-%%a

36. AS TOURADAS DO MAR.

O máis singular de cantos festexos se daban

na vella Pontevedra, era a "corrida de arroaces".
Podíamos buscarlle precedentes crásicos e para-
lelos portugueses; non teño noticias de que se
fixeran en ningunha outra vila das nosas ribeiras.
O "árroás" é unha <marsopa> que, aínda sen-
do un "delfínido", non pode confundirse cos .mú-
sicos delfines" rebuldeiros e humoristas, amigos
do home, que brincan e asubían, a carón dos bar-
cos, e que, como os marfiles e os cans, son ben
pouco irracionaes. Os mariñeiros saben distingui-
los moi ben dos <arroaces malos", golfiños ma-
ragoteiros, que se aproveitan estrizándolles as
artes e non deixándoos pescar. O único boo que
teñen estes cetáceos é que ago¡ran os bancos do
peixe. Entraban, ría adiante, cando había moita
sardiña. Téñoos v¡sto chegar á Ponte do Burgo,
nas mareas vivas, asomando, de ves en ves, o
Iombo, en solenes reviravoltas.
Non era moi dado asinalar, dun xeito fixo, o
día das corridas. Todo pendía de que entrasen de
seu, ou que poidesen ser obrigados a facelo,
mo¡to custo, axuntando barcos da Moureira, de
Marín, de Combarro e Sanxenxo, pois os (arroa-
ces de lidia", non se espantan nin dos foguetes. Da corrida de arroaces en Pontevedra'
Por eso, nos anuncios das "corridas", en lugar do Dibuxo de Agustín Portela
que se di pras prazas de touros: "si el tiempo Io
permite, y con permiso de Ia autoridad competen-
teD, poñíase que, por derradeira, no 1863- xeron chegar. Despóis, fechábase o *curroD cunha
"s¡ se -co¡do
consigue que lleguen a entrar en el puer- r"¿á a" rñoi fortes cabos, tendida entre as dúas
to". No 1850 non puido habela, porque non qui- orelas, na (Barca da Mercé", onde agora está a
153
152
- -
 Ponte da Barca. Gardouse, moito tempo, nos bai_
xos d-a casa do "prohombre, na Moureira. O longo canto adicado á festa leva o t¡duo
A loita cos arroaces facíase dende barquiños "Fragmento de una leyenda referente al siglo Xll,
lixeiros, chalanas, gamelas e dornás, ou a nado. narración descriptiva de las corridas de delfines,
Os "trastoso eran arpóns golfiñeiros, picas, dagas, en Ia Ría de Pontevedra", e a correspondente adi-
chuzos, aEuilladas... Non todo, catoria ao autor de "El Vértigo". O poeta esco-
mariñeiros menzóu a facelo en octavas, desleixounas na se-
antre os lidadores. A presencia de"rán
señoritos daría gunda, e seguíu nun heroico romance endecasí-
luEar a fortes contrastes, anque non tantos como
os que suliñóu portela na súa pavera caricatura, labo, mantendo a asonancia nos trescentos ver-
sos. Nin é tan bo como o ponderaron no seu tem-
