You are on page 1of 103

NOTA KEMAHIRAN HIDUP

TINGKATAN SATU

PENGENALAN

1. Subjek kemahiran hidup terbahagi kepada 2 bahagian


I. Teras
II. Elektif
2. Bahagian teras diwajibjan semua pelajar mengikuti dan mempelajarinya meliputi
kemahiran bahagian
a. Reka bentuk
b. Elektrik
c. Tanaman
d. Jahitan
e. Kerja paip asas
f. Asas perniagaan
3. Bahagian elektif pula terbahagi kepada 4 pilihan iaitu
. Pilihan KT - Kemahiran Teknikal
I. Pilihan ERT - Ekonomi Rumah Tangga
II. Pilihan PD - Perdagangan
III. Pilihan SPN - Sains Pertanian
4. Subjek kemahiran dipelajari secara lebih khusus di dalam bengkel atau makmal
kemahiran hidup
5. Bengkel atau makmal kemahiran hidup perlulah
. Dilengkapi dengan peralatan dan kemudahan untuk proses pembelajaran
a. Terdapat ruang yang sesuai untuk pelajar belajar dan membuat latihan
b. Peraturan yang diamalkan untuk mengekalkan keselamatan , kebersihan , dan
keselesaan untuk belajar dan membuat latihan

Peraturan am penggunaan dan keselamatan bengkel kemahiran hidup

1. Masuk setelah mendapat kebenaran dan arahan daripada guru


2. Pakai pakaian yang sesuai dan memakai kasut getah
3. Jangan berlari dan bermain di dalam bengkel
4. Jangan menyentuh alatan dan mesin tanpa mendapat kebenaran dan penyeliaan
daripada guru
5. Duduk dan bekerja ditempat yang telah ditetapkan
6. Jika berlaku kemalangan atau kecederaan , segera beritahu guru yang berkenaan
7. Pastikan bengkel dalam keadaan selamat dan selesa ketika penggunaannya dan bersih
serta kemas sebelum meninggalkannya.
Pakai pakaian yang sesuai dan kasut getah

Keselamatan di bengkel kemahiran hidup

1. Bengkel haruslah memberikan keutamaan kepada keselamatan.


2. Pengguna bengkel mestilah selamat sebelum menggunakan , semasa menggunakan
dan selepas menggunakan bengkel dan segala peralatan di bengkel
3. Guru dan pelajar mestilah tahu bagai mana bertindak apabila berlaku
I. Kecederaan dan kemalangan
II. Kejutan elektrik
III. Kebakaran
4. Bengkel perlu ada peti kecemasan yang mengandundi ubat luka dan sapuan untuk
lecur serta kain balutan untuk kecederaan ringan.
5. Jika berlaku kecederaan yang serius dan teruk hendakan dilaporkan kepada guru
bertugas dan terus dirujuk kepada hospital yang terdekat
6. Bengkel juga mesti mempunyai alat pencecah kebakaran yang berfungsi disetiap
bengkel. Alat pencegah kebakaran mestilah digantung ditempat mudah dilihat dan
mudah dicapai.
7. Jika berlaku kebakaran besar hendaklah keluar dengan segera mengikut pelan
kecemasan kebakaran dan memanggil bomba melalui talian kecemasan 999
8. Jika berlaku sebarang kejutan elektrik, hendaklah dimatikan suis utama terlebih
dahulu atau menekan suis keselamatan bengkel
9. Jangan sentuh mangsa kejutan dengan tangan, gunakan kayu kering untuk mengalih
mangsa daripada benda atau wayar yang menjadi punca kejutan elektrik

NOTA KEMAHIRAN HIDUP TINGKATAN SATU


Reka Bentuk dan Teknologi

ASAS MEREKA BENTUK


1. Proses Mereka Bentuk
A. Mengenal pasti Masalah
 Tiada produk di pasaran
 Produk sedia ada terdapat kegagalan dan kelemahan
 Produk sedia ada susah dikendalikan
 Produk di pasaran besar dan berat
 Produk sedia ada tidak praktikal dalam cuaca negara ini
 Produk sedia ada mahal
 Produk sedia ada tidak menjimatkan masa atau terhad penggunaannya
B. Mendapatkan maklumat dan mengumpul idea
 Data dan maklumat yang diperolehi dengan
a. menyiasat
b. membaca
c. membuat lawatan
d. melayari internet
e. temuramah
 Semua maklumat dan data hendaklah direkodkan dalam buku idea.
 Buku idea ialah buku yang merekodkan tarikh, lakaran, senarai bahan,
butir penemuan dan lain-lain perkara yang berkaitan
C. Menilai dan memilih idea yang terbaik
 Kumpulkan semua idea dan lakarkan idea tersebut
 Analisa dan pilih satu idea yang terbaik
D. Pembinaan (perlaksanaan idea)
 Rancang carta aliran kerja
 Pilih idea dan lakaran , sediakan bahan yang diperlukan
 Tentukan bahan dan pengikat yang akan digunakan
 Pasang setiap bahagian dan bahan dengan tepat dan kukuh
 Pilih kemasan yang sesuai
 Gunakan kemasan sewajarnya dan pastikan ia menarik
E. Pengubahsuaian
 Pengubahsuian perlu dilakukan sekiranya
a. Terdapat beberapa bahagian produk tidak berfungsi
b. Keseluruhan produk tidak berfungsi
c. Terdapat bahagian produk tidak selamat dan berbahaya kepada
pengguna
 Ingin membuat penambahan kepada produk sedia ada
 Ingin membuat tukaran bahan atau jenis pengikat
F. Pendokumentasian
Satu laporan lengkap secara bertulis
 Butiran Laporan mestilah mengandungi
i. Tajuk
ii. Latar belakang
iii. Objektif
iv. Deskripsi projek
v. Rujukan
vi. Lampiran
2. Faktor Reka bentuk
A. Fungsi
» Berfungsi
B. Rupa bentuk
» Menarik
C. Kesesuaian bahan
» Mudah didapati
D. Kaedah Pembinaan
» Tidak merumitkan
» Tidak membazirkan masa
E. Ketahanan
» Tahan ketika digunakan
» Tahan ketika disimpan
» Tidak mudah rosak, patah atau pecah
F. Kos produk
» berpatutan
G. Kemasan
» bersesuaian dengan penggunaan
H. Faktor Keselamatan
» mesra pengguna dan mesra alam
Tidak boleh mencederakan dan membahayakan pengguna
I. Faktor Kormersial
» Boleh dipasarkan
» Mampu manarik pembeli
3. Pencetusan Idea
A. Mengenal pasti Masalah
B. Mendapatkan maklumat dan mengumpul idea
i. melalui pembacaan
ii. melayari internet
iii. membuat lawatan dan kajian
C. Menilai dan memilih idea yang terbaik
4. Melakar
A. Tujuan Melakar
membantu memperjelaskan rupa dan bentuk cadangan rekaan secara 3D atau
2D
B. Ciri-ciri Lukisan Lararan

Lukisan lakaran dibuat dengan menggunakan pensil

Lukisan Lakaran yang baik haruslah mengandungi

. maklumat bahan
I. ukuran panjang dan lebar
II. ukuran tinggi dan tebal
III. jenis penyambung yang digunakan
IV. tarikh lakaran
V. Skala
VI. Dimensi
VII. Nama individu/kumpulan
VIII. Nama projek
C. Jenis lukisan lakaran
. Lukisan Oblik
 Lukisan 3 dimensi yang menggunakan 1 garisan mendatar dan 1
garisan serong bersudut 45º darjah sebagai paksi
a. Lukisan Isometrik
 Lukisan 3 dimensi yang menggunakan 2 garisan tapak 30º darjah
sebagai paksi
b. Lukisan perspektif
 Lukisan yang didasarkan kepada suatu titik lenyap atau garis ufuk

JENIS BAHAN

1. Kayu

A. Jenis Kayu

I. Kayu Keras II. Kayu Lembut


i. Cengal i. Kayu Getah
ii. Sepetir ii. Jelutung
iii. Kapur iii. Meranti

D. Saiz Kayu

I. Papan Tebal II. Papan Nipis


»Tebal 38 mm - 100 mm » Tebal 10 mm - 38 mm
» Lebar 150 mm ke atas » Lebar 76 mm ke atas
» Panjang 3 m - 6 m » Panjang 3 m - 6 m

IV. Kayu Jerjak


III. Kayu Beroti
» Tebal 20 mm - 38 mm
Tebal 38 mm - 100 mm
» Lebar 25 mm - 76 mm
» Lebar 75 mm - 150 mm
» Panjang 3 m - 6 m
» Panjang 3 m - 4 m

E.

B. Kecacatan Kayu

IV. Meleding II. Berspring

IV. Berpintal
III. Berpiuh

V. Berpusar VI. Merekah


C. Ciri-ciri kayu
VI. Boleh di dapati dalam pelbagai saiz
VII. Mempunyai ira dan urat kayu yang menarik
VIII. Boleh dibina dengan pelbagai jenis tanggam
IX. Boleh mengecut jika tidak dikeringkan dengan betul
X. Mudah diserang serangga perosak
2. Papan Lapis

Papan Lapis terdiri beberapa lapisan kayu yang dipotong nipis disusun secara
berselang-seli dan diglu dan dimampatkan bersama-sama melalui proses kilang

Papan lapis dijual dalam saiz yang besar seperti 4' x 8' dan digredkan berdasarkan
ketebalan

A. Saiz :
» panjang dan lebar = 2 440 mm x 1220 mm
Tebal = dari 3 mm hingga 32 mm
B. Jenis :
» Kalis air
» Tidak kalis air
C. Kegunaan : Untuk membuat dinding bilik, perabot, pintu, rak dan kotak
D. Kelebihan :
» Mudah dipotong
» Tidak retak dan meleding
» Kukuh dan tahan
E. Keburukan :
» Mudah lekang apabila terkena air
» Hanya boleh digunakan di dalam rumah
3. MDF

Medium Density Fibreboard (MDF) ialah bahan komposit yang berasaskan serat kayu
lembut dan kayu terbuang. Ia terhasil daripada proses pemampatan dan glu
A. Kegunaan : digunakan dengan meluas dalam industri perabot dan perumahan
moden
B. Saiz : 2 440 mm x 1 220 mm
C. Kelebihan :

. Tahan haba
i. Tidak retak
ii. Tidak mudah bengkok dan meleding
iii. Permukaannya lebar dan rata
2. Mounting Board

Ia adalah sejenis kertas keras


A. Kegunaan
B. Saiz : Ketebalan 2 mm. Dijual dalam saiz 610 mm x 1 220 mm atau 610 mm x
910 mm
C. Kelebihannya :
» Diwarnakan dengan warna-warna yang menarik
» Mudah dilengkungkan
» Mudah dipotong dan dibentuk

ALATAN TANGAN
1. Pembaris Keluli

A. Kegunaan : Mengukur dan memindahkan jarak


B. Saiz : 30 cm dan 15 cm
C. Binaan : Dibuat daripada keluli
2. Pita Pengukur

A. Kegunaan : Mengukur jarak


B. Saiz : 3 M dan 6 M
3. Sesiku L

A. Kegunaan :
i. Untuk membuat garisan lurus bersudut tepat
ii. Untuk menguji kerataan
iii. Untuk menguji ketepatan
iv. Untuk menguji kepersegian
B. Saiz : Ditentukan mengikut panjang bilahnya
C. Binaan : Bilahnya dibuat daripada kelulu. Badan dibuat daripada kayu atau
logam.
4. NT Cutter

