0% found this document useful (0 votes)
147 views111 pages

"Κρήτη: Πατρίδα, Τέχνη και Παράδοση"

23 Μαρτίου 2018: Σχολική γιορτή

Uploaded by

11 & KATI
Copyright
© © All Rights Reserved
We take content rights seriously. If you suspect this is your content, claim it here.
0% found this document useful (0 votes)
147 views111 pages

"Κρήτη: Πατρίδα, Τέχνη και Παράδοση"

23 Μαρτίου 2018: Σχολική γιορτή

Uploaded by

11 & KATI
Copyright
© © All Rights Reserved
We take content rights seriously. If you suspect this is your content, claim it here.

11ο Γενικό Λύκειο

Ηρακλείου

Εορτασμός 25ης
Μαρτίου 1821
Το μουσικό σχήμα «11 & κάτι»

Παρουσιάζει:
«Λιώστε τα χιόνια, τω Σφακιών απάτητες μαδάρες,
και κάμετέ τα αμέτρητες ποτιστικές βρυσούλες,
ξυπνήστε, ρίμες κρητικές, και γύρω στις κιθάρες
χορεύτε πανευφρόσυνα, του Κάστρου Ελληνοπούλες.
Απάνου στον παλιό σκοπό το νέο τραγούδι αρχίστε,
αηδόνια στις πορτοκαλιές, ομηρικοί Κορνάροι,
παντού, όπου γης ελεύτερη και σκλάβα, διαλαλήστε
της Αμαζόνας τις χαρές με το χλωρό Βλαστάρι!»

Κωστής Παλαμάς, Κρητικός Απρίλης (απόσπασμα)


Αφιέρωμα: «Κρήτη: Πατρίδα,
Τέχνη και Παράδοση»
Στης Γραμβούσας τ’ ακρωτήρι
(Ο Τζέκας)

Στίχοι – Μουσική: Κώστας Μουντάκης


Το νησί της Κρήτης καθώς και οι
αδιάλειπτοι αγώνες των Κρητών για την
ελευθερία ενέπνευσαν την ελληνική τέχνη
σε πολλά επίπεδα. Από την άλλη πλευρά
ανεκτίμητη είναι η προσφορά των Κρητικών
δημιουργών στην ελληνική λογοτεχνία και
στη μουσική, όπου η κρητική παράδοση
διατηρείται ζωντανή και επηρεάζει και
σήμερα τη μουσική δημιουργία.
Η Κρήτη πρόσφερε στην ελληνική
λογοτεχνία εκτός από τον Καζαντζάκη,
τον πιο πολυμεταφρασμένο Έλληνα
συγγραφέα, πολλούς ακόμη ποιητές και
συγγραφείς: Τη Ρέα Γαλανάκη, τη Μάρω
Δούκα, το Μηνά Δημάκη, τον Άρη Δικταίο
τη Νίκη Τρουλλινού και άλλους.
Ο Τζέκας, ο ψαράς που ψάρευε πάντα γύρω από τη
Γραμβούσα, όπου και πνίγηκε το 1966, ενέπνευσε τον
Μουντάκη να γράψει το τραγούδι.
Οι μελετητές της σύγχρονης Κρητικής
μουσικής έχουν διαπιστώσει τις
επιδράσεις από πολύ παλιές παραδόσεις,
ακόμη και από τη βυζαντινή μουσική.
Επιπλέον, η Κρητική μουσική, σε αντίθεση
με τη δημοτική παράδοση άλλων
περιοχών της Ελλάδας, εξακολουθεί να
είναι ζωντανή και να εμπλουτίζεται.
Αυτό οφείλεται και στην ιδιαίτερη
σημασία που έχει ο στίχος, είτε
πρόκειται για μεγάλη ρίμα, είτε για
σύντομη δίστιχη μαντινάδα, ο οποίος
εξακολουθεί να εξελίσσεται και μέσω
αυτοσχεδιασμού, που άλλωστε θεωρείται
βασικό προσόν ενός καλού λυράρη.
Κρήνη Μοροζίνι, 1920
Πώς να σωπάσω