supoñendo que quererían lidar de levita e chis- po, nin tan malo como o atopaba eu de mozo,
te i ra.
cando me ría de aquelo das "cien chalupas y gón-
Non faltaban trofeos. Como o batifondo que se dolas" ou o do "mito febrll paleontológico". É un
,ufTabq era rnoito, a presidencia podería ter dú_ poema "a noticia" que refrexa o rebumbio da moi-
bidas de qr;en o f¡xera mellor n, n'ái*, ou puxera tedume; a forza dos lidadores; os, "ojeadores",
arpóns e por distinguirse e pra seguilos, pohíanlle anunciando a chegada do arroás; a rede que se
un sinal: turbante, corvo, gueivota, pomba... A pecha, tras dé!, a manchea de rapaces, burlando
falta de "almohadill¿so, os espectadores, tiraban as "embestidas del formidable pez en su carrera>,
pedras, e había hasta tiros de fusil, dende os
peÍraos.
"que el agua a chorros en su torno eleva". O son
atroador das buguinas; as chalanas volcadas; os
A "tourada de mar", como era chamada no AI_ lirdadores cabalgando nos monstros; mariñeiros
garve, ten moi pouca literatura. Resaltan nela: e golfiños revoltos; os saltos das barreiras, ca
unha "Descripción", de Cuveiro piñol; un longo fuxida da xente chea de medo; o fallo dos golpes
poema de José Benito Amado; un capítulo do con chapuzóns, os arpó,ns con sinos que marcaban
jo Carnet", de Prudencio Landín "Vie_
--un libro que o rumo das bestas sobre as augas, cando nadaban
compre ¡eeditar-, misceláneas e artigos, enire de somormuxo... E un cadro, cheo e moi vivo...
eles, a de "Borobó", en "pontevedra é Boa Vila". que melloraría se fose en prosa.
- O poema de José Benito Amado, foi lido na
famosa velada que adicóu o Liceo Casino a Núñez
Nunha cousa se apartan do poeta outras tes-
temuñas. Din que os arroaces eran mortos e logo
de Arce, como "El Canto de la Negra", a poesía aproveitada a grasa. Nembargantes, nos versos
pontevedresa máis famosa de todo"o século XlX, que dan "finda" a "Narración', se fala do animal
porque foi cantada, recitada con piano, posta en posto en libertade. Salvo que se tratara do "¡ndul-
marcos dourados, traducida i espallada
folas so- to" do máis valeroso de antre os que Góngora
ciedades antiesclavistas. (Era un'ha poesía social. poidera ter chamado "marinos toros". Di así
aínd.a "arquetípíca", nos meus tempos de neno, Amado:
eu tamén a soupen, que ma adepreñdéu moi ben
Amalia BesadaJ. Aplauso general atruena el aire
y al par que, del vencido, la destreza
154 -* 155
-
todos elogian, al detfín se abren.
del ancho cerco, at t¡bre- mál'tá'i' puertas
y ent,re [Link], y vitores y músic'as,
marcha el gran pez, en t¡nlertaá-cáÁpt"tu.