A. Kegunaan : Untuk memotong papan lapis yang dinipis atau mounting board
B. Saiz :
5. Gergaji Tangan

A. Kegunaan : Untuk memotong kayu, papan, papan lapis dan MDF


B. Saiz: Ditentukan oleh panjang bilahnya dan bilangan gigi dalam setiap 25mm
6. Gergaji Puting

A. Kegunaan : Untuk memotong lurus kayu dan papan bersaiz kecil


B. Saiz: Ditentukan oleh panjang bilahnya
7. Gergaji Lengkung Halus

A. Kegunaan : Untuk memotong lengkung pada kepingan papan nipis dan papan
lapis
B. Saiz : Ditentukan jarak antara mata gergaji dengan bingkai
8. Gergaji Besi

A. Kegunaan : Untuk memotong rod besi dan PVC


B. Saiz : Ditentukan oleh panjang
9. Gerudi Tangan
A. Kegunaan : Untuk membuat lubang di atas kepingan logam nipis dan papan
yang nipis
B. Mata gerudi pintal digunakan bersama gerudi tangan
10. Mata Gerudi Pintal
A. Kegunaan : Untuk membuat lubang
B. Saiz : ditentukan oleh diameter
11. Gerudi Engkol

A. Kegunaan : Untuk membuat lubang di atas kayu ,kepingan papan dan papan
lapis
B. Digunakan bersama dengan mata gerudi gerimit
12. Gerimit

A. Kegunaan : Untuk membuat lubang pandu sebelum memasukkan skru pada


kayu (kayu nipis dan lembut)
B. Saiz : ditentukan oleh diameter
13. Penebuk Pusat

A. Kegunaan : Untuk membuat lubang pandu di atas permukaan logam sebelum


kerja menggerudi
B. Saiz :
14. Pembenam Paku

A. Kegunaan : Untuk membenam kepala paku panel di bawah permukaan kayu


B. Saiz :
15. Tukul Kuku Kambing

A. Kegunaan : Untuk mengetuk paku dan mencabut paku


B. Saiz : Ditentukan oleh berat kepalanya
16. Tukul Warington

A. Kegunaan : Untuk mengetuk paku kecil di tempat yang sukar


17. Ragum Kakak Tua

A. Kegunaan : Untuk mencabut paku


18. Gandin Kayu
A. Kegunaan : Untuk mengetuk hulu pahat atau menanggalkan cantuman papan
projek
19. Pahat rata / Pahat tepi serong

A. Kegunaan : Untuk membuat parit dan lurah serta meratakan dasarnya.


B. Saiz : Ditentukan oleh lebar matanya
20. Kikir Parut

. Kegunaan : Untuk mengikir dan membentuk hujung kayu


21. Apit G

. Kegunaan : Mengapit papan projek pada meja ketika kerja memotong dan
menggerudi
A. Saiz : terdapat dalam saiz seperti 1' dan 6"

MESIN GERUDI

A. MESIN GERUDI LANTAI


i. Kegunaan
Mesin gerudi digunakan untuk menggerudi lubang pada kepingan kayu dan
logam

ii. Bahagian dan fungsinya


1. Penutup = Melindungi tali sawat dan takal
2. Suis = Menghidup dan mematikan motor
3. Bindu = Memutar mata gerudi
4. Mata gerudi = Membuat lubang pada kayu atau logam
5. Meja gerudi = Menempatkan ragum gerudi
6. Pelaras Meja = Melaraskan aras meja gerudi
7. Tuas Pemasuk = Menurunkan dan menaikkan bindu
8. Motor = Memutar bindu
9. Pengunci Bindu = Mengetatkan dan melonggarkan bindu
10. Ragum Gerudi = Memegang objek ketika kerja menggerudi
iii. Peraturan Keselamatan ketika menggerudi
1. Penggunaan mesin hendaklah dilakukan oleh pelajar dengan pengawasan
guru
2. Hanya seorang sahaja mengendalikan mesin
3. Pakai pakaian yang sesuai
4. Pakai gogal untuk melindungi mata
B. MESIN GERUDI TANGAN ELEKTRIK
1. Kegunaan:
a. Mengerudi lubang kayu atau kepingan logam
2. Bahagian dan fungsinya
. Bindu = memegang dan memusingkan mata gerudi
I. Suis = menghidup dan mematikan motor
II. Pemegang = memegang dan mengendalikan mesin
III. Kabel = menghantar arus elektrik
3. Cara Menggunakannya
. Mengerudi secara menegak
I. Menggerudi secara mendatar

Menggerudi mendatar Menggerudi menegak

BAHAN PEMASANGAN
Keterangan Gambar keterangan Gambar
I Mata Gerudi Benam V Menggerudi Engsel
II Pemutar Skru Biasa/Rata Skru Alur Rata, Kepala Benam dan
VI
III Pemutar Skru Philips Kepala Bulat
Gunakan saiz mata pemutar yang tepat VII Skru Philips
IV
dan sesuai

i. Paku Panel ii. Paku Kepala rata

1. Paku
A. Kegunaan : mencantum dua keping papan/kayu atau bahan lain kepada kayu
B. Saiz : ditentukan panjang batangnya
C. Jenis
I. Paku Kepala Rata
i. Kegunaan : untuk mencantumkan dua keping papan atau kayu
ii. Saiz ditentukan oleh : Panjang
iii. Apabila membeli paku nyatakan : jenis dan panjangnya
II. Paku Panel
i. Digunakan : untuk pembinaan perabot
ii. Mempunyai kepala benam
III. Paku Payung
i. digunakan untuk memaku papan lapis dan kepingan zink
D. Kelebihan :
Senang digunakan. Murah
E. Keburukan
Sukar ditanggalkan. Papan mudah pecah dan retak
2. Skru
A. Digunakan : untuk memegang dan merapatkan kepingan kayu dan engsel
B. Jenis: Skru dibahagikan kepada beberapa jenis mengikut alur dan jenis kepala
I. Skru Alur Rata/Biasa
II. Skru Alur Philips
III. Skru Kepala Bulat
IV. Skru Kepala Benam
C. Kebaikan skru :
I. Boleh ditanggalkan semula dan boleh digunakan ke atas kayu yang keras
II. Memberi cengkaman lebih kuat
3. Glu PVA
i. Digunakan : untuk melekatkan dua keping bahan secara kekal
ii. kebaikan skru : Boleh digunakan ke atas dua bahan yang berbeza. Contoh MDF
dengan Papan Lapis

PEMBINAAN PROJEK

1. Proses Mengukur

Ukur panjang bahan Ukur lebar bahan

2. Mengukur berdasarkan maklumat kertas projek


3. Proses Menanda

Menanda panjang Menanda lebar

4. Menanda ukuran panjang, lebar dan tebal


5. Proses Memotong

Mengerat

6. Memotong kayu dan bahan kepada ukuran yang dikehendaki. Memotong kayu dan
bahan kepada beberapa bahagian
7. Proses Membina dan Mencantum

Membina tanggam dan mencantuk menggunakan bahan cantuman

i. Tanggam Lekap Palang ii. Tanggam Lekap T iii.Tanggam Temu iv. Tanggam Temu
A. Membuat tanggam
 Pilih tanggam yang sesuai
 Ikuti langkah-langkah yang betul
 Setelah siap pasang dan uji ketepatan dan kekuatan tanggam
B. Mengglu
 Pilih glu yang sesuai dengan bahan yang digunaan
 Pastikan bahagian-bahagian yang perlu telah dipasang
 Biarkan bahagian yang diglu kering sekurang-kuarangnya satu hari
semalam
C. Memaku

 Gunakan paku yang sesuai , jika papan nipis paku yang kecil dan pendek
D. Menskru

 Jika papan atau kayu tebal hendaklah ditebuk lubang dengan gerudi
terlebih dahulu
 Jika papan nipis hendaklah dibuat lubang pandu dengan menggunakan
senggerek , gerimit atau alat lain yang sesuai

KEMASAN PROJEK

I = Cat Licau II. Tepung Penyumbat III. Syelek IV. Cat Semburan V. Spirit

1. Bahan kemasan
A. Tepung Penyumbat
I. Kegunaan : untuk menyumbat liang-liang kayu
II. Kelebihan : cepat kering dan mudah digunakan
III. Cara menggunakannya : boleh dicairkan dengan menggunakan air dan
turpentine
B. Cat Alas
I. Kegunaan : untuk menjadikan permukaan kayu lebih licin dan menjadi
alas sebelum menggunakan cat licau
II. Kelebihan : Menjadikan cat licau lebih menarik warnanya dan lebih rata
sapuannya
III. Cara menggunakannya : disapu atas permukaan kayu sebelum
menyapukan dengan cat licau
C. Cat Licau
I. Kegunaan : untuk menutup liang-liang kayu dan kecacatan kayu
disamping mencantikkan kayu dengan warna terpilih
II. Kelebihan :
 Permukaan berkilau, licin dan mempunyai warna yang menarik
 Memberi ketahanan dan perlindungan kepada kayu
III. Cara menggunakannya : Dilarutkan dengan turpentine dan di sapu
dengan berus
D. Cat semburan
I. Kegunaan : untuk mengecat permukaan logam
II. Kelebihan : cepat kering dan mudah digunakan
III. Cara menggunakannya : goncangkan bekas cat. Semburkan dengan cara
menggerakkan semburan secara berulang-ulang
E. Syelek
I. Kegunaan : untuk mecantikkan kayu dan melindungi permukaan kayu
II. Kelebihan : kos murah dan cepat kering
III. Cara menggunakannya : larutkan syelek dengan pelarutnya (spirit methil)
dan sapukan ke atas permukaan kayu mengikut arah urat kayu
F. Tona kayu
I. Kegunaan : untuk mencantikkan kayu dan menyamakan warna ke atas
produk yang dibuat daripada pelbagai jenis kayu
II. Kelebihan :
 Mudah digunakan
 Cepat kering
 Masih kelihatan urat kayu
 Setiap bahagian mempunyai warna yang sama
G. Lekar
I. Kegunaan : mencantikan permukaan kayu dan melindungi permukaan
kayu
II. Kelebihan : tahan haba dan tahan calar
III. Cara menggunakannya : dilarutkan dengan 'thinner' . Disapu terus atas
permukaan kayu atau atau lapisan syelek
H. Pelekat (Fomika dan stiker)
I. Kegunaan : Untuk menutup permukaan kayu dengan corak yang cantik
dan menarik
II. Kelebihan : memudahkan kerja pengemasan dan menutup kecacatan
permukaan kayu
III. Cara menggunakannya : Disapukan glu dan diseterika di atasnya
2. Bahan Pelarut

A. Spirit Methil
I. Kegunaan : untuk melarutkan syelek dan membersihkan berus syelek
B. Turpentine
. Kegunaan : untuk mencairkan cat licau dan membersihkan berus cat
C. Thinner
. Kegunaan : untuk mencairkan lekar dan membersihkan berus lekar
3. Alatan kemasan

