PARAAN NG PAGBUO NG TALATA

3 PAGBUO AT PAGLINANG NG
TALATA - Depenisyon
- Paghahambing at pagtutulad
- Sanhi at Bunga
MGA URI NG TALATA (AYON SA URI NG - Proseso - paglalahad kung paano
KOMPOSISYON) ginagawa ang isang bagay, operasyon
at iba pa.
Panimulang Talata – Ito’y nagsasaad ng - Kaayusang kronolohikal - pagsasaayos
paksa at layunin ng isang pagpapahayag sa ng mga pangyayari batay sa panahon.
isang malinaw na paraan. - Kaayusang spatial - inilarawan ang
Talatang Ganap – Ang pagpapaunlad ng mga ugnayan ng mga bagay sa isa't isa ayon
pangunahing bahagi ng sentral na ideya ang sa espasyo o posisyon kung saan
pangunahing tungkulin ng mga talatang ganap. isinasaayos ang detalye ayon sa
Talata ng Paglilipat-Diwa – Mahalaga ito lokasyon mula sa silangan patungong
tungo sa pagkatatamo ng ugnayan at kaisahan kanluran, timog patungong hilaga, mula
ng mga pahayag. sa kanan patungo sa kaliwa)
Talatang Pabuod – Ginagampanan ng - Illustration - ipinakilala ang pagsuporta o
talatang ito ang paglalagom o pagbubuod sa paglilinaw sa pangunahing ideya.
mahalagang pahayag sa katawan ng - Klasipikasyon - sinusuri ang isang
komposisyon. bagay batay sa mga bahagi ng binubuo
Malayang Talata – Kapag ang talata ay nito sa pamamagitan ng pagsusuri.
nagpapahayag ng isang paksa lamang, ito ay
tinatawag na malaya. PAGHAHATI NG TALATA

MGA URI NG TALATA (AYON SA PAKSA O - Ang isang talata ng bahagi ng isang
NILALAMAN) mahabang sulatin ay kadalasang
lumilikha ng seksyon ng isang
Talatang Naglalahad – Ito ay talatang masaklaw na kaisipan.
nagpapaliwanag, nagbibigay katuturan at - Natatapos ang talata kung nasabi ng
pakahulugan. lahat ang nais ipahayag at handa na sa
Talatang Naglalarawan – Layunin ng talatang susunod na talata.
ito ang ipamalas sa bumabasa o nakikinig ang - Dahil dito, masasabi nating
isang larawan sa kabuuan sa hangad na nakatutulong sa pagpapakilala ng
ipinakita ng isang bagay ay naiiba sa mga paghahati at pagkaka pangkat pangkat
katulad nito. ng mga kaisipan.
Talatang Nagsasalaysay – Ito ay talatang
nagsasaad ng pangyayari o karanasan upang PARAAN NG PAGPAPANATILI NG
makapagbigay ng damdamin sa mambabasa. KALINAWAN SA MENSAHE ANG TALATA
Talatang Nangangatwiran – May layunin ng - Pagsamasamahin ang maikling payak
talatang ito na patunayan sa tulong ng mga na pangungusap
katibayan o katwiran ang katotohanan ng isang - Pagsamasamahin ang mga maikling
palagay o proposisyon. pangungusap at gawing tambalang
pangungusap.
URI NG TALATA BATAY SA BAHAGI - Pagsamasamahin ang maikling
pangungusap sa hugnayang
- Panimulang Talata pangungusap
- Transitional na Talata - Pagsamasamahin ang mga maikling
- Talata ng Binubuo ng Salita o Diyalogo pangungusap sa langkapan
- Pangwakas na Talata pangungusap.
- Pagsasaayos ng mga pangungusap na
maligoy.
 nakababatid ang nababagay sa uri nang
KATANGIAN NG MABUTING TALATA sulatin kanyang binubuo.