14-Vlil-1977
12. FATCATRÚAS DE TRADUCTORES'

Un meu amigo, que anda a traballar.

u::t]q:
inquire porqué temos er-
¿o gatego ao cástelán' dos nosos poe-
ári iánü empencha á traducciónque se non deba
lj'J.'ñliii,u""ilñ; q*;inguén di
que canto máis fon-
facerse; o que t¡ tuU"tnét é doado é
dos son os froitos dunha fala' menos
que é unha
;;;q;.j;'; ;;il;: D¡;;'J; traducción revela un ana-
traidoría ou que, polo menos' soio un tapiz polo
co da obra, coma cando miramos
rivés. das des-
A zunia xurde, ademáis' da esperenciapoemas e
fe¡tas. Abondan noxentas versións
de
i"numos outras moi boas
cantigas galegas, unqu" Morlev' David
de c. Michaélis, sái"ñ¡' éiinwold
Lee ou Gartcés'
escolma de es-
Poidera apañarse toda unha receio' Encabe-
b"¿;;";;"-Iütiiti*n' de seu' o
os intentos de manter as' peculiaridades
zaríana "noi-pó¿án-s¡n dano ter cabida
dunha tingua qu" da, cantiga dos
en outra. nun qu"áu'do encantocando un traduc-
*Airiños", segu¡¿a"üo;;;;tli;' a deixa
cultura'
tor, ao que non poiátot negar
deste xeito:
Ai recitos' ai recitos' .ai res'
'airecitos
¡
de lami tie-rra'
airecitos' airecitos' alres' -,
airecitos, conducidme a élla!
qu.e ten o mal em-
E non falemos das quebras
pruio'"iát-¿ütion'*iot' un poeta sudamericano
-55
que quixo traducir o poema de Aureliano J. pe_
reira [Link] valéu pra unha ilas máis espalladas ba_ Si me llora de amor cazuelitas,
ladas de Montes, foi á percura da verba omorriño". más vale que venido de tndias.
O lóxico sería que, das tres acepcións, escollese
a de "melanconía", *saudade"; pois, non señor, . Olde tampouco é palla a suposta equival,encia
do infinitivo e do xerundio.
elexíu xustamente "suciedad a causa de no ,r"ur-
se debidamente". E de onde o poeta cantóu: E xa non falemos de cando s novo que
nacera á veira do camiño", nun "piniño
dos máis fermo_
Lonxe da terriña, sos versos de Cabanillas, convírtese neste dislate
Ionxe do meu lar, antipoético, dino de Carulla:
qué morriña teño,
gué angustias me dan. Era un pinito, que nació joven,
a orilla del camino...
o traductor sacóu este enxendro:
Despóis de nacer mozo, contra toda lei da na_
Lejos de mi tierra, tureza, aínda pode sufrir outras estragueiras (tra_
Iejos de mi hogar, ductivas ":
¡ay, qué mugre tengo;
qué angustia me da! El pino se puso fuerte,
¡creció tanto gue dá miedo!
Nun libro que acadóu, fai pouco, longa acollida Llega a zumbar un poquito,
("Ocho siglos de poesía gallega,,) poden atoparse cuando lo abanica el viento!
rnoi paveras ¡nterpretacións. por exempro, -péro-
la" calquera sabe que quer decir "perla". 'pois, O "gran don Ramón" das oCantigas de Vellas"
polo visto, soa a cousa de cociña, anque polo con- non sal mellor librado. A versión nón ten despe,r_
testo sexa unha "cociña dos anxosD, e vén tradu- dicio. Onde di o rpoema:
cido como "cazuela,. O resultado é a máis asom-
[Link] metáfora que poida leerse nunha cantiga de Bancia señoría que tapa os buratos
Nadal, porque o traducido é un vilancete do iAcu- do estrado, con foros comesfos dos ratos.
lo XVll, que di do Neno Xesús:
interpreta o traductor:
Se rne chora, de amor, peroliñas,
valme máis que venir de las lndias. Bancia señorona que tapa los huecos
del asiento con contratos comidos por los ratones.
. Pois aquí tendes ao Neno, que, en lugar de
chorar bágoas como perlas, o que bota poloé ollos
Sigue o da iama do crego que merca o leite
é unha ¡batería de cociñal: (para sus gorrinos"; o da
"gallina moñuda orlada
56-
-57
 de creer'
de cintas" (que é, anque sexa traballoso feito
das v-exigas
i"¿á"üftut'lila¡ias")'; o trasno é o dos
un "duende u"rrugurí'e o equ¡noci9-.q.u" porque
que non'tiña dúbida'
"dentes de
"J martao trócanse
óáitéran, nuns abe'rrantes
"ilarñ de lechuza"!
¡*dientes faga-n tradu-
Non, non qu"'Lót doia que se pedimos é'
" ao castelán; o
cións do gatego
que
sinxelamente, que ó* qu" se entreguen á laboura
-ñnéuát'
conozcan as dúas teñan un mínimo de
sindéres¡s e mo¡tís¡mo respeto'
27-lv-1976
 f- J i,bo rtiu g babet oteo,rÍli'LÚnau¡¡¿to.,ÍÍF'
qererü'
fio iibsrctt
toi
i, rrab€l bolso'ru'Eieo