A. Kerta Las
. Kegunaan : untuk melicinkan permukaan kayu
I. Cara menggunakannya : digunakan dengan bungkah kayu lalu
digosokkan mengikut urat kayu. Mulakan dengan gred kekasaran kasar
(3,2,1) dan disudahi dengan gred kekasaran yang halus (0, 00)
B. Pengikis
. Kegunaan : untuk mengikis kotoran atau lebihan tepung penyumbat.
I. Cara menggunakannya : Gerakkan hujung mata pengikir mengikut arah
urat kayu
C. Berus Syelek
. Kegunaan : untuk menyapu syelek dan lekar
I. Cara menggunakannya : bersihkan berus dengan pelarut yang sesuai dan
sapu syelek ikut arah urat kayu. Setelah selesai bersihkan semula dengan
pelarutnya (contoh spirit methil) dan diikuti dengan air sabun dan
keringkan.
D. Berus Cat
. Kegunaan : untuk menyapu cat licau dan cat alas
I. Cara menggunakannya : cuci berus dengan pelarut dan sapukan berus ke
satu arah mengikut arah urat kayu

Penjagaan berus

 Berus yang selesai digunakan hendaklah di cuci dengan pelarus yang


sesuai
 berus syelek dicuci dengan spirit methil, berus cat dicuci dengan
turpentine dan berus lekar dicuci dengan thinner.
 Berus yang telah dicuci hendaklah digantung dalam tin atau peti untuk
menggantung berus
 Jangan mencampur-adukkan penggunaan berus.
Nota Kemahiran Hidup
Keselamatan Elektrik

 Jangan gunakan plag atau soket yang pecah dan rosak

 Jangan membuat sambungan yang banyak daripada satu punca

 Jangan cuba menyentuh wayar hidup yang tidak bertebat


 Jangan cuba menmengantikan dawai fius dengan sebarang dawai atau logam

 Jangan menggunakan kabel yang pecah atau terlalu lama

 Hendaklah utamakan KESELAMATAN DIRI, KESELAMATAN MAKMAL/BENGKEL dan


KESELAMATAN PERALATAN.

Pamirkan slogan UTAMAKAN KESELAMATAN agar selalu dapat mengingatkan guru-guru


dan pelajar-pelajar sepanjang berada dan melakukan aktiviti di makmal/bengkel.
NOTA KEMAHIRAN HIDUP TINGKATAN SATU

Elektrik

MAKSUD ELEKTRIK

 Elektrik ialah tenaga


 Elektrik ialah pergerakan elektron dalam pengalir
 Elektrik boleh didapati dalam dua bentuk arus iaitu arus terus dan arus ulang alik
 Elektrik yang dibekalkan kerumah-rumah adalah sebanyak 220-240V dalam bentuk arus
ulang alik (AC/AU).
 Di Malaysia elektrik dibekalkan oleh TNB (Tenaga Nasional Berhad).

SUMBER ELEKTRIK

i. Sel Kering ii. Sel Basah iii. Dinamo Basikal

Kaedah menghasilkan elektrik:

1. Melalui proses tindak balas kimia - contoh sel kering dan sel basah
2. Melalui tindak balas aruhan kemagnetan - contoh dinamo basikal dan janakuasa
3. Lain-lain seperti:
i. kuasa solar
ii. tindakan haba

Sel Kering

1. Sel kering menghasilkan voltan 1.5 volt


2. Dua sel kering yang disambungkan secara siri akan menghasilkan 3.0 volt
Dua sel kering disambung siri

3. Arus elektrik yang dihasilkan oleh sel kering ialah arus terus (AT/DC)
4. Tenaga elektrik yang dihasilkan oleh sel kering adalah daripada hasil tindak balas
kimia
5. Sel kering digunakan pada alatan elektrik mudah alih berkuasa rendah - seperti lampu
picit, jam loceng, alatan permainan

Bahagian Sel kering

A = Punca positif , B = Bekas zink , C = elektrolit , D = Batang karbon , E = Punca negatif

Sel Basah

1. Sel basah biasanya menghasilkan voltan 6.0 volt, 12 Volt dan 24 volt
2. Sel basah boleh dicas semula dengan alat pengecas bateri
3. Sel basah lebih dikenali sebagai bateri
4. Sel basah digunakan di dalam kenderaan seperti motor, kereta, lori dan bas

Bahagian sel basah


A = Plat positif (plumbum peroksida) , B= Terminal positif , C = Penyelang , D = Plat
negatif (plumbum) , E = Elektrolit (Asid Sulfurik Cair)

Dinamo Basikal

1. Dinamo basikal menghasilkan voltan 6 volt - 12 volt


2. Arus elektrik yang dihasilkan oleh dinamo ialah arus ulang alik (AU/AC)
3. Tenaga elektrik yang dihasilkan oleh dinamo ialah hasil daripada aruhan kemagnetan

Bahagian Dinamo Basikal

A = Pemutar , B = Magnet kekal , C = Teras besi, D = gegelung dawai , E = punca elektrik

Jenis-jenis sel

1. Sel Alkali
2. Sel merkuri
3. Sel lithium
4. Sel nikel kadmium
KEGUNAAN ELEKTRIK

i. Pengisar ii. Lampu Pendafluor iii. TV iv. Sterika v. Radio

1. Untuk menghasilkan :
i. cahaya
 Contoh - lampu pendafluor, lampu pijar, LED
ii. bunyi
 Contoh - Radio, siren, buzzer, loceng
iii. haba
 Contoh - Pengering rambut, pembakar roti, seterika, cerek, ketuhar
iv. gerakan
 Contoh - Kipas angin, pengisar, motor elektrik
v. isyarat elektronik
 Contoh - kalkulator, pad permainan, komputer

WAYAR ELEKTRIK

1. Wayar kuprum beranemal


i. Digunakan untuk membuat gegelung elektrik
2. Teras tunggal
i. Digunakan dalam bidang elektronik
ii. Mampu mengalirkan elektrik kuasa sangat rendah
3. Teras kembar
i. Digunakan untuk alat elektrik kuasa rendah seperti lampu dan peti suara
ii. Untuk membuat sambungan ke punca negatif dan positif atau wayar hidup dan
wayar neutral sahaja
4. Kabel teras tiga
i. Digunakan untuk menyambung alatan elektrik berkuasa tinggi
ii. Untuk membuat sambungan ke punca hidup, neutral dan bumi

I = Wayar kuprum beranemal , II = Wayar teras tunggal , III = Wayar teras kembar ,
IV = Kabel teras tiga

JENIS PLAG

1. Plag 2 pin
i. Digunakan untuk menyambung bekalan elektrik kepada alatan elektrik
berkuasa rendah
ii. Radio , TV, Pencukur
2. Plag 3 pin
i. Terdapat 2 jenis, plag 3 pin 13 ampere dan plag 3 pin 15 ampere
ii. Digunakan untuk menyambung bekalan elektrik kepada alatan elektrik
berkuasa tinggi
iii. Periuk nasi, ketuhar, peti sejuk, seterika mengunakan plag 3 pin 13 ampere
iv. Pendingin hawa menggunakan plag 3 pin 15 ampere

I = plag 2 pin , II = plag 3 pin


i. Kedudukan tamatan L, N, dan E
ii. Pemasangan kod warna yang betul
iii. Kabel teras tiga biru, hijau dan coklat

PENDAWAIAN PLAG 3 PIN 13 AMPERE

1. Alatan

I = Pena Ujian , II = Penjalur wayar , III = Pisau lipat

2. Bahan
i. Kabel teras 3
3. Langkah-langkah
i. Buangkan penebat kabel kira-kira 4 cm
ii. Jalurkan hujung ketiga-tiga wayar
iii. Pintalkan ketiga-tiga hujung wayar
iv. Buka penutup plag
v. Pasangkan teras pada tamatan mengikut kod wayar yang betul iaitu
 Wayar coklat/hitam ---> tamatan hidup(L)
 Wayar biru/merah -----> tamatan neutral (N)
 Wayar hijau/hijau-kuning ------>Tamatan bumi (E)
vi. Tutup semula plag dan pasangkan skru

FIUS

i. Simbol fius ii. Fius katrij iii. Fius dawai


1. Digunakan untuk memutuskan litar sekiranya berlaku litar pintas atau lebihan tenaga
elektrik
2. Memberi perlindungan kepada alatan elektrik daripada rosak dan terbakar
3. Unit ukuran fius ialah ampere
4. Terdapat dua jenis fius
a. Fius katrij - digunakan dalam plag 3 pin dan fius perkhidmatan rumah
1. Fius 13A
 Digunakan dalam plag 3 pin 13 ampere
2. Fius 30A
 Digunakan dalam fius perkhidmatan dalam sistem bekalan
elektrik domestik
b. Fius Dawai - digunakan dalam kotak agihan berfius dalam rumah
5. Kadar fius yang biasa digunakan ialah 5A, 10A, 13A dan 30A
6. Fius dibuat daripada aloi timah atau plumbum

LAMPU PIJAR DAN LAMPU PENDAFLUOR

i. Lampu pijar ii. Lampu Pendaflour

A. Kelalang A. Pemegang
B. Filamen B. Tiub
C. Pin C. Perumah
D. Sumber elektrik D. Suis penghidup

Lampu pijar

1. Ciri-ciri lampu pijar


i. Menghasilkan cahaya kuning yang menyilaukan mata
ii. Cahayanya panas
iii. Meninggalkan bayang hitam
iv. Menggunakan kuasa elektrik yang banyak
2. Bahagian lampu pijar
i. Filamen = menyala dan mengeluarkan cahaya
ii. Gas argon = mencegah filamen daripada terbakar dan putus
iii. Sesuntuh = menyambung filamen ke punca elektrik
iv. Mentol kaca = melindungi gas argon dan filamen

Lampu pendarfluor

1. Kelebihan Lampu pendaflour


i. Warnanya putih terang dan tidak menyilaukan mata
ii. Cahayanya sejuk
iii. Menjimatkan elektrik
iv. Tidak meninggalkan bayang hitam
2. Bahagian Lampu pendarflour
i. Tiub pendarfluor = berisi gas argon dan merkuri, menghasilkan cahaya ultra
ungu
ii. Pemegang tiub = memegang pin elektrod
iii. Cok = membekalkan voltan tinggi
iv. Suis Penghidup = menghidupkan lampu
v. Perumah = tapak memegang bahagian-bahagian lampu yang lain

Nota Kemahiran Hidup Tingkatan Satu


Elektrik : Elektif KT

A. Litar Elektrik
1. Maksud Litar
 Satu sambungan lengkap sumber elektrik (sel) dan beban elektrik
(mentol) dengan menggunakan pengalir (wayar)
i. Sumber (sel kering) ii. Beban (mentol) iii. Pengawal (suis)
iv. Punca positif (wayar mereh) v. Punca negatif (wayar hitam)

Lukisan skimatik litar mudah

2. Jenis-jenis Litar
1. Litar mudah
 Litar yang mengandungi satu sumber satu beban dan satu pengalir
2. Litar pintas
 Litar tanpa beban
 Litar yang mengandungi wayar pintasan
3. Litar siri
 Litar yang mengandungi beban elektrik yang disambung secara
siri
4. Litar selari
 Litar yang mengandungi beban elektrik yang disambung secara
selari
5. Litar siri selari
 Litar yang mengandungi beban elektrik yang disambung secara
siri dan juga selari
Litar asas
A = Beban , B = Pengalir , C = Sumber elektrik

Litar siri
Litar selari

Litar siri selari


3. Perbezaan litar siri dan litar selari

Litar Siri Litar Selari


Voltan
Voltan
Voltannya adalah semakin kurang
Voltannya sama disemua tempat
apabila beban bertambah
Vj=V1=V2=V3.....
Vj=V1+V2+V3.....
Arus
Arus
Arusnya semakin kurang apabila
Arusnya sama disemua tempat
semakin banyak beban
Rintangan
Rintangan
Jumlah rintangan adalah lebih kecil
Semakin ditambah beban semakin
daripada nilai perintang yang paling
banyak jumlah rintangan
kecil
Apabila satu mentol terbakar, mentol Apabila satu mentol terbakar , mentol
yang lain tidak akan menyala yang lain akan terus menyala
Jika ditambah satu mentol, mentol yang
Jika ditambah satu mentol, nyalaan
lain akan menjadi malap kerana bebanan
mentol yang lain tidak akan berubah
bertambah

B.
C.
D. Voltan, Arus dan Rintangan
I. Definisi
. Voltan ialah daya yang menggerakkan elektron di dalam pengalir
elektrik
a. Unit sukatan bagi daya tersebut ialah Volt (V)
b. Arus ialah sejunlah elektron yang bergerak di dalam pengalir elektrik
c. Unit sukatan bagai arus ialah Ampere (A/I)
d. Rintangan ialah halangan terhadap pergerakan arus
e. Unit sukatan bagi rintangan ialah Ohm
II. Hukum Ohm
0. Hukum ohm ialah hukum yang menyatakan hubungan di antara Voltan,
Arus dan Rintangan
1. Hukum ohm diperjelaskan oleh lencana hukum Ohm

III. Contoh pengiraan

Diberi voltan=12 volt, rintangan = 4 ohm, cari arus = (?) dalam litar di bawah.