- Nagtataglay ng isang paksa ng
pangungusap, lantad o di lantad MGA TUNGKULIN NG TALATA
- Nagtataglay ng isang diwa, hindi
lamang bahagi nito. - Upang magsilbing hudyat ng
- May kaayusan, ang pangungusap nito panibagong pagpapaunlad ng isang
ay si isinaayos sa paraang kaakit-akit. paksa
- May kaisahan unity. Alisin ang di - Upang ipakilala ang isang sulatin o
kaugnay na bagay. pangunahing seksyon o bahagi ng isang
- Pagkakaugnay ng mga pangungusap papel.
(coherence) - Upang mapaunlad ang isang
- Pagbibigay diin sa punong kaisipan mahalagang unit ng kaisipan.
(emphasis) - Upang mabuo ang lahat ng mga ina
- May karampatang haba. Gumamit ng hayag sa isang sulatin.
payak na pangungusap, iwasan ang - Upang ipakilala ang pagkakaugnay
sunod sunod na maikling pangungusap ugnay ng bawat bahagi ng sulatin.
gayon din naman ang sunod sunod na - Upang ipakilala ang isang salaysay o
mahabang pangungusap. ipakilala ang isang nagsasalita.
- May wastong kayarian. Ito ay may
wastong pasok at palugit nagtataglay ng PAGLIKHA NG PAKSA
mga salitang dapat makasama at hindi
sa iba pang talata. - Dapat na mabigyan ng tiyak at may
- Gumamit ng wastong pang ugnay ayon hanggang indikasyon.
sa diwa ng sinusundan talata ng isang - Dapat maging kaakit-akit at kawili- wili
komposisyon. - Nagbibigay kapanabikan sa
mambabasa.
ILANG MGA BAGAY NA DAPAT - Hindi nangangailangan ng mahaba.
ISAALANG-ALANG SA TALATA
HAKBANG SA PAGLALAGOM
- Sa simula ang talata ay dapat may
pasok o indention. Ito ay hudyat ng Ang pagbasa – pagbasa na may may ganap
bagong talataan. na pagka-unawa
- Ang pasok ay isang pulgada mula sa Ang Pagpili – inuulit ng isang naglalagas ang
palugit o margin diwa n may akda.
- Ihiwalay ang puno ng talata ang Ang Pagsulat – pagtatala ng mahalagang
pagtatala ng tuwirang sipi (direct bahagi ng kaisipan o diwa
quotation) Ang Pagpapares – paghahambing o
- Itala ng buko mula sa unang paglalahad pagpapares ng nilagon sa orihinal.
kapag ang cp ay makikita sa bahagi ng
hulihan ng pangungusap. URI NG LAGOM
- Kung may diyalogo, dapat naka bukod
sa talata upang makita ang palitan ng HAWIG – Layuning ma palinaw ang
salitaan. malabong katha. Kailangang maging payak at
- Ang haba ng tala ay any na batay sa: makabago. Kaibahan sa precious ay sa
Kahalagahan at pagka masalimuot ng paksa. dahilan na ang presyo ay paglalahad ng
Haba ng kabuuan ng sulatin. kahulugan ng orihinal sa higit na maikli at higit
- Ang isang puno ng kaisipan ay maaari na malinaw na paraan samantala ang hawig
isang talata at ang haba ay ayon sa ay isang pagpapakahulugan o interpretasyon
kahalagahan ng kaisipan. ng isang sumusuri.
- Bagamat walang tiyak na natutunan sa
haba ng talata ka ba ang sumusulat ng PRESIS – maayos na na pananatili ang
orihinal na pangunahing kaisipan, kayarian o - Nauulit ang anumang sinabi.
balangkas, pananahimik ng awtor. Kognitibo
- Ang pagsasalita ay madaling natatamo-
HALAW – maikling lagom na isang pormal na natututuhan sa isang prosesong natural
paglalahad ng abstrak ng isang sulating natila walang hirap (ego-building).
pananaliksik o tesis. Dapat mapanatili ang: - Ang pagsasalin ng “inner speech” ay
- Tatak isang madaling proseso.