7. OS NOMES DOS DÍAS DA SEMAN. I pi no.

9i fp no
0 uúno
rtp B iii no
Vaise perdendo de todo o vello costume
de
segui-
e¡ii b orioíeno
chutlt aos dias da semán cononúmeros' dos nornes
c íüiñ perperuetfeltct¡on'e rns$pltrln,
á;;;;" uáiuut 'feira', e medra uso con eles' ben fpi O Píi¡ tous
(,DaoánsD que sempre coexistiron
galegas, ben con castelanismos que 9 e pii toe
"l-"fottu"'
-
respondan á data do esPallamento' f pi toe
b tu¡to de que Galicia e Portugal a'colleran o rií¡ S e
sistema numérico resrponde, sen -dúbida' a un
pbd" datar da evanxelización
in- ¡r i ill'l3; "iáTJli8ffi,*rm*,.
¡De

iiu*o
".tutiástico "
;;'i;; M;tiño de Dume, na época sueva' Giesse
por Pai-
g I puoie toe
unha orixe islámica, desbotada 0 iouo
"uou*éru un tema e'n que
va Botéo 'no mellor estudo sorbre
demáis rprii e rr:ir ltte €dnaciecfooo¡umeiue mfin
Lr no"ot falares uriéduntu tanto dos da
$ii f wr hüe
Romania.
- S rP hfs ^6abrietiE arcbangeli'
S;; lsidoro fixara nas *Etimoloxías" os rnotivos
pra que fose xeneralizado o uso li'túrxico e mos-
re B riiir hfs
irout" tolerante cos que empregaban as denomi- riii b riír hfe
-
cunha sorte de c ir¡ l¡fo Eranflsno fancribenoictl'
nació'ns románs, *"ttititandoas
(el.¡]bermer¡s,mo". Di deste xeito' ii o pr t¡te pnnliepifcopinarbonenfis.
.Dies ven de diis, os deuses cuios nomes con- er hts
ororran os románs-sor, á certas estrelas' O prirneiro f ir bte
ü;';;;'";;"" ¿o porque é a. principal d-e bp¡i¡ üi; Bnnúciatiolñc¡ernorúcftglg itr
ffi;; ; ;;i" liu e comó a"cabeza dos outros' o B Plt bfe
somellante
l"nl,ti¿L tr"ttj, da lúa, que é .a máistoma rlrri b Pi hÍe
áá"é"[-p"lá sóu brillo e grandeza'
-e"
(martes), da estrela Marte'
a súa
que se
pi
ce brs
¡ut.-O térceiro
'ü".p"i.'o- ;;;i; da estrela o iiti hfe
til*-u
por
[rniércoles)'
Circo Branco' o rrrií ¿ iií l¡ne
ü"[Link]¡o, chamada
á;-eJtieta
algúns
iovis' lú'piter' que cha- lii-- f ri t¡fs TñooricFjrpfelfoua q.n.
ü;;iJ'&";;), a
itun fultOn. ó sesto (vernes), )/ener9,.-V"jY::
;;; Lucifer; é antre todas a que mars do Misal de
"há*tn O rnáis antigo calendario impreso en Galicia' o
non levan nomes mitolóxicos
34- fuloni"t*v. ós dias da semán
nin seriación numérica, senón alfabética: o domingo o 'A"
eosábadoo"G"
lus ten. O séptimo, da estrela Saturno, que está nicus", a verdadeira .feira" do Señor, o descanso,
no séptimo ceo e din que percorre a roita en trin- o "día solto" que dín os nosos labregos. O uso
ta anos. os xentís deron estes nomes aos días latino esoomenzara no século lll, asegún di
colléndoos destas sete estrelas, porque coidaban Wartburg.
que delas recibían bens, decindo que do Sol reci- Xa na edade media, convivían os dous siste-
bíase o esprito; da lúa, o corpo; de Mercurio, o mas en Galicia: .lúes" aparez en documentos de
inxenio e máis a fala; de Venus, o pracer; de Baiona e de Pontedeume, no XIll e no XlV, "mar-
lúpiter, a tempranza; de Saturno, o humor... Moi- tes", nos "Cancioneiroso o nun 'pe,rgameo de An-
to mellor procede o rito da Eirexa cando dá nomes tealtares do 1253, "mércores" e (vernesD nas
a estes días; nembargantes, si, por costume, saí- "Cantigas de Santa María"... Na "General Esto-
ra da boca dun cristián o que o seu corazón re- ria", editada por Martínez López, faise a refenda
proba, non deixe de ter presente que todos aque- dos días e dos astros á maneira isidorián cos no-
les de quen se aprica o nome dos días, foron mes mitolóxicos... "domingo tanto quer dizer ena
homes, sin máis, e que, soio por certos benfeitos nosa la,ngage como día da semana, teveron e teen
temporaes, porque foron poderosos e sobrancei- et am 'os antigoos nomes quelles os gentiis pose-
ros, é polo que lles foron dados honores diviños rcn das planetas, o lúes da lúa, o martes de Mars,
