pinatayo ng mga Franciscano sa pamumuno ng isang pastor ng Malinao na si Fray Pedro de Brosas. Ang mga pangunahing hanap-buhay ng mga residente noon ay ang pangingisda, pagtatanin ng mga palay, gulay, mais at namumungang mga punongkahoy, paghahabi at paggawa ng mga palayok. Ano po ang unang tawag sa ating bayan na Tiwi noong unang panahon? Paano po ninyo nalaman ito? Ang sabi po ni Teacher Anne sa amin ang bayan natin ay dating sakop ng bayan ng Malinao noon. Totoo po ba ito? Kailan po naging isang pueblo o bayan ang Tiwi? Sino naman ang namumuno dito? Ang mga residente po ba ng Tiwi noon ay mga katoliko na rin? Mayroong simbahan na po ba noon? Sino po ang nagpapatakbo ng parokya? Anu-ano po ang mga sinaunang komunidad noon? Ayon po sa kuwento ng aking lolo sa Baybay daw mayroong itinayong unang konketong simbahan noon. Ano po ang tawag sa simbahan na iyon? Anu-ano po ang ikinabubuhay ng mga residente ng Tiwi noong unang panahon?