- Kayarian
- Pananaw at layunin ng orihinal URI NG PASALITANG DISKURSO
- Buod - pormal at bai-baitang na
pasalaysay ng banghay ng mga 1.Pribado - Ang pribadong pasalita na
pangyayari. diskurso ay ang pag palitan ng mga ideya
- Maaaring ipasok ang sariling pananaw sa pagitan ng dalawa o higit pang tao na mata
ng nagbubuhat sa ano ang pangunahing tawag na “kumbersasyunal”. Ito ayginagawa
nais gamitin. na pasikreto sa pagitan ng mga nasa
diskurso.
2.Pampubliko - Ang Pampublikong diskurso
4 PASALITA AT PASULAT NA ay ang pagsasalita sa harap ng maramingtao.
DISKURSO Halimbawa nito ay ang pagrereport sa klase.
Isa sa pinakamadaling halimbawadito ang
dibate ng mga politiko.
ANO ANG DISKURSO?
- Diskuro ang tawag sa pagkakaroon ng MGA DAPAT TANDAAN SA PAGSASALITA
makabuluhang palitan ng mga pangung
usap ng dalawa o higit pang tao. 1. Mabigyang-aliw ang mga tagapakinig.
2. Maipaunawa ang impormasyon.
DALAWANG PARAAN NG 3. Mahikayat na baguhin ang dating
PAGPAPAHAYAG O DISKURSO paniniwala.
1.Pasalitang Diskurso (Berbal) - Konklusyon: Ang pasalitang diskurso ay
Ito ay diskursong oral, ang masining na pagpa isang proseso na kung saan ang ideya o
pahayag ng iyong ideya sa paggamit ng kaisipan ngtao sa isang paksa ay isinasatitik.
berbal na pamaraan. Ito ang dahilan kung bakit mahalaga ang
linggwistik kompetens dahil dito masusukat
Pasalitang diskurso sa iba’t ibang aspeto ang kakayahan ng isang tagpapahayag sa
Sikolohikal kaniyang wika.
- Gawaing sosyal
- Dahil may awdyens at may interaksyong 2. Pasulat na Diskurso
nagaganap
- May kagyat na pidbak sa anyong berbal Bernales, et al., 2002
at di-berbal - Ang pagsulat ay pagsasalin sa papel ng
- Gumagamit ng mga hugyat o anumang kasangkapang maaaring
paralinguistic magamit na mapagsasalinan ng
Linggwistika mga nabuong salita, simbolo
- Maaaring gumamit ng mga impormal at at ilustrasyon ng isangtao. Ito ay fisikal
mga pinaikling konstruksyon ng at mental na aktibiti na ginagawa para
mgasalita. sa iba’t ibang layunin.
- Maaaring baguhin, ulitin at linawin ang Xing at Jin (1989)
nabitawang salita ayon sa reaksyon - Ang pagsulat ay isang komprehensiv na
ngtagapakinig. kakayahang naglalaman ng wastongga
- Napagbibigyan ang mga pag-uulit ng mit, talasalitaan, pagbubuo ng kaisipan,
mga pahayag. retorika at iba pang elemento.
Keller (1985)
- Ang pagsulat ay isang biyaya, isang Oral Dimensyon
pangangailangan at isang kaligayahan - Kapag ang isang indibidwal ay
ngnagsasagawa nito. nagbabasa ng isang tekstong isinulat,
masasabing nakikinig na rin siya sa iyo.
Pasulat na diskurso sa iba’t ibang aspeto Biswal na Dimensyon
Sikolohikal - Ang dimensyong ito ay mahigpit na
- Gawaing mag-isa-isang anyo ng nauugnay sa mga salita o
pakikipagtalastasan na ginagawa nang lenggwahengginamit ng isang awtor sa
nag-iisa. kanyang teksto na inilalahad ng mga
- Maraming ginagawang pag-aakma ang nakalimbag na simbolo. Kailangang
manunulat upang maisaalang-alang maisaalang-alang ang mga kaugany na
angdi-nakikitang awdyens o tuntunin sa pagsulat upang angmga
mambabasa. simbulong nakalimbag ay maging
- Walang kagyat na pidbak kaya’t hindi epektibo at makamit ang layunin ng
agad na mababago kung ano ang manunulat.
naisulat. Konklusyon: Ang pagsulat ay isang biswal na
- Kailangang panindigan kung ano ang pakikipag-ugnayan. Ito ay isang gawaing
naisulat. personal at sosyal.