Στίχοι: Κώστας Κινδύνης


Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Ο αυτοσχεδιασμός είναι αναπόσπαστο
στοιχείο της κρητικής μουσικής, αφού
ποτέ ο οργανοπαίκτης κατά τη διάρκεια
του χορού (του συρτού, του χανιώτη, του
πεντοζάλη, της σούστας, κ.ά.) δεν
περιορίζεται στην τυπική αναπαραγωγή
της βασικής μελωδίας, αλλά, ανάλογα
και με την ψυχική του διάθεση,
αυτοσχεδιάζει.
Ιδιαίτερο ρόλο έχουν στην κρητική
μουσική παράδοση τα ριζίτικα της
Δυτικής Κρήτης, που ερμηνεύονται από
αντρικές παρέες της τάβλας και
θεωρούνται το πιο πρωτόγονο είδος της
κρητικής μουσικής παράδοσης που
επιβιώνει.
«Η Κρήτη στάθηκε το πρώτο γιοφύρι
ανάμεσα Ευρώπης, Ασίας κι Αφρικής. Η
Κρήτη φωτίστηκε πρώτη σε όλη την
κατασκότεινη τότε Ευρώπη. Κι εδώ η ψυχή
της Ελλάδας εξετέλεσε τη μοιραία της
αποστολή: έφερε το θεό στην κλίμακα του
ανθρώπου. Τα τεράστια ασάλευτα
αιγυπτιακά ή ασσυριακά αγάλματα έγιναν
εδώ, στην Κρήτη, μικρά, χαριτωμένα …»
«…το σώμα κινήθηκε, το στόμα
χαμογέλασε, και το πρόσωπο και το μπόι
του θεού πήρε το πρόσωπο και το μπόι
του ανθρώπου. Μια ανθρωπότητα
καινούρια έζησε κι έπαιξε στα κρητικά
χώματα, πρωτότυπη, διαφορετικιά από
τους κατοπινούς Έλληνες, όλο ευκινησία
και χάρη κι ανατολίτικη χλιδή.»
Νίκος Καζαντζάκης, Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα)
Νίκος Καζαντζάκης
(1883-1957):
Από τους πιο
σημαντικούς Έλληνες
συγγραφείς και ο
μεταφρασμένος στις
περισσότερες
γλώσσες.
Υπήρξε ταυτόχρονα
δημοσιογράφος,
φιλόσοφος, ποιητής,
πολιτικός, μουσικός
και μεταφραστής.
Γεννήθηκα

Στίχοι: Κ. Χ. Μύρης
Μουσική: Γιάννης Μαρκόπουλος
Γιάννης Μαρκόπουλος – Νίκος Ξυλούρης
Από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της
πολιτιστικής φυσιογνωμίας της Κρήτης
αποτελεί και η παραδοσιακή μουσική
της, η οποία ακόμα και στους νεότερους
χρόνους διατηρείται και εξελίσσεται. Στο
νησί υπάρχει μεγάλη ποικιλία οργανικών
μελωδιών και τραγουδιών.
Η αγάπη των Κρητικών για την
παράδοσή τους, η επιθυμία πολλών νέων
να μάθουν την παραδοσιακή μουσική του
τόπου τους, καθώς και οι προσπάθειες
έντεχνων δημιουργών να ενσωματώσουν
στοιχεία από την κρητική μουσική στη
δημιουργία τους επιτρέπουν στην κρητική
μουσική παράδοση να παραμένει σήμερα
περισσότερο ζωντανή παρά ποτέ.
Η κρητική μουσική παράδοση ενέπνευσε και
εξάκολουθεί να εμπνέει σημαντικούς
καλλιτέχνες, ενώ έχει δώσει
αξιολογότατους μουσικούς, στιχουργούς και
ερμηνευτές: Από τους παλαιότερους,
Σκορδαλό, Ροδινό, Μουντάκη, Χάρχαλη,
Ναύτη και πολλούς άλλους, ως τον Νίκο
Ξυλούρη, τον Ross Daily, τον Ψαραντώνη,
τους Χαΐνηδες, τον Ψαρογιώργη, τον Γιάννη
Χαρούλη και άλλους.
Χαρακτηριστική υπήρξε η περίπτωση
του Γιάννη Μαρκόπουλου παλιότερα, ο
οποίος, αξιοποιώντας και την
καταλυτική προσωπικότητα του Νίκου
Ξυλούρη, έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη
διάδοση της κρητικής μουσικής εκτός
Κρήτης.
Κρήνη Νουμάν-Πασά (Πλατεία Καλλεργών), 1898
Ο Ήλιος Θεός