e puxéronlle os seus nomes ás estrelas, e non o mércoles de h/lercurio, o joves de Júpiter, o
esquenzamos que, polas estrelas, fóronlles dados vernes de Venus". En castelán son curiosas do-
aos días". bres versións, como a que dá a "Crónica Gene-
O feito esperta algunhas cuestións que con- ral", e que comentóu López Estrada, na súa boa
vén escrarecer. "FeiraD quixo, no escomenzo, de- recensión a Paiva Boléo: "E,n ,la quinta feria ade-
cir "descanso' e "día de festa". O uso de consi- lant, que era el jueves". E aínda conviría decir
derar, litúrxicamente, "feiras" tódolos días data que nos calendarios vellos pode atoparse outro
do século V. Covarrubias recolle unha razón que sistema, alfabético do "a" ao (g',.
debe vir de aqueles tempos: (porque en todos los Pra dármonos ideia da regresión do sistema
días de la semana se hace sacrificio a Dios". O numérico, en Galicia, abonda maxinar que eu pu-
nome das .feiras" pasaría á os .rn€rc¿dggr, Que Xese "sesta feira", en lugar de decir (vernes':
se facían perto das eirexas. Foi o cuño eclesiás- pra os máis dos lectores mesmamente como si
tico da verba o que determiñóu que, en castelán, talara das "kalendas" ou dos .idus". Anque os
se mantivese a "f o inicial, ao xeito galego, en lu- díccionarios refugaban o tema, Saco e Lugrís, nas
gar de "heria", qLre, por exempro, se atopa nos súas grarmáticas, recolleron o 'que ía quedando da
re'fráns de Her,ná'n Núñez. "Gente de heria" di serie numérica: "coarta", (quinta> e (Sesta feira",
Ouevedo polos xoldeiros i esmorguistas. que aínda se defenden en algures da forte progre-
Portugal mantén íntegra a serie numérica, co- sión ,das novas fornras, incruso en viias como San-
llendo, como é xeral, o "sábado", que vén do día tiago. Mesmo nos refráns, pode anotarse o desu-
hebreo de "sabat", e o domingo, do "dies domi- so do sistema eclesiástico. Por exempro, no da
36- -37
 que é veilo, nos tempos
il:lr::
res en ll:l1t"g:',',
que se fiaba o liño: luns,
aque_
8. OS NOMES DOS MESES.
mollo; o .ur_
tes, lavo; o mércoles, seco;"Oo xoves, saco; o ve,r_
nes, peneiro; o sábado, amaso; o domingo, que
eu fiaría todo o día, todos ,;-;;" qünon
é día,.
Neste primeiro *adralo do ano, imos falar
7-V-1977 do
nome dos meses.
Cando, mediado o século Vl, San Martiño
de
[Link] quixo arrincar toda puguniu
do
[Link], pregoulles que noh ñonrárán esprito dos
aos deuses
ca adicación dos días da semán , áo. meses
do
ano. Fixéronlle caso no primeiro,-*,-aoro
xemos, colleron a usanza de deciien
xa di-
"segunda
feira", "terza feira"... e non olunso, (martesD...
Non valéu moito a razón qu" urnpr"gOu
pru
tra xeira. Decíalles que o demo',.""lu"o ;o;u ou_ ñ;_
mes rústicos e iñorantes co erro de coidar qul
as calendas de xaneiro son o á""ornánzo
do ano,
cousa [Link], de cheo, pois xa dixo
que o día oito denantes dás calenJas-d" a Escritura
equinocio mesmo, foi disposto o que e o
,6;ii,;;
seu prin_
cipio, xa que se lee: Oéus,-antre a lus
9 ag trebas". E como"¿'¡y¡6iu
toda recta partición ten
igualdade, nese intre... ten o ¿iá tañto
durar co_
mo a
.noite". O que propuña o santo non era voltar
ao calendario decenal áe lonxes t;il;, que
Roma
usara deica a reforma de Numa pomp¡¡io,
senón
ao inicio do ano ó 15 de marzal, que forá
"o"tur"
abolida en Boma no ano 1S3 denantes
de Cristo.
-ñl-"r",
Dese xeito antergo Ae contái os perdú_
ranlles uns nomes que hoxe non -dei*an
incongruentes e moiios non ltes atóóán de ser
Porque non deixa de ser estraio -qu!- a causa.
¡mes sete,, cfraremos
"sgtembroD, ao que fai o .número
nove do ano; cgufgbro,, de .oito", áo dez;
vembro", ao (onceD; ".no-
38- "decem,bió", áJ "¿oae,. Os