E. Meter elektrik
. Meter Volt
 Meter yang digunakan untuk menyukat voltan atau daya gerak
elektrik(DGE)
 Terdapat dua jenis meter volt
a. Meter volt arus terus
b. Meter volt arus ulang alik
 Meter disediakan dalam beberapa julat tertentu
 Meter volt dipasang selari dengan sumber (sel) dan beban (mentol)
didalam litar

i. Meter volt arus terus ii. Meter volt arus ulang-alik

I. Meter Ampere
 Meter yang digunakan untuk menyukat kadar pergerakan arus di dalam
litar
 Meter ampere dipasang secara siri dengan sumber (sel) dan beban
(mentol) di dalam litar

F. Meter Pelbagai
o Kegunaan
 Untuk mengukur voltan, arus dan rintangan
 Untuk menguji keterusan litar
o Bahagian meter pelbagai

A = Skala B = Skru pelaras sifar


C = Julat bacaan D = Tombol pemilih julat
E = Punca positif F = Punca Negatif
G = Pelaras sifar Ohm H = Jarum penunjuk

. Skala
 Mengandungi skala bagi bacaan rintangan, voltan arus terus,
voltan arus ulang-alik
i. Jarum Penunjuk
 berfungsi menunjukkan bacaan pada skala
ii. Skru Pelaras Sifar
 berfungsi melaraskan jarum penunjuk pada bacaan sifar (0)
iii. Pelaras Sifar Ohm
 berfungsi melaraskan jarum penunjuk semasa menguji rintangan
iv.Prob Negatif dan prob Positif
 berfungsi menyentuh alatan elektrik dan komponen elektronik
prob hitam untuk negatif
dan prob merah untuk positif
v. Tombol Pemilih Julat
 berfungsi untuk memilih julat bacaan yang dikehendaki
vi. Julat
 berfungsi menunjukkan kadar sukatan yang akan diukur
o Membaca meter Ohm pada meter pelbagai
 Langkah-langkah membaca meter Ohm
0. Laraskan tombol ke julat bacaan ohm
1. Temukan kedua-dua prob negatif dan positif
2. Laraskan pelaras sifar ohm hingga jarum menunjukkan bacaan
sifar (0)

G. Unit Kawalan Utama Bekalan Elektrik Domestik

i. Suis Utama ii. Pemutus Litar Bocor ke Bumi iii. Peti Agihan Berfius iv. Soket dan
suis

. Fius Perkhidmatan
 Fungsi - untuk mengawal bekalan jika berlaku arus berlebihan dan untuk
memutuskan bekalan kepada pelanggan yang gagal membayar bil
penggunaan
a. Penyambung Neutral
 Fungsi - menyambung litar rumah dengan wayar bekalan neutral
b. Meter KWJ
 Fungsi - untuk menyukat dan merekodkan kadar penggunaan tenaga
elektrik
 jenis - terdapat dua jenis meter
. Meter analog
a. Meter digital

Meter kWJ jenis diigital

c. Suis Utama
 Funsi untuk menyambung dan memutuskan bekalan elektrik di dalam
rumah
 Suis ini adalah suis jenis dua kutub satu arah
 Di dalamnya terpasang fius katrij
d. Pemutus Litar bocor ke bumi
 berfungsi memutuskan bekalan elektrik dalam litar dirumah jika berlaku
kebocoran arus atau litar pintas
e. Kotak agihan berfius
 berfungsi mengagihkan bekalan elektrik di dalam litar
f. Suis dan Soket
 Suis berfungsi memutuskan dan menyambung litar kepada alatan
elektrik
 Soket berfungsi menghubungkan alatan elektrik kepada sumber bekalan
elektrik rumah
i. Fius Perkhidmatan ii. Penyambung Neutral iii. Meter Kwj
iv. Suis utama v. PLCB vi. Kotak Agihan Berfius

H. Kuasa Elektrik
0. Maksud Kuasa Elektrik
 Kadar kerja yang dihasilkan oleh arus elektrik
 Unit ukuran kuasa elektrik ialah watt (W)
1. Formula Mencari Kuasa Elektrik
 Kuasa = voltan x arus ( P = V x I )
2. Kuasa elektrik alatan elektrik
 Kuasa elektrik yang digunakan oleh kebanyakan alat elektrik dinyatakan
dalam plat perincian
 Perkakasan yang mengeluarkan haba lebih menggunakan kuasa elektrik
berbanding yang mengeluarkan cahaya
 Contoh periuk nasi elektrik berkuasa 900W sementara lampu pendafluor
berkuasa 40W
Contoh plat perincian sebuah kipas elektrik

NOTA KEMAHIRAN HIDUP TINGKATAN SATU

Jahitan Asas

A. ALATAN JAHITAN

1. Gunting
 Kegunaan
untuk memotong kain dan benang
2. Jarum peniti
 Kegunaan
untuk menyemat kain dan kertas ketika memotong dan menjahit artikel
3. Penetas
 Kegunaan
untuk membuka semula jahitan yang silap
4. Kapur penanda
 Kegunaan
untuk menanda garisan potongan dan jahitan
5. Pita Pengukur
 Kegunaan
untuk mengukur di atas kain dan kertas

B. MESIN JAHIT

Sebuah mesin jahit model lama

1. Jenis dan fungsi mesin jahit


i. Mesin jahit tangan
 Mesin jahit lama. menggunakan tangan untuk memusingkan roda
imbang
ii. Mesin jahit kaki
 Mesin jahit yang murah dan popular, menggunakan kaki untuk
memusingkan roda imbang
iii. Mesin jahit elektrik
 Mesin jahit yang menggunakan motor elektrik untuk
memusingkan roda imbang
iv. Mesin jahit elektronik
 Mesin jahit dikawal sebahagian fungsi dan pergerakannya oleh
papan elektronik dengan menggunakan kuasa elektrik
Mesin elektrik

Mesin jahit kaki

Mesin elektronik
Mesin tangan

2. Bahagian mesin jahit

1. Roda Imbang 2. Tiang Benang 3. Tuas penekan 4. Spring Pemegang


5. Jarum Benang 6. Gigi Penolak 7. Tiang penggulung benang 8. Pelaras mata
jahitan

. Roda Imbang
 Kegunaan : Mengawal pergerakan mesin
i. Tiang Benang
 Kegunaan : Memegang benang
ii. Tuas benang
 Kegunaan : Menarik dan mengawal pergerakan benang
iii. Spring pemegang benang
 Kegunaan : Megawal benang
iv. Gigi penolak
 Kegunaan : Menolak fabrik semasa menjahit
v. Tuas pelaras
 Kegunaan : Melaraskan jarak mata jahitan
vi. jarum
 Kegunaan : Memasiukkan benang jahitan ke dalam kain

3. Persediaan sebelum menjahit mesin


. Menyediakan benang atas
i. Letakkan buku benang pada tiang benang
ii. Sediakan jarum mesin
iii. Masukkan benang ke bahagian ceper penegang benang
iv. Masukkan benang ke dalam lubang tuas penegang benang
v. Masukkan hujung benang ke dalam lubang jarum
Langkah-langkah memasang benang ats

a. Menyediakan benang bawah

Menggulug benang dalam gelendung

. Gulung benang dalam gelendung


i. Masukkan gelendung dalam sekoci

Memasukkan sekoci
ii. Keluarkan benang bawah
b. Melaraskan jahitan
. Laraskan tuas pelaras mengikut jenis kain yang digunakan

Melaras jenis fabrik


Melaras jarak jahitan

c.

4. Semasa menjahit
. Letakkan fabrik di bawah penekan jahitan
a. Pusingkan roda imbang ke hadapan untuk memasukkan jarum ke dalam
fabrik
b. Pastikan jarum tepat berada di tempat yang dijahit
c. Turunkan tuas angkat
d. Tolak roda imbang ke hadapan dan mula menjahit

5. Selepas menjahit
. Hentikan putaran roda imbang
a. Naikkan jarum mesin
b. Naikkan tuas angkat
c. Tarik fabrik ke belakang
d. Gunting lebihan benang 4 atau 5 cm untuk mematikan jahitan
C. PENYELEGARAAN MESIN JAHIT
1. Meminyakkan mesin

Antara bahagian yang perlu diminyakkan

Tujuan meminyakkan mesin jahit ialah:


i. Mencegah bahagian-bahagian mesin daripada berkarat
ii. Melicinkan bahagian-bahagian yang bergerak dan mengurangkan geseraan

2. Menggantikan jarum

. Jarum perlu digantikan sekiranya


a. tumpul
b. patah
i. Longgarkan skru memengan jarum
Mengeluarkan jarum yang patah

2. keluarkan jarum yang tidak diperlukan lagi


3. Gantikan dan masukkan jarum yang baru
4. Ketatkan semula pemegang jarum
3. Jahitan bermasalah
. Mata jahitan longgar
 Jarum tidak dipasang dengan betul - Betulkan pemasangan jarum
 Gelengdung tidak dipasangkan dengan betul dalam sekoci -
Betulkan pemasangan gelendung
 Benang atas longgar - tegangkan benang diceper penegang
benang
i. Kelim berkedut

ii. Benang bawah berkedut/berserabut

iii. Mata jahitan melangkau

 ARTIKAL JAHITAN
Artikal jahitan mudah yang boleh dihasilkan adalah seperti berikut:

1. Sarung tangan
2. Alas dulang/meja
3. Tuala tangan
4. Penutup TV

Contoh Artikel jahitan : Sarung tangan

 JENIS JAHITAN HIASAN


Jenis jahitan hiasan yang boleh digunakan adalah jahitan tangan seperti berikut:
1. Jahitan Kia