Στίχοι: Πάρης Μίτσος


Μουσική: Μιχάλης Νικολούδης
«Στα θεμέλια ετούτα, εκεί που χτυπάει το κύμα,
ήταν το καταραμένο μπουντρούμι, όπου γενεές
και γενεές χριστιανοί πολέμαρχοι,
αλυσοδεμένοι χειροπόδαρα, είχαν λιώσει. Δεν
μπορεί μαθές το κορμί, όσο και να’ ναι δυνατό,
να σηκώσει την ψυχή του Κρητικού, δεν μπορεί.
Έχω παράπονο του Θεού που δε μας έκανε
ατσαλένια τα κορμιά των Κρητικών, να
μπορούμε να βαστάξουμε εκατό, διακόσια,
τρακόσια χρόνια, όσο να λεφτερώσουμε την
Κρήτη. Κι ύστερα, ας γενούμε μπούλβερη και
κουρνιαχτός.»

Νίκος Καζαντζάκης, Ο καπετάν Μιχάλης (απόσπασμα)


Κρητικοί επαναστάτες (1770-1897)
«Υπάρχει κάποια φλόγα στην Κρήτη, ας την
πούμε ψυχή, κάτι πιο δυνατό από τη ζωή κι
από το θάνατο. Υπάρχει η περφάνια, το
πείσμα, η παλικαριά, και μαζί τους κάτι
άλλο, ανείπωτο κι αστάθμητο, που σε κάνει
να χαίρεσαι και συνάμα να τρομάζεις που
είσαι άνθρωπος.»

Νίκος Καζαντζάκης, Αναφορά στον Γκρέκο


(απόσπασμα)
Οι πόνοι της Παναγιάς

Στίχοι: Κώστας Βάρναλης


Μουσική: Λουκάς Θάνου
«Και το νέφος εχώρισεν στα δύο και αυτό
πάλι στα τέσσερα
και το λίγο που απόμεινε φύσηξεν και
ξαπόστειλαν στο Βορρά
Με πλατύ πάτησε πόδι στα νερά και
αγέρωχος ο μέγας Κούλες
Η γραμμή του ορίζοντα έλαμψε
ορατή και πυκνή και αδιαπέραστη

Αυτός ο πρώτος ύμνος.»

Οδυσσέας Ελύτης, Από το Άξιον Εστί


«Όμως τούτο δεν ισχύει καθόλου για τα
ιερά όρη της χώρας μου. Αυτά
εξακολουθούν να λάμπουν ακόμη και
μέσα στην υβριστική αιθάλη και στον
καπνό, ζουν και υπάρχουν γεωγραφικά
και ιστορικά…»
«…Και, αν τα επισκεφθείς, εκεί πάντα τα
ευρίσκεις, όρθια και ανάλαφρα μέσα
στον αγαθό τους όγκο, αληθινά πάντα
και όχι δημιουργήματα πλάνης. Και αν
αρχίσεις να ανεβαίνεις τις πλαγιές τους,
δρόμο καθαρό (αλλά πόσο επίπονο!)
βαδίζεις…»
«…Κι αν ανεβείς τις υψηλές κορφές τους,
φως κτιστό και άκτιστο συνάμα αξιώνεσαι.
Έτσι σε δέχονται τα βουνά μου. Χαίρε,
λοιπόν, ω χαίρε, όρος απρόσιτο της
κρητικής Ίδης και συ όρος της καθαρής
Δίκτης, που αιώνια απέναντι στέκεστε και
το ένα το άλλο αντιχαιρετάτε. Χαίρετε,
τόποι πέρα για πέρα αληθινοί.»