-39
 das .purificac¡óns, e cristanizouse ca festa
da
Candelaria. Varrón traducía ofebrum, como (pur_
gamentum". Juno, a quen se oferescían sagrifi-

ffi
i:l-i$
cios era chamada "februalis" e as festas *febra_
lia,'. (o nome pode ter que ver co *ferrobodo"
cortdo por Luis Bouza). pra ben ser, re-
"februarius"
debéu dar en castelán .hebrero,, u"r" moito,
como vulgarismo nos clásicos: usárono " Nebrixa,

ffi
.f¡''.
:':¡ $:i
Lope, o lnca Garcilaso, Esquilache...
O mesmo que o día "martesD, o rnes de *mar_
zo" está adicado ao deus
^tÍtdrz?l> vén de "martialis".
Marte: a nosa forma
Pra "Abril", "abrideiro", ten San lsidoro,
amigo
:[Link] de "segundas etimoloxías,, un faiso rio_
biliaramento pqgán: <que se chama deste xeito
por Atrod'¡ta, que é como chama,ba,n a Venus
os
gregos, ou de
"aper¡re", porque neste rnes nacen
as frores".
Sínri:olos de dous mes_-s (¿x¡neiro
e outono?J no calendario O mesmo lsidoro prefería pra (maioD, mellor
que tivo a fachada S. da Catedrat que o normal e sinxelo .majus", que
ae Composiela. Escola do tanto pode
Mestre Estebo. Século Xll decir "meirandeo como evocar ao Deus lVlaior,
que é Júpiter, un avencellamento a outros
cultos
ou ás costumes de Roma: .ven de Maia", dínos,
a
galegos que buscaron nomes nai de Mercurio, ou cicáis de .a maioribls ;;iú;
de santos pra
algúns polos vedraños, que eran os cabezaleiros
meses, mant¡veron, por paradoxa,
cac¡óns paganas.
os das aivo_ puonca, porque este mes estaba adicado da re-
a eles,
Fagamos lembranza das etimoloxías; como o segundo aos mozos e meniños". Tampouco
é así; xuño colléu o nome ¿a ¿eusáluno, non dos
Xaneiro estivo consagrado ao deus rjüniores". Na
de "Januarius"; fixádeuoé ná-üt,i""¡án Jano; ven
bese "junno>, pra ",primera Crónica Geñeral" u""ii_
nr¡as adxetivas. Antre os mozárabes
potu, for- a pronunci¿ *juñoo, en caste_
decÍase lán, que sería a certa.
nair", os aragoneses manteñen <|onerou g
"y'e' Xullo e agosto teñen nomes, do lmperio Ro_
¡i9lo,,l veciño do catalán *gener". Febreiro " ge- -

adicado a unha divin¡dáJe, á; ;rl;" '"rrrr"o, está Tán; un en honra de Julio César, dado por orde
ho. [Link] Antonio, no ano 4a a C,.; óutr" adicado
rnótosa de ptutón, cr,amuáL ;Jb;;;"."Era a Augusto, por un degredo do Senadó no 8 a. C.
o mes
D,enantes chamáranse
"quintilis" e :
4ü- "sextil¡s".