2. Jahit Silang Pangkah

3. Insang Pari

 PEGIRAAN KOS

1. Kos bahan
o Kos bahan ialah kos yang dikenakan ke atas bahan-bahan yang digunakan
semasa mengeluarkan produk
2. Kos upah
o Kos Upah ialah kos yang dikenakan untuk membayar upah tenaga kerja x
dengan masa kerja
3. Kos sampingan
o Kos sampingan ialah lain-lain kos yang dikenakan semasa proses pengeluaran
seperti air, elektrik dan sebagainya

Contoh Kos pengiraan


Kos Bahan

Bil Bahan Kuantiti Kos Seunit Kos (RM)


1 Fabrik benang kapas 0.5 meter RM1.00
2 Benang jahit RM0.10
3 Span 0.5 meter RM1.00 RM1.00

Kos Upah

1 1 jam x seorang pekerja RM2.00 RM2.00

Kos sampingan

1 Elektrik RM0.50 RM0.50

NOTA KEMAHIRAN HIDUP TINGKATAN SATU


Tanaman Hiasan

ALATAN KERJA

I. Sudip tangan II. Serampang tangan

1. Serampang
- digunakan untuk menggembur tanah

2. Sudip tangan

- digunakan untuk menyodok dan mengaul medium/tanah

3. Penapis

- untuk menapis bahan-bahan yang tidak diperlukan dan menghaluskan medium

4. Penyiram

- digunakan untuk menyiram tanaman

5. Sketuar

- digunakan untuk mecantan ranting dan dahan kecil

Sketuar
Penyiram
Penapis

BAHAN-BAHAN
I. Pasu II. Beg poli hitam

1. Tapak semaian
2. Beg poli hitam
3. Pasu
4. Hormor pengakaran
5. Baja
6. Racun

Jenis baja yang digunakan I. Baja kimia II. Baja organik ( najis haiwan )

PEMBIAKAN TANAMAN

1. Tanaman dibiakkan dengan tujuan seperti :


a. membanyakkan anak benih dan baka tanaman
b. memelihara spesis tanaman
c. memelihara alam sekitar
d. mendapat keuntungan hasil jualan
2. Jenis-jenis pembiakan tanaman adalah
a. Pembiakan seks

Membiakkan tanaman dengan menggunakan biji benih

b. Pembiakan aseks
Membiakan tanaman tanpa menggunakan biji benih

 membiakkan dengan menggunakan keratan daun


 membiakkan dengan menggunakan keratan batang
 membiakkan dengan menggunakan akar
 membiakkan dengan menggunakan rumpun

PROSES PEMBIAKAN

anak benih daripada beg poli perlu dipindahkan ke dalam pasu apabila besar

PENYEDIAN MEDIUM

1. Nisbah Campuran
o Medium semaian menggunakan nisbah campuran yang diperkenalkan oleh
John Innes
o bahan yang digunakan ialah tanah loam, bahan organik dan pasir sungai
o Bahan organik adalah najis haiwan seperti lembu, ayam dan kambing
o Bahan organik atau kompos amat baik digunakan kerana ia dapat
 mengekalkan kelembapan medium
 membaiki struktur tanah dan saliran
 mengurangkan kepadatan tanah
 lebih mesra alam dan bebas kesan bahan kimia
o Nisbah medium semaian ialah 2:1:1 iaitu 2 tanah loam, 1 bahan organik atau
kompos dan 1 pasir sungai
oNisbah medium tanaman ialah 3:2:1 (atau 7:3:2) iaitu 3 tanah loam, 2 bahan
organik atau kompos dan 1 pasir sungai
o Semua bahan hendaklan ditapis dan digaul sehingga rata
2. Kompos

Kompos ialah bahan organik yang telah cukup reput

Bahan campuran medium adalah terdiri daripada I. Tanah loam II. Bahan organik III. Pasir
sungai

KERATAN BATANG

Keratan batang boleh dibahagikan kepada 3 bahagian


I. Bahagian batang keras II. Bahagian batang sederhana keras III. Bahagian batang lembut

1. Jenis keratan
o Bahagian keras
 Hendaklan dibuang semua daun
o Bahagian sederhana keras
 Hendaklah dibuang semua daun kecuali daun paling atas sekali
o Bahagian lembut
 Hendaklah dibuang daun bahagian bawah sahaja
2. Langkah-langkah penyediaan keratan batang
o Pilih batang yang sesuai dan berkeadaan baik
o Kerat dengan menggunakan sketuar
o Buang daun-daun yang tidak diperlukan
o Kerat batang kepada beberapa bahagian
o Celupkan hujung keratan ke dalam hormon pengakaran
o Cucuk ke dalam medium di tapak semaian atau beg poli hitam
o Siram dan letakkan ditempat yang teduh
3. Jenis tanaman keratan batang
o Batang keras - Alamanda kuning, Bunga raya, bunga ros dan bunga kertas

I. Bunga ra II. Bunga Alamanda kuning III. Bunga kertas IV. Bunga ros

Semaian keratan batang boleh dibuat di dalam i. tapak semaian dan ii. Beg poli hitam

PENJAGAAN TANAMAN

1. Merumput
o Merumput dilakukan dengan tujuan membuang pesaing tanaman
o Rumput dan rumpai sekeliling batang pokok tanaman hendaklan dibuang
dengan tangan atau dengan menggunakan alatan yang sesuai seperti serampang
tangan
Rumput hendaklan dibuang untuk mengelakkan ia bersaing dengan tanaman

2. Menyiram

Tanaman berbatang lembut memelukan air yang lebih

o Penyiraman dilakukan 2 kali sehari. Pagi dan petang


3. Menggembur
o Mengembur dilakukan dengan tujuan untuk membaiki saliran
Mengembur akan membolehkan air dan udara memasuki rongga medium dengan segera

4. Membaja
o Membaja dilakukan dengan tujuan untuk mengekal kesuburan tanaman dan
membekalkan nutrien secara berterusan kepada tanaman
o Membaja boleh dilakukan sekali dalam 2 minggu
o Baja tiruan NPK (Nitrogen, Posforus, kalium) atau baja organik boleh
digunakan

Membaja hendahkah dijauhkan sedikit daripada pangkal pokok

5. Pengawalan
o Tanaman perlu dilindungi daripada musuh seperti serangga, siput dan kulat
o Kawalan boleh dilakukan secara terus dengan membuang serangga atau
menggunakan racun yang dibenarkan dan mengikut prosedur yang betul

Musuh tanaman
I. Belalang II. Siput III. Kumbang
NOTA KEMAHIRAN HIDUP TINGKATAN SATU
Kerja Paip Asas

ALATAN TANGAN KERJA PAIP

1. Perengkuh paip

o Kengunaan - untuk memegang batang paip BG ketika memasang atau membuka


penyambung paip
2. Sepana boleh laras

o Kegunaan - untuk membuka kepala pili


3. Sepana hujung terbuka

o Kegunaan - untuk membuka kepala pili


4. Playar gabung
o kegunaan - untuk memegang objek silinder, memotong wayar dan memutar nat
kecil
5. Playar muncung tirus (halus)

o Kegunaan - untuk memegang benda-benda kecil ditempat yang sempit


6. Kikir bulat (kikir ekor tikus)

o kegunaan - untuk membuang gerigis bahagian dalam paip BG


7. Kikir rata

o kegunaan - untuk membuang gerigis bahagian hujung paip BG


8. Pelocok
o kegunaan - untuk membuang kekotoran daripada perangkap sinki
9. Pita pengukur

o Untuk mengukur jarak dan panjang batang paip


10. Gergaji besi

o Untuk mememotong batang paip BG dan PVC


11. Pemotong paip beroda

o Kegunaan - untuk memotong batang paip BG


12. Pengulir luar
o Kegunaan - untuk membuat bebenang luar (ulir luar) pada hujung batang paip BG
13. Ragum paip yoke

o Kegunaan - untuk memegang batang paip BG ketika kerja membuat bebenang


dan memotong batang paip
14. Pemotong paip PVC

o Kegunaan - untuk memotong batang paip pvc dan paip poli


15. Pelayar cengkam ragum

o Kegunaan - untuk mencengkam batang paip dengan kukuh

JENIS PAIP
1. Paip Besi Galvani
o Dibuat daripada besi galvani
o Ciri-cirinya
i. Tahan lasak
ii. Tidak mudah patah
iii. Berat
iv. Tahan haba tinggi
v. Boleh berkarat
vi. Dibahagikan kepada 2 jenis gred ketebalan

2. Paip PVC
o Diperbuat daripada PVC (Polyvinyl Chloride)
o Ciri-ciri
i. Murah
ii. Ringan
iii. Tidak tahan panas
iv. Mudah patah dan pecah
v. Dijual dalam dua gred ketebalan

3. Paip Poli
o Paip getah tiruan hitam (HDPE)
o Ciri-ciri
i. Tahan karat
ii. Tidak mudah patah
iii. Mudah disambung dan mudah ditanggalkan
iv. Liat dan elastik
v. boleh dilentur
Pip BG Pipi Poli Paip PVC

JENIS PENYAMBUNG PAIP


Jenis penyambung Paip BG Paip PVC Paip Poli
1 Soket sana ada ada ada
2 Soket pengecil ada ada ada
3 Siku 90º ada ada ada
4 T sama ada ada ada
5 T pengecil ada ada ada
6 Penyuai soket injap ada ada ada
7 Penyuai soket PT ada ada ada
8 Puting heksagon ada tiada ada
9 Palam ada ada tiada
10 Soket Penjodoh ada tiada ada

1. Soket

Soket sama Soket pengecil

o Digunakan untuk menyambung paip


o Digunakan untuk menyambung
yang berbeza saiz diameternya
paip yang sama saiz diameter

2. Siku 90º

Siku 90º sama Siku 90º pengecil


o Digunakan untuk mengubah arah
o Digunakan untuk mengubah arah
sambungan dua paip berlainan saiz
sambungan paip yang bersudut
yang bersudut 90
90º

3. T

T sama T pengecil

o Digunakan untuk menambah


o Digunakan untuk menambah sambungan paip yang berbeza
sambungan paip diameternya

4. Puting Heksagon
o Digunakan untuk menyambung dua soket sama atau dengan soket penyuai PT
o Digunakan untuk menyambung dua jenis paip yang berlainan seperti paip BG
dengan paip PVC
5. Soket

Penyuai Soket PT Penyuai soket injap

o Digunakan untuk menghubungkan dua jenis


o Digunakan untuk
paip yang berlainan seperti paipPVC dengan
menyambung batang paip
paip BG
dengan pili

6. Palam

o Digunakan untuk menutup hunjung paip yang tidak digunakan


7. Soket penjodoh

o Digunakan untuk menyambung dua batang paip BG tanpa mengubah kedudukan


penyambung yang lain

Contoh penyambungan paip


A = Pili, B = soket sama, C = puting heksagon, D = siku 90, E = paip BG 20,
F = T pengecil, G = paip BG 13 , H = paip BG 20 , I = soket penjodoh, dan J = palam

BAHAN PENYAMBUNG

1. Pita PTFE
- Poly textra fluoro ethylene adalah sejenis pita putih lembut dan nipis.
- digunakan untuk mengelakkan kebocoran pada sambungan paip dan mengukukuhkan
sambungan paip BG

2. Glu PVC
- adalah sejenis gam/pelekat cair jenis yang cepat kering
- glu PVC disapu pada kedua-dua bahagian paip PVC dan terus buat sambungan
o Digunakan untuk melekatkan sambungan paip PVC