Γιώργης Γιατρομανωλάκης, Ανωφελές διήγημα


(απόσπασμα)
Γιώργης Γιατρομανωλάκης (γεν. 1940)
Ο ακροβάτης

Στίχοι – Μουσική:
Δημήτρης Αποστολάκης
Από τους πιο σημαντικούς δημιουργούς
που εξέλιξαν τη μουσική παράδοση της
Κρήτης είναι ο Ψαραντώνης, ο Ross Daily,
το μουσικό συγκρότημα Χαΐνηδες, ο
Λουδοβίκος των Ανωγείων και άλλοι.
Αντώνης Ξυλούρης ή Ψαραντώνης (γεν. 1942)
Ο Ross Daily (γεν. 1952), βαθύς γνώστης της ανατολίτικης μουσικής
μελέτησε και εξέλιξε την κρητική λύρα, ενώ δημιούργησε το μουσικό
εργαστήρι «Λαβύρινθος» στο Χουδέτσι, ένα μουσείο λαϊκής και
παραδοσιακής μουσικής.
«Του είχε πει, μάλιστα, μια φορά ο
Εγγλέζος εις επήκοον πολλών: Οι
Γερμανοί χάνουν, εμείς ερχόμαστε, κι
εσάς πιο πολύ σας συμφέρει να γίνετε
μέλος της Κοινοπολιτείας παρά να
καταντήσετε πάλι ουρά της Ελλαδίτσας.
Δεν το βλέπεις; Τι κερδίσατε αυτά τα
χρόνια; Αντί να πηγαίνετε μπρος, όλο
πίσω...»
Μάρω Δούκα, Το δίκιο είναι ζόρικο πολύ (απόσπασμα)
«Γιατί το δίκιο, είπαμε, ποτέ δεν είναι
μόνο δίκιο, το δίκιο είναι ζόρικο πολύ, κι
όσο πιο ζόρικο τόσο και πιο συχνά
λημεριάζει με τ’ άδικο. Και κοιτάζονται
μεταξύ τους αμετανόητα. Άπονα,
πεισμωμένα, αντικριστά το δίκιο και το
άδικο, γελώντας πανομοιότυπα, για να
μας δείχνουν τα δόντια τους.»

Μάρω Δούκα, Το δίκιο είναι ζόρικο πολύ (απόσπασμα)


Μάρω Δούκα (γεν.1947)
Το μουσικό εργαστήρι «Λαβύρινθος» στο Χουδέτσι (1982), ένα μουσείο
λαϊκής και παραδοσιακής μουσικής με πάνω από 250 όργανα, φιλοξενεί
συχνά παραστάσεις σημαντικών καλλιτεχνών της Ανατολής.
Συνταγές μαγειρικής

Στίχοι: Δημήτρης Αποστολάκης


Μουσική: Δημήτρης Ζαχαριουδάκης
Χαΐνηδες
«Η πόλη αυτή είναι πιο δυνατή από τους
ανθρώπους της. Έχει ένα τρόπο να επιβάλλει
τη δική της πρσωπικότητα και αφήνει τα
πραγματικά πρόσωπα στη σκιά. Κανένας δεν
μπορεί να την εκπροσωπήσει, κανένας δεν
μπορεί να την καταχραστεί. Έχει τόσους
πολιτισμούς και χρόνια πίσω της, τόσα
ονόματα και τόσες εξαρτήσεις, τόσες
εκτινάξεις, που πάντα μ’ έναν τρόπο θα
παραμένει απόρθητη, πόλη πολλών πόλεων,
πολλών προσωπείων, πολλών μεταμφιέσεων»

Κλαίρη Μιτσοτάκη, Τοπογραφικόν η ανθρωπολογία


μιας πόλης (απόσπασμα για το Ηράκλειο)
Κλαίρη Μιτσοτάκη (γεν.1949)
«Πώς να ορίσεις αυτό που συμβαίνει, πώς να
πεις αυτό που έγινε όπως έγινε, πώς να πεις
την αλήθεια. Είναι σα να θες να κρατήσεις
στο χέρι σου τ’ απόσταγμα ολόκληρης
θάλασσας, να θες να χωρέσεις τη θάλασσα
μέσα σε μια σταλαγματιά. Χωράει τόση
θάλασσα στις σχέσεις των ανθρώπων.»

Κλαίρη Μιτσοτάκη, FLORA MIRABILIS (απόσπασμα)


«Τώρα που τα περιστατικά έχουν σβήσει, και το
μάτι τούτο που κοιτά δεν είναι μάτι ανθρώπου
αλλά μάτι ζωής, καταλαβαίνω ότι η μνήμη, κι όταν
ακόμα δεν είναι ζωντανή, όταν δεν κυριεύει τις
σκέψεις, όταν δεν αιχμαλωτίζει τις ψυχές σαν
μύθος, όταν δεν επιβάλλεται σαν στερεωμένος
λόγος, δε χάνεται, ούτε χαλνά. Υπάρχει μια μνήμη
που δεν την συγκρατούμε. Μια μνήμη που τη
δεχόμαστε και που τη μεταφέρουμε. Την κουβλάει
καθένας μέσα στο φυσικό του. Μεγάλο φυσικό
μεγάλη μνήμη. Ζώντας πλάι στους ανθρώπους
δεχόμαστε τη μνήμη τους. Άθελα, ασυναίσθητα,
τελούμε τελετές μνήμης.»