-41
 Os outros catro meses manteñen a vella nu- ou
meración román do ano que escomenzaba ,en refráns agrarios. Setembro tamén é
feble
marzo. Setembro ven de- en e cnamase moito "o San Miguel". pra *outubroo,
"sbptem"
nAfiO", "SetenoD e oSeff¡án,.
como (septe_ a máis da variante "outono"i de cuño estacióná|,
co- diminut-ivo (outonín, lucense, temos a
O derivado de oocto, e ción a "San Lucas,. .Novembro" é o (rnes de
adica_
lego chamamos tamén *outono"."outubroo, que en ga_
ós rnozárabes
decían "uctubarD. Hoybg un lO"i* vulgarismo
Santos", "das AlmasD ou (das Animas". .Decem-
bro" é "Nadal", e, tamén, agrariamentes, o *Mes
castelán, -ochubreo. Nebrixá ootubreo. morto ".
"[Link]ú¡u
No salego aparez atgunha u;, ;;-;;dievo, *oitu_ Convén recoller as variantes dos nomes dos
bro". Do mesmo xeito saíu ¿é <novem- meses,os ¡.efráns do calendario en que veñen, con
"noul*>,
bro". En castelán decíase *r'"no-u¡"mbre, advocacións de santos ou ca ,nunción das labou_
tempo de Berceo, anque houbera ,n-áiul""tul en ras do carnpo, e tamén os contos onde teñen de-
vembro", como o qu", bi" o mes ";: formacións humorísticas. poñamos por caso o da
leva o número "deóembr¡o" 'nos-"M¡raclos" que
rnuller que ,pra convencer ao marido ¿e quu *,
'decemo, u¿n --- e
"dezembro" nas (Cantig€Is,. levan nove meses de casados, di, ;; versión as_
Antre estes [Link] hainos fortes, que turiana, moi rexoubeira:
cilan menos na evolución e qur-nln va_ "Abril, mayu, mayetu,
xunu, xunetu, ggostu, magostu,
mudanzas nin sustitucións,
anclan con el mes que llueve
o"tror, f;bÉ: ;;; y el que non llueve, mira-, Xuan, buriu, como son
"
collen formas variegadas ou p"[Link]'o
troquu por nUeve D.
denominacións novas, e non ,porque se
refuguen
os nomes paganos.
31-Xil-1977
Os nomes máis resistentes son os de (xanei_
rO", ufebre¡rOD, (marzal,, *maiO" e qag95-
to'.-¿Porqué e cómo fan"abril,,
mundanrá, o. outros?
"Xuño" e "xullo", porque a evolución lóxica ao
romance préstase a confusións antre
eles. LáeJá
a preciosa monografía Dámaso Alonso pubri-
cada nos "Cuadernos de -de
Estudios CátfejosJ.-por.
parecerse de máis, a xente desbotóu
eXUio" e preferíu oxuño, ou perífráru a forma
a "r"" ¿"
San Xoán". pra "xulloD, nas dir¡rir* lucenses
achesadas á raia das Asturiár-ui;;;;
tivo."xuilín", parello ao bable o diminu_
"ñ;;;;,
mentativo "XUn€dón".. En galego abonáan as au_
e ao
cr¡s_
ti-anizacións: cmes de Sañt¡aó",;;;" -."itu,
Mariña", e de "Santa lsabell, án
de Santa
terras,
42-
-43