Linggwistika
- Kailangang mahusay ang paglalahad ng
kaisipan upang makatiyak na 5 KOMPOSISYON
malinawang dating sa mamababasa.
- Mas mahaba ang konstruksyon ng mga KOMPOSISYON
pangungusap at may tiyak na - Ang pagsulat ay isang paraan
estrukturangdapat na sundin. ng pagpapahayag ng isip at damdamin
Kognitibo ng tao. Ang komposisyon ay itinuturing
- Natutunan sa paaralan at kailangan ang na pinakapayak na paraan ng pagsulat.
pormal na pagtuturo at pakatuto. Ito rin ang itinuturing napinakapayak na
- Mahirap ang pagbubuo ng isusulat na paraan ng pagsulat ng mga natatanging
mga ideya kaysa pagsasabi nito. karanasan, pagbibigay interpretasyon
- Karamihan sa karanasan ng mga bata samga pangyayari sa kapaligiran at
sa pagsulat ay hindi maganda kaya puna sa mga nabasang akda o
anggawaing ito’y ego-destructive lalo na napanood na pagtatanghal aynagagawa
kung ang sulatin ay sa ikalawang wika. sa pamamagitan ng pagsulat ng
Sosyo-kognitibo komposisyon.
- Sosyo– tumutukoy sa lipunan ng tao. - Walang pag-aalinlangang masasabi na
- Kognitib – tumutukoy sa pag-iisip. ang pagsulat ay isang aktibong Gawain.
- Ang pagsulat ay kapwa isang Hindi ito basta-basta lamang
komunikasyong intrapersonal at nangyayari, nasasangkot ng interns na
interpersonal. partisipasyon at imersyon sa proseso.
- Isang proseso ng pakikipag-usap sa Hal:
sarili sa pamamagitan ng pagsagot sa a. Natatanging karanasan
mgatanong. b. Pagbibigay interpretasyon
Halimbawa: c. Puna sa nabasang akda
1.Ano ang aking isusulat? d. Puna sa napanood.
2.Paano ko iyon isusulat?
3.Sino ang babasa ng aking isusulat? URI NG KOMPOSISYON
4.Ano ang nais kong maging reaksyon ng 1. Informatib
babasa sa aking isusulat? - Naglalahad ng mga makatotohanang
impormasyon.
DALAWANG DIMENSYON NG PAGSULAT Hal. mga kasaysayan, mga balita
 2. Argumentatib
- Naglalahad ng mga proposisyon na Mga Mapagkukunan ng Paksa Para sa
nangangailangan ng pagtalunan Pagsulat ng Komposisyon
opagpapaliwanagan.
Hal. mga editoryal 1. Sariling Karanasan
3. Persweysib 2. Nabasa
- Textong nangungumbinse o nanghihikayat. 3. Napanuod
Hal. mga nakasulat na ptopaganda sa 4. Napakinggan o naririnig
eleksyon, mga advertisment • kasabihan
4. Naratib • awit
- Naglalahad ng magkakasunod-sunod na • tula
pangyayari, o simpleng nagsasalayasay 5. Likhang- isipan
Hal. mga akdang pampanitikan
5. Deskriptib PROSESO SA PAGBUO NG
- Naglalahad ng mga katangian ng ng isang KOMPOSISYON
tao, bagay, lugar, pangyayari atbp.
Hal. mga lathalain, mga akdang 1. Bago Sumulat
pangpanitikan 2. Aktuwal na Pagsulat
6. Prosijural • Pagpili ng paksa
- Naglalahad ng wastong pagkakasuno-sunod • Pananaliksik
ng hakbang sa paggawa ng isang bagay. • Interbyu
Hal: Ang pagluluto ng kahit anong uri ng • Pagsasaayos ng mga datos, estadistika,
pagkain. atbp.