Κλαίρη Μιτσοτάκη, FLORA MIRABILIS (απόσπασμα)


Χειμωνανθός

Στίχοι: Ελένη Φωτάκη


Μουσική: Γιώργος Καζαντζής
«Μες στην καρδιά μας η ερημιά του κόσμου
Μες στην καρδιά μας του θεού τ’ αστέρια
Μες στην καρδιά μας άγριο μεσονύχτι
Μες στην καρδιά μας φως που δεν τελειώνει
Μες στην καρδιά μας πείνα γύμνια φτώχια
Μες στην καρδιά μας δίψα δικαιοσύνης.»

Μηνάς Δημάκης, Κρητική Συμφωνία (απόσπασμα)


Μηνάς Δημάκης (1913-1980)
«Να σου πω... μα τι να σου πω, που είμαι
νέος, τόσο απελπιστικά νέος ακόμα... Καμιά
σπουδή δε στάθηκεν αρκετή για να διαλύσω
τις πυκνές εικόνες του άδειου που μας
αφήνει η πικρή γεύση του ότι, παιδιά ακόμη,
δεν είμαστε πια παιδιά.»

Άρης Δικταίος, Δέκα σχέδια για το πρόσωπο του


έρωτα (απόσπασμα)
Άρης Δικταίος (1919-1983)
«Αυτή η θάλασσα με κέρδισε αμέσως,
ασυνόδευτη από λογής λογής νησάκια και
βαρκάκια. Μια θάλασσα αυστηρή, αναλλοίωτη,
αθάνατη. Η πόλη ήταν χρονομετρημένη από την
ιστορία και από το παρόν της, μπορεί γι’ αυτό
να μου φάνηκε σαν ξένη. Αυτή όμως η θάλασσα
ήταν γυμνή κι άχρονη, γι’ αυτό μάλλον και μου
είναι οικεία σαν αρχαίος μύθος. Ή σαν ψυχή
βασανισμένη από ζωή και θάνατο»
Ρέα Γαλανάκη, Φωτιές του Ιούδα, στάχτες του Οιδίποδα
(απόσπασμα)
Ρέα Γαλανάκη (γεν. 1947)
Το καπηλειό

Στίχοι – Μουσική:
Δημήτρης Αποστολάκης
«Ο Μίνως ο Πρώτος ήταν εκείνος που της μίλησε
γα τα τελώνια: τα βρέφη που πεθάνανε στη
γέννα και δεν τα πρόλαβαν να τα βαφτίσουν.
Η Εκκλησία δεν επιτρέπει την ταφή τους στον
περίβολό της. Ούτε ψαλμός ούτε σταυρός.
Τίποτε. Ούτ’ ένα λουλούδι καλά καλά. Οι μάνες –
πιο πολύ οι μάνες – νοιάζονται. Γιατί τα
πόνεσαν εννιά μήνες στο σώμα τους. Και τ’
ακουμπούνε απαλά μέσα στο χώμα στην κορφή
του λόφου στην Αγια-Παρασκευή...»
«…Με μια πέτρα μόνο. Για προσκέφαλο. Τη μέρα
κοιμούνται. Τη νύχτα ξυπνούν. Έτσι είναι τα
πράματα συμφωνημένα. Με τους αγγέλους τ’
ουρανού. Ξυπνούν και βυζαίνουν τους καρπούς
της απιδιάς. Στο πρώτο φως γλιστρούνε βιαστικά
κάτω απ’ τις άσπρες πέτρες. Μην τα δει
ανθρώπου μάτι. Σαν σουρουπώσει, να τα πάλι.
Πεινασμένα. Χρόνια τώρα. Μπορεί κι αιώνες. Η
ίδια ιστορία… Έχουμε κι εμείς με τη θεια σου τη
Συρμαλένια κει πάνω τα δικά μας τα τελώνια.»
Νίκη Τρουλλινού, Μαράλ όπως Μαρία, «Τα τελώνια»
Νίκη Τρουλλινού
(γεν.1953)
«Η μάνα του, εικόνα δίχως ήχο,
συγκέντρωσε πάνω στο τραπέζι τις
φωτογραφίες του σπιτιού, δεκατέσσερις
ορεσείβιοι τουρκομάχοι προπάτορες και
αμερικανοί πρυτάνεις, αποκορωνιώτικο
λόμπι και Χάρβαρντ σε συμπαντικό
εναγκαλισμό, κάθισε στο σκαμνί της και
τις έπαιρνε στα χέρια μία προς μία...»
«...Δε χρειαζόταν τη θολή της όραση, τις
πασπάτευε, με τα τσαλακωμένα της
δάχτυλα περπατούσε ένα γύρο την
κορνίζα, ίσιωνε τις ακορνίζωτες, έξυνε
με το νύχι τα μυγοφτύσματα, τις μύριζε,
τις ζύγιζε, δεν είχε πλέον αμφιβολία
ποιος ήταν ο κάθε εικονιζόμενος...»
«...Ο γιος βαστούσε την αναπνοή του, την
περίμενε να ξαναβάλει τις φωτογραφίες
στις θέσεις τους, μία στο νεροχύτη, δυο στο
στρογγυλό κεντηματάκι που κάλυπτε το
στόμιο της σόμπας, τρεις παρέα πάνω στην
τηλεόραση και τις υπόλοιπες να
περικυκλώνουν το τηλέφωνο, για να το
έχουν στη διάθεσή τους σε ώρα ανάγκης ή
μοναξιάς.»
Ιωάννα Καρυστιάνη, Κουστούμι στο χώμα (απόσπασμα)
Ιωάννα Καρυστιάνη (γεν. 1952)
Γλυκό μου αηδόνι

