You are on page 1of 3

Prawa poszkodowanych w postepowaniu karnym

Art. 49. kpk 1. Pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, ktrej dobro prawne zostao bezporednio naruszone lub zagroone przez przestpstwo. Art. 49a. kpk Jeeli nie wytoczono powdztwa cywilnego, pokrzywdzony, a take prokurator, moe a do zakoczenia pierwszego przesuchania pokrzywdzonego na rozprawie gwnej zoy wniosek, o ktrym mowa w art. 46 1 Kodeksu karnego. Art. 46. kk 1. W razie skazania sd moe orzec, a na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej orzeka, obowizek naprawienia wyrzdzonej przestpstwem szkody w caoci albo w czci lub zadouczynienia za doznankrzywd; przepisw prawa cywilnego o przedawnieniu roszczenia oraz moliwoci zasdzenia renty nie stosuje si. Art. 52. kpk 1. W razie mierci pokrzywdzonego prawa, ktre by mu przysugiway, mog wykonywa osoby najblisze, a w wypadku ich braku lub nieujawnienia prokurator, dziaajc z urzdu. 2. W wypadku gdy organ prowadzcy postpowanie dysponuje informacjami o osobach najbliszych dla pokrzywdzonego, powinien pouczy o przysugujcych uprawnieniach co najmniej jedn z nich. Art. 53. W sprawach o przestpstwa cigane z oskarenia publicznego pokrzywdzony moe dziaa jako strona w charakterze oskaryciela posikowego obok oskaryciela publicznego lub zamiast niego. Art. 54. 1. Jeeli akt oskarenia wnis oskaryciel publiczny, pokrzywdzony moe a do czasu rozpoczcia przewodu sdowego na rozprawie gwnej zoy owiadczenie,e bdzie dziaa w charakterze oskaryciela posikowego. 2. Odstpienie oskaryciela publicznego od oskarenia nie pozbawia uprawnie oskaryciela posikowego. Art. 55. 1. W razie powtrnego wydania przez prokuratora postanowienia o odmowie wszczcia lub o umorzeniu postpowania w wypadku, o ktrym mowa w art. 330 2, pokrzywdzony moe w terminie miesica od dorczenia mu zawiadomienia o postanowieniu wnie akt oskarenia do sdu, doczajc po jednym odpisie dla kadego oskaronego oraz dla prokuratora. Przepis art. 488 2 stosuje si odpowiednio. Przepisw art. 339 3 pkt 4 i art. 397 nie stosuje si. 2. Akt oskarenia wniesiony przez pokrzywdzonego powinien by sporzdzony i podpisany przez adwokata, z zachowaniem warunkw okrelonych w art. 332 i 333 1; jeeli pokrzywdzonym jest instytucja pastwowa, samorzdowa lub spoeczna, akt oskarenia moe sporzdzi take radca prawny. 3. Inny pokrzywdzony tym samym czynem moe a do rozpoczcia przewodu sdowego na rozprawie gwnej przyczy si do postpowania. 4. W sprawie wszcztej na podstawie aktu oskarenia wniesionego przez oskaryciela posikowego moe bra udzia rwnie prokurator.

Art. 58. 1. mier oskaryciela posikowego nie tamuje biegu postpowania; osoby najblisze mog przystpi do postpowania w charakterze oskaryciela posikowego w kadym stadium postpowania. 2. W razie mierci oskaryciela posikowego, ktry samodzielnie popiera oskarenie, stosuje si odpowiednio art. 61. Art. 61. 1. W razie mierci oskaryciela prywatnego postpowanie zawiesza si, a osoby najblisze mog wstpi w prawa zmarego. 2. Jeeli w terminie zawitym 3 miesicy od dnia mierci oskaryciela prywatnego osoba uprawniona nie wstpi w prawa zmarego, sd umarza postpowanie.