Ang mga imersyong pagsulat ay kadalasang: • Pagpaplano ng gagawing atake
• Solitari at kolaboratib • Pagbuo sa isipan ng kalalabasang akda
• Pisikal at Mental 3. Matapos Maisulat
• Pagsasaayos ng mga detalye sa
MGA BAHAGI NG KOMPOSISYON talataan
• Pagtitiyak sa kaugnayan ng bawat
Ang isang Komposisyon ay binubuo ng mga pangungusap at talataan
bahaging dapat pagyamanin upang lalong • Pagbibigay ng halimbawa at/o patunay
kalugdan ng mambabasa. • Pagtitiyak sa mga konsepto at ideya
• Panimula • Pagdaragdag o pagbabawas ng
a. Isang pambungad na salaysay. impormasyon
b. Isang makatawag pansin na pangungusap. • Pagpapakinis ng akda
c. Isang tanong/tanong panretorika. • Pagbasa (Batas sa gramatika, ispeling
d. Isang Sipi atbp.)
e. Isang Usapan o Palitan ng Salita • Edisyon (Nilalaman at estilo)
• Katawan o Nilalaman • Revisyon (Muling pagsulat at pagbabalik
- Ito ang pianakasentrong bahagi ng sa pangkalahatang konsepto, ideya,
paglalahad sa isang sulatin. lahat ng detalye nilalaman at estilo ng akda)
ay kailangang may kaisahan upang lalong • Bago Sumulat
mapatingkad ang ipinaliliwanag. • Aktuwal na Pagsulat
• Wakas o Katapusan • Matapos Maisulat
ang wakas ay maaring:
• patanong MGA PROSESO SA PAGSULAT NG
• pagbuod sa mga mahahalagang bagay KOMPOSISYON
na nabanggit
• paggamit ng angkop na sipi, bahagi ng 1. Pagsulat ng unang burador
awit, bahagi ng tula o kasabihan bilang 2. Muling pagsulat at pagrebisa
paglagom sa kabuuan ng komposisyon
o sanaysay.
MGA ELEMENTO NG PAGSULAT • Alamin kung paano gumamit ng
mapping
1. paksa • Alamin kung paano mag-grupo ng mga
2. layunin ideya
3. tagapakinig • Alamin ang iyong gagampanan at tono
4. wika Ano ang komposisyon?
• panimula
PAG-UNAWA SA PROSESO NG • panggitna
PAGSULAT • wakas
Mga Dapat Tandaan
Ilang mga tanong na magsisilbing patnubay sa Pagsulat ng Talata
sa pagbuo sa gagawing komposisyon: • Hinabing kaisipan
Uri ng proseso ng pagsulat: • Tungkol sa iisang paksa
1. Paghahanap, pagpipili at paglilimita sa Katangian ng Isang Mahusay na
paksa Komposisyon
• Ano ang layunin? Ang komposisyon ay may:
• Para kanino ang isusulat? • Kasiguruhan sa detalye
• Ano ang sentral na ideya? • Epektibong talaan at ugnayan sa
• Nagkakaugnay-ugnay ba ang mga ideya pagitan ng mga talata at bahagi nito
patungkol sa paksa? • Matitino, mahuhusay at iskolaring mga
• Planning pangungusap na nagpapatingkad sa
• Shaping talino ng manunulat
• Drafting • Tamang pagpili ng mga salita
• Revising • Tamang ispeling, grammar, bantas at
• Editing iba pang mekanika
• Proofreading • Paksang pangungusap
• Isang diwa
Mga Pangunahing Estratehiya sa Pagsulat • Kaisahan
2. Pagpaplanong Eksploratori • Kaayusan
• Pagsusuri • Tamang haba
• Argumentasyon • Wasto ang kayarian
• Sanhi at Bunga • Maayos ang pag-uugnayan ng mga
• Pag-uuri sinundan at sumunod na talaan
• Paghahambing
• Depinisyon Katangian ng Isang Mahusay na
• Pagsasalarawan Komposisyon
• Pagbibigay-halimbawa • May kalinawan
• Pagsasalaysay • May kawastuhan
• Proseso • Limitadong sentral na ideya
• Pagkakaugnay-ugnay
Pagsulat ng Komposisyon • Masusing pagpili sa mga detalye
Bahagi ng Komposisyon • Lohikal at epektibong kaayusan ng mga
• Mag-isip tungkol sa pagsulat materyales na isasama
• Alamin ang pagpili ng paksa Dapat palaging nagsisimula sa malaking titik
• Alamin kung paano paliitin ang isang ang simula ng pangungusap.