PILI

I. Pili berbibir II. Pili bertiang

1. Kegunaan
- mengawal pengaliran keluar air daripada hujung paip
2. Jenis
a. Pili bertiang
- mempunyai alur masuk menegak
b. Pili berbibir
- mempunyai alur masuk melintang
3. Bahagian
A = Pemulas
B = gandar
C = Nat Penyendal
D = Nat Pili
E = Pelompat
F = Alur keluar
G = Sesendal
H = alur masuk

4. Penyelenggaraan
i. Menggantikan pelompat
 Pelompat perlu digantikan baru apabila air di dapati menitik berterusan
walaupun pili telah ditutup

ii. Menukar kepala pili


 Kepala pili perlu digantikan apabila
 pili tidak dapat dikunci dengan ketat
 air terus keluar daripada bahagian nat pili dan hujung bibir
SINKI DAN PERANGKAP SAMPAH

1. Kegunaan
o Singki digunakan untuk menadah air semasa tangan dan peralatan
o Perangkap sampah digunakan untuk menghalang bau busuk masuk ke dalam
rumah
2. Jenis Sinki dan Perangkap
i. Perangkap 'P'
ii. Perangkap 'S'
iii. Perangkap botol
3. Membersihkan perangkap
. Menggunakan pelocok
- Pelocok boleh digunakan sekiranya sinki tidak tersumbat dengan teruk
i. Membuka dan mencuci bahagian kedap
- Bahagian kedap perlu dibuka dan kekotoran yang terperangkap di dalamnya
hendaklah ditarik keluar dengan dawai keras

Sinki Mengeluarkan kotoran daripada kedap perangkap sinki

4.
I. Perangkap 'S' II. Perangkap 'P' III. Perangkap botol
SISTEM BEKALAN AIR

1. Sistem bekalan di rumah terbahagi kepada dua


a. Sitem bekalan terus
b. Sistem bekalan tidak terus
2. Sistem bekalan tidak terus menggunakan tangki simpanan air untuk membekalkan air
untuk kegunaan bilik air dan tandas

Sistem bekalan air tidak terus


A = paip bekalan , B = meter air , C = paip perkhidmatan, D = paip perkhidmatan,
E = kunci paip , F = tangki simpanan air , G = tab mandian dan tandas,
H = tab sinki cuci tangan , I = sinki dapur , J = paip agihan
TANGKI SIMPANAN AIR

1. Kegunaan
- untuk menyimpan air dan membekalkan bagi penggunaan tandas dan bilik mandi serta
di waktu kecemasan
2. Bahagian dan fungsi
Bahagian Fungsi
mengawal kemasukan air ke dalam tangki melalui paip
A Kunci paip
perkhidmatan
Paip
B Membekalkan air ke dalam tangki simpanan
perkhidmatan
C Injap masuk Mengawal kemasukan air ke dalam tangki
D Pelambong Mengawal paras air dalam tangki
E Paip cuci Mengeluarkan air semasa kerja mencuci
F Kunci paip Membuka dan menutup paip cuci
G Paip Agihan Membawa air ke bahagian-bahagian dalam rumah
H Paip limpah Mengeluarkan air sekiranya injap rosak
I Penutup tangki Melindungi air dalam tangki daripada pencemaran

TANGKI SIMBAH

1. Kegunaan
Membekalkan air ke dalam mangkuk tandas pada masa yang betul

2. Bahagian dan fungsi

Bahagian Fungsi
A Paip Limpah Mengeluarkan air yang berlebihan
B Pelampung Mengawal paras air dalam tangki
Lengan memegang pelempung dan
C
Pelampung menghubungkannya dengan injap bebeola
Menolak air dengan kuat ke dalam mangkuk
D Tuib sifon
tandas
Paip alur
E Membawa air ke dalam mangkuk tandas
keluar
Injap Memulakan gerakan menolak air ke dalam
F
gegendang mangkuk tandas
Mengawal kemasukan air ke dalam tangki
G Injap bebeola
simbah
Paip alur
H memasukkan air ke dalam tangki simbah
masuk

3. Jenis tangki simbah


a. Tangki simbah aras rendah
Dipasang satu meter dari lantai
b. Tangki simbah aras tinggi
Dipasang dua meter dari lantai

i. Tangki simbah aras rendah ii. Tangki simbah aras tinggi


Masih dalam pembinaan

NOTA KEMAHIRAN HIDUP TINGKATAN SATU


ASAS PERNIAGAAN

A. Maksud Perniagaan
o Perniagaan ialah aktiviti menjual dan membeli barangan dengan tujuan untuk
mendapatkan keuntungan
o Peniaga ialah orang yang menjalankan aktiviti membeli dan menjual barangan
atau perkhidmatan
o Peniaga bukan usahawan
o Usahawan mestilah juga seorang peniaga
 Usahawan ialah seseorang yang mencipta sesuatu produk baru barangan
atau perkhidmatan dan dijual untuk mendapatkan keuntungan
 Usahawan mestilah seorang yang kreatif, inovatif,bijak mengambil
peluang dan sanggup menanggung risiko
B. Konsep dan kepentingan perniagaan
o Perniagaan muncul kerana kehendak manusia tidak terbatas dan berbeza
sedangkan kemampuan setiap individu atau komuniti terhad
o Manusia memerlukan keperluan asas untuk hidup
o Kerperluan asas manusia ialah
a. makanan
b. pakaian
c. tempat tinggal
o Keperluan lain ialah perubatan, pendidikan dan kewangan
o Kehendak ialah keinginan manusia untuk hidup lebih selesa dan bermegah-
megah
o Perniagaan menjadi penting kepada manusia kerana
. manusia dapat memenuhi keperluan dan kehendak
a. manusia dapat membaiki taraf hidup dan memeliki hidup yang lebih
selesa
b. terdapat banyak peluang perkerjaan sewaktu berlaku urusniaga
c. mengeratkan hubingan antara kaum, bangsa dan negara
C. Jenis Perniagaan
1. Perniagaan Tempatan
. Perniagaan Runcit
Perniagaan runcit ialah perniagaan yang menjalankan urusniaga menjual
kepada pengguna dalam kuantiti yang sedikit
 Runcit kecil-kecilan
i. Penjaja
 Peniaga yang bergerak dari rumah ke satu rumah
atau dari satu tempat ke suatu tempat
 contoh : Penjual aiskrim, penjual ikan dan sayur
ii. Pegerai
 Contoh : Penjual buah-buahan, Penjual kuih-muih
iii. Pekedai runcit
 Contoh : Mini Market Kamunting,
 Runcit besar-besaran
i. Pasar raya
 Contoh : The Store, Fajar,
ii. Pasar raya besar
 Contoh : Carrefour, Giant, Tasco
iii. Kedai sejaras
 Contoh : KFC,Mc Donald
iv. Gedung serbanika
 Contoh : D-Lima, 7-Eleven
a. Perniagaan Borong
Perniagaan borong ialah perniagaan yang menjalankan urusniaga
menjual kepada peruncit dan pengguna dalam kuantiti yang banyak
 Borong Am
-Membeli secara borong pelbagai jenis barang runcit
 Borong Pertanian
-Membeli secara borong hasil-hasil pertanian
 Borong Agen
-Membeli secara borong keluaran syarikat tertentu seperti Nestle
 Borong Kilang
-Membeli secara borong barang keluaran kilang seperti perabot,
alatan elektrik dan pakaian
2. Perniagaan Antarabangsa
. Import
Urusniaga yang membeli barangan luar negara dan dijual pula dalam
negara
 Contoh : Malaysia mengimport buah-buahan, bijirin dan daging
lembu
a. Eksport
Urusniaga yang membeli barangan dalam negara dan dijual pula ke luar
negara
 Contoh : Malaysia mengeksport barangan elektronik, minyak
kelapa dan kayu balak
b. Entreport
Urusniaga yang menjalankan perniagaan import dan eksport
 Contoh : Malaysia mengeksport minyak mentah dan mengimport
minyak yang telah diproses (ditapis)
D. Perkembangan Perniagaan
0. Perniagaan Dahulu
 Kehdupan berasaskan sara diri dan perniagaan tukar barang
 Perniagaan tukar barang dikenali sebagai sistem barter
 Kelemahan sistem barter
i. Sukar menentukan nilai
ii. Sukar membahagikan barang
iii. Sukar membawa barangan pada satu-satu masa
iv. Sukar menemui kemahauan yang seretak
 Sistem wang mula diperkenalkan dengan menggunakan barang-barang
berikut sebagai wang
. Contoh : Anak panah ,Kulit siput, Kulit binatang ,Gading gajah
dan garam
 Fungsi wang adalah
. menyimpan nilai
a. alat pertukaran nilai
 Sifat-sifat wang mestilah
. Diterima umum
a. tahan lama
b. Mudah dikenal
c. Mudah dibawa
d. Mudah disimpan
e. Nilai tetap dan stabil
f. jumlah penawarannya terhad

Wang Malaysia dikenali sebagai Ringgit Malaysia (RM)

1. Perniagaan Masa Kini


. Jenis urusniaga masa kini ialah
 Jual beli tunai
 Jual beli kredit
 Sewa beli
 Prabayar
 Sistem barter moden
 Jual beli melalui mesin runcitan
 Jual beli melalui internet - e dagang
I. Ciri-ciri perniagaan masa kini ialah
 Penggunaan sistem wang yang lebih sistematik
 Perbandingan nilai mata wang dengan mata wang utama dunia
 Penggunaan cek
 Penggunaan kad kredit
 Penggunaan kad prabayar
 Penggunaan mesin runcitan
 Penggunaan kod bar

Penggunaan kod bar yang semakin meluas

2. Perniagaan Akan Datang


 Penggunaan kad pintar secara meluas
 Penggunaan e-dagang dipelbagai sektor dan jenis urusniaga
 Ciri-ciri perniagaan akan datang
. lebih memudahkan pengguna
a. penggunaan internet lebih meluas
b. urusniaga tanpa menggunakan wang
E. Jenis Milikan
o Jenis perniagaan bermaksud perniagaan yang dibahagikan kepada beberapa
jenis mengikut siapa dan cara perniagaan tersebut dimiliki
1. Milikan Tunggal
- Seorang Pemilik
. Pemilik - tunggal
a. Pendaftaran - Didaftarkan dengan pendaftar perniagaan Suruhanjaya
Syarikat Malaysia
b. Pengurusan - diurus sendiri atau diupah orang lain mengurus
c. Kuntungan - diperolehi sepenuhnya
d. liabiliti - tidak terhad
e. Contoh : Perniagaan Kamunting Enterprise, Kedai Kopi Abd. Rashid
2. Perkongsian
- Dua atau lebih dariada seorang pemilik
. Pemilik - dua hingga 20 orang pemilik
a. Pendaftaran - Didaftarkan dengan pendaftar perniagaan Suruhanjaya
Syarikat Malaysia
b. Pengurusan - diurus oleh orang yang dilantik
c. Keuntungan - dibahagikan mengikut perjanjian perkongsian
d. Liabiti - tidak terhad
e. Contoh : Poliklinik Dr. Azhar dan rakan-rakan
3. Sendirian Berhad - Sdn. Bhd.
- Dimiliki oleh sekumpulan orang
. Pemilik - dimiliki oleh sekumpulan orang yang memegang saham
a. Pendaftaran - Didaftarkan dengan pendaftar Syarikat Kementerian
Perdagangan Dalam Negeri
b. Pengurusan - diurus oleh Lembaga pengarah
c. Keuntungan - dibahagikan dalam bentuk dividen
d. Liabiti - terhad
e. Contoh : Syarikat Master Piano snd. bhd.
4. Syarikat Berhad - Bhd.
- dimiliki oleh orang awam atau kerajaan melalui pembelian terbitan saham
. Pemilik - dimiliki oleh orang awam yang memiliki saham
a. Pendaftaran - Didaftarkan dengan pendaftar Syarikat Kementerian
Perdagangan Dalam Negeri
b. Pengurusan - diurus oleh lembaga pengarah
c. Keuntungan - dibahagikan dalam bentuk dividen
d. Liabiliti - terhad
e. Contoh : Syarikat Telekom Berhad, Syarikat Tenaga Nasional Berhad,
Syarikat Taiping Sekuriti berhad, Syarikat Genting Berhad
5. Koperasi
- Dimiliki secara bersama oleh ahli-ahli yang membayar yuran
. Pemilik - dimiliki bersama oleh ahli-ahli yang membayar yuran dan
membeli saham
a. Pendaftaran - Didaftarkan dengan pendaftar Koperasi, Jabatan
Pembangunan Koperasi
b. Pengurusan - diurus oleh lembaga pengarah yang dilantik
c. Keuntungan - dibahagikan dalam bentuk dividen
d. Liabiliti - terhad
e. contoh : Koperasi SMK Bukit Jana Berhad, Koperasi Kakitangan
Kerajaan Taiping Berhad