Postpowanie karne jest prowadzone w sprawie katastrofy w ruchu powietrznym i jest prowadzone z urzdu, to znaczy prokurator mia obowizek je podj bez jakiegokolwiek zawiadomienia, przy pierwszej wiarygodnej informacji z telewizji na przykad. Dotychczas nie wyodrbniono osobnych wtkw (o ile wiadomo publicznie) do postpowa przeciwko konkretnym winowajcom, ale uzasadnionym oczekiwaniem jest, e w kocu jaki krg podejrzanych winnych, z powodu ktrych dziaa, bd zaniecha, do katastrofy doszo, zostanie wskazany. Wszak katastrofa si wydarzya, a komitet MAK wykluczy usterk techniczn samolotu. Pozostaje zatem czynnik ludzki umylny, bd nieumylny co jest sformuowane jako zbrodnia spowodowania katastrofy w ruchu powietrznym (jeli umylnie, to midzynarodowy terroryzm). Dodatkowo caa gama przestpstw urzdniczych: niedopenienie obowizkw, przekroczenie uprawnie, faszerstwo dokumentw, skadanie faszywych zezna, utrudnianie postpowania oraz nakanianie i podeganie do tych wszystkich czynw, bo i wielu ludzi w zdarzeniu, a zwaszcza w jego badaniu brao i bierze udzia. W sposb oczywisty jacy ludzie za katastrof, a obecnie za skandaliczne prowadzenie jej bada s odpowiedzialni. Wrd ich grona zapewne jest i marionetkowa posta prokuratora, dokonujcego powierzchownego samobjstwa w telewizji, koczcego si opatrunkiem na twarzy i urlopem w szpitalu psychiatrycznym. Gorczkowe dziaania w gronie badaczy wskazuj na to, e nie mog doj do zgody, kto znajdzie si na licie oskaronych. Zostawiajc na boku spraw nieuchronnoci wskazania winnych, bo samoloty same nie spadaj, skupmy si na drugiej, nie mniej wanej stronie. S ni osoby poszkodowane. Wrd nich wystpuj oczywicie instytucje, czyli urzdy i organizacje, ktrych przedstawiciele zginli, ale w sposb najbardziej oczywisty take same ofiary i ich najblisi. Wedug art. 49 1 kpk Pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, ktrej dobro prawne zostao bezporednio naruszone lub zagroone przez przestpstwo. Stwierdzilimy ju, e do przestpstwa najpewniej doszo. Bezdyskusyjne jest te stwierdzenie, e osoby polege w katastrofie straciy najwiksze osobiste dobro, czyli wasne ycie. Ponadto Art. 52. 1. kpk stanowi W razie mierci pokrzywdzonego prawa, ktre by mu przysugiway, mog wykonywa osoby najblisze, a w wypadku ich braku lub nieujawnienia prokurator, dziaajc z urzdu. Oznacza to, e prawa polegych osb pokrzywdzonych (czyli wszystkich ofiar) mog

wykonywa w ich zastpstwie najblisi. Mog reprezentowa w trakcie postpowania prokuratorskiego prowadzonego z urzdu na wszystkich jego etapach, swoich zmarych bliskich, tak jakby byli nimi sami. Mog skada wnioski dowodowe, skada wyjanienia i inne wnioski merytoryczne i formalne, bowiem s stron postpowania na mocy ustawy zacytowanej powyej. Prawa poszkodowanych i ich najbliszych id jeszcze dalej. Mog oni wystpowa w postpowaniu sdowym w charakterze oskarycieli posikowych, czyli na rwni z publicznym (prokuratorem), na mocy art 54 kpk. Ich prawa id tak daleko, e nawet odstpienie oskaryciela publicznego od oskarenia nie pozbawia uprawnie oskaryciela posikowego. Innymi sowy jeli prokurator, z jakichkolwiek wzgldw, odstpi od cigania, bd oskarenia (na etapie sdowym), jego dziaania, na takich samych prawach mog kontynuowa najblisi poszkodowanych. Jest wszelako jeden warunek uczestnictwa w postpowaniu karnym rodzin poszkodowanych musz si zgosi, bowiem w wypadku ich braku lub nieujawnienia prokurator dziaa z urzdu. Podkrelmy to jeszcze raz: najblisi zmarych poszkodowanych mog uczestniczy w postpowaniu prokuratorskim na prawach rwnych z prokuratorem, a do rwnoprawnej z nim pozycji w roli oskaryciela posikowego pod warunkiem ujawnienia w postpowaniu. Wystarcza odrczna notatka: Ja, niej podpisana, Amelia Kowalska, ona polegego w katastrofie rzdowego samolotu tu-154 dnia 10 kwietnia 2010, Adama Kowalskiego, zgaszam wejcie w prawa osoby pokrzywdzonej na mocy art. 52 kpk, data i podpis; zoona do akt na przykad podczas przesuchania. Jeli powysze owiadczenie nie zostanie zoone, prokurator reprezentuje interesy osb zmarych i ich najbliszych z urzdu. Oznacza to, e podejmuje dziaania w ich imieniu. Czy rodziny tragicznie zmarych ufaj operetkowym prokuratorom tak bardzo, by odda im prawo do dziaania w imieniu zmarych? Podug kodeksu na to wyglda! Wspczujmy zatem tej horrendalnej niefrasobliwoci, bo oddawanie spraw tragedii w rce komediantw moe si skoczy wycznie tragifars. Na koniec wymiar finansowy. Kodeks jasno okrela wielkie uprzywilejowanie poszkodowanych (i ich nastpcw) w postpowaniu karnym. Ot podug art. 46 kk w razie skazania na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej sd orzeka obowizek naprawienia wyrzdzonej przestpstwem szkody w caoci albo w czci lub zadouczynienia za doznan krzywd; przepisw prawa cywilnego o przedawnieniu roszczenia oraz moliwoci zasdzenia renty nie stosuje si. Oznacza to, e osoby rezygnujce ze swego prawa reprezentacji poszkodowanych polegych rezygnuj jednoczenie z ustawowego obowizku zasdzenia odszkodowania w sprawie karnej, ktre w dodatku si nie przedawnia. W sprawie tej i tak uczestnicz, a jeli zechc odszkodowa, bd musiay otwiera odrbny proces. Powtrzmy: poszkodowany (jego nastpca) w procesie karnym ma ustawowe prawo do odszkodowania. Brak wstpienia w prawa poszkodowanego oznacza automatyczne zrzeczenie si tego prawa. Dlaczego rodziny ofiar z tego oczywistego dobrodziejstwa nie chc skorzysta? Czy nie maj adwokatw?