paksa Proseso ng Pagsulat
• Alamin kung paano mapanatili ang • Isang Overview
Ideyang Panlibro at Pagsulat sa Journal • Pre-writing Stage
• Alamin kung paano gumamit ng Kailangang may tamang bantas.
malayang pagsulat Dapat nakapasok ang unang pangungusap sa
• Alamin kung paano gumamit ng talata.
brainstorming Dapat may tamang margin o palugit.
(1 pulgada sa kaliwa, 1/2 sa kanan) Halimbawa:
Palaging may tuldok ang huli kung tapos na 1. Mahal kong kaibigan
ang isang pangungusap. 2. Ang aklat kong bago ay nawala.

6 DISKURSONG PERSONAL 2. may/mayroon

May ang ginagamit kung ang sumusunod
MGA DISKURSONG PERSONAL na salita ay:
– Sariling karanasan. Araw-araw na 1. Panggalan (noun) –
pangyayari sa buhay, mga natutunan at Halimbawa:
natuklasan a. May pulis sa ilalim ng tulay.
1. Talaarawan – Talaan ng pang-araw-araw 2. Pandiwa (verb)
na pangyayari na karanasan sa personal na Halimbawa:
pangyayari. Nagsisilbing tagapagpa-alala sa a. May umaawit sa banyo.
mga nakaraang pangyayari sa buhay. 3. Pang-uri (adjective)
Halimbawa:
2. Dyornal – Sulatin ng ginagamit ng isang
a. May isang linggo na siyang hindi
indibidwal na upang magbigay gabay o
magbigay ng paalala sa mga bagayna pumapasok sa paaralan.
nangyari.a. pananaliksikb. sanaysayc. 4. Pang-abay (adverb)
maikling kwento Halimbawa:
a. May iisa siyang salita.
3. Awtobayograpiya – Pagsulat tungkol sa Mayroon ay ginagamit kung ang
sariling talambuhay.
sumusunod na salita ay isang kataga,
Mga nilalaman panghalip na panao (personal pronoun) o
1.Sino? pamatlig at pang-abay na panlunan (adverb of
2.Kahulugan ng buhay place).
3.Buhay sa hinaharap Halimbawa:
4.Konklusyon 1. Mayroon siyang malaking suliranin sa
4. Repleksyon – Pag-uulit o pagbabalik- kanyang asawa.
tanaw. 2. Mayroon kayang pasok bukas?
3. Mayroon itong mabisang sangkap laban sa
WASTONG GAMIT NG MGA SALITA PARA pagtatae.
SA MARETORIKANG PAGPAPAHAYAG AT 4. Mayroon na ba siyang gamit sa pananahi?
WASTONG BANTAS
1. kung/kong Ginagamit din ang mayroon sa
pagsagot sa tanong:
Ginagamit ang kung bilang pangatnig Halimbawa:
na panubali at pagbibigay ng kondisyon. May asin na kaya ang sinangag?
Halimbawa: Mayroon na.
1. Mamahalin kita nang lubusan kung
magagawa mong iwan ang salapi, 3. nang/ng
kapangyarihan at karangyaan para sa akin. Ang salitang “ng” ay kadalasang
2. Kung siya’y narito, tayo’s magiging ginagamit upang ipakita ang relasyon ng
masaya. dalawang salita sa loob ng pangungusap.