Milikan Perniagaan secara Islam

6. Mudharabah
- perniagaan tunggal
7. Murabahah
- perniagaan perkongsian
8. Musyarakah
- perniagaan syarikat
Bank Islam adalah satu contoh perniagaan secara Islam. Antaranya Bank Islam
menawarkan perkhidmatan Murabahan kepada pelanggannya.

F. Faktor mempengaruhi perniagaan


0. Keadaan ekonomi
 Pertumbuhan ekonomi berkembang dengan baik dan pesat akan akan
memeberikan kemampuan kepada kerajan dan swasta membina
prasarana yang baik sesuai dengan iklim pelaburan dan perniagaan.
Disokong pula oleh pengguna yang mempunyai kuasa beli akan
mendorongkan lagi pelbagai jenis perniagaan akan muncul dan
perkembang
1. Peraturan dan undang-undang
 Terdapat beberapa negara mengadakan undang-undang yang menyekat
perniagaan tertentu. Malaysia contohnya melarang perniagaan menjual
mercun dan perkhidmatan pelacuran.
2. Pesaing
 Pesaing mungkin akan timbul dalam bentuk barangan dan perkhidmatan
yang hampir serupa atau barangan tiruan.

Pengeluar kereta akan bersaing dipasaran


3. Pembekal
 Terdapat beberapa jenis perniagaan yang diimport dikuasai (dimonopoli)
oleh hanya satu syarikat sahaja seperti perniagaan menjual kereta import
dan perniagaan jualan langsung
4. Pengusaha
 Perniagaan akan menjadi semakin berkembang dan maju jika pengusa
memiliki modal yang besar dan memiliki ilmu pengetahuan serta
kemahiran yang berkiatan.
5. Pelanggan
 Semakin ramai pengguna barangan dan perkhidmatan yang ditawarkan
semakin lebar kawasan perniagaan dan semakin besar nilai keuntungan.
 Permintaan yang tinggi juga akan menggalakan pengusaha-pengusaha
lain untuk melibatkan diri dalam perniagaan yang serupa
6. Pekerja
 Pekerja yang mahir dan berpengalaman akan memberikan faedah yang
pengusaha
 Kadar upah yang rendah akan memberikan faedah dan galakan untuk
pengusaha dan pelabur untuk menceburi sesuatu jenis perniagaan

Pekerja juga dianggap aset bagi perniagaan


7. Teknologi
 Teknologi komputer dan robot telah banyak menggurangkan bilangan
dalam pelbagai sektor pembuatan dan perniagaan
 Komputer dan internet telah banyak mengendalikan pelbagai urusan
bank.

NOTA KEMAHIRAN HIDUP TINGKATAN SATU


Elektromekanikal

A. Definisi Pergerakan

 Pergerakan ialah jarak yang dihasilkan oleh suatu titik pada kedudukan yang baru

B. Jenis Pergerakan

I. Pergerakan mekanikal
o Pergerakan mekanikal ialah pergerakan yang dikawal secara terus oleh manusia
o Pergerakan ini dilakukan secara
i. Manual ii. menggunakan enjin iii. menggunakan elektrik

Pergerakan manual

II. Pergerakan elektromekanikal

C. Pergerakan Mekanikal
1. Pergerakan terbahagi kepada dua
o Gerakan lurus
- gerakan ke atas dan ke bawah atau gerakan ke hadapan dan ke belakang
o Gerakan Putaran
- gerakan arak ikut jam atau gerakan arah lawan jam

Jam - contoh gerakan putaran

2. Pergerakan dapat dikawal dengan


o mengawal tenaga atau daya yang dikenakan ke atas objek
o menambahkan gear atau takal untuk menjadikan gerakan lebih teratur dan sempurna

Pengangkat kereta - contoh pergerakan lurus (atas bawah)

A. Takal dan tali sawat


I. Definisi
II. Ciri-ciri
 Digerakkan oleh motor
 gerakan dihasilkan adalah gerakan putaran
 kelajuan sukar diubah
III. Contoh pergerakan menggunakan takal dan tali sawat
 Mesin gerudi lantai
 mesin jahit
 Mesin penguli doh
 Mesin pengisar tebu

Sistem takal mesin gerudi meja/lantai

B. Gear

I. Definisi
 Gear adalah piring silinder yang dikelilingi oleh gigi-gigi gear
 Gear diperbuat daripada logam dan PVC atau plastik
II. Fungsi Gear
 Fungsi gear bergantung kepada jenis gear
 Umumnya gear digunakan untuk
i. Menghantar kuasa dan pergerakan
ii. memperlahankan pergerakan dan melajukan pergerakan
iii. menukar gerakan getaran putaran kepada gerakan lurus atau gerakan turun
naik

Contoh Fungsi gear


Gear dalam kotak gear kereta Gear dalam pemain CD/VCD/DVD
berfungsi memperlahankan dan berfungsi memutarkan CD dan membuka dan
melakukan pergerakan kereta mengeluarkan/memasukan CD

III. Jenis Gear


a. Gear taji
b. Gear serong
c. Gear belitan
d. Gear rak dan pinan
e. Gear heliks

Gear taji Gear belitan

Gear rak dan pinan


Gear serong
D. Pergerakan Elektromekanikal

I. Definisi
o Pergerakan elektromekanikal ialah pergerakan yang dimulakan dan dikawal oleh litar
elektronik
II. Ciri-ciri
o Terdapat litar elektronik
o Menggunakan elektrik untuk mengawal sistem
o Diprogramkan
III. Psoses
o Suis bekalan kuasa dihidupkan (on)
o Litar elektronik menggerakkankan motor dan mengawal tindak balas lain-lain bahagian
atau suis
IV. Contoh-contoh pergerakan elektromekanikal
o Kamera digital
o Kereta mainan kawalan jauh
o Pemain CD,VCD dan DVD

Kamera digital Robot

V.

NOTA KEMAHIRAN HIDUP TINGKATAN SATU


DOKUMEN PERNIAGAAN

DOKUMEN PERNIAGAAN

1. Perniagaan ialah aktiviti menjual dan membeli barangan atau perkhidmatan


2. Dokumen perniagaan ialah keterangan atau cacatan bertulis yang sah tentang urus
perniagaan yang telah dijalankan
3. Kepentingan Dokumen Perniagaan
i. Mengandungi maklumat tentang jual beli seperti tarikh, butiran barangan atau
perkhidmatan, kuantiti dan harga
ii. Menjadi bukti bahawa perniagaan itu telah dijalankan
iii. Mengandungi pengesahan penerimaan dan pengeluaran barangan dan
perkhidmatan
iv. Menjadi rujukan semasa membuat akaun perniagaan
4. Kepentingan Menyimpan Dokumen
i. Memudahkan mencari dan membuat rujukan
ii. Lebih terjamin keselamatan dokumen
5. Cara Menyimpan Dokumen
i. Dokumen boleh disimpan secara manual dan elektronik
ii. Penyimpanan secara manual disimpan dalam fail dan buku rekod
iii. Penyimpanan secara elektronik disimpan dalam disket atau cakera keras
6. Jenis-Jenis Dokumen
i. Jenis-jenis dokumen yang digunakan terbahagi dalam 3 proses

Sebelum Semasa Selepas


Jual beli Jual beli Jual beli
1. Surat tanya
6. Nota serahan 10. Penyata akaun
2. Katalog
7. Invois 11. Resit
3. Sebut harga
8. Nota debit 12. Bil Tunai
4. Senarai harga
9. Nota Kredit
5. Borang Pesanan

ii. Surat Tanya


Surat yang dikirimkan oleh pembeli kepada pembekal/peniaga
Surat yang bertanyakan maklumat yang lebih lanjut mengenai barangan yang
ingin dibeli
 Perkara-perkara dalam surat tanya
a. Jenis barang dan kuantiti barang yang ingin dibeli
b. Harga barangan dan syarat pembayaran
c. Syarat serahan dan pembayaran
d. Tarikh serahan
iii. Katalog
Bahan bercetak dalam bentuk buku atau helaian pamplet/browser
 Perkara-perkara dalam katalog
a. Gambar barangan dalam warna
b. Nombor rujukan atau kod barangan
iv. Sebut Harga
Surat yang dikirimkan kepada membeli yang menyatakan butiran barangan
atau perkhidmatan yang ditawarkan
 Perkara-perkara penting dalam sebut harga
a. Jenis barangan
b. Jenama barangan
c. Harga barang
d. Kadar diskaun niaga dan diskaun tunai
e. Syarat serahan dan syarat pembayaran
v. Senarai harga
Surat yang dikirimkan kepada pembeli yang menyatakan butiran baranga dan
harga yang ditawarkan
vi. Borang pesanan
Dokumen yang mengandungi maklumat baarang dan harga barangan yang
akan dibeli
vii. Nota serahan
Dokumen yang mengandungi senarai barangan dan kuantiti barang yang
diserahkan
viii. Invois
Dokumen yang menyatakan senaran barang kuantiti dan harga serta jumlah
bayaran bagi barangan yang telah diserahkan
ix. Nota Debit
Dokumen yang dihantar oleh penjual kepada pembeli untuk membetulkan
kesilapan yang terdapat dalam invois
x. Nota kredit
Dokumen yang dihantar oleh penjual kepada pembeli untuk memberitahu
pembeli telah dikenakan bayaran lebih daripada yang sepatutnya
xi. Penyata akaun
Dokumen yang dikeluarkan setiap hujung bulan atau suatu tempoh tertentu
yang mennyatakan senarai urusniaga dan pembayaran yang telah dibuat.
xii. Resit
Dokumen yang mengandungi maklumat pembayaran dan menjadi bukti
penting bahawa pembayaran telah dibuat
xiii. Bil Tunai
Senarai barangan ,kuantiti , harga dan jumlah pembayaran yang dibuat secara
tunai