Στίχοι – Μουσική: Σωτήρης Αλεξάκης


Μέσα από τη μουσική, τον εμπλουτισμό
της παράδοσης, τη λογοτεχνία και την
τέχνη, την επιβίωση των αξιών και των
προτύπων δείχνεται η αγάπη των
Κρητικών για την πατρίδα.
«Η αληθινή αγάπη της πατρίδος είναι –
σαν κάθε αγάπη – έργο, θυσία. Σκοπός
της είναι να κάμει την πατρίδα σου
μεγάλη…»
«…Το μεγαλείο της πατρίδος δεν το
κάνουν ούτε οι πολλοί τόποι, ούτε τα
πολλά εκατομμύρια των ανθρώπων της.
Το κάνουν η μόρφωση, η
εργατικότητα, η ευτυχία και το μεγαλείο
των ανθρώπων της…»
«…Η αληθινή αγάπη της πατρίδος όχι
μόνο δεν γεννά μίσος για τις άλλες
πατρίδες, αλλά και ζητεί πρώτα απ’ όλα
να σέβεσαι και τον ξένο πατριωτισμό…
Πολύ μεγαλύτερη αγάπη για την πατρίδα
από το να σκοτωθείς γι’ αυτή, είναι να
ζήσεις γι’ αυτή. Ν’ αφιερώσεις όσο
μεγαλύτερο μέρος της ζωής σου μπορείς
(όλο είναι αδύνατο) γι’ αυτή…»
«…Η αληθινή αγάπη της πατρίδος
αρχίζει από την αγάπη του εαυτού σου,
την αγάπη που σε κεντρίζει να γίνεσαι
ολοένα καλύτερος και ανώτερος, ν’
ανεβαίνεις ολοένα περισσότερο στο ψηλό
και απότομο βουνό του μεγαλείου…»
«…Η αληθινή αγάπη της πατρίδος είναι
ένα από τα πιο ευγενικά αισθήματα της
καρδίας. Γι’ αυτό ίσως και σπάνιο. Η
ψεύτικη αγάπη της πατρίδος είναι από
τα πιο πρόστυχα. Γι’ αυτό ίσως και πολύ
συχνό.»
Γρηγόρης Ξενόπουλος (Ο Δεκάλογος του
Πατριωτισμού – αποσπάσματα)
«Αν αγαπώ την πατρίδα μου, είναι γιατί
μου φέρνει την αγρύπνια της ξενιτιάς.

Την αγρύπνια.»

Λάμπης Καψετάκης, Ποιήματα της ασφάλτου.