Sa kabilang bahagi, ang kong naman Ginagamit ito kasunod ng isang pangngalan o
ay ginagamit bilang panghalip na panao na panghalip, pang-uri, pang-uring pamilang,
nasa anyong paukol. pagmamay-ari ng isabg bagay, tagaganap ng
pandiwa. (sumasagot sa tanong na paano)
2. Umuwi si Ronald nang biglang umulan.
Halimbawa (sumasagot sa tanong na kailan)
1. Nagsuot ng sapatos si Abby. (Pangngalan)
2. Sinunod niya ang utos ng Diyos. Ikatlo, ang “nang” ay ginagamit bilang kapalit
(Pangngalan) ng pinagsamang “na at ang,” “na at ng,” o “na
3. Nagsusulat ng magandang tula si Peter. at na.”
(Pang-uri)
1. Sukdulan Nang kahirapan ito. (Sukdulan
4. Naglalaro ng masayang laro si John. (Pang- Na ang kahirapan ito.)
uri) 2. Isinarado Nang may-ari ang kanyang
5. Sumulat siya ng sampung tula para sa tindahan. (Isinarado Nang may-ari ang
pamilya. (Pang-uring pamilang) kanyang tindahan.)
6. Bumili kami ng apat na sako ng bigas sa
palengke. (Pang-uring pamilang) Pang-apat, ginagamit ang “nang” bilang
kasinunuran ng mga salitang “noong” at
7. Iniingatan ni Alex ang kanyang lapis dahil
“upang” o “para.”
lapis iyon ng kanyang best friend. (Pagmamay- 1. Nakatulog ako Nang (noong) siya ay
ari) dumating.
8. Ang halik ng magulang ay karaniwang 2. Mag-aral ka mabuti Nang (upang) makamit
mapagmahal. (Pagmamay-ari) mo ang tagumpay.
9. Tinulungan ng binata ang taong may
kapansanan upang makatawid sa kalsada. 4. din at rin/ daw at raw/ dito at rito/ doon
at roon
(Tagaganap ng pandiwa)
Ang raw, rito, rin, roon ay ginagamit
10. Inabot ng bata ang laruan sa kaibigang kung ang sinusundang salita ay nagtatapos
may kaarawan. (Tagaganap ng pandiwa) sa patinig (a, e, I, o, u) o mala-patinig (w, y).
Ang salitang “nang” ay isang pang-abay
na karaniwang ginagamit upang magbigay- Halimbawa:
diin sa layon o resulta ng pangungusap. Ito ay 1. Pumunta ka rito.
2. Taga Davao rin si Imelda.
nagpapahiwatig ng intensyon o dahilan ng
Ang daw, dito, din, doon ay ginagamit
isang kilos o pangyayari. kung ang sinusundang salita ay nagtatapos
sa katinig.
Una, ang “nang” ay nakatago sa gitna ng mga
salitang-ugat, mga pawatas, o mga Halimbawa:
pandiwang inuulit ng dalawahan. 1. Sa ilog daw maliligo ang mga bata.
2. Pupunta rin dito ang mga artista.
1. Luha nang luha (salitang-ugat)
TANDAAN
2. Sipag nang sipag (pawatas)
3. Tumakbo nang tumakbo (pandiwa) Taliwas sa tuntunin sa itaas, kung ang salita
4. Sigaw nang sigaw (salitang-ugat) ay nagtatapos sa RA, RE, RI RO, RU, RAY at
RAW, ang dapat gamitin ay DAW AT DIN
Pangalawa, “pangawala,” ang “nang” ay para malumanay at tuloy-tuloy ang pagbigkas
umaakto bilang patunay sa paraan, dahilan, ng pangungusap.
Halimbawa:
at oras ng kilos. Sumusunod ito sa mga
1. Ang balaraw daw ni Pero ay mas matalim
pandiwa o mga pang-abay. kaysa kay Juan.
2. Ang kalaro daw ni Ana ay nagtapos ng may
1. Nagbabasa nang tahimik ang mga bata. karangalan.