7. Maklumat Penting Dalam Dokumen


i. Mengenal pasti maklumat penting
ii. Kegunaan dokumen bagi menyediakan akaun

KERJA KURSUS
KEMAHIRAN HIDUP BERSEPADU
PILIHAN PERDAGANGAN DAN KEUSAHAWANAN

1.1 Perkembangan perniagaan dan masa depannya


Cara peniagaan masa kini dijalankan

 Jualan tunai
o membeli dan terus membayar dengan wang tunai
 Urusniaga kredit
o nembeli daripada pengeluar dan pemborong melalui pembayaran
bertangguh 'invois'.
 Sistem barter moden
o membayar minyak sawit dengan pembelian senjata
 Pra bayar
o kad pra bayar telefon
 Kad kredit
o kad kredit Visa
o kad kredit Master Card
 Mesin runcitan
o Mesin menjual air minuman dalam tin dan kotak
 urusniaga internet
o memindahkan pembayaran melalui perkhidmatan 'Bank Online'
o membeli dengan melihat katalog internet (website) dan membuat
pembayaran secara talian terus 'Pay Pal'

1.2 Milikan perniagaan


Jenis milikan perniagaan

 Milikan tunggal
 Perkongsian
 Syarikat sendirian berhad
 Syarikat awam berhad
 Koperasi

Contoh perniagaan
Milikan Syk. Sdn.
Perkongsian Syk Awam Bhd Koperasi
Tunggal Bhd
Syk. Inter
Restoran Poliklinik Azhar dan Syk. SuperMotor Koperasi SMK
Start Sdn.
Cempaka rakan-rakan Berhad Bukit Jana Berhad
Bhd

Ciri-ciri Miilikan perniagaan


1. Milikan Tunggal
o modal sendiri atau pinjaman
o urus sendiri atau dibantu keluarga
o untung dan rugi ditanggung sendiri
2. Perkongsian
o dua orang atau lebih pemilik
o modal dikumpulkan mengikut perjanjian
o pengurusan ditentukan mengukut perjanjian
o keuntungan dan kerugian dibahagikan mengukut perjanjian
3. Sendirian berhad
odimiliki oeh sekumpulan orang yang memiliki saham
odiurus oleh lembaga pengarah yang dilantik
okeuntungan dibahagikan mengikut nilai saham dividen
4. Awam berhad
o dimilikan oleh orang awam atau syarikat atau syarikat kerajaan yang
memiliki saham
o sahamnya diurusniaga di bursa saham
o urusannya diberikan kepada lembaga pengarah yang dilantik
o keuntungan dibahagikan kepada ahli dalam bentukdividen
5. Koperasi
o dimiliki oleh ahli yang membayar yuran dan saham sebagai ahli
o diurus oleh lembaga pengarah yang dilantik melalui mesyuarat agong
o keuntungan dibahagikan kepada ahli mengikut nilai saham dalam bentuk
dividen

Perbezaan perniagaan milikan tunggal dan syarikat sendirian berhad


Milikan Tunggal Sendirian Berhad
 dimiliki oeh sekumpulan orang yang
 modal sendiri atau pinjaman
memiliki saham
 urus sendiri atau dibantu
 diurus oleh lembaga pengarah yang
keluarga
dilantik
 untung dan rugi ditanggung
 keuntungan dibahagikan mengikut
sendiri
nilai saham
 modal kecil
 modal terkumpul besar
 menggunakan nama peribadi,
 menggunakan nama sendirian berhad
enterprise atau trading
dihujung nama perniagaan

1.3 Langkah untuk menubuhkan perniagaan kecil

A. Merancang perniagaan

1. Mengkaji peluang perniagaan


2. Pemilihan lokasi
3. Mengkaji sumber bekalan
4. Mengatur Strategi pemasaran
5. Menyediakan modal

B. Mendaftar perniagaan

1. Mendapatkan borang
2. Mengisi maklumat dengan lengkap dan tepat
3. Mendapat pengesahan pihak berkenaan
4. Menghantar borang dan membuat pembayaran dikaunter atau agen

C. Memohon lesen perniagaan

1. Memohon borang dari pihak berkuasa tempatan seperti Majlis perbandaran atau
Dewan Bandaraya
2. Mengisi borang dengan lengkap dan tepat
3. Menghantar borang dan membuat pembayaran
4. Menyediakan pelan lokasi dan gambar premis

Dokumen-dokumen yang diperlukan


Lampiran borang-borang yang telah diisi

Mengisi borang pendaftaran perniagaan


1. Borang PNA 42
2. Borang lesen perniagaan dan papan iklan

Sumber modal perniagaan


1. Simpanan wang sendiri
2. Pinjaman daripada agensi kerajaan MARA, TEKUN

1.4 DOKUMEN PERNIAGAAN


Definisi :

 Dokumen perniagaan ialah dokumen yang digunakan berkaitan urusniaga kredit


sebelum , semasa dan selepas jual beli

Sebelum Urusniaga Semasa Urusniaga Selepas urusniaga


 Surat tanya  Resit
 Katalog  Nota serahan  Nota kredit
 Sebut harga  Invois  Nota debit
 Surat/borang pesanan  Penyata akaun

1.5 PENGELUARAN
Definisi pengeluran
 Pengeluaran ialah proses mengeluarkan barang-barang atau perkhidmatan untuk
memenuhi keperluan dan kehendak manusia

Bidang pengeluaran

a. ekstraktif
o Bidang pengeluaran ekstraktif melibatkan semua pekerjaan untuk
mengeluarkan bahan mentah dari alam semula jadi di permukaan bumi
b. perkilangan
o Bidang pengeluaran pembuatan atau perkilangan meliputi semua aktiviti yang
terlibat dalam menukar bahan mentah kepada barang separuh siap atau barang
siap. proses pengilangan bahan mentah ini dilakukan dengan bantuan alat
jentera dalam satu bangunan khas
c. pembinaan
o Bidang pengeluaran pembinaan melibatkan semua jenis aktiviti membina
dengan cara mencantum dan memasang berbagai-bagai barang siap dan barang
separuh siap buatan kilang lanin supaya dijadikan satu bentuk yang berterusan
d. perkhidmatan
o Bidang pengeluaran perkhidmatan terdiri daripada semua aktiviti yang
memberikan khidmat kepada pengguna. Pengeluaran perkhidmatan tidak
mengeluarkan barang tetapi menggunakan tenaga mentad dan fixikal untuk
memenuhi keperluan dan kehendak manusia.

Contoh gambar/grafik pengeluaran

Ekstratif Perkilangan
Pembinaan Perkhidmatan

Peikanan Penternakan
NOTA KEMAHIRAN HIDUP TINGKATAN TIGA
Enjin

ALATAN TANGAN

1. Sepana hujung terbuka

o Digunakan untuk membuka nat


o Setiap satu dipasangkan dengan dua saiz hujung yang berbeza
2. sepana gelang

3. Sepana boleh laras

o Digunakan untuk melonggar dan mengetatkan dat dalam pelbagai saiz


4. Pelayar gabung
5. Pelayar muncung tirus

6. Soket

7. Soket dalam
8. tangkai L
9. Tangkai hayun
10. Tangkai pelaju

11. Tangkai gear sala


12. Pemutar skru
13. Tolok perasa
14. Perengkuh daya kilas

JENIS PENGIKAT

1. Nat segiempat

2. Nat segienam

3. nat Telinga

4. Bol
5. Stad

BAHAGIAN LUAR ENJIN

A. Kepala silinder
B. Koil
C. Roda tenaga
D. magnet kekal
E. Takung minyak
F. Palam buang minyak
G. kabel voltan tinggi
H. Aci pengantar kuasa
I. Oleng
J. Piston
K. Sirip penyejuk
L. Ruang pembakaran

Bahagian luar dan keratan dalam enjin

BAHAGIAN DALAM ENJIN


A. Kepala piston
B. Gelang piston
C. Badan piston
D. Lengan piston
E. Hujung besar
F. Cemat oleng
G. Cemat piston

Bahagian Piston

A. Aci pengantar kuasa


B. Gear
C. Pengimbang
D. Bering

Bahagian aci oleng


A. Kebuk enjin
B. Aci oleng
C. Roda tenaga

A. Injap masuk
B. Salur masuk
C. Dinding kebuk
D. Kotak oleng
E. Takung minyak
F. Minyak pelincir
G. Oleng
H. Lengan piston
I. Piston
J. Ruang pembakaran
K. Salur ekzos
L. Injap ekzos
M. Palam pencucuh

Bahagian palam pencucuh.


A. Nat punca
B. Penebat
C. Capaian
D. Elektrod bumi
E. Celahan

Injap dan Tapet

A. Injap
B. Spring
C. Tapet

PRINSIP ENJIN EMPAT LEJANG


Lejang Masuk Lejang Mampatan Lejang Kuasa Lejang ekzos
 Piston turun  piston naik  piston turun  piston naik
 Bergerak dari  Aci oleng  Aci oleng  Aci oleng
TTA ke TTB berpusing berpusing 540° berpusing 720°
 Aci oleng 360°  Injap masuk  Injap masuk
berpusing 180°  Injap masuk tutup tutup
 Injap masuk tutup  Injap ekzoz  Injap ekzos
buka  Injap ekzos tutup buka
 Injap ekzos tutup  Campuran  Sisa
tutup  Campuran udara bahan pembakaran
 Campuran udara udara bahan api dibakar campuran udara
bahan api api oleh percikan bahan api di
disedut masuk dimampatkan bunga api tolak keluar
palam
pencucuh

SISTEM-SISTEM ENJIN
Sistem bahan api

A. Fungsi
o Membekalkan bahan api dengan nisbah campuran yang betul pada masa yang
betul
B. Bahagian
A. Tangki bahanapi
B. Injap bahan api
C. Salur bahan api
D. Pembersih udara
E. Kaburetar
F. Salur masuk

kaburetor

A. Injap cok
B. Venturi
C. Skru pepura
D. mangkuk pelampung
E. injap pendikit
F. pelaras kelajuan

Kerantan rentas kaburetor

A. Injap cok
B. Venturi
C. Campuran udara bahanapi
D. injap pendikit
E. Skru pepura
F. mangkuk pelampung
G. Pelampung
H. Injap jarum
I. muncung utama
Sistem nyalaan

1. Fungsi
o Mengeluarkan percikan bunga api di dalam ruang pembakaran pada masa
yang betul
2. Jenis sistem nyalaan
i. Sistem nyalaan magneto
 Digunakan dalam enjin kecil
ii. Sistem nyalaan bateri
 Digunakan dalam enjin kereta dan yang lebih besar
3. Bahagian sistem nyalaan magneto

. Magnet kekal
(dalam roda
tenaga)
A. sesondol
B. kondensor
C. titik sesentuh
D. kebel tegangan
tinggi
E. Palam pencucuh

Sistem ekzoz
Sisten pelinciran
Sistem penyejukan
A. Sirip penyejuk
B. Roda tenaga
C. perumah penghembus

SERVIS ENJIN
1. Menggantikan palam pencucuh

Elektrod berkeadaan baik. Elektrod telah haus

Elektrod ditutupi oleh karbon Elektron diselaputi minyak


2. Menggantikan minyak pelincir

A = Aras Minima , B = Aras Maksima

Memeriksa aras minyak pelincir

You might also like