Ποντικός

Στίχοι – Μουσική:
Δημήτρης Αποστολάκης

(σύντομο επίκαιρο σχόλιο)


Το τραγούδι Ποντικός του Δ. Αποστολάκη,
βασισμένο σε μοτίβα λαϊκών αφηγήσεων
και παραδοσιακής μουσικής, είναι ένα
πολιτικό τραγούδι, στο οποίο μπορούμε
να αναγνωρίσουμε τον τρόπο άσκησης
της διεθνούς πολιτικής διαχρονικά.
Μέσα στου αφέντη το αρχοντικό
είπανε πως είδαν έναν ποντικό
το τυρί πως τρώει απ' τη ντενέκα του
και γλυκοκοιτάζει τη γυναίκα του.
-Τρέξετε αδέρφια, τρέξετε παιδιά
με μεγάλα ξύλα και χοντρά ραβδιά.
Ψάχνοντας το σπίτι νυχτωθήκαμε
μα τον ποντικό δεν τονε βρήκαμε.
Τότε, είπ' ο αφέντης, «είναι φανερό
πως αυτά τα ζώα πόλεμο ιερό
μας κηρύξαν» κι άλλους τους συγκίνησε
κι άλλους με το φόβο παρακίνησε.
«Και θα σας πουλήσω γάτες τρομερές
με μεγάλα νύχια και χοντρές ουρές»,
είπε ο αφέντης κι έτσι γίνηκε
και κανείς απ' όλους δεν αρνήθηκε.
Κάτω στα χωράφια κλαιν οι κοπελιές
που θωρούν στο χώμα αηδονοφωλιές
και μικρά πουλάκια κάτω άψυχα
από τ' άλλα ζώα τα εφτάψυχα
Όμως ο αγώνας θα συνεχιστεί
μέχρι ο εχθρός μας να παραδοθεί!
και για την ειρήνη όλα γίνονται
και αδέρφια οι γάτες, που αμύνονται.
Πέρασαν τα χρόνια και τ' αφεντικό
κάνει συμμαχία με τον ποντικό
Ο εχθρός ο νέος είν' οι γάτες μας
που ψηλά ανεβήκαν με τις πλάτες μας.
-Μη λιποψυχάτε, κράζει μια φωνή,
ξέρετε ο αφέντης πως για μας πονεί
και θα φέρει απόψε ν' αγοράσουμε
σκύλους και τη μπόρα να περάσουμε.
Μάθαμε στο τέλος πως τ' αφεντικό
είναι ένας κι ίδιος με τον ποντικό
ίδιος με το γάτη και το σκύλο μας
πως τον αγαπούμε αυτό το φίλο μας.
Αυτόν τον κόσμο τον καλό

Στίχοι: Βασίλης Ανδρεόπουλος


Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Το μουσικό σχήμα «11 & κάτι»:
• Νίκος Μπαλής (Α2): ντραμς
• Γιάννης Χριστοδουλάκης (Α2): πιάνο, φωνή
• Νίκος Μπορμπουδάκης (A2): ηλ. Κιθάρα
• Εύα Νιούτσικου (Α6): κιθάρα, φωνή
• Μαρία Κοτσάκη (Α5): φωνή
• Μαριλένα Γραμματικάκη (Α5): φωνή
• Εύα Καμπανού (Β1): πιάνο
• Γιώργος Παχουλάκης (Β2): φωνή
• Κατερίνα Σαλμάν (Β6): βιολί
• Άννα-Μαρία Ψαθάκη (Β7): κιθάρα, φωνή
• Άννα –Μαρία Μελιδονιώτη (Γ1): φωνή
• Μελίνα Δαμίγου (Γ3): φωνή
• Γιάννης Καζαντζάκης (Γ4): ηλ. Κιθάρα
• Νίκος Κανόνης (Γ4): μπάσο
• Μάρκος Κρασσάς (Γ4): λύρα
• Κατερίνα Νεονάκη (Γ5): φωνή
• Αντώνης Μπαλαντινάκης (Γ5): ντραμς
Μουσική Επιμέλεια και συντονισμός:

Γιάννης Χριστοδουλάκης
Εύα Νιούτσικου
Πηγές:
 https://el.wikipedia.org/wiki
 www.destinationcrete.gr/el/home/mousiki-
paradosi
 https://www.incrediblecrete.gr/el/music-
tradition/
Επιλογή και επεξεργασία
Λογοτεχνικού υλικού:
Μαρία Κοκκινογένη, Ξένια Περακάκη

Παρουσίαση: Ξένια Περακάκη


11 & κάτι

23 Μαρτίου 2018

You might also like